Debora, Berak, na Jeel Ndị Ikpe nke 4 1 Ụmụ Izrel wee maliteghachi ime ihe ọjọọ n'anya Jehova, mgbe Ihud nwụrụ. 2 Jehova we renye ha n'aka Jebin eze Kenan, onye chịrị na Hezoa; onye-isi usu-ndi-agha-ya bu Sisera, onye bi na Haroshet nke mba di iche iche. 3 Ụmụ Izrel wee tikuo Jehova: n'ihi na o nwere narị ụgbọala ígwè itoolu, o mekwara ụmụ Izrel ihe ike ruo afọ iri abụọ. 4 Debora, onye amụma nwanyị, nwunye Lapidot, bụ onye ikpe Izrel n'oge ahụ. 5 O bi n'okpuru osisi nkwụ Debora n'etiti Rema na Betel n'ugwu Efraim: umu Israel we rigokute ya ikpe. 6 O wee ziga kpọọ Berak nwa Abinoam site na Kedeshnaftali, wee sị ya: “Ọ̀ bụ na Jehova, bụ́ Chineke Izrel, enyeghị iwu, sị, ‘Gaa, gawa n'ugwu Tabọ, kpụrụkwa puku mmadụ iri sitere n'ụmụ Naftalaị na ụmụ Zebulọn?’” 7 M'gādọta kwa Sisera, onye-isi usu-ndi-agha Jabin, ya na ub͕ọ-ala-ya na ìgwè ndi-ya, rue osimiri Kishon, M'gēnye kwa ya n'aka-gi. 8 Barak wee sị ya: “Ọ bụrụ na ị ga-eso m gaa, m ga-aga; ma ọ bụrụ na ị gaghị eso m gaa, agaghị m aga.” 9 O wee sị, “M ga-eso gị gaa n'ezie: n'agbanyeghị na njem ị na-aga agaghị abụ maka nsọpụrụ gị, n'ihi na Jehova ga-enye Sisera n'aka nwanyị.” Debora wee bilie, soro Berak gaa Kedesh. 10 Barak kpọkwara Zebulọn na Naftalaị ka ha bịa Kedesh, ya na puku mmadụ iri so ya n'ụkwụ, Debora wee soro ya gbagoo. 11 Heber, onye Ken, onye sitere n'ụmụ Hobab, nna nwunye Mozis, kewapụrụ onwe ya n'ebe ndị Ken nọ, ma maa ụlọikwuu ya ruo n'ala dị larịị nke Zaanaim, nke dị nso Kedesh. 12 Ha wee gwa Sisera na Berak nwa Abinoam arịgoro n'ugwu Tabọ. 13 Sisera we kpọkọta ub͕ọ-ala-ya nile, ọbuná ub͕ọ-ala ígwè narị itoolu, na ndi nile so ya, site na Haroshet nke ndi mba ọzọ rue osimiri Kishon. 14 Debora wee sị Barak: “Bilie; n'ihi na nke a bụ ụbọchị Jehova nyefere Sisera n'aka gị: ọ̀ bụ na Jehova anọghị n'ihu gị?” Berak wee si n'ugwu Tabọ rịdata, ya na puku mmadụ iri so ya.
1
Debora, Berak, na Jeel
15 Jehova wee jiri ọnụ mma agha mee ka Sisera, na ụgbọ ịnyịnya ya niile, na ndị agha ya niile, maa jijiji n'ihu Barak; Sisera wee si n'ụgbọ ịnyịnya ya rịdata, gbapụ n'ụkwụ ya. 16 Ma Berak chụsoro ụgbọ ịnyịnya na ndị agha ahụ, ruo Haroshet nke mba ndị ọzọ: ndị agha Sisera niile wee daa n'ọnụ mma agha, ọ dịghịkwa otu nwoke fọdụrụ. 17 Ma Sisera gbapụrụ n'ụkwụ ya gaa n'ụlọikwuu Jael, nwunye Heba, onye Ken: n'ihi na udo dị n'etiti Jebin, eze Hazor, na ụlọ Heba, onye Ken. 18 Jael wee pụta izute Sisera, sị ya: “Bata, onyenwe m, batakwute m; atụla egwu.” Mgbe ọ banyere n'ụlọikwuu, o yi uwe mwụda. 19 Ọ sịrị ya, “Biko, nye m obere mmiri ka m ṅụọ; n'ihi na akpịrị na-akpọ m nkụ.” O wee meghee karama mmiri ara ehi, nye ya mmiri, kpuchie ya. 20 Ọ sịkwara ya ọzọ, “Guzo n'ọnụ ụzọ ụlọ ntu ahụ, ọ ga-erukwa, ọ bụrụ na onye ọ bụla abịa jụọ gị, sị, ‘È nwere nwoke nọ ebe a?’ ị ga-asị, ‘Mba.’” 21 Nwunye Jael Heba wee were ntu n'ụlọikwuu ahụ, were hama n'aka ya, bịakwute ya nwayọ, kụọ ntu ahụ n'elu isi ya, tinye ya n'ala: n'ihi na ọ na-arahụ ụra nke ukwuu, ike agwụkwara ya. O wee nwụọ. 22 Ma, lee, ka Berak na-achụ Sisera, Jael pụtara izute ya, sị ya, "Bịa, m ga-egosi gị nwoke ị naachọ." Mgbe ọ banyere n'ụlọikwuu ya, lee, Sisera dina n'ọnwụ, ntu ahụ dịkwa n'akụkụ isi ya. 23 Chineke wee mee ka Jebin, eze Kenan, dị ike n'ụbọchị ahụ n'ihu ụmụ Izrel. 24 Aka ụmụ Izrel wee dị ike ma merie Jabin, eze Kenan, ruo mgbe ha bibiri Jebin, eze Kenan.
Ndị Ikpe 5 1 Debora na Berak nwa Abinoam we bù abù n'ubọchi ahu, si, 2 Toonụ Jehova maka ịbọ ọbọ nke Izrel, mgbe ndị mmadụ ji obi ha niile nye onwe ha. 3 Nụrụnụ, ndị eze; geenụ ntị, ndị isi; Mụ onwe m ga-abụku Jehova abụ; M ga-abụku Jehova Chineke nke Izrel abụ otuto. 4 Jehova, mgbe I si na Sia pụọ, Mgbe I si n'ọhịa Edom pụ, Ala mara jijiji, eluigwe na-awụsakwa mmiri, igwe ojii na-awụsakwa mmiri. 5 Ugwu gbazere n'ihu Jehova, ọbụna Saịnaị ahụ gbazere n'ihu Jehova Chineke Izrel. 6 N'oge Shamgar nwa Anat, n'oge Jael, okporo ụzọ niile adịghị agagharị, ndị njem na-agafekwa n'okporo ụzọ ndị dị n'akụkụ ụzọ. 7 Ndị bi n'obodo nta niile kwụsịrị, ha kwụsịrị n'Izrel, ruo mgbe mụ onwe m bụ́ Debora biliri, ruo mgbe m biliri dị ka nne n'Izrel. 8 Ha họọrọ chi ọhụrụ; mgbe ahụ agha dị n'ọnụ ụzọ ámá: È hụrụ ọta ma ọ bụ ube n'etiti puku mmadụ iri anọ n'Izrel? 9 Obi m dị n'ebe ndị isi Izrel nọ, bụ́ ndị nyere onwe ha n'afọ ofufo n'etiti ndị mmadụ. Gọzienụ Jehova. 10 Kwuonụ okwu, unu ndị na-agba ịnyịnya ibu ọcha, unu ndị na-anọdụ ala n'ikpe, ndị na-ejekwa ije n'ụzọ. 11 Ndị a napụtara n'olu ndị na-agba ụta n'ebe a na-ese mmiri, n'ebe ahụ ka ha ga-akọ akụkọ ezi omume nke Jehova, ọbụna omume ezi omume nke ndị bi n'obodo nta ya dị n'Izrel: mgbe ahụ ka ndị Jehova ga-agbadata n'ọnụ ụzọ ámá. 12 Teta, teta, Debora: teta, teta, bụrụ abụ: Bilie, Berak, duru ndị ị dọtara n'agha n'agha, nwa Abinoam. 13 O wee mee ka onye fọdụrụ chịa ndị a ma ama n'etiti ndị mmadụ: Jehova mere ka m nwee ike ịchị ndị dike. 14 Site n'Efraim ka mgbọrọgwụ ha si lụso Amalek ọgụ; Mgbe gị onwe gị, Benjamin, sochiri gị; Ndị gọvanọ si na Makia rịdata, ndị ji mkpịsị akwụkwọ edemede sikwa na Zebulun rịdata. 15 Ndị isi Isaka nọnyeere Debora; ọbụna Isaka na Barak: e zigara ya n'ụkwụ gaa na ndagwurugwu ahụ. N'ebe e kewara ekewa nke Reuben, e nwere nnukwu echiche obi.
2
Debora, Berak, na Jeel
16 Gịnị mere i ji biri n'etiti ogige atụrụ, ịnụ mkpu ákwá nke ìgwè atụrụ? N'ebe e kewara ekewa nke Reuben, e nwere nnukwu nnyocha obi. 17 Gilead biri n'ofè Jọdan: Gịnị mere Dan ji nọrọ n'ụgbọ mmiri? Asha wee nọrọ n'ụsọ oké osimiri, ọ nọkwa n'ime mkpọmkpọ ebe ya. 18 Zebulun na Naftali bụ ndị tinyere ndụ ha n'ihe ize ndụ ruo ọnwụ n'ebe dị elu nke ubi. 19 Ndị eze bịara lụọ ọgụ, ndị eze Kenan wee lụọ ọgụ na Taanak n'akụkụ mmiri Megido; ha anaraghị uru ego ọ bụla. 20 Ha si n'eluigwe lụọ ọgụ; Kpakpando ndị dị n'ụzọ ha busoro Sisera agha. 21 Osimiri Kishon buru ha, Osimiri Kishon ochie ahụ. O mkpụrụ obi m, ị zọchaala ike. 22 Mgbe ahụ, a gbajiri akpụkpọ ụkwụ ịnyịnya site n'iji ụkwụ na-agagharị, na ngagharị nke ndị dike ha. 23 Bụrụnụ Merọz ọnụ, ka mmụọ ozi Jehova kwuru, Bụrụnụ ndị bi na ya ọnụ nke ukwuu; n'ihi na ha abịaghị inyere Jehova aka, kama inyere Jehova aka megide ndị dike. 24 Agọzi ka Jael ga-abụ karịa ụmụ nwanyị, nwunye Heba, onye Ken, ga-abụkwa onye a gọziri agọzi karịa ụmụ nwanyị nọ n'ụlọikwuu. 25 Ọ rịọrọ mmiri, o wee nye ya mmiri ara ehi; o wee weta bọta n'ime efere dị ka onye nwe ala. 26 O tinyere aka ya n'elu ntu ahụ, aka nri ya n'elu hama ndị ọrụ; o wee jiri hama ahụ tie Sisera, kụọ isi ya, mgbe ọ mara ma kụọ ya n'elu ụlọ nsọ ya. 27 N'ụkwụ ya ka o ruru ala, daa, dina ala: n'ụkwụ ya ka o ruru ala, daa: ebe ọ ruru ala, n'ebe ahụ ka ọ dara nwụọ. 28 Nne Sisera lere anya na windo, tie mkpu site na windo, si, Gini mere ụgbọ ịnyịnya ya ji dị ogologo oge ịbịa? Gịnị mere wiil ụgbọ ịnyịnya ya ji dịgide? 29 Ndị inyom ya maara ihe zara ya, ee, ọ zara onwe ya, 30 Ọ́ bụghị ha na-agba ọsọ? Ọ́ bụghị ha kewara ihe ha kpara; otu nwa agbọghọ ma ọ bụ abụọ nye onye ọ bụla; nye Sisera ihe ha kpara nke nwere agba dị iche iche, ihe ha kpara nke nwere agba dị iche iche, ihe ha kpara nke nwere agba dị iche iche n'akụkụ abụọ, nke dabara n'olu ndị na-ebu ihe ha kpara? 31 Ka ndị iro gị niile laa n'iyi otú a, Jehova: ma ka ndị hụrụ ya n'anya dị ka anyanwụ mgbe ọ na-apụ n'ike ya. Ala ahụ wee zuru ike ruo afọ iri anọ.
Nkọwa Akụkọ banyere Debora, Berak, na Jael dị n'akwụkwọ Ndị Ikpe isi nke 4 na nke 5. na-edekọ otu n'ime mgbapụta kachasị dị egwu nke Izrel nwetara site na mmegbu mba ọzọ. Ọ na-egosipụta ọbụbụeze Chineke, nduzi obi ike, na otu Chineke si eji ngwa ọrụ a na-atụghị anya ya emezu nzube Ya.
Nkebi nke 1: Nchịkọta nke amaokwu site na amaokwu Ndị Ikpe Isi nke 4: Akụkọ Banyere Nnapụta Amaokwu nke 1–3: Mmehie nke Izrel na Mmegbu Obi Ọjọọ Mgbe onyeikpe Ehud nwụsịrị, ndị Izrel mekwara ihe ọjọọ ọzọ n'anya Onyenwe anyị. N'ihi ya, Chineke nyefere ha n'aka Jebin, eze Kenan (onye na-achị na Hezọ), onye ọchịagha ya bụ Sisera . Sisera jiri ike agha dị egwu nke nwere ụgbọ ịnyịnya ígwè 900 megbuo Izrel ruo afọ iri abụọ . Ụmụ Izrel kpọkuru Onyenwe anyị maka enyemaka.
3
Debora, Berak, na Jeel
Amaokwu nke 4–9: Ọkpụkpọ oku nke Debora na Barak Debora , onye amụma nwanyị na nwunye Lapidot, na-ekpe ikpe Izrel n'oge a, na-anọdụ ala n'okpuru nkwụ Debora. O zigara oku ka a kpọọ Berak nwa Abinoam wee nye iwu sitere n'aka Chineke: ọ gaakpọrọ puku mmadụ iri sitere na Naftalaị na Zebulọn gaa n'Ugwu Tebọ, Chineke ga-adọkwa Sisera na ụgbọ ịnyịnya ya gaa n'osimiri Kishon. Berak zara ya n'ụzọ kwekọrọ: “Ọ bụrụ na ị ga-eso m gaa, m ga-aga: ma ọ bụrụ na ị gaghị eso m gaa, m gaghị aga .” Debora kwetara ịga, mana o buru amụma na njem ahụ agaghị ewetara ya nsọpụrụ onwe ya , n'ihi na Onyenwe anyị ga-ere Sisera n'aka nwanyị. Amaokwu nke 10–16: Agha ahụ n'Ugwu Tabọ na Kishọn Barak kpọrọ Zebulun na Naftali ka ha bịa Kedesh, kpọkọta puku iri ndị na-eso ụzọ ya, ya na Debora so ya. Mgbe Sisera nụrụ nke a, ọ chịkọtara ụgbọ ịnyịnya ígwè ya 900 na ndị agha ya niile n'osimiri Kishon. Debora gwara Berak ka o bilie, na-ekwu, sị, "Ọ́ bụghị Jehova bu gị ụzọ?" Barak duru ndị ikom ya gbadata n'ugwu ahụ, Jehova wee mee ka Sisera na ndị agha ya daa mba. E bibiri ndị agha Sisera kpamkpam site n'ọnụ mma agha, ha ahapụghị otu onye ndụ, ebe Sisera hapụrụ ụgbọ ịnyịnya ya wee gbaa ọsọ n'ụkwụ. Amaokwu nke 17–22: Jeel na Mmeri Sisera Sisera gbapụrụ gaa n'ụlọikwuu Jael , nwunye Heba, onye Ken, n'ihi na udo dị n'etiti ụlọ eze Jabin na ezinụlọ Heba. Jael pụtara izute ya, kpọọ ya òkù, kpuchie ya. Sisera rịọrọ maka mmiri; kama, o nyere ya bọta (mmiri ara ehi a kpụkọrọ akpụkọ) n'ime efere dị ka onye nwe ala . N'ịbụ onye ike gwụrụ ma nwee ntụkwasị obi, Sisera dara ụra nke ukwuu. Jael ji nwayọ were ntu (ntụtụ) ụlọikwuu na hama n'aka ya, bịakwute ya nwayọ, wee kụnye ntu ahụ n'ime isi ya n'ala, gbuo ya ozugbo. Mgbe Berak bịarutere ịchụ ya, Jael gosiri ya onyeisi ndị iro nwụrụ anwụ, na-emezu amụma Debora. Amaokwu nke 23–24: Subdual nke Eze Jabin N'ụbọchị ahụ, Chineke mere ka Jabin, eze Kenan, merie ụmụ Izrel, aka Izrel wee na-aga nke ọma ma na-emeri ya ruo mgbe e bibiri ya. Ndị Ikpe Isi nke 5: Abụ nke Debora na Barak Amaokwu nke 1–5: Otuto dịrị Onyenwe anyị Debora na Barak bụọ abụ mmeri, na-eto Chineke maka ndị ndu afọ ofufo na ndị Izrel nwere obi ụtọ. Ha chetara ọnụnọ Chineke dị ebube, nke ala mara mma mgbe o si Seị na Idọm zọọ ije. Amaokwu nke 6–11: Mbibi nke Izrel Agbanweela Ikpe Ziri Ezi Abụ a na-echeta oge ọchịchịrị nke mmegbu mgbe okporo ụzọ tọgbọ chakoo, ndị obodo zoro ruo mgbe Debora biliri "nne n'Izrel" . Ọ na-akpọ ndị ọchịchị, ndị ikpe, na ndị obodo nkịtị ka ha zukọta n'ebe a na-agba mmiri ka ha kọọ akụkọ ezi omume na ihe ndị Onyenwe anyị mere iji zọpụta ha. Amaokwu nke 12–18: Agbụrụ Ndị Nwere Obi Ike megide Agbụrụ Ndị Nwere Obi Ike A kpọrọ Berak òkù mmeri ka o duru ndị a dọọrọ n'agha. Abụ ahụ kọwara ihe ebo ndị ahụ ji ịnụ ọkụ n'obi wepụta onwe ha —Efraịm, Benjamin, Makia, Zebulun, Isaka, na Naftalaị —ma baara ndị nọgidere n'ogige atụrụ ha ma ọ bụ ala dị n'ụsọ osimiri, dị ka Reuben, Dan, na Asha mba nke ukwuu . Amaokwu nke 19–23: Agha Ụwa nke Eluigwe na Ala na Ọbụbụ ọnụ nke Meroz Ndị eze Kenan lụrụ ọgụ, mana "kpakpando ndị dị n'ụzọ ha lụsoro Sisera ọgụ" (nke pụtara ntinye aka Chineke, o yikarịrị ka oké mmiri ozuzo nke mere ka osimiri Kishon ghọọ idei mmiri nke mere ka
4
Debora, Berak, na Jeel
ụgbọ ịnyịnya ígwè ghara ịgagharị). Osimiri Kishon ochie ahụ chụpụ ndị iro ahụ. A bụrụ ọnụ ọjọọ nye obodo Meroz n'ihi na ha apụtaghị "inyere Jehova aka megide ndị dike". Amaokwu nke 24–27: Ịsọpụrụ Obi Ike Jael A na-eme emume Jael dị ka "onye a gọziri agọzi karịa ụmụ nwanyị" n'ụlọikwuu ahụ. Abụ ahụ kọwara nke ọma ihe o mere—iji hama ahụ tụọ aka wee kụnye ntu ahụ n'isi Sisera, ebe ọ dara ma daa n'ụkwụ ya nwụrụ anwụ. Amaokwu nke 28–30: Ihe ọchị nke Nne Sisera Ihe nkiri dị egwu, nke na-atọ ọchị, tụgharịrị gaa n'ebe nne Sisera nọ na-elepụ anya na windo ya, naeche ihe mere ụgbọ ịnyịnya nwa ya ji dị nwayọ n'ịlaghachi. Ụmụ nwanyị ya maara ihe na-akasi ya obi site n'echiche na ọ na-ekewa ihe nkwata—ndị a dọtara n'agha na ihe ịchọ mma bara ụba— n'amaghị na ọ nwụọla. Amaokwu nke iri atọ na otu: Ekpere mmechi Abụ ahụ mechiri site n'ekpere dị ike: "Ka ndị iro gị niile laa n'iyi otú a, Jehova: ma ka ndị hụrụ ya n'anya dị ka anyanwụ mgbe ọ na-apụ n'ike ya." Mgbe mmeri a gasịrị, ala ahụ zuru ike ruo afọ iri anọ .
Akụkụ nke Abụọ: Ihe Mmụta Dị Mkpa na Ngwa Ndụ Chineke Ji Ihe A Na-atụghị Anya Ya na Ihe A Na-anaghị Eme Eme: Nnapụta abịaghị site n'aka ndị agha eze ọdịnala nwere ngwa agha dị elu, kama site n'aka nwanyị nkịtị (Jael) nke ji mkpọ na hama ụlọ, na-egosi na Chineke na-enwe obi ụtọ iji ngwa ọrụ dị ala mee ihe pụrụ iche. Ihe Ize Ndụ nke Nnọpụiche Ime Mmụọ na Afọ Ojuju: Abụ Debora katọrọ ebo ndị nọrọ n'ụlọ (dịka Reuben na Dan) ma bụọ Meroz ọnụ maka ịjụ inyere aka. A na-ewere nnọpụiche ime mmụọ n'oge nsogbu omume dị ka mmegide; a na-akpọ ndị kwere ekwe ka ha sonyere onwe ha kama ịbụ ndị na-ekiri ihe nkiri nke ọma. Ike nke Mmekọrịta na Agbamume: Barak ghọtara mkpa ọ dị inwe ntọala ime mmụọ, na-arịọ Debora ka o soro ya gaa agha. Chineke na-emekarị ka mmeri ime mmụọ na nke bara uru anyị dịrị n'obodo, ibu ọrụ maka ibe anyị, na mmekọrịta Chineke kama ịbụ nke mmadụ iche. Iweghachi Otuto nye Chineke: Ozugbo ha nwesịrị nnukwu ihe ịga nke ọma n'agha, Deborah na Barak ejighị nkà ha mee ihe; kama, ha malitere ịbụ abụ ofufe, na-enye otuto niile, ike akụkọ ihe mere eme, na mmeri azụ nye Onyenwe anyị. N'oge mmeri onwe onye ma ọ bụ nke ọkachamara, otuto na ịdị umeala n'obi na-eme ka anyị lekwasị anya n'ezi isi iyi nke ike anyị.
5