Hanna, móðir Samúels 1. Samúelsbók 1 1 Maður nokkur var frá Ramataím-Sófím á Efraímfjöllum. Hann hét Elkana, sonur Jeróhams, sonar Elíhús, sonar Tóhús, sonar Súfs, af Efrataætt. 2 Hann átti tvær konur. Önnur hét Hanna, en hin Peninna. Peninna átti börn, en Hanna átti engin. 3 Þessi maður fór ár hvert upp úr borg sinni til að tilbiðja Drottin hersveitanna og færa fórnir í Síló. Og þar voru tveir synir Elí, Hofní og Pínehas, prestar Drottins. 4 Þegar sá tími kom að Elkana færði fórn sína, gaf hann Peninnu, konu sinni, og öllum sonum hennar og dætrum skammta. 5 En Hönnu gaf hann verðugan hlut, því að hann elskaði Hönnu, en Drottinn hafði lokað móðurkviði hennar. 6 Og andstæðingur hennar egndi hana einnig mjög til þess að reita hana til reiði, af því að Drottinn hafði lokað móðurkviði hennar. 7 Og eins og hann gjörði ár eftir ár, í hvert sinn sem hún fór upp í hús Drottins, svo pirraði hún hana; því grét hún og át ekki. 8 Þá sagði Elkana, maður hennar, við hana: „Hanna, hví grætur þú? Hví borðar þú ekki? Hví ert þú hrygg? Er ég þér ekki betri en tíu synir?“ 9 Hanna reis þá upp, eftir að þau höfðu etið í Síló og drukkið. En Elí prestur sat á stól við súlu í musteri Drottins. 10 Og hún var beisk í sálu sinni og bað til Drottins og grét sáran. 11 Og hún gjörði heit og sagði: „Drottinn hersveitanna, ef þú horfir á eymd ambáttar þinnar og minnist mín og gleymir ekki ambátt þinni, heldur gefur ambátt þinni sveinbarn, þá mun ég gefa hann Drottni alla ævidaga hans og rakvél mun ekki koma á höfuð hans.“ 12 Og svo bar við, er hún hélt áfram að biðja fyrir Drottni, að Elí gaf gaum að munni hennar. 13 Hanna talaði í hjarta sínu; varir hennar hreyfðust aðeins, en rödd hennar heyrðist ekki. Þá hélt Elí að hún væri drukkin. 14 Þá sagði Elí við hana: „Hversu lengi ætlar þú að vera ölvuð? Lát vínið frá þér fara.“ 15 Hanna svaraði og sagði: „Nei, herra minn, ég er kona hrygg í skapi. Ég hef hvorki drukkið vín né áfengan drykk, heldur hef ég úthellt sálu minni fyrir Drottni.“
1
Hanna, móðir Samúels
16 Tel ekki ambátt þína vera dóttur ógeðs, því að af miklum kvörtunum mínum og sorg hefi ég talað hingað til. 17 Þá svaraði Elí og sagði: „Far þú í friði, og Guð Ísraels veiti þér bæn þína, sem þú hefur beðið hann um.“ 18 Og hún sagði: „Megi ambátt þín finna náð í augum þínum.“ Konan fór þá leið sína og át og var ekki lengur dapur á svip. 19 Og þeir risu snemma morguns og tilbáðu fyrir Drottni og sneru síðan aftur og komu heim til Rama. Elkana þekkti Hönnu, konu sína, og Drottinn minntist hennar. 20 Þegar Hanna varð þunguð fæddi hún son og nefndi hann Samúel og sagði: „Ég hefi beðið Drottin um hann.“ 21 Þá fór Elkana og allt hans hús upp til að færa Drottni árlegu fórnina og heitfórnina. 22 En Hanna fór ekki upp, því að hún sagði við mann sinn: „Ég fer ekki upp fyrr en sveinninn er vaninn af brjósti. Þá mun ég sækja hann og hann megi birtast fyrir augliti Drottins og dvelja þar að eilífu.“ 23 Þá sagði Elkana, maður hennar, við hana: „Gerðu það sem þér þykir gott. Vertu þar, þar til þú hefur vanið hann af brjósti. Drottinn staðfesti aðeins orð sín.“ Konan var þá kyrr og gaf syni sínum brjóst, þar til hún hafði vanið hann af brjósti. 24 Og er hún hafði vanið hann af brjósti, tók hún hann með sér ásamt þremur uxum, einni efu af mjöli og vínbelg og fór með hann í hús Drottins í Síló, en sveinninn var ungur. 25 Þeir slátruðu uxa og færðu barnið til Elí. 26 Og hún sagði: „Æ, herra minn, svo sannarlega sem sál þín lifir, herra minn, ég er konan, sem stóð hér hjá þér og bað til Drottins.“ 27 Um þennan svein bað ég, og Drottinn veitti mér bæn mína, sem ég bað hann um. 28 Þess vegna hefi ég einnig lánað hann Drottni; alla ævi skal hann vera lánaður Drottni. Og hann tilbað Drottin þar.
1. Samúelsbók 2 1 Hanna baðst fyrir og sagði: „Hjarta mitt fagnar í Drottni, horn mitt er hátt upp hafið í Drottni, munnur minn er uppréttur yfir óvinum mínum, því að ég fagna hjálpræði þínu.“ 2 Enginn er heilagur sem Drottinn, því að enginn er nema þú, né heldur er neitt bjarg sem Guð vor. 3 Talið ekki framar svo hrokafullt, látið ekki hroka út ganga af munni yðar, því að Drottinn er Guð þekkingar, og af honum vega verk sín. 4 Bogar hinna hetjulegu eru brotnir, og þeir sem hrasa eru gyrtir styrk. 5 Hinir saddir leigðu sig fyrir brauð, og hinir hungruðu gáfust upp, svo að ófrjóa fæddi sjö, og hún sem átti mörg börn veiktist. 6 Drottinn deyr og lífgar, hann leiðir niður til gröfarinnar og færir upp aftur. 7 Drottinn gjörir fátækan og gjörir ríkan, hann niðurlægir og upphefur. 8 Hann reisir fátæka úr duftinu, lyftir fátækum úr saurhaugnum til að setja þá meðal höfðingja og láta þá erfa dýrðarstóla, því að Drottni eru stólpar jarðarinnar, og hann hefur reist jarðarkringluna á þeim. 9 Hann mun varðveita fætur sinna dýrkuðu, en hinir óguðlegu munu þegja í myrkri, því að með valdi mun enginn sigra. 10 Óvinir Drottins munu sundurmola, hann mun þruma af himni yfir þá. Drottinn mun dæma endimörk jarðarinnar, hann mun veita konungi sínum mátt og hefja horn síns smurða.
Umsögn Sagan af Hönnu, sem er að finna í 1. og 2. kafla 1. Samúelsbókar , er ein áhrifamesta frásögn Biblíunnar um sorg, þrautseigja bæn, trú og guðlega réttlætingu.
2
Hanna, móðir Samúels
1. hluti: Vers fyrir vers sundurliðun á sögu Hönnu 1. Samúelsbók 1. kafli: Sorg, bæn og loforð Vers 1–2 (Elkana og konur hans tvær): Sagan hefst með því að kynna Elkana, levíta frá Efraímfjöllum, og konur hans tvær: Peninnu (sem átti börn) og Hönnu (sem var ófrjó). Vers 3–5 (Árleg tilbeiðsla og fordómar): Fjölskyldan ferðast árlega til að tilbiðja og færa fórnir til Drottins allsherjar í Síló. Þótt Peninna eigi börn gefur Elkana Hönnu „verðugan hlut“ (eða tvöfaldan hlut) vegna þess að hann elskar hana innilega, þrátt fyrir að Drottinn hafi lokað móðurkviði hennar. Vers 6–8 (Egrun Peninnu): Peninna hæðist stöðugt að Hönnu og ögrar henni vegna ófrjósemi hennar, sem veldur því að hún grátir og neitar að borða. Elkana reynir að hugga hana með blíðum orðum ( „Er ég ekki betri fyrir þig en tíu synir?“ ), en hjarta Hönnu er enn þungt. Vers 9–11 (Beisk bæn og heit Hönnu): Eftir máltíð í Síló rís Hanna djúpt hrygg og fer í musterið. Grátandi biður hún til Drottins og gerir heit: Ef Guð gefur henni sveinbarn, þá mun hún helga hann Drottni alla ævidaga hans og enginn rakvél mun nokkurn tíma snerta höfuð hans. Vers 12–14 (Rangdómur Elí): Á meðan Hanna heldur áfram að biðja hljóðlega í hjarta sínu (aðeins varir hennar hreyfast en engin rödd heyrist) horfir Elí, æðstipresturinn, á hana og gerir ranglega ráð fyrir að hún sé ölvuð og segir henni að setja frá sér vínið. Vers 15–16 (Varnarræða Hönnu): Hanna leiðréttir Elí kurteislega og útskýrir að hún sé ekki drukkin af víni, heldur sé hún „dásamleg kona“ sem hafi úthellt sálu sinni fyrir Drottni af mikilli kvörtun og sorg. Vers 17–18 (Blessun Elí og friður Hönnu): Elí svarar með blessun: „Far þú í friði, og Guð Ísraels veiti þér bæn þína, sem þú hefur beðið hann um.“ Svipbrigði Hönnu breytist samstundis; hún fer leiðar sinnar, borðar og er ekki lengur döpur. Vers 19–20 (Fæðing Samúels): Fjölskyldan tilbiður næsta morgun og snýr heim til Rama. Elkana þekkir Hönnu konu sína og Drottinn minnist hennar. Hún verður þunguð og fæðir son og nefnir hann Samúel (sem þýðir „Heyrt af Guði“) og segir: „Því að ég hef beðið Drottin um hann.“ Vers 21–23 (Að vera eftir þar til barnið er vanið af brjósti): Þegar Elkana fer upp til Síló til að færa árlegu fórnina, verður Hanna heima og lýsir því yfir að hún muni ekki fara fyrr en barnið er vanið af brjósti, svo hún geti leitt það fram fyrir Drottin til frambúðar. Elkana styður ákvörðun hennar. Vers 24–28 (Að uppfylla heitið): Þegar Samúel er vaninn af brjósti, fer Hanna með hann í hús Drottins í Síló ásamt rausnarlegri fórn (þrjá nautgripi, hveiti og vín). Hún minnir Elí á konuna sem stóð og baðst hjá honum árum áður, lýsir því yfir að þetta sé barnið sem hún bað um og lánar það Drottni svo lengi sem hann lifir.
3
Hanna, móðir Samúels
1. Samúelsbók kafli 2:1–10: Þakkargjörðarsöngur Hönnu Vers 1–3 (Að fagna heilagleika Guðs): Hanna springur út í spámannlega lofgjörðarbæn. Hjarta hennar fagnar í Drottni, horn hennar er hátt upp hafið og hún fagnar hjálpræði hans. Hún lýsir því yfir að enginn sé heilagur sem Drottinn, né neitt bjarg eins og hann. Vers 4–5 (Viðsnúningur mannlegra aðstæðna): Hanna fagnar yfirráðum Guðs yfir örlögum mannkynsins: bogar hinna kappa eru brotnir, hinir hrasandi eru gyrtir styrk, hinir saddu verða að leigja sig fyrir brauð og ófrjóa hefur fætt sjö en hún sem átti mörg börn hefur dvínað. Vers 6–8 (Máttur Guðs yfir lífi og dauða): Drottinn deyr og lífgar, hann leiðir niður til gröfarinnar og reisir upp. Hann reisir fátæka úr duftinu og lyftir fátækum úr haugnum til að setja þá meðal höfðingja, því að Drottni eru stólpar jarðarinnar. Vers 9–10 (Vernd réttlátra): Guð varðveitir fætur sinna dýrlinga, en hinir óguðlegu þegja í myrkri, því að með mætti mun enginn sigra. Drottinn mun dæma endimörk jarðarinnar og veita mátt og hefja horn síns smurða.
2. hluti: Lykilatriði og lífsnotkun 1. Róttæk heiðarleiki í bæn Lærdómurinn: Hanna faldi ekki sársauka sinn á bak við kurteislegt trúarlegt orðbragð. Hún grét beisklega, úthellti sálu sinni og lagði hráa sorg fyrir Guð. Lífsreynsla: Guð býður okkur að koma með ósviknar tilfinningar okkar – sorg, gremju, beiskju og þrá – beint til sín. Þú þarft ekki að hreinsa upp tilfinningar þínar áður en þú talar við Guð; hann tekst betur á við einlæga sorg en nokkur annar. 2. Að sigrast á fordómum og misskilningi annarra Lærdómurinn: Jafnvel andlegur leiðtogi (Elí) mat Hönnu rangt og sakaði hana um ölvun þegar hún var í raun í djúpu samfélagi við Guð. Hanna svaraði ekki né mótmælti í vörn; hún skýrði afstöðu sína auðmjúklega og með virðingu. Lífsreynsla: Þegar fólk misskilur hvatir þínar, baráttu eða kyrrlátar stundir andlegrar baráttu, haltu ró þinni. Haltu einbeitingu þinni á Guð frekar en að verja þig fyrir öllum gagnrýnendum. 3. Að treysta Guði umfram byltinguna (heiðarleiki heitanna) Lærdómurinn: Hanna, sem hafði beðið svo innilega fyrir barni, hélt loforð sitt og gaf fúslega langþráðan son sinn til þjónustu Drottins í musterinu um leið og hann var vaninn af brjósti. Lífsnotkun: Þegar Guð svarar innstu bænum okkar er auðvelt að halda fast í blessunina sem okkar eigin eign. Hanna minnir okkur á að halda blessunum okkar lauslega og muna að allt sem við fáum kemur frá Guði og er í raun ætlað að heiðra hann.
4
Hanna, móðir Samúels
4. Að breyta þjáningum í lofsöng Lærdómurinn: Saga Hönnu breytist úr þögulli gráti í 1. kafla yfir í háværan, spámannlegan sigursöng í 2. kafla. Áherslan hennar færðist algjörlega frá fyrri auðmýkingu sinni yfir í endanlegt eðli Guðs og drottinvald. Lífsbeiting: Sársauki hefur gildistíma, en tilbeiðsla varir. Þegar Guð leiðir þig í gegnum prófraun eða svarar löngu væntri bæn, láttu þá viðbrögð þín vera vitnisburð um gæsku hans sem hvetur aðra. Lykilatriði: Ferðalag Hönnu kennir okkur að enginn tími ófrjósemi eða auðmýkingar er varanlegur í höndum Guðs. Hann sér þá sem gleymast, heyrir hljóðlát óp hinna sem hafa sundurmarið hjarta og er fær um að breyta sorg í dans.
5