ʻO Iepeta no Gileada Nā Lunakanawai 11 1 HE kanaka koa loa ʻo Iepeta no Gileada, a he keiki ia na kekahi wahine hoʻokamakama: a na Gileada ʻo Iepeta. 2 A hānau maila ka wahine a Gileada i nā keiki kāne nāna; a ulu aʻela nā keiki kāne a kāna wahine, kipaku akula lākou iā Iepeta, ʻī akula iā ia, ʻAʻole ʻoe e hoʻoilina ma ka hale o ko mākou makua kāne; no ka mea, he keiki ʻoe na kekahi wahine ʻē. 3 Holo akula ʻo Iepeta, mai ke alo aku o kona poʻe hoahānau, a noho ihola ma ka ʻāina ʻo Toba: a ʻākoakoa maila nā kānaka lapuwale i o Iepeta lā, a hele pū akula me ia. 4 A ma hope o nā lā i hala aku nei, kaua akula nā mamo a ʻAmona i ka ʻIseraʻela. 5 A i ke kaua ʻana o nā mamo a ʻAmona i ka ʻIseraʻela, hele akula nā lunakahiko o Gileada e lawe mai iā Iepeta mai ka ʻāina mai ʻo Toba. 6 ʻĪ akula lākou iā Iepeta, E hele mai ʻoe, a e lilo ʻoe i luna kaua no mākou, i kaua aku ai mākou i nā mamo a ʻAmona. 7 ʻĪ maila ʻo Iepeta i nā lunakahiko o Gileada, ʻAʻole anei ʻoukou i inaina mai iaʻu, a kipaku mai iaʻu, mai ka hale mai o koʻu makua kāne? A no ke aha lā ʻoukou e hele mai ai i oʻu nei i kēia manawa, i ko ʻoukou wā pilikia? 8 ʻĪ akula nā lunakahiko o Gileada iā Iepeta, No ia mea, ke hoʻi hou mai nei mākou iā ʻoe, i hele pū ai ʻoe me mākou, e kaua aku i nā mamo a ʻAmona, a i lilo ʻoe i poʻo ma luna o ka poʻe a pau e noho ana ma Gileada. 9 ʻĪ maila ʻo Iepeta i nā lunakahiko o Gileada, Inā e hoʻihoʻi mai ʻoukou iaʻu e kaua aku i nā mamo a ʻAmona, a hāʻawi mai ʻo Iēhova iā lākou i mua oʻu, e lilo anei au i poʻo no ʻoukou? 10 ʻĪ akula nā lunakahiko o Gileada iā Iepeta, ʻO Iēhova nō ke hōʻike ma waena o kākou, ke hana ʻole mākou e like me kāu ʻōlelo. 11 A laila hele pū ʻo Iepeta me nā lunakahiko o Gileada, a hoʻonoho ihola nā kānaka iā ia i poʻo a i luna hoʻi ma luna o lākou. A haʻi akula ʻo Iepeta i kāna ʻōlelo a pau i mua o Iēhova ma Mizepa. 12 Hoʻouna akula ʻo Iepeta i nā ʻelele i ke aliʻi o nā mamo a ʻAmona, ʻī akula, He aha kāu iaʻu, i hele mai ai ʻoe e kaua i koʻu ʻāina?
1
ʻO Iepeta no Gileada
13 ʻĪ maila ke aliʻi o nā mamo a ʻAmona i nā ʻelele a Iepeta, No ka mea, ua lawe pio ka ʻIseraʻela i koʻu ʻāina, mai ʻArenona a hiki i Iaboka, a hiki i Ioredane, i ko lākou hele ʻana mai, mai loko mai o ʻAigupita. No laila, e hoʻihoʻi mai ʻoe i kēlā mau ʻāina me ka maluhia. 14 Hoʻouna hou akula ʻo Iepeta i nā ʻelele i ke aliʻi o nā mamo a ʻAmona: 15 ʻĪ akula iā ia, Ke ʻōlelo mai nei ʻo Iepeta, ʻAʻole i lawe ka ʻIseraʻela i ka ʻāina ʻo Moaba, ʻaʻole hoʻi i ka ʻāina o nā mamo a ʻAmona; 16 Akā, i ka wā i hele mai ai ka ʻIseraʻela, mai ʻAigupita mai, a hele lākou ma waena o ka wao nahele a hiki i ke Kaiʻula, a hiki i Kadesa; 17 A laila, hoʻouna akula ka ʻIseraʻela i nā ʻelele i ke aliʻi o ʻEdoma, ʻī akula, Ke noi aku nei au iā ʻoe, e ʻae mai iaʻu e hele ma waena o kou ʻāina. ʻAʻole i hoʻolohe mai ke aliʻi o ʻEdoma. Pēlā nō hoʻi lākou i hoʻouna aku ai i ke aliʻi o Moaba; ʻaʻole ia i ʻae mai. A noho ihola ka ʻIseraʻela ma Kadesa. 18 A laila, hele aʻela lākou ma ka wao nahele, a puni ka ʻāina ʻo ʻEdoma, a me ka ʻāina ʻo Moaba, a hele akula ma ka ʻaoʻao hikina o ka ʻāina ʻo Moaba; a hoʻomoana ihola ma kēlā ʻaoʻao o ʻArenona, ʻaʻole naʻe i komo i loko o ka mokuna ʻo Moaba; no ka mea, ʻo ʻArenona ka mokuna ʻo Moaba. 19 Hoʻouna akula ka ʻIseraʻela i nā ʻelele iā Sihona, ke aliʻi o ka ʻAmora, ke aliʻi o Hesebona; ʻī akula ʻo ʻIseraʻela iā ia, E hele mākou ma waena o kou ʻāina a hiki i koʻu wahi. 20 ʻAʻole naʻe i hilinaʻi ʻo Sihona i ka ʻIseraʻela e hele ma waena o kona mokuna: akā, hoʻākoakoa maila ʻo Sihona i kona poʻe kānaka a pau, a hoʻomoana ihola ma Iahaza, a kaua maila i ka ʻIseraʻela. 21 Hāʻawi maila ʻo Iēhova, ke Akua o ka ʻIseraʻela, iā Sihona, a me kona poʻe kānaka a pau i ka lima o ka ʻIseraʻela, a luku akula lākou iā lākou: a komo ihola ka ʻIseraʻela i ka ʻāina a pau o ka ʻAmora, ka poʻe i noho ma ia ʻāina. 22 A komo lākou i nā ʻāina a pau o ka ʻAmora, mai ʻArenona a hiki i Iaboka, a mai ka wao nahele a hiki i Ioredane. 23 No laila, ua hoʻonele mai ʻo Iēhova, ke Akua o ka ʻIseraʻela i ka ʻAmora, mai ke alo aku o kona poʻe kānaka o ka ʻIseraʻela, a e lilo anei ʻoe ia wahi? 24 ʻAʻole anei ʻoe e hoʻopaʻa i kahi a Kemosa a kou akua e hāʻawi mai ai iā ʻoe e hoʻopaʻa? A ʻo ka poʻe a Iēhova ko mākou Akua e kipaku aku ai mai ko mākou alo aku, ʻo ia kā mākou e hoʻopaʻa ai. 25 ʻĀnō hoʻi, ua ʻoi aku anei kou maikaʻi ma mua o Balaka, ke keiki a Zipora, ke aliʻi o Moaba? Ua paio anei ʻo ia me ka ʻIseraʻela, a ua kaua aku anei ʻo ia iā lākou? 26 I ka noho ʻana o ka ʻIseraʻela ma Hesebona a me kona mau kūlanakauhale, a ma ʻAroera a me kona mau kūlanakauhale, a ma nā kūlanakauhale a pau e pili ana i nā mokuna ʻo ʻArenona, ʻekolu haneri makahiki? No ke aha lā ʻoukou i lawe ʻole mai ai ia mau mea i loko o ia manawa? 27 No ia hoʻi, ʻaʻole au i hana hewa iā ʻoe, akā, ke hana hewa mai nei ʻoe iaʻu i kou kaua ʻana mai iaʻu: ʻo Iēhova ka Luna kānāwai, nāna nō e hoʻoponopono i kēia lā ma waena o nā mamo a ʻIseraʻela a me nā mamo a ʻAmona. 28 ʻAʻole hoʻolohe ke aliʻi o nā mamo a ʻAmona i nā ʻōlelo a Iepeta āna i hoʻouna aku ai iā ia. 29 A laila, kau maila ka ʻUhane o Iēhova ma luna o Iepeta, a hele akula ia ma Gileada, a me Manase, a hele akula ma Mizepa o Gileada, a mai Mizepa o Gileada aku ia i hele aku ai a i nā mamo a ʻAmona. 30 Hoʻohiki ihola ʻo Iepeta i ka ʻōlelo hoʻohiki iā Iēhova, ʻī akula, Inā e hāʻawi ʻiʻo mai ʻoe i nā mamo a ʻAmona i koʻu lima, 31 A laila, ʻo ka mea e puka mai ana, mai loko mai o nā puka o koʻu hale e hālāwai me aʻu, i koʻu hoʻi ʻana mai me ka maluhia mai nā mamo a ʻAmona mai, ʻo ia ke Akua, a naʻu ia e kaumaha aku i mōhai kuni. 32 A laila hele akula ʻo Iepeta i nā mamo a ʻAmona e kaua aku iā lākou; a hāʻawi maila ʻo Iēhova iā lākou i kona lima. 33 Luku akula ia iā lākou, mai ʻAroera aku a hiki i Minita, he iwakālua kūlanakauhale, a hiki i ka pāpū o nā māla waina, me ka luku nui loa. Pēlā i hoʻopio ʻia ai nā mamo a ʻAmona i mua o nā mamo a ʻIseraʻela.
2
ʻO Iepeta no Gileada
34 A hoʻi maila ʻo Iepeta i Mizepa i kona hale; aia hoʻi, hele maila kāna kaikamahine e hālāwai me ia me nā pahu kani, a me nā hula; ʻo kāna keiki hoʻokahi ia; ʻaʻohe āna keiki kāne, ʻaʻole hoʻi he kaikamahine ʻē aʻe, ʻo ia wale nō. 35 A ʻike akula ʻo ia iā ia, haehae ihola ia i kona ʻaʻahu, ʻī akula, Auwē kuʻu kaikamahine! Ua hoʻohaʻahaʻa loa mai ʻoe iaʻu, a ʻo ʻoe kekahi o ka poʻe i hoʻopilikia mai iaʻu; no ka mea, ua hāmama kuʻu waha iā Iēhova, ʻaʻole hiki iaʻu ke hoʻi hope. 36 ʻĪ akula ʻo ia iā ia, E kuʻu makua kāne, inā ua ʻoaka ʻoe i kou waha iā Iēhova, e hana mai ʻoe iaʻu e like me ka mea i puka aku, mai kou waha mai; no ka mea, ua hoʻopaʻi ʻo Iēhova nou i kou poʻe ʻenemi, i nā mamo a ʻAmona. 37 ʻĪ akula ia i kona makuakāne, E hana ʻia kēia mea noʻu; e waiho wale mai iaʻu i ʻelua malama, i hele au a iho i luna o nā mauna, a e uwē i koʻu puʻupaʻa ʻana, ʻo wau a me koʻu poʻe hoahānau. 38 ʻĪ maila kēlā, E hele. A hoʻokuʻu akula ʻo ia iā ia i ʻelua malama: a hele akula ia me kona mau hoa, a uwē ihola i kona puʻupaʻa ʻana ma luna o nā mauna. 39 A i ka pau ʻana o nā malama ʻelua, hoʻi maila ia i kona makuakāne, a hana akula ʻo ia iā ia e like me kāna hoʻohiki āna i hoʻohiki ai; ʻaʻole hoʻi ʻo ia i ʻike i ke kāne: a he ʻano maʻamau ia ma ka ʻIseraʻela, 40 I kēlā makahiki, i kēia makahiki, hele nā kaikamāhine o ka ʻIseraʻela e hoʻomaikaʻi i ke kaikamahine a Iepeta, no Gileada, ʻehā lā i ka makahiki.
Nā Lunakanawai 12 1 A HOʻĀKOʻAKOA maila nā kānaka o ʻEperaima, a hele akula i ka ʻākau, ʻī akula iā Iepeta, No ke aha lā ʻoe i hele aku ai e kaua aku i nā mamo a ʻAmona, ʻaʻole hoʻi i hea mai iā mākou e hele pū me ʻoe? E puhi mākou i kou hale ma luna ou i ke ahi. 2 ʻĪ maila ʻo Iepeta iā lākou, Ua hakakā nui mākou me nā mamo a ʻAmona, a me koʻu poʻe kānaka; a i koʻu hea ʻana aku iā ʻoukou, ʻaʻole ʻoukou i hoʻopakele mai iaʻu, mai ko lākou lima mai. 3 A ʻike akula au ʻaʻole ʻoukou i hoʻopakele mai iaʻu, a laila waiho akula au i kuʻu ola i loko o kuʻu lima, a hele akula e kūʻē i nā mamo a ʻAmona. A hāʻawi mai ʻo Iēhova iā lākou i loko o kuʻu lima. No ke aha lā hoʻi ʻoukou i hele mai ai iaʻu i kēia lā e kaua mai iaʻu? 4 A laila hoʻākoakoa maila ʻo Iepeta i nā kānaka a pau o Gileada, a kaua akula me ʻEperaima: a pepehi akula nā kānaka o Gileada iā ʻEperaima, no ka mea, ʻōlelo ihola lākou, He poʻe ʻauheʻe ʻoukou no ʻEperaima, e ko Gileada, ma waena o ka ʻEperaima, a me ka Manase. 5 A ua lilo nā wahi aʻe o Ioredane i ka poʻe Gileada, ma mua o ka poʻe Eperaima: a i ka wā i ʻōlelo mai ai ka poʻe pakele o ka ʻEperaima, E ʻae mai iaʻu e hele i kēlā ʻaoʻao, nīnau akula nā kānaka o Gileada iā ia, No ka ʻEperaima anei ʻoe? A inā ʻōlelo mai ia, ʻAʻole; 6 A laila, ʻī maila lākou iā ia, E ʻōlelo ʻoe, ʻo Siboleta; a ʻī maila ia, ʻo Siboleta; no ka mea, ʻaʻole hiki iā ia ke ʻōlelo pololei. A laila hopu lākou iā ia, a pepehi ihola iā ia ma nā wahi e like me Ioredane: a hāʻule ihola nā kānaka o ʻEperaima, he kanahākumamālua tausani. 7 A hoʻoponopono ʻo Iepeta i ka ʻIseraʻela i ʻeono makahiki. A laila make ʻo Iepeta no Gileada, a kanu ʻia ʻo ia ma kekahi o nā kūlanakauhale ʻo Gileada.
Manaʻo Hoʻākāka ʻO ka moʻolelo o Iepeta , i loaʻa ma nā Lunakanawai Mokuna 11 a me 12 o ka Baibala King James, ʻo ia kekahi o nā moʻolelo ikaika loa, paʻakikī, a kaumaha hoʻi ma ke Kauoha Kahiko. Hōʻike ia i kahi koa ikaika i hōʻole ʻia e kona ʻohana nāna i kū aʻe e hoʻopakele i ka ʻIseraʻela, akā naʻe ua hoʻopaʻa ʻia e kahi hoʻohiki kaumaha a ma hope ua komo i loko o ke kaua kīwila ʻawaʻawa.
3
ʻO Iepeta no Gileada
Māhele 1: Ka Wehewehe Paukū ma ka Paukū o nā Lunakanawai Mokuna 11–12 Nā Lunakanawai Mokuna 11: Ke Ku Ana o Iepeta a me ke Kaua o ka Amona 11:1–3 — Ka Moolelo o Iepeta a me kona Kipakuia ana Ua hoʻolauna ʻia ʻo Iepeta ma ke ʻano he "kanaka koa ikaika," akā he keiki ia na kahi wahine hoʻokamakama. He mau keiki kāne kūpono ko kona makuakāne, ʻo Gileada, nāna i kipaku iā Iepeta i ʻole e hoʻoilina iā ia. Holo akula ʻo Iepeta i ka ʻāina ʻo Toba, kahi i ʻākoakoa ai kahi hui o "nā kānaka lapuwale" (nā kānaka i kipaku ʻia a i ʻole nā kānaka palaualelo) a puni iā ia a hahai iā ia ma ke ʻano he alakaʻi no lākou. 11:4–11 — Ke ʻimi nei nā lunakahiko o Gileada i ke kōkua I ke kaua ʻana o nā ʻAmona iā ʻIseraʻela, ua ʻike nā lunakahiko o Gileada ua pono lākou i kahi luna koa. Hele lākou i ka ʻāina ʻo Toba e noi iā Iepeta e alakaʻi iā lākou. Ua kūʻē mua ʻo Iepeta iā lākou e pili ana i ko lākou hōʻole ʻia ʻana i ka wā ma mua, akā ua ʻae lākou inā e alakaʻi ʻo ia iā lākou i ka lanakila, e lilo ʻo ia i poʻo ma luna o ka poʻe a pau o Gileada. Hoʻopaʻa lākou i kēia hoʻohiki i mua o Iēhova ma Mizepa. 11:12–28 — Nā Kūkākūkā Diplomatic a me Theological a Iepeta Ma mua o ke kaua ʻana, hoʻouna akula ʻo Iepeta i nā ʻelele i ke aliʻi o nā mamo a ʻAmona, e nīnau ana i ke kumu o ko lākou hoʻouka ʻana i ka ʻāina o ka ʻIseraʻela. Ua ʻōlelo ke aliʻi o nā mamo a ʻAmona ua lawe ʻo ʻIseraʻela i ko lākou ʻāina i ko lākou puka ʻana mai ʻAigupita mai. Ua pane mai ʻo Iepeta me kahi pale mōʻaukala a me ke akeakamai kikoʻī: ʻAʻole i lawe ʻo ʻIseraʻela i ka ʻāina mai ʻAmona a i ʻole Moaba mai, akā, mai Sihona mai, ke aliʻi o nā ʻAmora, ka mea a ke Akua i hāʻawi ai i ko lākou mau lima. Ua hoʻopiʻi ʻo ia i ke kuleana o ʻAmona e hoʻopiʻi ma hope o ʻekolu haneli mau makahiki o ka noho maluhia ʻana a waiho i ka hoʻokolokolo iā Iēhova. Ua hoʻowahāwahā ke aliʻi o nā mamo a ʻAmona i ka leka. 11:29 — Ka Hoʻoikaika ʻana o ka ʻUhane "A laila, kau maila ka ʻUhane o Iēhova ma luna o Iepeta." Me ka mana o ke Akua, hele akula ʻo Iepeta ma Gileada a me Manase, e hōʻuluʻulu ana i nā koa, a hele akula i nā mamo a ʻAmona. 11:30–31 — Ka Hoʻohiki Holomua a Iepeta Ma mua o ke kaua, hoʻohiki ʻo Iepeta iā Iēhova: inā e hāʻawi mai ke Akua i nā mamo a ʻAmona i loko o kona lima, ʻo ka mea e puka mai ana mai nā puka o kona hale e hālāwai me ia i kona hoʻi ʻana mai me ka maluhia, e lilo ia no Iēhova, a e kaumaha aku ʻo ia ia mea i mōhai kuni. 11:32–33 — Lanakila ma luna o ʻAmona Hele akula ʻo Iepeta a kaua akula i nā mamo a ʻAmona. Me ke kōkua o Iēhova, ua hoʻokau ʻo ia i ka luku nui ma luna o lākou ma nā kūlanakauhale he iwakālua, a hoʻopio ihola i nā mamo a ʻIseraʻela. 11:34–40 — Ka Hoʻi Mai Kaumaha a me ka Hoʻokō ʻana i ka Hoʻohiki Hoʻi akula ʻo Iepeta i ka home i Mizepa. ʻO kāna keiki hoʻokahi—ʻo kāna kaikamahine—hele mai e hālāwai me ia me ka hula ʻana me nā pahu kani. Me ke kaumaha nui, haehae ʻo Iepeta i kona kapa a kanikau i kāna hoʻohiki, me ka ʻike ʻana ʻaʻole hiki iā ia ke hoʻihoʻi. Ua ʻae wiwo ʻole kāna kaikamahine, e noi ana i ʻelua mahina wale nō e hele i nā mauna me kāna mau hoa e uwē i kona puʻupaʻa. Ma hope o ʻelua mahina, hoʻi mai ʻo ia, a hoʻokō ʻo Iepeta i kāna hoʻohiki ma luna ona. Ua
4
ʻO Iepeta no Gileada
lilo kēia hanana i kuʻuna makahiki kahi e kanikau ai nā kaikamāhine o ka ʻIseraʻela iā ia no ʻehā lā i kēlā me kēia makahiki. Nā Lunakanawai Mokuna 12: Ke Kaua Kivila me ʻEperaima a me nā Lunakanawai ma hope 12:1–3 — Ka ʻUmi ʻana o ʻEperaima Ua ʻākoakoa nā kānaka hoʻokiʻekiʻe o ʻEperaima a hele akula i Zapona, me ka huhū e kūʻē iā Iepeta. Ua hoʻopiʻi lākou ua hele ʻo ia i ke kaua me nā ʻAmona me ke kāhea ʻole ʻana iā lākou e kōkua, a ua hoʻoweliweli lākou e puhi i kona hale me ia i loko. Ua pane mai ʻo Iepeta ua kāhea aku ʻo ia a me kona poʻe kānaka no ke kōkua i ko lākou wā pilikia nui, akā, ʻaʻole i hoʻopakele ʻo ʻEperaima iā lākou. 12:4–6 — Ke Kaua Kīwila a me ka Hoʻāʻo "Shibboleth" Hoʻākoakoa ʻo Iepeta i nā kānaka o Gileada a kaua iā ʻEperaima, a lanakila iā lākou. Ua hopu nā Gileada i nā ala o ka muliwai ʻo Ioredane. I ka wā e hoʻāʻo ai nā ʻEperaima e holo ana e hoʻi i hope, hoʻāʻo nā kiaʻi iā lākou ma ka noi ʻana iā lākou e ʻōlelo i ka huaʻōlelo "Shiboleth." No ka mea, ʻaʻole hiki i ka ʻōlelo ʻEperaima ke haʻi i ke kani "sh", ua haʻi lākou ia mea he "Siboleth." Hōʻike kēia ʻōlelo iā lākou, a ua hopena i ka luku ʻia ʻana o 42,000 ʻEperaima. 12:7 — Ka make ʻana o Iepeta Ua hoʻoponopono ʻo Iepeta i ka ʻIseraʻela no ʻeono makahiki ma mua o kona make ʻana. Ua kanu ʻia ʻo ia ma kekahi o nā kūlanakauhale ʻo Gileada.
Māhele 2: Nā Haʻawina Koʻikoʻi a me nā Hoʻohana Ola 1. Hiki i ke Akua ke hoʻohana i ka poʻe i kipaku ʻia a hōʻole ʻia ʻO ke Aʻo: Ua kipaku ʻia ʻo Iepeta e kona ʻohana ponoʻī ma muli o kona kūlana, akā ua koho ke Akua iā ia e hoʻopakele i ka lāhui holoʻokoʻa. Hoʻohana: Mai hoʻokuʻu i kou wā i hala, kou ʻohana, a i ʻole ka hōʻole ʻia ʻana o ke kanaka e wehewehe i kou hiki. Hoʻohana pinepine ke Akua i nā poʻe i nānā ʻole ʻia a hoʻopaʻapaʻa ʻia paha e ke kaiāulu e hoʻokō i nā kumu kupaianaha. 2. Ke Koʻikoʻi o ka Mālama ʻana i kāu mau ʻŌlelo (Ka Pōʻino o nā Hoʻohiki Haʻalulu) ʻO ke Aʻo: Ua hana ʻo Iepeta i kahi hoʻohiki wikiwiki a pono ʻole ma muli o ka huhū a me ka hopohopo, a ua alakaʻi i kahi pōʻino pilikino weliweli. Hoʻohana: He kaumaha nui nā huaʻōlelo. Pono kākou e akahele me nā ʻōlelo hoʻohiki hoʻopūhoihoi, nā ʻōlelo hoʻolaha naʻau, a i ʻole nā kūpaʻa i hana ʻia ma lalo o ke kaomi. Hilinaʻi ka manaʻoʻiʻo maoli i ke aupuni o ke Akua me ka hoʻāʻo ʻole e "hoʻokupu" a kūkākūkā paha me ia ma o nā ʻōlelo hoʻohiki wikiwiki (Koheleta 5:2,5). 3. ʻIke i kou mōʻaukala a me ke kūpaʻa ʻana ma ka ʻoiaʻiʻo Ka Haʻawina: ʻAʻole ʻo Iepeta he koa wiwo ʻole wale nō; ua loaʻa iā ia ka ʻike hohonu o ka mōʻaukala o ka ʻIseraʻela a me nā hana berita a ke Akua me nā lāhui a puni. Ua hoʻohana ʻo ia i ka diplomasia a me ka ʻoiaʻiʻo mōʻaukala ma mua o ka hoʻohana ʻana i ka hana ʻino.
5
ʻO Iepeta no Gileada
Hoʻohana: E hoʻokumu iā ʻoe iho i loko o ka ʻoiaʻiʻo o ka ʻŌlelo a ke Akua a me ka ʻoiaʻiʻo o ka mōʻaukala. ʻO ka ʻike ʻana i ke kahua o kou manaʻoʻiʻo e hiki ai iā ʻoe ke pane i nā mea hoʻohewa, hoʻoponopono naʻauao i nā hakakā, a kūpaʻa i nā hoʻopiʻi wahaheʻe. 4. Ke ʻAno Hoʻopau o ka Haʻaheo a me ka Hoʻokamani ʻOhana Ka Haʻawina: Ua hoʻokele ʻia nā ʻEperaima e ka haʻaheo i ʻeha, ka lili, a me ka hoʻokano ʻohana, a ua hopena i ke kaua kīwila lapuwale i lilo ai nā ola he ʻumi tausani o nā ʻIseraʻela. Hoʻohana: ʻO ka haʻaheo a me nā hoʻokūkū liʻiliʻi ma waena o ka poʻe manaʻoʻiʻo (a i loko o nā kaiāulu a me nā ʻohana) e hoʻopau i ka lokahi mai loko mai. Ma kahi o ka hakakā ʻana no ka mea e loaʻa ai ka hōʻaiʻē a i ʻole ka hoʻonani ʻia, pono kākou e hoʻokau mua i ke aupuni o ke Akua a me ke kākoʻo like ʻana. 5. Nā Mea Hana Kanaka Kūpono ʻole a me ka lokomaikaʻi Akua ʻO ke Haʻawina: Ua helu ʻia ʻo Iepeta ma ka Hale Manaʻoʻiʻo o ke Kauoha Hou (Hebera 11:32), akā ua hōʻailona ʻia kona ola e nā hemahema koʻikoʻi, nā hoʻoholo wikiwiki, a me ke kaua ʻino o nā ʻohana. Hoʻohana: Hana ke Akua ma o ka poʻe haʻihaʻi a kīnā ʻole. ʻOiai ke lawe nei kā mākou mau koho maikaʻi ʻole i nā hopena ʻeha o ka honua, hiki i ka lokomaikaʻi o ke Akua ke hoʻōla i ka naʻau makemake, ʻoiai ke ʻano paʻakikī o kēlā naʻau.
ʻO Iepeta ma ke Kauoha Hou Ma Hebera 11 — i kapa pinepine ʻia ʻo "Hall of Faith" — ua loaʻa iā Iepeta kahi ʻōlelo i manaʻo ʻole ʻia a hanohano hoʻi i waena o nā heroine nui a me nā koa o ka mōʻaukala Baibala. Ma muli o nā hopena kaumaha a me nā kānalua o ke ʻano i hoʻopaʻa ʻia ma kāna moʻolelo ma nā Lunakanawai, ʻo kona hoʻokomo ʻia ʻana i loko o kēia mokuna e hāʻawi i ka ʻike hohonu i ke ʻano o ka nānā ʻana o ke Kauoha Hou i ka manaʻoʻiʻo, ka lokomaikaʻi, a me nā hemahema kanaka. 1. Kahi i ʻike ʻia ai ʻo Iepeta ma Hebera 11 Ua ʻōlelo ʻia ʻo Iepeta ma Hebera 11:32–34 : "A he aha hou kaʻu e ʻōlelo aku ai? No ka mea, e pau ana ka manawa e haʻi aku ai iā Gideona, a me Baraka, a me Samesona, a me Iepeta [Iepeta], a me Dāvida hoʻi, a me Samuela, a me nā kāula: ʻO ka poʻe ma ka manaʻoʻiʻo i hoʻopio ai i nā aupuni, i hana ai i ka pono, i loaʻa ai nā ʻōlelo hoʻohiki, i pani ai i nā waha o nā liona, i kinai ai i ka ikaika o ke ahi, i pakele ai i ka maka o ka pahi kaua, i hoʻoikaika ʻia mai ka nāwaliwali mai, i lilo ai i poʻe koa i ke kaua, i hoʻokuke aku ai i nā pūʻali koa o nā ʻāina ʻē." 2. Nā ʻIke Koʻikoʻi mai ka Manaʻo o ke Kauoha Hou A. Ua ʻike ʻia ka manaʻoʻiʻo i waena o ke kanaka kīnā ʻole Ua hōʻike ka Buke o nā Lunakanawai i kahi manawa o ka emi ʻana o ka ʻuhane ma ka ʻIseraʻela, a ʻo ke ola o Iepeta, ʻaʻole ia he maʻemaʻe a maikaʻi loa. He keiki pono ʻole ʻo ia, he mea kipaku ʻia, he alakaʻi o "nā kānaka lapuwale," a he koa i hana i kahi hoʻohiki wikiwiki i pau i ka pōʻino. Akā naʻe, ʻaʻole i papa inoa ʻia nā haipule ma muli o ka hemolele o ke ʻano o ka Hebera 11; ua papa inoa ʻia lākou ma muli o ka manaʻoʻiʻo . Ke nānā ʻole nei ka mea kākau o ke Kauoha Hou i ka hōʻino ʻia o Iepeta e ka lehulehu, ka moʻolelo paʻakikī, a me nā hewa pilikino e hōʻike i ka manawa āna i hilinaʻi
6
ʻO Iepeta no Gileada
ai i ke Akua e kaua no ka ʻIseraʻela. ʻO ke kumu o ka hoʻomaikaʻi ʻana a ke Akua ma ke Kauoha Hou, ua hilinaʻi ʻia iā ia , ʻaʻole ma ka kīnā ʻole o ke kanaka. B. "Mai loko mai o ka nāwaliwali i hoʻoikaika ʻia ai" Hōʻuluʻulu manaʻo ʻo Hebera 11:34 i ka ʻike o nā luna kānāwai he nui me ka ʻōlelo: "mai ka nāwaliwali mai i hoʻoikaika ʻia ai." Ka nāwaliwali o Iepeta: Ua hoʻomaka ʻo ia ma ke ʻano he kanaka i kipaku ʻia a kipaku ʻia e kona poʻe hoahānau ponoʻī (Lunakanawai 11:2) a nele i kahi moʻokūʻauhau kuʻuna a hanohano. Ka Mana o ke Akua: I ka hiki ʻana mai o ka ʻUhane o Iēhova ma luna ona (Nā Lunakanawai 11:29), ua hoʻololi ʻia kona hemahema maoli a me kona kipaku ʻia ʻana i ka nohona i mana uhane a me ka hoʻokuʻu ʻia ʻana o ka pūʻali koa. Pilina Kauoha Hou: Kūlike kēia me ke akeakamai a Paulo ma 2 Korineto 12:9 ( "Ua lawa koʻu lokomaikaʻi nou: no ka mea, ua hoʻokō ʻia koʻu ikaika i ka nāwaliwali" ). C. Manaʻoʻiʻo i hōʻike ʻia ma ka ʻōlelo a me ka manaʻo hoʻomana Ma mua o ke kaua ʻana o Iepeta i nā mamo a ʻAmona, ua komo ʻo ia i kahi kūkākūkā lōʻihi ma ka mōʻaukala o ka ʻIseraʻela (Nā Lunakanawai 11:12–27). Ua haʻi wiwo ʻole ʻo ia ua hāʻawi ʻo Iēhova ke Akua o ka ʻIseraʻela i ka ʻāina i kona poʻe kānaka a ua ʻōlelo ʻo ia: "ʻo Iēhova ka Luna kānāwai e hoʻoponopono i kēia lā ma waena o nā mamo a ʻIseraʻela a me nā mamo a ʻAmona." Ua hōʻike ʻia ka manaʻoʻiʻo o Iepeta ma kona manaʻoʻiʻo ʻo ke Akua wale nō ke Luna kānāwai kiʻekiʻe loa a me ke aliʻi ma luna o nā aupuni kanaka . Ma Hebera 11:33, ua wehewehe ʻia kēia ʻano o ka manaʻoʻiʻo ʻo ia ke hoʻopio ʻana i nā aupuni a me ka lilo ʻana i koa i ke kaua . D. Ka Mana o ka Lokomaikaʻi Kuʻikahi ʻO ka hoʻokomo ʻia ʻana o nā mea e like me Iepeta, Samesona, a me Gideona ma Hebera 11 e hōʻike ana i kahi kumumanaʻo nui o ke Kauoha Hou: ka Lokomaikaʻi Hoʻōla . Inā pili ke ola a me ka ʻae ʻia e ke Akua ma ka hana hemolele, ʻaʻole e kau ʻia ʻo Iepeta ma ka papa inoa. ʻO kona hoʻokomo ʻia ʻana e kuhikuhi ana i mua i ka ʻōlelo a ka ʻEuanelio—e hana ana ke Akua ma o ka poʻe haʻihaʻi, haumia, a me ka poʻe kīnā ʻole e huli ana iā ia me ka hilinaʻi.
7
ʻO Iepeta no Gileada
3. Ke hoʻohālikelike nei i ka Moʻolelo o ke Kauoha Kahiko me ka Hōʻuluʻulu Manaʻo o ke Kauoha Hou Ka Manaʻo o ke Kauoha Kahiko Lunakanawai 11–12)
(Nā
Ka Manaʻo o ke Kauoha Hou (Hebera 11)
ʻOiaʻiʻo Mōʻaukala a me ke Kanaka: Kūlana kipaku ʻia, diplomasia ʻino, hoʻohiki wikiwiki, pohō kaumaha, hakakā kīwila.
ʻOiaʻiʻo Uhane: Lanakila ma o ka hilinaʻi, lanakila ma luna o ka nāwaliwali, hilinaʻi i ka mana o ke Akua.
Hoʻokūpaʻa: Ka paʻakikī o ke kanaka a me ka haunaele o ka wā o nā ʻohana o ka ʻIseraʻela.
Hoʻokūpaʻa: Ka mana o ke Akua e hana ana ma o ka manaʻoʻiʻo maoli i nā kūlana paʻakikī.
Haʻawina: Nā hopena i manaʻo ʻole ʻia o nā ʻōlelo lapuwale a me nā ʻōnaehana kanaka haʻihaʻi.
Haʻawina: Hoʻohanohano mau loa i hāʻawi ʻia i ka poʻe e hilinaʻi ana i ke Akua e kaua aku i kā lākou mau kaua.
Ka Hoʻopili ʻana i ke Ola mai ka Manaʻo o ke Kauoha Hou ʻAʻole Ho'ākāka ke Akua iā ʻoe ma kāu mau hewa ʻino loa: Ua hoʻomanaʻo ʻia ʻo Iepeta ma ke Kauoha Hou no kona manaʻoʻiʻo i ka mana o ke Akua e hoʻopakele, ʻaʻole no kāna hoʻohiki wikiwiki. Ma o Kristo, ua hoʻokumu ʻia kou hoʻoilina e ka manaʻoʻiʻo a me ka lokomaikaʻi o ke Akua, ʻaʻole i kāu mau hewa i hala. Hana ka Manaʻoʻiʻo i nā Manawa Kūpono ʻole: Ua ola ʻo Iepeta i kahi au haunaele o ke ola, akā ua hilinaʻi nō ʻo ia i ke Akua. ʻAʻole pono ʻoe i kahi kūlana kūpono e hoʻomaʻamaʻa ai i ka manaʻoʻiʻo maoli. E Kālele Ana i ka Mea Hoʻōla, ʻAʻole wale i ka Mea Hana: ʻO ka hoʻokomo ʻia ʻana o Iepeta ma ka Hebera 11 e kuhikuhi ana i ke Akua—ke Koa ʻoiaʻiʻo o ka Baibala nāna e hoʻoikaika i nā kānaka nāwaliwali e hoʻokō i kāna mau ʻōlelo hoʻohiki.
8