Skip to main content

Hmong Daw - The Good Samaritan

Page 1

Tus Neeg Xamalis Zoo Lukas 10:25-37 25 Thiab saib seb, muaj ib tug kws lij choj sawv ntsug thiab sim nws hais tias, Xib Hwb, kuv yuav ua li cas thiaj tau txoj sia nyob mus ib txhis? 26 Yexus hais rau nws tias, “ Hauv txoj kevcai muaj lus sau li cas? Koj nyeem li cas?” 27 Thiab nws teb hais tias, Koj yuav tsum hlub tus Tswv koj tus Vajtswv kawg siab kawg ntsws, kawg koj tus ntsuj plig, kawg koj lub zog, kawg koj lub siab; thiab kawg koj lub tswv yim; thiab hlub koj tus neeg zej zog ib yam li koj tus kheej. 28 Thiab nws hais rau nws tias, Koj teb yog lawm: ua qhov no, thiab koj yuav muaj txoj sia. 29 Tiamsis nws xav ua pov thawj tias nws yog leej twg, nws thiaj hais rau Yexus tias, “Leej twg yog kuv tus kwvtij zej zog?” 30 Yexus teb hais tias, “ Muaj ib tug txivneej taug kev ntawm lub nroog Yeluxalees mus rau lub nroog Yeliko, thiab nws raug cov tub sab nyiag, thiab cov tub sab ntawd txawm nyiag nws cov khaub ncaws thiab ntaus nws, thiab tso nws tseg yuav luag tuag lawm. 31 Muaj ib tug pov thawj taug kev tuaj rau ntawd, thiab thaum nws pom tus pov thawj, nws txawm hla mus rau sab tod. 32 Thiab ib tug Levi, thaum nws nyob ntawm qhov chaw ntawd, nws tuaj thiab pom nws, thiab nws hla mus rau sab tod. 33 Tiamsis muaj ib tug neeg Xamalis taug kev tuaj txog ntawm tus uas raug ntes ntawd; thaum nws pom tus uas raug ntes, nws khuvleej tus ntawd heev. 34 Nws mus cuag nws, qhwv nws tej qhov txhab, muab roj thiab cawv txiv hmab nchuav rau, thiab muab nws caij nws tus nees luav, coj nws mus rau ib lub tsev so, thiab saib xyuas nws. 35 Tag kis sawv ntxov, nws txawm muab ob lub nyiaj rau tus tswv tsev, thiab hais rau nws tias, “Koj saib xyuas nws, thiab yog koj siv ntau tshaj qhov koj siv, thaum kuv rov qab los, kuv mam li them rov rau koj.” 36 Koj xav tias, ntawm peb tug no, tus twg yog tus neeg zej zog rau tus uas poob rau hauv cov tub sab? 37 Nws teb hais tias, “Yog tus uas khuvleej nws.” Yexus hais rau nws tias, “ Koj mus ua ib yam li ntawd thiab.”

1


Tus Neeg Xamalis Zoo

Zaj dab neeg txog tus Neeg Xamalis Zoo (Lukas 10:25–37) yog ib zaj lus piv txwv uas Yexus tau hais txog nto moo tshaj plaws. Nws piav qhia txog kev hlub tiag tiag, kev khuv leej, thiab lub ntsiab lus tiag tiag ntawm kev ua ib tug neeg zej zog. Nov yog kev piav qhia ib nqe zuj ib nqe uas piav qhia txog zaj dab neeg, ua raws li cov lus qhia tseem ceeb thiab kev siv tau.

Kev Piav Qhia Txog Nqe Ib Nqe Rau Nqe Ib Lukas 10:25–28 — Tus Kws Lij Choj Sim Siab thiab Cov Lus Txib Tseem Ceeb Nqe 25: Ib tug kws lij choj (ib tug kws tshawb fawb txog Mauxes Txoj Cai) sawv ntsug sim Yexus, nug tias nws yuav tsum ua li cas thiaj tau txoj sia nyob mus ib txhis. Nqe 26: Yexus teb los ntawm kev tig cov lus nug rov qab mus rau cov vaj lug kub, nug tus kws lij choj seb nws nyeem Txoj Cai li cas. Nqe 27: Tus kws lij choj teb raws li qhov tseeb, thiab muab Txoj Cai faib ua ob lub ntsiab lus tseem ceeb: hlub Vajtswv kawg siab kawg ntsws, kawg lub zog, kawg lub siab kawg ntsws, kawg lub siab kawg ntsws, kawg lub zog, thiab kawg lub siab kawg ntsws, thiab hlub tus neeg zej zog ib yam li nws hlub nws tus kheej (saib Kevcai 6:5 thiab Leviticus 19:18). Nqe 28: Yexus qhuas nws cov lus teb, qhia rau nws tias ua li no yuav coj txoj sia los. Lukas 10:29-32 — Cov Lus Ceeb Toom Thiab Cov Neeg Sawv Ntawm Qhov Chaw Uas Tsis Tau Xav Txog Nqe 29: Tus kws lij choj xav kom nws tus kheej ua pov thawj los yog txwv nws txoj haujlwm, nws nug tias, "Thiab leej twg yog kuv tus neeg zej zog?" Nqe 30: Yexus pib zaj lus piv txwv. Muaj ib tug txiv neej taug kev ntawm txoj kev ntxhab thiab txaus ntshai ntawm Yeluxalees mus rau Yeliko raug tub sab nyiag. Lawv nyiag nws cov khaub ncaws, ntaus nws hnyav heev, thiab tso nws tseg yuav luag tuag. Nqe 31: Ib tug pov thawj kuj taug kev los ntawm tib txoj kev ntawd. Nws pom tus txiv neej raug mob, nws hla mus rau sab tod thiab taug kev mus ntxiv. Nqe 32: Ib tug neeg Levite (tus pab cuam hauv lub tuam tsev) tuaj txog tom qab. Nws ntsia tus txiv neej raug mob, tab sis zoo li tus pov thawj, hla mus rau sab tod thiab hla mus. Lukas 10:33–35 — Tus Neeg Xamalis uas Muaj Kev Hlub Nqe 33: Muaj ib tug neeg Xamalis—ib tug neeg uas cov neeg Yudais thaum ub ntxub thiab tsis quav ntsej—tau los txog ntawm txoj kev ntawd. Thaum nws pom tus txiv neej raug mob, nws muaj kev khuv leej heev. Nqe 34: Tus neeg Xamalis mus cuag tus txivneej ntawd ncaj qha, qhwv nws cov qhov txhab, muab roj thiab cawv txiv hmab kho (cov tshuaj kho mob uas niaj hnub siv niaj hnub no), cia nws caij nws tus tsiaj, coj nws mus rau ib lub tsev so, thiab saib xyuas nws ib hmos. Nqe 35: Hnub tom qab, tus neeg Xamalis muab ob lub nyiaj (denarii) rau tus tswv tsev so kom them nqi ntxiv, thiab cog lus tias yuav rov qab los thiab them txhua yam nqi ntxiv uas tau siv. Lukas 10:36–37 — Qhov Xaus Lus Uas Siv Tau Nqe 36: Yexus tig lo lus nug thawj zaug, nug tus kws lij choj seb ntawm peb tus neeg taug kev no, tus twg ua tus neeg zej zog rau tus neeg raug tsim txom. Nqe 37: Tus kws lij choj tsis muaj peev xwm hais tias "tus neeg Xamalis," nws teb tias, "Tus uas tau hlub nws." Yexus hais kom nws hais tias: " Mus, thiab ua ib yam li ntawd. "

2


Tus Neeg Xamalis Zoo

Cov Lus Qhia Tseem Ceeb & Kev Siv Hauv Lub Neej Txhais dua "Neeg Zej Zog": Kev ua neeg zej zog tsis yog txhais los ntawm thaj chaw, haiv neeg, lossis kev sib raug zoo, tab sis los ntawm kev txaus siab qhia kev hlub thiab kev khuv leej rau txhua tus neeg uas xav tau kev pab. Kev khuv leej dua li kev lig kev cai: Kev paub txog kev ntseeg lossis lub koob npe hauv zej zog tsis muaj txiaj ntsig yog tsis muaj kev hlub tshua. Ob leeg tus pov thawj thiab tus Levi tau tswj hwm kev ntseeg dawb huv lossis kev yooj yim tab sis tsis muaj kev khuv leej tib neeg. Kev Hlub Uas Muaj Kev Ua: Kev hlub tiag tiag yuav tsum muaj kev ua uas siv nyiaj ntau thiab siv nyiaj ntau. Tus neeg Xamalis tau siv nws lub sijhawm, cov khoom muaj nqis, kev nyab xeeb, thiab kev nplij siab los kho tus neeg txawv teb chaws. Kov Yeej Kev Ntshai: Kev pab thiab kev ua zoo feem ntau los ntawm tej yam uas peb tsis tau xav txog. Zaj lus piv txwv no txhawb kom peb saib dhau qhov kev ntxub ntxaug hauv zej zog thiab pom tias txhua tus neeg muaj tib neeg lub siab.

Keeb Kwm Ntawm Cov Neeg Yudais Thiab Cov Neeg Xamalis Nyob rau thawj ib puas xyoo, kev sib ntxub ntawm cov neeg Yudais thiab cov neeg Xamalis tsis yog kev sib tw me me xwb; nws yog kev sib cais tob tob, uas tau muaj ntau pua xyoo los ntawm haiv neeg, kev nom kev tswv, thiab kev ntseeg tseem ceeb. Yuav kom nkag siab tag nrho vim li cas cov neeg mloog Yexus hauv Lukas 10 yuav xav tsis thoob thaum hnov ib tug neeg Xamalis raug xaiv ua tus phab ej ntawm zaj dab neeg, nws yuav pab kom nkag siab tias qhov kev sib cav sib ceg no tau tshwm sim li cas.

1. Kev Faib Keeb Kwm: Keeb Kwm Faib Kev kov yeej Assyria (722 BCE): Thaum lub tebchaws Assyria kov yeej lub Nceeg Vaj Sab Qaum Teb ntawm Ixayees (Xamalia), lawv tau xa ntau tus neeg Ixayees rov qab los thiab tau coj cov tebchaws txawv tebchaws los nyob hauv thaj chaw ntawd. Cov xeeb ntxwv sib xyaws: Cov xeeb ntxwv ntawm cov neeg uas tseem yuav poj niam nrog cov neeg txawv teb chaws uas nyob hauv lub tebchaws no. Txawm hais tias cov neeg Xamalis hais tias lawv yog cov xeeb ntxwv tiag tiag, tsis muaj kev sib cais ntawm cov xeem sab qaum teb (Efraim thiab Manasseh), cov neeg Yudas pom lawv ua ib haiv neeg "sib xyaws" lossis ib nrab ntshav uas tau ua rau ob qho tib si kev dawb huv ntawm haiv neeg thiab kev pe hawm Vajtswv.

2. Rov tsim lub Tuam Tsev thiab Kev Tsis Sib Haum Xeeb ntawm Kev Nom Kev Tswv Kev Tawm Tsam Exala thiab Nehemi (Xyoo 5th BCE): Thaum cov neeg Yudai raug ntiab tawm rov qab los ntawm Babylon los kho dua lub nroog Yeluxalees thiab lub Tuam Tsev Thib Ob, cov neeg Samaritan tau cog lus koom nrog qhov project. Cov thawj coj Yudai tsis kam lees lawv txoj kev pab, vim lawv xav tias lawv tau cog lus tias yuav txo hwj chim rau kev ntseeg.

3


Tus Neeg Xamalis Zoo

Kev Ua Phem: Ua teb rau qhov no, cov thawj coj ntawm Samaritan tau tawm tsam tsoomfwv Persian kom ncua thiab cuam tshuam kev tsim kho Yeluxalees. Qhov no ua rau muaj kev chim siab txog kev nom kev tswv.

3. Kev Sib Cais ntawm Kev Ntseeg: Roob Kerizim thiab Roob Xi-oos Cov Chaw Pe Hawm Vajtswv Sib Tw: Vim Yeluxalees tsis kam lees, cov neeg Xamalis tau tsim lawv lub tuam tsev rau ntawm Roob Gerizim ze ntawm Shechem, thiab hais tias nws yog lub tuam tsev dawb huv uas Mauxes tau xaiv. Cov Vajlugkub Txawv Me Ntsis: Cov neeg Xamalis tsuas lees txais Samaritan Pentateuch (tsib phau ntawv Mauxes thawj zaug) ua vaj lug kub, tsis lees txais cov yaj saub Henplais, cov ntawv sau, thiab cov kab lig kev cai hauv Yeluxalees. Kev Rhuav Tshem Lub Tuam Tsev Samaritan (110 BCE): Kev kub ntxhov tau nce mus txog qhov kub hnyiab thaum lub sijhawm Hasmonean thaum tus Pov Thawj Hlob Yudai John Hyrcanus tau tawm tsam Samaria thiab rhuav tshem lub tuam tsev Samaritan ntawm Roob Gerizim. Qhov kev rhuav tshem no tau ua rau ntau tiam neeg sib chim siab heev.

4. Qhov Tseeb hauv thawj xyoo pua thaum lub sijhawm ua haujlwm ntawm Yexus

Thaum lub sijhawm ntawm Phau Tshiab, qhov kev faib tawm tau cuam tshuam rau lub neej txhua hnub: Kev Zam thiab Kev Sib Nrug Deb: Cov neeg Yudais uas taug kev ntawm Galilee thiab Judea feem ntau taug kev hla lub hav dej Jordan River kom tsis txhob taug kev hauv thaj chaw Samaritan. Kev Hais Lus Phem Txog Kab Lis Kev Cai: Hu ib tug neeg Yudais ua "Xamali" yog ib qho kev thuam hnyav, zoo ib yam li hu lawv ua ib tug neeg ntseeg tsis tseeb lossis ib tug neeg tso txoj kev ntseeg tseg (raws li pom hauv Yauhas 8:48). Cov Xwm Txheej Kev Ua Phem: Raws li cov keeb kwm los ntawm Flavius Josephus, thaum Yexus tseem hluas, ib pawg neeg Xamalis tau zais ntshis pov cov pob txha tib neeg rau hauv lub Tuam Tsev Yeluxalees thaum lub sijhawm Passover kom ua rau nws qias neeg.

Vim Li Cas Zaj Lus Piv Txwv No Thiaj Ua Rau Zaj Lus Piv Txwv Loj Dua Thaum tus kws lij choj nug hais tias "Thiab leej twg yog kuv tus neeg zej zog?" hauv Lukas 10:29, nws xav tias yuav muaj ciam teb - qhov kev lees paub tias "neeg zej zog" tsuas yog siv rau cov pej xeem Yudai uas ua raws li txoj cai. Thaum Yexus qhia tus neeg Xamalis rau hauv zaj dab neeg: Qhov Ua Rau Cov Neeg Ua Yeeb Yam Xav Tsis Thoob: Cov neeg mloog xav tias yuav muaj peb tug neeg uas yog Pov Thawj, cov Levi, thiab cov neeg Ixayees. Qhov muab ib tug Neeg Xamalis uas raug ntxub tso rau hauv qhov chaw thib peb ua rau lawv tsis xav txog lawv tej kab lis kev cai. Rov Qab Qhov Dynamic: Tus neeg Yudais raug mob yuav tsum vam khom nws tus yeeb ncuab cog lus rau nws lub neej.

4


Tus Neeg Xamalis Zoo

Txhais Dua Kev Hlub Zej Zog: Yexus tau ua pov thawj tias kev khuv leej tsis quav ntsej txog keeb kwm kev chim siab, kev ntxub ntxaug, thiab kev ciam teb hauv zej zog. Kev ua neeg zej zog tiag tiag yog qhia tau los ntawm kev ua siab hlub rau txhua tus neeg uas xav tau kev pab, tsis hais lawv yog neeg keeb kwm los xij.

Qhov Xwm Txheej Tseem Ceeb ntawm Kev Hlub Tshua ntawm Vajtswv vs. Kev Cai Lij Choj uas Ua Kom Tus Kheej Yog Tus Neeg Ua Tau Txawm hais tias zaj lus piv txwv txog tus Neeg Xamalis Zoo feem ntau nyeem ua lus qhia txog kev ua siab zoo, nws lub ntsiab lus tseem ceeb ntawm kev ntseeg tob dua. Ib qho ntawm cov ntsiab lus tseem ceeb tshaj plaws hauv nqe lus no yog Qhov Xwm Txheej Radical ntawm Divine Mercy vs. Self-Justifying Legalism . Nov yog kev tshuaj xyuas lub ntsiab lus no hla peb qhov ntev:

1. Kev Ua Kom Tus Kheej Yog Kev Ua Phem vs. Kev Hloov Pauv Lub Siab Cov kev sib tham pib nrog kev sib cav txog kev cai lij choj thiab kev ntseeg:

Lub Hom Phiaj ntawm Tus Kws Lij Choj: Nqe 29 qhia meej tias tus kws lij choj nug tias "Thiab leej twg yog kuv tus neeg zej zog?" vim nws "xav ua pov thawj rau nws tus kheej." Nws tab tom nrhiav kev txhais lus raws li txoj cai uas yuav tso cai rau nws kos ib ciam teb ncig nws cov luag num - ib txoj kab uas cim qhov twg nws txoj haujlwm xaus thiab qhov twg nws tuaj yeem tso tseg kev hlub. Kev Sib Txawv ntawm Kev Ntseeg: Tus kws lij choj pom kev ncaj ncees ua ib daim ntawv teev cov ciam teb raws li kev cai lij choj. Yexus rov ua dua kev ncaj ncees ua ib qho mob ntawm lub siab uas qhia nws tus kheej hauv kev hlub tsis muaj qhov kawg. Qhov Sib Txawv: Kev ua neeg dawb huv tiag tiag ntsuas tsis tau los ntawm peb txhais peb tej haujlwm nqaim npaum li cas, tab sis los ntawm peb nthuav dav npaum li cas Vajtswv txoj kev hlub tshua.

2. Kev Dag Ntxias Txog Kev Dawb Huv Tsis Muaj Kev Hlub Tshua

Qhov kev koom tes ntawm tus pov thawj thiab tus Levite qhia txog ib qho lus ceeb toom tseem ceeb ntawm kev ntseeg txog kev ntseeg tseem ceeb: Kev Cai Lij Choj Txog Kev Dawb Huv piv rau Tej Yam Tseem Ceeb: Raws li kev cai lij choj hauv Phau Qub, kev kov ib tug neeg tuag ua rau ib tug pov thawj tsis huv (Leviticus 21:1). Tus neeg raug tsim txom ntawm txoj kev "tuag ib nrab" (Lukas 10:30). Yog tias tus pov thawj lossis tus Levitees nres thiab pom nws tuag, lawv yuav muaj kev pheej hmoo ntawm kev ua txhaum cai, cuam tshuam lawv txoj haujlwm kev ntseeg thiab sawv hauv zej zog. Qhov Tseem Ceeb Uas Tsis Muaj Chaw Nyob: Lawv muab qhov ntxoov ntxoo ntawm kev cai dab qhuas tso ua ntej qhov tseem ceeb ntawm kev coj ncaj ncees . Yexus pheej qhia thoob plaws hauv Phau Vajlugkub tias kev hlub, kev khuv leej, thiab lub neej tib neeg hloov txoj kev cai dab qhuas (piv txwv li, kev kho mob rau Hnub Caiv).

5


Tus Neeg Xamalis Zoo

Kev Nkag Siab Txog Kev Ntseeg: Kev ntseeg uas tiv thaiv ib tug neeg ntawm kev txom nyem ntawm tib neeg, es tsis yog yuam kom lawv mus rau ntawd, tsis qhia txog tus cwj pwm ntawm Vajtswv.

3. Kev khuv leej yog qhov ntsuas tseeb ntawm kev ntseeg Yexus hloov tag nrho lub hauv paus ntawm tus kws lij choj cov lus nug thawj zaug: Tus Kws Lij Choj nug tias:

Yexus teb hais tias:

"Leej twg yog kuv tus neeg zej zog?" (Tsom: Leej twg tsim nyog tau txais kuv txoj kev hlub?)

"Peb tug no, tus twg yog nws tus neeg zej zog?" (Tsom: Kuv yog neeg zoo li cas?)

Kev Hlub Tshua: Tus Neeg Xamalis txoj kev hlub tshua kim heev, muaj kev pheej hmoo, thiab tsis muaj kev txwv. Nws pheej hmoo nws txoj kev nyab xeeb ntawm txoj kev txaus ntshai, siv nws cov roj thiab cawv, tso nws tus nees, siv nws cov nyiaj, thiab cog lus tias yuav rov qab los them ntau dua. Kev Qhia Txog Vajtswv Lub Neej: Hauv kev kawm Vajluskub hauv phau Vajlugkub, kev hlub tshua ( hesed hauv lus Henplais, eleos hauv lus Greek) tsis yog tsuas yog kev khuv leej xwb; nws yog kev cog lus, kev khuv leej. Tus neeg Xamalis tau los ua ib daim duab ntawm Vajtswv txoj kev hlub tshua los ntawm kev qhia kev hlub tshua rau ib tus neeg uas tej zaum yuav xav tias nws yog ib tug yeeb ncuab.

Kev Txhais Lus Txog Keeb Kwm (Kev Pom Txog Khetos) Thoob plaws hauv keeb kwm ntawm pawg ntseeg, cov kws tshawb fawb txog kev ntseeg thaum ub (xws li Augustine, Origen, thiab Chrysostom) kuj tau pom lub ntsiab lus tob tob txog Khetos uas tau muab tso rau hauv zaj lus piv txwv no: Tus Neeg Mus Ncig Ua Si Uas Poob Lawm: Tib neeg, raug tshem tawm ntawm kev ncaj ncees thiab raug mob los ntawm kev txhaum, tso tseg ib nrab tuag ntawm txoj kev ntawm lub ntiaj teb uas poob lawm. Tus Pov Thawj thiab cov Levi: Txoj Cai thiab Lub Txheej Txheem Kev Fij Txeeb, uas tuaj yeem saib tib neeg txoj kev poob tab sis tsis muaj lub hwj chim los kho lossis cawm nws. Tus Neeg Xamalis Zoo: Yexus Khetos nws tus kheej - raug saib tsis taus, tsis lees paub, thiab pom tias yog neeg sab nraud los ntawm cov koom haum kev ntseeg, tab sis nws tuaj ncaj qha mus rau qhov chaw uas tib neeg tuag. Cov Roj, Cawv Txiv Hmab, thiab Tsev So: Txoj kev tshav ntuj ntawm Vajtswv, Vaj Ntsuj Plig Dawb Huv, thiab lub Koom Txoos ua lub chaw dawb huv rau kev kho mob kom txog thaum Nws rov qab los. Txawm hais tias lub ntsiab lus keeb kwm tseem ceeb yog ib zaj lus qhia txog kev coj ncaj ncees thiab kev khi lus, qhov kev xav txog Khetos no qhia tias peb tsuas yog qhia tau kev hlub tshua rau lwm tus vim Khetos tau qhia kev hlub tshua rau peb thawj zaug thaum peb tsis muaj zog ntawm sab ntsuj plig.

6


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Hmong Daw - The Good Samaritan by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu