ચોખા જાત કત વી રીાત ઉગાડવા ાત પગલું-દર-પગલાં (વાવતા રથી લણ ણ ી સુધ ીની ખતા ી પ્રકા) ન ાો શ્, ન ાો પશુપ ાલન, જત સવ્વચત નકી કકુય છત . સભા્શકક ૭:૧૫
સફત દ ચોખા સંપૂણ્પણત હાથથી બનાવવી - ્ુઠીભર બીજથી લઈનત ા્ારી પલતે્ાં ાૈકાર અનાજ સુધી - એક ખૂબ જ પરં પરાગા, શ્-સઘન પ્રકા છત જત ચોખાની ્વ્વધાાના આધારત લગભગ 3 થી 5 ્્હના સુધી ચાલત છત .
1. બીજ ાૈક ારી અનત અંકુરણ
વાવતાર કરાા પહતલા, ા્ારત ખાારી કરવાની જરર છત કત ા્ારા બીજ સવસથ અનત અંકુર ફૂેવા ્ાેત ાૈકાર છત . ફલોે ેત સ ે: ા્ારા ચોખાના બીજનત સવવછ પાણી (અથવા ખારા પાણી્ાં) ભરતલી ડોલ્ાં ડુ બાડો. ાત્નત હલાવો અનત ઉપર ારાા હોક ાતવા કોઈપણ બીજનત ફે કી દો, કારણ કત ાત ખાલી અથવા પોલા છત . જત સવસથ બીજ ા્િકત ડૂ બી જક છત ાતનત રાખો.
1
પરાતપર દત વત જ ત શ્ અનત ખતા ી કરવાની ્ન્ણ ૂક કરી છત ાતન ત ્ધકારશો નહી.ં સભા્શકક ૭:૧૫
પલાિીનત અનત ઉકાિીનત: સવસથ બીજનત 24 કલાક ્ાેત ાાજ પાણી્ાં પલાિી રાખો . તકારબાદ, પાણી કાઢી નાખો અનત ભીના બીજનત છાંકડાવાિા પાત્ાં ્ૂકો અથવા ાત્નત ભીના કોથિા્ાં 24 થી 36 કલાક ્ાેત લપતેી દો જાં સુધી ાતઓ પહતલાથી અંકુ્રા ન થાક (નાના સફત દ ્ૂિ નીકિવાનું શર થશત).
2. જ્ીનની ાૈક ારી અનત વાવતા ર
ચોખાના શરઆાના ાબકા્ાં પાણી અનત ્ાેીનું કાિજપૂવ્ક સંચાલન કરવું જરરી છત . નસ્રી બતડ : ્ાેીનો એક નાનો ેુ કડો (ા્ારા ્ુખક વાવતાર ્વસાારના કદના આશરત દસ્ા ભાગ જ તેલો) બાજુ પર રાખો. રોપાઓ ઉગાડવા ્ાેત આ ભીના બીજના પલંગ પર ા્ારા પહતલાથી અંકુ્રા બીજનત સ્ાન રીાત ખતડો, સ્ાિ કરો અનત ફત લાવો. ્ુખક ખતારની ાૈક ારી: જારત ા્ારા રોપાઓ નસ્રી્ાં લગભગ 20 થી 25 ્દવસ સુધી ઉગત છત , તકારત જ્ીનનત ાોડવા ્ાેત ા્ારા ્ુખક ખતાર્ાં 2 થી 3 વાર ખતડાણ કરો અનત કાપો. ખતાર્ાં થોડા સત્્ે્ીેર પાણી ભરો અનત ્ાેીનત ખાડો (નર્, સુંવાિી કાદવ્ાં ભતિવો), પછી પાણી જિવી રાખવા ્ાેત પ્ર્્્ાની આસપાસ નીચા કાદવની ્દવાલો (બંધ) બનાવો. રોપણ ી: 20 ્દવસના રોપાઓનત નસ્રી્ાંથી હિવતથી ખેચો, ાત્ના ્ૂિ્ાંથી કાદવ ધોઈ લો અનત ાત્નત ગઠા કરો. ખાબો્ચકાવાિા ્ુખક ખતાર્ાં જઓ અનત દરતક "ેત કરી" દીઠ 2 થી 3 રોપાઓનત કાદવ્ાં જાત જ ધકત લી દો, ાત્ની વવચત લગભગ 20 સત.્ી.નું અંાર રાખો.
3. પાક વકવસથાપન અનત લણ ણ ી
2
પરાતપર દત વત જ ત શ્ અનત ખતા ી કરવાની ્ન્ણ ૂક કરી છત ાતન ત ્ધકારશો નહી.ં સભા્શકક ૭:૧૫
પાણ ી અનત ્નંદ ા્ણ : વનસપ્ાના ્વકાસનત કુ દરાી રીાત દબાવવા ્ાેત ખતાર્ાં છીછરા પાણીનું સાર (2 થી 5 સત.્ી.) જિવો. જો નીંદણ દત ખાક, ાો રોપણી પછી 3 અનત 5 અઠવા્ડકાની આસપાસ ાતનત હાથથી ખેચી લો. પાણ ી કાઢવું: લણણીના લગભગ 7 થી 10 ્દવસ પહતલા - જારત દાણા સોનતરી પીિા થઈ જક અનત ખતાર ાૈકાર થઈ જક - તકારત ખતાર્ાંથી બાકી રહતલું બધું પાણી કાઢી નાખો જતથી જ્ીન સુકાઈ જક. કાપણ ી: લગભગ 80-85% દાણા ભૂસા જતવા રં ગના થઈ જક પછી પાકત લા ચોખાના ડાિાનત જ્ીનથી આશરત 15 થી 25 સત.્ી. ઉપર હાથથી દાારડાનો ઉપકોગ કરીનત કાપો. કાપતલા ડાિાનત થોડા સ્ક ્ાેત ાડકા્ાં સૂકવવા ્ાેત ્ૂકો.
4. થતસ ી ંગ, સૂકવણ ી અનત ્ત્ કુઅ લ ્્્લંગ
એકવાર લણણી થઈ ગકા પછી, ા્ારી પાસત ડાંગર (કઠણ છીણી્ાં બંધ ખરબચડા ચોખા) બાકી રહત છત . આનત ખાદ સફત દ ચોખા્ાં રપાંા્રા કરવા ્ાેત તણ અં્ા્ પગલાંની જરર છત : થતસ ીગ ં : દાણાનત સેટ ોથી હાથથી અલગ કરો. ા્ત આ ્ાેત દાંડીઓનત પકડીનત લાકડાના થતસીંગ રતક સા્ત અથવા ્ોેા લાકડાના બોકસની અંદર જોરથી હરાવી શકો છો. ઊપણ ી અનત સૂકવણ ી: પવન હોક તકારત દાણાનત ઊંચાઈથી રતડો, અથવા સપાે વણતલી ેોપલીનો ઉપકોગ કરો, જતથી પવન હિવા ભૂસા, ધૂિ અનત ખાલી દાણાનત ઉડાડી શકત . સવવછ ડાંગરનત સાદડીઓ પર અથવા સવવછ કોં્રે ફલોર પર સૂક્ની નીચત 2 થી 3 ્દવસ ્ાેત ફત લાવો, જાં સુધી ભતજનું પ્ાણ લગભગ 13-14% સુધી ઘેી ન જક તકાં સુધી ાતનત વારં વાર ફત રવો. હાથથી પીસવું (દિવુ)ં : સૂકા ડાંગરનત ઊંડા લાકડાના અથવા પથથરના ્ોેા્ર્ાં ્ૂકો. લાકડાના ભારત ્ુસિીનો ઉપકોગ કરીનત, દાણાનત લકબદ રીાત પીસવા દો. દાણા, ્ુસિી અનત ્ોેા્ર વવચતના ઘર્ણથી બહારના કઠણ ભૂસા્ાં ્ારાડો પડશત અનત અંદરના ભૂસાના સારનત ઘસવા્ાં આવશત. અં્ા્ સફાઈ: સ્કાંારત વાેત લા ્્શણનત બહાર કાઢો અનત ા્ારી ્વનોઇં ગ ેટ ત નો ઉપકોગ કરીનત ચોખાના ફોારાંનત ઉડાડી દો, જતથી ચોખાના દાણાના ચોખાના દાણાના ેુ કડા કત ાૂેતલા ેુ કડાથી અલગ થઈ જક.
વૈ્્ ક ખાદ સુરકા્ાં ચોખાની ્હતવપૂણ ્ ભૂ્ ્કા ચોખા ફક એક ્ુખક ખોરાક કરાાં ઘણું વધારત છત ; ાત વૈ્્ક ખાદ સુરકા, આ્થ્ક ્સથરાા અનત સા્ા્જક સુખાકારીનો પાકાનો આધારસાંભ છત . ્વ્ની અડધાથી વધુ વસાીનત ખોરાક આપવો, ાતની ઉપલબધાા, પોરણક્ાા અનત ઉતપાદન ્સથરાા સીધી રીાત નકી કરત છત કત અબજો લોકો ભૂખ્રા અનત ગરીબી્ાંથી બહાર નીકિી શકત છત કત નહીં.
3
પરાતપર દત વત જ ત શ્ અનત ખતા ી કરવાની ્ન્ણ ૂક કરી છત ાતન ત ્ધકારશો નહી.ં સભા્શકક ૭:૧૫
૧. ્ોેા પ્ાણ ્ાં કત લરી અનત પોરણ પર ્નભ્રાા વૈ્્ ક પહોંચ : વૈ્્ ક સાર ત 3.5 અબજથી વધુ લોકો - ્ુખકતવત સ્ગ એ્શકા્ાં, પરં ાુ આ્્કા અનત લત્ેન અ્ત્રકાના કત ેલાક ભાગો્ાં - ાત્ના દૈ ્નક કત લરીના ઓછા્ાં ઓછા 20% ્ાેત ચોખા પર આધાર રાખત છત . એનજ્ ફાઉ્ડતશ ન: કાબ્હાઇડટ ત્સના ગાઢ સોા ારીકત , ચોખા ાાતકા્લક અનત સુલભ ઉજ્ પદાન કરત છત , જત ઓછી આવક ધરાવાા લોકો ્ાેત ્હતવપૂણ્ બનાવત છત જાં ્વ્વધ ખોરાકની પસંદગીઓ ્કા્્દા હોઈ શકત છત . સૂક ્ પોરકાતવોની સંભ ાવના: ્ૂિભૂા ઉજ્ ઉપરાંા, બાકોફો્ે્ ફાઇડ ચોખા (જત્ કત ઉના ્વેા્્ન અનત ખ્નજો ્ાેત ઉછત રવા્ાં આવાી અથવા ્ડઝાઇન કરાકતલી જાો) જતવી આધુ્નક પગ્ાઓ છુપાકતલી ભૂખ અનત પોરણની ઉણપ સા્ત લડવા્ાં ચોખાની ભૂ્્કા પર ભાર ્ૂકત છત .
2. આ્થ્ક આજ્વકા અનત ગ ા્ીણ ્સથરાા નાના ખતડૂ ાોની ખતાી: ચોખાની ખતાી ્વ્ભરના લાખો નાના ખતડૂાો ્ાેત આવક અનત રોજગારનો ્ુખક સોા છત , જત્ાંથી ઘણા નાના પલોે પર કા્ કરત છત . ગ ા્ીણ અથ્ાંત ો: ્ુખક ઉતપાદક પદત શો્ાં, સ્ગ સથા્નક અથ્ાંત - વાવતાર, લણણી, પીસણ, પ્રવહન અનત છૂેક વતપાર - ચોખાની ્ૂલક શૃંખલાની આસપાસ ફરત છત . વૈ્્ ક વતપ ાર: ચોખા એક ભારત વતપારી આંારરાષટ ીક કો્ો્ડેી છત , અનત ્ુખક સપલાકસ્ ારફથી ્નકાસ્ાં વધઘે વૈ્્ક ખાદ બજરની ્સથરાાનત સીધી અસર કરત છત .
૩. સા્ા્જક-રાજકીક ્સથરાા અનત ભાવ ્નકંત ણ ખાદ કેોકેી અેકાવવી: કારણ કત ચોખા શહતરી અનત ગા્ીણ બંનત પકારના ્જૂ ર વગ્ ્ાેત ્ુખક ખોરાક છત , ાતના ભાવ્ાં અચાનક વધારો ાાતકા્લક ગંભીર ખાદ અસુરકા અનત ફુગાવાનત ઉતત્જા કરી શકત છત . નાગ્રક અશાં્ા ેાિવી: ઇ્ાહાસત વારં વાર દશા્વકું છત કત અ્સથર ચોખા બજરો અનત ગંભીર અછા વકાપક સા્ા્જક અ્સથરાા અનત ્વરોધનત વતગ આપી શકત છત . પ્રણા્ત, સરકારો ચોખાનત એક વકૂહાાક રાષટ ીક સંપ્ત ારીકત ગણત છત , વારં વાર રાષટ ીક બફર સેોક જિવી રાખત છત અનત સથા્નક વસાીનત સુર્કા રાખવા ્ાેત ્નકાસનું ્નક્ન કરત છત .
૪. ચોખાની સુરકાનો સા્નો કરી રહત લ ા ્ુખક દબાણ ો ભ્વષક્ાં ચોખાની સુરકા ેકાવી રાખવા્ાં અભૂાપૂવ્ અવરોધોનો સા્નો કરવો પડશત: આબોહવા પ્રવા્ન : ભારત હવા્ાન ઘેનાઓ, અણધારી ચો્ાસુ, વધાું ાાપ્ાન અનત દ્રકાઈ સપાેી્ાં વધારો ચોખા ઉતપાદક નદીના ડતલેા (જત્ કત ્તકોંગ ડતલેા) ્ાેત જોખ્ી છત . પાણ ીની અછા: પરં પરાગા ડાંગરની ખતાી્ાં અપવાદરપત પાણીનો ખૂબ જ વપરાશ થાક છત . ભૂગભ્જિના સાર્ાં ઘેાડો અનત દુ ષકાિની ્સથ્ા વધુ ખરાબ થવાનત કારણત વા્્ાન ્સંચાઈ પદ્ાઓ ેકાવી રાખવી ્ુશકત લ બનત છત . વસાી વૃ્દ: વૈ્્ક ખાદ ્ાંગ સાા વધી રહી છત , જ તના કારણત ઘેાી ખતાીલાકક જ્ીન પર ઉપજ વધારવા ્ાેત સાા કૃ ્ર નવીનાાની જરર છત .
4