Sermón Yvyty ári Mateo 5:1-48 -pe 1 Ohechávo umi héntepe, ojupi peteĩ montáñape. 2 Oipe'a ijuru ha ombo'e chupe kuéra ha he'i: 3 Ovy'a umi imboriahúva espíritupe, ha'ekuéra mba'égui pe Rréino yvagapegua. 4 Ovy'a umi oñembyasýva, oñembopy'aguapýtagui chupekuéra. 5 Ovy'a umi ipy'aporãva, ha'ekuéra oguerekótagui ko yvy. 6 Ovy'a umi iñembyahýi ha ijy'uhéiva tekojojágui, henyhẽtagui. 7 Ovy'a umi oiporiahuverekóva, oiporiahuverekóta hikuái. 8 Ovy'a umi ipy'a potĩva, ohechátagui Tupãme. 9 Ovy'a umi oporombopy'aguapýva, oñembohérata chupekuéra Tupã ra'y. 10 Ovy'a umi ojepersegíva tekojoja rehehápe, ha'ekuéra mba'égui pe Rréino yvagapegua. 11 Pejehovasáma, yvyporakuéra penembohory, ha pendepersegíramo, ha heʼíramo japu penderehe opaichagua mbaʼe vai, che rehehápe. 12 Pevy'a ha pevy'aiterei, tuicha niko pende jopói yvágape, péicha opersegi haguére umi maranduhárape pene mboyvegua. 13 Peẽ ningo pe juky yvy arigua, ha pe juky hyakuã vai ramo, ¿mbaʼéicha piko ojejuky vaʼerã? upégui naiporãi mba'everã, ha katu oñemosẽ haguã, ha opyrũ yvypóra py guýpe. 14 Peẽ haʼe pe yvóra resape. Peteĩ táva oñemoĩva peteĩ yvyty ári ndaikatúi oñeñomi. 15 Yvypóra niko nomyendýi peteĩ tataindy ha nomoĩri peteĩ mbaʼyru guýpe, síno peteĩ kandelávro ári. ha omeʼẽ tesape opa oĩvape ógape. 16 Pene resape tohesape yvyporakuéra renondépe, haʼekuéra ohecha hag̃ua pene rembiapo porã, ha tomombaʼeguasu pende Ru yvagapeguápe. 17 Ani peimoʼã che ajuha ahundi hag̃ua pe léi térã umi proféta. 18 Añetehápe haʼe peẽme: Yvága ha yvy ohasa peve, ni peteĩ kuatiañeʼẽ térã peteĩ tai ndohasái pe Léigui, oñekumpli peve opa mbaʼe. 19 Oimeraẽ omboykéva peteĩva ko'ã tembiapoukapy michĩvéva, ha ombo'éva yvypórape upéicha, oñembohérata chupe michĩvéva yvága rréinope, ha katu oimeraẽ ojapóva ha ombo'éva umíva, oñembohérata tuicha mba'e yvága rréinope.
1
Sermón Yvyty ári
20 Che haʼe peẽme: Pende reko joja ndohasáiramo umi mboʼehára leipegua ha fariséo tekojoja, mbaʼeveichavérõ ndapeikemoʼãi pe Rréino yvagapeguápe. 21 Peẽ pehendu yma he'i hague: “Ani rejuka; ha oimeraẽ oporojukáva, oikóta pe huísiope. 22 Che ha'e peẽme, oimeraẽva ipochýva iñermáno ndive mba'eve'ỹre, ojehusgataha. 23 Upévare reguerúramo ne jopói altar-pe, ha upépe nemanduʼa ne rykeʼy orekoha mbaʼeve nendive; 24 Eheja upépe ne jopói altar renondépe ha tereho. eñemoĩ porã raẽ ne ryvy ndive, ha upéi eju eikuave'ẽ ne jopói. 25 Pya'e eñemoĩ peteĩ ñe'ẽme ne ñorãirõhára ndive, reime aja hendive tapére. Ani haguã araka'eve nerembohasái pe huéspe, ha pe hués nereme'ẽ pe mburuvicha guasúpe, ha reñemombo ka'irãime. 26 Añetehápe ha'e ndéve: Mba'eveichavérõ neresẽmo'ãi upégui repagapa peve. 27 Peẽ pehendu yma he'i hague: “Ani reporomoakãratĩ. 28 Che ha'e peẽme: Oimeraẽ omañáva peteĩ kuñáre oipotaitereígui, oporomoakãratĩma hendive ikorasõme. 29 Ha nde resa akatúa nde ñembotavýramo, eipe'a ha emombo ndehegui, ideprovéchogui ndéve peteĩ nde rete oñehundi, ha ndaha'éi nde rete tuichakue oñemombo Infierno-pe. 30 Ha nde po akatúa nde pohýi ramo, eikytĩ ha emombo ndehegui, ideprovéchogui ndéve peteĩ nde rete oñehundi, ha ndaha'éi nde rete tuichakue oñemombo Infierno-pe. 31 Oje'e: “Oimeraẽ ohejáva hembireko, tome'ẽ chupe kuatiahaipyre ojedivorsia haguã. 32 Che ha'e peẽme: Oimeraẽ oipe'áva hembirekógui, hembireko rekovai rupi, omoakãratĩ chupe. 33 Peẽ pehendu jey heʼi hague yma: ‘Ani pehura vaʼerã pendejehe, síno pekumpli vaʼerã pe iñeʼẽmeʼẽ vaʼekue Ñandejárape. 34 Che katu ha'e peẽme: Ani pehura mba'eveichavérõ; ni yvága rupive; Tupã guapyha hína. 35 Ni yvy rupive; Ha'e niko ipy rendaha, ndaha'éi Jerusalén ykére. haʼégui pe Rréi guasu táva. 36 Ani rehura ne akãre, ndaikatúigui remomorotĩ térã remorotĩ peteĩ akãrague. 37 Ha katu toiko pene momarandu, Heẽ, heẽ; Nahániri, nahániri, opa mba'e hetave ko'ãvagui ou ivaívagui. 38 Pehendúma oje'e hague: Tesa peteĩ tesa rehe, ha peteĩ hatĩ peteĩ diente rehe. 39 Che katu ha'e peẽme: Ani pembohovake ivaíva, ha oimeraẽ peneinupãva pende jyva akatúape, pejere avei ambue hendápe. 40 Oĩramo nde desagrádo pe léipe ha oipeʼaséva nde ao, toguereko avei nde ao. 41 Ha oimeraẽva ndejoguáva reho hag̃ua peteĩ kilómetro, tereho hendive mokõi kilómetro. 42 Eme'ẽ pe ojeruréva ndéve, ha pe ojerureséva ndehegui ani rejevy. 43 Pehendúma oje'e hague: Rehayhúta nde rapichápe ha ndaija'éi ne enemigo rehe. 44 Che katu haʼe peẽme: Pehayhu pene enemigokuérape, pehovasa umi penemaldesívape, pejapo iporãva umi penderayhuʼỹvare, ha peñemboʼe umi pende pochývare ha pendepersegívare. 45 Peiko haguã pende Ru yvagapegua ra'y, ha'e omopu'ã kuarahy umi iñañáva ha ivuénova ári, ha omondo ama umi hekojojáva ha hekojojávape. 46 Pehayhúramo umi penderayhúvape, mba'e jopói piko pehupyty? umi impuésto okobráva jepe ndojapói peteĩcha? 47 Ha pemomaiteiramo pende joykeykurapente, mbae piko pejapove ambugui? umi impuésto okobráva jepe ndojapói upéicha? 48 Peiko porãke, pende Ru yvagapegua ha'e guáicha perfecto.
Mateo 6:1-34 -pe 1 Peñangarekóke ani haguã pejapo pende limosna yvypóra renondépe, pehecha haguã chupekuéra. 2 Upévare, rejapo jave ne limosna, ani rembopu trompéta ne renondépe, umi hovamokõiva ojapoháicha sinagógape ha kállere, ikatu hag̃uáicha oñemombaʼeguasu yvypórape. Añetehápe ha'e peẽme: Ha'ekuéra ohupyty ipremio. 3 Reme'ẽvo limosna, ani nde po akatúa oikuaa mba'épa ojapo nde po akatúa. 2
Sermón Yvyty ári
4 Ikatu hag̃uáicha ne limosna oĩ ñemiháme, ha nde Ru ohecháva ñemiháme, nde recompensa abiertamente. 5 Reñemboʼe jave, ani reiko umi hovamokõivaicha, haʼekuéra ohayhueterei oñemboʼe sinagógape ha umi kálle eskínape, ikatu hag̃uáicha yvypóra ohecha chupekuéra. Añetehápe ha'e peẽme: Ha'ekuéra ohupyty ipremio. 6 Ha katu nde, reñembo’e jave, eike nde armario-pe, ha remboty vove nde rokẽ, eñembo’e nde Ru oĩva ñemiháme; ha nde Ru ohecháva ñemiháme, nde recompensa abiertamente. 7 Peñemboʼe jave katu, ani peipuru jey jey rei, umi tetã ambuegua ojapoháicha, oimoʼãgui oñehendutaha chupekuéra heta oñeʼẽ haguére. 8 Upévare, ani pejapo haʼekuéraicha, pende Ru oikuaa porãgui mbaʼépa peikotevẽ, pejerure mboyve chupe. 9 Upévare peñemboʼe péicha: Ore Ru yvágape oĩva, toñemomarangatu nde réra. 10 Tou ne rréino. Tojejapo ne rembipota ko yvy ape ári, yvágape ojejapoháicha. 11 Eme'ẽ oréve ko árape ore mbuja ára ha ára. 12 Ha oreperdona ore deuvéva, ore roperdonaháicha ore deuvévape. 13 Ha ani oregueraha jepy'ara'ãme, orepe'a katu mba'evaígui. Amén. 14 Peperdonáramo yvyporakuérape hembiapo vaikue, pende Ru yvagapegua peneperdonáta avei. 15 Ha katu napeperdonáiramo yvyporakuérape hembiapovai, pende Ru noperdonamoʼãi avei pene rembiapo vaikue. 16 Peajuna jave, ani peiko hova ñembyasyicha umi hovamokõivaicha. Añetehápe ha'e peẽme: Ha'ekuéra ohupyty ipremio. 17 Ha nde katu, reajuna vove, emono nde akã ha ejohéi nde rova; 18 Ani haguã rejechauka yvypórape reajuna haguã, nde Ru oĩva ñemiháme uvei, ha nde Ru ohecháva ñemiháme, nde recompensa abiertamente. 19 Ani pembyaty mba'e repy ko yvy ape ári, ombyaihápe ryguasu rupi'a ha herrumbre, ha mondaha oike ha omondahápe. 20 Pembyatýke katu yvágape mbaʼerepy, ni kuʼi ni pe herrumbre nombyaírihápe, ha umi mondaha ndoipeʼái ha nomondáihápe. 21 Pórke oĩháme ne mbaʼerepy, upépe oĩta avei ne korasõ. 22 Pe tesa resape ha'e pe tesa, upévare nde resa peteĩnte ramo, nde rete pukukue henyhẽta tesape. 23 Ha katu nde resa iñañáramo, nde rete tuichakue henyhẽta pytũmbýgui. Upévare, pe tesape oĩva ndepype pytũmbýramo, mba'eichaitépa tuicha pe pytũmby! 24 Avave ndaikatúi oservi mokõi patrónpe, peteĩva ndocha'éi peteĩva rehe ha ohayhúta ambuépe. Térã katu ojejokóta peteĩvare, ha odespresiáta pe ambuépe. Ndaikatúi peservi Tupãme ha pe mamónpe. 25 Upévare haʼe peẽme: Ani pejepyʼamongeta pende rekovére, mbaʼépa peʼúta térã peyʼúta. ni gueteri pende rete rehehápe, mba'épa pemonde va'erã. ¿Ndaha'éi piko pe tekove hetave so'ógui, ha hete aogui? 26 Péina ápe umi guyra yvategua, noñotỹigui, nomono'õi, ni nombyatýi granero-pe; upéicharõ jepe pende Ru yvagapegua omongaru chupekuéra. Ndaha'éi piko peẽ tuicha iporãvéva chuguikuéra? 27 ¿Mávapa pende apytégui ojepyʼamongetávo ikatúta omoĩve peteĩ métro ijyvatevévape? 28 Ha mbaʼére piko pejepyʼamongeta ao rehe? Pemañamína umi lirio ñúre, mba'éichapa okakuaa; nomba'apói ha nombojereíri. 29 Ha katu ha'e peẽme, Salomón jepe igloria reheve noñemondeiva'ekue peteĩva ko'ãvaicha. 30 Upévare, Tupã omonde ramo pe kapiʼipe ñupegua, ko árape oĩva, ha koʼẽrõ oñemombo horno-pe, napemondevéima piko, O peẽ pejeroviaʼỹva? 31 Upévare, ani pejepy'amongeta ha peje: “Mba'e piko ja'úta? térã: Mba'épa jay'úta? térã: ¿Mbaʼére piko ñañemonde vaʼerã? 32 (Opa ko'ã mba'e oheka umi tetã ambuegua.) pende Ru yvagapegua oikuaa niko peikotevẽha opa ko'ã mba'e.
3
Sermón Yvyty ári
33 Ha katu peheka raẽ Tupã rréino, ha hekojoja; ha opa koʼã mbaʼe oñembojoapýta peẽme. 34 Upévare, ani pejepy'amongeta ko'ẽrõ rehe, ko'ẽrõ pejepy'amongetáta umi mba'e ijeheguívare. Ko ára peve suficiente ha’e pe mba’evai.
Mateo 7:1-29 -pe 1 Ani pehusga, ani haguã pejehusga. 2 Peẽ pehusgáva, peẽ pejehusgáta, ha mba'e medidapa peme'ẽ, oñemedi jeýta peẽme. 3 Ha mbaʼére piko rehecha pe yvyraʼi oĩva nde rykeʼy resa renondépe, péro nerepensái pe yvyraʼi oĩva nde resápe? 4 Mba'éicha piko ere ne ermánope: “Ehejami tanohẽ nde reságui pe ka'aguy; ha, péina ápe, peteĩ viga oĩ nde resápe voi? 5 Nde hovamokõiva, emosẽ raẽ pe viga nde resa guive; ha upéi rehecha porãta remosẽ haguã pe ka'aguy nde joyke'y resagui. 6 Ani pemeʼẽ pe imarangatúva jaguápe, ha ani pemombo pende pérla kure renondépe, ani hag̃ua opyrũ chupekuéra ipy guýpe, ha ojere jey ha penemondoro. 7 Pejerure, ha oñemeʼẽta peẽme; peheka, ha pejuhúta; pembota ha ojepe'áta peẽme. 8 Opa ojeruréva orrecibígui; ha pe ohekáva ojuhu; ha pe ombotávape ojepe'áta. 9 ¿Mbaʼe piko oĩ pende apytégui, itaʼýra ojeruréramo pan, omeʼẽta chupe peteĩ ita? 10 Térã ojeruréramo peteĩ pira, ¿omeʼẽtapa chupe peteĩ mbói? 11 Upéicharõ, peẽ iñañáva, peikuaáramo mbaʼéichapa pemeʼẽ umi mbaʼe porã pende raʼykuérape, ¿mbaʼéicha piko pende Ru yvagapegua omeʼẽvéta mbaʼe porã umi ojerurévape chupe? 12 Upévare opa mba'e peipotáva yvypóra ojapo penderehe, pejapo avei hesekuéra. 13 Peike pe okẽ po'ípe, pe okẽ tuicha ha ipypuku pe tape ogueraháva ñehundípe, ha heta oike ipype. 14 Pe okẽ ijyvykuʼígui, ha ijyvykuʼígui pe tape ogueraháva tekovépe, ha saʼi oĩ ojuhúva. 15 Peñangarekóke umi proféta japúgui, ou vaʼekue pene rendápe ovecha ao reheve, péro hyepýpe haʼekuéra ningo lobo oporojukáva. 16 Peikuaáta chupekuéra hiʼakuéra rupive. Yvypóra piko ombyaty parral ñuatĩgui, térã ígo ñuatĩgui? 17 Upéicha avei opa yvyramáta porã hiʼa porã; ha katu peteĩ yvyramáta oñembyaíva hiʼa vai. 18 Peteĩ yvyra porã ndaikatúi hiʼa ivaíva, ni peteĩ yvyramáta oñembyaíva ndaikatúi hiʼa porã. 19 Opa yvyramáta hiʼa porãʼỹva, oñekytĩ ha oñemombo tatápe. 20 Upévare hiʼakuéra rupive peikuaáta chupekuéra. 21 Naentéroi heʼíva chéve: “Ñandejára, Ñandejára, oikéta rréino yvágape; ha katu pe ojapóva che Ru yvagapegua rembipota. 22 Upe árape heta heʼíta chéve: ‘Che Ruvicha, ¿ndahaʼéi piko roprofetisa vaʼekue nde rérape? ha nde rérape piko remosẽ mba'epochy? ha nde rérape rejapo heta tembiapo hechapyrãva? 23 Upérõ haʼéta chupekuéra: “Arakaʼeve ndapeikuaái. 24 Upévare, oimeraẽ ohendúva koʼã mbaʼe haʼéva ha ojapóva, ambojojáta chupe peteĩ kuimbaʼe iñarandúvare, omopuʼãvaʼekue hóga ita ári. 25 Ha pe ama oguejy, ha ou pe y, ha yvytu oipeju ha oinupã upe óga; ha ndo'ái, oñemopyenda haguére ita ári. 26 Ha opavave ohendúva ko'ã che ñe'ẽ ha ndojapóiva, oñembojojáta peteĩ kuimba'e itavývare, omopu'ãva'ekue hóga yvyku'i ári. 27 Ha pe ama oguejy, ha ou pe y, ha yvytu oipeju ha oinupã upe óga; ha ho'a, ha tuicha ho'a. 28 Jesús omohu'ãvo ko'ã mba'e, umi tavaygua oñemondýi ha'e ombo'e haguére. 29 Haʼe ningo omboʼe chupekuéra peteĩ autoridaicha, ndahaʼéi umi léi mboʼeháraicha.
4