Skip to main content

Igbo - Stars in Scriptures (Stellar Astronomy)

Page 1

Kpakpando n'Akwụkwọ Nsọ Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Pentateuch Chineke wee mee nnukwu ìhè abụọ; ìhè ka ukwuu ka ọ chịa ehihie, ìhè ka nta ka ọ chịa abalị; o mekwara kpakpando. Jenesis 1:16 O we kpọputa ya n'èzí, si, Biko, legide anya n'eluigwe, kọọ kpakpando, ọ bụrụ na ị nwere ike ịgụta ha: O wee sị ya, Otú a ka mkpụrụ gị ga-adị. Jenesis 15:5 Na n'ịgọzi m ga-agọzi gị, n'ime ka m bawanye mkpụrụ gị, m ga-emekwa ka ọ baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe, na dị ka ájá dị n'ụsọ oké osimiri; mkpụrụ gị ga-enwetakwa ọnụ ụzọ ámá nke ndị iro ya. Jenesis 22:17 M'gēme kwa ka nkpuru-gi ba uba dika kpakpando nke elu-igwe, M'gēnye kwa nkpuru-gi ala ndia nile: n'ime nkpuru-gi ka mba nile nke uwa gāgọzi kwa; Jenesis 26:4 Ọ rọrọ nrọ ọzọ, kọọrọ ya ụmụnne ya, sị: “Lee, nrọ ọzọ ka m rọrọ; lee, anyanwụ na ọnwa na kpakpando iri na otu kpọọrọ m isiala.” Jenesis 37:9 Cheta Abraham, Aịzik, na Izrel, ndị ohu gị, ndị i ji onwe gị ṅụọ iyi, sị ha, M ga-eme ka mkpụrụ unu baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe, ala a niile m kwuru okwu ya M ga-enyekwa mkpụrụ unu, ha ga-eketakwa ya ruo mgbe ebighị ebi. Ọpụpụ 32:13 M ga-ahụ ya, mana ọ bụghị ugbu a: M ga-ahụ ya, mana ọ bụghị nso: Kpakpando ga-esi na Jekọb pụta, mkpanaka ga-esikwa n'Izrel bilie, ọ ga-etikwa akụkụ Moab, ọ ga-ebibikwa ụmụ Shet niile. Ọnụọgụgụ 24:17 Jehova, bụ́ Chineke unu, emeela ka unu baa ụba, lee, unu dị ka kpakpando eluigwe taa n'ọtụtụ. Diuterọnọmi 1:10 Ka i wee ghara iweli anya gị elu n'eluigwe, ma mgbe ị hụrụ anyanwụ, ọnwa, na kpakpando, ọbụna usuu nile nke eluigwe, a ga-akwali gị ife ha ofufe, ma jeere ha ozi, bụ́ ndị Jehova, bụ́ Chineke gị, kesara nye mba niile dị n'okpuru eluigwe dum. Diuterọnọmi 4:19


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Ndị nna nna gị hà gbadara Ijipt na mmadụ iri asaa na iri; ma ugbua Jehova, Chineke gị, emeela ka ị dị ka kpakpando eluigwe n'ọtụtụ. Diuterọnọmi 10:22 Unu ga-anọgidekwa ole na ole n'ọnụọgụgụ, ebe unu dị ka kpakpando eluigwe n'ọtụtụ, n'ihi na unu egeghị ntị n'olu Jehova bụ́ Chineke unu. Diuterọnọmi 28:62

Akụkọ ihe mere eme Ha si n'eluigwe lụọ ọgụ; kpakpando ndị dị n'ụzọ ha lụsoro Sisera agha. Ndị Ikpe 5:20 Ma Devid agụtaghị ọnụ ọgụgụ ha site n'onye dị afọ iri abụọ na ndị na-erughị ya: n'ihi na Jehova kwuru na ya ga-eme ka Izrel baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe. 1 Ihe E Mere 27:23 Anyị wee rụọ ọrụ ahụ: ọkara n'ime ha jikwa ube site n'ọwụwa anyanwụ ruo mgbe kpakpando pụtara. Nehemaia 4:21 I mekwara ka ụmụ ha bawanye dị ka kpakpando nke eluigwe, I wee kpọbata ha n'ala ahụ nke I kwere ndị nna ha nkwa na ha ga-abanye inweta ya. Nehemaia 9:23 Ka kpakpando nke chi ọbụbọ ya gbaa ọchịchịrị, ka ọ chọọ ìhè, ma ọ gaghị enwe ya; ka ọ gharakwa ịhụ chi ọbụbọ. Job 3:9 Onye na-enye anyanwụ iwu, ọ naghị apụta, na-emechikwa kpakpando. Job 9:7 Chineke, ọ̀ nọghị n'elu eluigwe? Leekwa ịdị elu nke kpakpando, lee ka ha si dị elu! Job 22:12 Lee ọbụna ọnwa, ọ naghị enwu; kpakpando adịghị ọcha n'anya ya. Job 25:5 Mgbe kpakpando ụtụtụ na-abụ abụ ọnụ, ụmụ Chineke niile wee tie mkpu ọṅụ? Job 38:7

Abụ Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke I chetara Ya? Nwa nke mmadụ, nke I letara Ya? Abụ Ọma 8:3-4 Ọnwa na kpakpando ga-achị n'abalị: n'ihi na ebere Ya na-adịru mgbe ebighị ebi. Abụ Ọma 136:9 Ọ na-akọ ọnụọgụ kpakpando; Ọ na-akpọ ha niile aha ha. Abụ Ọma 147:4 Toonụ ya, anyanwụ na ọnwa: toonụ ya, kpakpando nile nke ìhè. Abụ Ọma 148:3 Mgbe anyanwụ, ma ọ bụ ìhè, ma ọ bụ ọnwa, ma ọ bụ kpakpando, agaghị agba ọchịchịrị, igwe ojii agaghịkwa alọghachi mgbe mmiri ozuzo gasịrị; Eklisiastis 12:2

Amụma N'ihi na kpakpando nke eluigwe na kpakpando ha agaghị enye ìhè ha: anyanwụ ga-agba ọchịchịrị mgbe ọ na-apụ, ọnwa agaghịkwa eme ka ìhè ya na-enwu. Aịsaịa 13:10

2


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

N'ihi na i kwuru n'obi gị, sị, M ga-arịgo n'eluigwe, M ga-ebuli ocheeze m elu karịa kpakpando Chineke: M ga-anọdụkwa n'ugwu nzukọ, n'akụkụ ugwu. Aịsaịa 14:13 Ike agwụla gị n'ọtụtụ ndụmọdụ gị. Ka ndị na-agụ kpakpando, ndị na-ele kpakpando, ndị na-ebu amụma kwa ọnwa, bilie, zọpụta gị n'ihe ndị a ga-abịakwasị gị. Aịsaịa 47:13 Otú a ka Jehova kwuru, Onye nēnye anyanwụ ka ọ buru ìhè n'ehihie, na iwu ọnwa na nke kpakpando ka ọ buru ìhè n'abalị, nke nēkewa oké osimiri mgbe ebili mmiri ya nākpọtu: Jehova nke usu nile nke ndi-agha bu aha-Ya; Jeremaya 31:35 Mgbe m ga-ekpochapụ gị, m ga-ekpuchi eluigwe, meekwa ka kpakpando ya gbaa ọchịchịrị; M gaekpuchi anyanwụ na igwe ojii, ọnwa agaghịkwa enye ìhè ya. Ezikiel 32:7 O wee dị ukwuu, ruo n'ìgwè mmadụ nke eluigwe; o wee tụda ụfọdụ n'ime usuu ndị agha na kpakpando n'ala, zọdakwa ha ụkwụ. Daniel 8:10 Ndị maara ihe ga-enwu dị ka ìhè nke mbara igwe; ndị na-eme ka ọtụtụ mmadụ bụrụ ndị ezi omume ga-enwukwa dị ka kpakpando ruo mgbe ebighị ebi. Daniel 12:3 Ụwa ga-ama jijiji n'ihu ha; eluigwe ga-ama jijiji: anyanwụ na ọnwa ga-agba ọchịchịrị, kpakpando gaewepụkwa ìhè ha. Joel 2:10 Anyanwụ na ọnwa ga-agba ọchịchịrị, kpakpando ga-akwụsịkwa ìhè ha. Joel 3:15 Chọọnụ Onye kere kpakpando asaa na Orion, Onye na-eme ka onyinyo ọnwụ ghọọ ụtụtụ, Onye naemekwa ka ụbọchị gbaa ọchịchịrị n'abalị: Onye na-akpọ mmiri oké osimiri òkù, wee wụsa ha n'elu ala: Jehova bụ aha Ya. Emọs 5:8 Ma unu onwe-unu buru ụlọikwuu nke Moloch na Chiun unu, ihe oyiyi-unu, kpakpando nke chi-unu, nke unu mere onwe-unu. Emọs 5:26 Ọ bụ ezie na ị na-ebuli onwe gị elu dị ka ugo, ọ bụrụkwa na ị na-etinye akwụ gị n'etiti kpakpando, n'ebe ahụ ka m ga-eme ka ị daa, ka Jehova kwuru. Obadaịa 1:4 I mewo ka ndị ahịa gị baa ụba karịa kpakpando nke eluigwe: ukpala na-emebi emebi, na-efekwa efe. Nahọm 3:16

Oziọma na Ọrụ Ndịozi Na-asị, Olee ebe onye a mụrụ dịka Eze ndị Juu nọ? N'ihi na anyị ahụla kpakpando ya n'ọwụwa anyanwụ, anyị abịawokwa ịkpọ isiala nye ya. Mgbe ahụ, mgbe Herọd kpọrọ ndị amamihe ahụ na nzuzo, ọ jụrụ ha nke ọma oge kpakpando ahụ pụtara. Mgbe ha nụrụ okwu eze ahụ, ha pụrụ; lee, kpakpando ahụ, nke ha hụrụ n'ọwụwa anyanwụ, na-aga n'ihu ha, ruo mgbe ọ bịara wee guzo n'elu ebe nwatakịrị ahụ nọ. Mgbe ha hụrụ kpakpando ahụ, ha ṅụrịrị ọṅụ nke ukwuu. Matiu 2: 2,7,9,10 Ozugbo mkpagbu nke ụbọchị ndị ahụ gasịrị, anyanwụ ga-agba ọchịchịrị, ọnwa agaghịkwa enye ìhè ya, kpakpando ga-adakwa site n'eluigwe, a ga-emekwa ka ike nke eluigwe maa jijiji. Matiu 24:29 Kpakpando nke eluigwe ga-ada, a ga-emekwa ka ike dị n'eluigwe maa jijiji. Mak 13:25

3


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Ihe ịrịba ama ga-apụtakwa n'anyanwụ, na n'ọnwa, na n'ime kpakpando; n'elu ụwa, nsogbu nke mba dị iche iche ga-abịa, n'ihi mgbagwoju anya nke oké osimiri na ebili mmiri na-eti mkpu; Luk 21:25 Unu eburuwo ụlọikwuu Moloch, na kpakpando nke chi unu bụ Remphan, ihe oyiyi unu mere ife ha ofufe: M'gākwaga kwa unu n'ofe Babilon. Ọrụ Ndịozi 7:43 Mgbe anyanwụ ma ọ bụ kpakpando na-apụtaghị n'ọtụtụ ụbọchị, oké ifufe adịghịkwa anyị obere, olileanya niile anyị nwere na a ga-azọpụta anyị kwụsịrị. Ọrụ Ndịozi 27:20

Akwụkwọ ozi Otu ebube nke anyanwụ dị, otu ebube nke ọnwa dịkwa, otu ebube nke kpakpando dịkwa: n'ihi na otu kpakpando dị iche na otu kpakpando dị n'ebube. 1 Ndị Kọrịnt 15:41 Ya mere, site n'otu onye, onye dị ka onye nwụrụ anwụ, ọtụtụ dị ka kpakpando nke eluigwe, dị ka ájá dị n'ụsọ oké osimiri, a na-apụghị ịgụta ọnụ. Ndị Hibru 11:12 Anyị nwekwara okwu amụma siri ike karịa; unu na-eme nke ọma ka unu lezie anya, dị ka ìhè nke naenwu n'ebe gbara ọchịchịrị, ruo mgbe chi ga-abọ, kpakpando chi ọbụbọ wee pụta n'obi unu. 2 Pita 1:19 Ebili mmiri nke oké osimiri na-agbawa agbawa, na-eme ka ihere ha na-afụ ụfụfụ; kpakpando ndị naawagharị awagharị, ndị e debeere ọchịchịrị nke ọchịchịrị ruo mgbe ebighị ebi. Jud 1:13

Mkpughe O ji kpakpando asaa n'aka nri ya: mma agha dị nkọ nke nwere ihu abụọ sikwa n'ọnụ ya pụta: ihu ya dịkwa ka anyanwụ na-enwu n'ike ya. Ihe omimi nke kpakpando asaa ahụ ị hụrụ n'aka nri m, na oriọna ọlaedo asaa ahụ. Kpakpando asaa ahụ bụ ndị mmụọ ozi nke chọọchị asaa ahụ, kandụl asaa ahụ ị hụrụ bụkwa chọọchị asaa ahụ. Mkpughe 1: 16,20 Dee akwụkwọ nye mmụọ ozi nke nzukọ Efesọs: Ihe ndị a ka Onye ji kpakpando asaa n'aka nri Ya, Onye na-eje ije n'etiti oriọna ọlaedo asaa ahụ kwuru; Mkpughe 2:1 M ga-enyekwa ya kpakpando ụtụtụ. Mkpughe 2:28 Deekwa mmụọ ozi nke nzukọ Kraịst dị na Sardis, sị: Ihe ndị a ka Onye nwere Mmụọ Nsọ asaa nke Chineke na kpakpando asaa ahụ kwuru: Amaara m ọrụ gị, na i nwere aha na ị dị ndụ, ị nwụọkwala. Mkpughe 3:1 Kpakpando nke eluigwe wee daa n'ala, dịka osisi fig si atụfu mkpụrụ fig ya ndị na-adịghị ike, mgbe ifufe dị ike na-ama jijiji ya. Mkpughe 6:13 Mmụọ ozi nke atọ wee fụọ, kpakpando ukwu wee si n'eluigwe daa, na-ere ọkụ dị ka oriọna, o wee daa n'akụkụ nke atọ nke osimiri na n'elu isi iyi mmiri; Aha kpakpando ahụ bụ Wormwood: akụkụ atọ nke mmiri ahụ wee ghọọ wormwood; ọtụtụ mmadụ wee nwụọ site na mmiri ahụ, n'ihi na e mere ka ha dị ilu. Mmụọ ozi nke anọ wee fụọ, e wee tie otu ụzọ n'ụzọ atọ nke anyanwụ, na otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ọnwa, na otu ụzọ n'ụzọ atọ nke kpakpando; otú a ka otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ha gbara ọchịchịrị, ehihie enwughịkwa ruo otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ya, na otu ụzọ n'ụzọ anọ nke abalị. Mkpughe 8: 10-12 4


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Mmụọ ozi nke ise wee fụọ opi, ahụrụ m kpakpando ka ọ dara site n'eluigwe n'ụwa: e wee nye ya mkpịsị ugodi nke olulu abyss ahụ. Mkpughe 9:1 Ihe ebube di uku we puta ìhè n'eluigwe; otu nwanyi yi uwe anyanwu, ọnwa di kwa n'okpuru ukwu-ya, o kpu-kwa-ra okpu-eze nke kpakpando iri na abua n'isi-ya. Ọdụ ya dọpụtara otu ụzọ n'ụzọ atọ nke kpakpando nke eluigwe, wee tụda ha n'ala: dragọn ahụ wee guzo n'ihu nwanyị ahụ nke dị njikere ịmụ nwa, ka o wee rie nwa ya ozugbo a mụrụ ya. Mkpughe 12: 1,4 Mụ onwe m Jisọs ezitere mmụọ ozi m ka ọ gbaa unu àmà ihe ndị a n'ọgbakọ dị iche iche. Abụ m mgbọrọgwụ na mkpụrụ Devid, na kpakpando ụtụtụ na-enwu enwu. Mkpughe 22:16

Apokrịfa N'ụbọchị nke anọ, i nyere iwu ka anyanwụ na-enwu, ọnwa na-enye ìhè ya, kpakpando ka ha wee dịrị n'usoro. 2 Esdras 6:45 Nakwa na ihu ndị jirila ihe ndị na-adịghị mma mee ihe ga-enwu n'elu kpakpando, ebe ihu anyị gaacha oji karịa ọchịchịrị? 2 Esdras 7:55 Ha ga-eti ibe ha ihe, ha ga-etikwa ọtụtụ kpakpando n'ụwa, ọbụna kpakpando nke ha; ọbara gaadịkwa site na mma agha ruo afọ. Oké ifufe ga-esi n'ọwụwa anyanwụ bilie, meghee ya; ígwé ojii ahụ nke o welitere n'iwe, kpakpando ahụ wee kpalie ịtụ egwu n'ebe ọwụwa anyanwụ na ọdịda anyanwụ dị, ga-ebibi. Igwe ojii dị ukwuu na nke dị ike ga-ejupụta n'iwe, kpakpando ahụ ga-emekwa ka ụwa niile maa jijiji, na ndị bi n'ime ya; ha ga-awụsakwa kpakpando dị egwu n'elu ebe niile dị elu na nke dị elu. Ha ga-abịakwute ya, nọchibido ya, kpakpando na iwe niile ga-awụsa ya: ájá na anwụrụ ọkụ ga-arịgo n'eluigwe, ndị niile gbara ya gburugburu ga-akwakwara ya ákwá. 2 Esdras 15 :35,39-40,44 N'okwu ya ka e kere kpakpando, ọ makwaara ọnụọgụgụ ha. 2 Esdras 16:56 Mgbanwe afọ, na ọnọdụ kpakpando: Amamihe nke Solomọn 7:19 N'ihi na ọ mara mma karịa anyanwụ, karịakwa kpakpando niile: ebe e jiri ya tụnyere ìhè, a na-ahụ ya n'ihu ya. Amamihe nke Solomọn 7:29 E nyere ndị ezi omume ụgwọ ọrụ ha, duzie ha n'ụzọ dị ebube, ọ bụkwaara ha ihe mkpuchi n'ehihie, na ìhè kpakpando n'abalị; Amamihe nke Solomọn 10:17 Ma a na-ewere ma ọkụ, ma ọ bụ ifufe, ma ọ bụ ikuku na-efe efe, ma ọ bụ gburugburu kpakpando, ma ọ bụ mmiri dị ike, ma ọ bụ ìhè nke eluigwe, dị ka chi ndị na-achị ụwa. Amamihe nke Solomọn 13:2 Ọ dịghị ike nke ọkụ ahụ nke pụrụ inye ha ìhè: ọkụ kpakpando ndị na-egbuke egbuke enweghịkwa ike ịtachi obi iji mee ka abalị ahụ dị egwu pụta ìhè. Amamihe nke Solomọn 17:5 Ịma mma nke eluigwe, ebube nke kpakpando, ihe ịchọ mma nke na-enye ìhè n'ebe kachasị elu nke Onyenwe anyị. Ecclesiasticus 43:9 Ya mere, o ji iyi mee ka obi sie ya ike na ya ga-agọzi mba dị iche iche n'ime mkpụrụ ya, na ya gaemekwa ka ọ baa ụba dị ka ájá nke ụwa, ma bulie mkpụrụ ya elu dị ka kpakpando, ma mee ka ha keta site n'oké osimiri ruo n'oké osimiri, sitekwa n'osimiri ruo n'akụkụ ala. Ecclesiasticus 44:21

5


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Ọ dị ka kpakpando ụtụtụ n'etiti ígwé ojii, dịkwa ka ọnwa mgbe o jupụtara. Ecclesiasticus 50:6 Kpakpando na-enwu n'oge nche ha, ha wee ṅụrịa ọṅụ: mgbe ọ kpọrọ ha, ha na-asị, Lee anyị; ha wee jiri obi ụtọ gosi Onye kere ha ìhè. Barọk 3:34 N'ihi na anyanwụ, ọnwa, na kpakpando, ebe ha na-enwu gbaa ma na-eziga ha ịrụ ọrụ ha, ha na-erube isi. Akwụkwọ ozi nke Jeremaya 1:60 Ndị I gwara okwu ma kwe nkwa, na ị ga-eme ka mkpụrụ ha baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe, na dị ka ájá dị n'ụsọ oké osimiri. Ekpere nke Azaraịa 1:13 Kpakpando eluigwe, gọzienụ Onyenwe anyị: toonụ ya ma bulienụ ya elu karịa ihe niile ruo mgbe ebighị ebi. Ekpere nke Azaraịa 1:41 Nwoke ahụ, nke chere obere oge tupu ya erute kpakpando nke eluigwe, ọ dịghị onye nwere ike idi ọnwụ maka isi ọjọọ ya. 2 Ndị Maccabee 9:10

Inọk E gosiri m ọhụụ a otú a: Lee, n'ọhụụ ahụ, igwe ojii kpọrọ m òkù, igwe ojii kpọkwara m òkù, kpakpando na àmụ̀mà na-agba ọsọ ma mee ka m dị ngwa ngwa, ifufe dị n'ọhụụ ahụ mere ka m felie elu, bulie m elu, buru m gaa n'eluigwe. Elu ụlọ ya dị ka ụzọ kpakpando na àmụ̀mà, n'etiti ha ka cherọb na-ere ọkụ dị, eluigwe ha dịkwa ọcha dị ka mmiri. Ala ya dịkwa ọkụ, n'elu ya ka àmụ̀mà na ụzọ kpakpando dị, elu ụlọ ya bụkwa ọkụ na-ere ọkụ. Enoch 14:8,11,17 M wee hụ ebe ndị na-enye ìhè na ebe nchekwa nke kpakpando na égbè eluigwe na n'ime omimi kachasị omimi, ebe ụta na akụ na akụ ha dị, na mma agha na-ere ọkụ na àmụ̀mà niile. Enoch 17:3 Ahụrụ m ifufe nke eluigwe ka ha na-atụgharị ma na-eme ka anyanwụ na kpakpando niile gbaa gburugburu ruo mgbe ha dara. Ahụrụ m kpakpando asaa n'ebe ahụ dị ka nnukwu ugwu na-ere ọkụ, mgbe m jụrụ ajụjụ banyere ha, mmụọ ozi ahụ sịrị: 'Ebe a bụ njedebe nke eluigwe na ụwa: nke a aghọwo ụlọ mkpọrọ maka kpakpando na ìgwè ndị agha eluigwe. Kpakpando ndị na-efegharị n'elu ọkụ ahụ bụ ndị mebiri iwu Onyenwe anyị na mmalite nke mpụta ha, n'ihi na ha apụtaghị n'oge a kara aka ha.' Enoch 18:4,12-14 N'ebe ahụ ka m hụrụ kpakpando asaa nke eluigwe e kere n'otu, dị ka ugwu ukwu, ọkụ na-erekwa ha. Ndị a bụ ọnụọgụgụ kpakpando nke eluigwe, ndị mebiri iwu Onyenwe anyị, e wee kee ha ebe a ruo puku afọ iri, oge mmehie ha ga-agwụ. Enoch 21:3,6 M wee hụ ka kpakpando nke eluigwe si apụta, agụọkwa m ọnụ ụzọ ámá ndị ha si apụta, deekwa ụzọ niile ha si apụta, nke kpakpando ọ bụla n'onwe ya, dịka ọnụọgụgụ ha na aha ha si dị, ụzọ ha na ọnọdụ ha, na oge ha na ọnwa ha si dị, dịka Uriel, mmụọ ozi nsọ nke nọnyeere m, gosiri m. Inọk 33:3 Site n'ọnụ ụzọ nta ndị a niile, kpakpando nke eluigwe na-agafe ma na-agba ọsọ ha gaa n'ọdịda anyanwụ n'ụzọ e gosiri ha. Enoch 36:3 M wee hụ àmụ̀mà ndị ọzọ na kpakpando nke eluigwe, ahụrụ m ka O si kpọọ ha niile aha ha, ha wee gee Ya ntị. Enoch 43:1

6


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Ihe ọzọ m hụrụ gbasara àmụ̀mà: otu ụfọdụ kpakpando si apụta ma ghọọ àmụ̀mà ma ghara ikewapụ onwe ha n'ụdị ọhụrụ ha. Inọk 44:1 Ndị a bụkwa ndị na-ekpe kpakpando eluigwe ikpe, Ha na-ebulikwa aka ha megide Onye Kasị Elu, Ha na-azọ ụkwụ n'elu ụwa ma biri n'elu ya. Ihe niile ha na-eme na-egosi ajọ omume, Ike ha dịkwa n'akụnụba ha, Okwukwe ha dịkwa n'ebe chi ndị ha ji aka ha mee nọ, Ha na-agọnarịkwa aha Onyenwe anyị nke Mmụọ, Ha na-akpagbukwa ụlọ nzukọ Ya, Ha na ndị kwesịrị ntụkwasị obi bụ́ ndị na-atụkwasị aha Onyenwe anyị nke Mmụọ. Enoch 46:7-8 Ee, tupu e kee anyanwụ na ihe ịrịba ama, Tupu e kee kpakpando nke eluigwe, a kpọrọ aha ya n'ihu Onyenwe Mmụọ. Inọk 48:3 Nakwa ọnụ ụlọ nke ifufe, na otu esi ekewa ifufe, na otu esi atụ ha, na otu esi agụ ọnụ ụzọ nke ifufe, nke ọ bụla dịka ike nke ifufe si dị, na ike nke ìhè nke ọnwa, na dịka ike nke dabara adaba si dị: na nkewa nke kpakpando dịka aha ha si dị, na otu esi ekewa nkewa niile. Enoch 60:12 Kpakpando nile ga-emecha njem ha, Ọ ga-akpọkwa ha aha ha, Ha ga-azakwa Ya site na mgbe ebighị ebi ruo mgbe ebighị ebi. Enoch 69:21 O wee gosi m ihe nzuzo nile nke nsọtụ eluigwe, na ime ụlọ niile nke kpakpando niile, na ihe niile naenye ìhè, ebe ha si na-aga n'ihu ndị nsọ. Enoch 71:4 Ahụrụ m ọnụ ụzọ ámá isii ebe anyanwụ na-awa, na ọnụ ụzọ ámá isii ebe anyanwụ na-ada, ọnwa naawa ma na-ada n'ọnụ ụzọ ámá ndị a, na ndị ndu nke kpakpando na ndị ha na-edu: isii n'ọwụwa anyanwụ na isii n'ọdịda anyanwụ, ha niile na-eso ibe ha n'usoro kwekọrọ: ọtụtụ windo dị n'aka nri na aka ekpe nke ọnụ ụzọ ámá ndị a. Enoch 72:3 Ihe karịrị nke anyanwụ na kpakpando bụ ụbọchị isii: n'ime afọ ise, ụbọchị isii kwa afọ na-eru ụbọchị iri atọ: ọnwa na-ada n'azụ anyanwụ na kpakpando ruo ụbọchị iri atọ. Anyanwụ na kpakpando naewetakwa afọ niile kpọmkwem, ka ha wee ghara ịga n'ihu ma ọ bụ gbuo oge n'ọnọdụ ha ruo mgbe ebighị ebi; kama ha ga-emecha afọ ndị ahụ n'ikpe ziri ezi zuru oke n'ime ụbọchị 364. Enoch 74:1112 Ndị isi nke ndị isi nke puku kwuru puku, ndị e debere n'elu ihe niile e kere eke na n'elu kpakpando niile, nwekwara ihe jikọrọ ụbọchị anọ dị n'etiti, nke na-ekewapụ onwe ha na ọrụ ha, dịka ọnụọgụgụ afọ si dị, ndị a na-ejekwa ozi n'ụbọchị anọ ahụ nke a na-agụghị n'ọgụgụ afọ. Enoch 75:1 Maka ihe ịrịba ama na oge na afọ na ụbọchị ndị mmụọ ozi bụ́ Uriel gosiri m, onye Onyenwe anyị nke ebube setịpụrụ ruo mgbe ebighị ebi n'elu ihe niile na-enye ìhè nke eluigwe, n'eluigwe na n'ụwa, ka ha wee chịa n'elu eluigwe ma hụ ha n'ụwa, ma bụrụ ndị ndu maka ehihie na abalị, ya bụ, anyanwụ, ọnwa, na kpakpando, na ihe niile e kere eke na-eje ozi nke na-eme mgbanwe ha n'ụgbọala niile nke eluigwe. Enoch 75:3 Banyere ọnụ ụzọ ámá iri na abụọ dị n'eluigwe, na nsọtụ ụwa, nke anyanwụ, ọnwa, na kpakpando, na ọrụ niile nke eluigwe si apụta n'ọwụwa anyanwụ na n'ọdịda anyanwụ. E nwere ọtụtụ windo mepere emepe n'aka ekpe na aka nri ha, otu windo na oge a kara aka na-emepụta okpomọkụ, dịka ndị a si eme ọnụ ụzọ kpakpando ndị ahụ si apụta dịka o nyere ha iwu, ha na-eguzokwa dịka ọnụọgụgụ ha si dị. Ahụrụ m ụgbọ ịnyịnya n'eluigwe, na-agba ọsọ n'ụwa, n'elu ọnụ ụzọ ámá ndị ahụ nke kpakpando ndị na-adịghị ada ada. Otu buru ibu karịa ndị ọzọ niile, ọ bụkwa nke ahụ na-aga n'ụwa niile. Enoch 75:6-9 7


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Inọk afọ 79 1 Ma ugbua, nwa m nwoke, egosila m gị ihe niile, iwu nke kpakpando nile nke eluigwe emezuwokwa. 2 O wee gosi m iwu niile dị n'ime ihe ndị a maka ụbọchị ọ bụla, na maka oge ọ bụla nke iwu, na maka afọ ọ bụla, na maka ọpụpụ ya, na maka usoro e nyere ya kwa ọnwa na kwa izu. 3 Nakwa mbelata nke ọnwa nke na-ada n'ọnụ ụzọ nke isii: n'ihi na n'ọnụ ụzọ nke isii a ka ìhè ya naemezu, mgbe nke ahụ gasịrị, mmalite nke mbelata ahụ dị. 4 Na mbelata nke na-eme n'ọnụ ụzọ mbụ n'oge ya, ruo mgbe ụbọchị otu narị na iri asaa na asaa gaagwụ: a na-agụta ya dịka izu, izu iri abụọ na ise na ụbọchị abụọ si dị. 5 Ọ na-ada n'azụ anyanwụ na usoro kpakpando kpọmkwem ụbọchị ise n'ime otu oge, mgbe ebe a ị na-ahụ gafere. 6 Nke a bụ foto na eserese nke ihe niile na-enye ìhè nke Uriel, onyeisi ndị mmụọ ozi, onye bụ onye ndu ha, gosiri m. N'oge ahụkwa, mmụọ ozi bụ́ Uriel zara, sị m: Lee, egosiwo m gị ihe niile, Inọk, ekpughewokwa m gị ihe niile ka ị hụ anyanwụ a na ọnwa a, na ndị ndu nke kpakpando nke eluigwe na ndị niile naatụgharị ha, ọrụ ha na oge ha na ọpụpụ ha. Inọk 80:1 Ọtụtụ ndị isi kpakpando ga-emebi iwu e nyere. Ndị a ga-agbanwekwa okirikiri na ọrụ ha, ha agaghị apụtakwa n'oge e nyere ha. A ga-ezobekwa usoro kpakpando niile n'ebe ndị mmehie nọ, echiche nke ndị nọ n'ụwa ga-eduhiekwa ha, a ga-agbanwekwa ha site n'ụzọ ha niile, Ee, ha ga-emehie ma were ha dị ka chi. Enoch 80:6-7 Ngọzi na-adịrị ndị ezi omume niile, ngọzi na-adịrị ndị niile na-eje ije n'ụzọ ezi omume ma na-eme mmehie dịka ndị mmehie, n'ịgụta ụbọchị niile ha nọ ebe anyanwụ na-agafe eluigwe, na-abanye ma na-apụ n'ọnụ ụzọ ámá ruo ụbọchị iri atọ ya na isi puku kwuru puku nke usoro kpakpando, tinyere anọ ndị a na-ejikọta ọnụ nke kewara akụkụ anọ nke afọ, ndị na-edu ha ma na-abanye na ha ụbọchị anọ. Enoch 82:4 O nwekwara ike n'abalị na ehihie n'eluigwe ime ka ìhè nye mmadụ ìhè - anyanwụ, ọnwa, na kpakpando, na ike nile nke eluigwe nke na-agbagharị n'ụgbọala ha gburugburu. Ndị a bụkwa usoro nke kpakpando, ndị na-eguzo n'ọnọdụ ha, na n'oge ha na ememme ha na ọnwa ha. Enoch 82:8-9 Mgbe m pụtara n'okpuru wee hụ eluigwe, anyanwụ na-awa n'ọwụwa anyanwụ, ọnwa na-ada n'ọdịda anyanwụ, na kpakpando ole na ole, na ụwa dum, na ihe niile dịka ọ maara na mbụ, mgbe ahụ ka m gọziri Onyenwe anyị nke ikpe ma too Ya n'ihi na O mere ka anyanwụ pụta site na windo nke ọwụwa anyanwụ, O wee rịgoro wee bilie n'elu eluigwe, wee pụọ, na-aga n'ihu na-agafe ụzọ ahụ e gosiri ya. Enoch 83:11 M wee jiri anya m hụ ọzọ ka m na-ehi ụra, m wee hụ eluigwe dị n'elu, ma lee kpakpando si n'eluigwe daa, o wee bilie, rie nri ma rie nri n'etiti ehi ndị ahụ. Mgbe nke ahụ gasịrị, ahụrụ m ehi ukwu na ndị ojii, ma lee ha niile gbanwere ụlọ ha na ebe ịta nri na anụ ụlọ ha, wee malite ibi n'etiti onwe ha. M wee hụ ọzọ n'ọhụụ ahụ, legidekwa anya n'eluigwe, ma lee, ahụrụ m ọtụtụ kpakpando ka ha naagbadata ma si n'eluigwe daa n'ime kpakpando mbụ ahụ, ha wee ghọọ ehi n'etiti anụ ụlọ ndị ahụ ma soro ha rie nri n'etiti ha. Enoch 86:1-3 Otu onye wee sị m: Nọrọ ebe a ruo mgbe ị ga-ahụ ihe niile na-adakwasị enyí ndị ahụ, kamel, na ịnyịnya ibu, na kpakpando na ehi, na ha niile. Enoch 87:4

8


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

M wee hụ otu n'ime mmadụ anọ ahụ mbụ pụtara, o wee jide kpakpando mbụ ahụ nke si n'eluigwe daa, kee ya aka na ụkwụ wee tụba ya n'ime abis: ugbu a abis ahụ dị warara ma dị omimi, dịkwa egwu ma gbaa ọchịchịrị. Otu n'ime ha wee dọpụta mma agha, nye enyí na kamel na ịnyịnya ibu ndị ahụ: ha wee malite iti ibe ha ihe, ụwa dum wee maa jijiji n'ihi ha. Mgbe m na-ahụ n'ọhụụ ahụ, lee, otu n'ime mmadụ anọ ahụ pụtara n'eluigwe tụrụ ha nkume, wee chịkọta ma chịkọta kpakpando ukwu niile nke akụkụ ha dị ka nke ịnyịnya, keekwa ha niile aka na ụkwụ, tụba ha n'ime abis nke ụwa. Enoch 88:1-3 Onyenwe anyị wee kpọọ ndị ikom asaa mbụ ọcha ahụ, wee nye iwu ka ha kpọta ha n'ihu Ya, malite na kpakpando mbụ nke na-edu ụzọ, kpakpando niile nke akụkụ ha dị ka nke ịnyịnya, ha wee kpọta ha niile n'ihu Ya. Enoch 90:21 E wee buru ụzọ kpee ikpe ahụ n'elu kpakpando, e wee kpee ha ikpe ma chọpụta na ha bụ ndị ikpe mara, ha wee gaa ebe a mara ha ikpe, a tụbakwara ha n'ime abis, nke jupụtara n'ọkụ na ire ọkụ, juputarakwa na ogidi ọkụ. Enoch 90:24 Ma ọ bụ onye ọ bụla nwere ike ịmata ogologo eluigwe na otú ịdị elu ya si dị ukwuu, na ihe e guzobere ya, na otú ọnụọgụgụ kpakpando si dị ukwuu, na ebe ihe niile na-enye ìhè na-anọ? Inọk 93:14 Ma ugbua, maranụ na site n'aka ndị mmụọ ozi, Ọ ga-ajụ ajụjụ gbasara ọrụ unu n'eluigwe, site n'anyanwụ na site n'ọnwa na site na kpakpando n'ihe gbasara mmehie unu n'ihi na n'elu ụwa ka unu na-ekpe ikpe n'ahụ ndị ezi omume. Enoch 100:10

Jasha Jasha 8 1 O rue, n'abalị a ka amuru Abram, na ndi-orù Tera nile, na ndi-ọkachamara nile nke Nimrod, na ndiorù-ya, biara rie ihe, ṅu kwa ihe-ọṅuṅu n'ulo Tera, ha we so ya ṅuria ọṅu n'abali ahu. 2 Mgbe ndị amamihe na ndị aghụghọ niile si n'ụlọ Tera pụọ, ha weliri anya ha lee eluigwe n'abalị ahụ ile kpakpando anya, ha wee hụ, lee otu kpakpando buru ibu nke si n'ọwụwa anyanwụ bịa wee na-agba ọsọ n'eluigwe, o wee loda kpakpando anọ ahụ n'akụkụ anọ nke eluigwe. 3 Ihe a niile tụrụ ndị amamihe niile nke eze na ndị ohi ya n'anya, ndị amamihe ahụ wee ghọta okwu a, ha wee mara ihe ọ pụtara. 4 Ha wee gwa ibe ha, sị: “Nke a bụ naanị ihe na-egosi nwa ahụ a mụrụ nye Tira n'abalị a, onye gaetolite, mụọ ọmụmụ, baakwa ụba, nweta ụwa dum, ya na ụmụ ya ruo mgbe ebighị ebi, ya na mkpụrụ ya ga-egbukwa ndị eze ukwu, ketakwa ala ha.” 5 Ndị amamihe na ndị ọkaikpe wee laa n'ụlọ n'abalị ahụ, ma n'ụtụtụ, ndị amamihe na ndị ọkaikpe niile a biliri n'isi ụtụtụ, wee zukọta n'ụlọ a họpụtara. 6 Ha wee gwa ibe ha okwu, sị: “Lee ihe anyị hụrụ n’abalị ụnyaahụ ezobeghi eze, a ka ekpughebeghị ya nye ya.” 7 Ọ bụrụ na eze amata ihe a n'oge ikpeazụ, ọ ga-asị anyị, Gịnị mere unu ji zoo okwu a n'ebe m nọ, mgbe ahụ anyị niile ga-anwụ; ya mere, ugbu a, ka anyị gaa kọọrọ eze ihe anyị hụrụ, na nkọwa ya, anyị ga-anọgidekwa na-edo anya. 8 Ha wee mee otú ahụ, ha niile wee gakwuru eze wee kpọọ isiala nye ya, sị: “Ka eze dị ndụ, ka eze dị ndụ.” 9 Anyị nụrụ na a mụrụ nwa nwoke nye Tera, nwa Nehọ, onyeisi ndị agha gị, anyị wee bịa n'ụlọ ya n'abalị ụnyaahụ, anyị wee rie nri, ṅụọkwa ihe ọṅụṅụ, ṅụrịakwa ọṅụ n'abalị ahụ.

9


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

10 Mgbe ndị ohu gị si n'ụlọ Tera pụọ, ka ha gaa n'ụlọ anyị ịnọdụ ala n'ebe ahụ n'abalị ahụ, anyị weliri anya anyị lee eluigwe, anyị wee hụ otu nnukwu kpakpando si n'ọwụwa anyanwụ na-abịa, otu kpakpando ahụ na-agba ọsọ ọsọ, wee loda nnukwu kpakpando anọ, site n'akụkụ anọ nke eluigwe. 11 Ndị ohu gị wee tụọ anya n'ihe anyị hụrụ, ha wee tụọ egwu nke ukwuu, anyị wee kpebie ihe anyị hụrụ, anyị wee jiri amamihe anyị mara na ihe a metụtara nwa a ga-amụ nye Tera, onye ga-etolite ma ba ụba nke ukwuu, dị ike, gbuokwa ndị eze niile nke ụwa, wee keta ala ha niile, ya na mkpụrụ ya ruo mgbe ebighị ebi. Abram wee hụ kpakpando na ọnwa n'ihu ya, o wee sị, N'ezie, nke a bụ Chineke nke kere ụwa dum dịka mmadụ, lee ndị ohu ya ndị a bụ chi gbara ya gburugburu: Abram wee fee ọnwa ma kpee ekpere maka ya n'abalị ahụ dum. N'ụtụtụ, mgbe ìhè dị, anyanwụ na-enwukwa n'elu ụwa dịka ọ na-adị, Abram hụrụ ihe niile Jehova Chineke kere n'ụwa. Abram wee sị n'onwe ya, N'ezie ndị a abụghị chi ndị kere ụwa na mmadụ niile, kama ndị a bụ ndị ohu Chineke, Abram wee nọrọ n'ụlọ Noa, ebe ahụ mara Onyenwe anyị na ụzọ ya, o wee fee Onyenwe anyị n'ụbọchị niile nke ndụ ya, ọgbọ ahụ niile chefuru Onyenwe anyị, wee fee chi ndị ọzọ e ji osisi na nkume mee, wee nupụ isi n'ụbọchị ha niile. Jasher 9:17-19 Mgbe Abram bịarutere, ndị na-akwado eze na ndị amamihe hụrụ Abram, ha wee tie mkpu n'ihu eze, sị, "Onyenwe anyị, n'ezie, nwoke a bụ onye anyị maara na ọ bụ nwa ahụ kpakpando ukwu ahụ loro kpakpando anọ ahụ n'oge a mụrụ ya, nke anyị kwupụtara eze afọ iri ise ugbu a kemgbe ahụ." Jasher 12:9 Ma ugbua, ọ bụrụ na ị ga-ege ntị n'olu m ma debe ihe m nyere n'iwu, ụkpụrụ m na iwu m, mgbe ahụ ka m ga-eme ka ndị iro gị daa n'ihu gị, m ga-emekwa ka mkpụrụ gị baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe, m ga-ezitekwa ngọzi m n'ọrụ aka gị niile, ihe agaghị akọ gị. Bilie ugbu a, kpọrọ nwunye gị na ihe niile i nwere, gaa n'ala Kenan, birikwa n'ebe ahụ, m ga-abụkwa Chineke n'ebe ahụ, m gaagọzikwa gị. Abram wee bilie kpọrọ nwunye ya na ihe niile o nwere, wee gaa n'ala Kenan dịka Jehova gwara ya; Abram dị afọ iri ise mgbe ọ si Haran pụọ. Abram wee bịa n'ala Kenan wee biri n'etiti obodo ahụ, ọ wee maa ụlọikwuu ya n'etiti ụmụ Kenan, ndị bi n'ala ahụ. Jehova wee mee ka Abram hụ ya anya mgbe ọ bịarutere n'ala Kenan, wee sị ya: “Nke a bụ ala m nyere gị na mkpụrụ gị ga-esochi gị ruo mgbe ebighị ebi, m ga-emekwa ka mkpụrụ gị dị ka kpakpando nke eluigwe, m gaenyekwa mkpụrụ gị ala niile ị na-ahụ ka ha bụrụ ihe nketa.” Jasher 13:4-7 N'oge ahụ, Jehova mere ka Abram hụ ya anya ọzọ na Hebron, ọ wee sị ya, Atụla egwu, ụgwọ ọrụ gị dị ukwuu n'ihu m, n'ihi na agaghị m ahapụ gị, ruo mgbe m ga-eme ka ị baa ụba, gọzie gị, meekwa ka mkpụrụ gị dị ka kpakpando dị n'eluigwe, nke a na-apụghị ịtụ ma ọ bụ gụọ. Jasher 16:20 Aịzik wee sị, “Jehova, Chineke nke eluigwe na ụwa, onye obiọma na ebere ya jupụtara n'ụwa, gị onye kpọpụtara nna m n'ụlọ nna ya na site n'ebe a mụrụ ya, wee kpọta ya n'ala a, wee sị ya, M gaenye mkpụrụ gị ala ahụ, I kwere ya nkwa ma gwa ya, sị, M ga-eme ka mkpụrụ gị baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe na dị ka ájá nke oké osimiri, ugbu a ka okwu gị ndị ị gwara nna m guzosie ike.” Jasher 26:6 Jekọb wee gawa n'ihu n'ụzọ ya ruo Heran, ọ bịaruru Ugwu Moraịa, ọ nọkwa n'ebe ahụ n'abalị ahụ nso obodo Luz; Jehova wee pụta ìhè n'ebe ahụ nye Jekọb n'abalị ahụ, wee sị ya, Abụ m Jehova Chineke nke Abraham na Chineke nke nna gị Aịzik; ala nke ị dina n'elu ya ka m ga-enye gị na mkpụrụ gị. Lee, m nọnyeere gị, m ga-echebekwa gị ebe ọ bụla ị na-aga, m ga-emekwa ka mkpụrụ gị baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe, m ga-emekwa ka ndị iro gị niile daa n'ihu gị; mgbe ha gaalụso gị ọgụ, ha agaghị emeri gị, m ga-akpọghachikwa gị n'ala a n'ọṅụ, na ụmụ, na nnukwu akụnụba.

10


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Jekọb wee teta n'ụra ya, ọ ṅụrịrị ọṅụ nke ukwuu n'ọhụụ ahụ ọ hụrụ; ọ kpọkwara aha ebe ahụ Betel. Jasher 30:1-3 Ụfọdụ na-eme ha n'ihe oyiyi mmadụ, nke ọlaedo na ọlaọcha, wee gaa n'ebe ha nọ n'oge ha maara, ihe oyiyi ndị ahụ na-enweta mmetụta nke kpakpando, ma na-agwa ha ihe ndị ga-eme n'ọdịnihu, n'ụzọ dị otu a ka e si nweta ihe oyiyi ndị Rechel zuru n'aka nna ya. Jasher 31:43 Abụ m Jehova Chineke nke nna gị Abraham na Chineke nke Aịzik, m ga-enye gị ala a na mkpụrụ gị ga-esochi gị, m ga-emekwa ka mkpụrụ gị dị ka kpakpando nke eluigwe, ị ga-agbasakwa ruo akụkụ anọ nke eluigwe, a ga-agọzikwa ezinụlọ niile nke ụwa n'ime gị na n'ime mkpụrụ gị. Jasher 32:17 Aịzik nwa Abraham wee kpeere Jehova ekpere maka ụmụ ya, o wee sị, “Onyenwe anyị Chineke, ị kwere nna m nkwa, sị, M ga-eme ka mkpụrụ gị baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe, I kwekwara m nkwa, meekwa ka okwu gị guzosie ike, ugbu a ndị eze Kenan na-abịa ibuso ụmụ m agha n'ihi na ha emeghị ihe ike.” Jasher 34:65 Mgbe nke a gasịrị, Josef rọrọ nrọ ọzọ wee kọọrọ nna ya nrọ ahụ n'ihu ụmụnne ya, Josef wee sị nna ya na ụmụnne ya, “Lee, arọọla m nrọ ọzọ, lee, anyanwụ na ọnwa na kpakpando iri na otu ahụ kpọrọ isiala nye m.” Jasher 41:14 Aịzik wee tinye aka ya n'ahụ ụmụ Jekọb niile, o wee jide ha, makụọ ha, susuo ha ọnụ otu otu, Aịzik wee gọzie ha n'ụbọchị ahụ, wee sị ha, Chineke nke nna nna unu hà ga-agọzi unu, meekwa ka mkpụrụ unu bawanye dị ka kpakpando nke eluigwe. Jasher 47:5 O wee nye ha iwu ka ha weta map kpakpando ya n'ihu ya, nke Josef maara oge niile, Josef wee sị Benjamin, Anụrụ m na ndị Hibru maara amamihe niile, ị̀ maara ihe ọ bụla gbasara nke a? Benjamin wee sị, Ohu gị maara amamihe niile nna m kụziiri m, Josef wee sị Benjamin, Lee ngwa egwu a anya, ghọta ebe nwanne gị nwoke Josef nọ n'Ijipt, onye unu kwuru na ọ gara Ijipt. Benjamin wee hụ ngwa egwu ahụ nwere map nke kpakpando eluigwe, ọ maara ihe ma legharịa anya n'ime ya iji mara ebe nwanne ya nwoke nọ, Benjamin wee kewaa ala Ijipt dum ụzọ anọ, ọ wee hụ na onye nọ ọdụ n'ocheeze n'ihu ya bụ nwanne ya nwoke bụ́ Josef, Benjamin wee nwee nnukwu ihe ijuanya, mgbe Josef hụrụ na nwanne ya nwoke bụ́ Benjamin tụrụ ya n'anya nke ukwuu, ọ sịrị Benjamin, Gịnị ka ị hụrụ, gịnịkwa mere i ji tụọ gị n'anya? Jasher 53:18-20

Afọ Jubili Ọrụ ukwu anọ ndị a Chineke kere n'ụbọchị nke atọ. N'ụbọchị nke anọ, O kere anyanwụ na ọnwa na kpakpando, tinye ha n'eluigwe, inye ìhè n'elu ụwa niile, na ịchị ehihie na abalị, na kewaa ìhè na ọchịchịrị. Jubilee 2:8 Ọ chọtara otu akwụkwọ e dere n'elu nkume, ọ gụkwara ihe dị n'elu ya, o dekwara ya ma mehie n'ihi ya; n'ihi na o nwere ozizi nke Ndị Nche dịka ha si eji ihe ịrịba ama nke anyanwụ na ọnwa na kpakpando mee ihe ịrịba ama niile nke eluigwe. Jubilees 8:3 N'izu nke isii, n'afọ nke ise nke ya, Abram biliri n'abalị ahụ dum n'ọnwa ọhụrụ nke ọnwa nke asaa iji lelee kpakpando site na mgbede ruo ụtụtụ, iji hụ ihe ga-abụ àgwà nke afọ gbasara mmiri ozuzo, ọ nọkwa naanị ya ka ọ nọdụrụ ala na-ekiri. Okwu wee bata n'obi ya, o wee sị: Ihe ịrịba ama niile nke kpakpando, na ihe ịrịba ama nke ọnwa na nke anyanwụ dị n'aka Jehova. Gịnị mere m ji achọ ha? Ọ

11


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

bụrụ na ọ chọrọ, ọ na-eme ka mmiri zoo, ụtụtụ na mgbede; ọ bụrụkwa na ọ chọrọ, ọ na-egbochi ya, ihe niile dịkwa n'aka ya. Jubilee 12:16-18 O we kpọpụta ya n'èzí, wee sị ya: “Legide anya n'eluigwe, gụọ kpakpando ma ọ bụrụ na ị nwere ike ịgụ ha.” O wee legide anya n'eluigwe, hụ kpakpando. O wee sị ya: “Otú a ka mkpụrụ gị ga-adị.” O wee kwere n'Onyenwe anyị, a gụkwara ya maka ezi omume. Jubilee 14:4-6 O wee sị: “Eji m onwe m ṅụọ iyi, ka Jehova kwuru, sị: N'ihi na i meela ihe a, i gbochighịkwa nwa gị nwoke, nwa gị nwoke ị hụrụ n'anya, n'ebe m nọ, na n'ịgọzi m ga-agọzi gị, n'ime ka m bawanye mkpụrụ gị, m ga-emekwa ka mkpụrụ gị baa ụba. Dị ka kpakpando nke eluigwe, dị ka ájá dị n'ụsọ oké osimiri. Mkpụrụ gị ga-eketakwa obodo ndị iro ya, mba niile nke ụwa ga-agọzikwa ha n'ime mkpụrụ gị; n'ihi na i rubewo isi n'olu m, egosiwokwa m ihe niile na ị bụ onye kwesịrị ntụkwasị obi nye m n'ihe niile m gwara gị: Laa n'udo. Jubilee 18:15-16 N'ihi na ọ bụ gị na mkpụrụ gị ka m ga-enye ala a niile, m ga-emekwa ka iyi m nke m ṅụrụ Abraham nna gị guzosie ike, m ga-emekwa ka mkpụrụ gị baa ụba dị ka kpakpando nke eluigwe, m gaenyekwa mkpụrụ gị ala a niile. Jubilee 24:10 Ka O mee ka ụmụ gị baa ụba n'oge ndụ gị, Ka ha bilitekwa dịka ọnụọgụgụ ọnwa nke afọ si dị. Ka ụmụ ha baakwa ụba ma dị ukwuu karịa kpakpando nke eluigwe, Ka ọnụ ọgụgụ ha baakwa ụba karịa ájá nke oké osimiri. Jubilee 25:16 Chetanụ, ụmụ m, Onyenwe anyị Chineke Abraham nna unu, na otú m si fee Ya ofufe ma jeere Ya ozi n'ezi omume na n'ọṅụ, ka O wee mee ka unu ba ụba ma mụbaa mkpụrụ unu dị ka kpakpando nke eluigwe n'ụba, meekwa ka unu guzosie ike n'ụwa dị ka osisi ezi omume nke a na-agaghị ewepụ ruo ọgbọ nile ruo mgbe ebighị ebi. Jubilee 36:6

Akwụkwọ Baịbụl Ndị Furu Efu Ònye kwuru sị, “Ebee ka a mụrụ eze ndị Juu?” N’ihi na anyị ahụla kpakpando ya n’ọwụwa anyanwụ, anyị abịawokwa ịkpọ isiala nye ya.” Protevangelion 15:2 Ha zara ya, sị, Anyị hụrụ otu nnukwu kpakpando dị egwu nke na-enwu n'etiti kpakpando nke eluigwe, o wee nwuo karịa kpakpando ndị ọzọ niile, nke mere na a hụghị ha anya, anyị wee mata na a mụrụ otu eze ukwu n'Izrel, ya mere anyị bịara ife ya ofufe. Ndị amamihe ahụ wee pụọ, lee, kpakpando ahụ ha hụrụ n'ọwụwa anyanwụ na-aga n'ihu ha, ruo mgbe ọ bịara guzoro n'elu ọgba ahụ ebe nwatakịrị ahụ nọ ya na Meri nne ya. Protevangelion 15:7,9 N'otu oge ahụ, otu mmụọ ozi pụtara ìhè n'ihu ha n'ụdị kpakpando ahụ nke bụbu onye ndu ha n'ụzọ ha; ìhè nke ha na-eso ruo mgbe ha laghachiri n'ala ha. 1 Oziọma nke Nwatakịrị Jisọs Kraịst 3:3 Ma mgbe ọ bịara ịhụ ya, ọ hụrụ ihe ịrịba ama nke ekpenta n'etiti anya ya dị ka kpakpando, wee kwupụta na alụmdi na nwunye ahụ agwụla ma bụrụ ihe efu. 1 Oziọma nke Nwatakịrị Jisọs Kraịst 12:9 Ònye dina n'ili, onye rịdatakwara anyị ndụ, ihe niile e kere eke wee maa jijiji n'ọnwụ gị, kpakpando niile wee kwaa jijiji, ugbu a ị nwere nnwere onwe gị n'etiti ndị nwụrụ anwụ, ma na-eme ka ụsụụ ndị agha anyị nwee nsogbu? Oziọma Nikọdimọs 17:6

12


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

O kwukwara ọzọ: Chineke wee kpọpụta Abraham, wee sị ya: Lee anya n'eluigwe, gwa kpakpando, ọ bụrụ na ị nwere ike ịgụta ha: otú ahụ ka mkpụrụ gị ga-adị. 1 Clement nye Ndị Kọrịnt 5:10 Anyanwụ na ọnwa, na ọtụtụ ìgwè na ìgwè kpakpando niile nke kpakpando, na-agba ọsọ nke o nyere ha n'ụzọ kwekọrọ, na-apụ n'ebe ha nọ ma ọlị. 1 Clement nye Ndị Kọrịnt 9:7 Ndị ọzọ so n'ebo ya enweghịkwa obere otuto ọ bụla: Chineke kwere nkwa na mkpụrụ gị ga-adị ka kpakpando nke eluigwe. 1 Clement nye Ndị Kọrịnt 14:18 Gịnịkwa ka ọ na-ekwu, "O wee zuru ike n'ụbọchị nke asaa: ihe ọ na-ekwu bụ na mgbe Ọkpara ya gaabịa, wee wepụ oge nke Onye Ọjọọ, kpeekwa ndị na-adịghị asọpụrụ Chineke ikpe, gbanwee anyanwụ na ọnwa na kpakpando; mgbe ahụ ka ọ ga-ezu ike n'ụzọ dị ebube n'ụbọchị nke asaa ahụ." Akwụkwọ ozi nke Banabas 13:6 Oleezi otu esi kpughee Onye Nzọpụta anyị nye ụwa? Kpakpando na-enwu n'eluigwe karịa kpakpando ndị ọzọ niile, ìhè ya enweghịkwa ike ịkọwa, ihe ọhụrụ ya mekwara ka ụjọ jide mmadụ. Kpakpando ndị ọzọ niile, tinyere anyanwụ na ọnwa, bụ ukwe kpakpando a; mana nke ahụ mere ka ìhè ya dị elu karịa ha niile. Ndị mmadụ wee malite inwe nsogbu iche ebe kpakpando ọhụrụ a si bịa n'adịghị ka ndị ọzọ niile. Akwụkwọ ozi nke Ignatius nye Ndị Efesọs 4:11-12 Ma mgbe a kpọgidere ya n'obe, ọchịchịrị gbara ụwa niile, anyanwụ kpuchiri ya ruo ọkara ụbọchị, kpakpando pụtara ìhè, mana ọ dịghị ìhè ọ bụla dị n'ime ha; ọnwa tụfuru ìhè ya, dị ka a ga-asị na ọbara jupụtara n'ọbara; ụwa nke ndị nwụrụ anwụ wee loda; nke mere na ebe nsọ nke ụlọ nsọ ahụ, dịka ha si akpọ ya, apụtaghị nye ndị Juu n'onwe ha n'oge ọdịda ha, kama ha hụrụ olulu n'ụwa, na mkpọtụ nke égbè eluigwe na-esochi. Ugbu a mgbe a kpọgidere ya n'obe, ọchịchịrị kpuchiri ụwa niile; anyanwụ zoro ezo kpamkpam, eluigwe wee gbaa ọchịchịrị mgbe ọ ka dị ụbọchị, nke mere na a hụrụ kpakpando, ọ bụ ezie na ha ka nwere ìhè ha, ya mere, echere m na ịdị ebube gị amaghị na n'ụwa niile ha na-enwu oriọna ha site n'awa nke isii ruo mgbede. Ọnwa, nke dị ka ọbara, enwughị abalị niile, ọ bụ ezie na ọ jupụtara, kpakpando na Orion kwara ákwá maka ndị Juu, n'ihi mmebi iwu ha mere. Site na Akwụkwọ Ozi Herọd na Paịlet

Akwụkwọ Iden Echefuru Echefu Ha kpọtara ndị okenye na ndị isi nke ndị otu kpakpando n'ihu m, gosikwa m narị mmụọ ozi abụọ, ndị na-achị kpakpando na ọrụ ha n'eluigwe, na-efe efe na nku ha, na-agbakwa ndị niile na-anya ụgbọ mmiri gburugburu. Ihe Nzuzo nke Inọk 4:1 Ngafe na nloghachi ya nwere kpakpando anọ dị ukwuu, kpakpando ọ bụla nwekwara otu puku kpakpando n'okpuru ya, n'aka nri nke wiil anyanwụ, na anọ n'aka ekpe, nke ọ bụla nwere otu puku kpakpando n'okpuru ya, puku asatọ kpamkpam, na-apụta site na anyanwụ mgbe niile. Ihe Nzuzo nke Inọk 11:4 N'ebe ahụ ka ndị ikom ahụ kpọọrọ m gaa n'eluigwe nke isii, n'ebe ahụ ka m hụrụ ìgwè ndị mmụọ ozi asaa, ndị na-enwu gbaa nke ukwuu ma dịkwa ebube, ihu ha na-enwu karịa anyanwụ na-enwu gbaa, na-enwu gbaa, ọ dịghịkwa ihe dị iche n'ihu ha, ma ọ bụ omume ha, ma ọ bụ uwe ha; ndị a naemekwa iwu, ma mụta njem nke kpakpando, na mgbanwe nke ọnwa, ma ọ bụ mgbanwe nke anyanwụ, na ọchịchị ọma nke ụwa. Ihe Nzuzo nke Inọk 19:1

13


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Ọ na-agwa m ọrụ niile nke eluigwe, ụwa na oké osimiri, na ihe niile dị n'ime ya, ụzọ ha na-agafe na njem ha, na égbè eluigwe, anyanwụ na ọnwa, njem na mgbanwe nke kpakpando, oge, afọ, ụbọchị, na awa, mpụta nke ifufe, ọnụọgụgụ nke ndị mmụọ ozi, na nhazi nke abụ ha, na ihe niile mmadụ, ire nke abụ na ndụ mmadụ ọ bụla, iwu, ntuziaka, na abụ olu ụtọ, na ihe niile kwesịrị ịmụta. Ihe Nzuzo nke Inọk 23:1 M wee nye iwu ka e wepụ ya n'ìhè na ọchịchịrị, m wee sị: 'Dị oke,' o wee bụrụ otu a, m wee gbasaa ya na ìhè, ọ wee ghọọ mmiri, m wee gbasaa ya n'elu ọchịchịrị, n'okpuru ìhè ahụ, wee mee ka mmiri sie ike, ya bụ, enweghị nsọtụ, m wee wuo ntọala ìhè gburugburu mmiri ahụ, m wee kee okirikiri asaa site n'ime, m wee see ya dị ka kristal mmiri mmiri na nkụ, ya bụ, dị ka iko, na ịgba mmiri na ihe ndị ọzọ gburugburu, m wee gosi onye ọ bụla n'ime ha ụzọ ya, na kpakpando asaa nke ọ bụla n'ime ha n'eluigwe ya, ka ha na-aga otú a, ahụrụ m na ọ dị mma. Ihe Nzuzo nke Inọk 27:1 N'ụbọchị nke anọ, m nyere iwu ka e nwee nnukwu ìhè n'elu okirikiri eluigwe. N'elu okirikiri mbụ kachasị elu, etinye m kpakpando, Kruno, na n'Aphrodit nke abụọ, n'Aris nke atọ, n'Aris nke ise, n'Ermis nke isii, n'ọnwa nke asaa dị obere, ma jiri kpakpando ndị dị obere chọọ ya mma. N'ala ala, etinye m anyanwụ ka ọ bụrụ ìhè nke ehihie, na ọnwa na kpakpando maka ìhè nke abalị. Ihe nzuzo nke Inọk 30:3-5 M wee nye ya aha, site n'akụkụ anọ ahụ, site n'ọwụwa anyanwụ, site n'ọdịda anyanwụ, site na ndịda, site n'ebe ugwu, m wee nye ya kpakpando pụrụ iche anọ, m wee kpọọ ya aha Adam, gosikwa ya ụzọ abụọ ahụ, ìhè na ọchịchịrị, m wee gwa ya, sị: 'Nke a dị mma, na nke ahụ dị njọ,' ka m wee mata ma ò nwere ịhụnanya n'ebe m nọ, ma ọ bụ ịkpọasị, ka o doo anya na n'agbụrụ ya hụrụ m n'anya. N'ihi na ahụwo m ọdịdị ya, mana ọ hụbeghị ọdịdị nke ya, ya mere site n'ịhụghị ya, ọ ga-eme mmehie ka njọ, m wee sị 'Mgbe mmehie gasịrị, gịnị dị ma e wezụga ọnwụ?' M wee tinye ụra n'ime ya, o wee hie ụra. M wee wepụta otu ọgịrịga ya, kee ya nwunye, ka ọnwụ wee bịakwute ya site na nwunye ya, m wee were okwu ikpeazụ ya kpọọ aha ya nne, ya bụ, Eva. Ihe Nzuzo nke Inọk 30:13-16 Atụwo m ma kọwaa kpakpando, ọtụtụ mmadụ dị iche iche. Ihe Nzuzo nke Inọk 40:3 Egburu m kpakpando n'ọkụ, ma chọọ eluigwe mma, tinyekwa ya n'etiti ha. Ihe Nzuzo nke Inọk 47:6 Ọ tụrụ eluigwe, meekwa ka kpakpando dị ọcha: O mekwara ka ihe e kere eke dịgide ma mee ka ọ dị ọcha: Odes nke Solomon 16:11 Ya mere, ṅụrịa ọṅụ, nne nwere obi ọcha, na olileanya nke ntachi obi gị nke siri ike n'aka Chineke. Ọnwa adịghị n'etiti kpakpando dị n'eluigwe dịka gị, ebe ị na-enwu n'ụzọ ụmụ gị asaa dị ka kpakpando ruo ezi omume, guzo n'ebube n'ihu Chineke; ị nọkwa n'eluigwe na ha. N'ihi na ịmụ nwa gị sitere n'aka nwa Abraham. 4 Maccabees 8:4-6 Abikam wee sị ya, “Onyenwe m! Ị dị ka ọnwa, ndị isi gị dịkwa ka mbara ala na kpakpando.” Fero wee sị ya, “Gaa, echi ga-abịa ebe a.” Akụkọ banyere Ahikar 5:41,46 Haịkara wee sị ya: Onyenwe m bụ Chineke nke eluigwe, ndị ya bụ ndị ama ama bụ àmụ̀mà na égbè eluigwe, mgbe ọ chọrọ, ifufe na-efe, mmiri ozuzo na-ada. Ọ na-enyekwa égbè eluigwe iwu, ọ naamụnyekwa ìhè, mmiri na-ezokwa, ọ na-ejidekwa anyanwụ, ọ naghị enye ìhè ya, ọnwa na kpakpando, ha anaghịkwa agbagharị. Ọ na-enyekwa oké ifufe iwu, ọ na-efekwa, mmiri ozuzo na-ada, ọ naazọkwa ụkwụ n'ọnwa Eprel, bibiekwa okooko osisi ya na ụlọ ya. Akụkọ banyere Ahikar 5:50-52

14


Ọmụmụ Ihe Banyere Baịbụl - Ọnwa Na-egbuke egbuke Mgbe m lere eluigwe Gị anya, ọrụ mkpịsị aka Gị, ọnwa na kpakpando, nke I doziri; Gịnị ka mmadụ bụ, nke mere i ji na-echeta ya, gịnịkwa ka nwa nke mmadụ bụ, nke mere i ji na-eleta ya? Abụ Ọma 8:3-4

Mgbe ahụ ka Onyenwe anyị ga-akpọlite onye nchụàjà ọhụrụ. A ga-ekpughekwa okwu niile nke Onyenwe anyị nye ya; Ọ ga-ekpekwa ikpe ziri ezi n'ụwa ruo ọtụtụ ụbọchị. Kpakpando ya gaebilikwa n'eluigwe dị ka eze. Agba nke Levi 5:13-15 Mgbe ihe ndị a gasịrị, kpakpando ga-esi n'aka Jekọb bilie n'udo, otu nwoke ga-esikwa n'ime mkpụrụ m bilie, dị ka anyanwụ nke ezi omume, na-eje ije na ụmụ mmadụ n'ịdị umeala n'obi na ezi omume; a gaghị ahụkwa mmehie ọ bụla n'ime ya. Agba nke Juda 4:20-23 Anyanwụ na ọnwa na kpakpando, unu agbanwela usoro ha; otú a ka unu agbanwekwala iwu Chineke n'omume rụrụ arụ nke omume unu. Agba nke Naftali 1:24

15


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Igbo - Stars in Scriptures (Stellar Astronomy) by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu