Jefta onye Gilied Ndị Ikpe 11 1 Ma Jefta onye Gilead bụ dike nke nwere ume, ọ bụkwa nwa nwanyị akwụna: Gilead mụrụ Jefta. 2 Nwunye Gilied wee mụọ ụmụ nwoke nye ya; ụmụ nwunye ya wee tolite, ha wee chụpụ Jefta, sị ya: “Ị gaghị eketa ihe n'ụlọ nna anyị; n'ihi na ị bụ nwa nwanyị mba ọzọ.” 3 Jefta wee gbapụ n'ihu ụmụnne ya wee biri n'ala Tob: ndị nzuzu wee zukọta n'ebe Jefta nọ, ha wee soro ya pụọ. 4 O wee ruo mgbe oge ụfọdụ gasịrị, ụmụ Amon busoro Izrel agha. 5 O wee ruo mgbe ụmụ Amọn na-alụso Izrel ọgụ, ndị okenye Gilied gara ịkpọpụta Jefta n'ala Tob. 6 Ha wee sị Jefta, “Bịa, bụrụ onyeisi anyị, ka anyị wee buso ụmụ Amon agha.” 7 Jefta wee sị ndị okenye Gilied: “Ọ́ bụghị unu kpọrọ m asị, chụpụkwa m n'ụlọ nna m? Gịnịkwa mere unu ji bịakwute m ugbu a mgbe unu nọ ná nsogbu?” 8 Ndị okenye Gilied wee sị Jefta, “Ya mere, anyị ga-alaghachikwute gị ugbu a, ka i wee soro anyị gaa buso ụmụ Amọn agha, ka ị bụrụ onyeisi anyị n'elu ndị niile bi na Gilied.” 9 Jefta wee sị ndị okenye Gilied: “Ọ bụrụ na unu akpọlata m ka m lata ibuso ụmụ Amọn agha, Jehova wee napụta ha n'aka m, m̀ ga-abụ onyeisi unu?” 10 Ndị okenye Gilied wee sị Jefta, “Ka Jehova bụrụ onye akaebe n'etiti anyị, ọ bụrụ na anyị emeghị otú a dịka okwu gị si dị.” 11 Jefta wee soro ndị okenye Gilied gaa, ndị Izrel wee mee ya onyeisi na onyeisi ha: Jefta wee kwuo okwu ya niile n'ihu Jehova na Mizpa. 12 Jefta we zigara eze umu Amon ndi-ozi, si, Gini ka mu na gi onwe-gi nwere, na i biakuterem ibuso agha n'alam? 13 Eze ụmụ Amọn wee zaa ndị ozi Jefta, sị: “N'ihi na Izrel weghaara ala m mgbe ha si Ijipt rịgota, site n'Anon ruo Jabọk na Jọdan: ugbu a weghachite ala ndị ahụ n'udo.” 14 Jefta wee ziga ndị ozi ọzọ gakwuru eze ụmụ Amọn. 15 Ọ si ya, Nke a bụ ihe Jefta kwuru, Izrel ewereghị ala Moab ma ọ bụ ala ụmụ Amon. 16 Ma mgbe Izrel si n'Ijipt pụta, ha wee jee ije n'ọzara ruo Oké Osimiri Uhie, ha wee bịarute Kedesh; 17 Izrel wee zigara eze Edom ndị ozi, sị: “Biko, ka m gafee ala gị.” Ma eze Edom ekweghị ege ya ntị.” Ha zigakwara eze Moab ozi n'otu aka ahụ, ma ọ jụrụ ikweta; Izrel wee biri na Kadesh.
1
Jefta onye Gilied
18 Ha wee gafere n'ọzara, gbaa ala Edom na ala Moab gburugburu, ha wee bịa n'akụkụ ọwụwa anyanwụ nke ala Moab, ma maa ụlọikwuu n'akụkụ nke ọzọ nke Arnon, ma ha abanyeghị n'ókèala Moab: n'ihi na Arnon bụ ókèala Moab. 19 Israel we zigara ndi-ozi jekuru Sihon, eze ndi Amorait, eze Heshbon: Israel we si ya, Biko, ka ayi gabiga n'ala-gi rue ebem. 20 Ma Saihon atụkwasịghị Israel obi ịgafe ókèala ya: ma Saihon kpọkọtara ndị ya niile, maakwa ụlọikwuu na Jahaz, wee buso Izrel agha. 21 Jehova, bú Chineke Israel, we nye Sihon na ndi-ya nile n'aka Israel, ha we b͕ue ha: Israel we nweta ala nile nke ndi-Amorait, ndi bi n'ala ahu. 22 Ha we nweta ókè-ala nile nke ndi-Amorait, site n'Anon rue Jabbok, site kwa n'ọzara rue Jọdan. 23 Ya mere, ugbu a, Jehova, bụ́ Chineke Izrel, achụpụwo ndị Amọraịt n'ihu ndị ya bụ́ Izrel, ị̀ gaenwetakwa ya? 24 Ọ̀ bụ na ị gaghị enweta ihe Kemosh, bụ́ chi gị, nyere gị, ka i wee nweta? Ya mere, onye ọ bụla Jehova bụ́ Chineke anyị ga-achụpụ n'ihu anyị, anyị ga-enweta ya? 25 Ma ugbua, ị̀ ka Balak nwa Zipọ, eze Moab mma? Ò nwere mgbe ọ lụrụ ọgụ megide Izrel, ma ọ bụ ò busoro ha agha? 26 Mgbe Izrel bi na Heshbọn na obodo nta ya, na n'Aroer na obodo nta ya, na n'obodo niile dị n'akụkụ osimiri Arnon, narị afọ atọ, gịnị mere unu ejighị napụta ha n'oge ahụ? 27 Ya mere, emehieghị m gị, kama ị na-eme m ihe ọjọọ n'ibuso m agha: Jehova, Onyeikpe, ga-ekpe ikpe taa n'etiti ụmụ Izrel na ụmụ Amon. 28 Ma eze ụmụ Amọn egeghị ntị n'okwu Jefta nke o zigara ya. 29 Mmuo Jehova we dakwasi Jefta, o we gabiga Gilead, Manase, gabiga Mizpa nke Gilead, si kwa na Mizpa nke Gilead gawa rue umu Amon. 30 Jefta kwere nkwa nye Jehova, sị: “Ọ bụrụ na I nye ụmụ Amon n'aka m n'ezie, 31 O gēru kwa, na ihe ọ bula nke si n'ọnu-uzọ ulom puta izutem, mb͕e m'si n'umu Amon lata n'udo, ọ gābu nke Jehova, M'gēsure kwa ya ka ọ buru àjà-nsure-ọku. 32 Jefta wee gakwuru ụmụ Amọn ibuso ha agha, Jehova wee nye ha n'aka ya. 33 O wee gbuo ha site n'Aroer ruo Minnit, obodo iri abụọ, ruokwa Abel nke ubi vaịn, n'oké ogbugbu. E wee merie ụmụ Amọn n'ihu ụmụ Izrel. 34 Jefta wee bata n'ụlọ ya na Mizpa, lee, ada ya pụtara izute ya na-akụ egwú na ịgba egwu, ọ bụkwa naanị ya ka ọ mụrụ; ma e wezụga ya, o nweghị nwa nwoke ma ọ bụ nwa nwanyị. 35 O wee ruo na mgbe ọ hụrụ ya, ọ dọwara uwe ya, sị, “Ewoo, ada m! I wedara m ala nke ukwuu, ị bụkwa otu n'ime ndị na-enye m nsogbu. N'ihi na emepeela m ọnụ m nye Jehova, enweghịkwa m ike ịlaghachi azụ.” 36 Ọ sịrị ya, “Papa m, ọ bụrụ na i megheere Jehova ọnụ gị, mee m ihe si n'ọnụ gị pụta, n'ihi na Jehova abọọla gị ọbọ n'aka ndị iro gị, ọbụna ụmụ Amọn.” 37 Ọ wee sị nna ya, “Ka e meere m ihe a: hapụ m ọnwa abụọ ka m wee rịgoro n'ugwu, kwaa ákwá maka amaghị nwoke m, mụ na ndị enyi m.” 38 Ọ sịrị, “Gaa.” O wee hapụ ya ka ọ laa ọnwa abụọ: ya na ndị enyi ya wee gaa kwaa ákwá n'elu ugwu maka nwa agbọghọ ya na-amaghị nwoke. 39 O wee ruo mgbe ọnwa abụọ gachara, ọ laghachiri n'ebe nna ya nọ, onye mere ya dịka nkwa o kwere si dị: ọ maghịkwa onye ọ bụla. Ọ bụkwa omenala n'Izrel. 40 Na ụmụ nwaanyị Izrel na-aga kwa afọ ịkwa ákwá nwa ada Jefta onye Gilied ụbọchị anọ n'afọ.
Ndị Ikpe 12 1 Ndị Ifrem wee zukọta, gaa n'ebe ugwu, sị Jefta, "Gịnị mere i ji gafere ibuso ụmụ Amọn agha, ma ị kpọghị anyị ka anyị soro gị gaa? Anyị ga-agba ụlọ gị ọkụ n'isi gị." 2 Jefta wee sị ha: “Mụ na ndị m sere okwu nke ukwuu na ụmụ Amon, mgbe m kpọrọ unu òkù, unu anapụtaghị m n'aka ha.”
2
Jefta onye Gilied
3 Mgbe m hụrụ na unu azọpụtaghị m, m tinyere ndụ m n'aka m, wee gafee megide ụmụ Amọn, Jehova wee nye ha n'aka m: gịnị mere unu ji bịarute m taa ibuso m agha? 4 Jefta we kpọkọta ndikom Gilead nile, buso Efraim agha: ndikom Gilead we tib͕ue Efraim, n'ihi na ha siri, Ndi Gilead bu ndi b͕apuru ab͕apu nke Efraim n'etiti ndi Efraim na n'etiti ndi Manase. 5 Ndị Gilied wee buru ụzọ gafee Jọdan tupu ndị Ifrem: o wee ruo mgbe ndị Ifrem ndị gbapụrụ agbapụ sịrị, "Ka m gafee," ndị Gilied wee sị ya, "Ị̀ bụ onye Ifrem?" Ọ bụrụ na ọ sị, "Mba." 6 Ha wee sị ya, “Kwuonụ Shibboleth ugbu a.” Ọ sịrị Sibboleth, n'ihi na ọ nweghị ike ịkọwa ya nke ọma.” Ha wee jide ya, gbuo ya n'ebe ndị dị n'akụkụ Jọdan: n'oge ahụ, puku iri anọ na abụọ nke ndị Ifrem dara. 7 Jefta wee kpee Izrel ikpe ruo afọ isii. Jefta onye Gilied wee nwụọ, e wee lie ya n'otu n'ime obodo Gilied.
Nkọwa Akụkọ Jefta , nke dị n'Isi nke 11 na nke 12 nke Baịbụlụ Eze James, bụ otu n'ime akụkọ kachasị ike, mgbagwoju anya, na mwute n'Agba Ochie. O gosiri otu dike dị ike nke ezinụlọ ya jụrụ, onye biliri iji napụta Izrel, mana o kwere nkwa dị mwute ma mesịa banye n'agha obodo dị ilu.
Nkebi nke 1: Nkọwa nke Ndị Ikpe Isi nke 11–12 n'amaokwu Ndị Ikpe Isi nke 11: Mbilite Jefta na Esemokwu Ndị Amọn 11:1–3 — Nzụlite Jefta na Nchụpụ Ya A kọwara Jefta dị ka "nwoke dị ike nke nwere ume," mana ọ bụ nwa nwanyị akwụna. Nna ya, Gilied, nwere ụmụ nwoke kwesịrị ekwesị bụ́ ndị chụpụrụ Jefta ka ọ ghara inweta ihe nketa. Jefta gbapụrụ gaa n'ala Tob, ebe otu ìgwè "ndị nzuzu" (ndị a chụpụrụ achụpụ ma ọ bụ ndị na-abaghị uru) gbakọtara gburugburu ya wee soro ya dị ka onye ndu ha. 11:4–11 — Ndị Okenye nke Gilead Na-achọ Enyemaka Mgbe ndị Amọn na-alụso Izrel ọgụ, ndị okenye Gilied ghọtara na ha chọrọ onyeisi ndị agha. Ha gara n'ala Tob ịrịọ Jefta ka o duo ha. Jefta buru ụzọ chee ha ihu maka njụ ha jụrụ n'oge gara aga, mana ha kwenyere na ọ bụrụ na o duzie ha gaa mmeri, ọ ga-abụ onyeisi ndị niile bi na Gilied. Ha na-emechi iyi a n'ihu Onyenwe anyị na Mizpa. 11:12–28 — Mkparịta ụka Jefta gbasara ndọrọ ndọrọ ọchịchị na ozizi okpukpe Tupu Jefta alụọ agha, o zigara ndị ozi na eze Amọn, na-ajụ ihe mere ha ji na-awakpo ala Izrel. Eze Amọn kwuru na Izrel weghaara ala ha mgbe ha si Ijipt pụta. Jefta zara ya site n'ichebe akụkọ ihe mere eme na nke okpukpe zuru ezu: Izrel ewereghị ala n'aka Amọn ma ọ bụ Moab, kama ọ nara ya n'aka Sihon, eze ndị Amọraịt, onye Chineke nyefere n'aka ha. Ọ na-ama aka n'ikike Amọn ime mkpesa mgbe afọ narị atọ nke udo gasịrị ma hapụ ikpe ahụ n'aka Onyenwe anyị. Eze Amọn eleghara ozi ahụ anya. 11:29 — Ike nke Mmụọ Nsọ "Mmụọ nke Onyenweanyị wee dakwasị Jefta." Site n'ike Chineke, Jefta gara Gilied na Manase, chịkọta ndị agha, wee gawa n'ebe ụmụ Amọn nọ.
3
Jefta onye Gilied
11:30–31 — Nkwa Jefta nke Na-enweghị Nkwa Tupu agha ahụ, Jefta kwere Onyenweanyị nkwa: ọ bụrụ na Chineke enye ndị Amọn n'aka ya, ihe ọ bụla si n'ọnụ ụzọ ụlọ ya pụta izute ya mgbe ọ lọtara n'udo ga-abụ nke Onyenweanyị, ọ ga-achụkwa ya dị ka àjà nsure ọkụ. 11:32–33 — Mmeri n'Amon Jefta gawara ịlụso ndị Amọn ọgụ. Site n'enyemaka Jehova, o meriri ha n'obodo iri abụọ, meriekwa ndị Amọn n'ihu ụmụ Izrel. 11:34–40 — Nlaghachi na Mmezu nke Nkwa Ahụ Dị Mwute Jefta laghachiri n'ụlọ ya na Mizpeh. Naanị nwa ya—ada ya—pụtara izute ya ka ọ na-agba egwú naagba egwú. Jefta, onye nwere mwute, dọwara uwe ya ma kwaa ákwá banyere nkwa ya, na-aghọta na ọ gaghị anakwere ya. Ada ya ji obi ike kwee onwe ya, na-arịọ naanị ọnwa abụọ ka ya na ndị enyi ya gaa ugwu iji kwaa ákwá maka nwa agbọghọ ya. Mgbe ọnwa abụọ gasịrị, ọ lọtara, Jefta mezukwara nkwa o kwere ya. Ihe omume a ghọrọ omenala kwa afọ ebe ụmụ nwanyị Izrel na-akwa ákwá maka ya ruo ụbọchị anọ kwa afọ. Ndị Ikpe Isi nke 12: Agha Obodo na Ifrem na Ndị Ikpe Ndị Sochiri Ya 12:1–3 — Mwute nke Ifrem Ndị ikom Ifrem dị mpako zukọtara wee gafere Zafọn, na-alụso Jefta iwe. Ha na-eme mkpesa na ọ gara agha megide Amọn n'akpọghị ha ka ha nyere ha aka, ha yikwara egwu ịgba ụlọ ya ọkụ n'ime ya. Jefta zara na ya na ndị ya kpọrọ oku maka enyemaka mgbe ha nọ n'oké nsogbu, mana Ifrem azọpụtaghị ha. 12:4–6 — Agha Obodo na Ule "Shibboleth" Jefta chịkọtara ndị Gilied ma lụso ndị Ifrem ọgụ, merie ha. Ndị Gilied jidere ụzọ ndị dị n'akụkụ Osimiri Jọdan. Mgbe ndị Ifrem na-agba ọsọ na-agbalị ịgafe azụ, ndị nche na-anwale ha site n'ịgwa ha ka ha kwuo okwu ahụ bụ "Shibboleth." Ebe ọ bụ na asụsụ Ifrem enweghị ike ịkpọ ụda "sh", ha kpọrọ ya "Sibboleth." Okwu a na-enye na-ekpughe ha, nke mere ka e gbuo ndị Ifrem dị puku iri anọ na abụọ. 12:7 — Ọnwụ Jefta Jefta kpere Izrel ikpe ruo afọ isii tupu ya anwụọ. E liri ya n'otu n'ime obodo Gilied.
Akụkụ nke Abụọ: Ihe Mmụta Dị Mkpa na Ngwa Ndụ 1. Chineke Nwere Ike Iji Ndị A Na-achụpụ Achụpụ na Ndị A Jụrụ Ajụ Ihe mmụta: Ezinụlọ Jefta chụpụrụ ya n'ihi otú o si zụlite ya, ma Chineke họọrọ ya ka ọ zọpụta otu mba dum. Ihe e ji mee ya: Ekwela ka ihe gara aga, ezinụlọ gị, ma ọ bụ ịjụ mmadụ kọwaa ikike gị. Chineke naejikarị ndị mmadụ ndị ọha mmadụ na-eleghara anya ma ọ bụ na-eleghara anya eme ihe iji mezuo ihe pụrụ iche. 2. Mkpa Dị Mkpa nke Ichebe Okwu Gị (Ihe Ize Ndụ nke Nkwa A Na-apụghị Ime Ihe) Ihe mmụta: Jefta kwere nkwa ọsọ ọsọ, nke na-enweghị isi n'ihi ịnụ ọkụ n'obi na nchekasị, nke butere ọdachi dị egwu n'onwe ya.
4
Jefta onye Gilied
Okwu ndị a na-ekwu: Okwu ndị a dị oke mkpa. Anyị aghaghị ịkpachara anya na nkwa ndị a naekwe n'echeghị echiche, nkwupụta mmetụta uche, ma ọ bụ nkwa ndị a na-ekwe n'okpuru nrụgide. Ezi okwukwe na-atụkwasị ọchịchị Chineke obi n'agbanyeghị na ọ naghị anwa "inye ya ihe nrite" ma ọ bụ ịzụta ya site na nkwa ndị a na-ekwe n'echeghị echiche (Eklisiastis 5:2,5). 3. Ịmara Akụkọ Ihe Mere Eme Gị na Ịguzo n'Eziokwu Gị Ihe Mmụta: Jefta abụghị naanị onye agha obi tara mmiri; o nwere ihe ọmụma miri emi banyere akụkọ ihe mere eme nke Izrel na mmekọrịta ọgbụgba ndụ Chineke na mba ndị gbara ya gburugburu. O jiri mmekọrịta mba na eziokwu akụkọ ihe mere eme mee ihe tupu o mee ihe ike. Ojiji: Mee ka obi sie gị ike n'eziokwu nke Okwu Chineke na eziokwu akụkọ ihe mere eme. Ịmara ntọala nke okwukwe gị na-enye gị ohere ịza ndị nkatọ, idozi esemokwu n'ụzọ amamihe dị na ya, ma guzosie ike megide ebubo ụgha. 4. Ọdịdị mbibi nke Nganga na Ịbụ Agbụrụ Ihe Mmụta: Ndị Ifrem bụ ndị mpako merụrụ ahụ, ekworo, na mpako agbụrụ kpaliri, nke butere agha obodo na-enweghị isi nke gburu ọtụtụ puku ndị Izrel. Ojiji: Nganga na obere esemokwu n'etiti ndị kwere ekwe (maọbụ n'ime obodo na ezinụlọ) na-ebibi ịdị n'otu site n'ime. Kama ịlụ ọgụ maka onye ga-enweta otuto ma ọ bụ otuto, anyị kwesịrị ibu ụzọ lekwasị anya n'alaeze Chineke na nkwado ibe anyị. 5. Ngwa Mmadụ Na-adịghị Mma na Amara Chineke Ihe Mmụta: Jefta dị n'Ụlọ Nzukọ Okwukwe nke Agba Ọhụrụ (Ndị Hibru 11:32), mana ndụ ya jupụtara n'ihe ndị dị njọ, mkpebi ndị a na-eme n'echeghị echiche, na agha obi ọjọọ nke agbụrụ. Ojiji: Chineke na-arụ ọrụ site n'aka ndị dara ada na ndị na-ezughị okè. Ọ bụ ezie na nhọrọ ọjọọ anyị ka nwere ihe mgbu n'ụwa, amara Chineke nwere ike ịgbapụta obi dị njikere, ọbụlagodi mgbe obi ahụ dị njọ n'akụkụ.
Jefta n'ime Agba Ọhụrụ N'ime Ndị Hibru nke 11 —nke a na-akpọkarị "Ụlọ Nzukọ Okwukwe"—Jefta nwetara aha a naatụghị anya ya na nke a na-asọpụrụ n'etiti ndị dike na ndị dike ukwu nke akụkọ ihe mere eme nke Baịbụl. N'ihi ihe mwute na ihe ndị na-adịghị mma e dekọrọ n'akụkọ ya n'akwụkwọ Ndị Ikpe, itinye ya n'isiakwụkwọ a na-enye nghọta miri emi banyere otu Agba Ọhụrụ si ele okwukwe, amara, na ezughị okè mmadụ anya. 1. Ebe Jefta pụtara na Ndị Hibru 11 A kpọtụrụ Jefta aha na Ndị Hibru 11:32-34 : "Gịnịkwa ka m ga-ekwu ọzọ? N'ihi na oge ga-agwụ m ịkọ akụkọ banyere Gidiọn, na Berak, na Samson, na Jefta [Jefta], na Devid, na Samuel, na ndị amụma: Ndị sitere n'okwukwe merie alaeze ukwu, mee ezi omume, nweta nkwa, mechie ọnụ ọdụm, mee ka ike ọkụ kwụsị, gbanahụ ọnụ mma agha, site n'adịghị ike mee ka ha sie ike, mee ka ha dị ike n'agha, tụgharịa gbapụ ndị agha nke ndị mba ọzọ."
5
Jefta onye Gilied
2. Isi ihe dị mkpa sitere na echiche nke Agba Ọhụrụ A. A matala okwukwe n'etiti ụmụ mmadụ na-ezughị okè Akwụkwọ Ndị Ikpe na-egosi oge ọdịda ime mmụọ n'Izrel, ndụ Jefta adịghịkwa ọcha ma ọ bụ ihe zuru oke. Ọ bụ nwa a na-akwa iko, onye a dọọrọ n'agha, onye ndu nke "ndị ikom efu," na onye agha nke kwere nkwa n'echeghị echiche nke mechara bụrụ ọdachi. Ma, Ndị Hibru isi nke 11 anaghị edepụta ndị nsọ dabere na izu okè omume; ọ na-edepụta ha dabere na okwukwe . Onye dere Agba Ọhụrụ leghaara anya n'ihere Jefta nwere n'ebe ọha mmadụ nọ, ihe isi ike dị na ya, na mmejọ onwe ya iji gosi oge ọ tụkwasịrị Chineke obi ịlụ ọgụ maka Izrel. Ịja Chineke mma n'Agba Ọhụrụ sitere n'ịtụkwasị Ya obi , ọ bụghị n'enweghị ntụpọ mmadụ. B. "E si n'adịghị ike mee ka ha sie ike" Ndị Hibru 11:34 ji okwu a chịkọta ahụmịhe nke ọtụtụ ndị ikpe: "Site n'adịghị ike ka e si mee ka ha sie ike." Adịghị Ike Jefta: Ọ malitere dị ka onye a chụpụrụ achụpụ nke ụmụnne ya chụpụrụ (Ndị Ikpe 11:2) ma enweghị usoro ọmụmụ ọdịnala na nke dị ebube. Ike Chineke: Mgbe Mmụọ nke Onyenwe anyị dakwasịrị ya (Ndị Ikpe 11:29), ihe na-adịghị mma o nwere n'okike na ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya gbanwere ka ọ bụrụ ikike ime mmụọ na nnapụta ndị agha. Njikọ Agba Ọhụrụ: Nke a kwekọrọ kpọmkwem na ozizi Pọl na 2 Ndị Kọrịnt 12:9 ( "Amara m ezuola gị: n'ihi na ike m zuru oke n'adịghị ike" ). C. Okwukwe E Gosiri n'Okwu na Nkwenye nke Okpukpe Tupu Jefta alụso ndị Amọn ọgụ, o tinyere aka n'okwu ogologo oge nke dabere n'akụkọ ihe mere eme nke Izrel (Ndị Ikpe 11:12–27). O ji obi ike kwupụta na Onyenwe anyị Chineke nke Izrel nyere ndị Ya ala ahụ ma kwuo, sị: "Onyeikpe ga-ekpe ikpe taa n'etiti ụmụ Izrel na ụmụ Amọn." Okwukwe Jefta gosiri na ọ bụ naanị Chineke bụ Onyeikpe na onye ọchịchị kachasị elu n'alaeze ụmụ mmadụ . Na Ndị Hibru 11:33, a kọwara akụkụ a nke okwukwe dị ka nke na-emeri alaeze ma na-eme ka ha dị ike n'ọgụ . D. Ike nke Amara Ọgbụgba Ndụ Ntinye nke ndị dịka Jefta, Samson, na Gideon na Ndị Hibru 11 na-eme ka isi okwu Agba Ọhụrụ pụta ìhè: Amara Mgbapụta . Ọ bụrụ na nzọpụta na nkwenye Chineke dabere n'ọrụ dị ọcha, Jefta agaghị eso na ndepụta ahụ. Ntinye ya na-egosi ozi Oziọma ahụ—na Chineke na-arụ ọrụ site n'aka ndị gbawara agbawa, ndị naeme ihe ọjọọ, na ndị na-ezughị okè bụ́ ndị na-atụgharịkwu uche n'ebe Ọ nọ.
6
Jefta onye Gilied
3. Ịtụnyere Akụkọ Agba Ochie na Nchịkọta Agba Ọhụrụ Nleba Anya nke Agba Ochie (Ndị Ikpe 11–12)
Nleba Anya nke Agba Ọhụrụ (Ndị Hibru 11)
Akụkọ ihe mere eme na nke mmadụ: Ọnọdụ onye a chụpụrụ, mmekọrịta siri ike, nkwa ngwa ngwa, mfu dị mwute, esemokwu obodo.
Eziokwu Ime Mmụọ: Mmeri site na ntụkwasị obi, imeri adịghị ike, ịdabere n'ike Chineke.
Mkpesa: Ihe mgbagwoju anya mmadụ na nsogbu nke oge agbụrụ Izrel.
Mkpusi ike: Ike Chineke nke na-arụ ọrụ site n'ezi okwukwe n'ọnọdụ siri ike.
Ihe mmụta: Ihe ndị a na-atụghị anya ya ga-esi n'okwu nzuzu na usoro mmadụ mebiri emebi pụta.
Ihe mmụta: Nsọpụrụ ebighị ebi enyere ndị tụkwasịrị Chineke obi ịlụ ọgụ ha.
Ntinye Ndụ site n'echiche Agba Ọhụrụ Chineke Anaghị Akọwa Gị Site n'Mmejọ Kasị Njọ Gị: A na-echeta Jefta n'Agba Ọhụrụ maka okwukwe ya n'ike Chineke imezu, ọ bụghị maka nkwa ya dị mwute. N'ime Kraịst, ihe nketa gị naakpụzi site n'okwukwe na amara Chineke, ọ bụghị mmejọ gị gara aga. Okwukwe Na-arụ Ọrụ n'Oge Na-ezughị Okè: Jefta biri ndụ n'oge ọgba aghara omume, ma ọ ka tụkwasịrị Chineke obi. Ị chọghị ebe zuru oke iji gosipụta ezi okwukwe. Lekwasị Anya n'Onye Nzọpụta, Ọ Bụghị Naanị Ngwá Ọrụ: Ntinye Jefta n'ime Ndị Hibru 11 naegosi Chineke—ezi dike nke Baịbụl nke na-enye ụmụ mmadụ na-adịghị ike ike ike imezu nkwa Ya.
7