Deborah, Barak, da Jael Alƙalai 4 1 Jama'ar Isra'ila suka sāke yin mugunta a gaban Ubangiji bayan rasuwar Ehud. 2 Ubangiji kuwa ya bashe su a hannun Yabin Sarkin Kan'ana, wanda yake mulki a Hazor, shugaban rundunarsa Sisera ne, wanda yake zaune a Haroshet ta Al'ummai. 3 Isra'ilawa suka yi kuka ga Ubangiji, gama yana da karusai ɗari tara na ƙarfe, kuma ya tsananta wa Isra'ilawa har tsawon shekaru ashirin. 4 Deborah, matar Lapidoth, ita ce annabiya, ita ce mai shari'ar Isra'ila a lokacin. 5 Tana zaune a ƙarƙashin itacen dabino na Debora tsakanin Rama da Betel a ƙasar tuddai ta Ifraimu. Isra'ilawa kuwa suka zo wurinta don a yi musu shari'a. 6 Sai ta aika a kirawo Barak ɗan Abinoam daga Kedeshnaphtali, ta ce masa, “Ashe, Ubangiji Allah na Isra'ila bai umarta ba, ya ce, ‘Je ka zagaya zuwa Dutsen Tabor, ka ɗauki mutum dubu goma daga cikin 'ya'yan Naftali da na Zabaluna tare da kai?’ ” 7 Zan jawo Sisera, shugaban rundunar Yabin, da karusansa da rundunarsa, zuwa Kogin Kishon, zan kuwa bashe shi a hannunka. 8 Sai Barak ya ce mata, “Idan za ki tafi tare da ni, ni ma zan tafi, amma idan ba za ki tafi tare da ni ba, ni ma ba zan tafi ba.” 9 Sai ta ce, “Hakika zan tafi tare da kai. Duk da haka, ba za a girmama ka ba, gama Ubangiji zai ba da Sisera a hannun mace.” Deborah ta tashi, ta tafi tare da Barak zuwa Kedesh. 10 Barak ya kira Zabaluna da Naftali zuwa Kedesh, ya kuwa haura da mutum dubu goma a bayansa, Debora kuwa ta haura tare da shi. 11 Heber, Bakene, wanda yake daga cikin 'ya'yan Hobab, surukin Musa, ya raba kansa da Keniyawa, ya kafa alfarwarsa har zuwa filin Za'ananim, kusa da Kedesh. 12 Suka faɗa wa Sisera cewa Barak ɗan Abinoam ya hau Dutsen Tabor. 13 Sisera ya tattara dukan karusansa, har da karusan ƙarfe ɗari tara, da dukan mutanen da ke tare da shi, daga Haroshet ta Al'ummai har zuwa Kogin Kishon. 14 Debora ta ce wa Barak, “Tashi, gama wannan ita ce ranar da Ubangiji ya ba da Sisera a hannunka, shin, ba Ubangiji ne ya riga ka ba?” Sai Barak ya sauko daga Dutsen Tabor da mutum dubu goma a bayansa.
1
Deborah, Barak, da Jael
15 Ubangiji kuwa ya tsorata Sisera, da dukan karusansa, da dukan rundunarsa da takobi a gaban Barak, sai Sisera ya sauko daga karusarsa ya gudu da ƙafafuwansa. 16 Amma Barak ya bi karusan da rundunar har zuwa Haroshet ta Al'ummai, sai dukan rundunar Sisera ta faɗi a kan takobi, ba wanda ya ragu. 17 Amma Sisera ya gudu da ƙafafu zuwa tanti na Yael matar Heber, Bakene, gama akwai zaman lafiya tsakanin Yabin Sarkin Hazor da gidan Heber, Bakene. 18 Sai Yael ta fita ta taryi Sisera, ta ce masa, “Shigo, ya shugabana, ka zo wurina, kada ka ji tsoro.” Da ya shiga wurinta cikin alfarwa, sai ta lulluɓe shi da mayafi. 19 Sai ya ce mata, “Ina roƙonki, ki ba ni ɗan ruwa in sha, gama ina jin ƙishirwa.” Sai ta buɗe kwalbar madara ta ba shi abin sha, ta kuma lulluɓe shi. 20 Ya kuma ce mata, “Ki tsaya a ƙofar alfarwar, idan wani ya zo ya tambaye ki, ‘Akwai wani a nan?’ Sai ki ce, ‘A'a.’ 21 Sai matar Yael Heber ta ɗauki ƙusa ta alfarwa, ta ɗauki guduma a hannunta, ta je wurinsa a hankali, ta buga ƙusa a gindinsa, ta ɗaure shi ƙasa, gama yana barci mai nauyi, ya gaji. Sai ya mutu. 22 Sai ga Barak yana bin Sisera, Jael ta fito ta tarye shi, ta ce masa, “Zo, zan nuna maka mutumin da kake nema.” Da ya shiga tantinta, sai ga Sisera kwance matacce, ƙusa kuma yana cikin ginshiƙansa. 23 A wannan rana Allah ya rinjayi Yabin Sarkin Kan'ana a gaban Isra'ilawa. 24 Hannun Isra'ilawa ya yi ƙarfi, ya yi ƙarfi a kan Jabin Sarkin Kan'ana, har suka hallaka Jabin Sarkin Kan'ana.
Alƙalai 5 1 A wannan rana Debora da Barak ɗan Abinowam suka raira waƙa, suna cewa, 2 Ku yabi Ubangiji saboda ɗaukar fansar Isra'ila, lokacin da mutane suka miƙa kansu da son rai. 3 Ku ji, ku sarakuna, ku saurara, ku shugabanni; Ni ma zan raira waƙa ga Ubangiji, Zan raira waƙa ga Ubangiji Allah na Isra'ila. 4 Ya Ubangiji, lokacin da ka fita daga Seyir, Lokacin da ka fito daga ƙasar Edom, Ƙasa ta girgiza, Sama ta yi ta zuba, Gizagizai kuma suka zubar da ruwa. 5 Duwatsu sun narke a gaban Ubangiji, har ma da Sinai a gaban Ubangiji Allah na Isra'ila. 6 A zamanin Shamgar ɗan Anat, a zamanin Yayel, manyan hanyoyi ba su da kowa, matafiya kuma suna bi ta hanyoyin da ba su da kyau. 7 Mazauna ƙauyuka sun daina, sun daina a Isra'ila, Har sai da ni Deborah ta tashi, Na tashi kamar uwa a Isra'ila. 8 Sun zaɓi sabbin alloli; sannan yaƙi ya kasance a ƙofofi: An ga garkuwa ko mashi a tsakanin mutum dubu arba'in a Isra'ila? 9 Zuciyata tana ga shugabannin Isra'ila, waɗanda suka ba da kansu da son rai a cikin mutane. Ku yabi Ubangiji. 10 Ku yi magana, ku da kuke hawa fararen jakuna, Ku da kuke zaune a shari'a, kuna tafiya a hanya. 11 Waɗanda aka cece su daga hayaniyar masu kiba a wuraren ɗebo ruwa, a can za su ba da labarin ayyukan adalci na Ubangiji, har ma da ayyukan adalci ga mazaunan ƙauyukansa a Isra'ila; sa'an nan mutanen Ubangiji za su sauka zuwa ƙofofi. 12 Tashi, tashi, Deborah: Tashi, tashi, yi waƙa: Tashi, Barak, ka ɗauki kamammunka, ɗan Abinowam. 13 Sa'an nan ya sa sauran mutane su yi mulki a kan manyan mutane. Ubangiji ya sa ni in yi mulki a kan manyan mutane. 14 Daga Ifraimu akwai tushensu da Amalekawa; Bayanka, Biliyaminu, daga cikin mutanenka; Daga Makir, gwamnoni suka fito, Daga Zabaluna kuma, waɗanda ke riƙe da alkalami na marubuci. 15 Shugabannin Issaka suna tare da Deborah, har ma da Issaka, da Barak, an tura shi da ƙafa zuwa kwarin. A cikin rabe-raben, akwai manyan tunani na zuciya.
2
Deborah, Barak, da Jael
16 Me ya sa kake zaune a cikin garken tumaki, Don jin kukan garken? A cikin rabe-raben, an yi babban bincike na zuciya. 17 Gileyad ta zauna a hayin Urdun: Me ya sa Dan ya zauna a cikin jiragen ruwa? Ashiru ya zauna a bakin teku, ya zauna a cikin magudanan ruwa. 18 Zabaluna da Naftali mutane ne da suka sadaukar da rayukansu ga mutuwa a wuraren tuddai na gonaki. 19 Sarakuna suka zo suka yi yaƙi, Sa'an nan suka yi yaƙi da sarakunan Kan'ana a Ta'anak kusa da ruwan Magiddo, ba su karɓi riba ba. 20 Sun yi yaƙi daga sama, taurari a cikin sararin samaniya suka yi yaƙi da Sisera. 21 Kogin Kishon ya kwashe su, tsohon kogin, kogin Kishon. Ya raina, kin taka ƙarfi. 22 Sai aka karya ƙafafun dawakai ta hanyar amfani da sukuwa, da kuma sukuwar jarumansu. 23 Mala'ikan Ubangiji ya ce, “Ku la'anci Meroz, Ku la'anci mazaunanta ƙwarai, Gama ba su zo don taimakon Ubangiji ba, ko don taimakon Ubangiji a kan masu ƙarfi.” 24 Za ta fi mata albarka, Jael, matar Heber, Bakene, za ta fi mata albarka. 25 Ya roƙi ruwa, ta ba shi madara; ta kawo masa man shanu a cikin kwano mai daraja. 26 Ta sa hannunta a kan ƙusa, hannunta na dama kuma a kan guduma, ta bugi Sisera da guduma, ta yanke kansa, ta huda shi ta kuma buge shi a cikin ginshiƙansa. 27 A ƙafafunta ya sunkuya, ya faɗi, ya kwanta: a ƙafafunta ya sunkuya, ya faɗi: inda ya sunkuya, a can ya faɗi matacce. 28 Mahaifiyar Sisera ta leƙa ta taga, ta yi ihu ta cikin raga, ta ce, “Me ya sa karusarsa ta yi jinkiri haka? Me ya sa ƙafafun karusarsa suka tsaya cak?” 29 Matanta masu hikima sun amsa mata, Haka ne, ta amsa wa kanta, 30 Ba su yi gudu ba? Ba su raba ganima ba; ga kowace mace ɗaya ko biyu; ga Sisera ganima mai launuka iri-iri, ganima mai launuka iri-iri na allura, launuka iri-iri na allura a ɓangarorin biyu, waɗanda aka yi wa wuyan waɗanda suka ɗauki ganima? 31 Ta haka, ya Ubangiji, bari duk maƙiyanka su halaka, Amma bari waɗanda suke ƙaunarsa su zama kamar rana lokacin da take fitowa da ƙarfinsa. Ƙasar kuma ta sami kwanciyar hankali har shekara arba'in.
Sharhi Labarin Deborah, Barak, da Jael yana cikin Alƙalawa sura ta 4 da 5 ya rubuta ɗaya daga cikin mafi kyawun ceto da Isra'ila ta samu daga zaluncin ƙasashen waje. Yana nuna ikon mallakar Allah, jarumtakar jagoranci, da kuma yadda Allah ke amfani da kayan aikin da ba a zata ba don cimma manufofinsa.
Kashi na 1: Rarraba Aya-da-Aya Alƙalai Babi na 4: Labarin Ceto Aya ta 1–3: Zunubin Isra'ila da Mummunan Zalunci Bayan mutuwar alƙali Ehud, Isra'ilawa suka sake yin mugunta a gaban Ubangiji. Sakamakon haka, Allah ya bashe su a hannun Jabin, sarkin Kan'ana (wanda ke mulki a Hazor), wanda shugaban rundunarsa Sisera ne . Sisera ya zalunci Isra'ila sosai tsawon shekaru ashirin ta amfani da rundunar sojoji mai ƙarfi mai karusai 900 na ƙarfe . Isra'ilawa suka yi kuka ga Ubangiji don neman taimako. Aya ta 4–9: Kiran Deborah da Barak Deborah , annabiya kuma matar Lapidot, tana yin shari'a a Isra'ila a wannan lokacin, tana zaune a ƙarƙashin itacen dabino na Deborah. Ta aika a kira Barak ɗan Abinoam ta kuma isar da umarni daga
3
Deborah, Barak, da Jael
Allah: zai ɗauki mutane 10,000 daga Naftali da Zabaluna zuwa Dutsen Tabor, Allah kuma zai jawo Sisera da karusansa zuwa Kogin Kishon. Barak ya amsa da sharaɗi: “Idan za ka tafi tare da ni, ni zan tafi: amma idan ba za ka tafi tare da ni ba, ni ba zan tafi ba .” Deborah ta yarda ta tafi, amma ta annabta cewa tafiyar ba za ta kawo masa daraja ba , domin Ubangiji zai sayar da Sisera a hannun mace. Aya ta 10–16: Yaƙin da aka yi a Dutsen Tabor da Kishon Barak ya kira Zabaluna da Naftali zuwa Kadesh, ya tara mabiyansa 10,000 tare da Deborah. Da Sisera ya ji haka, sai ya tattara karusan ƙarfe 900 da dukan rundunarsa zuwa Kogin Kishon. Deborah ta gaya wa Barak ya tashi, tana cewa, "Shin, Ubangiji bai riga ka gaba ba?" Barak ya jagoranci mutanensa ƙasan dutsen, Ubangiji kuma ya yi wa Sisera da rundunarsa rauni . An hallaka rundunar Sisera gaba ɗaya da takobi, ba a bar ko da mutum ɗaya da rai ba, yayin da Sisera ya bar karusarsa ya gudu da ƙafa. Aya ta 17–22: Jael da Kayar da Sisera ta Yi Sisera ya gudu zuwa tantin Jael , matar Heber, Bakeniye, domin akwai zaman lafiya tsakanin gidan sarautar Jabin da iyalin Heber. Jael ta fita ta tarye shi, ta gayyace shi, ta rufe shi. Sisera ya roƙi ruwa; maimakon haka, ta ba shi man shanu (madarar da aka naɗe) a cikin kwano mai kyau . Cikin gajiya da amincewa, Sisera ya yi barci mai nauyi. Jael ta ɗauki ƙusa (tufafi) da guduma a hannunta a hankali, ta je wurinsa a hankali, ta buga ƙusa ta cikin hatiminsa ta cikin ƙasa, ta kashe shi nan take. Da Barak ya iso yana bin sa, Jael ta nuna masa kwamandan maƙiyi da ya mutu, yana cika annabcin Deborah. Aya ta 23–24: Ƙarƙashin Sarki Jabin A wannan rana, Allah ya rinjayi Jabin sarkin Kan'ana a gaban Isra'ilawa, kuma hannun Isra'ila ya yi nasara a kansa har sai da aka hallaka shi. Alƙalai Babi na 5: Waƙar Deborah da Barak Aya ta 1–5: Yabo ga Ubangiji Deborah da Barak sun rera waƙar nasara, suna yabon Allah ga shugabannin sa kai da mutanen Isra'ila masu son rai. Sun tuna da kasancewar Allah mai girma da girgizar ƙasa lokacin da Ya yi tafiya daga Seyir da Edom. Ayoyi na 6–11: An Juya Halakar Isra'ila Zuwa Adalci Waƙar ta tuna da zamanin zalunci lokacin da manyan hanyoyi suka zama babu kowa kuma mutanen ƙauyen suka ɓuya har sai da Deborah ta taso "uwa a Isra'ila" . Tana gayyatar masu mulki, alkalai, da talakawan gari da suka taru a wuraren ruwa don su ba da labarin ayyukan adalci da ayyukan ceto da Ubangiji ya yi. Aya ta 12–18: Kabilun da ke da niyyar yin biyayya da Kabilun da ke da halin ko-in-kula An yi kira ga Barak da ya jagoranci bauta cikin nasara. Waƙar ta yi bayani dalla-dalla game da ƙabilun da suka yi aikin sa kai da himma— Ephraim, Benjamin, Machir, Zebulun, Issaka, da Naphtali —kuma ta tsawata wa waɗanda suka tsaya kusa da garken tumakinsu ko kuma bakin teku, kamar su Reuben, Dan, da Asher . Aya ta 19–23: Yaƙin Duniya da La'anar Meroz Sarakunan Kan'ana sun yi yaƙi, amma "taurari a cikin tafiyarsu suka yi yaƙi da Sisera" (yana nufin sa hannun Allah, wataƙila ruwan sama mai ƙarfi da ya mayar da kogin Kishon ya zama
4
Deborah, Barak, da Jael
ambaliyar ruwa da ta hana karusan ƙarfe motsi). Tsohon kogin Kishon ya share maƙiyan. An la'anci birnin Meroz mai zafi domin ba su fito "don taimakon Ubangiji a kan masu iko ba". Aya ta 24–27: Girmama Jarumin Jael Ana girmama Jael a matsayin "mai albarka fiye da mata" a cikin tanti. Waƙar ta bayyana sarai matakin da ta ɗauka na yanke hukunci—ta miƙa guduma ta kuma tura ƙusa ta cikin kan Sisera, inda ya nutse ya faɗi matacce a ƙafafunta. Aya ta 28–30: Abin Mamaki na Mahaifiyar Sisera Wani fim mai ban mamaki da ban dariya ya juya ga mahaifiyar Sisera tana kallon tagar layinta, tana mamakin dalilin da yasa karusar ɗanta ke jinkirin dawowa. Matanta masu hikima sun ta'azantar da ita da ruɗin cewa yana raba ganima ne kawai—kamammu da kayan ado masu kyau—ba tare da sanin cewa ya riga ya mutu ba. Aya ta 31: Addu'ar Kammalawa Waƙar ta ƙare da addu'a mai ƙarfi: "Ya Ubangiji, bari duk maƙiyanka su halaka: Amma bari waɗanda suke ƙaunarsa su zama kamar rana lokacin da take fitowa da ƙarfinsa." Bayan wannan nasarar, ƙasar ta sami hutu na tsawon shekaru arba'in .
Kashi na 2: Muhimman Darussa da Amfanin Rayuwa Allah Yana Amfani da Abin da Ba a Yi Ba Kuma Na Yau Da Kullum: Ceto bai zo ta hanyar rundunar sarakuna ta gargajiya da manyan makamai ba, amma ta hanyar wata mace ta yau da kullun (Jael) tana amfani da ƙugiya da guduma ta tanti ta gida, tana nuna cewa Allah yana jin daɗin amfani da kayan aiki masu tawali'u don dalilai na musamman. Haɗarin Tsaka-tsaki na Ruhaniya da Jin Daɗi: Waƙar Deborah ta yi suka mai zafi ga ƙabilun da suka zauna a gida (kamar Reuben da Dan) kuma ta la'anci Meroz saboda ƙin taimakawa. Ana ɗaukar tsaka-tsakin ruhaniya a lokutan rikicin ɗabi'a a matsayin adawa; ana kiran masu bi zuwa ga shiga tsakani maimakon kasancewa cikin kwanciyar hankali ga masu kallo. Ikon Haɗin gwiwa da Ƙarfafawa: Barak ya fahimci buƙatarsa ta samun tushe na ruhaniya, yana roƙon Deborah ta raka shi yaƙi. Sau da yawa Allah yakan tsara nasarorin ruhaniya da na aiki ta hanyar al'umma, ɗaukar alhakin juna, da haɗin gwiwa na ibada maimakon ware kai. Mayar da Ɗaukakar Allah: Nan da nan bayan sun sami babban nasarar soja, Deborah da Barak ba su yi alfahari da ƙwarewar dabarunsu ba; maimakon haka, suka fashe cikin waƙar bauta suna danganta dukkan ɗaukaka, ikon tarihi, da nasara ga Ubangiji. A lokutan nasara ta kai tsaye ko ta sana'a, yabo da tawali'u da gangan suna mai da hankali kan ainihin tushen ƙarfinmu.
5