Kall Samúels 1. Samúelsbók 3 1 Sveinninn Samúel þjónaði Drottni frammi fyrir Elí. Orð Drottins var dýrmætt á þeim dögum, engar opinberar sýnir voru gefnar. 2 Um þær mundir, er Elí var lagður niður á sínum stað, tóku augu hans að dofna, svo að hann gat ekki séð, 3 Og áður en lampi Guðs slokknaði í musteri Drottins, þar sem örk Guðs var, og Samúel lagðist til svefns, 4 Þá kallaði Drottinn á Samúel, og hann svaraði: „Hér er ég.“ 5 Þá hljóp hann til Elí og sagði: „Hér er ég, því að þú kallaðir á mig.“ En hann sagði: „Ég kallaði ekki, leggstu aftur niður.“ Og hann fór og lagðist niður. 6 Þá kallaði Drottinn enn á Samúel. Samúel reis þá upp og gekk til Elí og sagði: „Hér er ég, því að þú kallaðir á mig.“ Hann svaraði: „Ég kallaði ekki, sonur minn, leggstu aftur niður.“ 7 Samúel þekkti ekki enn Drottin, og orð Drottins hafði ekki enn opinberast honum. 8 Þá kallaði Drottinn á Samúel í þriðja sinn. Hann reis upp og gekk til Elí og sagði: „Hér er ég, því að þú kallaðir á mig.“ Þá skildi Elí að Drottinn hafði kallað á sveininn. 9 Þá sagði Elí við Samúel: „Far og leggst niður. Ef hann kallar á þig, þá segðu: Tala, Drottinn, því að þjónn þinn heyrir.“ Þá fór Samúel og lagðist niður á sínum stað. 10 Þá kom Drottinn, gekk fram og kallaði eins og fyrri sinnum: „Samúel, Samúel!“ Þá svaraði Samúel: „Tala, því að þjónn þinn heyrir.“ 11 Þá sagði Drottinn við Samúel: „Sjá, ég mun gjöra það í Ísrael, að hver sá, sem heyrir það, mun titra fyrir báðum eyrum.“ 12 Á þeim degi mun ég framkvæma við Elí allt það, sem ég hefi talað um hús hans. Þegar ég byrja, mun ég og ljúka. 13 Því að ég hefi sagt honum að ég muni dæma hús hans að eilífu fyrir þá misgjörð sem hann þekkir, því að synir hans höfðu svívirt sig og hann hafði ekki taumhald á þeim. 14 Og þess vegna hef ég svarið húsi Elí, að misgjörð húss Elí skal ekki verða afgreidd með sláturfórn né matfórn að eilífu.
1
Kall Samúels
15 Og Samúel lá þar til morguns og opnaði dyrnar að húsi Drottins. En Samúel óttaðist að segja Elí sýnina. 16 Þá kallaði Elí á Samúel og sagði: „Samúel, sonur minn!“ Hann svaraði: „Hér er ég.“ 17 Þá sagði hann: „Hvað er það, sem Drottinn hefur við þig sagt? Leyn því ekki fyrir mér. Guð gjöri þér svo og síðar, ef þú leynir fyrir mér nokkru af öllu því, sem hann hefur við þig sagt.“ 18 Og Samúel sagði honum allt og duldi ekkert fyrir honum og sagði: „Það er Drottinn, hann gjöri það sem honum líkar.“ 19 Samúel óx og dafnaði, og Drottinn var með honum og lét ekkert af orðum hans falla til jarðar. 20 Og allur Ísrael frá Dan til Beerseba vissi að Samúel væri valinn spámaður Drottins. 21 Og Drottinn birtist aftur í Síló, því að Drottinn opinberaði sig Samúel í Síló með orði Drottins.
Umsögn Köllun barnsins Samúels í 1. Samúelsbók 3. kafla er ein af hjartnæmustu og umbreytandi frásögnum Biblíunnar. Hún markar umskipti andlegrar forystu í Ísrael frá hnignandi ætt Elí yfir í trúfastan nýjan spámann sem myndi leiða þjóðina í gegnum mikilvæga konungsveldistímabilið.
Vers fyrir vers sundurliðun á 1. Samúelsbók 3. kafla Að setja vettvanginn: Andlegt myrkur og trúföst þjónusta (Vers 1–3) Vers 1: „Sveinninn Samúel þjónaði Drottni frammi fyrir Elí. Orð Drottins var dýrmætt á þeim dögum, engar opinberar sýnir voru gefnar.“ Merking: Samúel, enn ungur drengur, þjónar Guði trúfastlega undir stjórn hins aldrandi æðstaprests Elí. Orðasambandið „orð Drottins var dýrmætt“ þýðir að það var sjaldgæft; guðleg opinberun hafði orðið af skornum skammti vegna andlegrar hnignunar í Ísrael. Vers 2: „Og um þær mundir, er Elí var lagður niður á sínum stað, tóku augu hans að dofna, svo að hann gat ekki séð.“ Merking: Líkamleg blinda Elí er táknræn speglun á andlegri blindu og siðferðilegu myrkri Ísraels á þeim tíma. Vers 3: „Áður en Guðs lampi slokknaði í musteri Drottins, þar sem Guðs örk var, lagðist Samúel til svefns.“ Merking: Frásögnin gerist rétt fyrir dögun, rétt áður en gullljósastikunni í tjaldbúðinni var leyft að slokkna. Það að Samúel sefur nálægt örk Guðs undirstrikar líkamlega nálægð sína við nærveru Guðs. Röng sjálfsmynd: Guð kallar á Samúel (vers 4–9) Vers 4: „Þá kallaði Drottinn á Samúel, og hann svaraði: „Hér er ég.“ Merking: Guð hefst bein samskipti við unga drenginn, sem svarar strax við með reiðubúinnleika („Hér er ég“). Vers 5: „Þá hljóp hann til Elí og sagði: „Hér er ég, því að þú kallaðir á mig.“ En hann sagði: „Ég kallaði ekki, leggstu aftur niður.“ Og hann fór og lagðist niður.“ Merking: Þar sem Samúel hefur ekki enn upplifað beina opinberun frá Guði, ruglar hann rödd Guðs saman við kunnuglega rödd leiðbeinanda síns, Elí, og hleypur til að hlýða honum.
2
Kall Samúels
Vers 6–7: „Þá kallaði Drottinn enn á Samúel ... Samúel þekkti ekki enn Drottin, og orð Drottins hafði ekki enn opinberast honum.“ Merking: Ferlið endurtekur sig. Vers 7 skýrir að „að þekkja Drottin“ hér felur í sér persónulegt, reynslubundið samband og viðurkenningu á rödd hans, sem Samúel er að fara að taka á móti. Vers 8–9: „Þá kallaði Drottinn á Samúel í þriðja sinn ... Þá skildi Elí að Drottinn hafði kallað á sveininn. Þá sagði Elí við Samúel: „Farðu og leggstu niður. Ef hann kallar á þig, þá skaltu segja: Tala, Drottinn, því að þjónn þinn heyrir.“ Merking: Eftir þrjár tilraunir vaknar andleg greind Elí loksins. Þrátt fyrir persónulega galla sína virkar Elí sem vitur andlegur leiðbeinandi og leiðbeinir Samúel um hvernig hann eigi að koma sér fyrir til að hlusta á Guð. Guðdómlegi boðskapurinn um dóminn (vers 10–14) Vers 10: „Þá kom Drottinn og gekk fram og kallaði eins og áður: „Samúel, Samúel!“ Þá svaraði Samúel: „Tala, því að þjónn þinn heyrir.“ Merking: Guð kallar í fjórða sinn og Samúel hlýðir fyrirmælum Elí og hlýðir sér algerlega sem þjónn Guðs. Vers 11–14: „Þá sagði Drottinn við Samúel: „Sjá, ég mun gjöra það í Ísrael, að hver sá sem heyrir það mun titra fyrir báðum eyrum ...“ Merking: Guð flytur þungan og alvarlegan boðskap. Hann staðfestir óafturkallanlegan dóm sem kemur yfir hús Elí vegna þess að Elí tókst ekki að halda aftur af illum sonum sínum (Hofní og Pínehas) og leyfði spillingu að breiðast út innan prestastéttarinnar. Að boða hinn harða sannleika (vers 15–18) Vers 15: „Samúel lá til morguns og opnaði dyrnar að húsi Drottins. En Samúel óttaðist að sýna Elí sýnina.“ Merking: Samúel ber þunga byrði yfir nótt. Af virðingu og ótta við leiðbeinanda sinn hikaði hann við að deila þessum hörmulegu fréttum. Vers 16–17: Þá kallaði Elí á Samúel ... Hvaða orð hefir Drottinn talað til þín? Leyndu því ekki fyrir mér ... Merking: Elí skynjar alvarleika viðureignarinnar og hvetur Samúel til að vera fullkomlega heiðarlegur og sverjar hátíðlegan eið. Vers 18: „Samúel sagði honum allt og duldi ekkert fyrir honum. Hann sagði: „Það er Drottinn. Hann gjöri það sem honum líkar.“ Merking: Samúel sýnir mikla ráðvendni og hugrekki með því að segja allan sannleikann. Elí svarar með auðmjúkri undirgefni við alvaldan vilja Guðs og viðurkennir sekt fjölskyldu sinnar. Staðfesting spámannsembættis Samúels (vers 19–21) Vers 19: „Samúel óx upp og Drottinn var með honum og lét ekkert af orðum hans falla til jarðar.“ Merking: Guð staðfestir orð Samúels sem sannar spádóma. Sérhver spá sem Samúel gerir rætist og styrkir trúverðugleika hans. Vers 20–21: „Og allur Ísrael frá Dan til Beerseba vissi að Samúel væri valinn spámaður Drottins ... því að Drottinn opinberaði sig Samúel í Síló með orði Drottins.“
3
Kall Samúels
Merking: Frá öðrum enda þjóðarinnar til hins viðurkennir Ísrael guðlega köllun Samúels og andleg endurreisn hefst í Síló þegar orð Guðs fær aftur virkan sess.
Lykillexíur og lífsnotkun 1. Guð talar til hins venjulega og óvænta Notkun: Guð valdi frekar ungan dreng sofandi í skugganum í tjaldbúðinni en æðstaprestinn til að flytja næsta mikilvæga orð sitt. Guð lítur ekki á stöðu, aldur eða ferilskrá; hann lítur á hjarta sem er til staðar og tiltækt. 2. Gildi andlegrar leiðsagnar Notkun: Samúel gat ekki túlkað rödd Guðs sjálfur; hann þurfti á reynslumikilli leiðsögn Elí að halda til að átta sig á hvað var að gerast. Jafnvel þegar leiðbeinendur eru gallaðir (eins og Elí var), notar Guð þá oft til að hjálpa okkur að greina stefnu hans í lífi okkar. 3. Sönn undirgefni („Tala, Drottinn, því að þjónn þinn heyrir“) Notkun: Samúel bað ekki um rökræður eða samningaviðræður; hann bauðst til að vera tiltækur strax. Sönn andleg hlustun krefst þess að við kyrjumst yfir eigin dagskrárgerðum og hegðum okkur sem þjónar sem eru tilbúnir að hlýða hverju sem Guð biður um. 4. Hugrekki og heiðarleiki í hörðum sannleika Notkun: Það er aldrei auðvelt að færa einhverjum sem við virðum eða elskum erfiðar fréttir. Val Samúels um að segja Elí „allt í einu“ án þess að hjúpa það, kennir okkur mikilvægi heiðarleika, trúfesti og ráðvendni, jafnvel þegar skilaboðin eru óþægileg. 5. Orð Guðs bregst aldrei Notkun: Í textanum kemur fram að Guð „lét engu af orðum sínum falla til jarðar.“ Þegar Guð talar eða lofar einhverju, þá hefur það kraftinn og stuðninginn til að rætast. Við getum treyst á áreiðanleika raddar hans í dag.
4