Nuevo Testamento
Tabla de Contenidos Evangelio de Mateo Evangelio de Marcos
1 23
Evangelio de Lucas Evangelio Juan rehegua Apóstol rembiapokue Kuatiañe’ẽ Romanos-pe
37 60 77 99
Peteĩha kuatiañe’ẽ Corintios-pe Mokõiha kuatiañe’ẽ Corintios-pe Kuatiañe’ẽ Gálatas-pe
109 118 124
Kuatiañe’ẽ Efesios-pe Kuatiañe’ẽ Filipos-pe Kuatiañe’ẽ Colosenses-pe
128 131 134
Peteĩha kuatiañe’ẽ Tesalonicenses-pe Mokõiha kuatiañe’ẽ Tesalonicenses-pe Peteĩha kuatiañe’ẽ Timoteo-pe
136 138 140
Mokõiha kuatiañe’ẽ Timoteo-pe Kuatiañe’ẽ Tito-pe Kuatiañe’ẽ Filemón-pe
143 145 146
Kuatiañe’ẽ Hebreokuérape Santiago kuatiañe’ẽ Pedro kuatiañe’ẽ peteĩha
147 154 157
Pedro kuatiañe’ẽ mokõiha Juan kuatiañe’ẽ peteĩha Juan kuatiañe’ẽ mokõiha
160 162 165
Mbohapyha kuatiañe’ẽ Juan Judas kuatiañe’ẽ Apocalipsis
165 166 167
Mateo
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Jesús onase rire Belénpe, Judéape, rréi Herodes tiémpope, ou éstegui umi kuimbaʼe iñarandúva Jerusalénpe. 2 He'i: —Moõ piko oĩ pe judío kuéra ruvicha guasu heñóiva? jahechágui mbyja kuarahy resẽ gotyo, ha jaju ñamomba'eguasu haguã chupe. 3 Pe rréi Herodes ohendúvo koʼã mbaʼe, oñemondýi ha opa Jerusalénpe. 4 Ha ombyatypa rire opa sacerdote ruvicha ha escriba tavayguakurape, oporandu chupekura moõpa heñóita Cristo. 5 Ha'e kuéra he'i chupe: “Belen, Judéape, péicha he'i proféta. 6 Nde Belén, Judá retãme, ndaha'éi pe michĩvéva Judá ruvicha kuéra apytépe, nde apytégui oúta peteĩ Gobernador, oisãmbyhýtava che retã Israel. 7 Upémarõ Herodes ohenói ñemiháme umi iñarandúvape, oporandu kyre'ỹ chupekuéra mba'e aravópepa ojekuaa pe mbyja. 8 Upéi omondo chupekuéra Belénpe ha heʼi: —Tereho eheka porã pe mitãʼípe. ha pejuhúvo chupe, pegueru jey chéve ñeʼẽ, ikatu hag̃uáicha aju avei amombaʼeguasu chupe. 9 Ohendúvo hikuái pe rréipe, oho hikuái; ha, péina ápe, pe mbyja, ohecháva hikuái kuarahy resẽ gotyo, oho henondépe, og̃uahẽ meve ha oñembo’y pe mitã’i oĩháme. 10 Ohechávo hikuái pe estrélla, ovyʼaiterei hikuái. 11 Oike rire hikuái ógape, ohecha hikuái pe mitã'ípe isy María ndive, ha oñesũ ha omomba'eguasu chupe. óro, insiénso ha mirra. 12 Ha Tupã oavisa iképe ani haguã oho jey Herodes rendápe, oho hikuái hetãme ambue tape. 13 Oho rire hikuái, péina ápe, Ñandejára remimbou ojehechauka Josépe iképe, ha he'i: “Epu'ã ha egueraha pe mitã'i ha isýpe, eñani Egíptope ha eime upépe che amombe'u peve ndéve Herodes ohekáta pe mitã michĩvape ohundi hag̃ua chupe. 14 Opu'ãvo, ogueraha pe mitã'i ha isýpe pyharekue, ha oho Egipto-pe. 15 Upépe oĩ Herodes omano meve, oñekumpli hag̃ua Ñandejára heʼi vaʼekue pe proféta: “Egíptogui ahenói che raʼýpe”. 16 Upémarõ Herodes ohechávo oñembohoryha hese umi kuimbaʼe iñarandúvare, ipochyeterei, ha omondo ojukapaite umi mitã oĩvape Belénpe ha opa ijykére, orekóvagui dos áño ha mbovyvéva, heʼiháicha pe ára haʼe oporandu kyreʼỹ vaʼekue umi kuimbaʼe iñarandúvape. 17 Upéi oñekumpli pe proféta Jeremí heʼivaʼekue. 18 Rama-pe oñehendu peteĩ ñe’ẽ, ñembyasy ha hasẽ, ha tuicha ñembyasy, Raquel hasẽ ita’yrakuérare, ha noñekonsolaséi, ndaha’éigui hikuái. 19 Herodes omanómarõ, ohecha iképe peteĩ Ñandejára remimbou Josépe Egiptope. 20 He'i: “Epu'ã ha ejagarra pe mitã ha isýpe ha eike Israel retãme. 21 Upéi opu'ã ha ogueraha pe mitã'i ha isýpe ha oike Israel retãme. 22 Ohendúvo Arquelao oisãmbyhyha Judéape itúva Herodes kotýpe, okyhyje oho haguã upépe. 23 Upéi ou ha oiko peteĩ siuda héravape Nazarét, oñekumpli hag̃ua umi maranduhára heʼi vaʼekue: “Nazaréno oñembohérata chupe”.
MOAKÃHA 1.1 1 Pe lívro oñeʼẽva Jesucristo, David raʼy, Abrahán raʼy. 2 Abrahán omoheñói Isaac; ha Isaac omoheñói Jacob-pe; ha Jacob omoheñói Judas ha ijoykeʼykuérape; 3 Judas ita'ýra Fares ha Zará, Tamar pegua. ha Fares omoheñói Esrom; ha Esrom omoheñói Aram; 4 Ha Aram omoheñói Aminadab; ha Aminadab omoheñói Naasón; ha Naasón omoheñói Salmón; 5 Salmón ita'ýra Booz Racab pegua. ha Booz heñói Obed Rut pegua; ha Obed omoheñói Jesé; 6 Jesé ita'ýra David ruvicha guasu. ha mburuvicha guasu David omoheñói Salomón, Urías rembireko. 7 Salomón ita'ýra Roboámpe. ha Roboam imemby Abia; ha Abia heñói Asa-pe; 8 Ha Asá heñói Josafat-pe. ha Josafat omoheñói Joram; ha Joram omoheñói Ozías; 9 Ozías ita'ýra Joatán. ha Joatam omoheñói Acaz; ha Acaz omoheñói Ezequías; 10 Ezequías itaʼýra Manaséspe. ha Manasés omoheñói Amón; ha Amón omoheñói Josias; 11 Josías ita'ýra Jeconías ha iñermano kuéra, ojegueraha haguépe Babilóniape. 12 Ojegueraha rire chupekuéra Babilóniape, Jeconias ita'ýra Salatiel-pe. ha Salatiel omoheñói Zorobabel; 13 Zorobabel heñói Abiud; ha Abiud omoheñói Eliaquim; ha Eliaquim omoheñói Azor; 14 Ha Azor omoheñói Sadoc. ha Sadoc omoheñói Aquim; ha Aquim omoheñói Eliud; 15 Eliud ita'ýra Eleazar. ha Eleazar omoheñói Matán; ha Matán omoheñói Jacob; 16 Ha Jacob imemby José, María ména, chugui heñói Jesús, hérava Cristo. 17 Upéicharõ, Abrahán guive David peve, 14 henerasión. David guive ojegueraha peve Babilonia-pe catorce generación; ha ojegueraha guive Babilonia-pe Cristo peve, catorce generación. 18 Jesucristo onase jave péicha: Isy María omenda ramo guare José ndive, oñembyaty mboyve hikuái, Espíritu sánto hyeguasu. 19 Upéi iména José ningo peteĩ kuimbaʼe hekojojáva, ha nomombeʼuséi chupe peteĩ ehémplo púvlikoramo, odesidi omomombyry chupe ñemiháme. 20 Ha oimo'ã aja ko'ã mba'e, péina ápe, Ñandejára remimbou ojehechauka chupe iképe ha he'i: --Jos, nde David ra'y, ani rekyhyje regueraha haguã ne rembireko Maríape Espíritu Santo rehegua. 21 Ha'e imembýta peteĩ mitãkuimba'e ha nde rembohérata Jesús, ha'e osalvátagui ipuévlope hembiapo vaikuégui. 22 Opa koʼã mbaʼe ojejapo, oñekumpli hag̃ua Ñandejára heʼi vaʼekue proféta rupive. 23 Péina ápe, peteĩ vírgen hyeguasu, ha imembýta peteĩ taʼýra, ha ombohérata hikuái Emanuel, oñeinterpretíva haʼeha, Tupã ñanendive. 24 Upémarõ José opu'ã rire okehágui ojapo Ñandejára remimbou he'i haguéicha chupe, ha ogueraha hembirekópe. 25 Ha ndoikuaái chupe imemby peve ita'ýra ypykue, ha ombohéra Jesús.
1
MATEO
MOAKÃHA 3 rehegua
8 Jey, aña ogueraha chupe peteĩ yvyty ijyvatetereívape, ha ohechauka chupe opa rréino yvórapegua, ha umíva rekomimbipa; 9 Ha he'i chupe: —Opa ko'ã mba'e ame'ẽta ndéve, reñesũ ha chemomba'eguasúramo. 10 Upémarõ Jesús he'i chupe: —Esẽ ko'águi, Satanás, Ñandejára Ñe'ẽme he'i: “Remomba'eguasúta nde Járape, ha chupe añoite reservíta”. 11 Upéi pe aña oheja chupe, ha, péina ápe, umi ángel ou oministra chupe. 12 Jesús ohendúvo Juan ojegueraha hague kárselpe, oho Galileape. 13 Osẽvo Nazarétgui, og̃uahẽ oiko Capernáumpe, opytáva yguasu rembe'ýpe, Zabulón ha Neftalim rembe'ýpe. 14 Péicha oñekumpli pe proféta Isaías heʼivaʼekue. 15 Zabulón ha Neftalim yvy, yguasu rembe'ýpe, Jordán mboypýri, Galilea tetã ambuegua. 16 Umi tavaygua oguapýva pytũmbýpe ohecha tuicha tesape; ha umi oguapývape pe ñemano retã ha sombra-pe heñói tesape. 17 Upe guive Jesús oñepyrũ opredika ha heʼi : “Peñearrepenti, hiʼag̃uímagui pe Rréino yvagapegua”. 18 Jesús oguata yguasu Galilea rembe'ýpe, ohecha mokõi ermáno, Simón hérava Pedro ha iñermáno Andrés, omombo peteĩ rred pe márpe. 19 Ha'e he'i chupe kuéra: —Peju che moirũvo, ha che ajapóta peẽme pirakutuha yvypórape. 20 Upepete oheja hikuái irred ha oho hapykuéri. 21 Oho upégui, ohecha ambue mokõi ermáno, Santiago, Zebedeo raʼy ha iñermáno Juan, peteĩ várkope itúva Zebedeo ndive, omyatyrõ hína irred. ha ohenói chupekuéra. 22 Upepete oheja hikuái pe várko ha itúvape, ha oho hapykuéri. 23 Jesús ojere Galilea tuichakue javeve, oporomboʼe sinagógape ha opredika pe marandu porã oñeʼẽva pe Rréinore, ha omonguera opaichagua mbaʼasy ha opaichagua mbaʼasy oĩva umi hénte apytépe. 24 Opa Siria tuichakue javeve ha'e herakuã guasu, ha ogueru hendápe opavave hasýva ojegueraha va'ekue opaichagua mba'asy ha jehasa asy reheve, ha umi aña, umi aña, umi itavy ha umi parálisis reheve. ha omonguera chupekuéra. 25 Upéi oho hapykuéri hetaiterei hénte Galilea, Decápolis, Jerusalén, Judea ha Jordán mboypýri.
1 Upe tiémpope ou Juan Bautista opredika Judea desiértope. 2 Ha he'i: “Peñearrepentíke, hi'aguĩmagui pe Rréino yvagapegua”. 3 Pe proféta Isaías heʼi vaʼekue hese: “Peteĩ osapukáiva pe desiértope: “Pembosakoʼi Ñandejára rape ha pemopotĩ hape”. 4 Upe Juan oguereko ijao kaméllo akãraguegui, ha ijao de kuéro ilomo rehe. ha ho'o ha'e tuku ha eíra ka'aguy. 5 Upéi osẽ hendápe Jerusalén, Judea ha opa tetã Jordán jerére. 6 Ha ojevautisa chugui Jordánpe, omombeʼúvo iñangaipakuéra. 7 Ha ohechávo heta fariséo ha saduseo ouha ojevautisa haguã, he'i chupekuéra: —Pe mbói ñemoñare, ¿máva piko penemomarandu pekañy haguã pe pochy oútavagui? 8 Upévare, peme'ẽ hi'a iporãva peñearrepenti haguã. 9 Ha ani peje peje pende pype: ‘Ore túvape Abrahán roguereko, ha haʼe peẽme Ñandejára ikatuha omopuʼã Abrahán raʼy koʼã itágui. 10 Ha koʼág̃a avei oñemoĩ pe hácha umi yvyramáta rapo peve: upévare opa yvyramáta hiʼa porãʼỹva oñeikytĩ ha oñemombo tatápe. 11 Añetehápe che pomongarai ype peñearrepenti haguã, ha pe oúva che rapykuéri ipu'akave chehegui, che namereséi agueraha haguã isapatu. 12 Haʼe oĩ ipópe ipópe, haʼe omopotĩmbaitéta ijyvy ha ombyatýta itrígo pe mbaʼyrúpe. péro ohapypáta pe paja tata ndaikatúivape. 13 Upéi Jesús ou Galilea guive Jordánpe Juan rendápe, ojevautisa haguã chugui. 14 Juan katu ombotove chupe, he'ívo: “Tekotevẽ ajevautisa ndehegui, ha reju piko che rendápe? 15 Upémarõ Jesús he'i chupe: —Eheja ko'ágã toiko, péicha jajapo vaerã opa mba'e tekojoja. Upéi ohasa asy chupe. 16 Jesús ojevautisa rire, osẽ pya'e pe ýgui, ha ohecha chupe yvága, ha ohecha Tupã Espíritu oguejyha peteĩ palomaicha ha ohesapéva hi'ári. 17 Ha pehechami yvágagui peteĩ ñe'ẽ he'íva: “Kóva ha'e che Ra'y ahayhuetéva, che avy'áva hese”. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Upéi Jesúspe Espíritu ogueraha pe desiértope, aña oñehaʼã hag̃ua chupe. 2 Ha oajuna rire cuarenta día ha cuarenta pyhare, upéi iñembyahýi. 3 Oguahẽvo hendápe pe oporopy'ara'ãva, he'i: —Nde ha'éramo Tupã Ra'y, ejerure toiko ko'ã itagui mbujape. 4 Jesús katu he'i: “Ñandejára Ñe'ẽme he'i: ‘ Yvypóra ndoikói mbujape añónte, opa ñe'ẽ osẽva Tupã jurúgui rupive. 5 Upéi pe aña ogueraha chupe pe siuda marangatúpe, ha omoĩ chupe peteĩ témplo ruʼãme. 6 Ha he'i chupe: “Nde ha'éramo Tupã Ra'y, ejeity yvýre, Ñandejára Ñe'ẽme he'i: ‘Ome'ẽta hi'ángel kuérape nde rehe peteĩ ita rehe. 7 Jesús he'i chupe: --Ñandejára Ñe'ẽme he'i jey: Ani reñeha'ã nde Járape.
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Ohechávo umi héntepe, ojupi peteĩ montáñape. 2 Oipe'a ijuru ha ombo'e chupe kuéra ha he'i: 3 Ovy'a umi imboriahúva espíritupe, ha'ekuéra mba'égui pe Rréino yvagapegua. 4 Ovy'a umi oñembyasýva, oñembopy'aguapýtagui chupekuéra. 5 Ovy'a umi ipy'aporãva, ha'ekuéra oguerekótagui ko yvy. 6 Ovy'a umi iñembyahýi ha ijy'uhéiva tekojojágui, henyhẽtagui. 7 Ovy'a umi oiporiahuverekóva, oiporiahuverekóta hikuái. 8 Ovy'a umi ipy'a potĩva, ohechátagui Tupãme. 9 Ovy'a umi oporombopy'aguapýva, oñembohérata chupekuéra Tupã ra'y. 10 Ovy'a umi ojepersegíva tekojoja rehehápe, ha'ekuéra mba'égui pe Rréino yvagapegua.
2
MATEO
11 Pejehovasáma, yvyporakuéra penembohory, ha pendepersegíramo, ha heʼíramo japu penderehe opaichagua mbaʼe vai, che rehehápe. 12 Pevy'a ha pevy'aiterei, tuicha niko pende jopói yvágape, péicha opersegi haguére umi maranduhárape pene mboyvegua. 13 Peẽ niko juky yvy arigua, ha pe juky hyakuã vai ramo, ¿mba'éicha piko ojejuky va'erã? upégui naiporãi mba'everã, ha katu oñemosẽ haguã, ha opyrũ yvypóra py guýpe. 14 Peẽ haʼe pe yvóra resape. Peteĩ táva oñemoĩva peteĩ yvyty ári ndaikatúi oñeñomi. 15 Yvypóra niko nomyendýi peteĩ tataindy ha nomoĩri peteĩ mbaʼyru guýpe, síno peteĩ kandelávro ári. ha omeʼẽ tesape opa oĩvape ógape. 16 Pene resape tohesape yvyporakuéra renondépe, haʼekuéra ohecha hag̃ua pene rembiapo porã, ha tomombaʼeguasu pende Ru yvagapeguápe. 17 Ani peimoʼã che ajuha ahundi hag̃ua pe léi térã umi proféta, ndahaʼéi aju ahundi hag̃ua, síno akumpli hag̃ua. 18 Añetehápe haʼe peẽme: Yvága ha yvy ohasa peve, ni peteĩ kuatiañeʼẽ térã peteĩ pehẽngue ndohasamoʼãi pe Léigui, oñekumpli peve opa mbaʼe. 19 Oimeraẽ omboykéva peteĩva ko'ã tembiapoukapy michĩvéva, ha ombo'éva yvypórape upéicha, oñembohérata chupe michĩvéva yvága rréinope, ha katu oimeraẽ ojapóva ha ombo'éva umíva, oñembohérata tuicha mba'e yvága rréinope. 20 Che haʼe peẽme: Pende reko joja ndohasáiramo umi mboʼehára leipegua ha fariséo tekojoja, mbaʼeveichavérõ ndapeikemoʼãi pe Rréino yvagapeguápe. 21 Peẽ pehendu yma he'i hague: Ani rejuka. ha oimeraẽ oporojukáva, oikóta pe huísiope. 22 Che ha'e peẽme: Oimeraẽ ipochýva iñermáno ndive mba'eve'ỹre, ojehusgataha , oĩta peligro-pe infierno tatatĩgui. 23 Upévare reguerúramo ne jopói altar-pe, ha upépe nemanduʼáramo ne rykeʼy orekoha mbaʼeve nendive; 24 Eheja upépe ne jopói altar renondépe ha tereho. eñemoĩ porã raẽ ne ryvy ndive, ha upéi eju eikuave'ẽ ne jopói. 25 Pya'e eñemoĩ peteĩ ñe'ẽme ne ñorãirõhára ndive, reime aja hendive tapére. Aníkena araka'eve pe nemoirũva nereme'ẽ hue rendápe, ha pe hués nereme'ẽ mburuvicha guasúpe, ha reñemombo ka'irãime. 26 Añetehápe ha'e ndéve: Mba'eveichavérõ neresẽmo'ãi upégui repagapa peve. 27 Peẽ pehendu yma he'i hague: “Ani reporomoakãratĩ. 28 Che ha'e peẽme: Oimeraẽ omañáva peteĩ kuñáre oipotaitereígui, oporomoakãratĩma hendive ikorasõme. 29 Ha nde resa akatúa nde ñembotavýramo, eipe'a ha emombo ndehegui, ideprovéchogui ndéve peteĩ nde rete oñehundi, ha ndaha'éi nde rete tuichakue oñemombo Infierno-pe. 30 Ha nde po akatúa nde pohýi ramo, eikytĩ ha emombo ndehegui, ideprovéchogui ndéve peteĩ nde rete oñehundi, ha ndaha'éi nde rete tuichakue oñemombo Infierno-pe. 31 Oje'e: “Oimeraẽ ohejáva hembireko, tome'ẽ chupe kuatiahaipyre ojedivorsia haguã. 32 Che katu ha'e peẽme: Oimeraẽ ohejáva hembireko, ndaha'éiramo hekovai rehe, omoakãratĩ chupe. 33 Peẽ pehendu jey heʼi hague yma: “Ani pehura vaʼerã pendejehe, síno pekumpli vaʼerã Ñandejárape pe iñeʼẽmeʼẽ vaʼekue.
34 Che katu ha'e peẽme: Ani pehura mba'eveichavérõ; ni yvága rupive; Tupã guapyha hína. 35 Ni yvy rupive; Ha'e niko ipy rendaha, ndaha'éi Jerusalén ykére. haʼégui pe Rréi guasu táva. 36 Ani rehura ne akãre, ndaikatúigui remomorotĩ térã remorotĩ peteĩ akãrague. 37 Ha katu toiko pene momarandu, Heẽ, heẽ; Nahániri, nahániri, opa mba'e hetave ko'ãvagui ou ivaívagui. 38 Pehendúma oje'e hague: Tesa peteĩ tesa rehe, ha peteĩ hatĩ peteĩ hatĩ rehe. 39 Che katu ha'e peẽme: Ani pembohovake mba'evai, ha oimeraẽ peneinupãva pende jyva akatúape, pejere avei ambue hendápe. 40 Oimeraẽ ramo nde desajaséva pe léipe ha oipe'aséva nde ao, toguereko avei nde ao. 41 Ha oimeraẽva ndejoguáva reho hag̃ua peteĩ kilómetro, tereho hendive mokõi kilómetro. 42 Eme'ẽ pe ojeruréva ndéve, ha pe ojerureséva ndehegui ani rejevy. 43 Pehendúma oje'e hague: Rehayhúta nde rapichápe ha ndaija'éi ne enemigo rehe. 44 Che haʼe peẽme: Pehayhu pene enemigokuérape, pehovasa umi penemaldesívape, pejapo iporãva umi penderayhuʼỹvare, ha peñemboʼe umi pende pochývare ha pendepersegívare. 45 Peẽ ha'e haguã pende Ru yvagapegua ra'y, ha'e omopu'ã kuarahy umi iñañáva ha ivuénova ári, ha omondo ama umi hekojojáva ha hekojojávape. 46 Pehayhúramo umi penderayhúvape, mba'e jopói piko pehupyty? umi impuésto okobráva jepe ndojapói peteĩcha? 47 Ha pemomaiteiramo pende joykeykurapente, mbae piko pejapove ambugui? umi impuésto okobráva jepe ndojapói upéicha? 48 Peiko porãke, pende Ru yvagapegua ha'e guáicha perfecto. MOAKÃHA 6 rehegua 1 Peñangarekóke ani haguã peme'ẽ pende limosna yvypóra renondépe, pehecha haguã chupekuéra. 2 Upévare, rejapo jave ne limosna, ani rembopu trompéta ne renondépe, umi hovamokõiva ojapoháicha sinagógape ha tapére, ikatu hag̃uáicha oñemombaʼeguasu yvypórape. Añetehápe ha'e peẽme: Ha'ekuéra ohupyty ipremio. 3 Reme'ẽvo limosna, ani nde po akatúa oikuaa mba'épa ojapo nde po akatúa. 4 Ikatu hag̃uáicha ne limosna oĩ ñemiháme, ha nde Ru ohecháva ñemiháme haʼe voi omyengoviáta ndéve. 5 Reñemboʼe jave, ani reiko umi hovamokõivaicha, haʼekuéra ohayhueterei oñemboʼe umi sinagógape ha umi kálle eskínape, ikatu hag̃uáicha yvypóra ohecha chupekuéra. Añetehápe ha'e peẽme: Ha'ekuéra ohupyty ipremio. 6 Ha katu nde, reñembo’e jave, eike nde armario-pe, ha remboty vove nde rokẽ, eñembo’e nde Ru oĩva ñemiháme; ha nde Ru ohecháva ñemiháme, nde recompensa abiertamente. 7 Peñemboʼe jave katu, ani peipuru jey jey rei, umi tetã ambuegua ojapoháicha, oimoʼãgui oñehendutaha chupekuéra heta oñeʼẽ haguére. 8 Upévare, ani pejapo haʼekuéraicha, pende Ru oikuaa porãgui mbaʼépa peikotevẽ, pejerure mboyve chupe.
3
MATEO
9 Upévare peñemboʼe péicha: Ore Ru yvágape oĩva, toñemomarangatu nde réra. 10 Tou ne rréino. Tojejapo ne rembipota ko yvy ape ári, yvágape ojejapoháicha. 11 Eme'ẽ oréve ko árape ore mbuja ára ha ára. 12 Ha oreperdona ore deuvéva, ore roperdonaháicha ore deuvévape. 13 Ani oregueraha jepy'ara'ãme, orepe'a katu mba'evaígui: Nde mba'égui pe rréino, pe pu'aka ha pe gloria, opa ára g̃uarã. Amén. 14 Peperdonáramo yvyporakuérape hembiapo vaikue, pende Ru yvagapegua peneperdonáta avei. 15 Ha katu napeperdonáiramo yvyporakuérape hembiapovai, pende Ru noperdonamoʼãi avei pene rembiapo vaikue. 16 Peajuna jave, ani peiko hova ñembyasyicha umi hovamokõivaicha. Añetehápe ha'e peẽme: Ha'ekuéra ohupyty ipremio. 17 Ha nde katu, reajuna vove, emono nde akã ha ejohéi nde rova; 18 Ani haguã rejechauka yvypórape reajuna haguã, nde Ru oĩva ñemiháme uvei, ha nde Ru ohecháva ñemiháme, nde recompensa abiertamente. 19 Ani pembyaty mba'e repy ko yvy ape ári, ombyaihápe ryguasu rupi'a ha herrumbre, ha mondaha oike ha omondahápe. 20 Pembyatýke katu yvágape mba'e repy, ni ku'i ni herrumbre nombyaírihápe, ha mondaha ndoipe'ái ha nomondái. 21 Pórke oĩháme ne mbaʼerepy, upépe oĩta avei ne korasõ. 22 Pe tesa resape ha'e pe tesa, upévare nde resa peteĩnte ramo, nde rete pukukue henyhẽta tesape. 23 Ha katu nde resa iñañáramo, nde rete tuichakue henyhẽta pytũmbýgui. Upévare, pe tesape oĩva ndepype pytũmbýramo, mba'eichaitépa tuicha pe pytũmby! 24 Avave ndaikatúi oservi mokõi patrónpe, peteĩva ndocha'éi peteĩva rehe ha ohayhúta ambuépe. Térã katu ojejokóta peteĩvare, ha odespresiáta pe ambuépe. Ndaikatúi peservi Tupãme ha pe mamón-pe. 25 Upévare haʼe peẽme: Ani pejepyʼamongeta pende rekovére, mbaʼépa peʼúta térã peyʼúta. ni gueteri pende rete rehehápe, mba'épa pemonde va'erã. ¿Ndaha'éi piko pe tekove hetave so'ógui, ha hete aogui? 26 Péina ápe umi guyra yvategua, noñotỹigui, nomono'õi, ni nombyatýi granero-pe; upéicharõ jepe pende Ru yvagapegua omongaru chupekuéra. Ndaha'éi piko peẽ tuicha iporãvéva chuguikuéra? 27 ¿Mávapa pende apytégui ojepyʼamongetávo ikatúta omoĩve peteĩ métro ijyvatevévape? 28 Ha mbaʼére piko pejepyʼamongeta ao rehe? Pemañamína umi lirio ñúre, mba'éichapa okakuaa; nomba'apói ha nombojereíri. 29 Ha katu ha'e peẽme, Salomón jepe igloria reheve noñemondeiva'ekue peteĩva ko'ãvaicha. 30 Upévare, Tupã omonde ramo pe kapiʼipe ñupegua, ko árape oĩva, ha koʼẽrõ oñemombo horno-pe, napemondevéima piko heta mbaʼe, O peẽ pejeroviaʼỹva? 31 Upévare, ani pejepy'amongeta ha peje: “Mba'e piko ja'úta? térã: Mba'épa jay'úta? térã: ¿Mbaʼére piko ñañemonde vaʼerã? 32 (Opa ko'ã mba'e oheka umi tetã ambuegua.) pende Ru yvagapegua oikuaa niko peikotevẽha opa ko'ã mba'e.
33 Ha katu peheka raẽ Tupã rréino, ha hekojoja; ha opa koʼã mbaʼe oñembojoapýta peẽme. 34 Upévare, ani pejepy'amongeta ko'ẽrõ rehe, ko'ẽrõ pejepy'amongetáta umi mba'e ijeheguívare. Ko ára peve suficiente ha’e pe mba’evai. MOAKÃHA 7 rehegua 1 Ani pehusga, ani haguã pejehusga. 2 Peẽ pehusgáva, peẽ pejehusgáta, ha mba'e medidapa peme'ẽ, oñemedi jeýta peẽme. 3 Ha mbaʼére piko rehecha pe yvyraʼi oĩva nde rykeʼy resa renondépe, péro nerepensái pe yvyraʼi oĩva nde resápe? 4 Mba'éicha piko ere ne ermánope: “Ehejami tanohẽ nde reságui pe ka'aguy; ha, péina ápe, peteĩ viga oĩ nde resápe voi? 5 Nde hovamokõiva, emosẽ raẽ pe viga nde resa guive; ha upéi rehecha porãta remosẽ haguã pe ka'aguy nde joyke'y resagui. 6 Ani pemeʼẽ pe imarangatúva jaguápe, ni pemombo pende pérla kure renondépe, ani hag̃ua opyrũ chupekuéra ipy guýpe, ha ojere jey ha penemondoro. 7 Pejerure, ha oñemeʼẽta peẽme; peheka, ha pejuhúta; pembota ha ojepe'áta peẽme. 8 Opa ojeruréva orrecibígui; ha pe ohekáva ojuhu; ha pe ombotávape ojepe'áta. 9 ¿Mbaʼe piko oĩ pende apytégui, itaʼýra ojeruréramo pan, omeʼẽta chupe peteĩ ita? 10 Térã ojeruréramo peteĩ pira, ¿omeʼẽtapa chupe peteĩ mbói? 11 Upéicharõ, peẽ iñañáva, peikuaáramo mbaʼéichapa pemeʼẽ umi mbaʼe porã pende raʼykuérape, ¿mbaʼéicha piko pende Ru yvagapegua omeʼẽvéta mbaʼe porã umi ojerurévape chupe? 12 Upévare opa mba'e peipotáva yvypóra ojapo penderehe, pejapo avei hesekuéra. 13 Peike pe okẽ po'ípe, pe okẽ tuicha ha ipypuku pe tape ogueraháva ñehundípe, ha heta oike ipype. 14 Pe okẽ ijyvykuʼígui, ha ijyvykuʼígui pe tape ogueraháva tekovépe, ha saʼi oĩ ojuhúva. 15 Peñangarekóke umi proféta japúgui, ou vaʼekue pene rendápe ovecha ao reheve, péro hyepýpe haʼekuéra ningo lobo oporojukáva. 16 Peikuaáta chupekuéra hiʼakuéra rupive. Yvypóra piko ombyaty parral ñuatĩgui, térã ígo ñuatĩgui? 17 Upéicha avei opa yvyramáta porã hiʼa porã; ha katu peteĩ yvyramáta oñembyaíva hiʼa vai. 18 Peteĩ yvyra porã ndaikatúi hiʼa ivaíva, ni peteĩ yvyramáta oñembyaíva ndaikatúi hiʼa porã. 19 Opa yvyramáta hiʼa porãʼỹva, oñekytĩ ha oñemombo tatápe. 20 Upévare hiʼakuéra rupive peikuaáta chupekuéra. 21 Naentéroi heʼíva chéve: “Ñandejára, Ñandejára, oikéta rréino yvágape; ha katu pe ojapóva che Ru yvagapegua rembipota. 22 Upe árape heta heʼíta chéve: ‘Che Ruvicha, ¿ndahaʼéi piko roprofetisa vaʼekue nde rérape? ha nde rérape piko remosẽ mba'epochy? ha nde rérape rejapo heta tembiapo hechapyrãva? 23 Upérõ haʼéta chupekuéra: “Arakaʼeve ndapeikuaái.
4
MATEO
24 Upévare, oimeraẽ ohendúva koʼã mbaʼe haʼéva ha ojapóva, ambojojáta chupe peteĩ kuimbaʼe iñarandúvare, omopuʼãvaʼekue hóga ita ári. 25 Ha pe ama oguejy, ha ou pe y, ha yvytu oipeju ha oinupã upe óga; ha ndo'ái, oñemopyenda haguére ita ári. 26 Ha opavave ohendúva ko'ã che ñe'ẽ ha ndojapóiva, oñembojojáta peteĩ kuimba'e itavývare, omopu'ãva'ekue hóga yvyku'i ári. 27 Ha pe ama oguejy, ha ou pe y, ha yvytu oipeju ha oinupã upe óga; ha ho'a, ha tuicha ho'a. 28 Jesús omohu'ãvo ko'ã mba'e, umi tavaygua oñemondýi ha'e ombo'e haguére. 29 Haʼe ningo omboʼe chupekuéra peteĩ autoridaicha, ndahaʼéi umi léi mboʼeháraicha.
20 Jesús he'i chupe: “ Umi zorro oguereko yvykua ha guyrakuéra yvagapegua oguereko ryguasu rupi'a. ha katu pe Yvypóra Ra’y ndorekói moõpa omoĩta iñakã. 21 Upe rire ambue hemimbo'e he'i chupe: —Che Ruvicha, ehejami aha raẽ añotỹ che ru. 22 Jesús katu he'i chupe: —Eju che rapykuéri. ha umi omanóva toñotỹ omanóvape. 23 Oike rire peteĩ várkope, idisipulokuéra oho hapykuéri. 24 Ha, péina ápe, opu'ã peteĩ yvytu atã yguasúpe, ha pe várko ojaho'i ola, ha ha'e katu oke. 25 Hemimbo'e kuéra ou hendápe ha omombáy chupe ha he'i chupe: —Che Ruvicha, oresalva. 26 Ha he'i chupe kuéra: —Mba'ére piko pekyhyje, peẽ pejerovia'ỹva? Upéi opu’ã ha omongavaju yvytu ha yguasúpe; ha oiko peteĩ pyʼaguapy tuicháva. 27 Umi kuimba'e katu oñesorprende ha he'i: — Mba'eichagua kuimba'e piko ko yvytu ha yguasu jepe iñe'ẽrendu chupe! 28 Og̃uahẽvo pe ótro ládope umi gérgeseno retãme, ojotopa hendive mokõi mbaʼepochy aña, osẽva umi sepultúragui, ivaietereíva, ani hag̃ua avave ohasa upérupi. 29 Ha'e kuéra osapukái ha he'i: —Mba'e piko ore nendive, Jesús, nde Tupã Ra'y? ¿reju piko ko'ápe orembohasa asy haguã ára mboyve? 30 Ha oĩ mombyry porã chuguikuéra heta kure aty okaru. 31 Upémarõ umi demónio ojerure asy chupe ha heʼi: “Oremosẽramo, eheja roho ryguasu ryrúpe”. 32 He'i chupe kuéra: —Tereho. Osẽvo hikuái oike ryguasu ryrúpe, ha péina ápe, kure aty kompletoite oñani hatã peteĩ tenda ijyvatévagui yguasúpe ha omano ýpe. 33 Umi oñangarekóva hesekuéra okañy, ha oho pe távape, ha omombeʼu opa mbaʼe ha mbaʼépa ojehu umi mbaʼepochy poguýpe oĩvare. 34 Upéi, péina ápe, pe siuda entero osẽ ohug̃uaitĩ Jesúspe, ha ohechávo chupe, ojerure asy chupe oho hag̃ua ijyvykuéragui.
MOAKÃHA 8 rehegua 1 Oguejy rire pe montáñagui, hetaiterei hénte oho hapykuéri. 2 Ha, péina ápe, ou peteĩ leproso ha omomba'e guasu chupe, ha he'i: “Che Ruvicha, reipotáramo, ikatu chemopotĩ”. 3 Jesús oipyso ipo ha opoko hese ha he'i: —Aipota . nde potĩ. Ha upepete ipotĩma ilépra. 4 Jesús he'i chupe: —Emañamína ani ere avavépe. ha katu tereho, ejechauka pa'ípe ha eikuave'ẽ pe jopói Moisés omandava'ekue, testimonio ramo chupekuéra. 5 Jesús oikévo Capernáumpe, ou hendápe peteĩ senturión ojerure asy chupe. 6 Ha he'i: “Che Ruvicha, che rembiguái oñeno hógape hasy parálisis-gui ha ombohasa asyeterei”. 7 Jesús he'i chupe: —Ajúta amonguera chupe. 8 Pe senturión ombohovái ha he'i: —Che Ruvicha, namereséi reike haguã che róga guýpe. 9 Che ningo peteĩ kuimbaʼe poguýpe oĩva che poguýpe, ha areko soldádo, ha haʼe ko kuimbaʼépe: “Tereho ha haʼe ohóta”. ha ambuépe: “Eju, ha ha’e oúta!” ha che rembiguáipe: Ejapo péicha, ha ha'e ojapo”. 10 Jesús ohendúvo upéva, oñesorprende ha heʼi umi ohóvape hapykuéri: “ Añetehápe haʼe peẽme, ndajuhúi peichagua jerovia tuichaitereíva, ndahaʼéi Israel-pe”. 11 Ha ha'e peẽme, heta oúta kuarahyresẽ ha kuarahyreike guive, ha oguapýta Abrahán, Isaac ha Jacob ndive, yvága rréinope. 12 Pe Rréino raʼykuéra katu oñemombóta okápe pytũmbýpe. 13 Jesús heʼi pe senturiónpe: —Tereho. ha reguerovia haguéicha, tojejapo ndéve. Ha hembiguái okuera upe aravópe voi. 14 Jesús oike rire Pedro rógape, ohecha hembireko sy oñenoha ha hasyha. 15 Upéi opoko ipópe, ha pe akãnundu osẽ chugui, ha ha'e opu'ã ha oservi chupekuéra. 16 Og̃uahẽvo ka'aru, ogueru hendápe heta mba'epochy, ha ha'e omosẽ umi espíritu iñe'ẽ rupive ha omonguera opa hasývape. 17 Péicha oñekumpli pe proféta Isaías heʼi vaʼekue: “Haʼe voi ogueraha ore mbaʼasy ha ogueraha ore mbaʼasy”. 18 Jesús ohechávo hetaiterei hénte oĩva ijerére, omanda oho hag̃ua ótro ládope. 19 Upe rire peteĩ mboʼehára leipegua ou heʼi chupe: “Mboʼehára, che moirũta mamo rehohápe”.
MOAKÃHA 9 rehegua 1 Ha'e oike peteĩ várkope, ohasa ha oguahẽ itávape. 2 Upémarõ, ogueru hikuái hendápe peteĩ kuimba'e hasýva parálisis-gui, oñeno peteĩ tupa ári. Che ra’y, evy’a; toñeperdona ndéve ne angaipa. 3 Upémarõ oĩ umi Moisés rembiapoukapy mbo'ehára he'íva ijupe: “Ko kuimba'e ojahéi”. 4 Jesús oikuaávo mba'épa opensa hikuái he'i: —Mba'ére piko peimo'ã ivaíva pene korasõme? 5 Ndahasýi piko ja'e: “Oñeperdona ndéve ne angaipa!” térã he'i haguã: “Epu'ã ha eguata?”. 6 Péro peikuaa hag̃ua pe Yvypóra Raʼy orekoha puʼaka operdona hag̃ua umi angaipa, (upéi heʼi pe hasývape: “ Epuʼã, ejagarra nde tupa ha tereho nde rógape”. 7 Upéi opuʼã ha oho hógape. 8 Ha katu umi atyguasu ohechávo upéva, oñesorprende ha omombaʼeguasu Tupãme, omeʼẽvaʼekue peichagua puʼaka yvypórape. 9 Jesús osẽvo upégui, ohecha peteĩ kuimbaʼe hérava Mateo, oguapýva hína pe viru ojegueruhápe. Ha opu'ã ha oho hapykuéri. 10 Jesús oguapy aja okaru jave ógape, ou oguapy hendive ha idisipulokuéra ndive heta okobráva impuésto ha pekadór.
5
MATEO
11 Umi fariséo ohechávo upéva, he'i hemimbo'e kuérape: —Mba'ére piko okaru pene Mbo'ehára okobráva viru ha pekadór ndive? 12 Jesús ohendúvo upéva, he'i chupekuéra: —Umi hesãiva natekotevẽi pohãnohára, hasy uvei. 13 Peho katu peikuaa mba'épa he'ise: Che aiporiahuverekose, ha ndaha'éi sacrificio. 14 Upémarõ Juan remimbo'e kuéra ou hendápe ha he'i chupe: —Mba'ére piko ore ha fariseo kuéra roajuna py'ỹi, ha ne remimbo'e kuéra katu ndoajunai? 15 Jesús heʼi chupekuéra: —¿Ikatu piko umi mitã oĩva pe nóvio kotýpe oñembyasy, pe nóvio oĩ aja hendivekuéra? ha katu og̃uahẽta ára, pe nóvio ojepeʼáta chuguikuéra, ha upéi oajuna hikuái. 16 Avave nomoĩri peteĩ ao pyahu pehẽngue peteĩ ao tujápe, pe oñemoĩva omyenyhẽ hag̃ua oipeʼa pe aogui, ha pe rrája ivaive. 17 Yvypóra nomoĩri avei víno pyahu umi mba'yru tujápe, ndaha'éiramo umi mba'yru oñembyai, pe víno opa ha umi mba'yru oñehundi, omoĩ víno pyahu ryru pyahúpe ha mokõivéva oñeñongatu. 18 He'i aja chupe kuéra ko'ã mba'e, ou peteĩ mburuvicha ha omomba'e guasu chupe ha he'i: Che membykuña niko omanóma. 19 Jesús opuʼã ha oho hapykuéri ha idisipulokuéra avei. 20 Upéi ou hapykuéri peteĩ kuña hasyva huguy rasy 12 áño pukukue, ha opoko ijao ruguáire. 21 Haʼe ningo heʼi ipyʼapýpe: “Apokomíramo ijao rehe, chekuerapáta”. 22 Jesús ojere hese ha ohechávo chupe heʼi: “ Che rajy, eñembopyʼaguasu. nde jerovia nemonguera. Ha upe aravo guive kuña okuera. 23 Jesús og̃uahẽvo pe mburuvicha rógape, ha ohechávo umi mbaʼe opurahéiva ha umi hénte ohenduka tyapu. 24 Ha'e he'i chupekuéra: —Peme'ẽ tenda, pe kuñataĩ nomanóigui, oke uvei. Ha opuka hikuái hese oñembohory haguã. 25 Osẽ rire umi héntepe, haʼe oike ha ojagarra chupe ipópe, ha pe kuñataĩ opuʼã. 26 Ha pe fama ko mbae rehegua oho opa upe tetme. 27 Jesús osẽvo upégui, mokõi ohecha'ỹva oho hapykuéri, osapukái ha he'i: —Nde David Ra'y, ore poriahuvereko. 28 Oike rire hógape, umi ohecha'ỹva ou hendápe, ha Jesús he'i chupekuéra: —Peguerovia piko che ikatutaha ajapo upéva? Ha'e kuéra he'i chupe: Heẽ, Ñandejára. 29 Upémarõ Jesús opoko hesakuérare ha he'i: —Toiko peẽme pejeroviaháicha. 30 Ha ojepeʼa hesakuéra; Jesús he'i chupe kuéra: — Peñangarekóke ani haguã avave oikuaa. 31 Haʼekuéra katu oho rire, omyasãi pe herakuã guasu opa upe tetãme. 32 Osẽvo hikuái, péina ápe, ogueru hikuái hendápe peteĩ kuimbaʼe iñeʼẽngúva, oguerekóva peteĩ mbaʼepochy. 33 Oñemosẽvo pe demónio, oñe'ẽ iñe'ẽngúva, ha umi hénte oñesorprende ha he'i: —Israel-pe araka'eve ndojehecháiva upéicha. 34 Umi fariséo katu he'i: —Ha'e omosẽ mba'epochy kuérape umi mba'epochy ruvicha rupive. 35 Jesús ojere opa táva ha puévlore, oporomboʼe sinagógape ha opredika pe Rréino marandu porã, ha omonguera opa mbaʼasy ha opa mbaʼasy oĩva tavayguakuéra apytépe.
36 Péro ohechávo umi héntepe, oiporiahuvereko chupekuéra, pórke haʼekuéra oñekangy ha isarambipa, ovecha ndorekóivaicha ovecharerekua. 37 Upémarõ Jesús he'i hemimbo'e kuérape: “Añetehápe heta mba'e oñemono'õ, ha umi omba'apóva mbovy; 38 Upévare peñemboʼe pe kóga Járape, tomondo mbaʼapoharakuéra ikosecharã. MOAKÃHA 10 rehegua 1 Ha ohenói rire chupe umi doce idisipulokuérape, omeʼẽ chupekuéra puʼaka umi espíritu kyʼa rehe, omosẽ hag̃ua chupekuéra, ha omonguera hag̃ua opaichagua mbaʼasy ha opaichagua mbaʼasy. 2 Koʼág̃a umi doce apóstol réra haʼe koʼãva; Peteĩha, Simón, hérava Pedro, ha iñermáno Andrés. Zabedeo ra'y Santiago ha iñermáno Juan. 3 Felipe, ha Bartolomé; Tomás, ha Mateo pe impuesto apoha; Santiago Alfeo ra'y ha Lebao, hérava Tadeo. 4 Simón pe cananeo ha Judas Iscariote, haʼekuéra otraisiona avei chupe. 5 Ko'ã 12 Jesús omondo ha he'i chupekuéra: —Ani peho umi tetã ambuegua rapére ha samaritano távape. 6 Peho raẽve umi ovecha okañýva rendápe Israel rógape. 7 Peho aja pepredika ha peje: “Og̃uahẽma pe Rréino yvagapegua”. 8 Pemonguera umi hasývape, pemopotĩ umi ilépravape, pemoingove jey umi omanóvape, pemosẽ umi demóniope. 9 Ani pemeʼẽ óro, ni pláta, ni vrónse pende pláta ryrúpe. 10 Ni peipe'a pehẽngue pende rape rehegua, ni mokõi ao, ni sapatu ha yvyra, pe omba'apóva omerese ho'u haguã. 11 Ha oimeraẽ tavaguasu térã tavaguasúpe peikétavape, peporandu mávapa ipype ovale; ha pepyta upépe peho peve upégui. 12 Peike vove peteĩ ógape, pemomaitei chupe. 13 Ha pe óga iporãramo, toju hiʼári pene pyʼaguapy, ha naiporãiramo katu, tojevy peẽme pene pyʼaguapy. 14 Ha oimeraẽ napenerrecibíriva, ni nohendúiva pene ñeʼẽ, pesẽ vove upe óga térã tavaguasúgui, pembotyryry pende py yvytimbo. 15 Añetehápe ha'e peẽme, pe huísio árape, Sodoma ha Gomorra retãme, upe távagui. 16 Péina ápe, che pomondo ovechaicha lóvo apytépe: upévare pene arandu mbóiicha, ha pene mbaʼeve ivaíva palómaicha. 17 Peñangarekóke yvyporakuérare, ha'ekuéra penembohasáta umi aty guasu poguýpe ha peneinupãta sinagógape. 18 Ha pejegueraháta sãmbyhyhára ha rréi renondépe che rehehápe, peteĩ testimonio haʼekuéra ha gentil-kuéra rehe. 19 Ha'e kuéra katu peneme'ẽ vove, ani pejepy'amongeta mba'éichapa peñe'ẽta térã mba'épa peñe'ẽta. 20 Ndaha'éi peẽ peñe'ẽva, ha katu pende Ru Espíritu oñe'ẽva pendepype. 21 Ha pe ermáno omeʼẽta iñermánope ojuka hag̃ua, ha pe túva omeʼẽta imemby, ha umi mitã opuʼãta ituvakuéra kóntrape ha ojuka chupekuéra. 22 Ha opa yvypóra ndaija'emo'ãi peẽme che réra rehe, ha pe ogueropu'akáva ipahaite peve ojesalváta. 23 Haʼekuéra pendepersegíramo ko siudápe, pekañy ótrope, pórke añetehápe haʼe peẽme: ndapehasamoʼãi kuri umi siuda oĩva Israel ári, ou peve pe Yvypóra Raʼy.
6
MATEO
24 Pe disípulo ndahaʼéi ipatrón ári, ni pe tembiguái ndoikói ijáragui. 25 Pe disípulope g̃uarã ningo iporãta haʼe imboʼeháraicha, ha pe tembiguái ijáraicha. Ombohéra ramo hikuái óga járape Beelzebú, mba'e piko ohenóivéta chupekuéra hógape? 26 Upévare, ani pekyhyje chuguikuéra, ndaipórigui mba'eve ojejaho'íva ha ndojekuaaukamo'ãiva. ha okañy, upéva ndojekuaamoʼãi. 27 Umi mba'e ha'éva peẽme pytũmbýpe, peñe'ẽ tesape'ápe, ha pe pehendúva apysápe, pemombe'u óga ru'ãme. 28 Ha ani pekyhyje umi ojuka vaʼekuégui ñande rete, péro ndaikatúiva ojuka ñane ánga, pekyhyje uvei pe ikatúvagui ohundi pe ánga ha hete infiérnope. 29 ¿Ndahaʼéi piko oñevende mokõi gorrión peteĩ litro rehe? ha peteĩva umíva apytégui ndoʼamoʼãi yvýpe pende Ru’ỹre. 30 Pene akãrague jepe ojeipapapaite. 31 Upévare, ani pekyhyje, peẽ pevaleve heta gorrióngui. 32 Oimeraẽ omombeʼúva chéve yvyporakuéra renondépe, che amombeʼúta avei chupe che Ru yvágape oĩva renondépe. 33 Ha katu oimeraẽva chenegáva yvypóra renondépe, che avei anegáta chupe che Ru oĩva yvágape renondépe. 34 Ani peimo'ã che ajuha amondo haguã py'aguapy ko yvy ape ári. 35 Che ningo aju amopuʼã hag̃ua peteĩ kuimbaʼépe itúa ndive, ha pe tajýrape isy ndive, ha pe nuerape isy ndive. 36 Ha peteĩ kuimbaʼe enemigokuéra haʼéta hogagua. 37 Pe ohayhuvéva itúva térã isýpe chehegui, namereséi chéve, ha pe ohayhuvéva itaʼýra térã tajýrape chehegui, namereséi chéve. 38 Ha pe ndojagarráiva ikurusu ha osegíva che rapykuéri, nomereséi chéve. 39 Pe ojuhúva hekove operdéta, ha pe operdeva'ekue hekove che rehehápe ojuhúta. 40 Pe penemoguahẽva che rresivi, ha pe che rresivíva orresivi pe chembou vaʼekuépe. 41 Pe orrecibíva peteĩ profétape peteĩ proféta rérape, ohupytýta peteĩ proféta jopói. ha pe orrecibíva peteĩ kuimbaʼe hekojojávape peteĩ kuimbaʼe hekojojáva rérape, ohupytýta peteĩ kuimbaʼe hekojojáva jopói. 42 Ha oimeraẽva omeʼẽva hoyʼu peteĩva koʼã mitã michĩvape peteĩ mbaʼyru y roʼysã peteĩ disípulo rérapente, añetehápe haʼe peẽme, mbaʼeveichavérõ ndoperdemoʼãi ipremio.
7 Ohóvo hikuái, Jesús oñepyrũ heʼi umi héntepe Juan rehe: ¿Mbaʼépa peho pe desiértope pehecha hag̃ua? ¿Peteĩ ka’aguy oñemomýiva yvytu reheve? 8 ¿Mbaʼe piko peẽ pesẽ pehecha hag̃ua? ¿Peteĩ kuimbaʼe oñemonde ao hũvape? péina ápe, umi oipurúva ao hũva oĩ mburuvicha guasu rógape. 9 ¿Mbaʼe piko peẽ pesẽ pehecha hag̃ua? ¿Peteĩ proféta? heẽ, che haʼe peẽme, ha hetave peteĩ profétagui. 10 Ha'e hína pe ojehai vaekue hese: “Péina ápe, amondo che remimbou ne renondépe, ombosako'ítava nde rape.” 11 Añetehápe ha'e peẽme: Kuña heñóiva apytépe nopu'ãi peteĩ tuichavéva Juan Bautista-gui. 12 Ha Juan Bautista ára guive koʼág̃a peve pe rréino yvagapegua ohasa asy, ha umi ivioléntova ojagarra mbaretépe. 13 Opa umi proféta ha pe léi oprofetisa Juan peve. 14 Ha pehupytyséramo, kóva hína Elías, oútava. 15 Pe oguerekóva apysa ohendu haguã, tohendu. 16 Ha katu mbaʼére piko ambojojáta ko ñemoñare? Ojogua umi mitã oguapýva mercado-pe ha ohenóiva hapichakuérape. 17 Ha he'i: —Rombopu peẽme ha ndapejerokyi. ore roñembyasy peẽme, ha napeñembyasýi. 18 Juan ou ndokarúi ni ndoy'úi, ha he'i hikuái: “Ha'e oguereko peteĩ mba'epochy”. 19 Yvypóra Ra'y ou okaru ha hoy'u, ha he'i hikuái: “Péina peteĩ kuimba'e okaru ha ho'úva víno, ha'éva umi cobrador ha pekadór angirũ”. Pe arandu katu hekojoja imembykuéragui. 20 Upéi oñepyrũ ojahéi umi táva ojejapo haguépe hetave hembiapo poderoso, noñearrepentíri haguére. 21 ¡Aichejáranga ndéve, Corazín! ág̃a ndéve, Betsaida! umi tembiapo ipu’akapáva, ojejapova’ekue pendepype, ojejapórire Tiro ha Sidón-pe, ymaite guive oñearrepenti va’erãmo’ã hikuái ao vosa ha tanimbu reheve. 22 Che katu ha'e peẽme: Tiro ha Sidón-pe oaguantavéta pe huísio árape. 23 Ha nde, Capernaúm, reñemomba'eguasúva yvágape, reguerúta Infierno-pe, ojejapórire Sodoma-pe umi tembiapo ipu'akapáva nde rehe, opyta va'erãmo'ã ko'ãga peve. 24 Che katu ha'e peẽme, pe huísio árape, Sodoma retãme ojeaguantavéta peẽme. 25 Upe jave Jesús ombohovái: “ Che Ru, yvága ha yvy Jára, ame’ẽ ndéve aguije, remokañýgui ko’ã mba’e umi iñarandu ha iñarandúvagui, ha reikuaaukágui mitã’ípe”. 26 Upéicha avei, che Ru, ha'ete voi iporãva nde resa renondépe. 27 Opa mba'e che Ru ome'ẽ chéve, ha avave ndoikuaái Ta'ýrape, pe Túva añónte. ni avave ndoikuaái pe Túva, ndahaʼéiramo pe Taʼýra, ha pe Taʼýra ohechaukasévape chupe. 28 Peju che rendápe, opavave peẽ pembaʼapo ha ipohýiva, ha che ameʼẽta peẽme pytuʼu. 29 Pejagarra pende ári che júgo, ha pe’aprende chehegui; Che niko chepy'aporã ha chepy'a guapýgui, ha pejuhúta pytu'u pene ánga. 30 Che júgo ndahasyiete, ha che kárga ivevúi.
MOAKÃHA 11 rehegua 1 Ha ojehu, Jesús omandapa rire umi doce idisipulokuérape, osẽ upégui omboʼe ha opredika hag̃ua itávape. 2 Juan ohendúvo ka'irãime Cristo rembiapo, omondo mokõi hemimbo'e kuérape. 3 Ha oporandu chupe: —Nde piko pe oútava, térãpa roha'arõ ambuépe? 4 Jesús he'i chupekuéra: —Tapeho pehechauka jey Juan-pe umi mba'e pehendúva ha pehecháva. 5 Umi ohechaʼỹva ohecha, ha umi ikarẽva oguata, umi lepróso oñemopotĩ ha umi ohendúva ohendu, umi omanóva oñemopuʼã jey ha umi imboriahúvape oñemombeʼu chupekuéra pe marandu porã. 6 Ha ojehovasa haʼe, oimeraẽ noñembohorýiva cherehe.
7
MATEO
MOAKÃHA 12 rehegua
27 Ha che amosẽramo Beelzebúb rupive umi demóniope, ¿máva piko nde raʼykuéra omosẽ chupekuéra? upévare haʼéta hikuái pende hués. 28 Ha katu amosẽ ramo aña kuérape Tupã Espíritu rupive, upéicharõ Tupã Rréino og̃uahẽma peẽme. 29 Térã mbaʼéicha piko peteĩ persóna oike peteĩ kuimbaʼe imbaretéva rógape, ha ombyai imbaʼerepy, noñapytĩriramo raẽ pe kuimbaʼe imbaretévape? ha upéi ombyaíta hóga. 30 Pe noĩriva chendive, oñemoĩ cherehe. ha pe nombyatýiva chendive, isarambipa. 31 Upévare ha'e peẽme: Opaichagua angaipa ha ñe'ẽ vai oñeperdonáta yvypórape. 32 Oimeraẽ oñe'ẽva peteĩ ñe'ẽ Yvypóra Ra'y rehe, oñeperdonáta chupe. 33 Taha'e pe yvyramáta iporã ha hi'a porã. Térã pemongu'e pe yvyramáta ha hi'a ombyai, pe yvyramáta ojekuaa hi'a rupi. 34 O mbói ñemoñare, mbaʼéicha piko peẽ iñañáva, peñeʼẽ porãta? Pe korasõ henyhẽvagui pe juru oñe’ẽ. 35 Peteĩ kuimbaʼe ivuénova pe tesóro iporãvagui oguenohẽ umi mbaʼe iporãva, ha peteĩ kuimbaʼe iñañáva pe tesóro ivaívagui oguenohẽ mbaʼe vai. 36 Che haʼe peẽme: Opa ñeʼẽ rei heʼíva umi kuimbaʼe, omeʼẽtaha cuenta pe huísio árape. 37 Ne ñeʼẽ rupive rejehustítagui, ha ne ñeʼẽ rupive reñekondena vaʼerã. 38 Upémarõ, Moisés rembiapoukapy mbo'ehára ha fariséo kuéra he'i: —Mbo'ehára, rohechase peteĩ señal ndehegui. 39 Jesús katu heʼi chupekuéra: “ Peteĩ ñemoñare aña ha oporomoakãratĩva oheka peteĩ techaukaha. Ha noñeme'ẽmo'ãi chupe mba'eveichagua techaukaha, maranduhára Jonás techaukaha añónte. 40 Jonás oĩ haguéicha tres día ha tres pyhare pe ballena ryépe. upéicha pe Yvypóra Ra’y oĩta mbohapy ára ha mbohapy pyhare yvy korasõme. 41 Umi kuimbaʼe Nínivegua opuʼãta huísiope koʼag̃aite peve, ha okondena vaʼerã chupe. ha, péina ápe, oĩ koʼápe peteĩ tuichavéva Jonásgui. 42 Pe rréina del sur opuʼãta pe huísiope koʼã henerasión ndive ha okondenáta chupe, pórke haʼe ou ko yvy ape ári guive ohendu hag̃ua Salomón arandu. ha, péina ápe, oĩ koʼápe peteĩ tuichavéva Salomóngui. 43 Pe espíritu kyʼa osẽ vove peteĩ kuimbaʼégui, haʼe oho umi lugár isekohápe, oheka pytuʼu hag̃ua, ha ndojuhúi mbaʼeve. 44 Upéi he'i: “Ajevýta che rógape asẽ haguégui. ha og̃uahẽvo, ojuhu nandi, ojejohéi ha oñembojegua. 45 Upéi oho ha ogueraha ijehe ambue 7 espíritu iñañavéva chugui, ha haʼekuéra oike ha oiko upépe. Upéicha avei oikóta ko ñemoñare iñañávape. 46 Oñe'ẽ aja gueteri tavayguakuéra ndive, péina ápe, isy ha ijoyke'ykuéra oñembo'y okápe, oñe'ẽse hendive. 47 Upéi peteĩ heʼi chupe: “Nde sy ha ne ermanokuéra oñemboʼy okápe, oñeʼẽse nendive”. 48 Jesús katu oporandu pe omombeʼúvape: “ ¿Máva piko che sy?”. ha mávapa che joykeʼykuéra? 49 Upéi oipyso ipo idisipulokuéra gotyo ha heʼi: “ Péina ápe che sy ha che joykeʼykuéra! 50 Oimeraẽ ojapóva che Ru yvagapegua rembipota, upéva hína che ryvy, che reindy ha che sy.
1 Upe jave Jesús oho pytu'uha árape pe trígo rupi. ha hemimboʼekuéra iñembyahýi, ha oñepyrũ oikytĩ trígo, ha hoʼu. 2 Umi fariséo katu ohechávo upéva, he'i chupe: —Péina ápe, ne remimbo'ekuéra ojapo umi mba'e ndojehejáiva ojapo pytu'u árape. 3 Jesús katu he'i chupekuéra: —Ndapeleéi piko mba'épa ojapo David iñembyahýirõ guare ha umi oĩva hendive. 4 Mba'éicha piko ha'e oike Tupã rógape ha ho'u pe mbujape ojehechauka haguã, ha'e ndohejáiva ho'u, ni umi hendive oĩvape guarã, sacerdote kuérape guarãnte? 5 Térã piko napemoñeʼẽi pe Léipe, mbaʼéichapa umi saserdóte oĩva pe témplope omongyʼa pe sábado, ha ndaiporimoʼãi kulpa? 6 Che katu haʼe peẽme: Ko lugárpe oĩha peteĩ tuichavéva pe témplogui. 7 Ha katu peikuaárire mbaʼépa heʼise kóva, che aiporiahuverekose, ha ndahaʼéi sacrificio, napekondenamoʼãi kuri umi hembiapo vaívape. 8 Yvypóra Ra'y ha'e Jára pytu'uha árape jepe. 9 Osẽvo upégui, oike hikuái sinagógape. 10 Ha, péina ápe, oĩ peteĩ kuimbaʼe ipo ipiruva. Ha'e kuéra oporandu chupe: —Ikatu piko ñamonguera pytu'uha árape? ikatu haguã oakusa chupe hikuái. 11 Upéi he'i chupekuéra: —Mba'e piko pende apytépe oguerekóta peteĩ ovecha ha ho'áramo peteĩ yvykuápe sábado árape, ndojokói piko ha ohupíta? 12 ¿Mbaʼeichaitépa iporãve peteĩ kuimbaʼe peteĩ ovechagui? Upévare ikatu jajapo iporãva pytu'uha árape. 13 Upémarõ heʼi pe kuimbaʼépe: “ Eipyso nde po”. Ha oipyso; ha oñemoĩjey hekove, ambuéicha. 14 Upéi umi fariséo osẽ ha ojapo peteĩ konsého kóntrape, mbaʼéichapa ikatu ohundi chupe. 15 Jesús oikuaávo upéva, ojei upégui, ha hetaiterei hénte oho hapykuéri ha omonguera enterovépe. 16 Ha omanda chupekuéra ani haguã oikuaauka chupe. 17 Péicha oñekumpli pe proféta Isaías heʼi vaʼekue. 18 Péina ápe che rembiguái, che aiporavovaʼekue; che ahayhuetéva, che ánga ovy'a porãva hese, amoĩta hi'ári che espíritu, ha ha'e ohechaukáta huísio gentil-kuérape. 19 Haʼe noñorairõmoʼãi, ni nosapukái; ni avave nohendúi iñe'ẽ tapére. 20 Ndoipeʼamoʼãi peteĩ ka’avo oñembyaíva, ha nomboguemo’ãi líno okáiva, omondo peve huísio ipuʼaka hag̃ua. 21 Ha hérare ojeroviáta gentil-kuéra. 22 Upéi ojegueru hendápe peteĩ mba'epochy, ohecha'ỹva ha iñe'ẽngúva. 23 Ha enterove pe puévlo oñemondýi ha heʼi: “¿Ndahaʼéi piko kóva David raʼy?”. 24 Umi fariséo ohendúvo upéva, he'i hikuái: —Ko karai nomosẽi mba'epochy, Beelzebú rupive, pe mba'epochy ruvicha. 25 Jesús oikuaa mbaʼépa opensa hikuái, ha heʼi chupekuéra: “ Opa rréino oñembojaʼóva ojuehe, oñehundipa. ha opa táva térã óga oñemboja'óva ijehe, noñembo'ymo'ãi. 26 Ha Satanás omosẽramo Satanáspe, oñembojaʼo ijehe; mba'éicha piko upéicharõ irreino?
8
MATEO
MOAKÃHA 13 rehegua
27 Upémarõ umi ogajára rembiguái kuéra ou ha he'i chupe: —Karai, ¿ndaha'éi piko reñotỹ ra'e semílla porã nde kokuépe? Moõgui piko ou ñana vai? 28 He'i chupe kuéra: —Peteĩ enemigo ojapo péicha. Umi tembiguái he'i chupe: —¿Reipota piko roho rombyaty chupekuéra? 29 Ha'e katu he'i: —Nahániri. Ani haguã pembyaty aja ñana ñana, peipe'a avei hendive pe trígo. 30 Mokõivéva tokakuaa oñondive pe kóga oñemono'õ meve, ha oñemono'õ vove ha'éta umi omono'õvape: Pembyaty raẽ ñana ñana ha peñapytĩ ryru'ípe pehapy haguã. 31 Peteĩ ehémplo omombeʼu avei chupekuéra: “ Pe Rréino yvagapegua ojogua peteĩ mostaza raʼỹi peteĩ kuimbaʼe oipyhýva ha oñotỹ vaʼekue ikokuépe. 32 Ha'e ningo pe michĩvéva opa mba'e ra'ỹi apytégui, ha okakuaapa rire katu tuichavéva ka'avo apytépe, ha oiko chugui peteĩ yvyramáta, upéicha rupi umi guyra yvategua ou ha opyta hakãme. 33 Oñeʼẽ chupekuéra ambue ehémplo. Pe Rréino yvagapegua ojogua levadúpe, peteĩ kuña ojagarráva ha omokañy mbohapy médico harina-pe, pe levadúra opa peve. 34 Opa koʼã mbaʼe Jesús heʼi umi héntepe ehémplo rupive. ha noñe'ẽi chupe kuéra ñe'ẽjoaju'ỹre. 35 Péicha oñekumpli pe proféta heʼi vaʼekue: “Aipeʼáta che juru ehémplope. Amombe’úta umi mba’e oñeñongatuva’ekue ñemiháme ko yvy oñepyrũ guive. 36 Upémarõ Jesús omondo umi héntepe ha oike hógape, ha idisipulokuéra ou hendápe ha heʼi: “Emombeʼu oréve pe ehémplo oñeʼẽva ñana ñana ñúre”. 37 Ha'e he'i chupekuéra: —Pe oñotỹva pe semilla porã ha'e Yvypóra Ra'y. 38 Pe ñu haʼe hína ko múndo; pe ñemoñare porã haʼe pe rréino raʼykuéra; ha katu umi ñana haʼe pe iñañáva raʼy; 39 Pe enemigo oñotỹva chupekuéra haʼe pe aña; pe cosecha ha’e ko mundo paha; ha umi omonoʼõva haʼe hína umi ánhel. 40 Upévare oñembyatyháicha ñana ñana ha ojehapy tatápe; upéicha oikóta ko yvy pahápe. 41 Yvypóra Ra'y omboúta hi'ánhel, ha ombyatýta irréinogui opa mba'e ivaíva ha umi hembiapo vaíva. 42 Ha'e kuéra omombo peteĩ tatakuápe, upépe ojahe'o ha oisu'úta. 43 Upéi umi hekojojáva omimbipáta kuarahyicha Itúva rréinope. Pe oguerekóva apysa ohendu haguã, tohendu. 44 Jey, pe rréino yvagapegua haʼete peteĩ tesoro oñeñomivaʼekue peteĩ kokuépe; upéva peteĩ kuimba'e ojuhúvo, okañy, ha vy'águi oho ovende opa mba'e oguerekóva, ha ojogua upe kokue. 45 Pe Rréino yvagapegua ojogua peteĩ komersiántepe, ohekáva pérla iporãva. 46 Ojuhu rire peteĩ pérla hepyetereíva, oho ovende opa mbaʼe orekóva ha ojogua. 47 Pe Rréino yvagapegua ojogua peteĩ rred ojeityvaʼekue yguasúpe ha oñembyatýva opaichagua. 48 Umíva henyhẽ vove, oñemboja hikuái y rembe'ýpe, oguapy ha ombyaty umi iporãva mba'yrúpe, ha katu omombo umi ivaíva. 49 Upéicha oikóta ko yvy pahápe, umi ánhel osẽta ha oipeʼáta umi heko vaívape umi hekojojáva apytégui. 50 Ha'e kuéra omombo tatakuápe, upépe ojahe'o ha oisu'úta. 51 Jesús he'i chupe kuéra: —Peẽ piko peikuaa opa ko'ã mba'e? Ha'e kuéra he'i chupe: Heẽ, che Jára.
1 Upe árape voi Jesús osẽ hógagui ha oguapy yguasu rembe'ýpe. 2 Ha hetaiterei hénte oñembyaty hendápe, ha upéicha oho peteĩ várkope ha oguapy; ha opavave atyguasu oñembo'y pe y rembe'ýpe. 3 Upéi he'i chupe kuéra heta mba'e ehémplo rupive: “ Peteĩ ñemitỹhára osẽ oñotỹ; 4 Oñotỹvo, ho'a ra'ỹi tape rembe'ýpe, ha umi guyrakuéra ou ha ho'upa. 5 Oĩ ho'áva ita ári, ndoguerekóihápe heta yvy, ha pya'e heñói, ndoguerekóigui yvy pypuku. 6 Ha kuarahy osẽvo, ojehapypa hikuái; ha ndoguerekóigui hapo, ipiru. 7 Ha oĩ hoʼáva ñuatĩ apytépe; ha umi ñuatĩ heñói ha ombotypa chupekuéra. 8 Ha ambue katu hoʼa yvy porãme, ha hiʼa, oĩ cien vése, oĩ sesenta vése, oĩ treinta vése. 9 Pe oguerekóva apysa ohendu haguã, tohendu. 10 Umi disípulo ou hendápe ha heʼi: —Mbaʼére piko reñeʼẽ chupekuéra ehémplope? 11 Ha'e he'i chupe kuéra: —Oñeme'ẽgui peẽme peikuaa haguã mba'e ñemi oĩva yvága Rréinope, ha noñeme'ẽi chupekuéra. 12 Oimeraẽva oguerekóva, oñeme'ẽta chupe ha hetave mba'e oguerekóta. 13 Upévare añeʼẽ chupekuéra ehémplo rupive. ha ohendúvo nohendúi, ha noñandúi. 14 Ha umívape oñekumpli Isaías profesía heʼíva: Pehendúvo pehendúta ha napentendemoʼãi. ha pehechávo pehecháta, ha ndapehechakuaamo'ãi. 15 Pórke ko puévlo ikorasõ ivai, ha ijapysa ikyrỹi ohendúvo, ha hesa omboty; ani haguã araka'eve ohecha hikuái hesa rupive, ha ohendu ijapysápe, ha ontende ikorasõme, ha oñekonverti, ha che amonguera chupekuéra. 16 Pende resa katu ovy'a, ohechágui, ha pene apysa, ohendúgui. 17 Añetehápe haʼe peẽme, heta profeta ha hekojojáva ohechase hague umi mbaʼe pehecháva, ha ndohechái. ha pehendu umi mbae pehendúva, ha napehendúiva. 18 Upévare pehendu pe ñemitỹhára ehémplo. 19 Oimeraẽva ohendúva pe rréino ñeʼẽ, ha noñandúiva, upéicharõ ou pe iñañáva, ha ojagarra pe oñeñotỹvaʼekue ikorasõme. Kóva ha'e pe ohupytýva semilla tape rembe'ýpe. 20 Ha katu pe orresivi vaʼekue pe semilla itahápe, haʼe hína pe ohendúva pe ñeʼẽ, ha anon vyʼápe orresivi; 21 Ha'e katu noñemopyendai ijehe, ipuku uvei sapy'ami. 22 Pe orresivi vaʼekue semilla ñuatĩ apytépe, haʼe hína pe ohendúva pe ñeʼẽ; ha ko yvóra jepyʼapy, ha mbaʼerepy ñembotavy, omboty pe ñeʼẽ, ha haʼe hiʼaʼỹ. 23 Ha katu pe orresivi vaʼekue semilla pe yvy porãme haʼe pe ohendúva pe ñeʼẽ ha ontendeva; Hi'a avei hi'a ha hi'a, cien vése, sesenta ha treinta. 24 Peteĩ ehémplo omombeʼu avei chupekuéra: “ Pe Rréino yvagapegua oñembojoja peteĩ kuimbaʼe oñotỹ vaʼekuére semílla porã ikokuépe. 25 Umi kuimbaʼe oke aja, ou iñenemigo oñotỹ ñana pe trígo apytépe, ha oho. 26 Ha pe kuña hiʼa ha hiʼa rire, ojekuaa avei umi ñana vai.
9
MATEO
52 Upéi he'i chupekuéra: —Upévare, opavave mbo'ehára leipegua oñembo'éva yvága Rréino rehe, ojogua peteĩ kuimba'e ogajárape, oguenohẽva imba'erepygui umi mba'e pyahu ha itujáva. 53 Jesús ojapopa rire koʼã ehémplo, oho upégui. 54 Og̃uahẽvo hetãme, omboʼe chupekuéra sinagógape, ha haʼekuéra oñemondýi ha heʼi: “¿Moõgui piko ou ko kuimbaʼépe ko arandu ha koʼã mbaʼe ipuʼakapáva?”. 55 ¿Ndahaʼéi piko kóva pe karpintero raʼy? ndaha'éi piko isy hérava María? ha ijoyke'y kuéra, Santiago, José, Simón ha Judas? 56 Ha iñermanakuéra, ¿ndahaʼéi piko enterovéva ñanendive? Moõgui piko ou ko'ã mba'e? 57 Ha'e kuéra ipochy hese. Jesús katu he'i chupe kuéra: — Peteĩ maranduhára ndaha'éi oñemomba'e'ỹva, ndaha'éiramo hetãme ha hógape. 58 Ha ndojapói heta tembiapo ipuʼakapáva upépe ojeroviaʼỹgui hikuái.
ohovasa ha ombojaʼo ha omeʼẽ umi pan idisipulokuérape, ha umi disípulo atyguasúpe . 20 Ha opavave okaru ha henyhẽ, ha ombyaty umi pehẽngue hembývagui 12 kanásto henyhẽva. 21 Umi okaru vaʼekue 5.000 kuimbaʼe rupi, ndahaʼéi kuña ha mitã. 22 Upepete Jesús ojoko idisipulokuérape ojupi hag̃ua peteĩ várkope ha oho hag̃ua henonderã ótro ládope, ha haʼe omondo aja umi héntepe. 23 Omondo rire umi héntepe, ojupi peteĩ montáñape aparte oñemboʼe hag̃ua. 24 Pe várko katu oĩma yguasu mbytére, otyryry ola, yvytu ojoykére. 25 Pyhare irundyha jave, Jesús oho hendápe kuéra, oguata yguasu ári. 26 Umi disípulo ohechávo Jesús oguataha pe mar ári, oñemondýi hikuái ha heʼi: “Peteĩ espíritu hína. ha osapukái hikuái kyhyjégui. 27 Upepete Jesús he'i chupe kuéra: —Pevy'a. ha’e che; ani rekyhyje. 28 Pedro he'i chupe: —Che ruvicha, nde ha'éramo, ere chéve aju haguã ne rendápe y ári. 29 Ha'e he'i: —Eju. Oguejy rire Pedro pe kanóagui, oguata pe y ári oho haguã Jesús rendápe. 30 Ha ohechávo pe yvytu hatãha, okyhyje. ha oñepyrũvo oñapymi, osapukái: “Che Ruvicha, chesalva”. 31 Upepete Jesús oipyso ipo ha ojagarra chupe ha he'i chupe: —Nde rejerovia'ỹva, mba'ére piko reduda? 32 Oike rire hikuái pe várkope, pe yvytu opyta. 33 Upémarõ umi oĩva pe várkope ou ha oadora chupe ha heʼi: “Añetehápe nde ningo Ñandejára Raʼy”. 34 Ohasávo hikuái, og̃uahẽ hikuái Genesaret retãme. 35 Ha umi kuimbaʼe upe lugárpegua oikuaa rire chupe, omondo hikuái opa upe tetã oĩvape ijerére, ha ogueru hendápe opa hasývape. 36 Ha ojerure asy chupe topoko ijao rembe'ýre añoite, ha opavave opokóva okuera porã.
MOAKÃHA 14 rehegua 1 Upe jave Herodes mburuvicha guasu ohendu Jesús herakuãha. 2 Ha he'i hembiguái kuérape: “Kóva hína Juan Bautista; haʼe oikove jey omanóva apytégui; ha upévare umi tembiapo ipuʼakapáva ojehechauka ipype. 3 Herodes ningo ojagarra Juanpe, ojokua ha omoinge chupe kárselpe, iñermáno Felipe rembireko Herodias rehehápe. 4 Juan he'i chupe: —Ndaikatúi reguereko chupe. 5 Ha ojukase rire chupe, okyhyje umi héntegui, ohechágui chupe proféta ramo. 6 Herodes kumpleáño katu, Herodías rajy ojeroky henondépe ha ombovy'a Herodes. 7 Upémarõ haʼe opromete peteĩ huraménto omeʼẽtaha chupe oimeraẽ mbaʼe ojeruréva. 8 Ha isy he'i chupe, he'i chupe: —Eme'ẽ chéve ko'ápe Juan Bautista akã peteĩ mba'yrúpe. 9 Pe rréi ombyasy, upéicharõ jepe pe juramento ha umi oguapýva hendive okaru jave, omanda oñemeʼẽ hag̃ua chupe. 10 Ha'e omondo ha oñakã'o Juan-pe ka'irãime. 11 Upéi ojegueru iñakã peteĩ mba'yrúpe ha oñeme'ẽ pe kuñataĩme, ha ogueraha isýpe. 12 Hemimbo'e kuéra ou ohupi hetekue ha oñotỹ ha oho omombe'u Jesúspe. 13 Jesús ohendúvo upéva, osẽ várkope peteĩ desiértope, ha umi hénte ohendúvo upéva, oho hapykuéri yvýrupi umi siudágui. 14 Ha Jesús osẽ, ha ohecha hetaiterei hénte, ha oiporiahuvereko chupekuéra, ha omonguera umi hasývape. 15 Ka'aru jave, hemimbo'ekuéra ou hendápe ha he'i chupe: —Kóva niko peteĩ yvy ojeiko'ỹháme, ha ko'ágã ohasáma ára. pemondo umi héntepe oho hag̃ua umi puévlope ha ojogua hiʼupy. 16 Jesús katu he'i chupekuéra: —Natekotevẽi oho hikuái. peme'ẽ chupekuéra ho'u haguã. 17 Haʼekuéra heʼi chupe: “Koʼápe roguereko 5 pan ha mokõi pira”. 18 Ha'e he'i: —Pegueru ko'ápe che rendápe. 19 Ha heʼi umi héntepe oguapy hag̃ua kapiʼipe, ha ojagarra umi cinco pan, ha umi mokõi pira, ha omaña yvága gotyo,
MOAKÃHA 15 rehegua 1 Upéi ou Jesús rendápe umi Moisés rembiapoukapy mbo'ehára ha fariséo Jerusaléngua ha he'i. 2 Mba'ére piko ne remimbo'ekuéra omboyke umi anciano reko? ndojohéigui ipo ho'u jave mbujape. 3 Jesús katu he'i chupekuéra: —Mba'ére piko peẽ pejapo Tupã rembiapoukapy pende rekoha rupi? 4 Tupã he'i: “Emomba'e nde túva ha nde sýpe, ha pe omaldesíva itúva térã isýpe tomano tomano”. 5 Peẽ katu peje: ‘Oimeraẽ heʼíva itúva térã isýpe: ‘Opa mbaʼe chepytyvõtava rupive. 6 Ha ani pemombaʼeguasu itúvape térã isýpe, haʼe isãso vaʼerã. Péicha pejapo Tupã rembiapoukapy mba'eve'ỹre pende jepokuaa rupive. 7 Peẽ hovamokõiva, Isaías oprofetisa porã penderehe he'ívo. 8 Ko tavayguakuéra oñemoag̃ui cherehe ijuru rupive, ha chemombaʼe ijurúpe; ha katu ikorasõkuéra mombyry oĩ chehegui. 9 Ha katu en vano chemombaʼeguasu hikuái, omboʼévo doctrina-kuérare yvypóra rembiapoukapy. 10 Upéi ohenói umi héntepe ha heʼi chupekuéra: — Pehendu ha pentende.
10
MATEO
11 Ndahaʼéi pe oikéva ijurúpe omongyʼáva peteĩ kuimbaʼépe; ha katu pe osẽva ijurúgui, kóva omongyʼa peteĩ kuimbaʼépe. 12 Upéi ou hemimbo'e kuéra ha he'i chupe: —Reikuaápa umi fariséo oñembohory hague ohendu rire ko'ã mba'e? 13 Ha'e katu ombohovái ha he'i: —Opa mba'e che Ru yvagapegua noñotỹiva, oñemongu'éta. 14 Peheja chupekuéra: haʼekuéra siégo omoakãva umi ohechaʼỹvape. Ha pe ohecha'ỹva omotenondéramo pe ohecha'ỹvape, mokõivéva ho'áta pe yvykuápe. 15 Upémarõ Pedro he'i chupe: —Emombe'u oréve ko ehémplo. 16 Jesús he'i: —Peẽ piko napentendeporãi gueteri? 17 Napeikuaái gueteri piko opa mba'e oikéva ijurúpe oikeha ñande ryepýpe ha oñemombo pe ysyry guasúpe? 18 Ha katu umi mbaʼe osẽva ijurúgui osẽ ñane korasõgui; ha omongyʼa hikuái pe kuimbaʼépe. 19 Pórke ñane korasõgui osẽ umi pensamiénto ivaíva, umi jejuka, tekovai, tekovai, ñemonda, testígo japu ha ñeʼẽ vai. 20 Ko'ãva ha'e umi mba'e omongy'áva yvypórape, okaru ramo ipo ojejohéi'ỹre, nomongy'ái yvypórape. 21 Upéi Jesús oho upégui ha oho Tiro ha Sidón rembe'ýpe. 22 Upéi ou peteĩ kuña Canaángua, ha osapukái chupe: “Che poriahuvereko, che Jára, nde David Ra’y. che membykuña oñeñandu vaieterei peteĩ aña ndive. 23 Haʼe katu nombohováiri chupe ni peteĩ ñeʼẽ. Hemimbo'e kuéra ou ojerure asy chupe: —Emondo chupe. ha'e osapukáigui ñande rapykuéri. 24 Ha'e katu he'i: —Che ndaha'éi añemondova'ekue Israel róga ovecha okañýva rendápe. 25 Upéi ou ha oadora chupe ha heʼi: “Che Ruvicha, chepytyvõ”. 26 Ha'e katu he'i: —Naiporãi jaipe'a umi mitã mbuja ha ñamombo jaguápe. 27 Ha ha'e he'i: —Añete, che Jára, jagua ho'u umi mba'e ro'o ho'áva ijára meságui. 28 Upémarõ Jesús he'i chupe: —Kuña, tuicha nde jerovia. Ha imembykuña okuera upe aravo guive. 29 Jesús osẽ upégui ha og̃uahẽ yguasu Galilea gotyo. ha ojupi peteĩ yvytýpe ha oguapy upépe. 30 Ha hetaiterei hénte ou hendápe, oguerekóva hendivekuéra umi ikarẽva, ohechaʼỹva, iñeʼẽngúva, iñeʼẽngúva, ha heta ambuéva, ha oity chupekuéra Jesús py gotyo; ha omonguera chupekuéra. 31 Upeichaite umi hénte oñesorprende ohechávo umi iñeʼẽngúva oñeʼẽha, umi ikangýva okuera, umi ikarẽva oguata ha umi ohechaʼỹva ohecha hag̃ua. 32 Upémarõ Jesús ohenói hemimbo'e kuérape ha he'i: — Aiporiahuvereko umi héntepe, tres día opytáva chendive ha ndoguerekomo'ãi mba'eve ho'u haguã. 33 Hemimbo'e kuéra he'i chupe: —Moõgui piko jaguerekóta hetaiterei mbuja pe desiértope, ñamyenyhẽtaha hetaiterei héntepe? 34 Jesús he'i chupe kuéra: —Mboy mbuja piko peguereko? Ha'e kuéra he'i: Siete ha mbovymi pira'i. 35 Haʼe heʼi umi héntepe oguapy hag̃ua yvýpe. 36 Upéi ojagarra umi 7 pan ha pira, oagradese ha ombojaʼo ha omeʼẽ idisipulokuérape ha umi disípulope heta héntepe. 37 Ha opavave okaru ha henyhẽ, ha ombyaty hikuái pe so'o oñembyaívagui hembýva 7 kanásto henyhẽva. 38 Umi ho'úva katu cuatro mil kuimba'e, kuña ha mitã'i'ỹre.
39 Upéi omondo umi héntepe, ojupi várkope ha og̃uahẽ Magdala rembeʼýpe. MOAKÃHA 16 rehegua 1 Ou avei umi fariséo saduséo ndive, ha ojerure Jesúspe ohechauka hag̃ua chupekuéra peteĩ milágro yvágagui. 2 Ha'e he'i chupe kuéra: —Ka'aru vove peje: ‘Iporãta, yvága pytãgui. 3 Ha pyhareve: “Ko árape niko ára vai, yvága pytã ha ijyvyku’i”. O peẽ hovamokõiva, ikatu pehechakuaa yvága rova; ha katu ndaikati piko pehechakuaa umi techaukaha ára rehegua? 4 Peteĩ ñemoñare iñañáva ha oporomoakãratĩva oheka peteĩ techaukaha; ha noñemeʼẽmoʼãi chupe mbaʼeveichagua techaukaha, proféta Jonás techaukaha añónte. Ha oheja chupe kuéra ha oho. 5 Ha idisipulokuéra og̃uahẽvo pe ótro ládo, hesarái hikuái ogueraha hag̃ua mbujape. 6 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Peñangarekóke ha peñangarekóke umi fariséo ha saduseo levadúre. 7 Ha'e kuéra oñomongeta ojuehe ha he'i: —Ore ndoroguerahái mbujape. 8 Jesús ohechakuaávo upéva, he'i chupekuéra: —Peẽ pejerovia'ỹva, mba'ére piko pejepy'amongeta ojuehe, ndapeguerúigui mbuja? 9 Napeikuaaporãi gueteri piko, ha napenemanduʼái piko umi cinco mbujare umi cinco mil apytégui, ha mboy kanástopa pembyaty? 10 Ni umi 7 pan umi cuatro mil apytégui ha mboy kanásto piko pembyaty? 11 Mba'éicha piko ndapeikuaái nda'éi hague peẽme mbuja rehe, peñangarekótaha fariseo ha saduseo levadúre? 12 Upémarõ haʼekuéra ontende mbaʼéichapa haʼe heʼi hague chupekuéra toñatende hag̃ua pe mbuja levadúre, síno umi fariséo ha saduséo mboʼepyre. 13 Jesús og̃uahẽvo Cesarea Filipos rembeʼýpe, oporandu idisipulokuérape: “ ¿Máva piko heʼi umi hénte che haʼeha Yvypóra Raʼy?”. 14 Ha'e kuéra he'i: —Oĩ he'íva nde ha'eha Juan Bautista. ha ambue katu, Jeremías, térã peteĩ maranduhára apytégui. 15 Ha'e he'i chupe kuéra: —Máva piko peje che ha'eha? 16 Simón Pedro he'i: —Nde hína Cristo, Tupã oikovéva Ra'y. 17 Jesús he'i chupe: —Nde , Simón Barjona, revy'a, so'o ha tuguy ndoikuaaukái ndéve, che Ru yvagapegua uvei. 18 Ha haʼe avei ndéve: Nde haʼeha Pedro, ha ko ita ári amopuʼãta che tupao; ha umi aña retã rokẽ ndopuʼakamoʼãi hese. 19 Ha ame'ẽta ndéve yvága rréino llave, ha opa mba'e reñapytĩva ko yvy ape ári ojejokóta yvágape. 20 Upéi heʼi idisipulokuérape ani hag̃ua heʼi avavépe Jesús haʼeha pe Cristo. 21 Upe guive Jesús oñepyrũ ohechauka idisipulokuérape mbaʼéichapa oho vaʼerã Jerusalénpe, ha ohasa asy heta mbaʼe umi ansiáno, saserdóte ruvicha ha mboʼehára leipegua, ha ojejuka ha oikove jey tercer díape. 22 Upémarõ Pedro ojagarra chupe ha oñepyrũ ojaʼo chupe ha heʼi: “Che Ruvicha, epyta mombyry ndehegui, upéva ndoikomoʼãi ndéve g̃uarã”.
11
MATEO
23 Haʼe katu ojere ha heʼi Pédrope: “ Esẽ che rapykuéri, Satanás, nde ningo chembopochy, nde ningo nerehetũi umi mbaʼe Tupã mbaʼéva, síno umi yvypóra mbaʼéva”. 24 Upémarõ Jesús he'i hemimbo'e kuérape: —Oĩramo ouséva che rapykuéri, toñenega ijehe ha tohupi ikurusu ha chemoirũ. 25 Oimeraẽva osalvaséva hekove, operde va'erã, ha oimeraẽ operdéva hekove che rehehápe, ojuhúta. 26 ¿Mbaʼe piko ideprovécho peteĩ kuimbaʼépe, ohupytýramo ko múndo tuichakuére, ha operde ramo hiʼánga? térã mba'épa ome'ẽta peteĩ kuimba'e hi'ánga rehe? 27 Yvypóra Raʼy oútagui Itúva rekomimbipápe hiʼánhel ndive; ha upéi haʼe omyengoviáta peteĩ teĩme hembiapokuéraicha. 28 Añetehápe ha'e peẽme: Oĩ ko'ápe oñembo'ýva, nomanomo'ãiva, ohecha peve pe Yvypóra Ra'ýpe ouha Irréinope.
19 Upémarõ umi disípulo ou Jesús rendápe ojuehegui, ha heʼi: —Mbaʼére piko ndaikatúi romosẽ chupe? 20 Jesús he'i chupekuéra: —Peẽ ndapegueroviáigui, añetehápe ha'e peẽme: Peguerekóramo jerovia peteĩ mostaza ra'ỹi ra'ỹiicha, peje va'erã ko yvytýpe: Peipe'a ko'águi mombyry pehẽngue. ha oipeʼáta; ha mbaʼeve ndaikatumoʼãi peẽme. 21 Péro koʼãichagua ndosẽi ñemboʼe ha ayuno rupive. 22 Oiko aja hikuái Galileape, Jesús he'i chupekuéra: “ Yvypóra Ra'ýpe oñeme'ẽta yvypóra pópe. 23 Ha ojukáta chupe hikuái, ha mbohapyha árape oñemoingove jeýta. Ha ombyasyeterei hikuái. 24 Og̃uahẽvo hikuái Capernáumpe, umi orresivi vaʼekue impuésto og̃uahẽ Pedro rendápe ha heʼi: “¿Ndahaʼéi piko pende jára opaga impuésto?”. 25 Ha'e he'i: “Si!” Oike rire pe ógape, Jesús ojoko chupe ha he'i chupe: —Mba'e piko repensa Simón? mávaguipa umi mburuvicha guasu yvy arigua ogueraha jepokuaa térã impuesto? imembykuéragui voi, térã umi extranhérogui? 26 Pedro he'i chupe: —Umi extranhérogui. Jesús he’i chupe: —Upérõ umi mitã isãso. 27 Upevére, ani hag̃ua rombopochy chupekuéra, tereho yguasúpe, ha emombo peteĩ gancho, ha ejagarra pe pira ojupi ypy vaʼekue; ha reipe'a vove ijuru, rejuhúta peteĩ viru pehẽngue.
MOAKÃHA 17 rehegua 1 Seis ára rire Jesús ojagarra Pedro, Santiago ha iñermáno Juanpe, ha ogueraha chupekuéra peteĩ yvyty yvate gotyo ojuehegui. 2 Ha oñemoambue henondépe, hova omimbi kuarahyicha, ha ijao morotĩ tesapeicha. 3 Ha, péina ápe, ojehechauka chupekuéra Moisés ha Elías oñeʼẽvo hendive. 4 Upémarõ Pedro he'i Jesúspe: —Che Ruvicha, iporã oréve roime ko'ápe. Peteĩ ndéve g̃uarã, ha peteĩ Moiséspe g̃uarã, ha peteĩ Elíaspe g̃uarã. 5 Ha'e oñe'ẽ aja gueteri, peteĩ arai omimbipáva ojaho'i chupekuéra, ha pe arai apytégui peteĩ ñe'ẽ he'íva: “Kóva hína che Ra'y ahayhuetéva. pehendu chupe. 6 Umi disípulo ohendúvo upéva, oñesũ hova ári ha okyhyjeterei. 7 Jesús ou opoko hesekuéra ha he'i: —Pepu'ã ha ani pekyhyje. 8 Ha ohupi rire hikuái, ndohechái avavépe, Jesús añoite. 9 Oguejy aja hikuái pe montáñagui, Jesús heʼi chupekuéra: “ Ani pemombeʼu pe visión avavépe, pe Yvypóra Ra’y oikove jey peve omanóva apytégui”. 10 Hemimbo'e kuéra oporandu chupe: —Mba'ére piko umi mbo'ehára leipegua he'i Elías ou raẽtaha? 11 Jesús he'i chupekuéra: --Añetehápe Elías oúta raẽ ha omoĩjey opa mba'e. 12 Che ha'e peẽme, Elías oumaha, ha'ekuéra ndoikuaái chupe, ojapo uvei hese oipotaháicha. Upéicha avei pe Yvypóra Ra'y ohasa asýta hesekuéra. 13 Upéi hemimbo'e kuéra ontende ha'e oñe'ẽha chupekuéra Juan Bautista rehe. 14 Og̃uahẽvo hikuái umi hénte rendápe, ou hendápe peteĩ kuimbaʼe oñesũ henondépe ha heʼi: 15 Che Ruvicha, eiporiahuverekomína che ra'ýpe, ha'e itavy ha ipy'a rasy, py'ỹi ho'águi tatápe ha py'ỹi ýpe. 16 Ha agueru chupe ne remimbo'e kuéra rendápe, ha ndaikatúi omonguera chupe. 17 Upémarõ Jesús heʼi: “ Pe henerasión ndojeroviapáiva ha iñañáva, ¿arakaʼe peve piko aiméta penendive? ¿araka'e peve piko ahejáta peẽme? pegueru chupe ko’ápe che rendápe. 18 Ha Jesús omongavaju añape; Ha osẽ chugui, ha pe mitã okuera upe aravo guive.
MOAKÃHA 18 rehegua 1 Upe jave avei hemimbo'e kuéra oguahẽ Jesús rendápe ha he'i: “Máva piko pe tuichavéva Rréino yvagapeguápe? 2 Upémarõ Jesús ohenói peteĩ mitãʼípe ha omoĩ ijapytepekuéra. 3 Ha heʼi: “ Añetehápe haʼe peẽme, napeñekonvertíriramo ha peiko mitãicha, ndapeikemoʼãi pe Rréino yvagapeguápe. 4 Upévare, oimeraẽ oñemomirĩva ko mitãicha, upéva hína pe tuichavéva pe rréino yvagapeguápe. 5 Ha orrecibítava peteĩ mitã michĩva peichagua che rérape, che rresivi. 6 Ha katu oimeraẽva ombopochýva peteĩva koʼã mitã michĩva cherehe, iporãvéta chupe g̃uarã oñemosaingo ijajúrare peteĩ ita molino, ha oñembohypa pe yguasu pypukúpe. 7 ¡Aichejáranga yvóra umi ofensa rupi! tekotevẽgui ou umi ofensa; ha katu ai pe kuimba'e ou va'ekuére pe mba'evai! 8 Upévare, nde po térã nde py ndeperhudikáramo, eikytĩ ha emombo ndehegui. 9 Ha nde resa ndeperhudika ramo, eipe'a ha emombo ndehegui. 10 Peñangarekóke ani hag̃ua pemombaʼe peteĩva koʼã michĩva apytégui; ha'égui peẽme: Yvágape hi'ángel kuéra ohecha memeha che Ru yvagapegua rova. 11 Yvypóra Raʼy ou osalva hag̃ua pe okañy vaʼekuépe. 12 Mba'éicha piko peimo'ã? peteĩ kuimbaʼe oguerekóramo cien ovecha, ha peteĩva okañy, ndohejái piko umi noventa y nueve, ha oho yvytýpe ha oheka pe okañýva? 13 Ha ojuhúramo, añetehápe haʼe peẽme, haʼe ovyʼave upe ovechakuérare, umi noventa y nueve ndokañýivagui. 14 Upéicharõ jepe, ndahaʼéi pende Ru yvagapegua rembipota, peteĩva koʼã mitã michĩva omano. 15 Ha ne ryvy oikóramo nderehe, tereho emombe'u chupe hembiapo vaikue nde ha ha'e añoite.
12
MATEO
16 Péro haʼe nerenduséiramo, egueraha nendive peteĩ térã mokõi testígo, ikatu hag̃uáicha oñemoañete opa mbaʼe heʼíva mokõi térã mbohapy testígo. 17 Ha'e nohendúi ramo umíva, emombe'u tupaópe, ha nohendúiramo tupaópe, toiko ne ndive tetã ambuegua ha impuesto okobrávaicha. 18 Añetehápe ha'e peẽme: Opa mba'e peñapytĩva ko yvy ape ári, ojejokóta yvágape. 19 Che haʼe jey peẽme: Mokõi pende apytégui oñemoĩramo peteĩ ñeʼẽme ko yvy ape ári oimeraẽ mbaʼe ojerurétavare, che Ru yvagapeguágui ojejapóta hesekuéra. 20 Pórke mokõi térã mbohapy oñembyatyhápe che rérape, upépe aime ijapytepekuéra. 21 Upémarõ Pedro ou hendápe ha he'i chupe: —Che ruvicha, mboy vése piko che ermáno opeka cherehe ha aperdona chupe? siete jey peve? 22 Jesús he'i chupe: —Che nda'éi ndéve siete vése peve. 23 Upévare pe rréino yvagapegua oñembojoja peteĩ rréi rehe, ojagarraséva hembiguáikuérape. 24 Ha oñepyrũvo okonta, ojegueru chupe peteĩ odevéva chupe diez mil talento. 25 Ha katu ndohepymeʼẽi rupi, ijára omanda oñevende hag̃ua chupe, hembireko, imembykuéra, ha opa mbaʼe orekóva ha ojepaga hag̃ua. 26 Upémarõ pe tembiguái oñesũ ha oadora chupe ha heʼi: “Che Ruvicha, eñehaʼãkena chendive, ha che apagáta ndéve opa mbaʼe”. 27 Upéi upe tembiguái jára oiporiahuvereko ha opoi chupe ha operdona chupe pe odevéva. 28 Upe tembiguái katu osẽ ha ojuhu peteĩ hapicha hembiguái odevéva chupe cien pláta. 29 Ha iñirũ hembiguái oñesũ ipy gotyo ha ojerure asy chupe ha heʼi: “Epasiénsia chendive, ha che apagáta ndéve opa mbaʼe”. 30 Ha'e ndoipotái, oho oity chupe ka'irãime, opaga peve pe odevéva. 31 Upémarõ hapichakuéra hembiguái ohechávo pe ojehúva, ombyasyeterei ha ou omombeʼu ijárape opa mbaʼe oiko vaʼekue. 32 Upéi ijára ohenói rire chupe, he'i chupe: “Tembiguái aña, che aperdona ndéve opa mba'e redevéva, che reipota haguére. 33 ¿Ndahaʼéi piko nde reiporiahuvereko vaʼerãmoʼã ne rapicha rembiguáipe, che roiporiahuvereko haguéicha? 34 Ijára ipochy ha omeʼẽ chupe umi ombohasa asývape, opaga peve opa mbaʼe odevéva chupe. 35 Upéicha avei che Ru yvagapegua ojapóta avei penderehe, pene korasõ guive napeperdonáiramo peteĩ teĩ ijoykeʼýpe hembiapo vaikue.
5 Ha he'i: —Upévare kuimba'e ohejáta itúva ha isýpe ha ojejokóta hembirekóre. 6 Upévare haʼekuéra ndahaʼevéima mokõi mokõi, peteĩntente. Upévare, pe Tupã ombojoajúva, ani yvypóra omboja'o. 7 Ha'ekuéra he'i chupe: —Mba'ére piko Moisés omanda ome'ẽ haguã kuatia ojedivorsia haguã ha omosẽ haguã chupe? 8 Ha'e he'i chupe kuéra: —Pende py'a hatã rupi Moisés oheja pemomombyry pene rembirekógui. 9 Che ha'e peẽme: Oimeraẽ oipe'áva hembirekógui, ndaha'éiramo tekovai rehe, ha omenda ambuére, oporomoakãratĩ. 10 Hemimbo'e kuéra he'i chupe: “Pe kuimba'e oikóramo upéicha hembireko ndive, naiporãi omenda. 11 Jesús katu he'i chupekuéra: —Opavave ndaikatúi oguerohory ko ñe'ẽ, ndaha'éiramo umi oñeme'ẽvape. 12 Oĩ eunuco onase vaʼekue upéicha isy rye guive, ha oĩ eunuco ojejapo vaʼekue yvypóragui eunuco ramo. Ikatúva orresivi, torrecibi. 13 Upéi ojegueru hendápe mitã mimi omoĩ haguã ipo hi'ári ha oñembo'e haguã. 14 Jesús katu he'i: —Peheja umi mitã michĩva ha ani pembotove chupekuéra ou che rendápe. 15 Ha omoĩ ipo hiʼarikuéra ha osẽ upégui. 16 Ha, péina ápe, peteĩ ou ha he'i chupe: Mbo'ehára porã, mba'e porãpa ajapóta, ahupyty haguã jeikove opave'ỹva? 17 Ha'e ramo he'i chupe: —Mba'ére piko cherehe imba'eporãha? ndaipóri iporãva peteĩnte, upéva hína Tupã. 18 Ha'e he'i chupe: —Mávapa? Jesús he'i: Ani reporojuka, Ani reporomoakãratĩ, Ani remonda, Ani remombe'u japu. 19 Emomba'e nde ru ha nde sýpe, ha ehayhu nde rapichápe nde jupeicha. 20 Pe mitãrusu he'i chupe: —Opa ko'ã mba'e añongatu chemitã guive. 21 Jesús he'i chupe: —Reiko porãséramo, tereho evende umi mba'e rerekóva ha eme'ẽ mboriahúpe, ha reguerekóta tesoro yvágape. 22 Pe mitãrusu ohendúvo upéva, oñembyasývo oho, oguerekógui heta mba'e. 23 Upémarõ Jesús he'i hemimbo'e kuérape: —Añetehápe ha'e peẽme, peteĩ kuimba'e ipirapire hetáva hasy oike haguã Rréino yvágape. 24 Ha haʼe jey peẽme: Ndahasyiete peteĩ kaméllo ohasa peteĩ aguja resa rupi, peteĩ kuimbaʼe ipirapire hetáva oike rangue Tupã Rréinope. 25 Hemimbo'e kuéra ohendúvo upéva, oñemondýi ha he'i: “¿Máva piko upéicharõ ikatu ojesalva? 26 Jesús katu omaña hese kuéra ha he'i chupe kuéra: — Yvypórape guarã ndaikatumo'ãi ko mba'e. Tupã ndive katu opa mba'e ikatu. 27 Upémarõ Pedro he'i chupe: —Ore roheja opa mba'e ha roguata nde rapykuéri. mba'e piko jaguerekóta upévare? 28 Jesús he'i chupekuéra: “ Añetehápe ha'e peẽme, peẽ chemoirũva'ekue, Yvypóra Ra'y oguapy vove iguapyha hekomimbipávape, peguapýta avei doce trónope, pehusga umi doce trívupe Israel. 29 Ha opavave ohejáva hóga, térã joykeʼy, térã iñermána, térã itúva, térã isy, térã hembireko, térã itaʼyrakuéra, térã yvykuéra, che réra rehehápe, ohupytýta cien vése, ha ohupytýta tekove opaveʼỹva.
MOAKÃHA 19 rehegua 1 Jesús omombeʼupa rire koʼã mbaʼe, oho Galileagui ha og̃uahẽ Judéa rembeʼýpe Jordán mboypýri. 2 Ha hetaiterei hénte oho hapykuéri; ha omonguera chupekuéra upépe. 3 Umi fariséo ou avei hendápe, oipy'ara'ã chupe, ha he'i chupe: —Oĩ piko peteĩ kuimba'e oheja hembirekógui opa mba'ére? 4 Ha he'i chupe kuéra: —Napemoñe'ẽi piko pe ojapova'ekue iñepyrũmbýpe kuimba'e ha kuña.
13
MATEO
30 Ha katu heta umi tenondegua oikóta ipahaitépe; ha umi ipahaguéva haʼéta tenonderã.
23 Ha ha'e he'i chupekuéra: “ Añetehápe pey'úta che kópa ha peñemongaraíta pe ñemongarai che añemongaraíva reheve oñeme’ẽva’ekue umi che Ru ombosako’ívape. 24 Umi diez ohendúvo upéva, ipochy hikuái umi mokõi joykeʼy rehe. 25 Jesús ohenói chupekuéra ha he'i: —Peẽ peikuaa umi tetã ambuegua mburuvichakuéra oisãmbyhyha hese kuéra, ha umi tuichavéva oguerekoha autorida hese kuéra. 26 Pende apytépe katu ndaha'emo'ãi upéicha, ha katu pe tuicha oipotáva pende apytépe, toiko pene rembiguái ramo. 27 Oimeraẽ oisãmbyhyséva pende apytépe, toiko pene rembiguái ramo. 28 Yvypóra Raʼy ndoúi haguéicha oservi hag̃ua chupe, síno oservi ha omeʼẽ hag̃ua hekove rreskáteramo hetápe. 29 Osẽvo hikuái Jericógui, hetaiterei hénte oho hapykuéri. 30 Upémarõ, mokõi ohecha'ỹva oguapýva tape rembe'ýpe, ohendúvo Jesús ohasaha upérupi, osapukái ha he'i: —Ore poriahuvereko, nde Ruvicha, David Ra'y. 31 Umi hénte ojaʼo chupekuéra okirirĩ haguére, ha haʼekuéra osapukái ha heʼi: “Ore poriahuverekomína, nde Ruvicha, nde David Raʼy”. 32 Jesús oñembo'y ha ohenói chupekuéra ha he'i: —Mba'e piko peipotáta ajapo penderehe? 33 Ha'e kuéra he'i chupe: —Che Jára, ore resa ojepe'a haguã. 34 Upémarõ Jesús oiporiahuvereko chupekuéra ha opoko hesáre, ha upepete ohecha hikuái ha oho hapykuéri.
MOAKÃHA 20 rehegua 1 Pe Rréino yvagapegua ojogua peteĩ kuimbaʼe ogajárape, osẽvaʼekue pyhareve pyte okontrata hag̃ua iparraltýpe ombaʼapóvape. 2 Oñemoĩ rire peteĩ ñeʼẽme umi mbaʼapohára ndive peteĩ pláta pehẽngue peteĩ árape, omondo chupekuéra iparraltýpe. 3 Upe rire Jesús osẽ pe tercera óra rupi, ha ohecha umi hénte oñemboʼýva hína pe plátope. 4 Ha heʼi chupekuéra; Peho avei pe parraltýpe ha ame'ẽta peẽme opa mba'e iporãva. Ha oho hikuái hape. 5 Osẽ jey seis ha 9 aravo rupi, ha ojapo upéicha avei. 6 Pe 11 aravo rupi Jesús osẽ, ha ojuhu ambue tapicha oñembo'y'ỹva, ha he'i chupekuéra: —Mba'ére piko pepyta ko'ápe ára pukukue pemba'apo'ỹre? 7 Ha'e kuéra he'i chupe: —Avave nañandetratáigui. He'i chupe kuéra: Peho avei pe parraltýpe. ha oimeraẽ mbaʼe oĩporãva, upéva pehupytýta. 8 Upémarõ kaʼaruete, pe parralty jára heʼi chupe: “Ehenói umi mbaʼapohárape ha emeʼẽ chupekuéra imbaʼe opagáva, pe último guive pe primero peve”. 9 Og̃uahẽvo umi oñekontratávape 11 óra rupi, káda uno orresivi peteĩ pláta pehẽngue. 10 Ha katu umi tenondegua oúvo, oimoʼã hikuái ohupytyvaʼerãmoʼã hetave; ha upéicha avei ohupyty hikuái peteĩ teĩme peteĩ pláta. 11 Ha orresivi rire hikuái, oñeʼẽmbegue hikuái pe óga járare. 12 He'i: “Ko'ã ipahaguéva omba'apo peteĩ aravo'ínte, ha nde rembojoja ore ndive, rogueraháva ára pukukue ha haku”. 13 Haʼe katu ombohovái peteĩvape ha heʼi: “Che angirũ, ndajapói mbaʼeve ivaíva nderehe. 14 Ejagarra nde rekoha ha tereho, ame'ẽta ko ipahaitépe, nde reme'ẽháicha. 15 ¿Ndaikatúi piko ajapo aipotáva che mbaʼéva ndive? Ivai piko nde resa, che rekoporã haguére? 16 Upéicha umi ipahaitéva oikóta tenonderã, ha umi tenondegua oúta tapykuépe, heta oñehenóiva, péro saʼi ojeporavo. 17 Jesús oho jave Jerusalénpe, ogueraha umi 12 disípulope ojuehegui tapére, ha heʼi chupekuéra: 18 Péina ápe, rojupi Jerusalén-pe; Ha pe Yvypóra Raʼýpe oñetraisionáta saserdóte ruvicha ha Moisés rembiapoukapy mboʼehára kuérape, ha haʼekuéra okondenáta chupe omano hag̃ua. 19 Ome'ẽta chupe umi tetã ambueguápe oñembohory haguã, oinupã haguã ha ohupi haguã kurusúre, ha mbohapyha árape opu'ã jeýta. 20 Upéi Zebedeo raʼykuéra sy, itaʼýra ndive, oadora chupe ha ojerure chupe peteĩ mbaʼe. 21 Ha'e oporandu chupe: —Mba'e piko reipota? Ha'e he'i chupe: —Eme'ẽ ko'ã mokõi che ra'y toguapy, peteĩ nde akatúape ha ambue nde asu gotyo, nde Rréinope. 22 Jesús katu he'i: —Peẽ ndapeikuaái mba'épa pejerure. Ikatúpa pey'u pe kópa che hoy'útavagui, ha peñemongarai pe ñemongarai che añemongaraíva reheve? Ha'e kuéra he'i chupe: —Ore ikatu.
MOAKÃHA 21 rehegua 1 Oguahẽvo Jerusalénpe ha og̃uahẽvo Betfagépe, yvyty Olivotýpe, Jesús omondo mokõi hemimbo'e. 2 Peje chupe kuéra: —Tapeho pe puévlo oĩvape pende rovái, ha upepete petopáta peteĩ vúrro oñeñapytĩva ha peteĩ hymba raʼy. 3 Ha oĩramo heʼíva peẽme, peje: ‘Ñandejára oikotevẽ hesekuéra; ha pyaʼe voi omboúta chupekuéra. 4 Opa koʼã mbaʼe ojejapo, oñekumpli hag̃ua pe proféta heʼi vaʼekue. 5 Ere Sión rajype: “Péina ápe, nde Rréi ou ne rendápe, ipyʼaporã, oguapýva peteĩ vúrro ári, ha peteĩ vúrro raʼy. 6 Umi disípulo oho ha ojapo Jesús heʼi haguéicha chupekuéra. 7 Ogueru pe vúrro ha pe ryguasu ra'y, omonde ijao ha omoĩ hikuái hi'ári. 8 Ha hetaiterei hénte oipyso ijaokuéra tapére; ambue katu oikytĩ umi yvyramáta rakã, ha oikytĩ tape rehe. 9 Umi hénte ohóva tenonderã ha hapykuéri osapukái ha heʼi: “Ehosána David Raʼýpe. Hosanna yvatevévape. 10 Og̃uahẽvo Jerusalénpe, enterove pe siuda oñemondýi ha heʼi: “¿Máva piko kóva?”. 11 Umi hénte heʼi: “Kóva hína Jesús pe proféta Nazaretgua Galileagua”. 12 Jesús oike Ñandejára témplope, omosẽ opa umi ovendéva ha ojoguávape témplope, ha oitypa umi pláta okambiáva mesa ha umi paloma ovendéva apyka. 13 Ha he'i chupe kuéra: --Ñandejára Ñe'ẽme he'i: Che róga oñembohérata ñembo'e róga. Peẽ katu pejapo chugui mondaha kuã. 14 Ha umi ohechaʼỹva ha ikarẽva ou hendápe témplope. ha omonguera chupekuéra.
14
MATEO
15 Umi saserdóte ruvicha ha mboʼehára leipegua ohechávo umi mbaʼe hechapyrãva haʼe ojapo vaʼekue, ha umi mitã osapukái témplope ha heʼi: “Ehosána David Raʼýpe. ndovyʼaieterei hikuái, . 16 Ha he'i chupe: —Rehendu piko mba'épa he'i ko'ãva? Jesús he'i chupekuéra: “ Heẽ; ¿Araka'eve piko napemoñe'ẽi: Mitã'i ha imemby kambúva jurúgui remomba'eguasu? 17 Upéi oheja chupekuéra ha osẽ pe távagui Betania gotyo. ha opyta upépe. 18 Koʼẽmbotávo oho jeývo pe siudápe, iñembyahýi. 19 Ohechávo peteĩ ígo máta tapére, og̃uahẽ hendápe, ha ndojuhúi mba'eve, hogue añónte, ha he'i chupe: —Anivéma hi'a nde ári opa ára g̃uarã. Ha upepete pe ígo máta ipiru. 20 Umi disípulo ohechávo upéva, oñesorprende ha heʼi: “Pyaʼe piko pe ígo máta ipiru! 21 Jesús he'i chupekuéra: —Añetehápe ha'e peẽme, pejerovia ramo ha ndapedudái ramo, ndaha'éi pejapótava ko'ã mba'e ojejapóva ígo mátare añónte, ha peje ramo avei ko yvytýpe: Peñemomombyrýke , ha eñemombo yguasúpe; ojejapóta. 22 Ha opa mbaʼe, oimeraẽ mbaʼe pejeruréva ñemboʼépe, pejerovia rupi, pehupytýta. 23 Oike rire Tupaópe, umi saserdóte ruvicha ha umi ansiáno oĩva pe puévlope ou hendápe haʼe omboʼe aja ha heʼi: “¿Mbaʼe autorida rupive piko rejapo koʼã mbaʼe?”. ha máva piko omeʼẽ ndéve ko autorida? 24 Jesús he'i chupekuéra: —Che avei aporandúta peẽme peteĩ mba'e, peje ramo chéve, ha'éta peẽme mba'e autorida rupive ajapo ko'ã mba'e. 25 Juan ñemongarai, moõgui piko ou? yvágagui, térãpa yvypóragui? Ha'e kuéra oñe'ẽ ojupe he'ívo: —Ja'éramo: Yvágagui! ha'e he'íta ñandéve: Mba'ére piko ndapegueroviái chupe? 26 Ha katu ja’éramo: ‘Yvypóragui’. jakyhyje tavayguakuéragui; opavave oguerekógui Juan-pe maranduhára ramo. 27 Ha'e kuéra ombohovái Jesúspe: —Ndaikatúi roikuaa. Ha he'i chupe kuéra: —Che avei namombe'úi peẽme mba'e pu'aka rupi ajapo ko'ã mba'e. 28 Ha katu mba'e piko peimo'ã? Peteĩ kuimba'e oguereko mokõi ita'ýra; ha oguahẽ pe tenondegua rendápe ha he'i: — Che ra'y, tereho ko árape emba'apo che parraltýpe. 29 Ha'e he'i: —Ndajaposéi. 30 Oguahẽ mokõiha rendápe ha he'i upéicha avei. Ha'e katu he'i: —Aháta karai, ha ndohói. 31 Mávapa mokõivéva apytégui ojapo itúva rembipota? Ha'e kuéra he'i chupe: —Pe tenondegua. Jesús he’i chupekuéra: “ Añetehápe ha’e peẽme, umi impuesto okobráva ha umi kuña rekovai ohoha pene renonderã Tupã Rréinope. 32 Juan ou vaekue pene rendápe tekojoja rapére, ha peẽ ndapegueroviái chupe, ha katu umi impuesto okobráva ha umi kuña rekovai oguerovia chupe. 33 Pehendu ótro ehémplo: Oĩ vaʼekue peteĩ óga jára oñotỹ vaʼekue peteĩ parralty, ha oñakãrapuʼã ijerére, ojoʼo vaʼekue ipype peteĩ parralty, ha omopuʼã peteĩ tórre, ha oheja osẽ umi chokokuépe ha oho mombyry pe lugárpe. 34 Ha hiʼag̃uívo pe hiʼa raʼanga, omondo hembiguáikuérape umi chokokue rendápe, orresivi hag̃ua hikuái umi yva. 35 Umi chokokue ojagarra hembiguáikuérape, oinupã peteĩme, ojuka ambuépe ha ojapi itápe ambuépe.
36 Omondo jey ambue tembiguái kuérape, ha ha'ekuéra ojapo avei hesekuéra. 37 Ipahápe katu omondo itaʼýrape heʼi: “Omombaʼéta hikuái che raʼýpe”. 38 Umi chokokue ohechávo pe taʼýrape, heʼi ojupe: “Kóva hína pe heredero. peju, jajuka chupe, ha jajagarra iñerencia. 39 Ha'e kuéra ojagarra chupe ha omosẽ chupe parraltýgui ha ojuka chupe. 40 Upéi ou vove pe parralty jára, mba'épa ojapóta umi ñemitỹhárare? 41 Ha'e kuéra he'i chupe: “Ohundíta umi kuimba'e aña, ha ohejáta iparralty ambue chokokuekuérape, ha'ekuéra ome'ẽta chupe hi'a hi'árape”. 42 Jesús he'i chupekuéra: —Araka'eve piko napemoñe'ẽi pe Escritura-pe: Pe ita umi omopu'ãva omboyke vaekue, oiko chugui esquina akã. 43 Upévare haʼe peẽme: Ñandejára Rréino ojepeʼáta pendehegui ha oñemeʼẽta peteĩ tetãme hiʼa porã. 44 Oimeraẽ ho'áva ko ita ári oñembyaíta, ha ho'áva hi'ári katu, omongu'íta chupe polvo. 45 Umi saserdóte ruvicha ha fariséo ohendúvo umi ehémplo haʼe omombeʼúva, ohechakuaa haʼe oñeʼẽha hesekuéra. 46 Ha'e kuéra katu ojokose jave chupe ipo, okyhyje hikuái umi héntegui, ojagarrágui chupe proféta ramo. MOAKÃHA 22 rehegua 1 Jesús ombohovái ha oñe'ẽ jey chupekuéra ñe'ẽpoty rupi. 2 Pe Rréino yvagapegua ojogua peteĩ rréipe, omenda vaʼekue itaʼýrape g̃uarã. 3 Omondo hembiguái kuérape ohenói haguã umi oñehenóivape pe kasamientohápe. 4 Omondo jey ambue tembiguáipe, he'ívo: “Peje umi oñehenóivape: Che ambosako'íma che karurã. 5 Ha'e kuéra katu omomichĩ ha oho, peteĩva ikokuépe, ambue katu imba'erepy gotyo. 6 Umi hembýva ojagarra hembiguáikuérape ha ojerure asy chupekuéra ha ojuka chupekuéra. 7 Pe rréi ohendúvo upéva ipochy, ha omondo ijehérsito ohundi umi oporojukávape ha ohapypaite itáva. 8 Upéi heʼi hembiguáikuérape: “Oĩma pe kasamientorã, péro umi oñehenói vaʼekue nomereséi”. 9 Upévare peho tape guasúpe, ha opavave pejuhútava, pejerure pe ñemendarã. 10 Upémarõ umi tembiguái osẽ tape guasúpe ha ombyaty opavave ojuhúvape, ivaíva ha iporãva, ha pe kasamientohápe oĩ invitádo. 11 Pe rréi oike jave ohecha umi invitádope, ohecha upépe peteĩ kuimbaʼe nomondeivaʼekue ao omenda hag̃ua. 12 Upéi he'i chupe: —Che angirũ, mba'éicha piko reike ko'ápe reguereko'ỹre peteĩ ao ñemendarã? Ha ha’e iñe’ẽ’ỹ. 13 Upémarõ pe rréi heʼi umi tembiguáipe: “Peñapytĩ chupe ipo ha ipy, peipeʼa ha pemombo okápe pytũmbýpe. upépe oĩta hasẽ ha hatĩ ryrýi. 14 Heta oĩ oñehenóiva, péro saʼi ojeporavo. 15 Upéi umi fariséo oho ha oñemoñeʼẽ mbaʼéichapa ikatu ombotavy chupe iñeʼẽ jave. 16 Ha'e kuéra omondo hendápe hemimbo'e kuérape umi Herodes pegua ndive, ha he'i: “Mbo'ehára, roikuaa nde añeteguaha ha rembo'eha Tupã rape añete, ha nerepenái avavére.
15
MATEO
MOAKÃHA 23 rehegua
17 Upévare ere oréve: Mba'épa repensa? ¿Iporã piko oñeme'ẽ impuesto Césarpe, térã nahániri? 18 Jesús katu ohechakuaa hembiapovaiha hikuái, ha he'i: —Mba'ére piko che rovake, peẽ hovamokõiva? 19 Ehechauka chéve mbaʼéichapa ojepaga vaʼerã pe impuésto. Ha ogueru chupe hikuái peteĩ pláta pehẽngue. 20 Ha he'i chupe kuéra: “ ¿Máva mba'épa ko ta'ãnga ha kuatiahaipyre? 21 Ha'e kuéra he'i chupe: César mba'e. Upéi he'i chupe kuéra: —Peme'ẽ César-pe umi mba'e César mba'éva. ha Tupãme umi mba'e Tupã mba'éva. 22 Ohendúvo hikuái koʼã ñeʼẽ, oñesorprende ha oheja chupe ha oho. 23 Upe árape voi ou Jesús rendápe umi saduseo heʼíva ndaiporiha rresurreksión, ha oporandu chupe: 24 He'i: “Mbo'ehára, Moisés he'i: “Peteĩ kuimba'e omanóramo imemby'ỹva, iñermáno omenda vaerã hembirekóre ha omongakuaa iñermánope. 25 Oĩ orendive 7 ermáno, ha pe peteĩha omenda rire peteĩ hembirekóre, omanóma, ha ndoguerekói imemby, oheja hembireko iñermánope. 26 Upéicha avei mokõiha, mbohapyha, 7ha peve. 27 Ha ipahaitépe omano avei pe kuña. 28 Upéicharõ, pe rresurreksiónpe, ¿máva rembireko piko umi siete apytégui? opavave oguerekógui chupe. 29 Jesús he'i chupekuéra: —Peẽ pejavy ndapeikuaáigui Ñandejára Ñe'ẽ ha Tupã pu'aka. 30 Pe rresurreksión vove nomendái ha noñemendái chupekuéra, síno ojogua Ñandejára ánhelpe yvágape. 31 Péro peẽ napemoñeʼẽi piko Ñandejára heʼi vaʼekue peẽme. 32 Che hína Abrahán, Isaac ha Jacob Jára? Tupã ndaha'éi omanóva Tupã, oikovéva Tupã katu. 33 Ha umi hénte ohendúvo upéva, oñemondýi hikuái imboʼepyre. 34 Umi fariséo ohendúvo haʼe omokirirĩ hague umi saduséope, oñembyaty hikuái. 35 Upémarõ peteĩva ijapytepekuéra, haʼe vaʼekue avogádo, oporandu chupe peteĩ mbaʼe, ha heʼi chupe: 36 Mboʼehára, ¿mávapa pe tembiapoukapy tuichavéva oĩva pe léipe? 37 Jesús he'i chupe: —Ehayhúta nde Járape opa nde py'aite guive, opa ne ánga guive ha opa ne akãme. 38 Kóva haʼe pe tembiapoukapy peteĩha ha tuichavéva. 39 Pe mokõiha katu ojogua chupe: “Rehayhu vaʼerã nde rapichápe ndejupe voi”. 40 Koʼã mokõi mandamiéntope oñemoĩmbaite pe léi ha umi proféta. 41 Umi fariséo oñembyaty aja, Jesús oporandu chupekuéra. 42 He'i: —Mba'e piko peimo'ã Cristo rehe? máva ra'y piko ha'e? Ha'e kuéra he'i chupe: David Ra'y. 43 Ha'e he'i chupe kuéra: —Mba'éicha piko David espíritu rupive he'i chupe che Jára, he'ívo. 44 Ñandejára he'i che Járape: “Eguapy che akatúape, ajapo peve nde py'a ra'ãnga ne enemigokuérape? 45 Upéicharõ David heʼíramo chupe Ñandejára, ¿mbaʼéicha piko haʼe itaʼýra? 46 Ha avave ndaikatúi ombohovái chupe ni peteĩ ñeʼẽ, ni noñanimái avave upe ára guive oporanduve hag̃ua chupe.
1 Upémarõ Jesús oñe'ẽ umi hénte ha hemimbo'e kuérape. 2 He'i: —Moisés apykápe oguapy Moisés apykápe Moisés rembiapoukapy mbo'ehára ha fariseo. 3 Upévare opa mba'e he'íva peẽme, pejapo ha pejapo. ha'ekuéra katu he'i ha ndojapói. 4 Haʼekuéra ojokua umi mbaʼe pohýi pohýi ha ijetuʼúva ojegueraha hag̃ua, ha omoĩ kuimbaʼekuéra akã ári; ha katu ha’ekuéra voi nomongu’emo’ãi chupekuéra peteĩ ikuãme. 5 Ha'e kuéra ojapo opa mba'e ojapova'ekue yvypóra ohecha haguã, ombotuichave ijao rembe'y. 6 Pehayhu umi koty yvategua karu guasu jave, ha umi apyka guasu oĩva sinagógape. 7 Ha pemomaitei umi merkádope, ha kuimbaʼekuéra heʼi hag̃ua: “Rábí, Rabí”. 8 Aníke peñehenói Rabí, peteĩnte hína pene Mbo'ehára, Cristo. ha opavave peẽ haʼe joykeʼy. 9 Ani pehenói avavépe pende ru ko yvy ape ári, peteĩnte hína pende Ru yvágape. 10 Ani avei peẽ peje mbo'ehára, peteĩnte pene mbo'ehára, Cristo. 11 Pe tuichavéva pende apytépe, pene rembiguáiramo. 12 Ha oimeraẽva oñembotuicháva oñemomirĩta; ha pe oñemomirĩtava oñembotuichavéta. 13 Ha katu, aichejáranga peẽ mbo’ehára ha fariseo, hovamokõiva! Pemboty niko pe yvagapegua Rréino yvyporakuérape, ndapeikemo'ãigui, ha ndapehejái oike umi oikévape. 14 ¡Aichejáranga peẽ mbo’ehára ha fariseo, hovamokõiva! Peẽ pe’u umi viúda róga, ha peñembo’e puku, upévare peẽ peñekondena tuichavéva. 15 ¡Aichejáranga peẽ mbo’ehára ha fariseo, hovamokõiva! peẽ pejere yguasu ha yvy rehe pejapo haguã peteĩ proselita, ha ojejapo vove, pejapo chugui mokõi jey pe infierno ra'y pendejehegui. 16 Aichejáranga peẽ, peẽ sãmbyhyhára ohecha'ỹva, pejéva: “Oimeraẽ ohura Tupao rehe, ndaha'éi mba'eve; ha katu oimeraẽva ohura témplo óro rehe, haʼe odevéva! 17 Peẽ itavy ha ohecha'ỹva, mba'épa pe tuichavéva, pe óro térã pe tupao omomarangatu va'ekue pe óro? 18 Ha: “Oimeraẽ ohura vaʼekue pe altár rehe, ndahaʼéi mbaʼeve. ha katu oimeraẽ ohura pe don oĩva hi’ári rehe, ha’e kulpávle. 19 Peẽ itavy ha ohecha'ỹva, mba'épa tuichave pe jopói térã pe altár omomarangatu va'ekue pe jopói? 20 Upévare ohura altar rehe, ohura hese ha opa mba'e oĩva ipype. 21 Ha pe ohura vaʼekue pe témplore, ohura hese ha pe oikóva upépe. 22 Ha pe ohura vaʼekue yvágape, ohura Tupã apyka ha pe oguapýva hese. 23 ¡Aichejáranga peẽ mbo’ehára ha fariseo, hovamokõiva! Peme'ẽgui diezmo menta, anís ha comino-gui, ha peheja rei umi mba'e ipohýiveva pe léi, huísio, poriahuvereko ha jerovia rehegua. 24 Peẽ umi oisãmbyhýva siégo, peisuʼúva peteĩ ryguasu rupiʼa ha petragáva peteĩ kaméllope. 25 ¡Aichejáranga peẽ mbo’ehára ha fariseo, hovamokõiva! peẽ pemopotĩgui pe kópa ha pe pláto oka gotyo, péro hyepýpe henyhẽ mbaʼe pohýi ha mbaʼe pohýigui.
16
MATEO
26 Nde fariséo siégo, emopotĩ raẽ umi mbaʼe oĩva pe kópa ha pláto ryepýpe, ikatu hag̃uáicha ipotĩ avei okápe. 27 ¡Aichejáranga peẽ mbo’ehára ha fariseo, hovamokõiva! Peẽ niko pejogua umi sepultúra oñemomorotĩvape, añetehápe ojehecha porãva okáguio, ha hyepýpe katu henyhẽva kuimba'e omanóva kangue ha opa mba'e ky'águi. 28 Upéicha avei peẽ okáguio pejehechauka hekojojáva yvypórape, ha katu pende pype pemyenyhẽ hovamokõi ha tembiapovaígui. 29 ¡Aichejáranga peẽ mbo’ehára ha fariseo, hovamokõiva! Pemopu'ãgui maranduhára kuéra sepultúra ha pembojegua umi hekojojáva sepultúra. 30 Ha ere: “Ñande ru ypykue árape, ndajaparticipamoʼãi kuri hendivekuéra profetakuéra ruguype”. 31 Upévare peẽ testigo pendejupe, peẽ haʼeha umi ojukavaʼekue profetakuérape raʼy. 32 Pemyenyhẽkena pende ru ypykue medida. 33 Peẽ mbói, peẽ mbói ñemoñare, mbaʼéicha piko pejehekýita pe kondenasióngui pe infiérnope? 34 Upévare, péina ápe, amondo peẽme proféta, kuimbaʼe iñarandúva, ha eskritór; Oĩtava peinupã vaerã pende sinagógape ha pepersegi chupekuéra távagui ambuépe. 35 Ikatu haguãicha ou pende ári opa tuguy hekojojáva oñeñohẽva yvy ape ári, Abel hekojojáva ruguy guive Zacarías Baraquías ra'y ruguy peve, peẽ pejukava'ekue tupao ha altar mbytépe. 36 Añetehápe haʼe peẽme: Opa koʼã mbaʼe oúta koʼã ñemoñare ári. 37 O Jerusalén, Jerusalén, nde rejukavaʼekue umi profetakuérape, ha rejapíva itápe umi oñemondovaʼekuépe ne rendápe, mboy jeypa ambyatyse ne raʼykuérape, jepe peteĩ ryguasu ombyatyháicha ryguasukuéra ipepo guýpe, ha peẽ ndapeipotái! 38 Péina ápe, pende róga ojeheja peẽme nandi. 39 Che haʼe peẽme: Napehechamoʼãi koʼág̃a guive, peje peve: ‘Ojehovasa pe oúva Ñandejára rérape’.
10 Ha upérõ heta oñembohorýta, ha oñotraisionáta, ha ndaijaʼéi ojuehe. 11 Ha heta proféta japu opuʼãta, ha ombotavýta hetápe. 12 Ha hetavégui tembiapovai, heta mborayhu roʼysãvéta. 13 Ha katu pe oaguantáva ipahaite peve, upéva ojesalváta. 14 Ha ko rréino evangelio oñemombeʼúta opa yvórape peteĩ testigo opa tetãme g̃uarã; ha upéi og̃uahẽta pe ipaha. 15 Pehecha vove pe mba'e oporombojeguarúva, proféta Daniel he'iva'ekue, oñembo'yha pe tenda marangatúpe. 16 Upéi umi oĩva Judéape toñani umi montáñape. 17 Pe oĩva óga ru'ãme ani oguejy oguenohẽ haguã mba'eve hógagui. 18 Ha pe oĩva ñúme ani ou jey ogueraha ijao. 19 ¡Aichejáranga umi hyeguasúva ha umi imemby kambúva umi árape! 20 Peñembo'e katu ani haguã pekañy ro'y jave térã pytu'u árape. 21 Upérõ oikóta tuicha jehasa asy, ndahaʼéi vaʼekue ko múndo oñepyrũ guive koʼág̃a peve. 22 Ha noñemombykyvéiramo umi ára, ndaiporimo'ãi ojesalva haguã. 23 Upéi oĩramo he'íva peẽme: Péina ápe, Cristo térã upépe oĩ. ani peguerovia. 24 Opuʼãtagui Cristo japu, ha profeta japu, ha ohechaukáta tuicha techaukaha ha hechapyrãva; upéicha rupi, ikatúrire, ombotavýta hikuái umi ojeporavóvape voi. 25 Péina ápe, haʼéma peẽme upe mboyve. 26 Upévare haʼekuéra heʼíramo peẽme: “Péina ápe, haʼe oĩ pe desiértope; ani pesẽ: péina ápe, haʼe oĩ umi koty ñemiháme; ani peguerovia. 27 Pe aratiri osẽháicha kuarahy resẽguio, ha omimbi kuarahy reike peve; upéicha avei oikóta Yvypóra Ra’y jeju. 28 Oĩháme pe teʼongue, upépe oñembyatýta umi ágila. 29 Upe ára jehasa asy riremínte pe kuarahy iñypytũta, ha jasy ndohesapemo'ãi, ha mbyjakuéra ho'áta yvágagui ha yvága pu'aka oryrýita. 30 Upérõ ojehechaukáta yvágape Yvypóra Ra'y techaukaha, ha upéi opavave tribu ko yvy arigua oñembyasýta, ha ohecháta Yvypóra Ra'ýpe oúvo arai yvágape ipu'aka ha tuicha ñemomba'e reheve. 31 Ha haʼe omboúta hiʼánhelpe peteĩ trompéta ryapu hatã reheve, ha haʼekuéra ombyatýta umi ijeporavo vaʼekue umi irundy yvytu guive, peteĩ yvága rembeʼýgui ambuépe. 32 Koʼág̃a eaprende peteĩ ehémplo pe ígo mátare. Hakã ipiro'y gueteri ha hogue, peikuaa hi'aguĩmaha arahaku. 33 Upéicha avei peẽ pehechávo opa ko'ã mba'e, peikuaa hi'aguĩmaha, okẽme jepe. 34 Añetehápe haʼe peẽme: Ko ñemoñare ndohasamoʼãi, oñekumpli peve opa koʼã mbaʼe. 35 Yvága ha yvy ohasáta, ha katu che ñeʼẽ ndohasamoʼãi. 36 Ha katu upe ára ha aravópe avave ndoikuaái, ni, ni umi ángel yvagapegua, ha katu che Ru añoite. 37 Ha katu Noé ára oiko haguéicha, upéicha avei oikóta Yvypóra Ra’y jeju. 38 Pe dilúvio mboyve, haʼekuéra okaru, hoyʼu, omenda ha omenda, Noé oike peve pe árkape. 39 Ha ndoikuaái ou peve pe ama, ha oguerahapaite chupekuéra; upéicha avei oikóta Yvypóra Ra’y jeju. 40 Upéi mokõi oĩta ñúme; peteĩva ojejapyhýta, ha ambuépe ojehejáta. 41 Mokõi kuña oñemolinata hína pe molino-pe; peteĩva ojejapyhýta, ha ambuépe ojehejáta.
MOAKÃHA 24 rehegua 1 Jesús osẽ pe témplogui, ha idisipulokuéra ou hendápe ohechauka hag̃ua chupe mbaʼéichapa oĩ pe témplo. 2 Jesús he'i chupekuéra: —Ndapehechái piko opa ko'ã mba'e? añetehápe ha'e peẽme, ndopytamo'ãi ko'ápe peteĩ ita ambue ári, noñemombomo'ãiva. 3 Upéi oguapy aja pe sérro Olivo ári, idisipulokuéra ou hendápe haʼeño ha heʼi: “Eremína oréve, ¿arakaʼépa oikóta koʼã mbaʼe?”. ha mbaʼépa haʼéta techaukaha nde jeju, ha yvóra paha rehegua? 4 Jesús he'i chupekuéra: —Peñangarekóke ani haguã avave penembotavy. 5 Heta oúta che rérape he'ívo: Che hína Cristo; ha ombotavýta hetápe. 6 Pehendúta ñorairõha ha ñorairõha oñeñe'ẽha, ani peñemondýi, opa ko'ã mba'e oikótagui, ha katu ne'ĩra gueteri ipaha. 7 Tetãnguéra opu'ãta tetã ndive, ha rréino opu'ãta rréino rehe, ha opa hendápe oikóta ñembyahýi, mba'asy ha yvyryrýi. 8 Opa koʼã mbaʼe ningo umi ñembyasy ñepyrũ. 9 Upérõ peneme'ẽta pejehasa asy haguã ha pendejukáta, ha opa tetã ndaija'éi penderehe che réra rehe.
17
MATEO
42 Peñangarekóke, ndapeikuaáigui mba'e aravópepa oúta pende Jára. 43 Peikuaa ko mba'e, pe óga jára oikuaárire mba'e aravópepa oúta pe mondaha, oñatende vaerãmo'ã ha ndohejamo'ãi kuri oñembyai hóga. 44 Upévare peẽ peime preparádo, peẽ peimoʼãháicha oúta pe Yvypóra Raʼy. 45 ¿Máva piko peteĩ tembiguái jeroviaha ha iñarandúva, ijára omoĩva mburuvicha hogapýpe, omeʼẽ hag̃ua chupekuéra hiʼupy hiʼoraitépe? 46 Ovy'a pe tembiguái, ijára ou vove ojuhútava ojapoha upéicha. 47 Añetehápe haʼe peẽme, haʼe omoĩtaha chupe mburuvicha opa mbaʼe orekóvare. 48 Ha katu upe tembiguái aña heʼíramo ikorasõme: “Che ruvicha ombotapykue ou; 49 Ha oñepyrũta oinupã hapichakuérape, ha okaru ha hoyʼu umi okaʼúva ndive; 50 Upe tembiguái jára oúta peteĩ ára ha'e noha'arõi jave, ha peteĩ aravo ha'e ndoikuaáivape. 51 Oikytĩta chupe ha omoĩta chupe hovamokõiva ndive.
20 Upéi ou pe ohupytýva cinco talento ha ogueru ambue cinco talento, ha he'i: “Che Ruvicha, reme'ẽ chéve cinco talento. 21 Ijára he'i chupe: —Rejapo porã, nde tembiguái porã ha jeroviaha. 22 Ou avei pe orresivi vaʼekue mokõi talénto ha heʼi: “Che Ruvicha, remeʼẽ chéve mokõi talénto. 23 Ijára he'i chupe: —Tembiguái porã ha jeroviaha, rejapo porã. mbovy mba'ére rejerovia, che romoĩta mburuvicha heta mba'ére: eike nde ruvicha vy'ápe. 24 Upéi ou pe orresivi vaʼekue peteĩ talénto ha heʼi: “Che Ruvicha, che aikuaa porã nde haʼeha peteĩ kuimbaʼe hatãva, remonoʼõha nereñotỹi haguépe ha rembyatyha nereñotỹi haguépe. 25 Ha akyhyje ha aha amokañy nde talento yvýpe. 26 Ijára ombohovái chupe: “Nde tembiguái iñañáva ha ipy’aju, reikuaáma che amono’õha che añotỹ haguépe, ha ambyatyha che añotỹ haguépe. 27 Upévare remoĩvaʼerãmoʼã che pláta umi okambiávape, ha upéi che aju vove ahupyty vaʼerãmoʼã che mbaʼéva usura reheve. 28 Peipe'a chugui pe talento ha peme'ẽ diez talento orekóvape. 29 Opa oguerekóvape oñeme'ẽta, ha oguerekóta heta mba'e. 30 Pemombo pytũmbýpe pe tembiguái ndovaléiva mba'everã. 31 Yvypóra Ra'y oúvo hekomimbipápe, ha opa umi ánhel marangatu hendive, oguapýta pe tróno omimbipávape. 32 Henondépe oñembyatýta opa tetãnguéra, ha ha'e omboja'óta chupekuéra ojuehegui, peteĩ ovecha rerekua omboja'oháicha ijovechakuéra kavarakuéragui. 33 Haʼe omoĩ vaʼerã ovechakuérape ijakatúape, ha umi kavara katu ijasu gotyo. 34 Upéi pe Rréi heʼíta umi oĩvape ijakatúape: “Peju, peẽ che Ru pehovasa vaʼekue, pehupyty pe rréino oñembosakoʼivaʼekue peẽme g̃uarã ko múndo oñepyrũ guive. 35 Che iñembyahýi, ha peẽ peme'ẽ chéve tembi'u, che y'uhéi ha peme'ẽ chéve hoy'u. 36 Peẽ che ao che ao, che cherasy, ha peẽ che rendápe, aime kuri ka'irãime, ha peju che rendápe. 37 Upéi umi hekojojáva ombohováita chupe: “Che Ruvicha, ¿araka’épa rohecha roñembyahýi ha romongaru?”. térãpa nde y'uhéi, ha ome'ẽ ndéve hoy'u? 38 ¿Arakaʼe piko rohecha peteĩ extranhéro ha rogueraha? térãpa opívo, ha remonde piko? 39 Térã araka'e piko rohecha nde rasy, térã ka'irãime, ha roju ne rendápe? 40 Ha pe Rréi ombohováita chupekuéra: “Añetehápe haʼe peẽme, pejapo haguéicha peteĩva koʼã che joykeʼy michĩvévare, pejapo cherehe. 41 Upéi heʼíta avei umi oĩvape ijasu gotyo: “Pejehekýi chehegui, peẽ peñemaldesi vaʼekue, tata opaveʼỹvape, oñembosakoʼivaʼekue pe aña ha hiʼanhelkuérape g̃uarã. 42 Che iñembyahýi, ha peẽ napeme'ẽi chéve tembi'u. 43 Che ningo ndahaʼéi vaʼekue extranhéro, ha ndacheguerahaivaʼekue, che ao’ỹre, ha ndachemondei, hasy, aime ka’irãime, ha ndapehechái cherehe. 44 Upémarõ haʼekuéra ombohováita avei chupe: “Che Jára, ¿arakaʼe piko rohecha nde iñembyahýiva, ijyʼuhéi, térã extranhéro, nde ao, hasýva, térã kaʼirãime, ha ndoroservíri ndéve?”.
MOAKÃHA 25 rehegua 1 Upéi pe rréino yvagapegua oñembojojáta umi kuñataĩre, ojagarráva ilámpara ha osẽ ohug̃uahẽ pe nóvio ndive. 2 Ha cinco ijapytepekuéra iñarandu, ha cinco itavy. 3 Umi itavýva ogueraha ilámpara ha ndoguerahái aséite. 4 Péro umi iñarandúva ogueraha aséite imbaʼyrúpe ilámpara reheve. 5 Pe nóvio opyta aja, enterovéva oke ha oke. 6 Pyharepyte osapukái: “Péina ápe, pe nóvio ou. pesẽ pehug̃uaitĩ chupe. 7 Upéi entéro umi kuñataĩ opuʼã ha ombojegua ilámpara. 8 Umi itavýva he'i umi iñarandúvape: “Eme'ẽ oréve nde aséitegui. ore lámpara oguepámagui. 9 Umi iñarandúva katu ombohovái: —Nahániri upéicha. Ani haguã oréve ha peẽme guarã, peho uvei umi ovendéva rendápe ha pejogua peẽme guarã. 10 Ha oho aja hikuái ojogua, ou pe nóvio; Ha umi oĩmava preparádo oike hendive pe kasamientohápe, ha oñemboty pe okẽ. 11 Upe rire ou avei umi ótro kuñataĩ ha heʼi: “Ñandejára, che Ruvicha, eipeʼa oréve”. 12 Ha'e katu he'i: —Añetehápe ha'e peẽme, ndapeikuaái. 13 Upévare, peñangarekóke, ndapeikuaáigui mba'e ára ha aravo oútaha Yvypóra Ra'y. 14 Pe rréino yvagapegua haʼete peteĩ kuimbaʼe oviaháva peteĩ tetã mombyryguápe, ohenóiva hembiguáikuérape ha omeʼẽ chupekuéra imbaʼerepy. 15 Ha peteĩme omeʼẽ cinco talento, ambuépe mokõi ha ambuépe peteĩ; peteĩ teĩ yvypórape heta ikatupyryháicha; ha upepete ojagarra ijeho. 16 Upéi pe orresivi vaʼekue umi 5 kílo, oho ombaʼapo koʼã mbaʼére ha omeʼẽ chupekuéra 5 kílo. 17 Ha upéicha avei pe ohupytýva mokõi, ohupyty avei ambue mokõi. 18 Pe orresivi vaʼekue peteĩva oho ojoʼo pe yvýpe ha omokañy ijára pláta. 19 Heta tiémpo rire ou umi tembiguái jára ha okonta hendivekuéra.
18
MATEO
45 Upéi ombohováita chupekuéra: “Añetehápe ha’e peẽme, ndapejapóiramo jepe peteĩva ko’ãva apytégui michĩvévape, ndapejapói chéve. 46 Ko'ãva ohóta castigo opave'ỹvape, ha umi hekojojáva katu ohóta tekove opave'ỹvape.
25 Upémarõ Judas, otraisiona vaʼekue chupe, heʼi: “Mboʼehára, ¿che piko?”. He'i chupe: Nde ere. 26 Okaru aja hikuái, Jesús ojagarra mbuja ha ohovasa, omboja'o ha ome'ẽ hemimbo'e kuérape ha he'i: — Pegueraha ha pekaru. kóva ha’e che rete. 27 Upéi ojagarra pe kópa, oagradese ha omeʼẽ chupekuéra ha heʼi: “ Peyʼupaite koʼãva. 28 Pórke kóva haʼe che ruguy pe testamento pyahúgui, oñeñohẽva heta tapichápe g̃uarã, ojeperdona hag̃ua chupekuéra angaipa. 29 Ha katu haʼe peẽme, koʼág̃a guive ndaʼumoʼãi ko parral yva, upe ára amboyʼu peve ipyahúva penendive che Ru rréinope. 30 Opurahéi rire hikuái peteĩ purahéi, osẽ hikuái yvyty Olivotýpe. 31 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Opavave peẽ peñembohorýta cherehe ko pyharépe. 32 Péro che aikove jey rire, aháta pene renonderã Galileape. 33 Pedro he'i chupe: --Opavave ojahéiramo jepe nde rehe, che araka'eve ndachepochymo'ãi. 34 Jesús he'i chupe: —Añetehápe ha'e ndéve, ko pyharépe, gallo osapukái mboyve, mbohapy jey che negáta. 35 Pedro he'i chupe: —Amanóramo jepe nendive, nanegamo'ãi ndéve. Péicha avei he'i avei opavave discípulo. 36 Upémarõ Jesús og̃uahẽ hendive kuéra peteĩ lugár héravape Getsemanípe, ha heʼi umi disípulope: “ Peguapy koʼápe che aha aja añemboʼe upépe”. 37 Upéi ogueraha hendive Pedro ha mokõive Zebedeo raʼykuérape, ha oñepyrũ oñembyasy ha ipohýieterei. 38 Upémarõ he'i chupekuéra: Che ánga ningo chepy'a rasy, omano meve. 39 Upéi oho mombyrymi, oñesũ hova ári ha oñembo'e ha he'i: “Che Ru, ikatúramo, tohasa chehegui ko kópa. 40 Upéi ou hemimbo'e kuéra rendápe ha ojuhu chupekuéra okeha ha he'i Pédrope: —Mba'e piko, ndaikatumo'ãi pema'ẽ chendive ni peteĩ aravo'i? 41 Pema'ẽ ha peñembo'e ani haguã peike jepy'ara'ãme. 42 Oho jey mokõiha jey ha oñembo’e ha he’i: “ Che Ru, ko kópa ndohasáiramo chehegui, ndaha’éiramo hoy’úva, tojejapo ne rembipota.” 43 Oguahẽ ha ojuhu jey chupekuéra okeha, hesa ipohýigui. 44 Upéi oheja chupekuéra, oho jey ha oñemboʼe mbohapyha jey, ha heʼi avei upéicha. 45 Upéi ou hemimbo'e kuéra rendápe ha he'i chupekuéra: —Peke ko'ágã ha pepytu'u. 46 Pepu'ã, jaha, péina ápe, hi'aguĩma hína pe chetraisionáva. 47 Haʼe oñeʼẽ aja gueteri, ou Judas, peteĩva umi doce apytégui, ha hendive hetaiterei saserdóte prinsipál ha umi ansiáno oĩva pe puévlogui, kyse puku ha yvyra reheve. 48 Pe otraisiona vaʼekue chupe omeʼẽ chupekuéra peteĩ señál, ha heʼi: “Oimeraẽ che ahetũtavape, upéva hína. 49 Upepete oguahẽ Jesús rendápe ha he'i: —Maitei, mbo'ehára. ha ohetũ chupe. 50 Jesús he'i chupe: —Che angirũ, mba'ére piko reju? Upéi ou hikuái, ojaho'i Jesús rehe ha ojagarra chupe. 51 Ha, péina ápe, peteĩva umi oĩva Jesús ndive oipyso ipo ha oguenohẽ ikyse puku, ha oinupã peteĩ saserdóte guasu rembiguáipe, ha oinupã chugui ijapysa. 52 Upémarõ Jesús he'i chupe: —Emoĩ jey nde kyse puku hendaguépe, opavave ojagarráva kyse puku omanóta kyse puku reheve.
MOAKÃHA 26 rehegua 1 Jesús he'ipa rire ko'ã mba'e, hemimbo'e kuérape. 2 Peikuaa mokõi ára rire haʼeha pe Páskua arete, ha pe Yvypóra Raʼýpe oñetraisiona ojejuka hag̃ua kurusúre. 3 Upéi oñembyaty umi saserdóte ruvicha, umi léi mboʼehára ha umi ansiáno oĩva pe puévlope, pe saserdóte guasu rógape, hérava Caifás. 4 Ha oñorairõ hikuái ojagarra haguã Jesúspe ñemiháme ha ojuka chupe. 5 Haʼekuéra katu heʼi: “Ani pe arete árape, ani hag̃ua oiko sarambi umi hénte apytépe”. 6 Jesús oĩrõ guare Betaniape, Simón pe lepra róva rógape. 7 Oguahẽ hendápe peteĩ kuña oguerekóva peteĩ káha de alabastro ryguasu rupiʼa hepyetereíva, ha oñohẽ iñakã ári oguapy aja okaru jave. 8 Hemimbo'e kuéra katu ohechávo upéva, ipochy ha he'i: “¿Mba'ére piko ko mba'e oñehundi ko mba'e? 9 Ikatúne kuri oñevende heta mbaʼe porã ha oñemeʼẽ umi imboriahúvape. 10 Jesús ontende porãvo, he'i chupekuéra: —Mba'ére piko pemoñeñandu vai pe kuñáme? haʼe ojapo haguére che ári peteĩ tembiapo porã. 11 Peguerekógui tapiaite penendive umi mboriahu; ha katu che ndapeguerekói tapiaite. 12 Ha'e oñohẽ rupi ko mba'e rykue che rete rehe, ojapo che ñeñotỹ haguã. 13 Añetehápe ha'e peẽme: Oñemomaranduhápe ko marandu porã ko yvy tuichakue javeve, oñemombe'úta avei ko kuña ojapova'ekue ojegueromandu'a haguã hese. 14 Upéi peteĩva umi doce apytégui, hérava Judas Iscariote, oho saserdóte ruvichakuéra rendápe. 15 Ha oporandu chupekuéra: —Mba'e piko peme'ẽta chéve ha ame'ẽta peẽme? Ha'e kuéra ojapo ñe'ẽme'ẽ hendive 30 pláta pehẽngue rehe. 16 Upe guive oheka oportunida otraisiona hag̃ua chupe. 17 Pe primer día pe fiésta de pan Ilevaduraʼỹvape, idisipulokuéra ou Jesús rendápe ha oporandu chupe: — Moõ piko reipotáta rombosakoʼi ndéve roʼu hag̃ua pe Páskua? 18 Ha he'i: —Tereho pe siudápe peichagua kuimba'e rendápe ha ere chupe: Mbo'ehára he'i: Hi'aguĩma che ára. Ajapóta Páskua nde rógape che remimbo'ekuéra ndive. 19 Ha hemimboʼekuéra ojapo Jesús omoĩ haguéicha chupekuéra; ha ombosako'i hikuái Pascua. 20 Oguahẽvo ka'aru, oguapy umi 12 ndive. 21 Okaru aja hikuái, heʼi: “ Añetehápe haʼe peẽme, peteĩva pende apytégui chetraisionáta”. 22 Haʼekuéra ombyasyeterei, ha oñepyrũ peteĩ teĩ heʼi chupe: “Che Jára, piko che?”. 23 Ha'e katu he'i: —Pe omoinge va'ekue ipo chendive pe mba'yrúpe, chetraisionáta. 24 Yvypóra Ra'y ohóta he'iháicha hese, ha pe kuimba'e otraisiona va'ekuére pe Yvypóra Ra'ýpe! iporã vaʼerãmoʼã upe kuimbaʼépe nonaséirire.
19
MATEO
MOAKÃHA 27 rehegua
53 Reimoʼã piko ndaikatumoʼãiha koʼág̃a añemboʼe che Ru-pe, ha koʼág̃a omeʼẽta chéve hetave doce legión de ángel-gui? 54 Ha katu mbaʼéicha piko upéicharõ oñekumplíta umi escritura-kuéra, péicha oikovaʼerãha? 55 Upe jave avei Jesús heʼi umi héntepe: “ ¿Pesẽ piko kyse puku ha yvyra reheve chejagarra hag̃ua peteĩ mondaha ndive?”. Ára ha ára aguapy penendive ambo'e Tupaópe, ha ndapejokói cherehe. 56 Ha katu opa koʼã mbaʼe ojejapo, oñekumpli hag̃ua umi proféta kuatiañeʼẽ. Upéi opa hemimbo'e kuéra oheja chupe ha okañy. 57 Umi ojagarráva Jesúspe ogueraha chupe saserdóte guasu Caifás rendápe, oñembyatyhápe umi mboʼehára leipegua ha umi ansiáno. 58 Pedro katu oho hapykuéri mombyry pe saserdóte guasu rógape, ha oike oguapy umi tembiguái ndive ohecha haguã mba'épa pe ipaha. 59 Upémarõ umi saserdóte ruvicha, umi ansiáno ha enterove konséhope oheka testígo japu Jesúspe ojuka hag̃ua chupe. 60 Ha katu ndojuhúi avave, heẽ, oúramo jepe heta testigo japu, ndojuhúi gueteri hikuái. Ipahápe ou mokõi testígo japu, 61 Ha he'i: —Kóva he'i: “Ikatu ahundi Tupã tupao ha amopu'ã mbohapy ára pukukue”. 62 Upémarõ pe saserdóte guasu opuʼã ha heʼi chupe: — Nderembohováiri piko mbaʼeve? mba'e piko ko'ã testigo nde rehe? 63 Jesús katu okirirĩ. Upe sacerdote guasu he'i chupe: — Ame'ẽ ndéve Tupã oikovéva rérape, ere haguã oréve nde ha'épa pe Cristo, Tupã Ra'y. 64 Jesús heʼi chupe: “ Nde ere, upéicharõ jepe haʼe peẽme: Koʼág̃a pehecháta pe Yvypóra Raʼýpe oguapyha hína ipuʼakapáva akatúape, ha ouha arai yvágape”. 65 Upémarõ pe saserdóte guasu omondoro ijao ha heʼi: “Oñeʼẽ vai vaʼekue hese. mba’e piko ñaikotevẽve testigokuérare? péina ápe, koʼág̃a pehendúma iñeʼẽ vai. 66 Mba'e piko peimo'ã? Ha'e kuéra ombohovái ha he'i: — Ha'e niko kulpávle omanógui. 67 Upéi oescupi hikuái hovape ha oinupã chupe; ha ambue katu oinupã chupe ipópe, 68 He'i: “Nde Cristo, eprofetisa oréve, ¿Máva piko pe ndekutu vaekue?”. 69 Pedro oguapy okápe pe palásiope, ha peteĩ kuñataĩ ou hendápe ha heʼi: “Nde avei reime vaʼekue Jesús Galileagua ndive”. 70 Ha'e kuéra katu onega opavave renondépe ha he'i: “Che ndaikuaái mba'épa ere”. 71 Osẽvo pe veranda-pe, ambue kuña rembiguái ohecha chupe ha he'i umi oĩvape upépe: —Ko karai oĩ avei Jesús Nazaret ndive. 72 Ha haʼe onega jey juramento reheve: Ndaikuaái pe kuimbaʼépe. 73 Sapy'ami oguahẽ hendápe umi oñembo'ýva upépe ha he'i Pédrope: “Nde avei peteĩva umíva apytégui. ne ñe’ẽ nembopy’arory haguére. 74 Upéi oñepyrũ omaldesi ha ohura ha heʼi: “Che ndaikuaái pe kuimbaʼépe”. Ha upepete pe gallo otyryry. 75 Upérõ Pedro imandu'a Jesús he'iva'ekuére: “Pe gallo osapukái mboyve, mbohapy jey che negáta”. Ha osẽ ha hasẽ vaieterei.
1 Ko'ẽmbotávo, opavave saserdóte ruvicha ha umi ansiáno tetãygua oñemoĩ peteĩ ñe'ẽme Jesús rehe ojuka haguã. 2 Ha'e kuéra oñapytĩ rire chupe, ogueraha chupe ha ome'ẽ chupe sãmbyhyhára Poncio Pilato-pe. 3 Upémarõ Judas, otraisiona vaʼekue chupe, ohechávo oñekondenaha chupe, oñearrepenti ha ogueru jey umi saserdóte ruvicha ha umi ansiánope umi 30 pláta pehẽngue. 4 Heʼi: “Apeka atraisiona haguére pe tuguy inoséntepe”. Ha'e kuéra he'i: —Mba'e piko ñandéve upéva? ehecha upéva. 5 Upéi oity umi pláta pehẽngue témplope, ha oho ha oñakãity. 6 Upémarõ umi saserdóte ruvicha ojagarra umi pláta pehẽngue ha heʼi: “Ndaikatúi ñamoĩ pe tesórope, pórke upéva ojehepymeʼẽ tuguy”. 7 Ha'e kuéra oñemoĩ peteĩ ñe'ẽme ha ojogua hendivekuéra pe alfarero kokue oñotỹ haguã ipype umi extranhéro. 8 Upévare ko'ãga peve oñembohéra upe ñu: Tuguy ñu. 9 Upéi oñekumpli pe proféta Jeremy heʼivaʼekue: “Ha ojagarra hikuái umi treinta pláta pehẽngue, pe ojehepymeʼẽva, haʼekuéra omombaʼe vaʼekue Israel raʼykuéra. 10 Ha omeʼẽ umíva pe alfarero kokuépe g̃uarã, Ñandejára heʼi haguéicha chéve. 11 Jesús oñembo'y pe gobernador renondépe, ha pe gobernador oporandu chupe: —Nde piko hudío ruvicha guasu? Jesús he'i chupe: —Nde ere. 12 Ha umi saserdóte ruvicha ha umi ansiáno oakusárõ guare chupe, nombohováiri mbaʼeve. 13 Upémarõ Pilato he'i chupe: —Nderehendúi piko mboy mba'épa he'i hikuái nderehe? 14 Ha ombohovái chupe arakaʼeve ni peteĩ ñeʼẽ; upéicha rupi pe gobernador tuichaiterei oñesorprende. 15 Upe karu guasúpe pe gobernador ojepokuaa opoi tavayguakuérape peteĩ prisionero-pe, haʼekuéra oipotáva. 16 Upérõ oguereko hikuái peteĩ prisionéro ojehecharamóva, hérava Barrabás. 17 Upémarõ oñembyaty rire hikuái, Pilato oporandu chupekuéra: “¿Mávapepa peipotáta apoi peẽme?”. Barrabás, térã Jesús hérava Cristo? 18 Haʼe ningo oikuaa porã haʼekuéra osalva hague chupe envidia rupi. 19 Oguapývo pe huéspe, hembireko omondo hendápe ha he'i chupe: —Ani piko rejapo mba'eve upe kuimba'e hekojojáva ndive. 20 Péro umi saserdóte ruvicha ha umi ansiáno okonvense umi héntepe ojerure hag̃ua Barrabáspe ha ohundi hag̃ua Jesúspe. 21 Pe governadór heʼi chupekuéra: “Mávapa mokõivéva apytégui peipotáta apoi peẽme?”. Ha'e kuéra he'i: “Barrabás”. 22 Pilato he'i chupe kuéra: —Mba'e piko ajapóta Jesús rehe, hérava Cristo? Opavave he'i chupe: Tojejuka kurusúre. 23 Ha pe governadór heʼi: —Mbaʼére piko mbaʼe ivaíva piko ojapo? Ha'e kuéra katu osapukái hetave he'ívo: Tojejuka kurusúre. 24 Pilato ohechávo ndaikatumoʼãiha ipuʼaka mbaʼeve, síno oikoha sarambi, ojagarra y ha ojohéi ipo umi hénte renondépe, ha heʼi: “Che ningo naiporivaʼekue ko persóna hekojojáva ruguygui.
20
MATEO
25 Upémarõ enterove umi hénte heʼi: “Toiko ñande ári ha ñande raʼykuéra ári”. 26 Upéi opoi chupekuéra Barrabáspe, ha oinupã rire Jesúspe, ome'ẽ chupe ojejuka haguã kurusúre. 27 Upéi umi governadór soldádo ogueraha Jesúspe pe salónpe, ha ombyaty hendápe umi soldádo kompletoite. 28 Haʼekuéra oipeʼa chugui ijao ha omonde chupe peteĩ ao pytã. 29 Ombojehe'a rire hikuái peteĩ koróna ñuatĩgui, omoĩ iñakã ári ha peteĩ ka'aguy ipópe akatúape, ha oñesũ henondépe ha oñembohory hese ha he'i: “¡Avy'a, judío ruvicha guasu! 30 Ha'e kuéra oescupi chupe, ojagarra pe ka'aguy ha oinupã chupe iñakãme. 31 Ha oñembohory rire hese, oipeʼa chugui pe ao, ha omonde hese ijao tee, ha ogueraha chupe omosaingo hag̃ua kurusúre. 32 Osẽvo hikuái, ojuhu hikuái peteĩ kuimba'e Cirenegua hérava Simón. 33 Og̃uahẽvo hikuái peteĩ lugár héravape Gólgota, heʼiséva peteĩ akãngue renda. 34 Ha'e kuéra ome'ẽ chupe hoy'u haguã vinagre oñembojehe'áva galo rehe, ha oproba rire, ndoy'úi. 35 Ha'e kuéra omosãingo kurusúre ha omboja'o ijao, osortea, oñekumpli haguã pe maranduhára he'iva'ekue: “Omboja'o hikuái che ao ijapytépe kuéra, ha che ao ári osortea hikuái”. 36 Ha oguapy hikuái omaña hese upépe. 37 Ha omoĩ iñakã ári heʼíva: “Kóva hína Jesús, hudío rréi”. 38 Upéi oñemosãingo hendive mokõi mondaha kurusúre, peteĩva ijakatúape ha ambue ijasu gotyo. 39 Umi ohasáva upérupi ojahéi hese, oñakãity. 40 Ha he'i: “Nde rehundíva Tupao ha remopu'ãva mbohapy árape, ejesalva. Nde ha'éramo Tupã Ra'y, eguejy kurusúgui. 41 Upéicha avei umi saserdóte ruvicha oñembohory hese, umi léi mboʼehára ha ansiáno ndive. 42 Haʼe osalva ambue tapichápe; ijehe ndaikatúi osalva. Ha'e ramo Israel Rréi, toguejy ko'ágã kurusúgui, ha jagueroviáta chupe. 43 Haʼe ojerovia Ñandejárare; tomosãso chupe ko'ágã, oipota ramo, ha'e he'ígui: Che hína Tupã Ra'y. 44 Umi mondaha, oñemosãingo vaʼekue kurusúre hendive, oity avei upéva hatĩme. 45 Koʼág̃a sexta óra guive iñypytũmba opa pe yvy ári noveno aravo peve. 46 Ára 9 rupi Jesús osapukái hatã ha heʼi: “ Elí, Elí, lama sabactani?” upéva he'ise: Che Tupã, che Tupã, mba'ére piko chereja? 47 Oĩ umi oñembo'ýva upépe, ohendúvo upéva, he'i: “Ko kuimba'e ohenói Elías-pe”. 48 Upepete peteĩva odipara, ojagarra peteĩ esponja, omyenyhẽ vinagre-gui, omoĩ peteĩ ka'aguy ári ha omboy'u chupe. 49 Umi ótro katu heʼi: “Jahechamína Elías oútapa osalva chupe”. 50 Jesús osapukái jey hatã, oheja pe espíritu. 51 Ha, péina ápe, pe témplo velo ojepeʼa mokõi hendápe yvate guive iguy peve; ha yvy oryrýi, ha itakuéra ojepeʼa; 52 Ha ojepeʼa umi sepultúra; ha opuʼã heta umi imarangatúva okevaʼekue retekue. 53 Ha osẽ umi sepultúragui oikove jey rire, ha oho pe táva marangatúpe, ha ojehechauka hetápe.
54 Pe senturión ha umi oĩva hendive omañávo Jesús rehe, ohechávo pe yvyryrýi ha umi mbaʼe oiko vaʼekue, okyhyjeterei ha heʼi: “Añetehápe kóva haʼe vaʼekue Ñandejára Raʼy”. 55 Upépe heta kuña omaña mombyry, omoirũva Jesúspe Galilea guive. 56 Umíva apytépe oĩ María Magdalena, ha María Santiago ha José sy, ha Zebedeo raʼykuéra sy. 57 Oguahẽvo ka'aru, ou peteĩ kuimba'e ipirapire hetáva Arimateagua hérava José, ha'e avei Jesús remimbo'e. 58 Oho Pilato rendápe ha ojerure Jesús retekue. Upéi Pilato omanda pe hetekue oñeme'ẽ haguã. 59 José ogueraha rire pe tetekue, ombojere peteĩ téla de líno ipotĩvape. 60 Upéi omoĩ pe sepultúra pyahúpe, haʼe oikytĩ vaʼekue itakuápe, ha ombotyryry peteĩ ita guasu pe sepultúra rokẽme ha oho. 61 María Magdalena ha ambue María oguapy pe sepultúra rovái. 62 Ko'ẽmbotávo pe preparación ára rire, umi saserdóte ruvicha ha fariséo oñembyaty Pilato rendápe. 63 He'i: Karai, ore mandu'a upe ombotavýva he'i hague oikove aja: Mbohapy ára rire apu'ã jeýta. 64 Upévare ejerure toñemomba'eguasu pe sepultúra mbohapyha ára peve, ani haguã hemimbo'ekuéra ou pyhare ha omonda chupe ha he'i tetãyguakuérape: “Opu'ã jey omanóva apytégui. 65 Pilato he'i chupe kuéra: —Peguereko ñangarekoha. 66 Upémarõ oho hikuái ha omopyenda pe sepultúra, osella pe ita ha omoĩ peteĩ viru . MOAKÃHA 28 rehegua 1 Pe sábado opakuévo, koʼẽmbotávo pe primer día de la semána, ou María Magdalena ha pe ótra María ohecha hag̃ua pe sepultúra. 2 Ha, péina ápe, oiko peteĩ yvyryrýi tuicháva, Ñandejára remimbou oguejy haguére yvágagui, ha ou ombotyryry jey pe ita okẽgui ha oguapy hi'ári. 3 Hova ha'ete rayo, ha ijao morotĩ nieveicha. 4 Ha okyhyjégui chugui umi oñangarekóva oryrýi, ha oiko chuguikuéra kuimbaʼe omanóvaicha. 5 Pe ánhel heʼi umi kuñáme: —Ani pekyhyje, che aikuaágui pehekaha Jesúspe, pe ojejuka vaʼekue kurusúre. 6 Ha'e noĩri ko'ápe, ha'e he'i haguéicha opu'ãma. Peju pehecha pe tenda Ñandejára oñeno hague. 7 Peho pyaʼe ha peje hemimboʼekuérape haʼe oikove jey hague omanóva apytégui; ha, péina ápe, oho pene renonderã Galilea-pe; upépe pehecháta chupe: péina ápe, ha'éma peẽme. 8 Ha pyaʼe oho hikuái pe sepultúragui kyhyje ha tuicha vyʼápe; ha oñani ogueru hag̃ua hemimboʼekuérape ñeʼẽ. 9 Ha'e kuéra oho jave omombe'u hemimbo'e kuérape, Jesús ojotopa hendive kuéra ha he'i: —Opavave avy'a. Ha ou ha ojopy chupe ipygui ha omomba'e guasu chupe. 10 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Ani pekyhyje, tapeho ere che ryvy kuérape oho haguã Galileape ha upépe cherecháta. 11 Ohóvo hikuái, péina ápe, oĩ umi guárdia oĩva pe siudápe ha omombeʼu umi saserdóte prinsipálpe opa mbaʼe ojejapo vaʼekue.
21
MATEO
12 Oñembyatývo hikuái umi anciano ndive, ha oñomoirũ rire hikuái, omeʼẽ heta pláta umi soldádope. 13 He'i: “Peje: Hemimbo'e kuéra ou pyharekue ha omonda chupe roke aja. 14 Ha upéva oúramo pe governadór apysápe, rokonvenséta chupe ha roñangarekóta peẽme. 15 Upémarõ haʼekuéra ojagarra pe pláta ha ojapo oñemboʼe haguéicha chupekuéra, ha koʼág̃a peve omombeʼu jepi koʼã mbaʼe umi hudío apytépe. 16 Upéi umi 11 disípulo oho Galileape, peteĩ montáñape Jesús omoĩ haguépe chupekuéra. 17 Ha'e kuéra ohechávo chupe, omomba'e guasu chupe. 18 Jesús ou ha oñe'ẽ chupekuéra: —Opa mba'e pokatu oñeme'ẽ chéve yvága ha yvy ape ári. 19 Peho ha pembo'e opa tetãme, pemongarai chupekuéra Túva, Ta'ýra ha Espíritu Santo rérape. 20 Pemboʼe chupekuéra okumpli hag̃ua opa mbaʼe haʼevaʼekue peẽme, ha che aime penendive tapiaite, ko múndo paha peve. Amén.
22
Evangelio de Marcos
omandagui autorida reheve umi espíritu ky'a jepe, ha ha'ekuéra iñe'ẽrendu chupe. 28 Upepete voi ojekuaa oparupiete Galilea jerére. 29 Upepete, osẽvo hikuái sinagógagui, oike hikuái Simón ha Andrés rógape, Santiago ha Juan ndive. 30 Simón rembireko sy katu hasy akãnundugui, ha anon omombe'u chupe hikuái. 31 Ha ou ha ojagarra chupe ipópe ha ohupi chupe; ha upepete pe akãnundu oheja chupe, ha oservi chupekuéra. 32 Ha kaʼaru, kuarahy oike rire, ogueru hikuái hendápe opa hasýva, ha umi aña oguerekóvape. 33 Ha enterove pe siuda oñembyaty pe okẽme. 34 Ha omonguera heta hasývape opaichagua mbaʼasýgui, ha omosẽ heta mbaʼepochy; ha ndohejái umi aña oñeʼẽ, oikuaágui chupe. 35 Ha pyhareve, opuʼãvo heta tiémpo ára mboyve, osẽ oho peteĩ lugár haʼeñohápe, ha upépe oñemboʼe. 36 Simón ha umi oĩva hendive oho hapykuéri. 37 Ojuhúvo chupe hikuái, he'i chupe: —Opavave nde rekávo. 38 He'i chupe kuéra: —Jaha umi táva oúvape, amombe'u haguã upépe avei. 39 Haʼe ningo opredika umi sinagógape Galiléa tuichakuére, ha omosẽ umi demóniope. 40 Upéi ou hendápe peteĩ iléprava, ojerure asy chupe ha oñesũ henondépe ha heʼi chupe: “Reipotáramo, ikatu chemopotĩ”. 41 Jesús oiporiahuvereko, oipyso ipo ha opoko hese ha he'i chupe: —Aipota. nde potĩ. 42 Haʼe oñeʼẽ riremínte, upepete ojepeʼa chugui pe lépra ha oñemopotĩma. 43 Ha haʼe omanda vai chupe, ha pyaʼe voi omondo chupe; 44 Ha he'i chupe: —Ani ere mba'eve avavépe. 45 Jesús katu osẽ ha oñepyrũ omombeʼu heta mbaʼe, ha omombeʼu heta mbaʼe, upévare Jesús ndaikatuvéima oike pe siudápe, péro opyta okaháre umi lugár ojeikoʼỹháme.
MOAKÃHA 1.1 1 Jesucristo, Tupã Ra'y, marandu porã ñepyrũ; 2 Ojehaiháicha profeta-kuérape: “Péina ápe, amondo che remimbou ne rova renondépe, ombosako'ítava nde rape ne renondépe.” 3 Peteĩ osapukáiva pe desiértope: “Pembosakoʼi Ñandejára rape, pemopotĩ hape”. 4 Juan omongarai pe taveʼỹme, ha opredika pe ñemongarai arrepentimiento rehegua angaipakuéra ñemboykerã. 5 Upéi osẽ hendápe opa Judea retã ha Jerusaléngua, ha opavave oñemongaraíva chugui ysyry Jordánpe, omombeʼúvo hembiapo vaikue. 6 Juan omonde kaméllo akãrague, ha ijyva ári peteĩ cinturón de pire. ha hoʼu tuku ha eíra kaʼaguy; 7 Ha opredika ha he'i: “Che rapykuéri oúta peteĩ ipu'akavéva chehegui, namereséi añesũ ha aipe'a isapatu ryru. 8 Añetehápe che pomongarai ype, ha'e katu penemongaraíta Espíritu Sántope. 9 Upe árape, Jesús ou Nazarétgui, Galilea retãme, ha Juan omongarai chupe Jordánpe. 10 Upepete osẽvo pe ýgui, ohecha yvága ojepe'a ha pe Espíritu peteĩ palomaicha oguejy hi'ári. 11 Upe rire ohendu peteĩ ñe'ẽ yvágagui he'íva: “Nde hína che Ra'y ahayhuetéva, che avy'aitéva”. 12 Ha upepete pe Espíritu ogueraha chupe pe desiértope. 13 Ha haʼe oĩ upépe taveʼỹme cuarenta día, Satanás oñehaʼã chupe; ha oĩ umi mymba kaʼaguy ndive; ha umi ángel oministra chupe. 14 Juan oñemoĩ rire kárselpe, Jesús og̃uahẽ Galiléape omombeʼu hag̃ua pe marandu porã Ñandejára Rréino rehegua. 15 Ha he'i: “ Oguahẽma ára ha hi'aguĩma Tupã Rréino. 16 Oguata jave mar Galilea rembe'ýre, ohecha Simón ha iñermáno Andrés oityha peteĩ rred pe márpe. 17 Jesús he'i chupekuéra: —Peju che rapykuéri, ha che ajapóta pendehegui yvypóra pirakutuha. 18 Upepete oheja hikuái irred ha oho hapykuéri. 19 Upégui oho mombyrymi, ohecha Santiago, Zebedeo raʼy ha iñermáno Juan, haʼekuéra oĩ avei pe várkope omyatyrõ jave irred. 20 Upepete ohenói chupekuéra, ha oheja hikuái itúva Zebedeope várkope umi tembiguái contratado ndive, ha oho hapykuéri. 21 Upéi oho hikuái Capernáumpe. Ha pytu'uha árape oike sinagógape ha ombo'e. 22 Ha'e kuéra oñemondýi pe mbo'epy rehe, ha'e ombo'égui chupekuéra peteĩ oguerekóva autoridad ramo, ndaha'éi umi mbo'ehára leipeguaicha. 23 Sinagógape oĩ peteĩ kuimbaʼe espíritu kyʼa. ha osapukái: 24 He'i: —Jaheja rei. Mba'e piko roguereko nendive, nde Jesús Nazaretgua? ¿reju piko orehundi haguã? Che roikuaa mávapa nde, Tupã Marangatu. 25 Jesús omongavaju chupe ha he'i: —Ekirirĩ ha esẽ chugui. 26 Pe espíritu kyʼa omondoro rire chupe ha osapukái hatã, osẽ chugui. 27 Ha enterove oñemondýi, ha oporandu ojupe: “¿Mbaʼe piko kóva?”. mba’e doctrina pyahu piko kóva? Ha'e
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Ha oike jey Capernáumpe ára rire; ha oñehendu haʼe oĩha pe ógape. 2 Upepete heta oñembyaty, ha ndaipóri tenda orrecibi haguã chupekuéra, ni okẽ ykére jepe. 3 Upéi ou hikuái hendápe, oguerúvo peteĩ hasýva parálisisgui, irundy tapichápe. 4 Ndaikatúirõ oñemoag̃ui hendápe pe prensa rehe, oipeʼa hikuái pe técho oĩháme, ha oitypa rire pe tupa onohápe pe parálisis. 5 Jesús ohechávo ojeroviaha hikuái, he'i pe hasývape: — Che ra'y, oñeperdona ndéve ne angaipa. 6 Upérõ oĩ umi Moisés rembiapoukapy mbo'ehára oguapýva ha oñemongeta ipy'apýpe. 7 Mbaʼére piko ko kuimbaʼe péicha heʼi ñeʼẽ vai? máva piko ikatu operdona angaipa Tupãnte? 8 Upepete Jesús ohechakuaávo ijespíritupe haʼekuéra opensaha upéicha, oporandu chupekuéra: “ Mbaʼére piko pepensa koʼã mbaʼe pene korasõme? 9 Ndahasýi piko jaʼe pe hasývape: ‘Oñeperdona ndéve ne angaipa’. Térã ere: “Epu'ã ha ejagarra nde tupa ha eguata?”. 10 Peikuaa hag̃uáicha pe Yvypóra Ra'y oguerekoha pokatu ko yvy ape ári operdona haguã angaipa, he'i pe parálisis hasývape.
23
Evangelio de Marcos
11 Che ha'e ndéve: Epu'ã ha ejagarra nde tupa ha eike nde rógape. 12 Ha upepete opuʼã, ohupi pe tupa, ha osẽ opavave henondépe; Ha opavave oñemondýi ha omomba'eguasu Tupãme, he'ívo: Araka'eve ndorohechái péicha. 13 Ha osẽ jey yguasu rembeʼýpe; ha opavave atyguasu ojere hendápe, ha haʼe omboʼe chupekuéra. 14 Ohasávo upérupi ohecha Leví, Alfeo ra'y oguapyha pe viru ojehepyme'ẽhápe, ha he'i chupe: —Eju che rapykuéri. Ha opu'ã ha oho hapykuéri. 15 Jesús oguapy aja okaru hógape, heta okobráva viru ha pekadór oguapy avei Jesús ha hemimbo'e kuéra ndive. 16 Umi mboʼehára leipegua ha fariséo ohechávo chupe okaruha umi impuésto okobráva ha pekadór ndive, oporandu hemimboʼekuérape: “¿Mbaʼéicha piko haʼe okaru ha hoyʼu umi okobráva impuésto ha pekadór ndive?”. 17 Jesús ohendúvo upéva, he'i chupekuéra: —Umi hesãiva natekotevẽi pohanohára, hasy uvei. 18 Juan ha fariséo remimbo'ekuéra oajuna jepi, ha ou he'i chupe: —Mba'ére piko Juan ha fariséo remimbo'ekuéra oajuna, ha ne remimbo'ekuéra katu ndoajunai? 19 Jesús oporandu chupekuéra: —Ikatu piko umi mitã oajuna pe nóvio oĩ aja hendivekuéra? Oguereko aja hendivekuéra pe nóvio, ndaikatúi oajuna. 20 Péro og̃uahẽta umi ára ojepeʼa hag̃ua chuguikuéra pe nóvio, ha upéi oajuna hikuái umi árape. 21 Avave ndokoséi avei ao pyahu pehẽngue peteĩ ao tujápe, pe ao pyahu omyenyhẽva oipe'a pe itujávagui, ha ivaive ohóvo. 22 Avave nomoĩri víno pyahu umi mba'yru tujápe, pe víno pyahu oitypa umi mba'yru, ha pe víno oñeñohẽta, ha umi mba'yru oñembyaíta, víno pyahu katu oñemoĩva'erã mba'yru pyahúpe. 23 Pytu'uha árape ohasa pe trígo kokue rupi. ha hemimboʼekuéra oñepyrũ, ohokuévo, oipeʼa pe trígo raʼỹi. 24 Umi fariséo he'i chupe: —Péina, mba'ére piko ojapo hikuái pytu'u árape umi mba'e ndojehejáiva? 25 Upéi he'i chupekuéra: —Araka'eve piko napemoñe'ẽi mba'épa ojapo David oikotevẽ ha iñembyahýi, ha'e ha umi oĩva hendive? 26 Mba'éicha piko ha'e oike Tupã rógape Abiatar pa'i guasu aja, ha ho'u pe pan ojehechauka haguã, ndaha'éi oje'úva sacerdote-kuérape guarã, ha ome'ẽ avei umi oĩvape hendive? 27 He'i chupe kuéra: “ Pe sábado ojejapo yvypórape guarã, ha ndaha'éi yvypóra pytu'urã. 28 Upévare, Yvypóra Ra'y ha'e avei sábado ára Jára.
6 Umi fariséo osẽ ha upepete oñemoñeʼẽ umi Herodes ndive, mbaʼéichapa ikatu ohundi chupe. 7 Jesús katu oho hemimbo'e kuéra ndive yguasúpe, ha hetaiterei hénte Galilea ha Judea pegua oho hapykuéri. 8 Jerusalén, Iduméa ha Jordán mboypýri guive. ha haʼekuéra Tiro ha Sidón jerére, hetaiterei hénte, ohendúvo mbaʼeichaitépa haʼe ojapo vaʼekue, ou hendápe. 9 Haʼe heʼi idisipulokuérape, peteĩ várko michĩva ohaʼarõ hag̃ua chupe hetaiterei hénte káusare, ani hag̃ua ombotypa chupe hikuái. 10 Haʼe omonguera haguére hetápe; ha upéicha rupi opoko hese hikuái, heta oguerekóva mba'asy vai. 11 Umi espíritu kyʼa ohechávo chupe, oñesũ henondépe ha osapukái: “Nde hína Ñandejára Raʼy”. 12 Ha haʼe heʼi mbarete chupekuéra ani hag̃ua oikuaauka chupe. 13 Upéi ojupi peteĩ montáñape ha ohenói umi oipotávape, ha haʼekuéra ou hendápe. 14 Ha haʼe oordena doce, oĩ hag̃ua hendive, ha omondo hag̃ua chupekuéra opredika hag̃ua. 15 Oguereko pokatu omonguera haguã mba'asy ha omosẽ haguã mba'epochy. 16 Simón ombohéra Pedro. 17 Jebedeo ra'y Santiago ha Santiago ryvy. ha ombohéra chupekuéra Boanerges, ha'éva: Arasunu ra'ykuéra. 18 Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Santiago Alfeo ra'y, Tadeo, Simón Cananeo. 19 Judas Iscariote otraisiona vaekue chupe, ha oike hikuái peteĩ ógape. 20 Ha pe atyguasu oñembyaty jey, ha ndaikatúi ni hoʼu mbujape. 21 Iñangirũnguéra ohendúvo upéva, osẽ ojoko chupe, he'ígui hikuái: “Oñembopy'aju”. 22 Umi mbo'ehára leipegua oguejyva'ekue Jerusaléngui he'i: “Beelzebúpe oguereko, ha umi mba'epochy ruvicha rupive omosẽ umi mba'epochy. 23 Upémarõ Jesús ohenói chupekuéra ha heʼi chupekuéra ehémplope: “ ¿Mbaʼéicha piko Satanás omosẽta Satanáspe?”. 24 Ha peteĩ rréino oñembojaʼóramo ijehe, upe rréino ndaikatúi oñemoĩ. 25 Ha peteĩ óga oñembojaʼóramo ojuehe, upe óga ndaikatúi opyta. 26 Ha Satanás opuʼãramo ijehe ha oñembojaʼóramo, ndaikatumoʼãi oñemboʼy, ha katu oreko ipaha. 27 Avave ndaikatúi oike peteĩ kuimbaʼe imbaretéva rógape, ha omonda imbaʼerepy, ndahaʼéiramo oñapytĩ raẽ pe kuimbaʼe imbaretévape; ha upéi ombyaíta hóga. 28 Añetehápe ha'e peẽme, opavave angaipa oñeperdonáta yvypóra ra'ykuérape, ha umi ñe'ẽ vai oñe'ẽ vai va'ekuére. 29 Pe ojahéiva Espíritu Sánto rehe katu araka'eve noñeperdonamo'ãi, ha katu oikóta peligro-pe oñekondena opa ára g̃uarã. 30 Ha'e kuéra he'ígui: “Ha'e oguereko peteĩ espíritu ky'a”. 31 Upépe ou ijoykeʼykuéra ha isy, ha oñemboʼy okápe, omondo hendápe ohenói hag̃ua chupe. 32 Umi hénte oguapy ijerére ha heʼi chupe: —Péina, nde sy ha ne ryvy kuéra okaháre nde rekávo. 33 Upémarõ Jesús oporandu chupekuéra: “¿ Máva piko che sy térã che ryvy kuéra? 34 Ha omaña ijerére umi oguapýva ijerére ha he'i: —Péina che sy ha che joyke'y kuéra!
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Oike jey pe sinagógape. ha upépe oĩ peteĩ kuimbaʼe ipo ipiruva. 2 Haʼekuéra omaña hese, omonguerátapa chupe pytuʼuha árape; ikatu haguã oakusa chupe hikuái. 3 Ha he'i pe kuimba'e ipo ipiruvape: “ Eñembo'y”. 4 Ha he'i chupe kuéra: —Ikatu piko jajapo iporãva pytu'uha árape, térãpa jajapo ivaíva? osalva haguã tekove, térã ojuka haguã? Péro haʼekuéra okirirĩ. 5 Ha oma'ẽ rire hese kuéra pochýpe, oñembyasy ikorasõ hatã haguére, he'i pe kuimba'épe: Eipyso nde po. Ha oipyso ha ipo kuera pe ambuéicha.
24
Evangelio de Marcos
35 Oimeraẽ ojapóva Tupã rembipota, upéva hína che ryvy, che reindy ha che sy.
27 Ha oke, ha opuʼã pyhare ha ára, ha pe semilla heñói ha okakuaa, ndoikuaái mbaʼéichapa. 28 Yvy hiʼa ijehegui; primero pe cuchilla, upéi pe apysa, upéi pe mandi’o henyhẽva apysápe. 29 Pe yva hi'u vove, upepete omoinge pe hoja, og̃uahẽgui pe cosecha. 30 Ha'e he'i: —Mba'ére piko ñambojojáta Tupã Rréino? térã mba’e ñembojojápepa ñambojojáta? 31 Ojogua peteĩ mostaza ra'ỹi, oñeñotỹ vove yvýpe, sa'ive opa umi semilla oĩvagui ko yvy ape ári. 32 Ha katu oñeñotỹ vove, okakuaa, ha tuichave opa kaʼavokuéragui, ha oipeʼa hakã tuicháva; ikatu haguãicha umi guyra yvategua opyta sombra guýpe. 33 Ha heta ehémplo peichagua reheve oñeʼẽ chupekuéra pe ñeʼẽ, haʼekuéra ohendukuaaháicha. 34 Péro noñeʼẽi chupekuéra peteĩ ehémploʼỹre, ha haʼekuéra oĩ jave haʼeño, omyesakã opa mbaʼe idisipulokuérape. 35 Upe árape voi, ka'aru, he'i chupekuéra: Jahasa pe ótro ládo. 36 Ha omondo rire hikuái umi héntepe, ogueraha chupe hikuái oĩ aja pe várkope. Ha oĩ avei hendive ambue várko michĩva. 37 Ha opuʼã peteĩ yvytu atã, ha umi ola oinupã pe várkope, ha koʼág̃a henyhẽma. 38 Haʼe ningo oke hína pe várko rapykuépe, oke hína peteĩ almohada ári, ha haʼekuéra omombáy chupe ha heʼi chupe: “Mboʼehára, ¿nderepyʼapýi piko roñehundi haguére?”. 39 Upéi opu'ã ha omongavaju pe yvytu ha he'i yguasúpe: —Epy'aguapy, epyta kirirĩháme. Ha pe yvytu opyta, ha tuicha py'aguapy. 40 He'i chupe kuéra: —Mba'ére piko pekyhyjeterei? mba'éicha piko ndaperekói jerovia? 41 Ha'e kuéra okyhyjeterei ha oporandu ojupe: — Mba'eichagua kuimba'e piko ko yvytu ha yguasu jepe iñe'ẽrendu chupe?
MOAKÃHA 4 rehegua 1 Ha oñepyrũ jey omboʼe yguasu rembeʼýpe, ha oñembyaty hendápe hetaiterei hénte, ha oike peteĩ várkope ha oguapy yguasúpe. ha opavave atyguasu oĩ yguasu rembeʼýpe upe yvy ári. 2 Ombo'e chupe kuéra heta mba'e ñe'ẽpoty rupi, ha he'i chupekuéra imbo'epy rupi. 3 Pehendu; Péina ápe, osẽ peteĩ ñemitỹhára oñotỹ haguã. 4 Ha'e oñotỹ aja, oĩ ho'áva tape rembe'ýpe, ha umi guyra yvategua oúva ha ho'upa. 5 Ha oĩ hoʼáva ita ári, ndoguerekóihápe heta yvy; Upepete heñói, ndoguerekóigui yvy pypuku. 6 Kuarahy osẽvo katu, okáipa. ha ndoguerekóigui hapo, ipiru. 7 Oĩ hoʼáva ñuatĩ apytépe, ha umi ñuatĩ okakuaa, ha ombotypa, ha nomeʼẽi hiʼa. 8 Ha ambue hoʼa yvy porãme, ha hiʼa hiʼa ha okakuaáva; ha ogueru, amo treinta, ha amo sesenta, ha amo cien. 9 He'i chupe kuéra: —Pe oguerekóva apysa ohendu haguã, tohendu. 10 Ha'eño ha'eño, umi ijerére oĩva umi 12 ndive oporandu chupe pe ehémplo. 11 Upéi he'i chupekuéra: —Peẽme oñeme'ẽ peikuaa Tupã Rréino ñemigua. 12 Ohechávo ohecha, ha ndohechakuaái; ha ohendúvo ikatu ohendu hikuái, ha nontendéi; ani hag̃ua arakaʼeve oñekonverti chupekuéra, ha oñeperdona chupekuéra iñangaipakuéra. 13 He'i chupe kuéra: —Ndapeikuaái piko ko ehémplo? ha mba'éicha piko upéicharõ peikuaáta opa ñe'ẽjoaju? 14 Pe oñotỹva oñotỹ pe ñeʼẽ. 15 Ha koʼãva hína tape rembeʼýpe, oñeñotỹhápe pe ñeʼẽ; ha katu ohendu rire hikuái, Satanás ou pya’e ha oipe’a pe ñe’ẽ oñeñotỹva’ekue ikorasõme. 16 Ha koʼãva haʼe avei umi oñeñotỹva ita ári; ha'ekuéra ohendúvo pe ñe'ẽ, pya'e oguerohory vy'ápe; 17 Ha ndoguerekói hapo, ha upéicha oaguanta sapy'ami, upe rire, ojehasa asy térã ojepersegi jave pe ñe'ẽ rehe, pya'e oñembotavy hikuái. 18 Ha koʼãva haʼe umi oñeñotỹva ñuatĩ apytépe; umi ohendúva pe ñe'ẽ, 19 Ha umi jepyʼapy ko múndope, ha umi mbaʼerepy ñembotavy, ha umi mbaʼe rembipota oikéva, omboty pe ñeʼẽ, ha ndojeheʼái. 20 Ha koʼãva haʼe umi oñeñotỹva yvy porãme; umi ohendúva pe ñe'ẽ, ha ohupytýva, ha hi'a, oĩ treinta jey, oĩ sesenta ha ambue cien. 21 Upémarõ Jesús heʼi chupekuéra: “¿ Ojegueru piko peteĩ lámpara oñemoĩ hag̃ua peteĩ mbaʼyru guýpe térã peteĩ tupa guýpe? ha ani haguã oñemoĩ peteĩ candelabro ári? 22 Ndaipórigui mbaʼeve kañymby, ndojehechaukamoʼãiva; ni mba'eve noñeñongatúi, osẽ haguã tetã ambuére. 23 Oĩramo ijapysa ohendu hag̃ua, tohendu. 24 Ha he'i chupekuéra: —Peñangarekóke pe pehendúvare. 25 Pe oguerekóva, oñeme'ẽta chupe, ha pe ndorekóivape, ojepe'áta chugui pe oguerekóva jepe. 26 Upéi he'i: —Péicha Tupã Rréino, ha'ete ku peteĩ kuimba'e omombova'ekue semilla yvýpe.
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Oguahẽ hikuái yguasu rembe'ýre, Gadareno retãme. 2 Osẽvo pe várkogui, pyaʼe voi osẽ pe sepultúragui peteĩ kuimbaʼe espíritu kyʼa. 3 Haʼe ningo oiko vaʼekue umi sepultúra apytépe. ha avave ndaikatúi ojokua chupe, nahániri, kadénape. 4 Pyʼỹinte ojejokua vaʼekue chupe kadena ha kadénape, ha oipeʼa chugui umi kadéna ha umi kadéna oñembyaipa. 5 Ha tapiaite, pyhare ha ára, haʼe oĩ yvyty ha sepultúrape, osapukái ha oikytĩ itápe. 6 Ha ohechávo mombyry guive Jesúspe, odipara ha oadora chupe. 7 Ha osapukái hatã ha he'i: —Mba'e piko areko nendive Jesús, nde Tupã Ijyvatevéva Ra'y? Ahura ndéve Tupã rérape, ani haguã chembohasa asy. 8 Ha'e he'i chupe: —Esẽ pe kuimba'égui, nde espíritu ky'a. 9 Ha'e oporandu chupe: —Mba'e piko nde réra? Ha he'i chupe: Che réra Legión. 10 Ha ojerure asy chupe ani hag̃ua omosẽ chupekuéra pe tetãgui. 11 Koʼág̃a oĩ upépe yvytykuéra ypýpe peteĩ kure aty guasu okaru. 12 Ha opa mba'epochy ojerure asy chupe ha he'i: — Oremondo ryguasu rupi roike haguã ipypekuéra.
25
Evangelio de Marcos
13 Upepete Jesús omeʼẽ chupekuéra permíso. Umi mba'epochy osẽ ha oike ryguasu rupi'a ryrúpe, ha oñani hatã peteĩ tenda ijyvatévagui yguasúpe, (ha'ekuéra oguereko dos mil rupi). 14 Umi ryguasu omongarúva odipara ha omombeʼu upéva távape ha okaháre. Ha osẽ hikuái ohecha haguã mba'épa ojejapo. 15 Upéi oguahẽ hikuái Jesús rendápe ha ohecha hikuái pe mba'epochy oguerekova'ekue aña, ha oguerekóva pe legión, oguapýva, oñemonde ha iñakã porã. 16 Ha umi ohecháva omombeʼu chupekuéra mbaʼéichapa ojehu pe aña oguerekóvare, ha avei umi kure rehe. 17 Ha oñepyrũ ojerure chupe hikuái oho hag̃ua ijyvy retãgui. 18 Oike rire pe várkope, pe aña ndive, oñemboʼe chupe oĩ hag̃ua hendive. 19 Jesús katu ndohejái chupe, he'i chupe: “ Tereho nde rógape ne irũnguéra rendápe ha emombe'u chupekuéra mba'eichaitépa Ñandejára ojapo nderehe ha neporiahuvereko”. 20 Upéi oho ha oñepyrũ omombeʼu Decápolispe mbaʼeichaitépa Jesús ojapo vaʼekue hese. 21 Jesús ohasa jeývo várkope pe ótro ládo, heta hénte oñembyaty hendápe. 22 Ha, péina ápe, ou peteĩ sinagoga ruvichakuéra apytégui, hérava Jairo; ha ohechávo chupe, ho'a ipy gotyo. 23 Ha ojerure asy chupe, ha he'i: Che membykuña'i oñeno omano potaitévo. ha oikovéta. 24 Jesús oho hendive; ha heta hénte oho hapykuéri, ha ombyaty chupe. 25 Peteĩ kuña huguy 12 áño pukukue. 26 Ha heta mbaʼe ohasa asy heta pohanoháragui, ha oipurupaite umi mbaʼe orekóva, ha noĩporãvéi mbaʼeve, síno ivaive ohóvo. 27 Ohendúvo Jesúspe, ou hapykuéri ha opoko ijao rehe. 28 Ha'e he'i: “Apoko ramo ijao rehente, chekuerapáta”. 29 Ha upepete pe huguy ykua ipiru; ha oñandu hetepýpe okuera hague upe mbaʼasy vaigui. 30 Upepete Jesús oikuaávo ijehe osẽmaha chugui tekoporã, ojere hese ha he'i: “ ¿Máva piko opoko che ao rehe? 31 Hemimbo'e kuéra he'i chupe: —Rehechápa umi hénte otyryrýva nderehe ha ere: ¿Máva piko opoko cherehe? 32 Haʼe omaña ijerére ohecha hag̃ua pe ojapo vaʼekue ko mbaʼe. 33 Péro pe kuña okyhyjeterei ha oryrýi, oikuaágui mbaʼépa oiko hese, oñesũ henondépe ha omombeʼu chupe opa mbaʼe añetegua. 34 He'i chupe: —Che rajy, nde jerovia nemonguera. tereho py'aguapýpe, ha eñemonguera nde mba'asy vaietégui. 35 Haʼe oñeʼẽ aja gueteri, pe sinagóga ruvicha rógagui ou peteĩ heʼíva: “Ne rajy omanóma. 36 Jesús ohendu riremínte pe ñeʼẽ ojeʼéva, heʼi pe sinagóga ruvichahápe: “ Ani rekyhyje, ejerovia mante”. 37 Ha'e ndohejái avave omoirũ chupe, ndaha'éirõ Pedro, Santiago ha Juan, Santiago ryvy. 38 Oguahẽ pe sinagóga ruvicha rógape, ha ohecha umi sarambi ha umi hasẽva ha ojaheʼoitereíva. 39 Oike rire, he'i chupekuéra: —Mba'ére piko peñembopy'a rasy ha perasẽ? pe kuñataĩ nomanói, oke uvei. 40 Upéi opuka hikuái hese. Omosẽpa rire chupe kuéra, ogueraha pe kuñataĩ túva ha isýpe ha umi oĩvape hendive, ha oike pe kuñataĩ oñeno haguépe.
41 Upéi ojagarra pe kuñataĩ pógui ha he'i chupe: —Talita cumi; upéva he'ise: Kuñakarai, ha'e ndéve, epu'ã. 42 Upepete pe kuñataĩ opuʼã ha oguata. haʼe oguerekógui doce áño. Ha oñemondýi hikuái tuicha ñemondýipe. 43 Ha haʼe omanda mbarete chupekuéra ani hag̃ua avave oikuaa upéva; ha omanda oñemeʼẽ hag̃ua chupe peteĩ mbaʼe hoʼu hag̃ua. MOAKÃHA 6 rehegua 1 Ha osẽ upégui ha ou hetãme; ha hemimbo'e kuéra omoirũ chupe. 2 Oguahẽvo pytu'uha ára, oñepyrũ ombo'e sinagógape, ha heta ohendúva chupe oñemondýi ha he'i: “¿Moõgui piko ou ko'ã mba'e? ha mbaʼe arandu piko kóva oñemeʼẽva chupe, ojapohague ipo rupive koʼãichagua tembiapo ipuʼakapáva jepe? 3 ¿Ndahaʼéi piko kóva pe karpintero, María raʼy, Santiago, José, Judá ha Simón ermáno? ha ndahaʼéi piko iñermanakuéra koʼápe ñanendive? Ha oñembohory hese hikuái. 4 Jesús katu he'i chupekuéra: —Pe maranduhára ndaha'éi oñemomba'e'ỹva, hetãme, ipehẽngue apytépe ha hógape voi. 5 Ha upépe ndaikatúi ojapo mbaʼeveichagua tembiapo ipuʼakapáva, ndahaʼéiramo omoĩ ipo mbovymi hasýva ári, ha omonguera chupekuéra. 6 Ha haʼe oñesorprende ndogueroviái haguére hikuái. Ha ojere umi puévlore, omboʼe. 7 Ha ohenói chupe umi doce-pe, ha oñepyrũ omondo chupekuéra mokõi ha mokõime; ha omeʼẽ chupekuéra puʼaka espíritu kyʼa ári; 8 Ha omanda chupekuéra ani hag̃ua ogueraha mbaʼeve ijehorã, ndahaʼéiramo peteĩ vastón añónte; ndaipóri mba'e'oka, mbujape ha viru ryru ryrúpe. 9 Ha katu peñemonde sapatu sandália reheve. ha ani remonde mokõi ao. 10 Upéi he'i chupekuéra: —Peikehápe peteĩ ógape, pepyta upépe pesẽ peve upe tendágui. 11 Ha oimeraẽ napenerrecibíriva, ni napenehendúiva, pesẽ vove upégui, peipeʼa pe yvytimbo pende py guýpe testimoniorã hesekuéra. Añete ha'e peẽme: Sodoma ha Gomorra-pe iñambuevéta pe huísio árape, upe távagui. 12 Ha osẽ hikuái, ha opredika kuimbaʼekuéra oñearrepenti hag̃ua. 13 Haʼekuéra omosẽ heta mbaʼepochy, ha omonguera chupekuéra aséite heta hasývape, ha omonguera chupekuéra. 14 Ha rréi Herodes ohendu chugui. (Héra oñemosarambígui:) ha he'i: Juan Bautista oikove jey hague omanóva apytégui, ha upévare ojekuaa hese umi tembiapo ipu'akapáva. 15 Oĩ katu heʼi: “Elías hína”. Ha ambue katu he'i: “Peteĩ maranduhára, térã peteĩ maranduhára apytégui”. 16 Herodes katu ohendúvo upéva, he'i: “Juan hína, che añakã'o vaekue. 17 Herodes niko omondo ha ojoko Juan rehe ha ojokua chupe ka'irãime Herodías rehe, iñermáno Felipe rembireko, ha'e omenda haguére hese. 18 Juan he'iva'ekue Herodespe: —Ndaikatúi reguereko ne ryke'y rembireko.
26
Evangelio de Marcos
19 Upévare Herodías oñorairõ hendive ha ojukase chupe. ha katu ndaikatúi: 20 Herodes okyhyje Juangui, oikuaágui ha'eha peteĩ kuimba'e hekojojáva ha imarangatúva, ha oñangareko hese. ha ohendúvo chupe, ojapo heta mbaʼe, ha ohendu chupe vyʼápe. 21 Og̃uahẽvo peteĩ ára iporãva, Herodes himpleáñope ojapo peteĩ karu guasu ijára kuérape, umi mburuvicha guasu ha ijyvy ruvichakuérape Galiléape. 22 Pe Herodías rajy oike ha ojeroky ha ombovy'a Herodes ha umi oguapýva hendive, pe rréi he'i pe kuñataĩme: Ejerure chéve oimeraẽ mba'e reipotáva ha ame'ẽta ndéve. 23 Upéi ohura chupe: “Opa mba'e rejeruréva chéve, ame'ẽta ndéve che rréino mbyte peve”. 24 Upéi osẽ ha heʼi isýpe: “¿Mbaʼe piko ajeruréta?”. Ha he'i chupe: Juan Bautista akã. 25 Upepete voi oike pe rréi rendápe ha ojerure: “Aipota remeʼẽ chéve peteĩ mbaʼyrúpe Juan el Bautista akã”. 26 Ha pe rréi ombyasyeterei; upéicharõ jepe iñe'ẽme'ẽ rehe, ha umi oguapýva hendive rehehápe, nomboykéi chupe. 27 Upepete pe rréi omondo peteĩ verdugo, ha heʼi ojegueru hag̃ua iñakã, ha oho oñakãʼo chupe kárselpe. 28 Ogueru iñakã peteĩ mba'yrúpe ha ome'ẽ pe kuñataĩme, ha pe kuñataĩ ome'ẽ isýpe. 29 Hemimbo'e kuéra ohendúvo upéva, og̃uahẽ ohupi hetekue ha oñotỹ peteĩ sepultúrape. 30 Umi apóstol oñembyaty Jesús rendápe ha omombeʼu chupe opa mbaʼe ojapo vaʼekue ha mbaʼépa omboʼe hikuái. 31 Upéi he'i chupekuéra: —Peju ha pepytu'u sapy'ami. 32 Ha'e kuéra oho ha'eño peteĩ várkope peteĩ desiértope. 33 Ha tavayguakuéra ohecha chupekuéra ohoha, ha heta oikuaa chupe, ha oñani upépe opa tavaguasúgui, ha ohasa chuguikuéra ha oñembyaty hendápe. 34 Jesús osẽvo, ohecha heta héntepe ha oiporiahuvereko chupekuéra, haʼekuéra ovecha ndoguerekóiva ovecharerekuéicha, ha oñepyrũ omboʼe chupekuéra heta mbaʼe. 35 Ohasávo pe ára, idisipulokuéra ou hendápe ha heʼi: “Kóva ningo peteĩ desiérto, ha koʼág̃a ohasáma pe tiémpo. 36 Pemondo chupekuéra oho haguã okaháre ijerére ha umi puévlope ojogua haguã hi'upyrã, ndoguerekóigui mba'eve ho'u haguã. 37 Ha'e ombohovái chupe kuéra: —Peme'ẽ chupe kuéra ho'u haguã. Ha'e kuéra he'i chupe: —Jaháta piko jajogua mbuja 2000 pláta ha ñame'ẽ chupe kuéra ho'u haguã? 38 He'i chupe kuéra: —Mboy mbuja piko peguereko? tereho ehecha. Ha oikuaávo, he'i hikuái: Cinco ha mokõi pira. 39 Ha heʼi chupekuéra oguapy hag̃ua enterovépe atyʼi pe kapiʼipe hovy ári. 40 Upéi oguapy hikuái aty guasúpe, cien ha cincuenta. 41 Ha ojagarrapa rire umi cinco pan ha umi mokõi pira, omaña yvága gotyo, ha ohovasa ha ombojaʼo umi pan ha omeʼẽ idisipulokuérape omoĩ hag̃ua henondépe. ha umi mokõi pira ombojaʼo opavave ijapytepekuéra. 42 Ha opavave okaru, ha henyhẽ. 43 Ombyaty hikuái 12 kanásto henyhẽva umi pira pehẽnguégui ha umi piragui. 44 Umi ho'úva mbujape, 5.000 kuimba'e rupi. 45 Upepete ojopy idisipulokuérape ojupi hag̃ua pe várkope ha oho hag̃ua ótro ládope Betsaida peve, ha omondo aja umi héntepe.
46 Omondo rire chupekuéra, oho peteĩ yvytýpe oñemboʼe hag̃ua. 47 Ha kaʼaru, pe várko oĩ pe mar mbytépe, ha haʼe haʼeño oĩ pe yvýpe. 48 Ha ohecha chupekuéra ombaʼapoha orrema hag̃ua; Yvytu opu'ãgui hese kuéra, ha pyhare irundyha jave oguahẽ hendápe kuéra, oguata yguasu ári, ha ohasase ijykére. 49 Ha ohechávo Jesús oguataha pe mar ári, oimo'ã hikuái peteĩ espíritu ha osapukái. 50 Opavave ohechágui chupe ha oñemondýi. Upepete oñe'ẽ hendive kuéra ha he'i chupe kuéra: —Pekyre'ỹke. ani rekyhyje. 51 Ha ojupi hendápekuéra pe várkope; ha pe yvytu opyta, ha ha'ekuéra oñemondýieterei ijehe, ha oñesorprende. 52 Ha'e kuéra nopenái mba'e hechapyrãva umi mbuja rehe, ipy'a hatã haguére. 53 Ohasávo hikuái, og̃uahẽ hikuái Genesaret retãme ha oguahẽ y rembeʼýpe. 54 Osẽvo hikuái pe kanóagui, upepete oikuaa chupe. 55 Upéi odipara upe tendáre ijerére ha oñepyrũ ogueraha hupápe umi hasývape, ohenduhápe oĩha. 56 Oikehápe, umi puévlo térã táva térã távape, omoĩ umi hasývape umi kállere, ha ojerure chupe topoko ijao rembeʼýrente, ha umi opokóva hese okuera. MOAKÃHA 7 rehegua 1 Upéi ou hendápe fariséo ha unos kuánto Moisés rembiapoukapy mbo'ehára, oúva Jerusaléngui. 2 Ha ohechávo oĩha idisipulokuéra hoʼuha mbujape ipo kyʼa reheve, heʼiséva, ojohéiʼỹre, ojuhu hikuái kulpa. 3 Umi fariséo ha enterove judío ndojohéiramo ipo, ndokarúi umi ansiáno heʼiháicha. 4 Ha ou vove pe merkádogui, ndojohéiramo, ndokarúi. Ha heta ambue mba'e ohupytýva oguereko haguã, ojejohéi haguã mba'yru, mba'yru, mba'yru de bronce ha mesa. 5 Upémarõ umi fariséo ha mboʼehára leipegua oporandu chupe: “¿Mbaʼére piko ne remimboʼekuéra ndoikói umi ansiáno heʼiháicha, péro hoʼu pan ojejohéiʼỹre?”. 6 Ha'e he'i chupekuéra: —Esaías oprofetisa porã peẽ hovamokõiva rehe, he'iháicha Ñandejára Ñe'ẽme: “Ko tetã chemomba'e ijurúpe, ha ikorasõ mombyry oĩ chehegui”. 7 Ha katu en vano chemomba'eguasu hikuái, ombo'évo mbo'epy rupi yvypóra rembiapoukapy. 8 Pemboyke Tupã rembiapoukapy, pejapo yvypóra jepokuaa, pejejohéiháicha olla ha kópa, ha heta ambue mba'e peichagua pejapo. 9 He'i chupe kuéra: —Peẽ pemboyke Tupã rembiapoukapy, peñongatu haguã pende reko. 10 Moisés he'i: “Emomba'e nde ru ha nde sýpe. ha: “Oñemaldesíva itúva térã isýpe, tomano omanóvo.” 11 Peẽ katu peje: “Peteĩ kuimbaʼe heʼíramo itúva térã isýpe: ‘Haʼe hína Corbán, upéva heʼise peteĩ jopói, oimeraẽ mbaʼe ikatúvare chepytyvõ peẽme. haʼe isãso vaʼerã. 12 Ha ndapehejavéima chupe ojapo mbaʼeve itúva térã isy rehehápe; 13 Peme'ẽ vaekue Tupã ñe'ẽ mba'eve'ỹre, pende jepokuaa peme'ẽva'ekue rupi. 14 Ha ohenoipa rire opa tavayguakuérape, he'i chupekuéra: “ Pehendumína chéve peteĩ teĩ ha peikuaa porã.
27
Evangelio de Marcos
15 Ndaipóri mba'eve okáguio, oikévo ipype ikatu omongy'a chupe. 16 Oĩramo ijapysa ohendu hag̃ua, tohendu. 17 Oike rire pe ógape umi héntegui, idisipulokuéra oporandu chupe pe ehémplore. 18 He'i chupe kuéra: —Peẽ piko peikuaa'ỹ avei? Ndapehechakuaái piko opa mba'e okáguio oikéva pe kuimba'épe, ndaikatuiha omongy'a chupe; 19 Ndoikéigui ikorasõme, ipy'ápe uvei, ha osẽ ysyry guasúpe, omopotĩvo opa tembi'u? 20 Ha'e he'i: —Umi mba'e osẽva pe kuimba'égui, omongy'a pe kuimba'épe. 21 Yvypóra hyepy guive, yvypóra korasõgui osẽ umi pensamiénto ivaíva, oporomoakãratĩ, tekovai, jejuka. 22 Monda, mba'e pohýi, mba'e vai, ñembotavy, tesa'ỹ, tesa aña, ñe'ẽ vai, orgullo ha tavy. 23 Opa ko'ã mba'e vai ou hyepýgui ha omongy'a pe kuimba'épe. 24 Upégui opu'ã oho Tiro ha Sidón rembe'ýpe, ha oike peteĩ ógape, ha ndoipotái avave oikuaa. 25 Peteĩ kuña, itajýra imitãva oguerekóva espíritu ipotĩva, ohendúvo chupe, ha oñesũ ipy gotyo. 26 Pe kuña ningo peteĩ griégo, haʼe vaʼekue peteĩ sirofenicia ótro tetãme. ha ojerure chupe omosẽ hag̃ua pe aña itajýragui. 27 Jesús katu he'i chupe: —Toñemyenyhẽ raẽ umi mitã, naiporãi ningo jagueraha umi mitã mbuja ha ñamombo jaguápe. 28 Ha'e katu he'i chupe: —Si, che Ruvicha, jagua kuéra mesa guýpe ho'u umi mitã re'õngue. 29 He'i chupe: —Ere rehe tereho. aña osẽma nde rajygui. 30 Oguahẽvo hógape, ojuhu pe demónio osẽha, ha imembykuña oñeno tupa ári. 31 Ha jey, osẽvo Tiro ha Sidón rembeʼýgui, og̃uahẽ Galilea yguasúpe, Decápolis rembeʼy mbyte rupi. 32 Ha ogueru hikuái hendápe peteĩ ohenduʼỹva, ha ojokóva iñeʼẽme; ha ojerure chupe hikui tomoî ipo hi'ári. 33 Upe rire ogueraha chupe umi hénte apytégui, ha omoinge ikuã ijapysápe, ha oescupi ha opoko iñeʼẽre. 34 Upéi oma'ẽ yvága gotyo, osuspira ha he'i chupe: Efata, he'iséva: “Ejeabri”. 35 Upepete ojepeʼa ijapysa, ha iñeʼẽ ryru ojepeʼa, ha oñeʼẽ porã. 36 Ha'e he'i chupe kuéra ani haguã omombe'u avavépe, ha omandavévo chupekuéra, hetavéntema omoherakuã hikuái. 37 Ha'e rã ha'e vy osorprende ha he'i: “Ha'e ojapo porã opa mba'e.
6 Upéi omanda umi héntepe oguapy hag̃ua yvýpe, ha ojagarra umi 7 pan, oagradese ha ombojaʼo ha omeʼẽ idisipulokuérape omoĩ hag̃ua henondépe. ha omoĩ chupekuéra tavayguakuéra renondépe. 7 Ha'e kuéra oguereko mbovymi pira michĩ, ha ha'e ohovasa ha he'i omoĩ haguã avei henondépe. 8 Upémarõ okaru hikuái ha henyhẽ, ha ombyaty 7 kanásto pe soʼo oñembyaívagui. 9 Umi okaru va'ekue 4.000 rupi, ha ha'e omondo chupekuéra. 10 Upepete ojupi peteĩ várkope hemimboʼekuéra ndive, ha og̃uahẽ Dalmanuta retãme. 11 Ha umi fariséo osẽ ha oñepyrũ oporandu chupe, ohekávo chupe peteĩ techaukaha yvágagui, ha otantea chupe. 12 Upéi osuspira pypuku ijespíritu ha he'i: —Mba'ére piko ko'ã generación oheka peteĩ techaukaha? añetehápe ha’e peẽme, mba’eveichagua techaukaha noñeme’ẽmo’ãi ko’ã ñemoñarekuérape. 13 Upéi oheja chupekuéra ha oike jey pe várkope oho pe ótro ládo. 14 Koʼág̃a umi disípulo hesarái ogueraha hag̃ua mbujape, ha ndoguerekói hendivekuéra pe várkope hetave mbujape. 15 He'i chupe kuéra: —Peñangarekóke ha peñangarekóke umi fariséo levadúre ha Herodes levadura rehe. 16 Haʼekuéra ojodiskuti ojuehe ha heʼi: “Ndoroguerekóigui mbujape”. 17 Jesús oikuaávo upéva, he'i chupekuéra: —Mba'ére piko pejepy'amongeta ndaperekóigui mbujape? ¿ndapehechakuaái gueteri piko, ha napentendei piko? ¿peñemohatã gueteri piko pene korasõ? 18 Peguerekóva tesa, ¿ndapehechái piko? ha peguerekóva apysa, napehendúi piko? ha napenemanduʼái piko? 19 Amboja'órõ guare umi cinco pan 5.000 apytégui, mboy kanásto henyhẽva pehẽngue pehẽnguégui? Ha'e kuéra he'i chupe: Doce. 20 Ha umi siete cuatro. Ha he'i hikuái: Siete. 21 Upéi he'i chupe kuéra: —Mba'éicha piko peẽ napentendeporãi? 22 Ha'e og̃uahẽ Betsaida-pe. ha ogueru hikuái hendápe peteĩ ohechaʼỹva, ha ojerure chupe opoko hag̃ua hese. 23 Ha ojagarra pe siégope ipo, ha oguenohẽ chupe pe tavaguasúgui; ha oescupi rire hesápe, ha omoĩ ipo hi'ári, oporandu chupe ohechápa mba'e. 24 Upéi omaña yvate ha he'i: —Ahecha kuimba'e yvyramátaicha, oguatáva. 25 Upe rire omoĩ jey ipo hesáre ha omaña yvate gotyo, ha ou jey ha ohecha porã peteĩ teĩme. 26 Upéi omondo chupe hógape ha heʼi: “ Ani reho pe puévlope ha ani remombeʼu avavépe upe puévlope”. 27 Jesús osẽ hemimbo'e kuéra ndive Cesarea Filipos távape, ha tapére oporandu hemimbo'e kuérape: “ ¿Máva piko he'i che ha'eha?”. 28 Ha'e kuéra he'i: —Juan Bautista. ha ambue katu: Peteĩ maranduhára apytégui. 29 Ha'e ramo oporandu chupe kuéra: —Máva piko peje che ha'eha? Pedro he'i chupe:—Nde hína pe Cristo. 30 Ha heʼi chupekuéra ani hag̃ua omombeʼu avavépe chugui. 31 Ha oñepyrũ omboʼe chupekuéra, pe Yvypóra Raʼy ohasa asy vaʼerãha heta mbaʼe, ha oñemboyke vaʼerãha
MOAKÃHA 8 rehegua 1 Upe árape hetaiterei hénte ha ndoguerekóigui mba'eve ho'u haguã, Jesús ohenói hemimbo'e kuérape ha he'i chupekuéra. 2 Che aiporiahuvereko umi héntepe, pórke koʼág̃a ojapóma tres día chendive ha ndoguerekói mbaʼeve hoʼu hag̃ua. 3 Amondo ramo chupekuéra oajuna hógape, ikangypaitéta hikuái tapére, oúgui mombyry guive. 4 Hemimbo'e kuéra he'i chupe: —Moõgui piko peteĩ kuimba'e ikatu omongysa ko'ã kuimba'épe mbujape ko'ápe desiértope? 5 Upéi oporandu chupekuéra: “ Mboy mbuja piko peguereko? Ha he'i hikuái: Siete.
28
Evangelio de Marcos
umi anciano, ha saserdóte ruvicha, ha eskritórgui, ha ojejuka, ha mbohapy ára rire opuʼã jey vaʼerãha. 32 Ha he'i upe ñe'ẽ abiertamente. Ha Pedro ojagarra chupe ha oñepyrũ omongavaju chupe. 33 Ha ojere ha omaña hemimbo'e kuérare, omongavaju Pédrope ha he'i: —Esẽ che rapykuéri Satanás. 34 Ha ohenói rire umi héntepe hemimboʼekuéra ndive, heʼi chupekuéra: “ Oimeraẽ ouséva che rapykuéri, toñenega ijehe ha tohupi ikurusu ha chemoirũ”. 35 Oimeraẽva osalvaséva hekove operde vaʼerã; ha katu oimeraẽ operdéva hekove che ha evangelio rehehápe, upéva osalváta. 36 Mbaʼépe piko ideprovéchota peteĩ kuimbaʼépe, ohupytýramo ko yvy tuichakue, ha operde ramo hiʼánga? 37 Térã mbaʼépa omeʼẽta peteĩ kuimbaʼe hekove? 38 Upévare, oimeraẽva otĩva cherehe ha che ñeʼẽre ko ñemoñare oporomoakãratĩ ha iñangarekóvape; chugui avei pe Yvypóra Ra’y otĩta, oúvo Itúva rekomimbipápe umi ángel marangatu ndive.
17 Peteĩva umi hénte apytégui heʼi: “Mboʼehára, agueru ne rendápe che raʼy, espíritu iñeʼẽngúva. 18 Ojagarrávo chupe, oikytĩ chupe, ha oisu'u, oisu'u ha oñakãity, ha ha'e ne remimbo'e kuérape omosẽ haguã chupe. ha ndaikatúi hikuái. 19 Ha'e ombohovái chupe ha he'i: “ Oĩ ñemoñare jerovia'ỹva, ¿araka'e peve piko aime penendive? ¿araka'e peve piko ahejáta peẽme? pegueru chupe che rendápe. 20 Ha'e kuéra ogueru chupe hendápe, ha ohechávo chupe, upepete pe espíritu omondoro chupe. ha ho'a yvýpe, ha otyryry espuma. 21 Upémarõ Jesús oporandu itúvape: “ ¿Mboy tiémpoma piko ou hague chupe ko mbaʼe?”. Ha'e he'i: —Peteĩ mitãgui. 22 Ha py'ỹi oity chupe tatápe ha ýpe ohundi haguã chupe, ha katu ikatúramo rejapo oimeraẽ mba'e, ore poriahuvereko ha orepytyvõ. 23 Jesús he'i chupe: —Rejerovia ramo, opa mba'e ikatu pe ojeroviávape guarã. 24 Upepete pe mitã túva osapukái ha hesay reheve: “Che Ruvicha, che arovia. epytyvõ che jerovia’ỹme. 25 Jesús ohechávo umi hénte odiparaha, ojaʼo pe espíritu kyʼápe ha heʼi chupe: “ Nde espíritu iñeʼẽngúva ha ohenduʼỹva, ajerure ndéve esẽ hag̃ua chugui ha anivéma reike hendápe”. 26 Pe espíritu osapukái ha omondoro chupe ha osẽ chugui. Ha heta he'i: “Omanóma”. 27 Jesús katu ojagarra ipópe ha ohupi chupe. ha haʼe opuʼã. 28 Oike rire hógape, idisipulokuéra oporandu chupe haʼeño: “¿Mbaʼére piko ndaikatúi romosẽ chupe?”. 29 He'i chupe kuéra: —Ko'ãichagua ndaikatúi osẽ mba'eve rupive, ñembo'e ha ayuno rupive añónte. 30 Upégui oho hikuái ha ohasa Galilea rupi. ha ndoipotái avave oikuaa. 31 Ha'e ombo'e hemimbo'e kuérape ha he'i chupe kuéra: Yvypóra Ra'ýpe oñeme'ẽ yvypóra pópe ha ojukáta chupe. ha ojejuka rire chupe, opu'ãta mbohapyha árape. 32 Haʼekuéra katu nontendéi upéva, ha okyhyje oporandu hag̃ua chupe. 33 Upéi og̃uahẽ Capernáumpe, ha oĩ aja pe ógape oporandu chupekuéra: “ ¿Mbaʼe piko peẽ pejodiskuti peẽme pe tapére?”. 34 Haʼekuéra katu okirirĩ, pórke pe tapére ojodiskuti ojuehe, mávapa pe tuichavéva. 35 Upéi oguapy ha ohenói umi doce-pe ha he'i chupekuéra: —Oĩramo oipotava'ekue tenonderã, ha'éta ipahaitépe ha opavave rembiguái ramo. 36 Ojagarra peteĩ mitã ha omoĩ ijapytepe kuéra, ha ojagarrávo chupe ijyva ári, he'i chupekuéra: 37 Oimeraẽ orresivi vaʼekue peteĩva umi mitã che rérape, chemog̃uahẽ, ha oimeraẽ cherresivíva, ndahaʼéi chéve cherresivíva, síno pe chembou vaʼekuépe. 38 Upémarõ Juan ombohovái chupe: “Mbo’ehára, rohecha peteĩ omosẽha mba’epochy nde rérape, ha ndoromoirũi. 39 Jesús katu he'i: —Ani pembotove chupe, ndaipóri avave ojapótava peteĩ milagro che rérape, ikatútava oñe'ẽ vai cherehe. 40 Pe noĩriva ñanderehe, oĩ ñande ykére. 41 Oimeraẽ omeʼẽva peẽme peteĩ kópa y hoyʼu hag̃ua che rérape, peẽ haʼégui Cristo mbaʼe, añetehápe haʼe peẽme, ndoperdemoʼãi ipremio.
MOAKÃHA 9 rehegua 1 Ha he'i chupekuéra: “ Añetehápe ha'e peẽme, oĩha umi oñembo'ýva ko'ápe, nomanomo'ãiva, ohecha peve Tupã Rréino ouha pokatu reheve. 2 Seis ára rire Jesús ogueraha hendive Pedro, Santiago ha Juan, ha ogueraha chupekuéra peteĩ yvyty yvate gotyo ha'eño. 3 Ha ijao omimbi, morotĩeterei nieveicha; upéicha ni peteĩ henyhẽva ko yvy ape ári ndaikatúi omomorotĩ chupekuéra. 4 Upéi ojehechauka chupekuéra Elías Moisés ndive, ha oñe'ẽ hikuái Jesús ndive. 5 Pedro he'i Jesúspe: —Mbo'ehára, iporã ñandéve ñaime ko'ápe. Peteĩ ndéve g̃uarã, ha peteĩ Moiséspe g̃uarã, ha peteĩ Elíaspe g̃uarã. 6 Haʼe ndoikuaáigui mbaʼépa heʼíta; okyhyjetereígui hikuái. 7 Upe arai ojaho'i chupe kuéra, ha pe arai apytégui osẽ peteĩ ñe'ẽ he'íva: “Kóva hína che Ra'y ahayhuetéva. 8 Ha sapyʼaitépe, omaña rire hikuái ijerére, ndohechavéima avavépe, Jesúspe añoite. 9 Ha oguejyvo hikuái pe yvytýgui, heʼi chupekuéra ani hag̃ua omombeʼu avavépe mbaʼépa ohecha vaʼekue, pe Yvypóra Raʼy opuʼã meve omanóva apytégui. 10 Haʼekuéra oñongatu ijehe upe ñeʼẽ, oporandúvo ojupe mbaʼépa heʼise pe omanóva apytégui opuʼã jey vaʼekue. 11 Haʼekuéra oporandu chupe: —Mbaʼére piko umi mboʼehára leipegua heʼi Elías ou raẽtaha? 12 Upéi he'i chupe kuéra: --Añetehápe Elías ou raẽ ha omoĩjey opa mba'e. ha mbaʼéichapa ojehai Yvypóra Raʼýgui, ohasa asy vaʼerãha heta mbaʼe, ha oñemboyke vaʼerãha. 13 Che katu ha'e peẽme, añetehápe ou Elías, ha ha'ekuéra ojapo hese opa mba'e oipotava'ekue, ojehaiháicha hese. 14 Og̃uahẽvo hemimboʼekuéra rendápe, ohecha hetaiterei hénte oĩva ijerére, ha umi léi mboʼehára ojodiskuti hína hendivekuéra. 15 Ha upepete opavave tavaygua ohechávo chupe, tuicha oñemondýi ha odipara hendápe omomaitei chupe. 16 Upémarõ Jesús oporandu Moisés rembiapoukapy mbo'ehára kuérape: —Mba'e piko peporandu hendivekuéra?
29
Evangelio de Marcos
42 Ha oimeraẽ ombopochýva peteĩva koʼã mitã michĩva cherehe, iporãve chupe g̃uarã oñemosaingo ijajúrare peteĩ ita molino ha ojepoi chupe yguasúpe. 43 Ha nde po nembojavýramo, eikytĩ, iporãve reike tekovépe ikangýva, reguereko rangue mokõi nde po reho haguã infierno-pe, tata araka'eve noñemboguemo'ãivape. 44 Upe kuru nomanoihápe, ha tata noñemboguevéi. 45 Ha nde py nembojavýramo, eikytĩ, iporãve reike repyta haguã tekovépe, reity rangue mokõi nde py reñemombo haguã infierno-pe, tata araka'eve noñemboguemo'ãivape. 46 Oĩháme umi kururu nomanói, ha tata noñemboguevéi. 47 Ha nde resa ndeperhudika ramo, eipe'a, iporãve reike Tupã Rréinope peteĩ tesa reheve, mokõi resa reity rangue tata infierno-pe. 48 Upe kuru nomanoihápe, ha tata noñemboguevéi. 49 Opavave ojejuky vaerã tatápe, ha opa sakrifísio ojejuky vaʼerã juky reheve. 50 Pe juky ningo iporã, péro pe juky operdéramo ijuky, ¿mbaʼépe piko pembojeheʼáta? Peguereko juky pende pype ha peiko py'aguapýpe ojuehe.
19 Nde reikuaa umi tembiapoukapy: Ani remoakãratĩ, Ani rejuka, Ani remonda, Ani remombe'u japu, ani rembotavy, emomba'e nde ru ha nde sýpe. 20 Ha'e katu he'i chupe: —Mbo'ehára, opa ko'ã mba'e ahecha chemitã guive. 21 Upémarõ Jesús ohechávo chupe ohayhu chupe, ha he'i chupe: “ Peteĩ mba'e ofaltáva ndéve: tereho, evende opa mba'e rerekóva ha eme'ẽ mboriahúpe, ha reguerekóta tesoro yvágape, ha eju ejagarra pe kurusu ha... chemoirũ. 22 Ha'e ramo ombyasy upe he'íva, ha oho ñembyasy, oguerekógui heta mba'e. 23 Jesús omaña ijerére ha he'i hemimbo'e kuérape: --Ajépa hasýta umi ipirapire hetáva oike Tupã Rréinope! 24 Ha hemimbo'e kuéra oñemondýi iñe'ẽre. Jesús katu he'i jey chupekuéra: —Che ra'ykuéra, ijetu'uete umi ojeroviáva mba'erepy rehe oike haguã Tupã Rréinope! 25 Peteĩ kaméllope ifasilve ohasa peteĩ aguja resa rupi, peteĩ kuimbaʼe iplátava oike rangue Ñandejára Rréinope. 26 Ha'e kuéra oñemondýi ha oporandu ojupe: “¿Máva piko upéicharõ ikatu ojesalva?”. 27 Jesús omañávo hese kuéra he'i: —Yvypórape guarã ndaikatúi, Tupãme katu ndaha'éi. 28 Upémarõ Pedro oñepyrũ he'i chupe: —Ore roheja opa mba'e ha roguata nde rapykuéri. 29 Jesús ombohovái: “ Añetehápe haʼe peẽme: Ndaipóri kuimbaʼe ohejáva hóga, ijoykeʼy, iñermána, túva, isy, hembireko, imemby, térã yvy, che ha pe marandu porã rehehápe , . 30 Ha katu orrecibíta cien vése koʼág̃a ko tiémpope, óga, ha joykeʼy, ha iñermána, ha sy, ha mitã, ha yvy, persecución reheve; ha ko mundo oútavape tekove opave’ỹva. 31 Ha katu heta umi tenondegua opytáta ipahaitépe; ha ipahaitéva peteĩha. 32 Ha'e kuéra oĩ tape ojupívo Jerusalén-pe; Jesús oho henonderãkuéra, ha oñemondýi hikuái. ha osegívo hikuái, okyhyje hikuái. Ogueraha jey umi 12-pe ha oñepyrũ omombe'u chupekuéra mba'épa ojehúta hese. 33 He'i: —Péina ápe, rojupi Jerusalénpe. ha pe Yvypóra Raʼy oñemeʼẽta saserdóte ruvichakuérape, ha umi eskritórpe; ha okondenáta chupe omano haguã, ha ome'ẽta chupe gentil-kuérape. 34 Ha'e kuéra oñembohory hese, oinupãta hese, oescupi ha ojukáta chupe, ha mbohapyha árape opu'ã jeýta. 35 Upe rire Santiago ha Juan, Zebedeo ra'y, ou hendápe ha he'i chupe: —Mbo'ehára, roipota rejapo ore rehe opa mba'e roipotáva. 36 Ha he'i chupe kuéra: —Mba'e piko peipota ajapo penderehehápe? 37 Ha'e kuéra he'i chupe: —Eme'ẽ oréve roguapy peteĩ nde akatúape ha ambue nde asu gotyo, nde mimbipápe. 38 Jesús katu he'i chupekuéra: —Peẽ ndapeikuaái mba'épa pejerure. ha peñemongarai pe ñemongarai che añemongaraíva reheve? 39 Ha'e kuéra he'i chupe: —Ore ikatu. Jesús he'i chupekuéra: “ Peẽ pey'úta pe kópa che hoy'úvagui. ha pe ñemongarai che añemongaraíva reheve, peñemongaraíta. 40 Ha katu aguapy che po akatúa ha che asu gotyo ndaha’éi che mba’e ame’ẽ haĝua; ha katu oñemeʼẽta umi oñembosakoʼívape g̃uarã. 41 Umi diez ohendúvo upéva, oñepyrũ ombopochy hikuái Santiago ha Juan ndive.
MOAKÃHA 10 rehegua 1 Upégui opu'ã ha og̃uahẽ Judéa rembe'ýpe Jordán rembe'y mombyryvehápe. ha, ojepokuaaháicha, ombo’e jey chupekuéra. 2 Umi fariséo ou hendápe ha oporandu chupe: —Ikatu piko peteĩ kuimbaʼe oheja hembirekógui? opyrũvo chupe. 3 Ha'e oporandu chupe kuéra: —Mba'e piko he'i peẽme Moisés? 4 Ha'e kuéra he'i: —Moisés oheja ohai peteĩ kuatia ojedivorsia haguã ha omosẽ chupe. 5 Jesús he'i chupekuéra: —Pende py'a hatã haguére ha'e ohai peẽme ko tembiapoukapy. 6 Péro Ñandejára ojapo ypy guive kuimbaʼe ha kuña. 7 Upévare peteĩ kuimbaʼe ohejáta itúva ha isýpe, ha ojejagarra hembirekóre; 8 Mokõivéva ha'éta peteĩ tete, upéicharamo ndaha'evéima mokõivéva, peteĩnte uvei. 9 Upévare, pe Tupã ombojoajúva, ani yvypóra omboja'o. 10 Ha pe ógape idisipulokuéra oporandu jey chupe upe mbaʼére. 11 Upéi he'i chupekuéra: “ Oimeraẽ ohejáva hembireko ha omenda ambuére, oporomoakãratĩ hese”. 12 Peteĩ kuña ohejáramo iména ha omenda ambuére, oporomoakãratĩ. 13 Ha'e kuéra ogueru mitã mimi hendápe opoko haguã hesekuéra, ha hemimbo'e kuéra omongavaju umi oguerúvape. 14 Jesús ohechávo upéva, ipochyeterei ha he'i chupekuéra: —Peheja umi mitã michĩva tou che rendápe ha ani pembotove chupekuéra. 15 Añetehápe ha'e peẽme: Oimeraẽ ndohupytýiva Tupã Rréino imitãme, ndoikemo'ãi ipype. 16 Ha ohupi chupekuéra ijyva ári, omoĩ ipo hiʼarikuéra ha ohovasa chupekuéra. 17 Osẽvo tapére, ou peteĩ oñani ha oñesũ henondépe ha oporandu chupe: Mbo'ehára porã, mba'épa ajapóta ahupyty haguã jeikove opave'ỹva? 18 Jesús he'i chupe: —Mba'ére piko che rembiapo porã? ndaipóri iporãva peteĩnte, upéva hína Tupã.
30
Evangelio de Marcos
42 Jesús ohenói chupekuéra hendápe ha he'i chupekuéra: —Peẽ peikuaa umi tetã ambuegua oisãmbyhyha. ha umi tuichavéva oipuru autorida hiʼarikuéra. 43 Ha upéicha ndoikomo'ãi pende apytépe, ha'éva pe tuicha oipotáva pende apytépe, ha'éta pene rembijokuái. 44 Ha oimeraẽva pende apytégui haʼeséva pe tenondegua, haʼéta enterove rembiguái. 45 Yvypóra Raʼy jepe ndoúi oservi hag̃ua chupe, síno oservi ha omeʼẽ hag̃ua hekove rreskáteramo hetápe. 46 Oguahẽ hikuái Jericópe, ha Jesús osẽvo Jericógui idisipulokuéra ha hetaiterei hénte ndive, Bartimeo siégo, Timeo raʼy, oguapy tape rembeʼýpe ojerure asy. 47 Ohendúvo ha'eha Jesús Nazaretgua, oñepyrũ osapukái ha he'i: “Jesús, nde David Ra'y, che poriahuvereko”. 48 Heta oĩ heʼíva chupe okirirĩ hag̃ua, ha haʼe katu osapukái: “Nde David Raʼy, cheporiahuvereko”. 49 Jesús oñembo'y ha he'i oñehenói haguã chupe. Ha'e kuéra ohenói pe ohecha'ỹvape ha he'i chupe: Eñembopy'aguapy, epu'ã. ha’e nerenói. 50 Haʼe omombo ijao, opuʼã ha ou Jesús rendápe. 51 Jesús oporandu chupe: —Mba'e piko reipotáta ajapo nderehe? Pe ohecha’ỹva he’i chupe: “Che Jára, ahecha haguã”. 52 Jesús he'i chupe: —Tereho. nde jerovia nemonguera. Upepete ohecha ha oho Jesús rapykuéri tapére.
17 Ombo'e chupe kuéra: —Noñemoĩri piko Kuatiañe'ẽme: Che róga oñembohérata opa tetãnguéra ñembo'e róga? Peẽ katu pejapo chugui mondaha kuã. 18 Umi léi mboʼehára ha saserdóte ruvichakuéra ohendu upéva, ha oheka mbaʼéichapa ikatu ojuka chupe, okyhyjégui chuguikuéra, enterove umi hénte oñemondýigui haʼe omboʼéva. 19 Oguahẽvo ka'aru, osẽ pe távagui. 20 Ha pyhareve, ohasávo hikuái, ohecha hikuái pe ígo máta ipiru hapo guive. 21 Pedro imandu'ávo he'i chupe: —Mbo'ehára, péina ápe, pe ígo máta remaldesi va'ekue ipirupa. 22 Jesús he'i chupekuéra: —Pejerovia Tupãre. 23 Añetehápe haʼe peẽme: Oimeraẽ heʼíva ko montáñape: ‘Eñemomombyrýkena ha eñemombo yguasúpe. ha ndodudamoʼãi ikorasõme, ha katu ogueroviáta oikotaha umi mbaʼe heʼíva; haʼe oguerekóta opa mbaʼe heʼíva. 24 Upévare ha'e peẽme: Opa mba'e peipotáva, peñembo'e jave, peguerovia pehupytyha ha peguerekóta. 25 Peñembo'e jave, peperdona, peguerekóramo mba'e vai oimeraẽva rehe, pende Ru yvagapegua avei peneperdona pene rembiapo vaikue. 26 Ha katu napeperdonáiramo, pende Ru yvagapegua noperdonamoʼãi pene rembiapo vaikue. 27 Ha'e kuéra og̃uahẽ jey Jerusalénpe, ha Jesús oguata hína Tupaópe, ou hendápe umi saserdóte ruvicha, Moisés rembiapoukapy mbo'ehára ha ansiáno kuéra. 28 Ha ere chupe: —Mba'e autorida rupive rejapo ko'ã mba'e? ha máva piko omeʼẽ ndéve ko autorida rejapo hag̃ua koʼã mbaʼe? 29 Upémarõ Jesús ombohovái chupekuéra: —Aporandúta avei peẽme peteĩ mbaʼe, ha amombeʼúta peẽme mbaʼe autorida rupive ajapo koʼã mbaʼe. 30 Juan ñemongarai, yvágagui piko térã yvypóragui? embohovái chéve. 31 Ha'e kuéra oñe'ẽ ojupe he'ívo: —Ja'éramo: ‘Yvágagui! ha'e he'íta: Mba'ére piko ndapegueroviái chupe? 32 Ha katu ja'éramo: Yvypóragui; okyhyje hikuái tavayguakuéragui, opavave oimo'ãgui Juan ha'eha peteĩ maranduhára. 33 Ha'e kuéra he'i Jesúspe: —Ndaikatúi roikuaa. Jesús he'i chupe kuéra: —Che avei namombe'úi peẽme mba'e pu'aka rupi ajapo ko'ã mba'e.
MOAKÃHA 11 rehegua 1 Oguahẽvo Jerusalénpe, Betfagé ha Betaniape, yvyty Olivotýpe, omondo mokõi hemimbo'épe. 2 Ha he'i chupekuéra: —Tapeho pe puévlo oĩvape pende rovái. pepoi chupe, ha pegueru chupe. 3 Oĩramo heʼíva peẽme: “Mbaʼére piko pejapo upéva?”. ere Ñandejára oikotevẽha hese; ha pyaʼe voi omondota chupe koʼápe. 4 Ha oho hikuái, ha ojuhu pe ryguasu raʼy oñeñapytĩha okẽ ykére, peteĩ lugár ojoajuhápe mokõi tape; ha opoi hikuái chupe. 5 Oĩ umi oñembo'ýva upépe he'i chupe kuéra: —Mba'e piko pejapo peipe'ávo pe ryguasu ra'y? 6 Ha'e kuéra he'i chupekuéra Jesús he'i haguéicha. 7 Ha ogueru hikuái pe ryguasu raʼy Jesús rendápe, ha omombo hese ijaokuéra; ha oguapy hi'ári. 8 Heta oipyso ijao tapére, ha ambue katu oikytĩ yvyramáta rakã ha oipe'a tapére. 9 Umi ohóva henondépe ha hapykuéri osapukái ha he'i: “Hosanna! Tovy'a pe oúva Ñandejára rérape. 10 Toñemomba'e guasu ñande ru David Rréino oúva Ñandejára rérape: Hosanna yvatevévape. 11 Jesús oike Jerusalénpe ha témplope, ha omaña opa mbaʼére ha kaʼaruete, oho Betániape umi doce ndive. 12 Ko'ẽmbotávo, og̃uahẽvo hikuái Betaniagui, iñembyahýi. 13 Ha ohechávo mombyry guive peteĩ ígo máta hogue, ou, ojuhúramo jepe mba'eve. ígo ára ne'ĩra gueteri. 14 Jesús he'i chupe: —Avave ndo'úi nde yva opa ára guarã. Ha hemimbo'e kuéra ohendu upéva. 15 Upémarõ og̃uahẽ hikuái Jerusalénpe, Jesús oike témplope ha oñepyrũ omosẽ umi ovendéva ha ojoguávape témplope, ha oity umi pláta okambiáva mesa ha umi palóma ovendéva apyka. 16 Ha ndohejamoʼãi avave ogueraha mbaʼeveichagua mbaʼyru pe témplo rupi.
MOAKÃHA 12 rehegua 1 Ha oñepyrũ oñeʼẽ chupekuéra ehémplo rupive. Peteĩ kuimba'e oñotỹ peteĩ parralty, ha omoĩ peteĩ korapy ijerére, ojo'o peteĩ tenda víno ryrurã, ha omopu'ã peteĩ tórre, ha oheja osẽ umi ñemitỹhárape, ha oho mombyry tetãme. 2 Oguahẽvo ára, omondo peteĩ tembiguái umi chokokue rendápe, orrecibi haguã umi chokokuegui pe parral yva. 3 Ha'e kuéra ojagarra chupe, oinupã ha omondo chupe nandi. 4 Ha omondo jey chupekuéra ambue tembiguái; ha oity hikuái itápe ha oinupã chupe iñakãme, ha omondo chupe oñemotĩvo. 5 Ha omondo jey ambuépe; ha chupe ojuka hikuái, ha heta ambuépe; oinupãvo algúnope, ha ojuka algúnope. 6 Oguerekógui gueteri peteĩ ita'ýra, ha'e ohayhuetéva, omondo avei chupe kuéra ipahaitépe he'ívo: “Omomba'éta hikuái che ra'ýpe”.
31
Evangelio de Marcos
7 Péro umi chokokue heʼi ojupe: “Kóva hína pe heredero. eju, jajuka chupe, ha pe erénsia ñanemba’éta. 8 Ha'e kuéra ojagarra chupe, ojuka ha omosẽ chupe parraltýgui. 9 Mba'e piko ojapóta pe parralty jára? ha'e oúta ohundíta umi ñemitỹhárape, ha ome'ẽta pe parralty ambue tapichápe. 10 Ha napemoñeʼẽi piko ko escritura; Pe ita umi omopu'ãva omboyke vaekue, oiko chugui esquina akã. 11 Upéva ningo Ñandejára ojapo vaʼekue, ha ñande resa renondépe iporãiterei? 12 Ha'e kuéra ojokose chupe, ha okyhyje umi tavayguakuéragui, oikuaágui ha'e he'i hague chupe kuéra ñe'ẽjoaju. 13 Ha'e kuéra omondo hendápe umi fariséo ha Herodes pegua, ojagarra haguã chupe iñe'ẽme. 14 Oguahẽvo hikuái he'i chupe: “Mbo'ehára, ore roikuaa nde añeteguaha ha napeñangarekói avavére tributo Césarpe, térã nahániri? 15 Ñameʼẽta piko, térãpa nañameʼẽmoʼãi? Ha'e katu oikuaávo hovamokõiha hikuái, he'i chupe kuéra: —Mba'ére piko chembopy'ara'ã? pegueru chéve peteĩ pláta pehẽngue, ahecha haguã. 16 Ha ogueru hikuái. Ha he'i chupe kuéra: “ ¿Máva mba'épa ko ta'ãnga ha kuatiahaipyre? Ha'e kuéra he'i chupe: César mba'e. 17 Jesús he'i chupekuéra: —Peme'ẽ Césarpe umi mba'e César mba'éva ha Ñandejárape umi mba'e Tupã mba'éva. Ha ha'e kuéra oñesorprende hese. 18 Upéi ou hendápe umi saduseo, he'íva ndaiporiha ñemoingove jey. ha oporandu chupe hikuái: 19 Mbo'ehára, Moisés ohai oréve: Peteĩ kuimba'e ryvy omanóramo, oheja hembireko ha ndohejái imemby, iñermáno ogueraha hembirekópe ha omongakuaa iñermánope. 20 Oĩ 7 ermáno, ha pe primero omenda hembireko ha omanóvo ndohejái imemby. 21 Pe mokõiha ogueraha chupe ha omano, ha ndohejái mba'eveichagua ñemoñare. 22 Ha umi siete oguereko chupe, ha ndohejái imemby. 23 Upéicharõ, pe oikove jeývo, opuʼã vove hikuái, ¿máva rembireko piko haʼéta chuguikuéra? umi siete oguerekógui chupe hembirekorã. 24 Jesús he'i chupekuéra: —Ndapejavýi piko ndapeikuaáigui Ñandejára Ñe'ẽ ha Tupã pu'aka? 25 Opu'ã vove omanóva apytégui, nomendái ha noñemendái. ha katu ha'e umi ángel yvágape oĩvaicha. 26 Ha umi omanóva opu'ã jey haguã, napemoñe'ẽi piko Moisés kuatiañe'ẽme, mba'éichapa Tupã he'i chupe ka'aguýpe: Che hína Abrahán, Isaac Jára ha Jacob Jára ? 27 Ha'e ndaha'éi omanóva Jára, oikovéva Jára uvei. 28 Upérõ peteĩ mboʼehára leipegua og̃uahẽ ohendúvo chupekuéra oñemongeta jave oñondive, ha ohechakuaa ombohovái porã hague chupekuéra, oporandu chupe: “¿Mávapa pe tembiapoukapy tenondegua opa mbaʼégui?”. 29 Jesús heʼi chupe: “ Opa mbaʼe mandamiénto tenondegua haʼe hína: “Israel, ehendu!”. Ñandejára ñande Jára ha'e peteĩ Jára. 30 Ha ehayhúta Ñandejára nde Járape opa ne korasõ reheve, opa ne ánga reheve, ha opa ne akãme ha opa ne mbarete reheve: kóva ha’e tembiapoukapy peteĩha.
31 Ha pe mokõiha katu, haʼe hína: “Rehayhu vaʼerã nde rapichápe ndejupe voi”. Ndaipóri ambue tembiapoukapy tuichavéva ko'ãvagui. 32 Pe mbo'ehára leipegua he'i chupe: “Mbo'ehára, ere añetegua. ha ndaipóri ambue ha'e añónte. 33 Ha jahayhu chupe opa pyʼaite guive, ha opa arandu reheve, ha opa ánga reheve, ha opa mbarete reheve, ha jahayhu hapichápe haʼeichaite, tuichave opa ofrénda ojehapýva ha sakrifísio enterovévagui. 34 Jesús ohechávo ombohovái porãha, he'i chupe: —Nde namombyrýi Tupã Rréinogui. Ha upe rire avave noñanimái oporandu chupe mba'eve. 35 Jesús omboʼe aja témplope: “ ¿Mbaʼéicha piko umi mboʼehára leipegua heʼi Cristo haʼeha David Raʼy?”. 36 David voi he'i Espíritu sánto rupive: “Ñandejára he'i che Ruvichape: Eguapy che akatúape, ajapo peve ne enemigokuéra nde py ryru.” 37 Upévare David voi heʼi chupe Ñandejára. ha moõgui piko upéicharõ haʼe itaʼýra? Ha umi hénte común ohendu chupe vyʼápe. 38 Ha Jesús he'i chupekuéra ombo'évo: —Peñangarekóke umi Moisés rembiapoukapy mbo'eháragui, ohayhúva oho ao puku ha ohayhúva omomaitei ñemuhápe. 39 Umi apyka guasu umi sinagógape ha umi koty yvategua karu guasu jave. 40 Umíva ho'u umi viúda róga, ha oñembo'e puku, ko'ãva ohupytýta kondena tuichavéva. 41 Jesús oguapy pe tesóro rovái ha ohecha mbaʼéichapa umi hénte omombo pláta pe tesórope. 42 Upe rire ou peteĩ viúda mboriahu, ha omombo mokõi mbaʼyru, ha upéva ogana peteĩ pláta. 43 Upémarõ Jesús ohenói hemimbo'e kuérape ha he'i chupekuéra: —Añetehápe ha'e peẽme, ko viuda mboriahu omoinge hetave umi omoinge va'ekuégui tesoro-pe. 44 Opa mbaʼe ojapovaʼekue omombo hikuái hembývagui; ha katu haʼe oikotevẽvagui omombo opa mbaʼe oguerekóva, jepe opa hekovépe. MOAKÃHA 13 rehegua 1 Osẽvo tupaógui, peteĩ hemimbo'e he'i chupe: — Mbo'ehára, ehecha mba'eichagua ita ha mba'e óga piko oĩ ko'ápe! 2 Jesús he'i chupe: —Rehechápa ko'ã óga guasu? ndopytamo'ãi peteĩ ita ambue ári, noñemombomo'ãiva. 3 Upéi oguapývo pe yvyty Olivotápe, pe témplo rovái, Pedro, Santiago, Juan ha Andrés oporandu chupe haʼeño. 4 Eremína oréve, ¿arakaʼépa oikóta koʼã mbaʼe? ha mbaʼépa haʼéta pe techaukaha oñekumpli vove opa koʼã mbaʼe? 5 Jesús he'i chupekuéra: —Peñangarekóke ani haguã avave penembotavy. 6 Heta oúta che rérape he'ívo: Che hína Cristo; ha ombotavýta hetápe. 7 Ha pehendúvo ñorairõha ha ñorairõha ñe’ẽmbegue, ani peñemondýi. ha katu pe ipaha ne’ĩra gueteri. 8 Tetãnguéra opuʼãta tetãre, ha rréino opuʼãta rréinore, ha opa hendápe oikóta yvyryrýi, ha oikóta ñembyahýi ha jehasa asy. 9 Peñangarekóke pendejehe, ha'ekuéra penemoguahẽta aty guasúpe. ha umi sinagógape peñeinupãta, ha pejegueraha
32
Evangelio de Marcos
MOAKÃHA 14 rehegua
mburuvicha ha mburuvicha kuéra renondépe che rehehápe, pehechauka haguã hese kuéra. 10 Ha pe marandu porã oñemoherakuã raẽ vaʼerã opa tetãnguéra apytépe. 11 Péro haʼekuéra pendegueraha vove ha penemeʼẽ vove, ani pejepyʼamongeta raẽ mbaʼépa peñeʼẽta ha ani peimoʼã raẽ pe Espíritu Santo. 12 Koʼág̃a pe joykeʼy otraisionáta pe ermánope omano meve, ha pe túvape taʼýrape; ha taʼyrakuéra opuʼãta ituvakuéra rehe, ha ojukáta chupekuéra. 13 Ha opa yvypóra ndaija'emo'ãi peẽme che réra rehe, ha pe ogueropu'akáva ipahaite peve, ojesalváta. 14 Pehecháta vove pe mba'e oporombojeguarúva, proféta Daniel he'iva'ekue, oñembo'yha noĩriva'erãhápe, (pe omoñe'ẽva tontende), umi oĩva Judéape toñani yvyty gotyo. 15 Ha pe oĩva óga ári ani oike hógape ha ani oike ipype oguenohẽ haguã mba'eve hógagui. 16 Ha pe oĩva ñúme ani ojevy jey ojagarra hag̃ua ijao. 17 ¡Aichejáranga umi hyeguasúva ha umi imemby kambúva umi árape! 18 Ha peñemboʼe ani hag̃ua pene rekañy roʼy jave. 19 Umíva árape oikóta jehasaʼasy, ndahaʼéi vaʼekue pe creación ñepyrũ guive Ñandejára ojapovaʼekue koʼág̃a peve, ha ndoikomoʼãi. 20 Ha Ñandejára nomombykyiramo umi ára, ni peteĩ yvypóra ndojesalvái vaʼerãmoʼã. 21 Ha upéi oĩramo heʼíva peẽme: “Péina, koʼápe oĩ Cristo; térã, péina ápe, haʼe oĩ upépe; ani peguerovia chupe: 22 Cristo japu ha proféta japu opuʼãta, ha ojapóta milágro ha mbaʼe hechapyrãva, ikatu hag̃uáicha ombotavy umi ojeporavóvape jepe. 23 Ha katu peñangarekóke, péina ápe, amombe'u peẽme opa mba'e. 24 Péro umi árape, upe jehasa asy rire, pe kuarahy iñypytũta ha pe jasy ndohesapemoʼãi. 25 Ha umi mbyjakuéra yvagapegua hoʼáta, ha umi puʼaka oĩva yvágape oñemomýita. 26 Ha upérõ ohecháta hikuái pe Yvypóra Raʼýpe ouha arai rupi tuicha puʼaka ha gloria reheve. 27 Ha upéi ombou hiʼángel-kuérape, ha ombyatýta ijeporavopyre irundy yvytu guive, yvy paha guive yvága paha peve. 28 Koʼág̃a eaprende peteĩ ehémplo pe ígo mátare. Hakã ipiro'y gueteri ha hogue, peikuaa hi'aguĩmaha arahaku. 29 Upéicha avei peẽ pehechávo oikoha koʼã mbaʼe, peikuaa hiʼag̃uimaha, okẽme jepe. 30 Añetehápe haʼe peẽme, ko ñemoñare ndohasamoʼãiha, opa koʼã mbaʼe ojejapo peve. 31 Yvága ha yvy ohasáta, ha che ñe'ẽ katu ndohasamo'ãi. 32 Ha katu upe ára ha upe aravópe avave ndoikuaái, ni umi ángel oĩva yvágape, ni pe Ta’ýra, ha katu pe Túva. 33 Peñangarekóke, pema'ẽ ha peñembo'e, ndapeikuaáigui araka'épa og̃uahẽ pe ára. 34 Yvypóra Ra'y ha'ete peteĩ kuimba'e ohóva mombyry, ohejáva hóga, ome'ẽ autorida hembiguáikuérape, ha peteĩ teĩme hembiaporã, ha omanda pe okẽ rerekua omaña haguã. 35 Peñangarekóke, ndapeikuaáigui araka'épa ou óga jára, ka'aru térã pyharepyte, gallo okororõ térã pyhareve. 36 Ani haguã ou sapy'a pendejuhu pekeha. 37 Ha ha'e peẽme ha'e opavavépe: Pema'ẽ.
1 Mokõi ára rire ojejapo Páskua arete ha pan ilevadura’ỹva, ha umi saserdóte ruvicha ha Moisés rembiapoukapy mbo’ehára oheka mba’éichapa ikatu ojagarra chupe mba’éichapa ojuka chupe. 2 Ha'ekuéra katu he'i: —Ani pe arete árape, ani haguã oiko sarambi umi tetãygua. 3 Oĩ aja Betaniape Simón leproso rógape, oguapy aja okaru jave, ou peteĩ kuña oguerekóva peteĩ káha de alabastro ryguasu rupiʼa hepyetereíva. ha omboty pe káha, ha oñohẽ iñakã ári. 4 Oĩ avei ipochýva ha heʼíva: “¿Mbaʼére piko oñembyai pe mbaʼe kyʼa? 5 Ikatu kuri oñevende mas de trescientos pláta pehẽngue, ha oñemeʼẽ mboriahúpe. Ha oñe'ẽmbegue hikuái hese. 6 Jesús he'i: —Eheja chupe. mba'ére piko pembopy'a rasy chupe? ha’e ojapo cherehe peteĩ tembiapo porã. 7 Akóinte niko penendive imboriahúva, ha peipotáramo ikatu pejapo porã chupekuéra. 8 Ha'e ojapo ikatúva guive, ha'e ou ra'e oñohẽ haguã che rete oñeñotỹ haguã. 9 Añetehápe haʼe peẽme: Oñemomaranduhápe ko marandu porã ko yvy tuichakue javeve, oñeñeʼẽta avei ko mbaʼe haʼe ojapo vaʼekuére ojegueromanduʼa hag̃ua hese. 10 Judas Iscariote, peteĩva umi doce apytégui, oho saserdóte ruvichakuéra rendápe otraisiona hag̃ua chupe kuéra. 11 Ohendúvo upéva, ovyʼa hikuái ha opromete omeʼẽtaha chupe pláta. Ha oheka mba'éichapa ikatu otraisiona chupe convenientemente. 12 Pe primer día de pan Ilevadura’ỹva, ojuka rire hikuái Páskua, idisipulokuéra heʼi chupe: —Moõ piko reipotáta roho roprepara roʼu hag̃ua pe Páskua? 13 Upéi omondo mokõi hemimbo'épe ha he'i chupekuéra: Peho pe siudápe ha upépe pejotopáta peteĩ kuimba'e ogueraháva y ryru. 14 Oikehápe, peje pe óga járape: ‘Mbo’ehára he’i: “Moõpa oĩ pe koty invitádo, che remimbo’ekuéra ndive ha’uhápe Pascua?”. 15 Ha'e ohechaukáta peẽme peteĩ koty guasu yvategua oñembosako'íva ha oñembosako'íva, upépe pembosako'i oréve guarã. 16 Hemimbo'e kuéra osẽ oho pe távape ha ojuhu he'i haguéicha chupekuéra. 17 Ha ka'aru ou umi doce ndive. 18 Upéi oguapy ha okaru aja hikuái, Jesús he'i: — Añetehápe ha'e peẽme, peteĩ pende apytépe okaru chendive chetraisionáta. 19 Ha'e kuéra oñepyrũ oñembyasy ha he'i chupe peteĩ teĩ: “Che piko?”. ha ambue katu he'i: “Che piko?”. 20 Ha'e he'i chupe kuéra: —Peteĩ umi 12 apytégui, ohypýiva chendive pe mba'yrúpe. 21 Yvypóra Ra'y ohóta, he'iháicha hese, ha pe kuimba'e otraisiona va'ekue Yvypóra Ra'ýpe! iporã ra’e upe kuimba’épe araka’eve nonaséirire. 22 Okaru aja hikuái, Jesús ojagarra mbuja, ohovasa, omboja'o ha ome'ẽ chupekuéra ha he'i: —Pegueraha , pekaru, kóva ha'e che rete. 23 Upéi ojagarra pe kópa ha oagradese rire omeʼẽ chupekuéra.
33
Evangelio de Marcos
24 He'i chupe kuéra: —Kóva ha'e che ruguy Testamento pyahúgui, oñeñohẽva heta rehehápe. 25 Añetehápe haʼe peẽme, ndaʼumoʼãvéima pe parrál yva, upe ára amboyʼu peve ipyahúva Tupã Rréinope. 26 Opurahéi rire hikuái peteĩ purahéi, osẽ hikuái yvyty Olivotýpe. 27 Jesús he'i chupekuéra: --Opavave peẽ peñembohorýta cherehe ko pyharépe. 28 Péro che aikove jey rire, aháta pene renonderã Galileape. 29 Pedro katu he'i chupe: --Opavave oñembohorýramo jepe, che ndajapomo'ãi. 30 Jesús he'i chupe: —Añetehápe ha'e ndéve, ko árape, ko pyharépe, gallo osapukái mboyve mokõi jey, mbohapy jey che negáta. 31 Haʼe katu heʼi hatãve: “Amanóramo nendive, nandenegamoʼãi ni mbaʼevéicharõ”. Péicha avei he'i hikuái opavave. 32 Upéi og̃uahẽ hikuái peteĩ lugár héravape Getsemanípe, ha haʼe heʼi idisipulokuérape: “ Peguapy koʼápe che añemboʼe aja”. 33 Ha ogueraha hendive Pedro, Santiago ha Juan, ha oñepyrũ oñemondýi ha ipohýieterei; 34 Ha he'i chupe kuéra: —Che ánga ombyasyeterei omano meve. 35 Haʼe oho tenonde gotyo michĩmi, ha hoʼa yvýpe ha oñemboʼe ikatúramo ohasa chugui pe óra. 36 Ha he'i: —Abba, che Ru, opa mba'e ikatu ndéve guarã. eipe'a chehegui ko kópa, upéicharõ jepe ndaha'éi che aipotáva, ha katu nde reipotáva. 37 Upéi ou ha ojuhu chupekuéra okeha, ha he'i Pédrope: Simón, ¿nde piko reke? ¿ndaikatúi piko remaña peteĩ aravo’i? 38 Pema'ẽ ha peñembo'e, ani haguã peike jepy'ara'ãme. Pe espíritu añetehápe oĩma preparádo, péro pe soʼo ikangy. 39 Ha oho jey, ha oñemboʼe, ha oñeʼẽ umi ñeʼẽ peteĩchagua. 40 Ha ou jeývo, ojuhu jey chupekuéra okeha, (hesa ipohýigui) ha ndoikuaái mba'épa ombohováita chupe. 41 Upéi ou mbohapyha jey, ha he'i chupekuéra: —Peke ko'ágã ha pepytu'u. péina ápe, pe Yvypóra Raʼy oñetraisiona pekador-kuéra pópe. 42 Pepu'ã, jaha; péina ápe, pe chetraisionáva hi’aguĩma. 43 Upepete, oñe'ẽ aja gueteri, ou Judas, peteĩva umi doce apytégui, ha hendive hetaiterei aty guasu kyse puku ha yvyra reheve, saserdóte ruvicha, Ley mbo'ehára ha ansiáno kuéragui. 44 Ha pe otraisiona vaʼekue chupe omeʼẽ peteĩ señál, ha heʼi: “Oimeraẽ che ahetũtavape, haʼe hína”. pegueraha chupe, ha pegueraha porã chupe. 45 Oguahẽ riremínte oho hendápe ha he'i: “Mbo'ehára, mbo'ehára! ha ohetũ chupe. 46 Ha'e kuéra omoĩ ipo hi'ári ha ojagarra chupe. 47 Peteĩva umi oñemboʼýva oguenohẽ peteĩ kyse puku ha oinupã peteĩ saserdóte guasu rembiguáipe ha oikytĩ chugui ijapysa. 48 Jesús he'i chupekuéra: —Pesẽ piko kyse puku ha yvyra reheve chejagarra haguã mondaha reheguáicha? 49 Ára ha ára aimeva'ekue penendive Tupaópe ambo'évo, ha ndacheguerahái. 50 Ha opavave oheja chupe ha okañy.
51 Upéi oho hapykuéri peteĩ mitãkaria'y, oguerekóva peteĩ téla de líno ojejaho'íva hete opíre. Ha umi mitãrusu ojoko chupe. 52 Upéi oheja pe ao de líno ha okañy chuguikuéra opívo. 53 Upe rire ogueraha hikuái Jesúspe pe saserdóte guasu rendápe, ha hendive oñembyatypaite umi saserdóte ruvicha, umi ansiáno ha umi mboʼehára leipegua. 54 Pedro oho hapykuéri mombyry, pa'i guasu róga guasúpe, ha oguapy tembiguái kuéra ndive ha oñembopiro'y tatarendýpe. 55 Ha umi saserdóte ruvicha ha opa konsého oheka testígo Jesús kóntrape ojuka hag̃ua chupe. ha ndojuhúi mba'eve. 56 Heta oĩ omombeʼu japu hese, péro umi mbaʼe heʼíva noĩri peteĩ ñeʼẽme. 57 Upéi opu'ã peteĩ tapicha ha omombe'u japu hese he'ívo: 58 Rohendu heʼívo: “Ahundíta ko témplo ojejapo vaʼekue po rupive, ha tres díape amopuʼãta ótro ojejapóva poʼỹre”. 59 Péro noĩri peteĩ ñeʼẽme umi testígo orekóva hikuái. 60 Pe saserdóte guasu oñemboʼy ijapytepe ha oporandu Jesúspe: “¿Nderembohováiri piko mbaʼeve? ¿mba'e piko ko'ã testigo nde rehe? 61 Ha'e katu okirirĩ ha nombohovái mba'eve. Pa'i guasu oporandu jevy chupe ha he'i chupe: —Nde piko Cristo, Tupã Tupã Ra'y? 62 Jesús he'i: —Che hína, ha pehecháta Yvypóra Ra'ýpe oguapyha ipu'akapáva akatúape ha ouha arai yvágape. 63 Upémarõ pe saserdóte guasu omondoro ijao ha heʼi: “¿Mbaʼe piko ñaikotevẽ testígo? 64 Pehendúma pe ñe'ẽ vai ñe'ẽ vai. Ha opavave okondena chupe kulpávle omanógui. 65 Oĩ oñepyrũva oescupi chupe, ojaho'i hova ha oinupã chupe, ha he'i chupe: “Eprofetisa” ha umi tembiguái oinupã chupe ipo jyva reheve. 66 Pedro oĩ aja pe palásio guýpe, peteĩ saserdóte guasu kuña rembiguái. 67 Ha ohechávo Pedro oñembopiro'yha, omaña hese ha he'i: —Nde reime avei Jesús Nazaret ndive. 68 Ha'e katu onega ha he'i: —Che ndaikuaái ha nantendéi mba'épa ere. Ha osẽ pe veranda-pe; ha pe gallo tripulación. 69 Peteĩ kuñataĩ ohecha jey chupe ha oñepyrũ heʼi umi oĩvape upépe: “Kóva hína peteĩva”. 70 Ha haʼe onega jey upéva. Upe riremínte, umi oñembo'ýva he'i jey Pédrope: “Añetehápe nde ha'e peteĩva, nde niko Galileagua, ha ne ñe'ẽ oguerohory.” 71 Haʼe katu oñepyrũ omaldesi ha ohura, ha heʼi: “Che ndaikuaái ko kuimbaʼe peñeʼẽvare”. 72 Ha mokõiha jey pe gallo otyryry. Pedro imandu'a Jesús he'iva'ekue chupe: Pe gallo osapukái mboyve mokõi jey, che negáta mbohapy jey. Ha opensávo upéva, hasẽ. MOAKÃHA 15 rehegua 1 Upepete pyhareve, umi saserdóte ruvicha oñomongetávo umi ansiáno, mboʼehára leipegua ha pe konsého kompletoite ndive, ha ojokua Jesúspe ha ogueraha chupe ha omeʼẽ chupe Pilato pópe. 2 Pilato oporandu chupe: —Nde piko hudío ruvicha guasu? Ha he'i chupe: —Nde ere. 3 Umi saserdóte ruvicha heʼi chupe heta mbaʼére, péro haʼe nombohováiri mbaʼeve.
34
Evangelio de Marcos
4 Pilato oporandu jey chupe: —Nderembohováiri piko mba'eve? péina ápe heta mbaʼe haʼekuéra otestifika nderehe. 5 Jesús katu nombohováiri gueteri mbaʼeve; upéicha Pilato oñesorprende. 6 Upe karu guasúpe opoi chuguikuéra peteĩ prisionéro oipotávape. 7 Oĩ vaʼekue peteĩ hérava Barrabás, oñeñapytĩ vaʼekue umi opuʼãvandi hendive, ha oporojuka vaʼekue opuʼã jave. 8 Ha pe atyguasu osapukái hatã oñepyrũ oipota chupe ojapo ojapo haguéicha hesekuéra. 9 Pilato katu he'i chupe kuéra: —Peipota piko apoi peẽme umi judío rréigui? 10 Haʼe oikuaa porã umi saserdóte ruvicha omeʼẽ hague chupe envidia haguére. 11 Umi saserdóte ruvicha katu omomýi umi héntepe, haʼe opoi porãve hag̃ua chupekuéra Barrabáspe. 12 Upémarõ Pilato heʼi jey chupekuéra: “¿Mbaʼépa peipotáta ajapo pe peẽ pehenóivare hudío rréi?”. 13 Ha'e kuéra osapukái jey: “Emosai chupe kurusúre!”. 14 Upémarõ Pilato oporandu chupekuéra: —Mba'e ivaíva piko ojapo? Ha ha'e kuéra osapukái hatãve: “Ejupi chupe kurusúre!” 15 Ha upéicha Pilato, ombovyʼase tavayguakuérape, opoi chupekuéra Barrabáspe, ha oinupã rire Jesúspe, ojejuka hag̃ua kurusúre. 16 Umi soldádo ogueraha chupe pe salón héravape Praetorio. ha ohenói hikuái oñondivepa pe aty guasúpe. 17 Haʼekuéra omonde chupe ao púrpura ha omonde peteĩ koróna ñuatĩgui ha omoĩ iñakãre. 18 Ha oñepyrũ osaluda chupe: “¡Maitei, judío ruvicha guasu! 19 Ha oinupã chupe hikuái iñakãre peteĩ ka’avo reheve, ha oespuma hese, ha oñesũvo oadora chupe. 20 Upéi oñembohory rire hese, oipeʼa chugui pe púrpura, ha omonde hese ijao tee, ha ogueraha chupe omosãingo hag̃ua kurusúre. 21 Ha'e kuéra omboliga hikuái peteĩ Simón Cireneogua, ha'éva Alejandro ha Rufo túva, ohasa va'ekue upérupi, ogueraha haguã kurusúre. 22 Upéi ogueraha chupe hikuái pe lugár héravape Gólgota, heʼiséva: “Pe akãngue renda”. 23 Ha'e kuéra ome'ẽ chupe hoy'u haguã víno oñembojehe'áva mirra rehe, ha'e katu ndohupytýi. 24 Ha omosãingo rire chupe kurusúre, ombojaʼo ijaokuéra, osorteávo hesekuéra, mbaʼépa ojagarráta peteĩ teĩ. 25 Mbohapyha aravo jave, ha ohupi hikuái kurusúre. 26 Upéi ojehai pe rréi heʼi vaʼekue heʼíva: “Umi hudío rréi”. 27 Ha hendive omosãingo kurusúre mokõi mondaha; peteĩva ijakatúape ha ambue ijasu gotyo. 28 Kumpli pe Escritura he'íva: “Ojeipapa umi hembiapo vaíva ndive”. 29 Umi ohasáva upérupi ojahéi hese, oñakãity ha he'i: “Nde rehundíva pe témplo ha remopu'ãva tres díape. 30 Ejesalva ha eguejy kurusúgui. 31 Upéicha avei umi saserdóte ruvicha oñembohory ojuehe umi mboʼehára leipegua ndive: “Haʼe osalva ambue tapichápe. ijehe ndaikatúi osalva. 32 Cristo, Israel Rréi, toguejy ko'ágã kurusúgui, jahecha ha jaguerovia haguã. Ha umi oñemosãingo vaekue kurusúre hendive ojahéi hese.
33 Ha og̃uahẽvo pe óra sexta, iñypytũmba pe tetã tuichakue javeve, pe aravo noveno peve. 34 Ha noveno aravo jave Jesús osapukái hatã ha he'i: “ Eloi, Eloi, lama sabactani? Upéva he'ise: “Che Tupã, che Tupã, mba'ére piko chereja?” 35 Oĩ umi oñembo'ýva upépe, ohendúvo upéva, he'i: — Péina, ha'e ohenói Elías-pe. 36 Peteĩva odipara omyenyhẽ peteĩ esponja henyhẽva vínagregui, omoĩ peteĩ ka’aguy ári ha omboy’u chupe, ha he’i: “Animína!”. jahechamína oútapa Elías omboguejy chupe. 37 Jesús osapukái hatã ha oheja pe espíritu. 38 Pe témplo velo ojepeʼa mokõi hendápe yvate guive iguy peve. 39 Pe senturión oñemboʼýva henondépe ohechávo haʼe osapukái ha omeʼẽha ijespíritu, ha heʼi: “Añetehápe ko kuimbaʼe Ñandejára Raʼy”. 40 Oĩ avei kuña omañáva mombyry guive, umíva apytépe oĩ María Magdalena, ha María, Santiago michĩvéva ha José sy, ha Salomé. 41 (Oĩrõ guare Galileape, ha'e oho hapykuéri ha oservi chupe) ha heta kuña ohóva hendive Jerusalénpe. 42 Ha koʼág̃a og̃uahẽvo kaʼaru, haʼégui pe ñembosakoʼi, heʼiséva, pe ára pytuʼurã mboyve. 43 José Arimateagua, peteĩ consejero oñemomba'eguasúva, oha'arõva avei Tupã Rréino, ou ha py'aguasúpe oike Pilato rendápe ha oipotaiterei Jesús retekue. 44 Ha Pilato osorprende omanómapa, ha ohenói pe senturiónpe ha oporandu chupe omanómapa ra'e. 45 Ha oikuaávo pe senturión, omeʼẽ Josépe hetekue. 46 Upéi ojogua líno iporãva, omboguejy chupe, ombojere chupe línope, ha omoĩ chupe peteĩ sepultúrape, itakuágui, ha omboty peteĩ ita pe sepultúra rokẽme. 47 María Magdalena ha María José sy omaña moõpa oñeno chupe. MOAKÃHA 16 rehegua 1 Ohasávo pe sábado, María Magdalena, ha María Santiago ha Salomé sy, ojogua umi mba'e he'ẽ asýva, ou haguã oñohẽ chupe. 2 Ha pyharevete voi pe primer día de la semána, og̃uahẽ hikuái pe sepultúrape kuarahy osẽvo. 3 Ha'e kuéra he'i ojupe: “¿Máva piko orembotyryrýta pe ita pe sepultúra rokẽgui?”. 4 Ha omañávo hikuái, ohecha hikuái pe ita ojerokyha, tuichaitereígui. 5 Oikévo pe sepultúrape, ohecha hikuái peteĩ mitãrusu oguapýva ijakatúa gotyo, ijao puku morotĩva. ha okyhyje hikuái. 6 Ha he'i chupe kuéra: —Ani pekyhyje, peheka Jesús Nazaretgua, oñemosãingo vaekue kurusúre. ha'e noĩri ko'ápe: péina ápe pe tenda omoĩ haguépe chupe hikuái. 7 Peho katu peje hemimbo'e kuérape ha Pédrope ohotaha pene renonderã Galileape. 8 Ha'e kuéra osẽ pya'e ha okañy pe sepultúragui. oryrýi ha oñemondýigui hikuái, ha nde'íri mba'eve avavépe; okyhyjégui hikuái. 9 Jesús opuʼã rire koʼẽmbotávo pe primer día de la semána, ojehechauka raẽ María Magdalenape, haʼe omosẽ vaʼekue chugui 7 demónio.
35
Evangelio de Marcos
10 Ha oho omombeʼu umi oĩvape hendive, oñembyasy ha hasẽ aja. 11 Ha'e kuéra ohendúvo ha'e oikoveha ha ojehecha chupe, ndogueroviái. 12 Upe rire haʼe ojechauka ótra fórmape mokõime, oguata ha oho jave pe kállere. 13 Ha'e kuéra oho omombe'u umi hembývape. 14 Upe rire ojehechauka umi once-pe oguapy aja hikuái okaru jave, ha ojahéi chupekuéra ijerovia’ỹ ha ikorasõ hatã reheve, ndogueroviáigui hikuái umi ohechava’ekuére chupe ha’e opu’ã rire. 15 He'i chupe kuéra: —Tapeho opa ko yvy ape ári ha pemombe'u marandu porã opa tekovépe. 16 Pe ojeroviáva ha oñemongaraíva ojesalváta; ha katu pe ndogueroviáiva oñekondenáta. 17 Ha koʼã techaukaha osegíta umi ojeroviávape; Che rérape omosẽta hikuái aña; oñeʼẽta hikuái ñeʼẽ pyahúpe; 18 Haʼekuéra ogueraha vaʼerã mbói; ha hoyʼúramo hikuái oimeraẽ mbaʼe oporojukáva, ndojapomoʼãi chupekuéra mbaʼeve; omoĩta ipo hasýva ári, ha okueráta hikuái. 19 Upémarõ Ñandejára oñeʼẽ rire chupekuéra, ojegueraha chupe yvágape ha oguapy Tupã akatúape. 20 Ha osẽ hikuái, ha opredika oparupiete, Ñandejára ombaʼapo hendivekuéra ha omoañete pe ñeʼẽ umi techaukaha rupive. Amén.
36
Lucas
25 Péicha Ñandejára ojapo cherehe umi ára haʼe omaña haguépe cherehe, oipeʼa hag̃ua che ñembohory yvypóra apytégui. 26 Upe seis mespe, Tupã omondo ánhel Gabrielpe peteĩ siuda oĩvape Galileape, hérava Nazarét. 27 Peteĩ kuñataĩ omenda vaʼekue omenda hag̃ua peteĩ kuimbaʼe hérava José ndive, haʼéva David rogaygua. ha pe kuñataĩ héra María. 28 Upérõ pe ánhel oike hendápe ha heʼi: “Evyʼa, nde rejeguerohoryetereíva, Ñandejára oĩ nendive. 29 Ha ohechávo chupe, oñemondýi haʼe heʼívare, ha oimoʼã mbaʼeichagua maitei piko upéva. 30 Upe ánhel he'i chupe: —Ani rekyhyje María, Tupã reguerohory haguére. 31 Ha, péina ápe, nde ryeguasúta, ha reme'ẽta peteĩ ta'ýra, ha rembohérata chupe JESUS. 32 Ha'e tuicha mba'éta ha oñembohérata Tupã Ijyvatevéva Ra'y, ha Tupã Ñandejára ome'ẽta chupe itúva David guapyha. 33 Ha haʼe oisãmbyhýta Jacob róga ári opa ára g̃uarã; ha irreino-gui ndaiporimoʼãi ipaha. 34 Upémarõ María heʼi pe ánhelpe: “¿Mbaʼéicha piko oikóta upéva, ndaikuaáiramo jepe peteĩ kuimbaʼépe?”. 35 Ha pe ánhel ombohovái chupe: “Espíritu sánto oúta nderehe, ha pe Ijyvatevéva puʼaka nde ñemoʼãta. 36 Ha, péina ápe, nde primo Elisabet, hyeguasu avei peteĩ mitãkuimba'e itujávo, ha ko'ãva seis mes hendive, oñehenóiva estéril. 37 Tupãme niko mba'eve ndaikatumo'ãi. 38 Upémarõ María he'i: —Péina Ñandejára rembiguái. toiko chéve ne ñe’ẽ he’iháicha. Ha pe ánhel oho chugui. 39 Upe árape María opu'ã ha pya'e oho yvyty gotyo, peteĩ táva Judápe. 40 Oike Zacarías rógape ha osaluda Elisabet-pe. 41 Elisabet ohendúvo María osaludaha, pe mitã otyryry isy ryepýpe. Elisabet henyhẽ Espíritu Santo-gui. 42 Hatã oñe'ẽ ha he'i: —Nde reñemomba'e guasu kuña apytépe, ha rejehovasa nde rete yva. 43 Ha moõgui piko ou chéve kóva, che Ruvicha sy ou che rendápe? 44 Pórke, péina ápe, ipu ramoite che apysápe ne maitei ñeʼẽ, pe mitã otyryry che ryepýpe vyʼágui. 45 Ha ojehovasa pe ojeroviáva, ojejapótagui umi mbaʼe Ñandejára heʼi vaʼekue chupe. 46 María he'i: —Che ánga omomba'eguasu Ñandejárape. 47 Ha che espíritu ovyʼa Tupã che Salvador rehe. 48 Haʼe oñatende niko hembiguái reko michĩvare, pórke koʼág̃a guive opa ñemoñare cherenói cherovasaha. 49 Pe ipuʼakapáva ojapo cherehe tuicha mbaʼe; ha imarangatu héra. 50 Ha oiporiahuvereko umi okyhyjéva chugui generada guive generación peve. 51 Ha'e ohechauka mbarete ipo reheve; omosarambi umi oñemomba’eguasúvape ikorasõ imaginación-pe. 52 Haʼe omboguejy umi ipuʼakapávape oguapyhágui, ha omopuʼã chupekuéra ijyvatevévape. 53 Haʼe omyenyhẽ umi iñembyahýivape mbaʼe porãgui; ha umi ipirapire hetávape omondo nandi. 54 Ha'e oguereko hembiguái Israel-pe, imandu'ávo iporiahuvereko rehe; 55 Haʼe heʼi haguéicha ñande ru ypykuépe, Abrahánpe ha iñemoñarekuérape opa ára g̃uarã. 56 María opyta hendive tres méserupi ha oho jey hógape.
MOAKÃHA 1.1 1 Hetaiterei ningo ojagarráma omombeʼu hag̃ua umi mbaʼe ojegueroviavéva ñande apytépe. 2 Haʼekuéra omeʼẽ haguéicha ñandéve umíva, iñepyrũmby guive haʼéva testígo ohecháva ha oservíva pe ñeʼẽ; 3 Teófilo ikatupyryvéva, aikuaa porãgui opa mba'e, iñepyrũmby guive, ahai ndéve hendaitépe. 4 Reikuaa hag̃ua mbaʼépa añete umi mbaʼe reñemboʼe vaʼekue. 5 Judéa ruvicha guasu Herodes tiémpope oĩ vaʼekue peteĩ saserdóte hérava Zacarías, + haʼe hína Aarón rajy, ha hembireko hérava Elisabet. 6 Ha mokõivéva hekojojáva Tupã renondépe, oguata opa Ñandejára rembiapoukapy ha ordenanza-kuérare mbaʼe vaiʼỹre. 7 Ha'e kuéra ndoguerekói imemby, Elisabet imemby rupi, ha mokõivéva ko'ágã omano porãma. 8 Haʼe ojapo aja saserdóte Ñandejára renondépe, haʼe ojapoháicha. 9 Pe saserdóte ojepokuaaháicha, haʼe ohóramo Jehová témplope ohapy insiénso. 10 Ha enterove tavayguakuéra oñemboʼe okápe insiénso jave. 11 Upéi ojehechauka chupe peteĩ Ñandejára ánhel oñemboʼýva pe altár de insiénso akatúape. 12 Zacarías ohechávo chupe, oñemondýi ha okyhyje. 13 Pe ánhel katu he'i chupe: —Ani rekyhyje Zacarías, oñehendu niko ne ñembo'e. ha ne rembireko Elisabet imembyta ndéve peteĩ mitãkuimba'e, ha rembohérata chupe Juan. 14 Ha reguerekóta vyʼa ha vyʼa; ha heta ovyʼáta heñói haguére. 15 Haʼe tuichaitereítagui Ñandejára renondépe, ha ndoʼumoʼãi víno ni mbaʼyru potĩ; ha henyhẽta Espíritu Santo-gui, isy rye guive jepe. 16 Ha heta Israel ñemoñare ojevýta Ñandejára Itupãme. 17 Ha haʼe ohóta henondépe Elías espíritu ha puʼakape, ombojere hag̃ua umi túva korasõ itaʼyrakuérape, ha umi naiñeʼẽrendúivape hekojojáva arandu gotyo; ombosako’i haĝua peteĩ tavayguakuéra oñembosako’íva Ñandejárape ĝuarã. 18 Zacarías he'i pe ánhelpe: —Mba'éicha piko aikuaáta ko mba'e? che ningo itujáma, ha che rembireko katu heta áñore. 19 Pe ánhel heʼi chupe: “Che hína Gabriel, añemboʼýva Ñandejára renondépe. ha añemondo añeʼẽ hag̃ua ndéve, ha amombeʼu hag̃ua ndéve koʼã marandu porã. 20 Ha, péina ápe, neñeʼẽngúta, ha ndaikatumoʼãi reñeʼẽ, pe ára ojejapóta peve koʼã mbaʼe, nderegueroviáigui che ñeʼẽ, oñekumplítava hiʼárape. 21 Ha umi hénte ohaʼarõ Zacaríaspe, ha oñesorprende haʼe opyta are haguére pe témplope. 22 Ha osẽvo, ndaikatúi oñeʼẽ chupekuéra, ha haʼekuéra ohechakuaa ohecha hague peteĩ visión pe témplope. 23 Ha ojehu, opa riremínte umi ára oservi hague, oho hógape voi. 24 Upe ára rire, hembireko Elisabet hyeguasu, ha okañy cinco mese aja.
37
LUCAS
57 Upémarõ og̃uahẽma Elisabet tiémpo imemby hag̃ua. ha imemby peteĩ taʼýra. 58 Ha ivesíno ha iprimokuéra ohendu mbaʼéichapa Ñandejára oiporiahuvereko chupe; ha ovyʼa hikuái hendive. 59 Ha ocho díape ou hikuái ocirkunsida pe mitãme. ha ombohéra hikuái Zacarías, itúva rérape. 60 Isy he'i: —Nahániri. ha katu oñembohérata chupe Juan. 61 Ha'e kuéra he'i chupe: —Ndaipóri ni peteĩ ne rogagua oñehenóiva ko térape. 62 Ha'e kuéra ojapo señal itúvape, mba'éichapa ha'e oipota oñehenói chupe. 63 Upéi ojerure peteĩ mesa de escritura, ha ohai: “Héra Juan”. Ha haʼekuéra osorprende enterovépe. 64 Upepete ojepeʼa ijuru, ha iñeʼẽ ojepeʼa, ha oñeʼẽ ha omombaʼeguasu Ñandejárape. 65 Opa umi oikóva ijerére okyhyje, ha opa koʼã mbaʼe ojeʼe Judea yvytyrusu rupi. 66 Opa umi ohendúva umíva oñomi ikorasõme ha he'i: “Mba'eichagua mitã piko kóva?”. Ha Ñandejára po oĩ hendive. 67 Itúva Zacarías henyhẽ Espíritu Santo-gui ha oprofetisa ha he'i: 68 Toñemombaʼeguasu Ñandejára Israel Járape; haʼe ovisita ha orredimi haguére itavayguakuérape, 69 Ha omopu'ã ñandéve peteĩ hatĩ salvación rehegua hembiguái David rógape; 70 Ha'e he'i haguéicha iprofeta marangatu jurúpe, oikova'ekue ko yvy iñepyrũ guive. 71 Jajesalva hag̃ua ñane enemigokuéragui, ha opa ñande rayʼúva pógui; 72 Tojapo pe poriahuvereko oñepromete vaʼekue ñande rukuérape, ha ñanemanduʼa hag̃ua ikonvénio marangatúre; 73 Ha'e ohura vaekue ñande ru Abrahánpe. 74 Haʼe omeʼẽ ñandéve, ñañemosãsóvo ñane enemigokuéra pógui, ikatu hag̃uáicha jaservi chupe kyhyjeʼỹre. 75 Henondépe marangatu ha tekojojápe, opa ñande rekove ára pukukue. 76 Ha nde, mitã, oñehenóita pe Ijyvatevéva profeta, rehótagui Ñandejára rova renondépe rembosakoʼi hag̃ua hape; 77 Omeʼẽ hag̃ua iñarandu salvasiõ rehegua itavayguakuérape iñangaipakuéra ñemboyke rupi. 78 Ñande Tupã poriahuvereko poriahuvereko rupive; upéva rupi ore rendápe ára yvu yvate guive, 79 Ñame'ẽ haguã tesape umi oguapývape pytũmbýpe ha ñemano sombra-pe, omboguata haguã ñande py py'aguapy rapére. 80 Pe mitã okakuaa, ha imbarete ijespíritu, ha opyta yvy ojeiko'ỹháme pe ára ojehechauka peve Israel-pe.
4 Ha José oho avei Galileagui, táva Nazaret-gui, Judéape, David távape, hérava Belén. (ha'e David róga ha ñemoñaregua rupi:) 5 Oñeme'ẽ haguã impuesto María ndive hembireko omenda va'ekue ndive, hyeguasu haguére. 6 Ha upéicha ojehu, oĩ aja hikuái upépe, ojehu umi ára haʼe imemby hag̃ua. 7 Ha'e imemby ita'ýra ypykue, oñapytĩ chupe ao ryrúpe, ha omoĩ chupe peteĩ pesebre ryrúpe. ndaipórigui tenda chupekuéra guarã pe posada-pe. 8 Upe tetãme oĩ ovecharerekua opytáva ñúme, oñangarekóva ijovechakuérare pyharekue. 9 Ha, péina ápe, Ñandejára remimbou ou hi'arikuéra, ha Ñandejára rekomimbipa omimbipa ijerére, ha okyhyjeterei hikuái. 10 Upéi pe ánhel heʼi chupekuéra: —Ani pekyhyje, pórke agueru peẽme marandu porã vyʼapavẽ reheve, opavavépe g̃uarã. 11 Pórke ko árape onase peẽme peteĩ Salvadór, haʼe hína Cristo Ñandejára. 12 Ha kóva haʼéta peteĩ techaukaha peẽme g̃uarã; Pejuhúta pe mitã'i ojejaho'íva ao rehe, oñeno peteĩ pesebre-pe. 13 Upeichaháguinte oĩ pe ánhel ndive hetaiterei ehérsito yvagapegua omombaʼeguasúva Ñandejárape ha heʼi: 14 Toñemombaʼeguasu Ñandejárape yvate gotyo, ha ko yvy ape ári tomeʼẽ pyʼaguapy, ha toiko porã yvypórape. 15 Umi ánhel ohokuévo chuguikuéra yvágape, umi ovecharerekua heʼi ojupe: “Jaha koʼág̃a Belénpe ha jahecha ko mbaʼe oikovaʼekue, Ñandejára oikuaauka vaʼekue”. ore. 16 Pya'e og̃uahẽ hikuái ha ojuhu María, José, ha pe mitã'i oñeno peteĩ pesebre-pe. 17 Ha ohechávo upéva, oikuaauka hikuái oparupiete pe ñeʼẽ oñemombeʼúva chupekuéra ko mitã rehegua. 18 Ha enterove ohendúva upéva oñemondýi umi ovecharerekua omombeʼu vaʼekue chupekuéra. 19 María katu oñongatu opa koʼã mbaʼe ha ojepyʼamongeta ikorasõme. 20 Ha umi ovecharerekua ojevy, omombaʼeguasúvo ha omombaʼeguasúvo Ñandejárape opa mbaʼe ohendu ha ohechavaʼekuére, ojeʼe haguéicha chupekuéra. 21 Upéi ocho día oñesirkunsida hag̃ua pe mitã, oñembohéra Jesús, pe ánhel ombohéra vaʼekue hyeguasu mboyve. 22 Ha opa rire umi ára oñemopotĩ hague Moisés léi heʼiháicha, ogueru hikuái chupe Jerusalén-pe, opresenta hag̃ua chupe Ñandejárape; 23 (Ñandejára Léi heʼiháicha: “Opa kuimbaʼe oipeʼáva imemby, oñehenóita imarangatúva Ñandejárape g̃uarã). 24 Ha toikuave'ẽ mymbajuka he'iháicha Ñandejára Léipe: Peteĩ par paloma térã mokõi paloma ra'y. 25 Ha, péina ápe, oĩ peteĩ kuimbaʼe Jerusalénpe, hérava Simeón; Ha upe kuimba'e hekojojáva ha oporombojeguarúva, oha'arõvo Israel consuelo, ha Espíritu Santo oĩ hi'ári. 26 Ha ojekuaauka chupe Espíritu Santo rupive, ndohechamoʼãiha ñemano, ohecha mboyve Ñandejára Cristo-pe. 27 Oike Espíritu rupive Tupaópe, ha ituvakuéra oguerúvo mitã Jesúspe, ojapo haguã hese tembiapoukapy he'iháicha. 28 Upéi ohupi chupe ijyva ári, ha ohovasa Ñandejárape ha heʼi:
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Ha ojehu umi árape, osẽ peteĩ tembiapoukapy César Augusto-gui, ojehepymeʼẽ hag̃ua impuésto opa ko yvy ape ári. 2 (Ha ko impuésto ojejapo ypy vaʼekue Cirenio ogovernarõ guare Siriape). 3 Ha enterove oho ojepaga hag̃ua impuésto, káda uno oho itávape.
38
LUCAS
29 Ñandejára, koʼág̃a eheja ne rembiguái oho pyʼaguapýpe, ne ere haguéicha. 30 Che resa ohechágui nde salvasiõ. 31 Rembosakoʼivaʼekue opa tavayguakuéra renondépe; 32 Peteĩ tesape ohesapéva umi tetã ambueguápe, ha ne retã Israel remimbipa. 33 Ha José ha isy oñesorprende umi mbaʼe ojeʼévare hese. 34 Upémarõ Simeón ohovasa chupekuéra ha he'i isy Maríape: —Péina ko mitã oñembosako'i heta Israelgua ho'a ha opu'ã jey haguã. ha peteĩ techaukaha oñeñeʼẽtavare; 35 (Heẽ, peteĩ kyse puku oinupãta ne ánga avei,) ojekuaa hag̃ua heta korasõ remiandu. 36 Oĩ avei peteĩ proféta Ana, Fanuel rajy, Aser ñemoñaregua. 37 Haʼe ningo peteĩ viúda orekóva 84 áñorupi, ndoikói pe témplogui, síno oservi Ñandejárape oajuna ha oñemboʼe pyhare ha ára. 38 Upe jave ou avei oagradese Ñandejárape ha oñeʼẽ hese opa umi ohaʼarõvape rredensiõ Jerusalénpe. 39 Ha'e kuéra ojapopa rire opa mba'e Ñandejára Léi he'iháicha, ohojey hikuái Galileape, táva Nazarétpe. 40 Pe mitã okakuaa ha imbarete ohóvo, henyhẽ arandugui. 41 Koʼág̃a ituvakuéra oho Jerusalénpe káda áño pe fiésta de Páskuape. 42 Haʼe orekórõ guare 12 áño, oho hikuái Jerusalénpe ojejapoháicha pe karu guasu. 43 Ojapopa rire hikuái umi ára, ou jeývo, pe mitã Jesús opyta Jerusalénpe. ha José ha isy ndoikuaái upéva. 44 Ha'e kuéra katu oimo'ã ha'e oĩha pe aty guasúpe, oho peteĩ ára pukukue. ha oheka hikuái chupe ipehẽnguekuéra ha oikuaáva apytépe. 45 Ha ndojuhúi rire chupe, ojere jey Jerusalénpe oheka chupe. 46 Mbohapy ára rire ojuhu hikuái Tupaópe, oguapývo umi pohanohára apytépe, ohendu ha oporandu chupekuéra. 47 Ha opavave ohendúva chupe oñemondýi ontende ha ombohovái haguére. 48 Ha'e kuéra ohechávo chupe, oñemondýi hikuái, ha isy he'i chupe: —Che ra'y, mba'ére piko rejapo oréve péicha? péina ápe, nde ru ha che roheka ñembyasýpe. 49 Ha'e oporandu chupe kuéra: —Mba'éicha piko peẽ che rekávo? ¿ndapeikuaái piko aimevaʼerãha che Ru mbaʼére? 50 Ha noñandúi hikuái pe haʼe heʼivaʼekue chupekuéra. 51 Oguejy hendive kuéra ha og̃uahẽ Nazarétpe ha oñemoĩ ipoguýpe. 52 Jesús iñarandu ha ijyvateve ohóvo, ha Ñandejára ha yvypórape oguerohory.
4 Ojehaiháicha profeta Isaías ñe'ẽ kuatiañe'ẽme, he'i: “Peteĩ osapukáiva pe desiértope: Pembosako'i Ñandejára rape, pemopotĩ hape”. 5 Opa yvyty henyhẽta, ha opa yvyty ha yvyty oñemboguejýta; ha umi ijyvyra’ỹva oñemyatyrõta, ha umi tape ijyvyku’íva oñembopiro’ýta; 6 Ha opa yvypóra ohecháta Tupã salvasiõ. 7 Upémarõ Jesús heʼi umi hénte osẽ vaʼekuépe oñemongarai hag̃ua chugui: “Mbaʼépa penemomarandu pe pochy oútavagui? 8 Upévare, pegueru yva omereséva peñearrepenti, ha ani peje pende pype: ‘Ore roguereko Abrahán ore ru. 9 Ha koʼág̃a avei oñemoĩ pe hácha umi yvyramáta rapo peve: opa yvyramáta nomeʼẽiva hiʼa porã oñeikytĩ ha oñemombo tatápe. 10 Umi hénte oporandu chupe: “¿Mbaʼépa jajapóta upéicharõ?”. 11 Ha'e ombohovái chupe kuéra: —Pe oguerekóva mokõi ao, tome'ẽ pe ndorekóivape. ha pe oguerekóva tembi'u, tojapo upéicha avei. 12 Upémarõ ou avei umi impuesto okobráva ojevautisa haguã, ha he'i chupe: —Mbo'ehára, mba'épa rojapóta? 13 He'i chupe kuéra: —Ani peme'ẽve pe oñeme'ẽva'ekue peẽme. 14 Umi soldádo oporandu avei chupe: “¿Ha mbaʼépa jajapóta?”. Ha he'i chupe kuéra:—Ani pejapo vai avavére, ha ani pemboja japu avavépe. ha evy'a nde repykue rehe. 15 Ha tavayguakuéra ohaʼarõháicha, ha opavave yvypóra ojepyʼamongeta ikorasõme Juan rehe, haʼépa pe Cristo, térã nahániri; 16 Juan ombohovái chupe kuéra: “Añetehápe che pomongarai ype. Oúta peteĩ ipu'akavéva chehegui, namereséi aipe'a isapatu ryru. 17 Haʼe oĩ ipópe ipópe, haʼe omopotĩ porãta ijyvy, ha ombyatýta pe trígo imbaʼyrúpe. ha'e katu pe paja ohapyta tata imbogue'ỹvape. 18 Ha heta ambue mbaʼe iñemokyreʼỹme haʼe opredika tavayguakuérape. 19 Herodes pe mburuvicha guasu katu ojahéi chupe iñermáno Felipe rembireko Herodías ha opa mbaʼe vai Herodes ojapo vaʼekuére. 20 Ombojoapy avei ko'ã mba'e, ha'e omboty Juan-pe ka'irãime. 21 Opa umi hénte ojevautisa rire, Jesús ojevautisa ha oñemboʼe jave, ojepeʼa pe yvága. 22 Upéi pe Espíritu Santo oguejy hiʼári peteĩ palómaicha, ha yvágagui oñehendu peteĩ ñeʼẽ heʼíva: “Nde ningo che Raʼy ahayhuetéva. nde rehe avy'aiterei. 23 Ha Jesús oñepyrũ oguereko treinta áño rupi, ha'e (oimo'ãháicha) José ra'y, ha'éva Helí ra'y. 24 Ha'e vaekue Matat ra'y, Leví ra'y, Melqui ra'y, Janna ra'y, José ra'y. 25 Matatias ra'y, Amós ra'y, Naum ra'y, Eslí ra'y, Nage ra'y. 26 Maat ra'y, Matatias ra'y, Semei ra'y, José ra'y, Judá ra'y. 27 Umíva Juan ra'y, Resa ra'y, Zorobabel ra'y, Salatiel ra'y, Nerí ra'y. 28 Upéva hína Melqui ra'y, ha'éva Adi ra'y, ha'éva Cosam ra'y, ha'éva Elmodam ra'y, ha'éva Er ra'y. 29 Ha'e vaekue José ra'y, Eliezer ra'y, Jorim ra'y, Matat ra'y, Leví ra'y. 30 Simeón ra'y, Judá ra'y, José ra'y, Jonán ra'y, Eliakim ra'y.
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Áño 15 ogoverna haguépe Tiberio César, Poncio Pilato ogoverna Judéape, Herodes haʼe vaʼekue mburuvicha guasu Galiléape, ha iñermáno Felipe haʼe vaʼekue mburuvicha guasu Ituréape ha Traconítispe, ha Lisanias haʼe vaʼekue mburuvicha guasu Abilenape. 2 Anas ha Caifás ha'e rupi saserdóte guasu, Tupã ñe'ẽ oguahẽ Juan Zacarías ra'ýpe desiértope. 3 Ha haʼe ou opa tetãme Jordán rembeʼýpe, opredikávo pe ñemongarai arrepentimiento rehegua angaipakuéra ñeperdonarã;
39
LUCAS
31 Melea ra'y, Menán ra'y, Matata ra'y, Natán ra'y, David ra'y. 32 Jesé ra'y, Obed ra'y, Booz ra'y, Salmón ra'y, Naasón ra'y. 33 Aminadab ra'y, Aram ra'y, Esrom ra'y, Fares ra'y, Judá ra'y. 34 Ha'e Jacob ra'y, Isaac ra'y, Abraham ra'y, Tara ra'y, Nacor ra'y. 35 Saruc ra'y, Ragaú ra'y, Falec ra'y, Heber ra'y, Sala ra'y. 36 Cainán ra'y, Arfaxad ra'y, Sem ra'y, Noé ra'y, Lamec ra'y. 37 Matusala ra'y, Enoc ra'y, Jared ra'y, Maleleel ra'y, Cainán ra'y. 38 Upéva hína Enós ra'y, ha'éva Set ra'y, ha'éva Adán ra'y, ha'éva Tupã ra'y.
20 Omboty pe lívro ha omeʼẽ jey pe ministro-pe ha oguapy. Opa umi oĩva pe sinagógape omaña hese. 21 Ha oñepyrũ heʼi chupekuéra: “ Ko árape oñekumpli peẽme ko Escritura”. 22 Ha opavave omeʼẽ chupe testimonio, ha oñesorprende umi ñeʼẽ porã osẽva ijurúgui. Ha'e kuéra he'i: —Ndaha'éi piko kóva José ra'y? 23 Ha he'i chupekuéra: —Peẽ pejeta chéve ko ñe'ẽpoty: Pohanohára, eñemonguera. 24 Ha he'i: —Añetehápe ha'e peẽme, ni peteĩ maranduhárape ndojeguerohorýi hetãme. 25 Péro añetehápe haʼe peẽme, heta viúda oĩ vaʼekue Israélpe Elías tiémpope, pe yvága oñembotýrõ guare tres áño ha seis mésere, upérõ tuicha ñembyahýi opa tetãme. 26 Péro ni peteĩvape Elias noñemondoi peteĩ kuña viúda rendápe, síno Sareptape, peteĩ siuda oĩva Sidónpe. 27 Ha proféta Eliseo tiémpope oĩ vaʼekue Israel-pe heta iléprava. ha ni peteĩva noñemopotĩri, ndaha'éiramo Naamán pe sirio. 28 Ohendúvo koʼã mbaʼe oĩva pe sinagógape, ipochyeterei. 29 Upéi opuʼã ha omosẽ chupe pe siudágui ha ogueraha chupe pe sérro rovái pe itavaguasu oñemopuʼã haguépe, oity hag̃ua chupe iñakã ári. 30 Ha'e kuéra katu ohasávo ijapytepe kuéra oho. 31 Oguejy Capernáumpe, peteĩ siuda oĩva Galileape, ha oporomboʼe chupekuéra pytuʼuha árape. 32 Ha'e kuéra oñemondýi hikuái imbo'epyre, iñe'ẽ pokatu reheve. 33 Pe sinagógape oĩ peteĩ kuimbaʼe orekóva espíritu aña ikyʼáva, ha osapukái hatã. 34 He'i: —Jaheja rei. mba'e piko roguereko nendive, nde Jesús Nazaretgua? ¿reju piko orehundi haguã? Che roikuaa mávapa nde; Ñandejára Imarangatúva. 35 Upémarõ Jesús omongavaju chupe ha heʼi: “ Ekirirĩ ha esẽ chugui”. Pe aña oitypa rire chupe mbytépe, osẽ chugui ha ndojapói mba'eve. 36 Opavave oñemondýi ha oñe'ẽ ojupe: —Mba'eichaite piko kóva? Ha'e niko autorida ha pu'aka reheve omanda umi espíritu ky'ápe, ha osẽ hikuái. 37 Ha pe herakuã guasu oñemosarambíva opa tendáre oĩva ijerére. 38 Upéi opuʼã pe sinagógagui ha oike Simón rógape. Ha Simón rembireko sy ojegueraha akãnundu guasúpe. ha ojerure chupe hikuái hese. 39 Upéi oñembo'y hi'ári, ha omongavaju pe akãnundu; ha oheja chupe, ha upepete opu'ã ha oservi chupekuéra. 40 Kuarahy oike vove, opavave hasýva opaichagua mba'asýgui ogueru hendápe. ha omoĩ ipo peteĩteĩ hiʼarikuéra, ha omonguera chupekuéra. 41 Ha heta apytégui osẽ umi mba'epochy, osapukái ha he'i: “Nde hína Cristo Tupã Ra'y”. Ha ha'e omongavaju chupe kuéra ndohejái oñe'ẽ, oikuaágui hikuái ha'eha Cristo. 42 Ko'ẽmbotávo, oho ha oho peteĩ tenda ojeiko'ỹháme, ha umi tavaygua oheka chupe, ha ou hendápe ha ojoko chupe ani haguã ojei chuguikuéra. 43 He'i chupe kuéra: —Amombe'uva'erã Tupã Rréino ambue távape avei. 44 Upéi haʼe opredika umi sinagóga oĩvape Galiléape.
MOAKÃHA 4 rehegua 1 Jesús henyhẽ Espíritu Santo-gui ou jey Jordángui ha Espíritu ogueraha chupe desiértope. 2 Cuarenta día aja pe Aña oñehaʼã vaʼekue. Upe árape ndo'úi mba'eve, ha opa rire iñembyahýi. 3 Pe aña he'i chupe: —Nde ha'éramo Tupã Ra'y, ere ko itagui toiko mbujape. 4 Jesús heʼi chupe: “Ñandejára heʼi: ‘Pe kuimbaʼe ndoikói vaʼerã mbujape añónte, Ñandejára heʼívare opa mbaʼe. 5 Ha pe aña, ogueraháva chupe peteĩ yvyty yvate gotyo, ohechauka chupe opa rréino ko yvy ape ári peteĩ sapyʼaitépe. 6 Pe aña he'i chupe: —Opa ko pu'aka ame'ẽta ndéve ha ha'e kuéra ñemomba'eguasu. ha pe aipotávape ameʼẽ. 7 Upévare remomba'eguasúramo chéve, opa mba'e nemba'éta. 8 Jesús he'i chupe: —Esẽ che rapykuéri Satanás, Ñandejára Ñe'ẽme he'i: ‘Remomba'eguasúta nde Járape, ha chupe añoite reservíta. 9 Upéi ogueraha chupe Jerusalénpe ha omoĩ chupe peteĩ témplo púnta ári ha heʼi chupe: “Nde ningo Ñandejára Raʼy, eity koʼágui. 10 Ñandejára Ñe'ẽme he'i: “Ome'ẽta hi'ángel kuérape oñangareko haguã nderehe. 11 Ha ipópe ndegueraha, ani hag̃ua rembota nde py peteĩ ita ári. 12 Jesús he'i chupe: —Oje'e: ‘Ani reñeha'ã mo'ãi nde Járape. 13 Ha pe aña omohuʼã rire opa pe tentasión, oho chugui peteĩ tiémpore. 14 Jesús oho jey Galiléape Espíritu pokatu rupive, ha ojekuaa oparupiete oparupiete. 15 Haʼe omboʼe umi sinagógape, enterove oñembotuicha chupe. 16 Upéi og̃uahẽ Nazarétpe, oñemongakuaa haguépe, ha ojepokuaaháicha, pytu'uha árape oike sinagógape ha oñembo'y omoñe'ẽ haguã. 17 Upépe oñemeʼẽ chupe proféta Isaías kuatiañeʼẽ. Oipe'a rire pe kuatiañe'ẽ, ojuhu pe tenda ojehai haguépe. 18 Ñandejára Espíritu oĩ che ári, haʼe che unhígui amombeʼu hag̃ua pe marandu porã imboriahúvape; ha'e chembou amonguera haguã umi ipy'a rasyvape, amombe'u haguã libertad umi ojegueraha va'ekuépe, ha ohecha jey haguã umi ohecha'ỹvape, amosãso haguã umi oñembyaívape. 19 Omombeʼu hag̃ua pe áño oguerohoryvéva Ñandejárape.
40
LUCAS
MOAKÃHA 5 rehegua
26 Opavave oñemondýi ha omomba'eguasu Tupãme ha henyhẽ kyhyjégui ha he'ívo: “Ko árape rohecha mba'e iñextraño”. 27 Ko'ã mba'e rire osẽ ha ohecha peteĩ impuesto cobrador hérava Leví, oguapýva hína pe viru ojehepyme'ẽhápe . 28 Ha'e oheja opa mba'e, opu'ã ha oho hapykuéri. 29 Upémarõ Leví ojapo peteĩ karu guasu hógape voi, ha oĩ heta hénte okobráva impuésto ha ambue tapicha oguapýva hendivekuéra. 30 Umi mboʼehára leipegua ha fariséo katu oñeʼẽ vai idisipulokuérare ha heʼi: —Mbaʼére piko pekaru ha peyʼu umi impuésto okobráva ha pekadór ndive? 31 Jesús he'i chupekuéra: —Umi hesãiva noikotevẽi pohanohára. umi hasýva katu. 32 Che ndajúi ahenói hag̃ua umi hekojojávape, ha katu umi pekadórpe oñearrepenti hag̃ua. 33 Ha'e kuéra he'i chupe: —Mba'ére piko Juan remimbo'ekuéra oajuna jepi ha oñembo'e, ha upéicha avei fariséo remimbo'ekuéra. nde mba'éva katu ho'u ha hoy'u? 34 Upéi heʼi chupekuéra: “ ¿Ikatu piko peajuna umi mitã oĩvape pe nóviope, pe nóvio oĩ aja hendivekuéra? 35 Péro og̃uahẽta umi ára ojepeʼa hag̃ua chuguikuéra pe nóvio, ha upéi oajuna hikuái umi árape. 36 Ha oñeʼẽ avei chupekuéra peteĩ ehémplo; Avave nomoĩri peteĩ ao pyahu pehẽngue peteĩ itujáva ári; ndaupéichairamo, upéicharamo mokõivéva ipyahúva ojapo peteĩ arrendamiento, ha pe pehẽngue ojeipeʼavaʼekue pe ipyahúvagui noĩri peteĩ ñeʼẽme pe itujáva ndive. 37 Ha avave nomoĩri víno pyahu ryru tujápe; Ndaupeichairamo pe víno pyahu oipe'áta umi mba'yru, ha oñeñohẽta, ha umi mba'yru oñehundíta. 38 Ha katu víno pyahu oñemoĩvaʼerã mbaʼyru pyahúpe; ha mokõivéva oñeñongatu. 39 Avave hoy'u ramo víno tuja, pya'e ndoipotái mba'e pyahu, he'ígui: “Iporãve pe itujáva”.
1 Ha ojehu, tavayguakuéra ojagarrávo hese ohendu haguã Tupã ñe'ẽ, oñembo'y pe lágo Genesaret rembe'ýpe. 2 Ohecha mokõi várko oñemboʼýva pe lágo rembeʼýpe, péro umi peskadór osẽma chuguikuéra ha ojohéi hína irred. 3 Upéi oike peteĩ várkope, Simón mbaʼévape, ha ojerure chupe tomosẽ michĩmi pe yvýgui. Upéi oguapy ha ombo’e tavayguakuérape osẽvo pe várkogui. 4 Upéi oñeʼẽ rire, heʼi Simónpe: “ Epoi pe pypukúpe ha pemboguejy pende rred pehẽngue hag̃ua”. 5 Simón he'i chupe: —Mbo'ehára, pyhare pukukue romba'apo ha ndorojagarrái mba'eve. 6 Ojapopa rire hikuái upéva, oity hikuái hetaiterei pira. 7 Ha ojapo hikuái seña ikompañerokuérape, oĩva ambue várkope, ou hag̃ua oipytyvõ chupekuéra. Ha ou hikuái ha omyenyhẽ mokõive várko, ha oñepyrũ ohypýi. 8 Simón Pedro ohechávo upéva, oñesũ Jesús jyváre ha heʼi: “Esẽ chehegui. che niko peteĩ kuimba’e angaipa, Ñandejára. 9 Haʼe ha enterove oĩva hendive oñemondýi ohechávo umi pira ojagarra vaʼekue. 10 Ha upéicha avei Santiago ha Juan, Zebedeo raʼykuéra, haʼéva Simón ndive. Jesús he'i Simónpe: —Ani rekyhyje. ko'ágã guive rejagarráta yvypórape. 11 Ha oguerúvo hikuái imbaʼyrukuéra yvýpe, ohejapaite hikuái ha oho hapykuéri. 12 Oĩ jave peteĩ távape, ohecha peteĩ kuimbaʼe henyhẽva lépragui, ha ohechávo Jesúspe oñesũ hova ári ha ojerure chupe: “Che Ruvicha, reipotáramo, ikatu chemopotĩ”. 13 Upéi oipyso ipo ha opoko hese ha he'i: —Aipota , eñemopotĩ. Ha upepete osẽ chugui pe lépra. 14 Ha'e he'i chupe ani haguã omombe'u avavépe, tereho katu ejechauka pa'ípe ha eikuave'ẽ nde potĩ haguã, Moisés he'i haguéicha, omombe'u haguã chupekuéra. 15 Ha hetavéntema oñemoherakuã hese, ha hetaiterei hénte oñembyaty ohendu ha omonguera haguã chupe imba'asykuéragui. 16 Haʼe oho pe desiértope ha oñemboʼe. 17 Peteĩ ára ha'e ombo'e jave, oguapy hína fariséo ha mbo'ehára léi rehegua, osẽva opa táva Galilea, Judea ha Jerusalén-gui oĩkuri upépe omonguera haĝua chupekuéra. 18 Upéi, kuimba'ekuéra ogueru peteĩ tupape peteĩ kuimba'e ojejapyhýva parálisis-pe. 19 Ha ndojuhúi rire hikuái mbaʼéichapa ikatu ogueru chupe heta hénte káusare, oho hikuái óga ári ha omboguejy chupe pe teja rupive ijapytépe Jesús renondépe. 20 Ohechávo ojeroviaha hikuái, he'i chupe: —Karai, oñeperdona ndéve ne angaipa. 21 Upe rire umi Moisés rembiapoukapy mbo'ehára ha fariséo oñepyrũ oporandu: “¿Máva piko ko oñe'ẽva ñe'ẽ vai?”. ¿Máva piko ikatu operdona angaipa, Ñandejára añoite? 22 Jesús ohechakuaávo mba'épa opensa hikuái, he'i chupekuéra: —Mba'e piko pejepy'amongeta pende py'apýpe? 23 Ndahasýi piko ja'e: “Oñeperdona ndéve ne angaipa!” térã heʼi: “Epuʼã ha eguata?”. 24 Peikuaa hag̃uáicha pe Yvypóra Raʼy orekoha puʼaka operdona hag̃ua umi angaipa, (heʼi pe hasývape:) Che haʼe ndéve: Epuʼã ha ejagarra nde sofá ha eike nde rógape. 25 Upepete opuʼã henondépe ha ohupi pe oñenohápe, ha oho hógape, omombaʼeguasúvo Ñandejárape.
MOAKÃHA 6 rehegua 1 Peteĩha pytu'uha ára rire, ohasa umi trígo kokue rupi. ha hemimboʼekuéra oipeʼa trígo raʼỹi, ha okaru, ohetũvo ipópe. 2 Oĩ fariséo oporandu chupekuéra: —Mba'ére piko pejapo umi mba'e ndojehejáiva pejapo pytu'uha árape? 3 Jesús he'i chupekuéra: —Napemoñe'ẽi piko ko'ã mba'e David ojapova'ekue iñembyahýirõ guare ha umi oĩva hendive. 4 Mba'éichapa oike Tupã rógape, ha ogueraha ha ho'u pe pan ojehechauka haguã, ha ome'ẽ avei umi oĩvape hendive; Ndojehejái ho'u pa'i kuérape guarãnte? 5 He'i chupe kuéra: —Yvypóra Ra'y ha'eha avei sábado ára Jára. 6 Peteĩ pytu'uha árape, Jesús oike sinagógape ha ombo'e, ha oĩ peteĩ kuimba'e ipo akatúa ipiru. 7 Ha umi Moisés rembiapoukapy mbo'ehára ha fariséo omaña hese, omonguerátapa pytu'u árape. ikatu haguã ojuhu hikuái peteĩ acusación hese. 8 Haʼe katu oikuaa mbaʼépa opensa hikuái, ha heʼi pe kuimbaʼe ipo ipiruvape: “ Epuʼã ha eñemboʼy mbytépe”. Ha opu’ã ha oñembo’y. 9 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Peteĩ mba'e aporandúta peẽme. ¿Iporã piko pytu'uha árape jajapo
41
LUCAS
iporãva, térã jajapo ivaíva? osalva haguã tekove, térã ohundi haguã? 10 Oma'ẽ jere hesekuéra, he'i pe kuimba'épe: —Eipyso nde po. Ha upéicha ojapo, ha ipo kuera ambueicha. 11 Ha henyhẽ hikuái tavygui; ha oñomongeta ojupe mba'épa ikatu ojapo hikuái Jesús rehe. 12 Ha ojehu umi árape, osẽ peteĩ yvytýpe oñemboʼe ha osegi pyhare pukukue oñemboʼe Tupãme. 13 Ko'ẽmbotávo, ohenói hemimbo'e kuérape, ha umíva apytégui oiporavo 12, ombohéra avei apóstol. 14 Simón, (ombohéra avei Pedro), ha iñermáno Andrés, Santiago ha Juan, Felipe ha Bartolomé. 15 Mateo ha Tomás, Santiago, Alfeo raʼy, ha Simón hérava Zelotes. 16 Judas, Santiago ryvy, ha Judas Iscariote, ha'éva avei pe otraisionáva. 17 Oguejy hendive kuéra, oñembo'y pe ñu, hemimbo'e kuéra aty, ha hetaiterei hénte oúva Judea ha Jerusalén, yguasu Tiro ha Sidón rembe'ýgui, ohendúva chupe. ha okuera haguã imba’asykuéragui; 18 Ha umi espíritu kyʼa ojejopy vaívape, ha okuera hikuái. 19 Ha opavave opokose hese, osẽgui chugui tekoporã ha omonguera opavavépe. 20 Upéi omaña hemimbo'e kuérare ha he'i: — Peñemomba'eguasu peẽ mboriahu, pende mba'égui Tupã Rréino. 21 Pevy'a peẽ ko'ágã iñembyahýiva, pene renyhẽtagui. Pevy'a peẽ pehasẽva ko'ágã, pepukapátagui. 22 Pevyʼa, yvyporakuéra ndaijaʼéi vove penderehe, ha penemomombyrýramo ikompañíagui, ha penembohory vove, ha penemosẽvo pende réra ivaiháicha, Yvypóra Raʼy rehehápe. 23 Pevy'a upe árape ha pejupi vy'ápe, péina ápe, tuicha pende jopói yvágape. 24 Ha katu, aichejáranga peẽ ipirapire hetáva! pehupyty haguére pene consuelo. 25 ¡Aichejáranga peẽ pene henyhẽva! peñembyahýitagui. ¡Aichejáranga peẽ pepukava ko'ágã! peñembyasy ha pejahe'ótagui. 26 Ai peẽme, opa yvypóra oñeʼẽ porã vove penderehe! péicha avei ojapo ituvakuéra umi proféta japúpe. 27 Che ha'e peẽ pehendúvape: Pehayhu pene enemigokuérape, pejapo porã umi pende rayhu'ỹva ndive. 28 Pehovasa umi penemaldesívape, ha peñemboʼe umi pende pochývare. 29 Ha pe neinupãvape peteĩ nde jyva, eikuave'ẽ avei ambue jyva. ha pe oipe'áva nde ao, ani rembotove oipe'a haguã nde ao avei. 30 Eme'ẽ opavave ojerurévape ndéve; ha pe oipe'ávagui ne mba'erepy, ani rejerure jey chupe kuéra. 31 Ha peipotáicha yvypóra ojapo penderehe, pejapo avei hesekuéra upéicha avei. 32 Pehayhúramo umi penderayhúvape, ¿mbaʼe piko peagradese? pekador-kuéra ohayhúgui avei umi ohayhúvape chupekuéra. 33 Ha pejapo ramo iporãva umi ojapóvape iporãva penderehe, mbaʼe aguyje piko peguereko? umi pekadór avei ojapo avei upéicha. 34 Ha pemeʼẽramo préstamo umi pehaʼarõvape pehupyty, ¿mbaʼe aguyje piko peguereko? umi pekadór omeʼẽ avei préstamo umi pekadórpe, orresivi jey hag̃ua upéicha.
35 Ha katu pehayhu pene enemigokuérape, ha pejapo iporãva, ha pemeʼẽ préstamo, pehaʼarõ jeývo mbaʼeve; ha pende jopói tuichaitereíta, ha peẽ haʼéta pe Ijyvatevéva raʼy, haʼe ipyʼaporãgui umi ndoagradeséivape ha iñañávape. 36 Upévare, peiporiahuvereko, pende Ru oiporiahuverekoháicha. 37 Ani pehusga, ha napejehusgamo'ãi, ani peñekondena, ha napeñekondenamo'ãi. 38 Pemeʼẽ, ha oñemeʼẽta peẽme; medida porã, oñembotapykuéva, oñembotyryrýva, ha oñani, ome'ẽta nde jyvape. Pórke pe medida peimérõ guare, oñemedi jeýta peẽme. 39 Upéi he'i chupe kuéra peteĩ ehémplo: “¿ Ikatu piko pe ohecha'ỹva ogueraha pe ohecha'ỹvape? ¿ndo’ái piko mokõivéva pe yvykuápe? 40 Pe hemimbo'e ndaha'éi imbo'ehára ári, ha opavave iperfecto oikóta imbo'eháraicha. 41 Ha mbaʼére piko rehecha pe yvyraʼi oĩva nde rykeʼy resa renondépe, péro nderehechakuaái pe viga oĩva nde resápe? 42 Mba'éicha piko ere ne ermánope: ‘Che ermáno, taguenohẽ pe yvyra raʼy oĩva nde resápe, nde voi nderehecháiramo pe viga oĩva nde resápe? Nde hovamokõiva, emosẽ raẽ pe viga nde reságui, ha upéi rehecháta porã reipe'a haguã pe yvyra'i oĩva nde ryke'y resa renondépe. 43 Yvyra porã nomeʼẽigui hiʼa oñembyaíva; ni peteĩ yvyramáta oñembyaíva nomeʼẽi hiʼa porã. 44 Opa yvyramáta ojekuaa hiʼa rupi. Yvypóra ñuatĩgui nombyatýi ígo, ni peteĩ ka'avo ka'aguygui nombyaty parral. 45 Peteĩ kuimbaʼe porã ikorasõ tesoro porãgui oguenohẽ pe iporãva; ha peteĩ kuimbaʼe aña ikorasõ ryru ivaívagui oguenohẽ mbaʼe ivaíva, ijuru oñeʼẽgui ikorasõ hetahágui. 46 Ha mbaʼére piko cherenói, Ñandejára, Ñandejára, ha ndapejapói umi mbaʼe haʼéva? 47 Oimeraẽ oúva che rendápe ha ohendúva che ñe'ẽ ha ojapóva, ahechaukáta peẽme mávapepa ha'e. 48 Ha'e ojogua peteĩ kuimba'e omopu'ãva óga, ojo'o pypuku ha omoĩ pyenda peteĩ ita ári, ha pe y opu'ãvo pe ysyry oinupã hatã upe óga ári ha ndaikatúi ombotyryry, oñemopyenda haguére ita ári . 49 Ha katu pe ohendúva, ha ndojapóiva, ojogua peteĩ kuimbaʼe pyendaʼỹre omopuʼãvaʼekue peteĩ óga yvýpe; hese pe ysyry oinupã mbarete, ha pya’e ho’a; ha tuicha upe óga ñembyai. MOAKÃHA 7 rehegua 1 Opa rire opa mbaʼe heʼíva umi hénte renondépe, ha oike Capernáumpe. 2 Peteĩ senturión rembiguái, ohayhuetéva, hasy ha omano potaitéma. 3 Ohendúvo Jesúspe, omondo hendápe umi judío myakãha ojerure asy chupe ou haguã omonguera hembiguáipe. 4 Og̃uahẽvo Jesús rendápe, haʼekuéra ojerure asy chupe ha heʼi: “Haʼe ningo omerese ojapo hag̃ua ko mbaʼe. 5 Ha'e ohayhúgui ñane retã, ha omopu'ã ñandéve peteĩ sinagóga. 6 Upéi Jesús oho hendivekuéra. Namombyrýivo pe ógagui, pe senturión omondo hendápe iñamigokuérape ha he'i chupe: “Che Jára, ani rejepy'apy.
42
LUCAS
7 Upévare nachepensái vaʼekue aju ne rendápe, ha ere peteĩ ñeʼẽme, ha che rembiguái okueráta. 8 Che avei peteĩ kuimba'e oñemoĩva poguýpe, aguerekóva che poguýpe soldádo, ha ha'e peteĩme: Tereho ha ha'e oho. ha ambuépe: “Eju, ha ha’e oúta!” ha che rembiguáipe: Ejapo péicha, ha ha'e ojapo”. 9 Jesús ohendúvo koʼã mbaʼe, oñesorprende hese, ha ojere hese ha heʼi umi hénte oĩvape hapykuéri: “ Che haʼe peẽme, ndajuhúi peichagua jerovia tuichaitereíva, ndahaʼéi Israelpe”. 10 Umi oñemondova'ekue oho jeývo hógape, ojuhu pe tembiguái hasy vaekue. 11 Ha ojehu pe ára rire, oho peteĩ tavaguasu héravape Naín; ha heta hemimboʼekuéra oho hendive, ha heta hénte. 12 Og̃uahẽvo pe siuda rokẽme, péina ápe ojegueraha peteĩ kuimbaʼe omanóva, isy raʼy peteĩete, ha haʼe peteĩ viúda. 13 Ñandejára ohechávo chupe, oiporiahuvereko chupe ha he'i chupe: —Ani repukavy. 14 Upéi Jesús ou opoko pe setekue rehe, ha umi ogueraháva chupe opyta. Ha'e he'i: —Mitãrusu, ha'e ndéve: Epu'ã. 15 Pe omanóva oguapy ha oñepyrũ oñeʼẽ. Ha ome'ẽ chupe isýpe. 16 Opavave okyhyje ha omomba'eguasu Tupãme ha he'i: “Opu'ãmaha peteĩ maranduhára guasu ñande apytépe. ha: Tupã ovisita hague hetãyguakuérape. 17 Ko ñeʼẽmbegue oñeʼẽva hese oñembohasa Judea tuichakue javeve, ha oparupiete ijerére. 18 Juan remimbo'e kuéra omombe'u chupe opa ko'ã mba'e. 19 Upérõ Juan ohenói Jesúspe mokõi hemimbo'e omondo chupekuéra Jesús rendápe: —Nde piko pe oútava? térã jaheka ambuépe? 20 Oguahẽvo hendápe umi kuimba'e he'i hikuái: --Juan Bautista orembou ne rendápe roporandu haguã: “Nde piko pe oútava?”. térã jaheka ambuépe? 21 Ha upe aravópe voi omonguera heta mbaʼasy ha ijetuʼúvagui, ha umi espíritu añagui; ha heta ohecha’ỹvape ha’e ohecha. 22 Upémarõ Jesús heʼi chupekuéra: —Tapeho ha pemombeʼu Juánpe umi mbaʼe pehecha ha pehendu vaʼekue. mba’éichapa ohecha’ỹva ohecha’ỹva, ikarẽva oguata, umi lepróso oñemopotĩ, ohendu’ỹva ohendu, omanóva oñemoingove jey, mboriahúpe oñemombe’u marandu porã. 23 Ha ojehovasa haʼe, oimeraẽ noñembohorýiva cherehe. 24 Ohóvo Juan rembijokuái kuéra, oñepyrũ oñeʼẽ umi héntepe Juan rehe: “ Mbaʼe piko peho pe desiértope pehecha hag̃ua?”. ¿Peteĩ ka’aguy oñemomýiva yvytu reheve? 25 Mba'e piko peho pehecha? ¿Peteĩ kuimbaʼe oñemonde ao hũvape? Péina ápe, umi oñemonde porãva ha oiko porãva, oĩ mburuvicha guasu rógape. 26 Mba'e piko peho pehecha? ¿Peteĩ proféta? Heẽ, haʼe peẽme, ha heta hetave peteĩ profétagui. 27 Kóva hína pe ojehaíva hese: “Péina ápe, amondo che rembijokuái nde rova renondépe, ombosako'ítava nde rape.” 28 Che ha'e peẽme: Kuña heñóiva apytépe ndaipóri maranduhára tuichavéva Juan Bautista-gui. 29 Ha enterove umi hénte ohendúva chupe ha umi impuésto okobráva, heʼi Ñandejárape hekojojaha, ha ojevautisa Juan ñemongarai rupive.
30 Péro umi fariséo ha umi avogádo omboyke Ñandejára konsého ijehe, péro novautisái chugui. 31 Ñandejára heʼi: “ Mbaʼére piko ambojojáta umi kuimbaʼe koʼag̃agua? ha mbaʼéichapa haʼekuéra? 32 Haʼekuéra ojogua umi mitã oguapývape merkádope, ha ohenóiva ojupe ha heʼi: “Rombopu peẽme pláta, ha peẽ ndapejerokyi. ore roñembyasy peẽme, ha peẽ naperasẽi. 33 Juan Bautista ou ndo'úi mbuja ha ndoy'úi víno. ha peje: Ha'e oguereko aña. 34 Yvypóra Ra'y ou okaru ha hoy'u. ha peje: Péina ápe peteĩ kuimba'e ho'úva ha ho'úva víno, cobrador ha pekadór angirũ! 35 Ha katu opa imembykuéra hekojoja pe arandu. 36 Peteĩ fariséo ojerure chupe okaru hag̃ua hendive. Oike fariséo rógape ha oguapy okaru haguã. 37 Pe siudápe peteĩ kuña pekador, oikuaávo Jesús oguapyha okaru pe fariséo rógape, ogueru peteĩ káha de alabastro hyakuã asýva. 38 Ha oñemboʼy hapykuéri hasẽ, ha oñepyrũ ojohéi ipy tesay reheve, ha omokã iñakãrague iñakãrague reheve, ha ohetũ ipy ha ojohéi hesekuéra pe mbaʼe rykue. 39 Pe fariséo ohenóiva chupe ohechávo upéva, oñe'ẽ ipy'apýpe ha he'i: —Ko kuimba'e, ha'érire peteĩ maranduhára, oikuaava'erãmo'ã mávapa ha mba'eichagua kuña opokóva hese, ha'e niko pekador. 40 Jesús he'i chupe: Simón, areko peteĩ mba'e ha'étava ndéve. Ha he'i: “Mbo'ehára, eremína”. 41 Oĩ vaʼekue peteĩ odevéva mokõi odevéva, peteĩ odevéva 500 pláta ha pe ótro cincuenta pláta. 42 Ha ndoguerekóirõ guare mbaʼeve ohepymeʼẽvaʼerã, haʼe operdona chupekuéra mokõivévape. Eremína chéve, mávapa ohayhuvéta chupe? 43 Simón he'i: —Aimo'ã pe ha'e operdonavévape. Ha'e ramo he'i chupe: —Nde rembojovake porã. 44 Upéi ojere pe kuñáre ha heʼi Simónpe: “¿ Rehechápa ko kuñáme?”. Aike nde rógape, nde nereme'ẽi chéve y che py rehe, ha'e katu ojohéi che py tesay reheve ha omokã iñakãrague. 45 Nde nerehetũi chéve, ha ko kuña aike guive ndopytu'úi che py. 46 Che akãme nereñohẽi aséite, ha ko kuña katu oñohẽ che py rehe mba'e ryakuã porã. 47 Upévare ha'e ndéve: Iñangaipa heta, oñeperdona; Ha'e ohayhúgui heta, ha sa'i oñeperdona va'ekuépe, sa'i ohayhu. 48 He'i chupe: —Oñeperdona nde angaipa. 49 Umi oguapýva Jesús ndive okaru jave oñepyrũ heʼi ijupe: “¿Máva piko ko operdonáva avei umi pekádo?”. 50 He'i pe kuñáme: —Nde jerovia ndesalva. tereho py'aguapýpe. MOAKÃHA 8 rehegua 1 Upe rire, Jesús oho opa táva ha puévlo rupi, opredika ha omombeʼu marandu porã Ñandejára Rréino rehegua, ha umi 12 oĩ hendive. 2 Oĩ avei kuña omongueráva espíritu aña ha mba'asy, María hérava Magdalena, chugui osẽ 7 mba'epochy. 3 Herodes mayordomo Chuza rembireko Juana, Susana, ha heta ambue tapicha oservíva chupe imba'erepy. 4 Oñembyatypa rire heta hénte ha ou hendápe opa távagui, oñeʼẽ peteĩ ehémplo rupive.
43
LUCAS
5 Peteĩ ñemitỹhára osẽ oñotỹ iñemoñare, ha oñotỹ aja, oĩ ho'áva tape rembe'ýpe. ha opyrũ, ha guyrakuéra yvategua ho'u. 6 Ha oĩ hoʼáva peteĩ ita ári; ha heñói riremínte ipiru, ndoguerekóigui humedad. 7 Ha oĩ hoʼáva ñuatĩ apytépe; ha umi ñuatĩ heñói hendive, ha omboty. 8 Ambue katu ho'a yvy porãme, ha hi'a cien vése. Ha he'i rire ko'ã mba'e, osapukái: “ Pe oguerekóva apysa ohendu haguã, tohendu”. 9 Hemimbo'e kuéra oporandu chupe: —Mba'e piko ikatu hína ko ehémplo? 10 Ha he'i: —Peẽme oñeme'ẽ peikuaa haguã Tupã Rréino ñemigua. ohechávo ndohechái, ha ohendúvo nontendéi. 11 Koʼág̃a pe ehémplo haʼe kóicha: Pe ñemoñare haʼe hína Ñandejára ñeʼẽ. 12 Umi oĩva tape rembeʼýpe haʼe hína umi ohendúva. upéi ou aña, ha oipeʼa pe ñeʼẽ ikorasõgui, ani hag̃ua oguerovia ha ojesalva hikuái. 13 Umi ita ári oĩ umi, ohendúvo, orresivi vyʼápe pe ñeʼẽ. ha koʼãva ndoguerekói hapo, sapyʼami ogueroviáva, ha oñehaʼã jave hoʼa. 14 Ha pe hoʼavaʼekue ñuatĩ apytépe haʼe umi, ohendúvo, osẽva, ha oñembotypa umi jepyʼapy ha mbaʼerepy ha vyʼa ko tekovépe, ha ndoguerúiva yva perfección-pe. 15 Ha katu pe yvy porãme haʼe umi, ikorasõ hekojojáva ha iporãvape, ohendúvo pe ñeʼẽ, oñongatúva ha hiʼa paciencia reheve. 16 Avave, omyendy rire peteĩ mbaʼyru, ndojahoʼíri peteĩ mbaʼyrúpe, térã nomoĩri peteĩ tupa guýpe; Omoĩ uvei peteĩ kandelávro ári, ikatu hag̃uáicha umi oikéva ohecha pe tesape. 17 Ndaipórigui mba'eve ñemi, ndojekuaaukamo'ãiva; ni mba'eve kañymby, ndojekuaamo'ãiva ha osẽtava tetã ambuére. 18 Peñangarekóke mba'éichapa pehendu, pe oguerekóva, oñeme'ẽta chupe. ha oimeraẽ ndorekóiva, ojepeʼáta chugui jepe pe haʼetévaicha oguerekóva. 19 Upéi ou hendápe isy ha ijoykeʼykuéra, ha ndaikatúi ou hendápe ojahéi haguére. 20 Upéi omombe'u chupe peteĩ he'íva: “Ne sy ha ne ryvy kuéra oñembo'y okápe, nde rechase”. 21 Ha'e ramo he'i chupe kuéra: —Che sy ha che ryvy kuéra hína ko'ãva ohendúva Tupã ñe'ẽ ha ojapóva. 22 Peteĩ árape, Jesús oike peteĩ várkope idisipulokuéra ndive, ha heʼi chupekuéra: “ Jahasa pe lágo ótro ládope”. Ha osẽ hikuái. 23 Ha'e kuéra oho aja várkope oke, ha oguejy yvytu atã pe lágo ári. ha henyhẽ hikuái ýpe, ha oĩ peligro-pe. 24 Ha'e kuéra ou hendápe ha omombáy chupe ha he'i chupe: Mbo'ehára, mbo'ehára, roñehundi. Upéi opu'ã ha omongavaju yvytu ha y pochy, ha opyta hikuái ha opyta py'aguapy. 25 Ha'e oporandu chupe kuéra: —Moõ piko oĩ pende jerovia? Ha'e kuéra okyhyjégui oñesorprende ha he'i ojupe: “Mba'eichagua kuimba'e piko kóva! haʼe omandagui yvytu ha y jepe, ha haʼekuéra iñeʼẽrendu chupe. 26 Upéi og̃uahẽ hikuái Gadareno retãme, opytáva Galilea rovái. 27 Ohóvo yvýpe, ojotopa chupe pe távagui peteĩ kuimba'e, are guivéma oguerekóva aña, ha nomba'apóiva ijao, ni ndoikóiva mba'eveichagua ógape, sepultúrapente.
28 Ohechávo Jesúspe, osapukái ha oñesũ henondépe ha heʼi hatã: “¿Mbaʼe piko areko nendive Jesús, nde Tupã Ijyvatevéva Raʼy?”. Ajerure ndéve, ani chembohasa asy. 29 (Ha'e niko he'i pe espíritu ky'a osẽ haguã pe kuimba'égui. Py'ỹinte ojagarrákuri chupe. ) . 30 Jesús oporandu chupe: —Mba'éichapa nde réra? Ha he'i: “Legión, heta mba'epochy oike haguére ipype”. 31 Ha ojerure asy chupe kuéra ani hag̃ua omanda chupekuéra osẽ hag̃ua pe pypukúpe. 32 Upépe oĩ heta ryguasu okaru pe montáñape, ha ojerure asy chupe oheja hag̃ua chupekuéra oike ipype. Ha haʼe ohasa asy chupekuéra. 33 Upémarõ umi demónio osẽ pe kuimbaʼégui ha oike umi kure ryrúpe, ha umi ovecha oñani hatã peteĩ lugár ijyvatévagui pe lágope, ha oñembotypa. 34 Umi oñangarekóva hesekuéra ohechávo mbaʼépa oiko, odipara hikuái ha omombeʼu upéva pe siudápe ha pe kállere. 35 Upéi osẽ hikuái ohecha mbaʼépa ojejapo; ha oguahẽ Jesús rendápe ha ojuhu pe kuimba'e, umi mba'epochy osẽva'ekue chugui, oguapýva Jesús py gotyo, ijao ha iñakã porã. 36 Umi ohecháva upéva omombeʼu avei chupekuéra mbaʼéichapa okuera pe mbaʼepochy pochy. 37 Upémarõ umi Gadareno retãygua ijerére ojerure asy chupe oho hag̃ua chuguikuéra. Tuicha kyhyjégui ojejapyhy hikuái, ha ha'e ojupi pe kanóape ha ojevy jey. 38 Pe kuimba'e osẽva'ekue chugui umi mba'epochy, ojerure asy chupe oho haguã hendive. 39 Ejevy nde rógape ha ehechauka mba'eichaitépa Tupã ojapo nderehe. Ha oho ha omombe'u upe táva tuichakue javeve mba'eichaitépa Jesús ojapo hese. 40 Jesús ou jeývo, umi hénte vyʼápe orresivi chupe. 41 Upéi ou peteĩ kuimba'e hérava Jairo, ha'éva sinagóga ruvicha, oñesũ Jesús py gotyo ha ojerure chupe oike haguã hógape. 42 Haʼe ningo peteĩ tajýra peteĩnte, orekóva 12 áñorupi, ha haʼe omano hína. Péro ohokuévo umi hénte oñembyaty hese. 43 Peteĩ kuña huguy ra'e 12 áño pukukue, oipurupaite va'ekue pohanohárape, ha ndaikatúi okuera avavégui. 44 Ou hapykuéri ha opoko ijao rembe'ýre, ha upepete huguy ra'ỹi oñembo'y. 45 Jesús he'i: —Máva piko opoko cherehe? Opavave ombotovévo, Pedro ha umi oĩva hendive he'i: “Mbo'ehára, atyguasu oñembyaty nderehe ha ndepy'aju ha he'i: ¿ Máva piko opoko cherehe? 46 Jesús he'i: —Oĩ opokóva cherehe, ahechakuaágui osẽmaha chehegui mba'eporã. 47 Pe kuña ohechávo nokañýiha, ou oryrýi ha oñesũ henondépe, omombeʼu chupe enterove tavayguakuéra renondépe mbaʼérepa opoko hese ha mbaʼéichapa pyaʼe okuera. 48 Ha he'i chupe: —Che rajy, nembopy'aguapy. tereho py'aguapýpe. 49 Ha'e oñe'ẽ aja gueteri, peteĩ mburuvicha guasu sinagóga rógagui ou he'i chupe: —Ne rajy omanóma. apañuãi ndaha’éi pe Mbo’ehára. 50 Jesús ohendúvo upéva, he'i chupe: —Ani rekyhyje, ejerovia mante, ha okueravéta. 51 Oike rire pe ógape, ndohejái oike avavépe, ndaha'éirõ Pedro, Santiago, Juan, ha pe kuñataĩ túva ha sy.
44
LUCAS
52 Opavave hasẽ ha ojahe'o chupe . ha'e nomanói, oke uvei. 53 Ha'e kuéra opuka hese ojahéivo, oikuaágui omanóma hague. 54 Upéi oguenohẽmbaite chupekuéra, ojagarra chupe ipópe ha osapukái chupe: “ Kuñakarai, epuʼã”. 55 Upéi ou jey ijespíritu ha opu'ã pya'e, ha he'i ome'ẽ haguã chupe tembi'u. 56 Ituvakuéra oñemondýi, ha katu he'i chupekuéra ani haguã omombe'u avavépe mba'épa ojehu.
21 Ha haʼe heʼi chupekuéra ani hag̃ua omombeʼu upéva avavépe; 22 He'i: “ Yvypóra Ra'y ohasa asy va'erã heta mba'e, ha umi ansiáno, saserdóte ruvicha ha mbo'ehára leipegua omboyke chupe, ha ojejuka ha oñemoingove jey tercer díape. 23 Upéi heʼi enterovépe: “ Oĩramo ouséva che rapykuéri, toñenega ijehe ha tohupi káda día ikurusu ha chemoirũ”. 24 Oimeraẽva osalvaséva hekove, operde va'erã, ha pe operdeséva hekove che rehehápe, upéva osalváta. 25 ¿Mbaʼe mbaʼépa ideprovécho peteĩ kuimbaʼépe, oganaramo ko múndo kompletoite, ha okañy térã oñemombo? 26 Oimeraẽ otĩva cherehe ha che ñeʼẽre, chugui pe Yvypóra Raʼy otĩta, oúvo igloria-pe, ha Itúva, ha umi ángel marangatúpe. 27 Ha katu añete peẽme, oĩ koʼápe oñemboʼýva, nomanomoʼãiva ohecha peve Ñandejára rréino. 28 Ocho día rupi koʼã mbaʼe heʼi rire, ogueraha Pedro, Juan ha Santiagope, ha ojupi peteĩ montáñape oñemboʼe hag̃ua. 29 Ha oñemboʼe aja, hova okambia, ha ijao morotĩ ha omimbipa. 30 Upéi, mokõi kuimba'e oñe'ẽ hendive Moisés ha Elías. 31 Ha'e niko ojehechauka gloria ha oñe'ẽ omano hague Jerusalénpe. 32 Péro Pedro ha umi oĩva hendive oke pohýi, ha opáyvo ohecha hikuái igloria ha umi mokõi kuimbaʼe oñemboʼýva hendive. 33 Osẽvo hikuái chugui, Pedro he'i Jesúspe: —Mbo'ehára, iporã ñaime ko'ápe. Peteĩ ndéve g̃uarã, peteĩ Moiséspe g̃uarã ha peteĩ Elíaspe g̃uarã. 34 Ha'e oñe'ẽ aja péicha, ou peteĩ arai ha ojaho'i chupekuéra. 35 Arai apytégui oñehendu peteĩ ñe'ẽ he'íva: “Kóva hína che Ra'y ahayhuetéva. 36 Ohasávo pe ñe'ẽ, ojejuhu Jesúspe ha'eño. Ha oñongatu hikuái hi'aguĩ, ha nomombe'úi avavépe upe árape mba'eve umi mba'e ohechava'ekue. 37 Ha ambue árape, oguejývo hikuái pe sérrogui, heta hénte ojotopa chupe. 38 Upémarõ, peteĩ kuimba'e pe atyguasu osapukái ha he'i: “Mbo'ehára, ajerure ndéve emañamína che ra'ýre, ha'e che memby peteĩmígui.” 39 Ha, péina ápe, peteĩ espíritu ojagarra chupe, ha sapyʼaitépe osapukái; ha oikytĩ chupe oespuma jeyha, ha oinupã chupe hasy ojei chugui. 40 Ha ajerure ne remimbo'ekurape omosẽ haguã chupe; ha ndaikatúi hikuái. 41 Jesús heʼi: “ Ore ñemoñare jeroviaʼỹva ha iñañáva, ¿arakaʼe peve piko aiméta penendive ha ahejáta peẽme? Egueru ko'ápe nde ra'y. 42 Oúvo gueteri, pe aña oity chupe ha omondoro chupe. Jesús omongavaju pe espíritu ky'ápe ha omonguera pe mitãme ha ome'ẽ jey itúvape. 43 Ha opavave oñemondýi Tupã puʼaka ipuʼakapávare. Opa mba'e Jesús ojapova'ekuére, ha'e kuéra he'i hemimbo'e kuérape. 44 Peheja ko'ã ñe'ẽ pene apysápe, Yvypóra Ra'ýpe oñeme'ẽta yvypóra pópe. 45 Ha'e kuéra katu noñandúi ko mba'e he'íva, ha okañy chugui kuéra ndohechakuaái haguã.
MOAKÃHA 9 rehegua 1 Upéi ohenói umi doce idisipulokuérape ha omeʼẽ chupekuéra puʼaka ha autorida opa mbaʼepochy ári, ha omonguera hag̃ua mbaʼasy. 2 Haʼe omondo chupekuéra opredika hag̃ua Ñandejára Rréino ha omonguera hag̃ua umi hasývape. 3 Ha he'i chupe kuéra: —Ani pegueraha mba'eve pende raperã, ni yvyra ra'y, ni mbuja, ni viru. ni ndoguerekói mokõi abrigo peteĩteĩ. 4 Oimeraẽ óga peikévape, pepyta ha pesẽ upégui. 5 Ha oimeraẽ napenerrecibiséiva, pesẽ vove upe távagui, pembotyryry pe yvytimboite pende pygui peteĩ testimonio ramo hesekuéra. 6 Upéi oho hikuái ha oho umi táva rupi, opredika pe marandu porã ha omonguera oparupiete. 7 Herodes pe mburuvicha guasu ohendu opa mba'e ha'e ojapova'ekue, ha oñemondýi, he'ígui oĩha Juan opu'ã jey hague omanóva apytégui. 8 Ha oĩ apytégui, ojehechauka hague Elías; ha ambuévagui, peteĩva umi profeta tuja opuʼã jey hague. 9 Herodes he'i: —Añakã'o Juan-pe. Ha ohechase chupe. 10 Umi apóstol ou jeývo omombeʼu chupe opa mbaʼe ojapo vaʼekue. Ogueraha chupe kuéra ha oho ha'eño peteĩ yvy ojeiko'ỹháme, táva hérava Betsaida. 11 Umi tavaygua oikuaávo, oho hapykuéri, ha ha'e oguerohory chupekuéra, ha oñe'ẽ chupekuéra Tupã Rréino rehe, ha omonguera umi oikotevẽvape omonguera. 12 Oñepyrũvo ára, ou umi doce ha he'i chupe: —Emondo umi héntepe oho haguã umi táva ha okaháre ijerére, opytu'u ha ho'u hi'upyrã desierto tenda. 13 Jesús katu he'i chupekuéra: —Peme'ẽ chupe kuéra ho'u haguã. Ha'e kuéra he'i: —Ndajarekovéima, cinco pan ha mokõi pira. ndaha’éiramo jaha jajogua so’o opa ko’ã tavayguakuérape ĝuarã. 14 Haʼekuéra ningo cinco mil kuimbaʼe rupi. Ha he'i hemimbo'e kuérape: —Pemboguapy chupekuéra cincuenta rupi. 15 Ha ojapo hikuái upéicha, ha oguapypaite chupekuéra. 16 Upéi ojagarra umi 5 pan ha umi mokõi pira, ha omaña yvága gotyo, ohovasa, ombojaʼo ha omeʼẽ idisipulokuérape omoĩ hag̃ua umi hénte renondépe. 17 Ha'e kuéra okaru ha henyhẽmbaite, ha ombyaty 12 kanásto pehẽngue hembýva chuguikuéra. 18 Haʼeño oñemboʼe jave, idisipulokuéra oĩ hendive, ha oporandu chupekuéra: “¿ Máva piko heʼi umi hénte che haʼeha?”. 19 Ha'e kuéra he'i: —Juan Bautista; oĩ katu he'íva: Elías; ha ambue katu heʼi, peteĩva umi profeta tuja opuʼã jey hague. 20 Ha'e he'i chupe kuéra: —Máva piko peje che ha'eha? Pedro ombohovái: “Tupã Cristo”.
45
LUCAS
46 Upéi oñepyrũ ojodiskuti ijapytepekuéra, mávapa imbaʼe tuichavéva. 47 Jesús ohechakuaávo mbaʼépa opensa hikuái, ojagarra peteĩ mitã ha omoĩ ijykére. 48 Ha he'i chupekuéra: —Oimeraẽ orresivi va'ekue ko mitã che rérape, che rresivi, ha oimeraẽ che rresivíva, orresivi pe chembou va'ekuépe. 49 Upémarõ Juan he'i: —Mbo'ehára, rohecha peteĩ omosẽha mba'epochy nde rérape. ha rombotove chupe, ndosegírigui orendive. 50 Upémarõ Jesús he'i chupe: —Ani rembotove chupe, pe noĩriva ore rehe oĩ ore ndive. 51 Og̃uahẽvo pe ára ojegueraha hag̃ua chupe, oñemoĩ mbarete oho Jerusalénpe. 52 Upéi omondo henondépe maranduhára, ha ha'ekuéra oho ha oike peteĩ puévlo samaritano-pe, ombosako'i haguã chupe. 53 Haʼekuéra ndorresivíri chupe, pórke hova haʼete voi ohoséva Jerusalénpe. 54 Hemimbo'e Santiago ha Juan ohechávo upéva, he'i hikuái: “Che Ruvicha, reipota piko ro'e tata oguejy haguã yvágagui ha ohundi haguã chupekuéra, Elías ojapo haguéicha? 55 Jesús katu ojere ha omongavaju chupekuéra ha he'i: — Peẽ ndapeikuaái mba'eichagua espíritu piko peẽ. 56 Yvypóra Ra'y ndoúi ohundi haguã yvypóra rekove, osalva haguãnte chupekuéra. Ha oho hikuái ambue puévlope. 57 Oho aja hikuái tapére, peteĩ kuimbaʼe heʼi chupe: “Che Ruvicha, che romoirũta mamo rehohápe”. 58 Jesús he'i chupe: --Aguarakuéra oguereko yvykua ha guyrakuéra yvategua oguereko ryguasu rupi'a. ha katu pe Yvypóra Ra’y ndorekói moõpa omoĩta iñakã. 59 Upéi he'i ambuépe: —Eju che rapykuéri. Ha'e katu he'i: —Che Ruvicha, chereja raẽ taha añotỹ che ru. 60 Jesús he'i chupe: —Eheja umi omanóva toñotỹ omanóvape. 61 Ha ambue katu heʼi avei: “Ñandejára, che romoirũta; ha katu aha raẽ ajedespedi chuguikuéra, oĩva hógape che rógape. 62 Jesús he'i chupe: —Avave omoĩ ipo arado-pe ha omañávo hapykuéri, noĩporãi Tupã Rréinope.
8 Oimeraẽ távape peike ha ha'ekuéra pene rresivi, pe'u umi mba'e oñemoĩva pene renondépe. 9 Emonguera umi hasývape oĩva ipype ha ere chupekuéra: “Ñandejára Rréino hi’aguĩma peẽme”. 10 Oimeraẽ távape peikévape, ha haʼekuéra napenerresivíri, pesẽ pe tapére ha peje. 11 Pe yvytimbo jepe pende távape ojejokóva orerehe, romokã peẽme. 12 Ha katu haʼe peẽme, upe árape ojegueropuʼakavéta Sodomape g̃uarã, upe távagui. 13 ¡Aichejáranga ndéve, Corazín! ág̃a ndéve, Betsaida! ojejapórire umi tembiapo ipu’akapáva Tiro ha Sidón-pe, ojejapova’ekue pendepype, heta tiémpoma oñearrepenti hikuái, oguapývo ao vosa ha tanimbu reheve. 14 Péro pe huísiope, Tiro ha Sidónpe oaguantavéta peẽme g̃uarã. 15 Ha nde, Capernaúm, reñembotuicháva yvágape, reñemombota Infierno-pe. 16 Pe penerendúva, cherendu; ha pe penemboykéva che pochy; ha pe chembohorýva, odesprecia pe chembou vaʼekuépe. 17 Ha umi setenta ou jey vy'ápe ha he'i: “Che Ruvicha, umi mba'epochy jepe oñemoĩ ore poguýpe nde réra rupive.” 18 He'i chupe kuéra: —Ahecha Satanáspe ho'a rayoicha yvágagui. 19 Péina ápe, ameʼẽ peẽme puʼaka pepyrũ hag̃ua mbói ha escorpión ári, ha opa pe enemigo puʼaka ári, ha mbaʼevete ndojapomoʼãi penderehe mbaʼeve. 20 Upéicharõ jepe, ani pevyʼa, umi espíritu oñemoĩ haguére pene poguýpe; Pevy'a uvei, pende réra ojehaígui yvágape. 21 Upe jave Jesús ovyʼa ha heʼi: “ Aagradese ndéve che Ru, yvága ha yvy Jára, reñomi haguére koʼã mbaʼe umi iñarandúva ha iñarandúvagui, ha reikuaauka haguére umi mitãme. upéicha haʼetégui iporãva nde resa renondépe. 22 Opa mba'e che Ru ome'ẽ chéve, ha avave ndoikuaái mávapa pe Ta'ýra, pe Túva añónte. ha mávapa pe Túva, pe Ta'ýra añónte, ha pe Ta'ýra ohechaukasévape chupe. 23 Upéi ojere Jesús hemimbo'e kuéra rendápe ha he'i ha'eñohápe: —Ovy'a umi tesa ohecháva umi mba'e pehecháva. 24 Che haʼe peẽme, heta profeta ha rréi ohechase hague umi mbaʼe pehecháva, ha ndohechái; ha pehendu umi mbae pehendúva, ha napehendúiva. 25 Upémarõ, peteĩ léi mbo'ehára opu'ã ha oipy'ara'ã chupe, he'ívo: “Mbo'ehára, mba'épa ajapóta ahupyty haguã jeikove opave'ỹva? 26 Ha'e he'i chupe: —Mba'e piko ojehai pe Léipe? mba'éichapa relee? 27 Ha'e katu he'i: —Rehayhúta Ñandejára nde Járape opa nde py'aite guive, opa ne ánga reheve, ha opa ne mbarete ha opa ne apytu'ũ reheve. ha nde rapichápe ndejehegui. 28 Ha'e ramo he'i chupe: —Nde ere porã. 29 Ha'e katu, he'iséva hekojojaha, he'i Jesúspe: “Ha máva piko che rapichápe? 30 Jesús he'i: —Peteĩ kuimba'e oguejy Jerusaléngui Jericópe, ha ho'a mondaha apytépe, oipe'a chugui ijao ha oinupã chupe ha oho ha oheja chupe omano mbyte rupi. 31 Upe tapére oguejy peteĩ saserdóte, ha ohechávo chupe ohasa pe ótro ládo. 32 Upéicha avei peteĩ levíta oĩ jave upe lugárpe, omaña hese ha ohasa pe ótro ládo.
MOAKÃHA 10 rehegua 1 Ko'ã mba'e rire Ñandejára omoĩ ambue setenta avei, ha omondo mokõi ha mokõi henondépe opa táva ha tenda ha'e voi oguahẽtahápe. 2 Upévare heʼi chupekuéra: “ Añetehápe ningo heta pe kóga, péro umi ombaʼapóva saʼi. 3 Peho pende rape, péina ápe, che pomondo ovecha ra'y ramo lobo apytégui. 4 Ani pegueraha pende ryru, ni pehẽngue, ni sapatu, ha ani pemomaitei avavépe tapére. 5 Oimeraẽ óga peikévape, peje raẽ: “Toĩ pyʼaguapýpe ko ógape”. 6 Py'aguapy ra'y oĩramo upépe, pene py'aguapy opytáta hi'ári. 7 Ha pepyta upe ógape, pekaru ha pey'u umi mba'e ome'ẽva chupekuéra, pe omba'apóva omerece ojehepyme'ẽ chupe. Ani reho óga ha ógape.
46
LUCAS
33 Peteĩ samaritano oho aja, og̃uahẽ pe haʼe oĩháme, ha ohechávo chupe oiporiahuvereko chupe. 34 Upéi oho hendápe ha oñapytĩ umi herida, oñohẽ aséite ha víno, ha omoĩ chupe hymba ári, ha ogueraha chupe peteĩ posada-pe ha oñangareko hese. 35 Ko'ẽmbotávo oho rire, oguenohẽ mokõi pláta ha ome'ẽ pe ehérsitope ha he'i chupe: —Eñangareko hese. ha oimeraẽ mbaʼe regastavéva, che aju jeývo, ahepymeʼẽ jeýta ndéve. 36 Mávapa ko'ã mbohapy apytégui, nde ere, ha'e ra'e rapicha pe ho'áva mondaha apytépe? 37 Ha'e he'i: —Pe oiporiahuvereko vaekue chupe. Upémarõ Jesús he'i chupe: Tereho ha ejapo avei upéicha. 38 Oho aja hikuái, Jesús oike peteĩ puévlope, ha peteĩ kuñakarai hérava Marta orresivi chupe hógape. 39 Ha'e oguereko peteĩ iñermána hérava María, oguapýva avei Jesús py gotyo ha ohendu iñe'ẽ. 40 Marta katu ipohýi heta oservi haguã, ha ou hendápe ha he'i: —Che Ruvicha, ¿ndapeimportái piko che reindy chereja haguére aservi haguã cheaño? upévare ejerure chupe chepytyvõ haguã. 41 Jesús he'i chupe: —Marta , Marta, reñatende ha rejepy'apy heta mba'ére. 42 Peteĩ mba'e tekotevẽva, ha María oiporavo pe mba'e porã, ndojepe'amo'ãiva chugui.
15 Oĩ katu he'íva: “Ha'e omosẽ mba'epochy Beelzebú, mba'epochy ruvicha rupive”. 16 Ha umi ótro katu otantea Jesúspe, oheka chupe peteĩ milágro yvágagui. 17 Haʼe katu oikuaávo mbaʼépa opensa hikuái, heʼi chupekuéra: “ Opa rréino oñembojaʼóva ojuehe, oñehundipa. ha peteĩ óga oñembojaʼóva peteĩ ógare hoʼa. 18 Satanás oñembojaʼóramo ijehe, ¿mbaʼéicha piko irréino opytáta? Peje haguére amosẽha mba'epochy kuérape Beelzebúb rupive. 19 Ha che amosẽramo Beelzebúb rupive umi demóniope, ¿máva piko nde raʼykuéra omosẽ chupekuéra? upévare haʼéta hikuái pende hués. 20 Péro che amosẽramo Ñandejára kuãme umi demóniope, katuete og̃uahẽma pende ári Ñandejára Rréino. 21 Peteĩ kuimbaʼe imbaretéva ha oñangarekóvo ipalásiore, imbaʼerepy oĩ pyʼaguapýpe. 22 Ha katu peteĩ imbaretevéva haʼe oúramo hiʼári, ha ipuʼakávo hese, oipeʼa chugui opa iarmas ojerovia haguépe, ha ombojaʼo umi mbaʼe imbaʼerepy. 23 Pe noĩriva chendive oĩ che kóntrape, ha pe nombyatýiva chendive omosarambi. 24 Pe espíritu kyʼa osẽ vove peteĩ kuimbaʼégui, haʼe oguata umi lugár isekohápe ha oheka pytuʼu. ha ndojuhúigui avave, he'i: Ajevýta che rógape asẽ haguégui. 25 Oguahẽvo, ojuhu ojejohéi ha oñembojegua. 26 Upéi oho ha ogueraha hendápe ambue siete espíritu iñañavéva chugui. Ha'e kuéra oike ha oiko upépe, ha upe kuimba'e reko paha ivaive pe tenondeguágui. 27 Ha'e omombe'u jave ko'ã mba'e, peteĩ kuña atygua ohupi iñe'ẽ ha he'i chupe: “Ojehovasa pe nde rye'i ha umi nde ryekue re'u vaekue”. 28 Ha'e katu he'i: —Ovy'aite umi ohendúva Tupã ñe'ẽ ha omoañetéva. 29 Umi hénte oñembyatypa rire, oñepyrũ heʼi: “ Kóva hína peteĩ ñemoñare aña. ha noñeme'ẽmo'ãi chupe mba'eveichagua techaukaha, maranduhára Jonás techaukaha añónte. 30 Jonás haʼe haguéicha peteĩ techaukaha umi Niniveguápe g̃uarã, upéicha avei pe Yvypóra Raʼy haʼéta koʼag̃aite peve. 31 Pe rréina del sur opuʼãta pe huísiope umi kuimbaʼe koʼag̃agua ndive ha okondena chupekuéra, pórke haʼe ou ko yvy ape ári guive ohendu hag̃ua Salomón arandu. ha, péina ápe, oĩ koʼápe peteĩ tuichavéva Salomóngui. 32 Nínive kuimbaʼekuéra opuʼãta pe huísiope ko ñemoñare ndive, ha okondenáta chupe, oñearrepenti haguére hikuái Jonás opredika haguére; ha, péina ápe, oĩ koʼápe peteĩ tuichavéva Jonásgui. 33 Avave omyendy rire peteĩ tataindy, nomoĩri peteĩ lugár ñemiháme, ni peteĩ mbaʼyru guýpe, síno peteĩ kandería ári, ikatu hag̃uáicha umi oikevaʼekue ohecha pe tesape. 34 Pe tesa resape ha'e pe tesa, upévare nde resa henyhẽramo, nde rete pukukue henyhẽ tesape. ha katu nde resa ivai jave, nde rete avei henyhẽ pytũmbýgui. 35 Upévare, eñatendéke pe tesape oĩva ndepype ani hag̃ua oiko pytũmbýpe. 36 Upéicharõ, nde rete tuichakue henyhẽramo tesape, ha ndoguerekói peteĩ parte iñypytũva, enterove henyhẽta tesape, peteĩ tesape omimbipávaicha nde resape jave. 37 Oñe'ẽ aja, peteĩ fariséo ojerure chupe okaru haguã hendive.
MOAKÃHA 11 rehegua 1 Oñembo'e aja peteĩ hendápe, opyta rire peteĩ hemimbo'e he'i chupe: —Che Ruvicha, orembo'e roñembo'e haguã, Juan ombo'e haguéicha avei idisipulokuérape. 2 He'i chupe kuéra: —Peñembo'e jave peje: ‘Ore Ru yvágapegua, toñemomarangatu nde réra. Tou ne rréino. Tojejapo ne rembipota, yvágapeguáicha, péicha avei ko yvy ape ári. 3 Emeʼẽ oréve ára ha ára ore rembiʼurã. 4 Ha oreperdona ore angaipa; roperdona avei opavave odevévape ñandéve. Ha ani oregueraha tentasiónpe; ha katu orepe'a mba'evaígui. 5 Ha he'i chupekuéra: “ Mávapa pende apytégui iñamígo ha ohóta hendápe pyharepyte ha he'i chupe: Che angirũ, epresta chéve mbohapy pan. 6 Oúma che rendápe peteĩ che amígo oviaha jave, ha ndarekói mbaʼeve amoĩ hag̃ua henondépe? 7 Ha ha'e hyepy guive ombohováita ha he'íta: “Ani chepy'a rasy. Ndaikatúi apu’ã ha ame’ẽ ndéve. 8 Che haʼe peẽme: Haʼe nopuʼãmoʼãiramo jepe chupe, iñamígogui, haʼe opuʼãta ha omeʼẽta chupe heta oikotevẽva. 9 Ha haʼe peẽme: Pejerure, ha oñemeʼẽta peẽme; peheka, ha pejuhúta; pembota, ha ojepe'áta peẽme. 10 Opa ojeruréva orresivi; ha pe ohekáva ojuhu; ha pe ombotávape ojepe'áta. 11 Peteĩ taʼýra ojeruréramo tembiʼu peteĩva pende apytégui itúvape, ¿omeʼẽtapa chupe peteĩ ita? térã ojeruréramo pira, pira rehe ome'ẽtapa chupe mbói? 12 Térã ojeruréramo peteĩ óvulo, ¿oikuaveʼẽtapa chupe peteĩ escorpión? 13 Peẽ iñañáva, peikuaa ramo mba'éichapa peme'ẽ jopói porã pende ra'ykuérape, ¿mba'éicha piko pende Ru yvagapegua ome'ẽta Espíritu Santo umi ojerurévape chupe? 14 Haʼe omosẽ peteĩ mbaʼepochy, ha iñeʼẽngúva. Osẽ rire pe aña, oñe'ẽ iñe'ẽngúva. ha tavayguakuéra oñesorprende.
47
LUCAS
38 Pe fariséo ohechávo upéva, ohecharamoiterei ndojohéi raẽ haguére okaru mboyve. 39 Ñandejára heʼi chupe: “ Koʼág̃a peẽ fariséo pemopotĩ pe kópa ha pe pláto oka gotyo. ha katu pene ryepy henyhẽ ryguasu ha tekovaígui. 40 Peẽ itavýva, ¿ndahaʼéi piko pe ojapovaʼekue pe okaháre, ojapo avei pe oĩva hyepýpe? 41 Ha katu pemeʼẽ limosna umi mbaʼe perekóvagui; ha, péina ápe, opa mbaʼe ipotĩ peẽme g̃uarã. 42 Peẽ katu, peẽ fariséo! Peme'ẽgui diezmo menta ha rue ha opaichagua ka'avo, ha pehasa huísio ha Tupã mborayhu. 43 ¡Aichejáranga peẽ fariséo! Peẽ pehayhúgui umi apyka yvateguápe umi sinagógape, ha pemomaitei merkádope. 44 ¡Aichejáranga peẽ mbo’ehára ha fariseo, hovamokõiva! peẽ haʼégui umi sepultúra ndojehecháivaicha, ha umi kuimbaʼe oguatáva hiʼári ndoikuaái. 45 Upémarõ peteĩ mbo'ehára he'i chupe: —Mbo'ehára, péicha ere ore rehe avei. 46 Ha ha'e he'i: —Aichejáranga peẽ avei, peẽ mbo'ehára. Peẽ pembohaságui kuimba'ekuérape umi mba'e pohýi ijetu'úva ojegueraha haguã, ha peẽ voi ndapepokói umi mba'e pohýire peteĩ pende kuãme. 47 ¡Aichejáranga peẽme! Pemopu'ãgui maranduhára kuéra sepulcro, ha pende rukuéra ojuka chupekuéra. 48 Añetehápe peẽ pemombe'u peẽ pehejaha pende ru ypykue rembiapo, ha'ekuéra ojuka haguére chupekuéra, ha pemopu'ã isepultura. 49 Upévare heʼi avei Ñandejára arandu: “Amondóta chupekuéra proféta ha apóstol, ha oĩta chupekuéra ojuka ha opersegíva”. 50 Tojejerure ko generación-gui opa profetakuéra ruguy, oñeñohẽva’ekue ko mundo oñepyrũ guive; 51 Abel ruguy guive Zacarías ruguy peve, omanóva altár ha témplo mbytépe. 52 ¡Aichejáranga peẽ, abogado-kuéra! Peẽ peipe'águi pe mba'ekuaa ryru, ndapeikéi pendejehe, ha umi oikévape pejoko. 53 Haʼe heʼívo chupekuéra koʼã mbaʼe, Moisés rembiapoukapy mboʼehára ha fariséo kuéra oñepyrũ ombopochy chupe heta mbaʼére. 54 Oha'arõ chupe, ha oheka peteĩ mba'e ijurúgui, oakusa haguã chupe hikuái.
7 Péro pene akãrague jepe ojeipapapaite. Upévare, ani pekyhyje, peẽ pemomba'eve heta gorrióngui. 8 Che haʼe avei peẽme: Oimeraẽ omombeʼúva cherehe yvyporakuéra renondépe, pe Yvypóra Raʼy omombeʼúta avei Ñandejára ánhel renondépe. 9 Ha katu pe che negáva yvypóra renondépe oñenega vaʼerã Tupã remimboukuéra renondépe. 10 Oimeraẽ he'íva peteĩ ñe'ẽ Yvypóra Ra'y rehe, oñeperdonáta chupe, ha pe ojahéivape Espíritu Santo rehe noñeperdonamo'ãi. 11 Ha pendegueraha vove sinagógape, magistrado ha poder-kuérape, ani pejepy'amongeta mba'éichapa térã mba'e mba'épa pembohováita, térã mba'épa peje. 12 Pe Espíritu Santo penemboʼéta upe aravópe mbaʼépa peje vaʼerã. 13 Peteĩ atygua he'i chupe: —Mbo'ehára, eñe'ẽ che ryvy ndive tomboja'o che erénsia. 14 Ha he'i chupe: —Karai, ¿máva piko chemoĩ hués térã dividido ramo pende ári? 15 He'i chupe kuéra: —Peñangarekóke ha peñangarekóke mba'e pohýigui. 16 Upéi he'i chupekuéra peteĩ ehémplo ha he'i: —Peteĩ kuimba'e ipirapire hetáva yvýre ohetũ heta. 17 Upéi opensa ipype ha he'i: “Mba'e piko ajapóta, ndarekóigui tenda ame'ẽ haguã che yvakuéra? 18 Ha'e he'i: —Kóva ajapóta: Aitypáta che granero ha amopu'ãta tuichavéva. ha upépe ameʼẽta opa che yva ha che mbaʼerepy. 19 Ha haʼéta che ángape: ‘Alma, heta mbaʼe reñongatu vaʼekue heta áñore. epytu'u, ekaru, hoy'u ha evy'a. 20 Tupã katu he'i chupe: —Nde tavy, ko pyharépe ojejeruréta ndehegui. 21 Upéicha avei pe ombyatýva tesóro ijupe g̃uarã, ha ndahaʼéi ipirapire hetáva Ñandejára renondépe. 22 Upéi he'i hemimbo'e kuérape: —Upévare ha'e peẽme: Ani pejepy'amongeta pende rekovére mba'épa pe'úta. ni pe tete rehehápe, mba'épa pemonde va'erã. 23 Pe tekove ningo hetave tembiʼúgui, ha ñande rete katu hetave aogui. 24 Pepensamína umi kuervore, haʼekuéra noñotỹi ni nomonoʼõi. ndorekóiva almacén ni granero; Ha Tupã omongaru chupe kuéra: ¿Mba'éicha piko peẽ peiko porãve guyrakuéragui? 25 ¿Mávapa pende apytégui ojepyʼamongetáva ikatúta omoĩve peteĩ métro ijyvatekuére? 26 Ndaikatúiramo pejapo pe mbaʼe michĩvéva, mbaʼére piko pejepyʼamongeta pe hembývare? 27 Pemaña umi lirio rehe mba'éichapa okakuaa, nomba'apói, nombojerei. ha upéicharõ jepe haʼe peẽme, Salomón opa igloria-pe noñemondeivaʼekue peteĩva koʼãvaicha. 28 Upéicharõ Tupã omonde ramo pe kapi'ipe, ko'ãga oĩva ñúme, ha ko'ẽrõ oñemombo horno-pe. mba'e piko piko ha'e penemondevéta, peẽ pejerovia'ỹva? 29 Ha ani peheka mbaʼépa peʼúta, térã mbaʼépa peyʼúta, ni ndapejepyʼapýi. 30 Opa ko'ã mba'e oheka tetãnguéra ko yvy ape ári, ha pende Ru oikuaa peikotevẽha ko'ã mba'e. 31 Ha katu pehekave Tupã rréino; ha opa koʼã mbaʼe oñembojoapýta peẽme. 32 Ani pekyhyje, ovecha aty michĩva; pende Ru ovy'a ome'ẽvo peẽme pe Rréino.
MOAKÃHA 12 rehegua 1 Upe aja oñembyaty hetaiterei hénte, ha opyrũ ojuehe, oñepyrũ heʼi hemimboʼekuérape: Peñangarekóke umi fariséo levadúre, haʼéva hovamokõiva. 2 Ndaipórigui mbaʼeve ojejahoʼíva, ndojehechaukamoʼãiva; ni kañymby, upéva ndojekuaamo'ãi. 3 Upévare opa mbaʼe peñeʼẽvaʼekue pytũmbýpe oñehendúta tesape rupive; ha pe erevaʼekue apysápe armario-pe, oñemombeʼúta óga ruʼãme. 4 Ha haʼe peẽme che irũnguéra, Ani pekyhyje umi ojukávagui hete, ha upe rire ndaiporivéima mbaʼeve ikatúva ojapo. 5 Ha katu che pomomaranduta mávapa pekyhyjéta: Pekyhyje chugui, ojuka rire oguerekóva puʼaka omombo hag̃ua añaretépe; heẽ, haʼe peẽme: Pekyhyje chugui. 6 ¿Ndahaʼéi piko oñevende cinco gorrión dos litro rehe, ha ni peteĩva noĩri tesaráipe Ñandejára renondépe?
48
LUCAS
33 Pevende peguerekóva ha pemeʼẽ limosna; Peme'ẽ umi vosa ituja'ỹva, tesoro yvágape ndopamo'ãiva, mondaha noñembojáihápe, ha ryguasu rupi'a nombyaíriva. 34 Pórke oĩháme ne mbaʼerepy, upépe oĩta avei ne korasõ. 35 Tojejopy nde lomo ha tojehe'a nde resape. 36 Ha peẽ voi pejogua umi kuimbaʼe ohaʼarõvape ijárape, haʼe ou jeývo pe kasamientogui; ou ha ombota vove, pya'e ojeabri chupe. 37 Ovy'a umi tembiguái, Ñandejára ou vove ojuhútava omañáva. 38 Ha haʼe oúramo mokõiha mañaháme, térã oúramo mbohapyha mañaháme, ha ojuhu chupekuéra upéicha, ojehovasa umi tembiguái. 39 Ha péva peikuaa, pe óga jára oikuaárire mbaʼe aravópepa oúta pe mondaha, omaña vaʼerãmoʼã, ha ndohejái vaʼerãmoʼã ojeity hóga. 40 Peñembosako'i avei, pe Yvypóra Ra'y oúta peteĩ aravópe peimo'ã'ỹ jave. 41 Upémarõ Pedro heʼi chupe: —Che Ruvicha, ¿reñeʼẽ piko ko ehémplo oréve térã enterovépe? 42 Ha Ñandejára heʼi: “ ¿Máva piko upéicharõ pe mayordomo jeroviaha ha iñarandúva, ijára omoĩtava mburuvicha hogapýpe, omeʼẽ hag̃ua chupekuéra hiʼupy hiʼoraitépe? 43 Ovy'a pe tembiguái, ijára ou vove ojuhútava ojapoha upéicha. 44 Añetehápe haʼe peẽme, haʼe omoĩtaha chugui mburuvicha opa mbaʼe orekóvare. 45 Ha upe tembiguái heʼíramo ikorasõme: “Che ruvicha ombotapykue ou; ha oñepyrũta oinupã tembiguái ha kuñataĩme, ha okaru ha hoyʼu, ha okaʼu; 46 Upe tembiguái jára oúta peteĩ ára haʼe nohaʼarõi jave, ha peteĩ óra haʼe ndoikuaái jave, ha oikytĩta chupe ha omoĩta chupe iparte umi ndogueroviáiva ndive. 47 Ha upe tembiguái, oikuaáva ijára rembipota, ha noñembosakoʼíri, ha ndojapóiva haʼe oipotaháicha, oñeinupãta heta mbaʼe. 48 Péro pe ndoikuaáiva ha ojapo vaʼekue umi mbaʼe oporokutu vaíva, oñeinupãta chupe saʼi. Oimeraẽvape heta mba'e oñeme'ẽvape, heta mba'e ojejeruréta chugui. 49 Che aju amondo hag̃ua tata ko yvy ape ári; ha mba'épa ajapóta, hendypáma ramo? 50 Ha katu areko peteĩ ñemongarai añemongarai hag̃ua; ha mba’éicha piko añembopy’aju ojehupyty peve! 51 Peimoʼã piko che ajuha ameʼẽ hag̃ua pyʼaguapy ko yvy ape ári? Che ha’e peẽme, Nahániri; ha katu ñemboja'o: 52 Koʼág̃a guive oĩta cinco peteĩ ógape oñembojaʼóva, mbohapy mokõi rehe ha mokõi mbohapy rehe. 53 Túva oñembojaʼóta taʼýra kóntrape, ha pe taʼýra itúvare; sy oñemoĩ tajýra rehe, ha tajýra sy rehe; pe suegra oñorairõ itajýrare, ha pe nuera opu'ã isy rehe. 54 He'i avei tavayguakuérape: —Pehecháramo peteĩ arai opu'ãva kuarahy reike gotyo, pya'e peje: ‘Oky. ha upéicha avei. 55 Pehechávo oipejuha pe yvytu sur gotyo, peje: “Oĩta haku. ha ojehu. 56 Peẽ hovamokõiva, ikatu pehechakuaa yvága ha yvy rova; ha katu mba'éicha piko ndapehechakuaái ko'ãga? 57 Heẽ, ha mbaʼére piko pendejehegui jepe ndapehusgái mbaʼépa oĩ porã? 58 Reho vove ne enemígo ndive magistrado rendápe, reimeháicha tapére, eñehaʼãmbaite rejesalva hag̃ua chugui.
Ani haguã ndegueraha hue rendápe, ha juez nereme'ẽ mburuvicha guasúpe, ha mburuvicha nemombo ka'irãime. 59 Che haʼe ndéve, neresẽmoʼãi upégui, repagapa peve pe pláta pahaite. MOAKÃHA 13 rehegua 1 Upe tiémpope oĩ vaʼekue omombeʼúva chupe umi Galileagua, Pilato huguy ombojeheʼa vaʼekue umi sakrifísiope. 2 Jesús he'i chupe kuéra: —Peimo'ã piko ko'ã Galileagua iñangaipaha opavave Galileagua ári, ohasa asy haguére ko'ã mba'e? 3 Ha'e peẽme, Nahániri, ha katu, napeñearrepentíriramo, opavave peñehundíta avei. 4 Térã umi dieciocho, hoʼa vaʼekue hiʼári pe tórre Siloámpe ha ojuka chupekuéra, ¿peimoʼã haʼekuéra pekadór entéro kuimbaʼe oikóva Jerusalénpe ári? 5 Che ha'e peẽme, Nahániri, ha katu, napeñearrepentíriramo, opavave peñehundíta avei. 6 Haʼe oñeʼẽ avei ko ehémplo; Peteĩ kuimba'e oguereko peteĩ ígo máta oñeñotỹva iparralty; ha ou ha oheka hiʼa, ha ndojuhúi mbaʼeve. 7 Upémarõ Jesús he'i pe parralty omongarúvape: “Ko'ã mbohapy áño aju ahekávo hi'a ko ígo mátare, ha ndajuhúi mba'eve. mba'ére piko ipohýi pe yvy? 8 Ha he'i chupe: —Che Ruvicha, eheja ko arýpe avei, ajo'o peve ijerére ha amboty. 9 Hiʼáramo, hiʼa porã, ha nahániriramo, peikytĩta upe rire. 10 Haʼe omboʼe hína kuri peteĩ sinagógape pytuʼuha árape. 11 Ha, péina ápe, oĩ peteĩ kuña oguerekóva espíritu ikangyva dieciocho áño, ha oñesũva oñondive, ha mbaʼeveichavérõ ndaikatúi oñemopuʼã. 12 Jesús ohechávo chupe, ohenói chupe ha he'i chupe: — Kuña, rejepoi ne mba'asygui. 13 Upéi omoĩ ipo hi'ári, ha upepete oñembohory ha omomba'eguasu Tupãme. 14 Upémarõ pe sinagóga ruvicha ipochy reheve, Jesús omonguera hague pytu'uha árape, ha he'i pe puévlope: — Oĩ seis ára kuimba'ekuéra omba'apo haguã sábado ára. 15 Upémarõ Ñandejára heʼi chupe: “ Nde hovamokõiva, ¿ndahaʼéi piko peteĩteĩ pende apytégui sábadope oipeʼa chugui hymba hymba térã ivurro pe ryguasu rupiʼágui ha pegueraha chupe rrega?”. 16 Ha ndahaʼéi piko ko kuña, haʼégui Abrahán rajy, Satanás ojokua vaʼekue chupe, koʼã dieciocho áño, ojepoi vaʼerã ko ñeñapytĩgui sábado árape? 17 Ha'e he'i rire ko'ã mba'e, opavave ija'e'ỹva otĩ, ha opavave tavaygua ovy'a opa mba'e porã ha'e ojapova'ekuére. 18 Upéi he'i chupe: —Mba'éicha piko Tupã Rréino? ha mbaʼépe piko ajoguáta chupe? 19 Haʼete peteĩ mostaza raʼỹi, peteĩ kuimbaʼe ojagarráva ha omombo ijardineríape; ha okakuaa, ha omopuʼã peteĩ yvyramáta tuicháva; ha umi guyra yvategua opyta hakãme. 20 Ha heʼi jey: ¿Mbaʼére piko ambojojáta pe Tupã rréino? 21 Haʼete voi peteĩ levadúra, peteĩ kuña ojagarráva ha omokañy tres métro harínope, oñelevadura peve pe levadúra. 22 Upéi oho umi siuda ha puévlorupi omboʼe ha oho Jerusalén gotyo.
49
LUCAS
23 Upémarõ peteĩva he'i chupe: —Che Jára, sa'i piko umi ojesalváva? Ha he'i chupe kuéra: 24 Peñeha'ã peike pe okẽ po'i rupi, ha'e peẽme heta ohekáva oike haguã, ha ndaikatumo'ãi. 25 Peteĩ jey pe óga jára opuʼã ha omboty pe okẽ, ha peñepyrũ peñemboʼy okápe ha pembota pe okẽ ha peje: “Che Ruvicha, eipeʼa oréve! Ha ha'e ombohováita ha he'íta peẽme: Che ndapeikuaái moõguipa peju. 26 Upérõ peẽ peñepyrũta peje: ‘Rokaru ha royʼu ne renondépe, ha nde remboʼe ore kállere. 27 Ha'e katu he'íta: Che ha'e peẽme, ndapeikuaái moõguipa peju. Pejehekýi chehegui, opavave peẽ tembiapovai apoha. 28 Upépe hasẽ ha oisu’úta, pehechávo Abrahán, Isaac, Jacob, ha opa proféta, Tupã Rréinope, ha peẽ voi peñemosẽ. 29 Haʼekuéra oúta kuarahyresẽgui, kuarahyreike guive, nórtegui ha sur guive, ha oguapýta Tupã rréinope. 30 Ha, péina ápe, oĩ ipahaitéva umi tenondegua, ha oĩ tenondegua umi ipahaitéva. 31 Upe árape ou peteĩ fariséo ha he'i chupe: —Esẽ ha esẽ ko'águi, Herodes ndejukátagui. 32 Ha ha'e he'i chupe kuéra: Peho ha peje pe zorro-pe: ‘Péina ápe, amosẽ mba'epochy, ha ko'ẽrõ ha ko'ẽrõ amonguera, ha mbohapyha árape añemomba'eguasúta. 33 Upéicharõ jepe, aguata vaʼerã ko árape, koʼẽrõ ha pe ára oúvape, pórke ni peteĩ proféta omano Jerusaléngui. 34 O Jerusalén, Jerusalén, rejuka vaʼekue umi profetakuérape, ha reinupãva itápe umi oñemondovaʼekuépe ne rendápe; mboy jey piko ambyatyse ne membykuérape, peteĩ ryguasu ombyatyháicha imembykuéra ipepo guýpe, ha peẽ ndapeipotái! 35 Péina ápe, pende róga opyta nandi, ha añetehápe haʼe peẽme, ndachehechamoʼãi, og̃uahẽ meve pe ára peje hag̃ua: ‘Ojehovasa pe oúva Ñandejára rérape’.
11 Oimeraẽva oñembotuicháva, oñemomichĩta; ha pe oñemomirĩva oñembotuichavéta. 12 Upémarõ heʼi avei pe heʼívape: “ Rejapo jave karu térã karurã, ani rehenói ne irũnguérape, ne ermanokuérape, ni ne rapichakuérape térã ne rapicha iplátavape. Ani haguã avei nerenói jey hikuái, ha oñeme'ẽ ndéve mba'eve. 13 Rejapo jave karu guasu, ehenói mboriahúpe, ikangývape, ikarẽvape ha ohecha'ỹvape. 14 Ha rejehovasáta; Ha'e kuéra ndaikatúigui omyengovia ndéve, rejehepyme'ẽtagui umi hekojojáva oikove jey vove. 15 Peteĩva umi oguapýva hendive okaru jave ohendúvo koʼã mbaʼe, heʼi chupe: “Ovyʼa pe hoʼútava Ñandejára Rréinope”. 16 Upéi he'i chupe: —Peteĩ kuimba'e ojapo peteĩ karu guasu ha hetápe ohenói. 17 Okaru jave omondo hembiguáipe he'i haguã umi oñehenóivape: “Peju! opa mbaʼe oĩmagui koʼág̃a preparádo. 18 Ha opavave peteĩ ñeʼẽme oñepyrũ ojapo exclusión. Peteĩha he'i chupe: Ajogua peteĩ yvy pehẽngue, ha tekotevẽ aha ahecha. 19 Ha ótro katu heʼi: “Ajoguáma cinco júgo tóro, ha aha añehaʼãmbaite chupekuéra. 20 Ha ótro katu heʼi: “Amenda peteĩ hembirekóre, ha upévare ndaikatúi aju”. 21 Upémarõ pe tembiguái ou ha omombeʼu ijárape koʼã mbaʼe. Upéi pe óga jára ipochy ha he'i hembiguáipe: -Pya'e esẽ tape ha tape távape, ha egueru ko'ápe mboriahu, ikangy, ha umi ojokóva ha ohecha'ỹvape. 22 Ha pe tembiguái heʼi: “Che Ruvicha, ojejapo nde ere haguéicha, ha upéicharõ jepe oĩ lugár”. 23 Upéi Ñandejára heʼi pe tembiguáipe: —Esẽ tape guasu ha korapýpe ha ejopy chupekuéra oike hag̃ua, henyhẽ hag̃ua che rógape. 24 Che ha'e peẽme, ni peteĩ umi kuimba'e oñehenóiva'ekue apytégui ndo'umo'ãiha che karu. 25 Hetaiterei hénte oho hendive, ha ojere ha he'i chupekuéra: 26 Oĩramo ou che rendápe, ha ndochaʼéi itúva, isy, ha hembireko, ha itaʼyrakuéra, ha joykeʼykuéra, ha iñermanakuérare, heẽ, ha hekove tee avei, ndaikatumoʼãi haʼe che remimboʼe. 27 Ha oimeraẽ ndoguerahái kurusúre, ha ouvaʼekue che rapykuéri, ndaikatúi oiko che remimboʼe. 28 ¿Mávapa pende apytégui omopuʼãse peteĩ tórre, ndoguapýi raẽ ha oipapa mbaʼépa ojehepymeʼẽ, oguerekópa suficiente omohuʼã hag̃ua? 29 Ha'e omoĩ rire pe pyenda ha ndaikatúi omohu'ã, opavave ohecháva oñepyrũ oñembohory hese. 30 He'i: —Ko kuimba'e oñepyrũ omopu'ã ha ndaikatúi omohu'ã. 31 Térã mbaʼe rréipa oho oñorairõ ótro rréi ndive, ndoguapýi raẽ ha ohecháta ikatúpa ojotopa pe oúvape veinte mil ndive? 32 Térã, pe ótro oĩ aja mombyry, omondo peteĩ embajaje ha ojerure kondisión de pyʼaguapy. 33 Upéicha avei, oimeraẽva pende apytégui ndohejáiva opa mbaʼe oguerekóva, ndaikatúi oiko che remimboʼe. 34 Pe juky ningo iporã, péro pe juky hyakuã porãvérõ, ¿mbaʼépe piko oñembopiroʼýta? 35 Naiporãi gueteri pe yvy, ni pe estiércol-pe g̃uarã; yvypóra katu omosẽ okápe. Pe oguerekóva apysa ohendu haguã, tohendu.
MOAKÃHA 14 rehegua 1 Oike jave peteĩ fariséo ruvicha rógape ho'u haguã mbuja pytu'u árape, ha'ekuéra omaña hese. 2 Ha, péina ápe, oĩ henondépe peteĩ kuimbaʼe oguerekóva pe ryguasu rupiʼa. 3 Upémarõ Jesús heʼi umi léi mboʼehára ha fariséope: — Ikatu piko ñamonguera pytuʼuha árape? 4 Ha okirirĩ hikuái. Ha ojagarra chupe, omonguera, ha oheja oho; 5 Ha heʼi chupekuéra: “ ¿Mávapa pende apytégui peteĩ vúrro térã tóro hoʼáva peteĩ yvykuápe, ha noguenohẽmoʼãi chupe pytuʼu árape?”. 6 Ha ndaikatúi ombohovái jey chupe hikuái koʼã mbaʼe. 7 Upéi omoĩ peteĩ ehémplo umi oñehenóivape, omarkávo mbaʼéichapa oiporavo hikuái umi koty guasu. he'ívo chupekuéra: 8 Oimeraẽva nerenóiramo peteĩ kasamientohápe, ani reguapy pe koty ijyvatevévape. ani haguã oñehenói chugui peteĩ kuimba'e oñemomba'eguasuvéva ndehegui; 9 Pe nerenóiva ha chupe ou ha he'i ndéve: ‘Eme'ẽ ko kuimba'épe henda. ha reñepyrũ ñemotĩgui rejagarra pe koty ijyvatevéva. 10 Péro nerenói vove, tereho eguapy pe koty ijyvatevévape. Pe nerenóiva ou vove, he'i ndéve: “Che angirũ, ejupi yvateve, upéicharõ reñemomba'eguasúta umi oguapýva nendive okaruhápe”.
50
LUCAS
MOAKÃHA 15 rehegua
26 Ha ohenói peteĩ tembiguáipe ha oporandu mbaʼépa heʼise koʼã mbaʼe. 27 Upéi he'i chupe: —Ne ryvy oúma. ha nde ru ojuka pe vakara'y ikyráva, orresivi haguére chupe hekosãsõ ha hesãiva. 28 Upéi ipochy ha ndoikeséi, upévare itúva osẽ ojerure chupe. 29 Ha'e katu he'i itúvape: —Ko'ã áño pukukue aservi ndéve, ha araka'eve ndajapói mba'eve ne rembiapoukapy. 30 Péro og̃uahẽ riremínte ko nde raʼy, hoʼupaitéva nde rekove kuña rekovai ndive, rejuka chupe pe vakaraʼy ikyráva. 31 Ha he'i chupe: —Che ra'y, reime tapiaite chendive, ha opa mba'e arekóva nemba'e. 32 Oĩ vaʼekue rovyʼa ha rovyʼa, pórke ko ne rykeʼy omanóma ha oikove jey. ha okañy, ha ojejuhu.
1 Upéi oñemoag̃ui hendápe enterove umi impuésto okobráva ha pekadór ohendu hag̃ua chupe. 2 Umi fariséo ha Moisés rembiapoukapy mbo'ehára oñe'ẽmbegue ha he'i: “Ko kuimba'e orresivi umi pekadórpe ha okaru hendivekuéra”. 3 Haʼe omombeʼu chupekuéra ko ehémplo. 4 ¿Máva piko pende apytépe oguerekóva cien ovecha, operde ramo peteĩva, ndohejái umi noventa y nueve pe desiértope, ha ndohói pe okañýva rapykuéri, ojuhu peve? 5 Ha ojuhúvo, omoĩ ijyva ári, ovy'a. 6 Oguahẽvo hógape, ohenói iñangirũnguéra ha hapichakuérape ha he'i chupekuéra: Pevy'a chendive. ajuhúgui che ovecha okañyva’ekue. 7 Che haʼe peẽme, upéicha avei vyʼa oĩtaha yvágape peteĩ pekadór oñearrepentívare, hetave noventa y nueve persóna hekojojávare, noikotevẽiva oñearrepenti. 8 Taha'e kuña oguerekóva diez pláta pehẽngue, operde ramo peteĩ pehẽngue, nomyendýi peteĩ tataindy ha ombojere pe óga ha oheka kyre'ỹ ojuhu peve? 9 Ha ojuhúvo, ohenói iñangirũnguéra ha hapichakuérape ha he'i: Pevy'a chendive. ajuhúgui pe pehẽngue aperde vaʼekue. 10 Upéicha avei, haʼe peẽme, oĩ vyʼa Tupã angelkuéra renondépe peteĩ pekadór oñearrepentívare. 11 Ha'e he'i: —Peteĩ kuimba'e oguereko mokõi ita'ýra. 12 Ha pe imitãvéva heʼi itúvape: “Che Ru, emeʼẽ chéve pe mbaʼerepy hoʼáva che pópe”. Ha omboja'o chupekuéra hekove. 13 Ha ndahetái ára rire pe taʼýra imitãvéva ombyaty opavave, ha ogueraha ijeho peteĩ tetã mombyrýpe, ha upépe ohundi imbaʼerepy oikove sarambikuépe. 14 Ha opa rire, opu pe ñembyahýi mbarete upe tetme; ha oñepyrũ oikotevẽ. 15 Ha oho ha oñembojoaju peteĩ tavaygua upe tetãmeguándi; ha omondo chupe ikokuépe omongaru hag̃ua kure. 16 Ha'e omyenyhẽse ipy'a umi ryguasu ho'úvagui, ha avave nome'ẽi chupe. 17 Upéi oñembojávo ijehe, he'i: “Mboy che ru rembiguái oñekontratáva oreko hi'upyrã ha imba'e'ỹva, ha che amano ñembyahýigui! 18 Apu'ãta ha aha che ru rendápe ha ha'éta chupe: Che Ru, che apeka yvága ha ne renondépe. 19 Ha ndaha'evéima merece oje'e haguã chéve nde ra'y, chemoĩ peteĩ ne rembiguái rembiguái ramo. 20 Upéi opuʼã ha ou itúva rendápe. Ha'e katu mombyrymi gueteri, itúva ohecha chupe ha oiporiahuvereko, oñani ha ho'a ijajúrare ha ohetũ chupe. 21 Ha pe ta'ýra he'i chupe: Che Ru, che apeka yvága ha nde resa renondépe, ha nameresevéima oñembohéra nde ra'y. 22 Túva katu he'i hembiguái kuérape: —Pegueru pe ao iporãvéva ha pemonde hese. ha omoĩ ipópe peteĩ anillo ha sapatu ipy rehe. 23 Pegueru ko'ápe pe vakara'y ikyráva ha pejuka; ha jakaru ha javy'a. 24 Ko che ra'y omanóma ha oikove jey. ha’e okañy, ha ojejuhu. Ha oñepyrũ ovyʼa hikuái. 25 Ita'ýra tuichavéva oĩ ñúme, ha oñemoaguĩvo hógape, ohendu músika ha jeroky.
MOAKÃHA 16 rehegua 1 He'i avei hemimbo'e kuérape: —Oĩ peteĩ kuimba'e ipirapire hetáva, oguerekóva peteĩ mayordomo. ha upva avei ojeakusa chupe omombohague imbarete. 2 Upéi ohenói chupe ha he'i chupe: —Mba'éicha piko ahendu ko mba'e ndehegui? eme’ẽ peteĩ cuenta nde mayordomía rehegua; ikatúgui nde ndaha'evéima mayordomo. 3 Upémarõ pe mayordomo heʼi ipyʼapýpe: “¿Mbaʼépa ajapóta?”. che ruvicha oipe'águi chehegui pe mayordomía: Ndaikatúi ajo'o; ajerure haguã che atĩ. 4 Che aiméma mbaʼépa ajapóta, ikatu hag̃uáicha añemosẽ vove pe mayordomíagui, haʼekuéra cherresivi hógape. 5 Upémarõ haʼe ohenói káda uno umi odevévape ijárape, ha heʼi pe primeroitépe: “Mboy piko redeve che járape?”. 6 Ha'e he'i: “Centa métro aséite”. Ha he'i chupe: Ejagarra nde kuatia ha eguapy pya'e ha ehai cincuenta. 7 Upéi he'i ambuépe: “Ha mboýpa redeve?”. Ha he'i: “Centa métro trígo”. Ha he'i chupe: Ejagarra nde kuatia ha ehai 800. 8 Ñandejára omombaʼeguasu pe mayordomo hekojojávape, ojapo haguére iñarandu, ko múndo raʼykuéra iñaranduvégui umi tesape raʼykuéragui. 9 Ha che haʼe peẽme: Pejapo pene amigorã umi mbaʼe hekojojávagui; péicha, pefalta vove, penemoguahẽ haguã tekoha opa'ỹvape. 10 Pe ijeroviaha umi mba'e michĩvévape, ijerovia heta mba'épe, ha pe hekope'ỹva michĩvévape, hekojoja avei heta mba'épe. 11 Upéicharõ, napejeroviapáiramo umi mbaʼe hekojojávare, ¿máva piko omeʼẽta peẽme umi mbaʼerepy añetegua? 12 Ha ndapejeroviapáiramo ambue kuimbaʼe mbaʼépe, ¿máva piko omeʼẽta peẽme pene mbaʼéva? 13 Ni peteĩ tembiguái ndaikatúi oservi mokõi patrónpe, peteĩva ndaijaʼéi peteĩvare ha ohayhúta ambuépe. Térã katu ojejokóta peteĩvare, ha odespresiáta pe ambuépe. Ndaikatúi peservi Tupãme ha pe mamón-pe. 14 Umi fariséo oipotaitereíva ohendu opa koʼã mbaʼe, ha oñembohory hese. 15 Ha he'i chupe kuéra: —Peẽ ha'e umi peñehusgáva yvypóra renondépe. Tupã katu oikuaa pene korasõ, pe oñemomba'eguasúva yvypóra apytépe ha'e peteĩ mba'e ombojeguarúva Tupã renondépe. 16 Pe léi ha umi proféta oĩ vaʼekue Juan peve.
51
LUCAS
17 Ha ifasilve ohasa yvága ha yvy, pe léi pehẽngue ofalla rangue. 18 Oimeraẽ ohejáva hembireko ha omenda ambuépe, oporomoakãratĩ, ha oimeraẽ omenda vaʼekuére iménagui, oporomoakãratĩ. 19 Oĩ vaʼekue peteĩ kuimbaʼe iplátava, ijao pytã ha líno iporãva, ha káda día okaru porã. 20 Oĩ peteĩ ojeruréva Lázaro, oñeno hokẽme, henyhẽva mba'asygui. 21 Umi jagua ou ha oisu'u umi mba'e ra'ỹi ho'áva pe kuimba'e ipirapire hetáva meságui. 22 Pe ojeruréva omano, ha umi ánhel ogueraha chupe Abrahán jyváre. 23 Ha infierno-pe ohupi hesa, oĩvo jehasa asy, ha ohecha mombyry Abrahán ha Lázaro ijyva ári. 24 Ha osapukái ha he'i: “Che Ru Abraham, che poriahuvereko ha emondo Lázarope tomoinge ikuã rembe'y ýpe ha tombopiro'y che ñe'ẽ. che jehasa’asy ko tatatĩme. 25 Abrahán katu he'i: —Che ra'y, nemandu'áke nde rekovépe rehupyty hague ne mba'e porã, ha Lázaro avei ivaíva. 26 Ha opa koʼã mbaʼe ykére, ore ha pende apytépe oĩ peteĩ yvykua tuicháva, upéicha rupi umi ohasaséva koʼágui pene rendápe ndaikatúi; ni ndaikatúi ohasa ñandéve, upéva oútava upégui. 27 Upémarõ ha'e he'i: —Che ru, ajerure ndéve remondo haguã chupe che ru rógape. 28 Che aguerekógui cinco joykeʼy; haʼe otestifika hag̃ua chupekuéra, ani hag̃ua ou avei hikuái ko jehasa asy rendaguépe. 29 Abrahán he'i chupe: —Oguereko hikuái Moisés ha maranduhára kuéra. tohendu chupekuéra. 30 Upéi he'i: —Nahániri, che ru Abrahán, peteĩ omanóva apytégui oho ramo hendápe kuéra, oñearrepentíta. 31 Upéi he'i chupe: —Nohendúiramo Moisés ha maranduhára kuérape, noñekonvensemo'ãi, peteĩ omanóva apytégui opu'ã jey ramo jepe.
9 ¿Oagradese piko upe tembiguáipe ojapo haguére umi mbaʼe ojeʼéva chupe? Che ndaha'éi trow. 10 Upéicha avei peẽ pejapopa vove opa mbaʼe ojeʼéva peẽme, peje: ‘Ore ningo tembiguái ndovaléiva mbaʼeverã. 11 Oho aja Jerusalénpe, ohasa Samaria ha Galilea mbyte rupi. 12 Oikévo peteĩ puévlope, ojotopa hendive 10 kuimbaʼe iléprava, ha opyta mombyry. 13 Ha'e kuéra ohenduka ha he'i: —Jesús, Mbo'ehára, ore poriahuvereko. 14 Ohechávo chupekuéra, he'i chupekuéra: —Tapeho pejechauka sacerdote kuérape. Ha ojehu, ohokuévo hikuái, oñemopotĩma hikuái. 15 Peteĩva ohechávo okuera hague, ojere ha iñe’ẽ hatã omomba’eguasu Ñandejárape. 16 Upéi oñesũ hova ári ha oagradese chupe. 17 Jesús he'i: —¿Ndaha'éi piko umi oñemopotĩva'ekue? ha katu moõpa oĩ umi nueve? 18 Ndaipóri ojejuhúva ou jeýva omombaʼeguasu hag̃ua Ñandejárape, ndahaʼéiramo ko extranhéro. 19 He'i chupe: —Epu'ã , tereho, nde jerovia nemonguera. 20 Umi fariséo oporandúvo chupe araka'épa oúta Tupã Rréino, ha'e he'i chupekuéra: —Ñandejára Rréino ndoúi ojesareko'ỹre. 21 Haʼekuéra ndeʼimoʼãi avei: ‘Péina koʼápe! térã, ¡péina upépe! Péina ápe, Tupã rréino oĩgui pendepype. 22 Upéi he'i hemimbo'e kuérape: —Oúta ára pehechaséva peteĩ Yvypóra Ra'y ára ha ndapehechamo'ãi. 23 Ha'e kuéra he'íta peẽme: ‘Emañamína ko'ápe. térã, pehecha upépe: ani peho hapykuéri, ni pesegi chupekuéra. 24 Pe aratiri, omimbipáva peteĩ pehẽngue yvága guýpe, omimbiháicha ambue pehẽngue yvága guýpe; upéicha avei oikóta Yvypóra Ra’y hi’árape. 25 Ha katu raẽ ohasa asyvaʼerã heta mbaʼe, ha oñemboyke chupe ko ñemoñare. 26 Ha oiko haguéicha Noé árape, upéicha avei oikóta Yvypóra Raʼy árape. 27 Haʼekuéra okaru, hoyʼu, omenda hembireko, omenda chupekuéra, Noé oike peve pe árkape, ha ou pe dilúvio ha ohundipaite chupekuéra. 28 Upéicha avei oiko haguéicha Lot tiémpope. okaru, hoy’u, ojogua, ovende, oñotỹ, omopu’ã; 29 Péro Lot osẽ haguépe Sodómagui, oky tata ha azufre yvágagui ha ohundipaite chupekuéra. 30 Upéicha avei oikóta pe Yvypóra Raʼy ojehechauka vove. 31 Upe árape, pe oĩva óga ári ha imba'ekuéra ógape, ani oguejy oipe'a haguã. 32 Penemandu'áke Lot rembireko rehe. 33 Oimeraẽva ohekáva osalva hekove, operde vaʼerã; ha oimeraẽva operdevaʼekue hekove oñongatúta. 34 Haʼe peẽme, upe pyharépe oĩta mokõi kuimbaʼe peteĩ tupape. peteĩva ojejapyhýta, ha ambue katu ojehejáta. 35 Mokõi kuña oñemonguʼéta oñondive; peteĩva ojejapyhýta, ha ambuépe ojehejáta. 36 Mokõi kuimbaʼe oĩta ñúme; peteĩva ojejapyhýta, ha ambuépe ojehejáta. 37 Ha'e kuéra oporandu chupe: —Moõ piko che Jára? Ha he'i chupe kuéra: —Oĩháme pe tetekue, upépe oñembyatýta umi ágila.
MOAKÃHA 17 rehegua 1 Upéi he'i hemimbo'e kuérape: —Ndaikatúi oúta umi mba'e vai. 2 Iporãve chupe guarã oñemosaingo ijajúrare peteĩ ita molino ha omombo yguasúpe, ombopochy rangue peteĩva koʼã mitã michĩvape. 3 Peñangarekóke pendejehe: Pene ryke'y ojavy ramo pende rehe, pemongavaju chupe. ha oñearrepentíramo, eperdona chupe. 4 Ha ojavýramo nderehe siete vése peteĩ árape, ha siete vése peteĩ árape ojere jey ne rendápe, heʼívo: “Añearrepenti; nde reperdona va'erã chupe. 5 Umi apóstol heʼi Ñandejárape: “Embotuichave ore jerovia”. 6 Ñandejára he'i: “ Peguerekórire jerovia peteĩ mostaza ra'ỹi ra'ỹiicha, ikatu peje ko sicamíno mátape: “Eipe'a hapogui ha eñeñotỹ yguasúpe. ha iñeʼẽrendu vaʼerã peẽme. 7 Péro mávapa pende apytépe peteĩ tembiguái oarado térã omongarúva hymba, heʼíta chupe sapyʼaitépe ou vove ñúgui: “Eguapy ekaru?”. 8 Ha nde'imo'ãi chupe: Eñembosako'i mba'éichapa ikatu akaru, eñapytĩ ha eservi chéve, akaru ha amboy'u peve. ha upe rire rekaru ha rey'úta?
52
LUCAS
MOAKÃHA 18 rehegua
27 Upéi he'i: —Umi mba'e yvypóra ndaikatumo'ãiva, Tupãme ikatu. 28 Upémarõ Pedro he'i: —Ore roheja opa mba'e ha roguata nde rapykuéri. 29 He'i chupekuéra: —Añetehápe ha'e peẽme, ndaipóri kuimba'e ohejava'ekue hóga, ituvakuéra, ijoyke'y, hembireko térã ita'ýra, Tupã Rréino rehehápe. 30 Ha'e nome'ẽmo'ãi heta mba'e ko'ãgagua ha ko mundo oútavape jeikove opave'ỹva. 31 Upéi ogueraha hendápe umi doce-pe ha he'i chupekuéra: —Péina ápe, rojupi Jerusalénpe, ha opa mba'e ohai va'ekue umi maranduhára Yvypóra Ra'y rehegua. 32 Oñeme'ẽta chupe gentil-kuérape, oñembohory hese, oñembohorýta ha oñembohory hese. 33 Ha'e kuéra oinupã ha ojukáta chupe, ha mbohapyha árape opu'ã jeýta. 34 Ha'e kuéra noñandúi mba'eve ko'ã mba'e, ha ko ñe'ẽ oñeñomi chuguikuéra, ha ndoikuaái hikuái umi mba'e oje'éva. 35 Oguahẽvo Jericópe, peteĩ ohecha'ỹva oguapy tape rembe'ýpe ojerure asy. 36 Ohendúvo umi hénte ohasaha, oporandu mbaʼépa heʼise upéva. 37 Ha'e kuéra he'i chupe: Jesús Nazaretgua ohasaha. 38 Upéi osapukái ha he'i: —Jesús, nde David Ra'y, che poriahuvereko. 39 Umi ohóva henondépe omongavaju chupe okirirĩ haguã, ha ha'e osapukái hetave: “David Ra'y, che poriahuvereko”. 40 Jesús oñembo'y ha he'i ojegueru haguã chupe hendápe. 41 He'i chupe: Mba'e piko reipotáta ajapo nderehe? Ha'e he'i: —Che Jára, ahecha haguã. 42 Jesús he'i chupe: —Emañamína, nde jerovia ndesalva. 43 Upepete ohecha ha oho hapykuéri omomba'eguasúvo Tupãme.
1 Ha heʼi chupekuéra peteĩ ehémplo upévarã, kuimbaʼekuéra oñemboʼe meme vaʼerãha, ha ani oñekangy; 2 He'i: —Peteĩ távape oĩ peteĩ hués ndokyhyjéiva Tupãgui ha nopenái yvypóragui. 3 Ha oĩ peteĩ viúda upe távape; ha oñemboja hendápe ha he'i: “Evenga chéve che enemigo-gui”. 4 Sapy'ami ndoipotái, ha upe rire katu he'i ipy'apýpe: — Ndakyhyjéiramo jepe Tupãgui ha ndahechái yvypórape. 5 Péro ko viúda chemoñeñandu vaígui, avengáta chupe, ani hag̃ua chemokaneʼõ ou meme rupi. 6 Ñandejára he'i: —Pehendu mba'épa he'i pe hués hekojojáva. 7 Ha novengamoʼãi piko Tupã ijeporavopyre tee, osapukáiva chupe ára ha pyhare, oaguanta are ramo jepe hendivekuéra? 8 Haʼe peẽme haʼe pyaʼe voi ovengataha chupekuéra. Upevére, pe Yvypóra Ra'y oúvo, ojuhútapa jerovia ko yvy ape ári? 9 Haʼe omombeʼu ko ehémplo peteĩ persóna ojeroviávape ijehe hekojojaha ha odespresiaha hapichakuérape. 10 Mokõi kuimbaʼe oho témplope oñemboʼe hag̃ua. peteĩva fariséo ha ambue katu impuésto okobráva. 11 Pe fariséo oñembo'y ha oñembo'e ijupe: “Ñandejára, ame'ẽ ndéve aguije, ndaha'éi haguére ambue kuimba'ekuéraicha, mondaha, inhusto, oporomoakãratĩva, térã ko impuesto cobrador-icha jepe”. 12 Aajuna dos vése káda semána, ameʼẽ diezmo opa mbaʼe arekóvagui. 13 Pe impuésto okobráva, oñemboʼy mombyry, ndohupíri hesa yvága gotyo, oinupã uvei ijyva ha heʼi: “Ñandejára cheporiahuvereko che pekadór”. 14 Che ha'e peẽme, ko kuimba'e oguejy hógape hekojojáva, ambue rangue, opavave oñembotuicháva oñemomichĩta. ha pe oñemomirĩva oñembotuichavéta. 15 Ha'e kuéra ogueru avei hendápe mitã mimi opoko haguã hesekuéra, ha hemimbo'e kuéra katu ohechávo upéva, omongavaju chupekuéra. 16 Jesús ohenói chupekuéra ha he'i: —Peheja umi mitã michĩva tou che rendápe ha ani pembotove chupekuéra. 17 Añetehápe haʼe peẽme: Oimeraẽ ndohupytýiva Tupã Rréino peteĩ mitãicha, ndoikemoʼãi ipype. 18 Peteĩ mburuvicha oporandu chupe: —Mbo'ehára porã, mba'épa ajapóta ahupyty haguã jeikove opave'ỹva? 19 Jesús he'i chupe: —Mba'ére piko che rembiapo porã? avave naiporãi, peteĩnte jepe, he'iséva Tupã. 20 Nde reikuaa umi tembiapoukapy: Ani remoakãratĩ, Ani rejuka, Ani remonda, Ani remombe'u japu, emomba'e nde ru ha nde sýpe. 21 Haʼe heʼi: “Opa koʼã mbaʼe añongatu chemitã guive”. 22 Jesús ohendúvo ko'ã mba'e, he'i chupe: —Peteĩ mba'e ofalta ndéve: evende opa mba'e rerekóva ha eme'ẽ mboriahúpe, ha reguerekóta tesoro yvágape, ha eju chemoirũ. 23 Ohendúvo upéva, ombyasyeterei, ipirapire hetáva. 24 Jesús ohechávo oñembyasyetereiha, he'i: —Ajépa hasy umi ipirapire hetáva oike Ñandejára Rréinope! 25 Peteĩ kaméllope ifasilve ohasa peteĩ aguja resa rupi, peteĩ kuimbaʼe iplátava oike rangue Ñandejára Rréinope. 26 Umi ohendúva heʼi: “¿Máva piko upéicharõ ikatu ojesalva?”.
MOAKÃHA 19 rehegua 1 Jesús oike ha ohasa Jericó rupi. 2 Ha, péina ápe, oĩ peteĩ kuimbaʼe hérava Zaqueo, haʼéva pe mburuvicha umi impuesto apytégui, ha haʼe ipirapire hetáva. 3 Ha oheka ohecha Jesúspe mávapa haʼe; ha ndaikatúikuri pe prensa rehehápe, michĩgui ijyvate. 4 Ha'e oñani henondépe, ha ojupi peteĩ sicómore yvyramátare ohecha haguã chupe, ohasátagui upe tape. 5 Jesús og̃uahẽvo upe lugárpe, omaña yvate ha ohecha chupe ha heʼi chupe: “ Zaqueo, pyaʼe eguejy. ko árape apyta vaerãgui nde rógape. 6 Upéi pyaʼe oguejy ha orresivi chupe vyʼápe. 7 Ha ohechávo upéva, opavave oñeʼẽmbegue ha heʼi: “Oho hague ovisita peteĩ kuimbaʼe pekadór ndive”. 8 Zaqueo oñembo'y ha he'i Ñandejárape; Péina ápe, Ñandejára, che mba’erepy mbyte ame’ẽ mboriahúpe; ha aipeʼáramo oimeraẽ mbaʼe oimeraẽvagui acusación japu rupive, amoĩjey chupe irundy jey. 9 Jesús he'i chupe: —Ko árape ou ko ógape salvación, ha'égui avei Abrahán ra'y. 10 Yvypóra Ra'y ou oheka ha osalva haguã pe okañýva. 11 Ohendúvo hikuái ko'ã mba'e, ombojoapy ha oñe'ẽ peteĩ ehémplo, ha'e hi'aguĩgui Jerusaléngui, ha oimo'ãgui hikuái Tupã Rréino pya'e ojekuaataha.
53
LUCAS
12 Upémarõ haʼe heʼi: “Peteĩ karai guasu oho mombyrýpe orresivi hag̃ua peteĩ rréino ha ou jey hag̃ua”. 13 Upémarõ Jesús ohenói umi hembiguáipe ha omeʼẽ chupekuéra 10 kílo ha heʼi chupekuéra: “Pembaʼapo che aju peve”. 14 Umi itavaygua ndochaʼéi hese, ha omondo peteĩ mensáhe hapykuéri ha heʼi: “Ndoroguerekomoʼãi ko kuimbaʼe ogoverna hag̃ua ore ári”. 15 Ha ojehu, ou jeývo, ohupyty rire pe rréino, upérõ omanda koʼã tembiguáipe oñehenói hag̃ua chupe, haʼe omeʼẽvaʼekue pe pláta, oikuaa hag̃ua mboýpa peteĩ teĩ oganavaʼekue negociación rupive. 16 Upéi ou pe primero ha heʼi: “Che Ruvicha, nde lívro ogana diez kílo”. 17 Upéi he'i chupe: “Iporã, nde tembiguái porã, sa'ieterei rejerovia haguére, reguereko autorida umi táva rehe. 18 Pe mokõiha ou ha he'i: “Che Jára, nde pláta ohupytýma 5 kílo”. 19 He'i avei chupe: —Eiko avei 5 táva ruvicha ramo. 20 Upéi ou ótro ha heʼi: “Che Ruvicha, péina ápe nde pláta, añongatu vaʼekue peteĩ servilletape. 21 Che ningo akyhyjéma ndehegui, nde ningo peteĩ kuimbaʼe ipyʼahatãva. 22 Ha he'i chupe: Nde jurúgui voi rohusgáta, nde tembiguái aña. Nde niko reikuaa che ha'eha peteĩ kuimba'e ipy'ahatãva, amono'õ pe nañotỹiva, ha amono'õ umi nañotỹiva. 23 Mba'ére piko nereme'ẽi che pirapire banco-pe, aju vove ajerure haguã che mba'éva usura reheve? 24 Upéi heʼi umi oñemboʼývape: “Peipeʼa chugui pe pláta ha pemeʼẽ pe orekóvape diez kílo”. 25 (Ha'e kuéra he'i chupe: “Ñandejára, ha'e oguereko 10 kílo). 26 Che ha'e peẽme, opa oguerekóvape oñeme'ẽtaha. ha pe ndoguerekóivagui, jepe pe oguerekóva ojepe'áta chugui. 27 Ha katu umi che enemigo, ndoipotáiva che arreina hiʼarikuéra, ogueru koʼápe ha ojuka chupekuéra che renondépe. 28 Haʼe heʼi rire péicha, oho henondépe, ojupívo Jerusalénpe. 29 Og̃uahẽvo Betfagé ha Betania, pe sérro héravape sérro de Olivos, omondo mokõi hemimboʼépe. 30 He'i: —Tapeho pe puévlo oĩvape pende rovái. Peike jave pejuhúta peteĩ ryguasu ra'y oñeñapytĩva, araka'eve ndoguapýiva hi'ári. 31 Oĩramo oporandúva peẽme: “Mbaʼére piko pepoi chupe?”. péicha peje chupe: ‘Ñandejára oikotevẽgui hese. 32 Umi oñemondovaʼekue oho ha ojuhu haʼe heʼi haguéicha chupekuéra. 33 Oipe'a aja hikuái pe ryguasu ra'y, ijára he'i chupekuéra: —Mba'ére piko peipe'a pe ryguasu ra'y? 34 Ha'e kuéra he'i: —Ñandejára oikotevẽ hese. 35 Ha'e kuéra ogueru Jesús rendápe, ha omombo ijao pe ryguasu ra'y ári, ha omoĩ Jesúspe hi'ári. 36 Ha ohokuévo, haʼekuéra oipyso ijao pe tapére. 37 Ha hiʼag̃uahẽvo, koʼág̃a jepe pe yvyty Olivotýgui, enterove idisipulokuéra atyguasu oñepyrũ ovyʼa ha omombaʼeguasu Ñandejárape iñeʼẽ hatãme opa umi mbaʼe ipuʼakapáva ohechavaʼekuére; 38 He'i: “Toñemomba'eguasu pe Rréi oúva Ñandejára rérape, py'aguapy yvágape ha toñemomba'eguasu Yvateguápe.”
39 Unos kuánto fariséo umi hénte apytégui heʼi chupe: “Mboʼehára, ejaʼo ne remimboʼekuérape”. 40 Ha'e he'i chupe kuéra: —Ha'e peẽme, ko'ãva okirirĩramo, umi ita osapukái pya'e. 41 Og̃uahẽvo, omaña pe siuda ha hasẽ hese. 42 He'i: “ Reikuaárire, ko'ãga peve, umi mba'e nde py'aguapy rehegua! ha katu koʼág̃a oñeñomi nde resagui. 43 Og̃uahẽta nde ári ára, ne enemigokuéra omombotaha nde jerére peteĩ yvykua, nde jerére ha nde rendápe opárupi. 44 Ha nemoĩta yvýpe jepe, ha ne raʼykuéra nde ryepýpe; ha ndohejamoʼãi ndepype peteĩ ita ambue ári; ndereikuaáigui pe ára nde revisita hague. 45 Upéi oike tupaópe ha oñepyrũ omosẽ umi ovendévape ha umi ojoguávape. 46 He'i chupe kuéra: “Ñandejára Ñe'ẽme he'i: “Che róga hína ñembo'e róga. 47 Haʼe ningo oporomboʼe káda día pe témplope. Pa'i ruvicha kuéra, Moisés rembiapoukapy mbo'eha ha tetã ruvicha kuéra katu ohundise chupe. 48 Ha ndojuhúi mba'épa ikatu ojapo hikuái, opavave ohendusetereígui chupe. MOAKÃHA 20 rehegua 1 Ha ojehu peteĩ ára, ombo’évo tavayguakuérape tupaópe, ha omombe’u jave marandu porã, sacerdote ruvicha ha mbo’ehára leipegua ou hi’ári umi anciano ndive. 2 Ha oñe'ẽ chupe: —Emombe'u oréve, mba'e autorida rupive rejapo ko'ã mba'e? ¿Máva piko pe omeʼẽva ndéve ko autorida? 3 Ha'e ombohovai chupe kuéra: —Aporandúta avei peẽme peteĩ mba'e. ha embohovái chéve: 4 Juan ñemongarai, yvágagui piko térã yvypóragui? 5 Ha'e kuéra oñe'ẽ ojupe he'ívo: —Ja'éramo: Yvágagui! ha'e he'íta: Mba'ére piko ndapegueroviái hese? 6 Ha katu ha jaʼéramo: Yvypóragui; opavave tavayguakuéra ñandejapíta itápe, ha'e kuéra oikuaa porãgui Juan ha'eha peteĩ maranduhára. 7 Ha ombohovái hikuái, ndaikatuiha oikuaa moõguipa ou. 8 Jesús he'i chupekuéra: —Che avei namombe'úi peẽme mba'e autorida rupive ajapo ko'ã mba'e. 9 Upéi oñepyrũ oñeʼẽ umi héntepe ko ehémplo. Peteĩ kuimba'e oñotỹ parralty ha oheja umi ñemitỹhárape, ha oho mombyry mombyry. 10 Oguahẽvo ára omondo peteĩ tembiguái umi chokokue rendápe ome'ẽ haguã chupe parral yva, ha umi chokokue oinupã chupe ha omondo chupe nandi. 11 Upéi omondo jey ambue tembiguái, ha oinupã avei chupe, ojerure asy chupe, ha omondo chupe nandi. 12 Upéi omondo jey mbohapyha, ha oinupã avei chupe ha omosẽ. 13 Upéi pe parralty jára heʼi: “¿Mbaʼépa ajapóta?”. Amondóta che ra'y ahayhuetéva, ikatu omomba'e chupe hikuái ohechávo chupe. 14 Umi chokokue ohechávo chupe, ojodiskuti ojupe ha he'i: “Kóva hína pe heredero. 15 Upémarõ omosẽ hikuái pe parraltygui ha ojuka chupe. Mba'e piko ojapóta hese kuéra parralty jára? 16 Oúta ohundíta koʼã chokokuépe ha omeʼẽta pe parralty ótrope. Ha ohendúvo upéva, he'i hikuái: —Tupã ani haguã.
54
LUCAS
17 Upémarõ Jesús omaña chupekuéra ha heʼi: “ ¿Mbaʼe piko koʼã mbaʼe ojeʼéva: ‘Pe ita umi omopuʼãva omboyke vaʼekue, oiko chugui pe eskína akã?”. 18 Oimeraẽ hoʼáva upe ita ári, oñembyaíta; ha katu ho'átava ári, omongu'íta chupe en polvo. 19 Ha umi saserdóte ruvicha ha umi mboʼehára leipegua, upe aravópe oheka hikuái opopo hese. ha okyhyje hikuái tavayguakuéragui, ohechakuaágui haʼe heʼi hague ko ehémplo hesekuéra. 20 Ha haʼekuéra omaña hese, ha omondo espía, oñembojeguáva kuimbaʼe hekojojávare, ojagarra hag̃ua iñeʼẽ, upéicha omeʼẽ hag̃ua chupe sãmbyhyhára puʼaka ha autorida-pe. 21 Upémarõ haʼekuéra oporandu chupe: “Mboʼehára, roikuaa porã nde ere ha remboʼe porãha, ni nereguerohoryiha avavépe, síno remboʼe añeteha Ñandejára rape. 22 ¿Ikatu piko ñandéve ñameʼẽ impuesto Césarpe, térãpa nahániri? 23 Ha'e ramo katu ohechakuaa iñaranduha ha he'i chupekuéra: —Mba'ére piko peẽ chembopy'ara'ã? 24 Ehechauka chéve peteĩ pláta pláta. Máva ra’ãnga ha superscripción oguereko? Ha'e kuéra ombohovái ha he'i: César mba'e. 25 Upéi he'i chupekuéra: —Peme'ẽ César-pe umi mba'e César mba'éva ha Tupãme umi mba'e Tupã mba'éva. 26 Ha ndaikatúi ojejoko hikuái iñeʼẽre tavayguakuéra renondépe, ha oñesorprende hikuái ombohovái haguére ha okirirĩ. 27 Upéi ou Jesús rendápe umi saduseo, onegáva ndaiporiha ñemoingove jey. ha oporandu hikuái chupe. 28 “Mbo’ehára, Moisés ohai oréve: “Oĩramo peteĩ kuimba’e ryvy omanóva hembireko ha omanóramo imemby’ỹre, iñermáno omenda hembirekópe ha omongakuaa iñermánope.” 29 Upémarõ oĩ 7 joyke'y, ha pe peteĩha omenda hembireko ha omano imemby'ỹre. 30 Pe mokõiha omenda chupe hembirekorã, ha omano imembyʼỹre. 31 Ha mbohapyha ogueraha chupe; ha upéicha avei umi siete avei, ndohejái imemby, ha omano. 32 Ipahápe pe kuña omano avei. 33 Upéicharõ, pe rresurreksiónpe, ¿máva rembireko piko haʼekuéra? siete oguerekógui chupe hembirekorã. 34 Jesús he'i chupekuéra: —Ko yvy arigua omenda ha oñemenda. 35 Umi ojehechátava omereceha ohupyty haguã upe mundo ha omanóva apytégui jeikove jey, nomendái ha noñemendái. 36 Ndaikatumoʼãvéima omano hikuái, ojoguágui hikuái umi ángel ndive; ha haʼe Tupã raʼy, haʼégui pe jeikovejey raʼy. 37 Koʼág̃a umi omanóva oikove jey rire, Moisés jepe ohechauka pe kaʼaguýpe, ohenóirõ guare Ñandejárape Abrahán Jára, Isaac Jára ha Jacob Jára. 38 Ha'e ndaha'éi omanóva Jára, oikovéva Tupã uvei. 39 Upémarõ oĩ umi mboʼehára leipegua heʼi: “Mboʼehára, ere porã”. 40 Ha upe rire noñanimái hikuái oporandu chupe mbaʼeveichavérõ. 41 Upéi he'i chupekuéra: —Mba'éicha piko he'i hikuái Cristo ha'eha David ra'y?
42 David voi he'i Salmos kuatiañe'ẽme: “Ñandejára he'i che Járape: Eguapy che akatúape. 43 Ajapo peve ne enemigokuérape nde py ryru. 44 David he'i chupe Ñandejára, mba'éicha piko ha'e ita'ýra? 45 Upéi opavave ohendúvape Jesús he'i hemimbo'e kuérape. 46 Peñangarekóke umi Moisés rembiapoukapy mbo'ehára kuéragui, oguataséva ijao puku, ha ohayhúva omomaitei mercado-pe, umi apyka ijyvatevévape sinagógape, ha umi koty guasu okaru jave. 47 Umíva ho'u umi viúda róga ha oñembo'e puku haguã. MOAKÃHA 21 rehegua 1 Ha omaña yvate ha ohecha umi kuimbaʼe ipirapire hetáva omomboha ijopói pe tesórope. 2 Ha ohecha avei peteĩ viúda mboriahu omomboha upépe mokõi tápa. 3 Ha ha'e he'i: —Añetehápe ha'e peẽme, ko viuda mboriahu omoinge hetave mba'e opavavegui. 4 Opavave ko'ãva omoinge heta mba'e Tupã oikuave'ẽvape. 5 Ha oĩ oñeʼẽva pe témplore, haʼe heʼi: 6 Koʼã mbaʼe pehecháva rehe katu, oúta ára, ndopytamoʼãihápe peteĩ ita ambuéva ári, noñemombomoʼãiva. 7 Haʼekuéra oporandu chupe: “Mboʼehára, ¿arakaʼépa oikóta koʼã mbaʼe?”. ha mbaʼe techaukaha piko oikóta koʼã mbaʼe oiko vove? 8 Ha'e he'i: —Peñangarekóke ani haguã peñembotavy. Hi'aguĩma ára, upévare ani peho hapykuéri. 9 Pehendúvo ñorairõ ha sarambi, ani pekyhyje, koʼã mbaʼe oiko raẽ vaʼerãgui. ha katu pe ipaha ndaha’éi sapy’a ha sapy’a. 10 Upéi he'i chupekuéra: “ Tetãnguéra opu'ãta tetã ndive, ha rréino opu'ãta tetã ndive. 11 Ha tuicha yvyryrýi oikóta opaichagua hendápe, ha ñembyahýi, ha mbaʼasy; ha oikóta yvágagui jehecha kyhyje ha techaukaha tuicháva. 12 Péro opa koʼã mbaʼe mboyve, haʼekuéra omoĩta ipo pende ári ha pendepersegi vaʼerã, pendegueraha sinagógape ha kárselpe, ha pendegueraha rréi ha mburuvichakuéra renondépe che réra káusare. 13 Ha ojevýta peẽme peteĩ testimoniorã. 14 Upévare, pemoĩ pene korasõme, ani pejepy'amongeta mboyve mba'épa pembohováita. 15 Che ameʼẽta peẽme peteĩ ñeʼẽ ha arandu, enterove pene enemigokuéra ndaikatumoʼãiva heʼi ha ndaikatumoʼãi oñemoĩ. 16 Ha penetraisionáta tuvakuéra, joykeʼy, ha pehẽngue ha angirũnguéra; ha oĩ pende apytépe ojukátava hikuái. 17 Ha opa yvypóra ndaijaʼéi penderehe che réra rehehápe. 18 Péro ni peteĩ pene akãrague nomanomoʼãi. 19 Penepasiénsia rupi peguereko pene ánga. 20 Ha pehechávo Jerusalén ojereha ehérsitokuéra reheve, upéicharõ peikuaa hiʼag̃uimbaitemaha pe ñehundi. 21 Upéi umi oĩva Judéape toñani umi montáñape. ha tosẽ umi oĩva ijapytépe; ha ani toike ipype umi oĩva umi tetãme. 22 Koʼãva hína umi ára oñevenga hag̃ua, oñekumpli hag̃ua opa mbaʼe ojehaíva. 23 Ha katu, ai umi hyeguasúva ha umi imemby kambúvare, umi árape! oikótagui tuicha jehasa’asy upe tetãme, ha pochy ko tavayguakuéra ári.
55
LUCAS
24 Ha'e kuéra ho'áta kyse pukúpe ha ojegueraháta prisionéroramo opa tetãme, ha Jerusalén opyrũta gentilkuéragui, oñekumpli peve umi gentil ára. 25 Ha oĩta techaukaha kuarahy, ha jasy, ha mbyjakuérape; ha yvy ári tetãnguéra jehasa’asy, ñembyasy reheve; yguasu ha ola okororõva; 26 Yvypóra korasõ okyhyjégui ha oma'ẽgui umi mba'e oútava ko yvy ape ári, yvága pu'aka oñemomýitagui. 27 Ha upérõ ohecháta hikuái pe Yvypóra Raʼýpe ouha peteĩ araipe puʼaka ha tuicha gloria reheve. 28 Ha oñepyrũvo oiko koʼã mbaʼe, upéicharõ pemaña yvate ha pehupi pene akã; Hi’aguĩmagui pende rredensiõ. 29 Haʼe oñeʼẽ chupekuéra peteĩ ehémplo; Péina pe ígo máta ha opa yvyramáta. 30 Koʼág̃a odispara vove hikuái, pehecha ha peikuaa pendejehegui hiʼag̃uimbaitemaha pe verano. 31 Upéicha avei peẽ pehechávo oikoha ko'ã mba'e, peikuaa Tupã Rréino hi'aguĩmaha. 32 Añetehápe haʼe peẽme: Ko ñemoñare ndohasamoʼãi, oñekumpli peve opa mbaʼe. 33 Yvága ha yvy ohasáta, ha che ñe'ẽ katu ndohasamo'ãi. 34 Ha peñangarekóke pendejehe, ani hag̃ua arakaʼeve pene korasõ henyhẽterei pe mbaʼe kyʼa, pe kaʼu, ha pejepyʼapýgui ko tekovére, ha upéicha upe ára ou peẽme peikuaaʼỹre. 35 Oúta peteĩ ñuhãicha opavave oikóva ko yvy ape ári. 36 Upévare peñangarekóke ha peñemboʼe tapiaite, ikatu hag̃uáicha pejekuaa pememeʼẽha pejehekýi hag̃ua opa koʼã mbaʼe oikótavagui, ha peñemboʼy hag̃ua Yvypóra Raʼy renondépe. 37 Ha ára jave haʼe omboʼe hína pe témplope; Ha pyharekue osẽ ha opyta pe yvyty héravape Olivo yvyty. 38 Koʼẽmbotávo umi hénte ou hendápe témplope ohendu hag̃ua chupe.
13 Oho hikuái ha ojuhu Jesús he'i haguéicha chupekuéra, ha ombosako'i hikuái Pascua. 14 Oguahẽvo pe óra, oguapy hendive umi 12 apóstol. 15 He'i chupe kuéra: —Aipotaiterei ningo akaru penendive ko Páskua ahasa mboyve. 16 Che haʼégui peẽme, ndaʼumoʼãvéima chugui, oñekumpli peve Tupã rréinope. 17 Upéi ojagarra pe kópa ha oagradese ha heʼi: “ Pejagarra ko mbaʼe ha pembojaʼo peẽme. 18 Che haʼe peẽme, ndaʼumoʼãi pe parral yva, ou peve Tupã rréino. 19 Upéi ojagarra mbuja, oagradese, omboja'o ha ome'ẽ chupekuéra he'ívo: “ Kóva hína che rete oñeme'ẽva penderehehápe. 20 Upéicha avei pe kópa okaru rire, heʼi: “ Ko kópa haʼe hína pe testamento pyahu che ruguype, oñeñohẽva penderehehápe”. 21 Ha katu, péina ápe, pe chetraisionáva po oĩ chendive mesa ári. 22 Ha añetehápe pe Yvypóra Ra'y oho, ojedesidi haguéicha, ha katu ai pe kuimba'e oñetraisiona va'ekuére chupe! 23 Ha oñepyrũ oporandu hikuái ojuehe, mávapa ijapytepekuéra ojapóta ko mbaʼe. 24 Ha oĩ avei peteĩ ñorairõ ijapytepekuéra, mávapa ijapytepekuéra ojeikuaavaʼerã tuichavéva. 25 He'i chupe kuéra: —Umi tetã ambuegua ruvicha kuéra oisãmbyhy hese kuéra. ha umi oipurúva autorida hiʼarikuéra oñembohéra benefactor. 26 Peẽ katu ani peiko upéicha, pe tuichavéva pende apytépe toiko pe imitãvévaicha. ha pe mburuvicha, pe oservívaicha. 27 ¿Mbaʼépa pe tuichavéva, pe oguapýva okaruhápe térã pe oservíva? ¿ndaha'éi piko pe oguapýva tembi'úpe? ha katu che aime pende apytépe pe oservívaicha. 28 Peẽ haʼe umi osegíva chendive che pyʼaraʼãme. 29 Ha amoĩ peẽme peteĩ rréino, che Ru omoĩ haguéicha chéve; 30 Ikatu hag̃uáicha pekaru ha peyʼu che mesápe che Rréinope, ha peguapy umi trónope pehusga hag̃ua umi doce tribu Israelgua. 31 Ñandejára he'i: “ Simón, Simón, péina ápe, Satanás oipota peẽme, penemongu'e haguã trígoicha. 32 Che katu añembo'e nderehe ani haguã okañy nde jerovia. 33 He'i chupe: —Che Jára, aimema aha haguã nendive ka'irãime ha ñemano meve. 34 Ha'e he'i: —Pedro, ha'e ndéve, pe gallo nosapukái ko árape, renega mboyve mbohapy jey chekuaaha. 35 Ha he'i chupe kuéra: —Amondo ramo guare peẽme mba'e ryru, ryru ha sapatu'ỹre, ¿peteĩ piko ofalta peẽme mba'eve? Ha'e kuéra he'i: Mba'eve. 36 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Ko'ágã katu, pe oguerekóva ibolsillo, tojagarrá ha avei pe ikyse puku. 37 Che ha'e peẽme, ko'ã mba'e ojehaíva ojejapo va'erãha gueteri che py'apýpe: “Ojeikuaa ha'e umi hembiapo vaíva apytépe. 38 Ha'e kuéra he'i: —Che Jára, péina ápe mokõi kyse puku. Ha he'i chupe kuéra: —Oĩ porãma. 39 Osẽ ha oho jepiveguáicha, yvyty Olivotýpe. ha hemimboʼekuéra oho avei hapykuéri. 40 Oguahẽvo upe tendápe, he'i chupekuéra: —Peñembo'e ani haguã peike jepy'ara'ãme.
MOAKÃHA 22 rehegua 1 Hiʼag̃uíma pe fiésta de pan ilevaduraʼỹva, hérava Páskua. 2 Ha umi saserdóte ruvicha ha mboʼehára leipegua oheka mbaʼéichapa ikatu ojuka chupe; okyhyjégui hikuái tavayguakuéragui. 3 Upéi Satanás oike Judas rendápe hérava Iscariote, haʼéva umi doce apytégui. 4 Ha oho, ha oñeʼẽ saserdóte ruvicha ha kapitán ndive, mbaʼéichapa ikatu otraisiona chupe chupekuéra. 5 Ha ovyʼa hikuái, ha ojapo konvénio omeʼẽtaha chupe pláta. 6 Ha hae opromete, ha oheka oportunida otraisiona hagu chupekura pe atyguasu ndaipe. 7 Upéi og̃uahẽ pe ára ojejuka hag̃ua pe Páskua. 8 Ha'e omondo Pedro ha Juan-pe: —Tapeho pembosako'i oréve Pascua rokaru haguã. 9 Ha'e kuéra oporandu chupe: —Moõ piko reipotáta rombosako'i? 10 Ha'e he'i chupe kuéra: —Péina ápe, peike vove pe távape, peteĩ kuimba'e ogueraháva y ryru. omoirũ chupe pe óga oikehápe. 11 Peje pe óga járape: ‘Mbo'ehára he'i peẽme: ‘Moõpa oĩ pe koty invitádo, che remimbo'e kuéra ndive ha'uhápe Pascua? 12 Ha'e ohechaukáta peẽme peteĩ koty guasu yvategua oñembosako'íva, upépe pembosako'i.
56
LUCAS
41 Upéi ojei chuguikuéra peteĩ ita puku rupi, oñesũ ha oñemboʼe. 42 He'i: “ Che Ru, reipotáramo, eipe'a chehegui ko kópa. 43 Upéi ojehechauka chupe peteĩ ánhel yvágagui omombarete hag̃ua chupe. 44 Ha hasyeterei rupi oñembo'e ipy'aite guive, ha sudor ha'ete ku tuicha tuguy ho'áva yvýpe. 45 Opu'ãvo oñembo'égui ha oguahẽ hemimbo'ekuéra rendápe, ojuhu chupekuéra okeha ñembyasy. 46 Ha oporandu chupekuéra: —Mba'ére piko peke? pepu'ã ha peñembo'e, ani haguã peike jepy'ara'ãme. 47 Haʼe oñeʼẽ aja gueteri, ohecha heta hénte, ha pe ojeheróva Judas, peteĩva umi doce apytégui, oho henonderãkuéra ha oñemboja Jesús rendápe ohetũ hag̃ua chupe. 48 Jesús katu he'i chupe: —Judas, ¿retraisiona piko peteĩ añuãme Yvypóra Ra'ýpe? 49 Umi oĩva ijerére ohechávo mbaʼépa oikóta upe rire, heʼi chupe: “Che Ruvicha, ¿jajuka piko kyse puku reheve?”. 50 Peteĩva oinupã pe súmo saserdóte rembiguáipe ha oikytĩ chugui ijapysa akatúa. 51 Jesús he'i: —Peheja ko'ágã peve. Ha opoko ijapysápe ha omonguera chupe. 52 Upémarõ Jesús heʼi umi saserdóte ruvicha, umi kapitán del témplo ha umi ansiáno ou vaʼekuépe hendápe: “¿ Peẽ piko pesẽ kyse puku ha yvyra reheve pe mondaha reheguáicha?”. 53 Ára ha ára aime jave penendive témplope, ndapeipysoivaʼekue che po, péro koʼág̃a haʼe pende óra ha pytũmbýpe. 54 Upéi ojagarra chupe hikuái ha ogueraha chupe saserdóte guasu rógape. Ha Pedro oho hapykuéri mombyry. 55 Omyendy rire tata pe salón mbytépe ha oñemoĩ oñondive, Pedro oguapy ijapytepekuéra. 56 Peteĩ kuñataĩ omaña chupe oguapy aja tata ykére, ha omaña porã hese ha heʼi: “Ko kuimbaʼe oĩ avei hendive”. 57 Upéi haʼe onega chupe ha heʼi: “Kuña, che ndaikuaái chupe”. 58 Upe riremi ambue ohecha chupe ha he'i: —Nde avei ha'e kuéra apytépe. Pedro he'i: —Karai, che ndaha'éi. 59 Peteĩ óra rupi, ótro heʼi: “Añetehápe ko karai oĩ avei hendive, haʼe ningo Galileagua”. 60 Pedro he'i: —Karai, ndaikuaái mba'épa ere. Ha upepete oñe'ẽ aja gueteri, pe gallo otyryry. 61 Ñandejára ojere ha omaña Pédrore. Pedro imandu'a Ñandejára ñe'ẽre, he'i hague chupe: “ Gallo osapukái mboyve, mbohapy jey che negáta”. 62 Ha Pedro osẽ hasẽ ha hasẽ vaieterei. 63 Umi kuimbaʼe ojokóva Jesúspe oñembohory hese ha oinupã chupe. 64 Ombotypa rire hesa, oinupã chupe hovaitépe ha oporandu chupe: —Eprofetisa, ¿máva piko ndeinupã? 65 Ha heta mbaʼe oñeʼẽ vai hese hikuái. 66 Ko'ẽmbotávo, oñembyaty umi anciano tetãygua, saserdóte ruvicha ha mbo'ehára leipegua, ha ogueraha Jesúspe ikonsehohápe ha he'i: 67 Nde piko pe Cristo? emombe'u oréve. Ha he'i chupe kuéra: —Amombe'úramo peẽme, ndapegueroviamo'ãi. 68 Ha che avei aporandúramo peẽme, napembohováimoʼãi chéve, ni cherejamoʼãi aha. 69 Koʼágui rire pe Yvypóra Raʼy oguapýta Tupã puʼaka akatúape.
70 Upéi opavave he'i: —Nde piko Tupã Ra'y? Ha he'i chupe kuéra: Peẽ peje che ha'eha. 71 Ha'e kuéra he'i: —Mba'e piko ñaikotevẽve testimonio? ñande voi ñahendúgui ijuru teépe. MOAKÃHA 23 rehegua 1 Ha opavave opuʼã ha ogueraha chupe Pilato rendápe. 2 Ha'e kuéra oñepyrũ oakusa chupe ha he'i: “Rojuhu ko karai ombotavyha tetãme ha ombotove ome'ẽ haguã impuesto César-pe, he'ívo ha'eha Cristo ha'eha peteĩ Rréi”. 3 Pilato oporandu chupe: —Nde piko hudío ruvicha guasu? Ha'e katu he'i chupe: —Nde ere. 4 Upémarõ Pilato heʼi umi saserdóte ruvicha ha pe puévlope: “Ndajuhúi mbaʼeve ivaíva ko kuimbaʼépe”. 5 Ha'e kuéra katu ipy'ahatãve ha he'i: “Ha'e omomýi tavayguakuérape, ombo'évo opa judíope, oñepyrũvo Galilea guive ko'ápe peve”. 6 Pilato ohendúvo Galilea, oporandu pe kuimbaʼépa Galileagua. 7 Ha oikuaa riremínte haʼeha Herodes poguýpe, omondo chupe Herodes rendápe, haʼe voi oĩ vaʼekue avei Jerusalénpe upe tiémpope. 8 Herodes ohechávo Jesúspe, ovy'aiterei, are guivéma ohechaségui chupe, ohendúgui heta mba'e chugui. ha ohaʼarõ ohecha hague algún milagro haʼe ojapovaʼekue. 9 Upéi oporandu hendive heta ñeʼẽme; ha katu nombohovái chupe mba'eve. 10 Upéi umi saserdóte ruvicha ha mboʼehára leipegua oñemboʼy ha oakusa vaieterei chupe. 11 Herodes ñorairõhára ndive ombohory hese, oñembohory hese ha omonde hese peteĩ ao porãite ha omondo jey chupe Pilato rendápe. 12 Upe árape voi Pilato ha Herodes oñoangirũ, upe mboyve oñorairõ vaʼekue ojuehe. 13 Pilato ombyatypa rire umi saserdóte ruvicha, mburuvichakuéra ha puévlope. 14 He'i chupe kuéra: “Peẽ pegueru chéve ko kuimba'épe, peteĩ ombotavývaicha pe tavayguakuérape. 15 Nahániri, ni Herodes jepe, che pombou hendápe. ha, péina ápe, ndojejapói hese mbaʼeve omanóva. 16 Upévare akastigáta chupe ha apoíta chugui. 17 (Tekotevẽ ningo opoi peteĩvape chupekuéra pe karu guasu aja). 18 Ha'e kuéra osapukái peteĩ jeýpe ha he'i: “Eipe'a ko kuimba'égui ha epoi oréve Barrabásgui. 19 (Oñemoĩ kárselpe opuʼã haguére pe siudápe ha oporojuka haguére). 20 Upémarõ Pilato opoisérõ guare Jesúsgui, oñeʼẽ jey chupekuéra. 21 Ha'e kuéra katu osapukái ha he'i: —Pemosai kurusúre, pemosaingo kurusúre. 22 Mbohapyha jey he'i chupe kuéra: —Mba'ére piko, mba'e ivaíva piko ojapo? Ndajuhúi mba'eveichagua mba'e oporojukáva chupe, upévare akastigáta chupe ha ahejáta oho. 23 Ha pyaʼe voi oñeʼẽ hatã hikuái, ojerurévo chupe ojejuka hag̃ua kurusúre. Ha ha'e kuéra ha pa'i ruvicha kuéra ñe'ẽ ipu'aka. 24 Ha Pilato okondena ojapo hag̃ua haʼekuéra ojerureháicha.
57
LUCAS
25 Ha haʼe opoi chupekuéra pe ojepoi vaʼekue kaʼirãime opuʼã ha oporojuka haguére, haʼekuéra oipotavaʼekue; ha'e katu ome'ẽ Jesúspe ha'ekuéra oipotaháicha. 26 Ha ogueraha aja chupe hikuái, ojagarra hikuái peteĩ Simón, Cireneo, osẽva pe ñúgui, ha omoĩ hiʼári pe kurusu, haʼe ogueraha hag̃ua Jesús rapykuéri. 27 Ha oho hapykuéri peteĩ aty guasu tavayguakuéra, ha kuña, ojaheʼo ha oñembyasýva avei hese. 28 Jesús ojere hendápe kuéra he'i: —Jerusalén rajykuéra, ani pehasẽ cherehe, pejahe'o katu pendejehe ha pene ra'ykuérare. 29 Og̃uahẽta umi ára heʼítava hikuái: “Ovyʼa umi imemby’ỹva, umi imemby araka’eve imemby’ỹva, ha umi imemby araka’eve nomembýiva”. 30 Upéi oñepyrũta heʼi hikuái umi montáñape: “Peʼa ñande ári!” ha umi yvyty peve: Orejaho'i. 31 Haʼekuéra ojapóramo koʼã mbaʼe peteĩ yvyramáta hovy asývape, ¿mbaʼépa ojejapóta isekohápe? 32 Ha oĩ avei ambue mokõi, mbaʼe vai apoha, ojegueraha hendive ojejuka hag̃ua. 33 Ha og̃uahẽvo hikuái pe lugár héravape Calvario, upépe ohupi hikuái kurusúre chupe, ha umi mbaʼe vai apohare, peteĩva ijakatúape ha ambuépe ijasu gotyo. 34 Upémarõ Jesús he'i: —Che Ru, eperdona chupekuéra. ndoikuaáigui hikuái mba'épa ojapo. Omboja'o hikuái ijao ha oity hikuái sorteo. 35 Ha tavayguakuéra oñembo'y omaña. Umi mburuvicha kuéra avei oñembohory hese he'ívo: —Ha'e osalva ambue tapichápe. tojesalva, ha'éramo Cristo, Tupã oiporavova'ekue. 36 Umi soldádo oñembohory avei hese, ou hendápe ha oikuaveʼẽ chupe vinagre. 37 Ha he'i: —Nde ha'éramo judío kuéra ruvicha guasu, ejesalva. 38 Ojehai avei hese peteĩ letra griégo, latín ha evréope: “Kóva hína hudío rréi”. 39 Peteĩva umi mbaʼe vai apoha oñeñapytĩvaʼekue ojahéi hese ha heʼi: “Nde haʼéramo Cristo, ejesalva ndejupe ha oréve”. 40 Pe ótro katu omongavaju chupe ha heʼi: —Nderekyhyjéi piko Ñandejáragui, reime haguére pe kondenasiónpe? 41 Ha añetehápe ñande hekojojáva; Jahupyty niko pe mba'e jajapova'ekue ñande rembiapokuére, ha ko kuimba'e ndojapói mba'eve ivaíva. 42 Upéi he'i Jesúspe: —Che Ruvicha, nemandu'áke cherehe reju vove ne Rréinope. 43 Jesús he'i chupe: —Añetehápe ha'e ndéve: Ko árape reiméta chendive paraísope. 44 Upémarõ 6ha aravo rupi, ha oĩ pytũmbýpe opa yvy ape ári noveha aravo peve. 45 Kuarahy iñypytũ, ha pe témplo vállo ojepeʼa mbytépe. 46 Jesús osapukái hatã, he'i: “ Che Ru, nde pópe amoĩ che espíritu . 47 Pe senturión ohechávo pe oikóva, omombaʼeguasu Ñandejárape ha heʼi: “Añetehápe kóva ningo peteĩ kuimbaʼe hekojojáva”. 48 Ha enterove umi hénte oñembyatýva upe lugárpe, ohechávo umi mbaʼe ojehúva, oinupã ijyva ha ojevy. 49 Opa umi oikuaáva ha umi kuña oúva hapykuéri Galilea guive, oñembo'y mombyry ohechávo ko'ã mba'e. 50 Ha, péina ápe, oĩ peteĩ kuimbaʼe hérava José, consejero; ha ha'e peteĩ kuimba'e porã ha hekojojáva.
51 (Upéva ndoguerohorýikuri umi mba'e he'íva ha hembiapokue.) ha'e Arimateagua, peteĩ táva hudío pegua. 52 Ko karai oho Pilato rendápe ha ojerure Jesús retekue. 53 Upéi oguenohẽ ha ombojere línope ha omoĩ peteĩ sepultúrape, oñeñotỹ haguépe arakaʼeve avavépe. 54 Ha upe árape oñembosakoʼi, ha hiʼag̃uíma pytuʼuha. 55 Ha umi kuña oúva hendive Galileagui, oho hapykuéri ha ohecha pe sepultúra ha mba'éichapa oñeñotỹ hetekue. 56 Ha ojevy hikuái, ha ombosakoʼi especia ha mbaʼe ryakuã porã; ha opytu'u pytu'uha árape tembiapoukapy he'iháicha. MOAKÃHA 24 rehegua 1 Pe primer día de la semána, koʼẽmboteterei, og̃uahẽ hikuái pe sepultúrape, oguerúvo umi mbaʼe hyakuã porãva oprepara vaʼekue, ha ótro avei hendivekuéra. 2 Ha ojuhu hikuái pe ita ojerokyha pe sepultúragui. 3 Oike hikuái ha ndojuhúi Ñandejára Jesús retekue. 4 Ha ojehu, oñemondýivo hikuái, péina ápe, mokõi kuimba'e oñembo'y ijykére ijao omimbipáva. 5 Ha okyhyje ha oñesũvo yvýpe, oporandu chupekuéra: — Mba'ére piko peheka umi oikovéva omanóva apytépe? 6 Ha'e noĩri ko'ápe, opu'ã uvei. 7 He'i: “Pe Yvypóra Ra'y oñeme'ẽva'erã kuimba'e angaipa pópe, ha ojejuka kurusúre, ha mbohapyha árape opu'ã jey vaerã”. 8 Ha imanduʼa hikuái iñeʼẽre. 9 Ha ou jey pe sepultúragui ha omombeʼu opa koʼã mbaʼe umi once ha umi hembývape. 10 María Magdalena, Juana, Santiago sy, María ha ambue kuña oĩva hendivekuéra, omombe'u ko'ã mba'e apóstolkuérape. 11 Ha iñeʼẽ haʼete chupekuéra mombeʼupy rei, ha ndogueroviái hikuái. 12 Upémarõ Pedro opuʼã ha odipara pe sepultúrape. ha oñesũvo, ohecha umi ao de líno oñenóva ha oho, oñesorprende ijupe pe ojehúvare. 13 Upe árape mokõi ijapyteguikuéra oho peteĩ puévlo héravape Emaúspe, opytáva Jerusaléngui 70 kilómetro rupi. 14 Ha oñeʼẽ hikuái oñondivepa opa koʼã mbaʼe oikovaʼekuére. 15 Ha'e kuéra oñomongeta ha oñomongeta aja hikuái, Jesús oñemboja ha oho hendivekuéra. 16 Ha katu hesakuéra ojejoko ani haguã oikuaa chupe. 17 Ha he'i chupe kuéra: —Mba'eichagua momarandu piko ko'ãva peguereko ojuehe, peguata aja ha peñembyasy? 18 Peteĩva hérava Cleopas, heʼi chupe: “¿Nde piko peteĩ extranhéro Jerusalénpe, ha ndereikuaái umi mbaʼe oikóva upépe koʼã árape?”. 19 Jesús oporandu chupekuéra: —Mba'e mba'épa? Ha'e kuéra he'i chupe: —Jesús Nazaretgua rehe, ha'e vaekue peteĩ maranduhára ipu'akapáva hembiapo ha iñe'ẽme Tupã ha opa tetã renondépe. 20 Ha mbaʼéichapa umi saserdóte ruvicha ha ore ruvichakuéra omeʼẽ chupe oñekondena hag̃ua omano hag̃ua, ha ohundi chupe kurusúre. 21 Ore katu rojerovia ha'eha pe orredimi va'erãha Israel-pe, ha opa ko'ã mba'e ári, ko árape mbohapyha ára ojejapo hague ko'ã mba'e. 22 Heẽ, ha oĩ avei kuña ore atygua ore sorprende, oĩva ñepyrũrã pe sepultúrape;
58
LUCAS
23 Ha ndotopáivo hikuái hetekue, ou hikuái, heʼívo, ohecha hague avei hikuái peteĩ visión ángel rehegua, heʼíva haʼe oikoveha. 24 Oĩ orendive oho pe sepultúrape ha ojuhu umi kuña heʼi haguéicha, péro ndohechái chupe. 25 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Peẽ itavy ha ipy'a mbeguevéva peguerovia haguã opa mba'e proféta he'iva'ekue. 26 ¿Ndahaʼéi piko Cristo ohasa asy vaʼerãmoʼã koʼã mbaʼe ha oike igloria-pe? 27 Ha oñepyrũvo Moisés ha opa proféta-pe, omyesakã chupekuéra opa Escritura-pe umi mbaʼe oñeʼẽva ijehe. 28 Upéi oñemoag̃ui hikuái pe puévlo ohohápe hikuái, ha haʼe ojapo haʼete ku ohosevéva. 29 Ha'e kuéra katu ojopy chupe ha he'i: “Epyta orendive, ka'aru potaitéma ha ára hi'ári”. Ha oike opyta haguã hendive kuéra. 30 Upéi oguapy aja hendive kuéra okaru jave, ogueraha mbujape, ohovasa, omboja'o ha ome'ẽ chupekuéra. 31 Ha ojepeʼa hesakuéra, ha oikuaa chupe hikuái; ha okañy chuguikuéra. 32 Haʼekuéra heʼi ojupe: “¿Ndahaʼéi piko ñande pyʼa okáiva ñande pyʼapýpe haʼe oñeʼẽ aja orendive tapére ha oipeʼa aja oréve Ñandejára Ñeʼẽ? 33 Upéi opu'ã hikuái upe aravópe ha ohojey Jerusalénpe, ha ojuhu umi 11 oñembyaty ha hendivekuéra. 34 He'i: “Ñandejára opu'ã jey ha ojehechauka Simónpe”. 35 Ha omombeʼu hikuái mbaʼépa oiko pe tapére, ha mbaʼéichapa ojekuaa chupe chuguikuéra mbujape. 36 Oñe'ẽ aja hikuái péicha, Jesús voi oñembo'y ijapytepe kuéra ha he'i chupekuéra: —Toiko py'aguapy peẽme. 37 Ha katu haʼekuéra okyhyje ha okyhyje, ha oimoʼã ohecha hague hikuái peteĩ espíritu. 38 Ha he'i chupe kuéra: —Mba'ére piko pejepy'apy? ha mbaʼére piko heñói pene korasõme umi pensamiénto? 39 Emañamína che po ha che py, haʼeha che voi: che eñangareko ha ehecha; peteĩ espíritu ndorekóigui so’o ha kangue, pehechaháicha che arekoha. 40 Ha heʼi rire péicha, ohechauka chupekuéra ipo ha ipy. 41 Ha'e kuéra ndogueroviái gueteri vy'águi ha oñesorprende, Jesús he'i chupekuéra: “ Peẽ piko ko'ápe tembi'u? 42 Ome'ẽ chupe hikuái peteĩ pira ro'ysã ha peteĩ panal de eíra pehẽngue. 43 Haʼe ojagarra ha okaru henondépe. 44 Ha he'i chupekuéra: —Ko'ãva ha'e vaekue peẽme aime aja gueteri penendive, oñekumpli vaerãha opa mba'e ojehaíva Moisés Léi, proféta ha Salmo-pe. che rehe. 45 Upémarõ Jesús oipeʼa chupekuéra iñarandu, ikatu hag̃uáicha haʼekuéra ontende Ñandejára Ñeʼẽme. 46 Ha he'i chupe kuéra: —Péicha ojehai, Cristo ohasa asy ha opu'ã jey omanóva apytégui mbohapyha árape. 47 Ha oñemombeʼu hag̃ua hérape pe arrepentimiento ha angaipakuéra rremisión opa tetãnguéra apytépe, oñepyrũvo Jerusalén-gui. 48 Ha peẽ haʼe testígo koʼã mbaʼére. 49 Ha, péina ápe, amondo pende ári che Ru ñeʼẽmeʼẽ, ha katu pepyta Jerusalén távape, pehupyty peve puʼaka yvate guive. 50 Upéi ogueraha chupekuéra Betania peve, ha ohupi ipo ha ohovasa chupekuéra.
51 Ha ojehu, ohovasa aja chupekuéra, ojei chuguikuéra ha ojegueraha yvágape. 52 Ha'e kuéra omomba'e guasu chupe ha ohojey Jerusalénpe tuicha vy'ápe. 53 Ha oĩ meme témplope, omombaʼeguasúvo ha ohovasa Tupãme. Amén.
59
Juan
27 Haʼe hína pe oútava che rapykuéri, pe iporãvéva cherehe, ha namereséi aipeʼa chugui isapatu ryru. 28 Koʼã mbaʼe oiko Betabarape, Jordán mboypýri, Juan oporovautisa haguépe. 29 Ambue árape Juan ohecha Jesús ouha hendápe ha he'i: “Péina pe Tupã Ovecha Ra'y, oipe'áva ko yvy ape ári angaipa”. 30 Kóva hína pe haʼe vaʼekue hese: “Che rire oúta peteĩ kuimbaʼe iporãvéva che renondépe. 31 Che ndaikuaái chupe, ha ojekuaauka haguã Israel-pe, upévare aju amongaraívo ýpe. 32 Upémarõ Juan omombeʼu: “Ahecha pe Espíritu oguejyha yvágagui peteĩ palómaicha, ha opyta hiʼári”. 33 Che ndaikuaái chupe, ha katu pe chembou vaekue amongarai haguã ýpe, he'i chéve: “Pe rehechátava hi'ári pe Espíritu oguejy ha opyta hi'ári, ha'e pe omongaraíva Espíritu Santo rupive.” 34 Ha ahecha, ha ameʼẽ testimonio kóva haʼeha Tupã Raʼy. 35 Ko'ẽ rire, Juan oñembo'y jey ha mokõi hemimbo'e. 36 Ha omañávo Jesús rehe oguata aja, he'i: “Péina pe Tupã Ovecha Ra'y! 37 Umi mokõi disípulo ohendu oñeʼẽha chupe, ha oho Jesús rapykuéri. 38 Upémarõ Jesús ojere ha ohecha chupekuéra ohoha ohóvo, ha oporandu chupekuéra: —Mba'e piko peheka? -Mbo'ehára, he'iséva: Mbo'ehára, moõ piko reiko? 39 He'i chupe kuéra: Peju pehecha. Oguahẽ hikuái ha ohecha moõpa ha'e oiko ha opyta hendive upe árape. 40 Peteĩva umi mokõi ohendúva Juan oñe'ẽ ha oho hapykuéri, ha'e Andrés, Simón Pedro ryvy. 41 Otopa raẽ iñermáno Simónpe ha heʼi chupe: “Rotopa pe Mesías, haʼéva pe Cristo”. 42 Ha'e ogueraha chupe Jesús rendápe. Jesús ohechávo chupe, he'i: —Nde hína Simón Joná ra'y. 43 Upe árape Jesús ohose Galileape, ha ojuhu Felipe ha he'i chupe: —Eju che rapykuéri. 44 Felipe ha'e Betsaida, Andrés ha Pedro táva. 45 Felipe ojuhu Natanael-pe ha he'i chupe: —Ore rojuhu Jesús Nazaretgua, José ra'y, Moisés ohai vaekue Léi ha maranduhára kuéra. 46 Natanael he'i chupe: —Ikatu piko osẽ mba'e porã Nazarétgui? Felipe he'i chupe: —Eju ehecha. 47 Jesús ohecha Natanael ouha hendápe ha he'i hese: “ Péina peteĩ israelíta añetehápe, ndoikóiva ñembotavy! 48 Natanael he'i chupe: —Moõgui piko chekuaa? Jesús he'i chupe: Felipe nerenói mboyve, reime jave ígo máta guýpe, che rohecha. 49 Natanael he'i chupe: —Mbo'ehára, nde hína Tupã Ra'y. nde hína Israel ruvicha guasu. 50 Jesús he'i chupe: —Che ha'égui ndéve, rohecha hague pe ígo máta guýpe, ¿reguerovia piko? rehecháta mba'e tuichavéva ko'ãvagui. 51 Ha he'i chupe: “Añetehápe ha'e peẽme, pehecháta yvága ojepe'a ha Tupã remimboukuéra ojupi ha oguejyha Yvypóra Ra'y ári.
MOAKÃHA 1.1 1 Iñepyrũmbýpe oĩ vaʼekue pe Ñeʼẽ, ha pe Ñeʼẽ oĩ vaʼekue Ñandejára ndive, ha pe Ñeʼẽ haʼe vaʼekue Ñandejára. 2 Upéicha avei iñepyrũmbýpe oiko vaʼekue Ñandejára ndive. 3 Opa mbaʼe ojejapo haʼe rupive; ha heseʼỹ ndojejapói mbaʼeve ojejapo vaʼekue. 4 Chupe oĩ vaʼekue tekove; ha pe tekove haʼe yvypóra resape. 5 Ha pe tesape omimbi pytũmbýpe; ha pe pytũmby noñandúi. 6 Oĩ peteĩ kuimbaʼe Ñandejára ombou vaʼekue, hérava Juan. 7 Umíva ou testimonio ramo, omombe'u haguã pe tesape, opavave oguerovia haguã ha'e rupive. 8 Haʼe ndahaʼéi vaʼekue upe Tesape, síno oñemondo otestifika hag̃ua upe tesape. 9 Upéva haʼe vaʼekue pe Tesape añetegua, ohesapéva opa yvypóra oúvape ko yvy ape ári. 10 Haʼe oĩ vaʼekue ko múndope, ha ko múndo ojejapo haʼe rupive, ha ko múndo ndoikuaái chupe. 11 Haʼe ou imbaʼévape, ha imbaʼéva ndoguerohorýi chupe. 12 Umi orresivi vaʼekue chupe, haʼe omeʼẽ podér oiko hag̃ua chuguikuéra Ñandejára raʼy, umi ojeroviávape hérare. 13 Umíva ndahaʼéi tuguýgui, ni hete rembipotagui, ni yvypóra rembipotagui, ha katu Tupãgui. 14 Ha pe Ñeʼẽgui oiko soʼo, ha oiko ore apytépe, (ha rohecha igloria, pe Túva raʼy peteĩete gloria,) henyhẽva grásia ha añeteguágui. 15 Juan omombe'u hese ha osapukái ha he'i: “Kóva hína pe che ha'eva'ekue: Pe oútava che rapykuéri, iporãve che renondégui. 16 Ha henyhẽgui opa mbaʼe jahupyty, ha grásia grásia rehe. 17 Pe léi omeʼẽ vaʼekue Moisés rupive, péro Jesucristo rupive imbaʼeporã ha pe añetegua ou. 18 Avave ndohechái Tupãme arakaʼeve; pe Ta'ýra peteĩete, oĩva Túva jyva ári, ha'e omombe'u chupe. 19 Juan omombeʼu vaʼekue, umi hudío omondorõ guare Jerusaléngui saserdóte ha levítape oporandu hag̃ua chupe: “¿Máva piko nde?”. 20 Ha hae okonfesa, ha nonegái; ha katu okonfesa: Che ndaha'éi pe Cristo. 21 Ha'e kuéra oporandu chupe: —¿Mba'e piko? Nde piko Elías? Ha ha'e he'i: Che ndaha'éi. Nde piko upe maranduhára? Ha'e he'i chupe: Nahániri. 22 Upémarõ haʼekuéra oporandu chupe: “¿Máva piko nde?”. ikatu haguã ñambohovái umi ñanembou va'ekuépe. Mba'épa ere ndejehegui? 23 Haʼe heʼi: “Che ningo peteĩ osapukáiva pe desiértope: “Emohenda porã Ñandejára rape”, heʼi haguéicha proféta Isaías. 24 Umi oñemondova'ekue ha'e fariséo kuéra. 25 Ha'e kuéra oporandu chupe ha he'i chupe: —Mba'ére piko reporovautisa, ndaha'éiramo pe Cristo, ni Elías, ni pe proféta? 26 Juan he'i chupe kuéra: “Che amongarai ype.
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Mbohapyha árape oiko peteĩ ñemenda Canápe, Galilea retãme. Jesús sy oĩ upépe. 2 Jesús ha hemimbo'e kuéra oñehenói ñemendarã. 3 Ha'e kuéra ndoguerekói víno, Jesús sy he'i chupe: — Ndaipóri hikuái víno.
60
JUAN
4 Jesús he'i chupe: —Kuña, mba'e piko areko nendive? che aravo ne’ĩra gueteri og̃uahẽ. 5 Isy he'i umi tembiguáipe: —Opa mba'e ha'e he'íva peẽme, pejapo. 6 Upépe oñemoĩ 6 yty itaguigua, umi hudíope oñemopotĩháicha, ha káda uno oreko mokõi térã mbohapy abeto. 7 Jesús he'i chupekuéra: —Pemyenyhẽ ýpe umi ytyryru. Ha omyenyhẽ hikuái ijyke peve. 8 He'i chupe kuéra: —Pesẽ ko'ágã ha pegueraha pe karu guasu ruvicha rendápe. Ha ogueraha hikuái. 9 Pe karu guasu ruvicha oproba rire pe y ojejapóva vínogui, ha ndoikuaái moõguipa ou. 10 Ha he'i chupe: —Opavave iñepyrũmbýpe omoĩ víno porã. Yvypóra oka'u porã vove, ivaivéva, nde katu reñongatu pe víno porã ko'ágã peve. 11 Koʼã mbaʼe hechapyrãva ñepyrũ Jesús ojapovaʼekue Caná de Galileape, ha ohechauka iñemombaʼeguasu; ha idisipulokuéra ojerovia hese. 12 Upe rire, Jesús oho Capernáumpe, isy, iñermanokuéra ha idisipulokuéra ndive. 13 Hiʼag̃uimbaitéma pe Páskua umi hudíope g̃uarã, ha Jesús oho Jerusalénpe. 14 Upéi ojuhu Tupaópe umi ovendéva vaka, ovecha ha paloma, ha umi okambiáva viru oguapýva. 15 Ha ojapopa rire peteĩ mbaʼe vai kuruʼi michĩvagui, omosẽpaite chupekuéra témplogui, ovecha ha vakakuérape. ha oñohẽ umi omoambuéva viru, ha oity umi mesa; 16 Ha he'i umi paloma ovendévape: —Pegueraha ko'ã mba'e ko'águi. ani pejapo che Ru rógagui mba'erepy róga ramo. 17 Hemimbo'e kuéra imandu'a Ñandejára Ñe'ẽme he'i hague: “Che ho'upa nde rógape kyre'ỹ”. 18 Upémarõ umi judío heʼi chupe: “¿Mbaʼe milágro piko rehechauka oréve rejapoha koʼã mbaʼe?”. 19 Jesús he'i chupekuéra: —Pehundi ko tupao, ha mbohapy ára rire amopu'ãta. 20 Upémarõ umi hudío heʼi: “Carenta y seis áño oñemopuʼã hague ko témplo, ha remopuʼãtapa tres díape?”. 21 Haʼe katu oñeʼẽ hete témplore. 22 Upémarõ haʼe opuʼã rire omanóva apytégui, idisipulokuéra imanduʼa haʼe heʼi hague chupekuéra upéva; ha oguerovia hikuái pe escritura, ha pe ñeʼẽ Jesús heʼivaʼekue. 23 Jesús oĩrõ guare Jerusalénpe pe Páskua arete jave, heta ojeroviáva hérare, ohechávo umi milágro haʼe ojapo vaʼekue. 24 Jesús katu noñeme'ẽi hese kuéra, oikuaágui opa yvypórape. 25 Ha natekotevẽi avave omombeʼu yvypórare, haʼe oikuaágui mbaʼépa oĩ yvypórape.
4 Nicodemo he'i chupe: —Mba'éicha piko peteĩ kuimba'e onase ituja rire? ikatúpa oike mokõiha jey isy ryepýpe, ha onase? 5 Jesús heʼi: “Añetehápe haʼe ndéve, peteĩ kuimbaʼe nonaséiramo y ha Espíritugui, ndaikatumoʼãi oike Ñandejára Rréinope. 6 Pe hetegui heñóiva ha'e so'o; ha pe Espíritu heñóiva haʼe espíritu. 7 Ani reñesorprende haʼe haguére ndéve: “Penase jey vaʼerã”. 8 Yvytu oipeju oipotahápe, ha rehendu tyapu, ha katu ndaikatúi reikuaa moõguipa ou ha moõpa oho. 9 Nicodemo he'i chupe: —Mba'éicha piko oiko ko'ã mba'e? 10 Jesús he'i chupe: —Nde piko Israel mbo'ehára, ha ndereikuaái ko'ã mba'e? 11 Añetehápe haʼe ndéve, roñeʼẽ roikuaaha, ha rotestifika rohecha hague; ha ndapeguerohorýi ore testimonio. 12 Che amombeʼúramo peẽme umi mbaʼe oĩva ko yvy ape ári, ha peẽ ndapegueroviái, mbaʼéicha piko pegueroviáta, haʼéramo peẽme umi mbaʼe yvagapegua? 13 Ha avave ndojupíri yvágape, síno pe yvágagui oguejyvaʼekue, pe Yvypóra Raʼy oĩva yvágape. 14 Moisés ohupi haguéicha pe mbóipe pe desiértope, upéicha avei pe Yvypóra Raʼýpe ojehupi vaʼerã. 15 Opavave ojeroviáva hese ani omano, toguereko jeikove opave'ỹva. 16 Tupã ohayhuetereígui ko yvy ape ári, ome'ẽvo Ita'ýra peteĩete, ani haguã omano opavave ojeroviáva hese, ohupyty haguã jeikove opave'ỹva. 17 Tupã niko nomboúi Itaʼýrape ko múndope okondena hag̃ua ko múndope. ha'e rupi katu ko mundo ojesalva haguã. 18 Pe ojeroviáva hese noñekondenái, pe ndogueroviáiva katu oñekondenama, ndogueroviáigui Tupã Ra'y peteĩete réra. 19 Ha péva haʼe pe kondenasión, pe tesape ouha ko yvy ape ári, ha yvypóra ohayhu pytũmbýpe tesape rangue, hembiapo vaígui. 20 Opa ojapóva ivaíva ndochaʼéi pe tesape rehe, ni ndoúi pe tesape gotyo, ani hag̃ua ojejaʼe hembiapokue. 21 Ha pe ojapóva añetegua, ou tesape rendápe, ojekuaa haguã hembiapokue, ojejapo hague Tupãme. 22 Koʼã mbaʼe rire, Jesús ha idisipulokuéra ou Judéape. ha upépe opyta hendivekuéra, ha omongarai. 23 Juan oporomongarai hína kuri Enónpe, Salim ypýpe, oĩgui heta y, ha ou hikuái ha ojevautisa. 24 Juan ningo neʼĩra gueteri ojegueraha kárselpe. 25 Upémarõ, unos kuánto Juan disípulo ha umi hudío oporandu mbaʼéichapa oñemopotĩ. 26 Oguahẽ hikuái Juan rendápe ha he'i chupe: —Mbo'ehára, pe oĩva nendive Jordán mboypýri, pe remombe'uva'ekue chupe, péina ápe, ha'e oporovautisa ha opavave ou hendápe. 27 Juan heʼi: —Peteĩ kuimbaʼépe ndaikatúi orresivi mbaʼeve, noñemeʼẽiramo chupe yvágagui. 28 Peẽ voi pemombe'u chéve, ha'e hague: Ndaha'éi pe Cristo, ha katu che añemondo henondépe. 29 Pe nóvio oguerekóva ha'e pe nóvio, ha pe nóvio angirũ oñembo'ýva ha ohendúva chupe, ovy'aiterei pe nóvio ñe'ẽ rehe. 30 Ha'e ombohetaveva'erã, che katu aguejyva'erã. 31 Yvágagui oúva ha'e opa mba'e ári, pe yvy arigua ha'e yvy arigua ha oñe'ẽ yvy ape ári.
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Oĩ vaʼekue peteĩ kuimbaʼe fariséo hérava Nicodemo, haʼéva peteĩ mburuvicha judío kuérape. 2 Umíva ou Jesús rendápe pyharekue ha he'i chupe: — Mbo'ehára, roikuaa nde ha'eha peteĩ mbo'ehára oúva Tupãgui. 3 Jesús he'i chupe: —Añetehápe ha'e ndéve, peteĩ kuimba'e nonasevýiramo, ndaikatúi ohecha Tupã Rréino.
61
JUAN
32 Ha umi mbaʼe haʼe ohecha ha ohendúva, haʼe otestifika; ha avave ndoguerohorýi itestimonio. 33 Pe orresivi vaʼekue itestimonio, osella Tupã añeteguaha. 34 Tupã ombou vaekue niko he'i Tupã ñe'ẽ, Tupã nome'ẽigui chupe Espíritu. 35 Túva ohayhu Ta'ýrape, ha ome'ẽ opa mba'e ipópe. 36 Pe ojeroviáva Ta'ýrare, oguereko jeikove opave'ỹva. Tupã pochy katu opyta hese.
24 Ñandejára ningo peteĩ espíritu, ha umi omombaʼeguasúva chupe omombaʼeguasu vaʼerã chupe espíritu ha añeteguápe. 25 Pe kuña he'i chupe: Che aikuaa ouha Mesías, hérava Cristo. 26 Jesús he'i chupe: —Che añe'ẽva ndéve ha'e. 27 Upérõ ou hemimbo'e kuéra, ha oñesorprende ha'e oñe'ẽha pe kuña ndive. térã: Mba'ére piko reñe'ẽ hendive? 28 Upémarõ pe kuña oheja ijyvyra ha oho pe siudápe ha heʼi umi kuimbaʼépe: 29 Peju pehecha peteĩ kuimbaʼe omombeʼu vaʼekue chéve opa mbaʼe ajapo vaʼekue. 30 Upéi osẽ hikuái pe siudágui ha ou hendápe. 31 Upe aja idisipulokuéra oñemboʼe chupe: “Mboʼehára, ekaru”. 32 Jesús katu he'i chupekuéra: —Areko tembi'u ha'u haguã peẽ ndapeikuaáiva. 33 Upémarõ hemimbo'ekuéra he'i ojupe: —¿Oĩ piko oguerúva chupe ho'u haguã? 34 Jesús he'i chupekuéra: Che rembi'u niko ajapo pe chembou vaekue rembipota ha amohu'ã hembiapo. 35 ¿Ndapejereíri piko: “Oĩ gueteri cuatro mése, ha upéi og̃uahẽ pe kóga? péina ápe, che haʼe peẽme: Pemopuʼã pende resa ha pemaña umi ñúre; haʼekuéra morotĩmagui oñemonoʼõ hag̃ua. 36 Ha pe omono'õva ohupyty hepykue ha ombyaty hi'a tekove opave'ỹvape, ikatu haguã pe oñotỹva ha pe omono'õva ovy'a oñondive. 37 Ha koʼápe añete pe heʼíva: “Peteĩ oñotỹ ha ambue omonoʼõ”. 38 Che pombou pemono'õ haguã pe napeme'ẽiva'ekue mba'eve. 39 Ha heta samaritano upe távapegua ojerovia hese pe kuña he'i haguére: “Omombe'u chéve opa mba'e ajapova'ekue”. 40 Upémarõ umi samaritáno og̃uahẽvo hendápe, ojerure asy chupe opyta hag̃ua hendivekuéra, ha opyta upépe dos día. 41 Ha heta hetave ojerovia iñeʼẽ tee rupi; 42 Ha he'i pe kuñáme: —Ko'ágã ndorogueroviái, ndaha'éi nde ere haguére, ore voi rohendu ha roikuaa upéva ha'eha pe Cristo, ko mundo salvador. 43 Mokõi ára rire osẽ upégui ha oho Galilea-pe. 44 Jesús voi heʼi vaʼekue: “Peteĩ proféta nomombaʼeguasuiha hetãme. 45 Oguahẽvo Galiléape, umi Galileagua orresivi chupe, ohechávo opa mba'e ha'e ojapova'ekue Jerusalénpe pe arete jave. 46 Upémarõ Jesús og̃uahẽ jey Cánape, Galiléape, ha upépe ojapo pe y víno. Oĩ avei peteĩ karai guasu, ha ita'ýra hasy Capernáumpe. 47 Ohendúvo Jesús ouha Judéagui Galiléape, oho hendápe ha ojerure chupe oguejy haguã omonguera haguã ita'ýrape, ha'e omano potaitéma. 48 Upémarõ Jesús he'i chupe: —Nderehecháiramo techaukaha ha mba'e hechapyrãva, ndapegueroviamo'ãi. 49 Pe karai guasu he'i chupe: —Karai, eguejy che memby omano mboyve. 50 Jesús he'i chupe: —Tereho. nde ra'y oikove. Upe kuimba'e oguerovia Jesús he'i vaekue chupe, ha oho. 51 Oguejy jave, hembiguái kuéra ojotopa chupe ha he'i chupe: “Ne ra'y oikove”.
MOAKÃHA 4 rehegua 1 Ñandejára oikuaa rire mba'éichapa umi fariséo ohendu Jesús ojapo ha omongaraiha hetave hemimbo'e Juan-gui. 2 (Jesús voi ndovautisáiramo jepe, idisipulokuérapente). 3 Osẽ Judéagui ha oho jey Galiléape. 4 Ha tekotevẽ ohasa Samária rupi. 5 Upéi og̃uahẽ peteĩ siuda Samáriape, hérava Sicar, hiʼag̃uíva pe yvy Jacob omeʼẽ vaʼekuégui itaʼýra Josépe. 6 Upépe oĩma Jacob ykua. Upémarõ Jesús ikane'õma oho haguére, oguapy péicha pe ykua ári. 7 Upépe ou peteĩ kuña Samariagua onohẽ haguã y, Jesús he'i chupe: “ Eme'ẽ chéve hoy'u haguã”. 8 (Hemimbo'e kuéra oho niko távape ojogua haguã tembi'u). 9 Upémarõ pe kuña Samariagua he'i chupe: “¿Mba'éicha piko nde judío, rejerure chéve hoy'u, ha'éva kuña Samariagua? Umi judío ndojoguái niko umi samaritano ndive. 10 Jesús he'i chupe: —Reikuaárire Tupã jopói ha mávapa he'íva ndéve: “Eme'ẽ chéve mboy'u. rejerure vaerãmo'ã chupe, ha ha'e ome'ẽse ndéve y oikovéva. 11 Pe kuña he'i chupe: —Karai, ndereguerekói mba'eve reguenohẽ haguã, ha pe ykua ipypuku. 12 Nde piko tuichave ore ru Jacobgui, omeʼẽvaʼekue oréve pe ykua, ha hoyʼu vaʼekue chugui haʼe voi, itaʼyrakuéra ha hymbakuéra? 13 Jesús he'i chupe: --Oimeraẽ hoy'úva ko ygui, ijy'uhéi jeýta. 14 Ha katu oimeraẽ hoyʼúva pe y che ameʼẽtavagui, arakaʼeve ndoʼumoʼãi; ha katu pe y ame’ẽtava chupe ha’éta ipype peteĩ ykua y osẽva tekove opave’ỹvape. 15 Pe kuña he'i chupe: “Karai, eme'ẽ chéve ko y, ani haguã che y'uhéi ha aju ko'ápe amboy'u haguã”. 16 Jesús he'i chupe: Tereho ehenói ne ménape ha eju ko'ápe. 17 Pe kuñakarai heʼi: “Ndarekói ména”. Jesús he'i chupe: “ Nde ningo ere porã: Ndarekói che ména. 18 Nde reguerekóma kuri cinco ména. ha pe reguerekóva ko'ágã ndaha'éi ne ména. 19 Pe kuña he'i chupe: —Karai, ahechakuaa nde ha'eha peteĩ maranduhára. 20 Ñande rukuéra omombaʼeguasu vaʼekue ko montáñape; ha peje, Jerusalénpe oĩha yvyporakuéra oadoravaʼerãha. 21 Jesús he'i chupe: —Kuña, che jerovia, og̃uahẽma ára, napemomba'eguasumo'ãiha pe Túvape ni ko montáñape ni Jerusalénpe. 22 Peẽ pemomba'eguasu peẽ ndapeikuaái mba'épa, ore roikuaa mba'épa romomba'eguasu, judío kuéragui ojesalva. 23 Ha katu og̃uahẽ pe ára ha koʼág̃a, umi oadoráva añete omombaʼeguasúta Túvape espíritu ha añeteguápe.
62
JUAN
52 Upéi oporandu chupekuéra mbaʼe órapa oñepyrũ okambia. Ha'e kuéra he'i chupe: Kuehe 7 aravo jave oheja chupe akãnundu. 53 Upémarõ pe túva oikuaa upe aravópe, Jesús he'i hague chupe: “ Ne ra'y oikove. 54 Kóva haʼe jey pe segundo milágro Jesús ojapo vaʼekue, osẽrõ guare Judéagui Galiléape.
ha ndoikemoʼãi kondenasiónpe; ha katu ojehasa ñemanógui tekovépe. 25 Añetehápe ha'e peẽme: Oguahẽta ára ha ko'ágã, umi omanóva ohendúta Tupã Ra'y ñe'ẽ, ha umi ohendúva oikovéta. 26 Túva oguerekoháicha tekove ijehegui; upéicha ome'ẽ Ta'ýrape oguereko haguã tekove ijehe; 27 Ha omeʼẽ chupe autorida ohusga hag̃ua avei, haʼégui Yvypóra Raʼy. 28 Ani peñesorprende koʼã mbaʼére, og̃uahẽma hína pe ára, opavave oĩva umi sepultúrape ohendúta iñeʼẽ. 29 Ha osẽta; umi ojapo vaekue iporãva, oikove jey haguã; ha umi ojapovaʼekue ivaíva, oñekondena jeikove jey peve. 30 Ndaikatúi chejehegui ajapo mba'eve, ahenduháicha, ahusga. ndahekáigui che rembipota, ha katu pe Túva chembou vaekue rembipota. 31 Che amombeʼúramo chejehegui, che testimonio ndahaʼéi añetegua. 32 Oĩ ambue omombeʼúva cherehe; ha aikuaa añeteha pe testimonio haʼe otestifikava cherehe. 33 Pemondo Juan rendápe ha ha'e omombe'u añeteguáre. 34 Che katu ndahupytýi testimonio yvypóragui, ha'e katu ko'ã mba'e pejesalva haguã. 35 Ha'e niko peteĩ tesape hendýva ha omimbipáva, ha peẽ pevy'a sapy'ami hesape rehe. 36 Che katu areko testimonio tuichavéva Juan-gui, umi tembiapo che Ru ome'ẽva chéve amohu'ã haguã, umi tembiapo ajapóva, che testimonio che Túva chembou hague. 37 Ha pe Túva voi, chembou vaekue, otestifika cherehe. Peẽ napehendúi iñe'ẽ araka'eve, ni ndapehechái iforma. 38 Ha peẽ ndapegueroviái iñe'ẽ, ha'e ombou va'ekuére, peẽ ndapegueroviái. 39 Peheka umi escritura-pe; Umívape peimo'ãgui peguerekoha jeikove opave'ỹva. 40 Ha napejuséi che rendápe, peguereko haguã tekove. 41 Che ndarresivii umi kuimbaʼe omombaʼeguasúva. 42 Che katu poikuaa, ndaperekoiha pende pype Tupã mborayhu. 43 Che aju che Ru rérape, ha peẽ ndacherresiviái, ambue oúramo hérape, peẽ peguerohorýta. 44 Mbaʼéicha piko pejeroviakuaa, pemombaʼeguasúva ojupe, ha ndapehekáiva pe ñemombaʼe oúva Tupãgui añoite? 45 Ani peimo'ã che pombojataha pe Túva renondépe, oĩ peteĩ peneakusáva, Moisés, peẽ pejeroviaha hese. 46 Peroviárire Moiséspe, peguerovia vaʼerãmoʼã cherehe. 47 Ha katu ndapegueroviáiramo ijehaipyre, mbaʼéicha piko pegueroviáta che ñeʼẽ?
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Upe rire oiko peteĩ karu guasu judío kuéra; Jesús oho Jerusalénpe. 2 Jerusalénpe ovecha ñemuha ykére oĩ peteĩ estanque, hebréo ñeʼẽme hérava Betesda, orekóva 5 párte. 3 Koʼãva apytépe oĩ hetaiterei hénte ipuʼakapáva, ohechaʼỹva, opytáva, ipiru, ohaʼarõva pe y omýi. 4 Peteĩ tiémpope peteĩ ánhel oguejy pe ynoʼõme ha ombopyʼarory pe y, ha oimeraẽ oike raẽ vaʼekue pe y opyrũ rire, okuera opa mbaʼasy orekóvagui. 5 Upépe oĩ peteĩ kuimbaʼe, ikangy vaʼekue treinta y ocho áño. 6 Jesús ohechávo chupe ijapuha ha oikuaávo are guivéma oiko hague upe kásope, heʼi chupe: “¿ Rekuerase piko?”. 7 Pe kuimba'e ipu'aka'ỹva he'i chupe: “Karai, ndarekói avave, pe y okyhyjéramo, chemoinge haguã pe yno'õme. 8 Jesús he'i chupe: —Epu'ã , ejagarra nde tupa ha eguata. 9 Upepete pe kuimba'e okuera, ha ohupi hupa ha oguata. 10 Umi judío heʼi pe okuera vaʼekuépe: “Apytuʼuha ára. 11 Ha'e he'i chupe kuéra: “Pe chemongueráva, he'i chéve: “Ejagarra nde tupa ha eguata”. 12 Upémarõ haʼekuéra oporandu chupe: “¿Mbaʼe piko pe heʼíva ndéve: ‘Ejagarra nde tupa ha eguata?”. 13 Ha pe kuera vaekue ndoikuaái mávapa ha'e, Jesús oguahẽgui mombyry, hetaiterei hénte oĩ upe tendápe. 14 Upe rire Jesús ojuhu chupe témplope ha heʼi chupe: “ Péina, rekuera, anivéma repeka, ani hag̃ua ou ndéve peteĩ mbaʼe ivaivéva”. 15 Pe kuimbaʼe oho ha omombeʼu umi hudíope Jesús haʼeha pe omonguera vaʼekue chupe. 16 Ha upévare umi hudío opersegi Jesúspe, ha oheka ojuka chupe, ojapo haguére koʼã mbaʼe pytuʼuha árape. 17 Jesús katu he'i chupekuéra: —Che Ru omba'apo ko'ágã peve, ha che amba'apo. 18 Upévare umi hudío ohekave ojuka hag̃ua chupe, pórke haʼe ohundi pe sábado añónte, síno heʼi avei Ñandejára haʼeha Itúva, ha ojoja Ñandejárandi. 19 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Añetehápe ha'e peẽme, Ta'ýra ndaikatúi ojapo mba'eve ijehegui, ha'e ohechaháicha Túva ojapoha. 20 Túva ohayhúgui Ta'ýrape, ha ohechauka chupe opa mba'e ha'e voi ojapóva. 21 Túva omoingove jeyháicha umi omanóvape, ha omoingove chupekuéra; upéicha avei pe Ta'ýra omoingove ha'e oipotávape. 22 Túva ndohusgái avavépe, ome'ẽ uvei opa mba'e huísio Ta'ýrape. 23 Opavave tomomba'e Ta'ýrape, omomba'e guasuháicha Túvape. Pe nomomba'eguasúiva Ta'ýrape, nomomba'éi pe Túva ombou vaekue chupe. 24 Añetehápe haʼe peẽme: Pe ohendúva che ñeʼẽ ha ojeroviáva pe chembou vaʼekuére, oreko jeikove opaveʼỹva,
MOAKÃHA 6 rehegua 1 Ko'ã mba'e rire Jesús ohasa yguasu Galilea ári, ha'éva yguasu Tiberias. 2 Ha hetaiterei hénte oho hapykuéri, ohechávo umi milagro ojapovaʼekue umi hasývare. 3 Jesús ojupi peteĩ montáñape, ha upépe oguapy idisipulokuéra ndive. 4 Hi'aguĩma pe Páskua, judío kuéra arete. 5 Upémarõ Jesús omaña ha ohechávo peteĩ aty guasu ouha hendápe, oporandu Felipe-pe: —Moõgui piko jajoguáta mbujape, ko'ãva ho'u haguã?
63
JUAN
6 Ha péicha he'i ohechauka haguã chupe, ha'e voi oikuaágui mba'épa ojapóta. 7 Felipe he'i chupe: —Doscientos pájano ndohupytýi chupe kuéra, káda uno ho'u haguã michĩmi. 8 Peteĩ hemimbo'e, Andrés, Simón Pedro ryvy, he'i chupe. 9 Ko'ápe oĩ peteĩ mitãkaria'y, oguerekóva cinco pan cebada ha mokõi pira michĩva. 10 Jesús he'i: —Emboguapy umi kuimba'épe. Koʼág̃a oĩma heta kapiʼipe upe lugárpe. Upémarõ umi kuimba'e oguapy, cinco mil rupi. 11 Jesús ogueraha umi pan; ha ome'ẽ rire aguyje, omboja'o hemimbo'e kuérape, ha hemimbo'e kuérape umi oguapývape; ha upéicha avei umi pirakuéragui oipotaháicha. 12 Henyhẽvo hikuái, he'i hemimbo'e kuérape: —Pembyaty umi pehẽngue hembýva, ani haguã okañy mba'eve. 13 Upévare ombyaty hikuái ha omyenyhẽ 12 kanásto umi cinco pan cebada pehẽnguégui, opytáva umi hoʼúvape g̃uarã. 14 Upémarõ umi kuimbaʼe ohechávo pe milágro Jesús ojapo vaʼekue, heʼi: “Añetehápe kóva hína pe proféta oútava ko múndope”. 15 Jesús ohechakuaávo haʼekuéra ouha ojagarrataha chupe mbaretépe, omoĩ hag̃ua chupe rréiramo, haʼe voi oho jey peteĩ montáñape. 16 Oguahẽvo ka'aru, hemimbo'ekuéra oguejy yguasúpe. 17 Oike peteĩ várkope ha ohasa pe mar Capernáum gotyo. Ha ko'ágã iñypytũma, ha Jesús noguahẽi hendápe kuéra. 18 Ha pe mar opuʼã peteĩ yvytu hatã oipeju rupi. 19 Orema rire hikuái veinticinco térã treinta kilómetro rupi, ohecha hikuái Jesúspe oguataha pe mar ári ha oñemoag̃uívo pe várkope. 20 Ha'e katu he'i chupe kuéra: —Che hína. ani rekyhyje. 21 Upéi haʼekuéra orresivi chupe pe várkope, ha upepete pe várko og̃uahẽ pe yvy ohohápe hikuái. 22 Upe árape, umi hénte oñemboʼýva pe mar rembeʼýpe, ohechávo ndaiporiha ótro várko, ndahaʼéiramo pe idisipulokuéra oike haguépe, ha Jesús ndohói hague idisipulokuéra ndive pe kanóape, síno imbaʼéva discípulokuéra oho mombyry ha’eño; 23 (Upéicharõ jepe, Tiberiasgui ou ambue várko ho'uhápe mbujape, Ñandejára ome'ẽ rire aguyje). 24 Upémarõ umi hénte ohechávo noĩriha upépe Jesús, ni idisipulokuéra, ogueraha avei várkope ha og̃uahẽ Capernáumpe oheka Jesúspe. 25 Ojuhúvo chupe hikuái pe mar rembe'ýpe, oporandu chupe: —Mbo'ehára, ¿araka'épa reju ko'ápe? 26 Jesús heʼi chupekuéra: “ Añetehápe haʼe peẽme, ndapehechái haguére umi milágro, peẽ peʼu haguére umi pan ha peñemyenyhẽ haguére. 27 Ani pemba'apo pe tembi'u oñehundíva rehe, pe tembi'u opytátava jeikove opave'ỹva rehe, Yvypóra Ra'y ome'ẽtava peẽme. 28 Ha'e kuéra he'i chupe: —Mba'e piko rojapóta romba'apo haguã Tupã rembiapokuére? 29 Jesús he'i chupekuéra: —Kóva hína Tupã rembiapo, pejerovia haguã pe ha'e ombou va'ekuére. 30 Ha'e kuéra oporandu chupe: —Mba'e techaukaha piko rehechauka rohecha ha roguerovia haguã? mba'e piko remba'apo?
31 Ore rukuéra hoʼu vaʼekue maná pe desiértope; Heʼiháicha Ñandejára Ñeʼẽme: “Omeʼẽ chupekuéra mbuja yvágagui hoʼu hag̃ua”. 32 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Añetehápe ha'e peẽme, Moisés nome'ẽi peẽme upe pan yvágagui. ha katu che Ru ome'ẽ peẽme pe mbujape añetegua yvágagui. 33 Tupã mbuja ha'e pe oguejýva yvágagui ha omoingovéva ko yvy ape ári. 34 Upémarõ haʼekuéra heʼi chupe: “Che Ruvicha, emeʼẽ meme oréve ko mbuja”. 35 Jesús he'i chupe kuéra: —Che hína pe mbujape oporomoingovéva. ha pe ojeroviáva cherehe arakaʼeve ijyʼuhéi moʼãi. 36 Che katu ha'e peẽme: Peẽ avei cherechávo ha ndapegueroviái. 37 Opa umi Túva omeʼẽva chéve oúta che rendápe; ha pe oúva che rendápe ni mbaʼevéicharõ namosẽmoʼãi. 38 Che ningo aguejy yvágagui ndahaʼéi ajapo hag̃ua che rembipota, síno pe chembou vaʼekue rembipota. 39 Ha péva haʼe pe Túva rembipota chembouvaʼekue, opa haʼe omeʼẽvaʼekuégui chéve ndaperdéi mbaʼeve, ha katu amopuʼã jey ára pahápe. 40 Pe chembou vaekue oipota, opavave ohecháva Ta'ýrape ha ojeroviáva hese, toguereko jeikove opave'ỹva. 41 Upémarõ umi hudío oñembohory hese, haʼe heʼi haguére: “Che hína pe pan oguejýva yvágagui”. 42 Ha'e kuéra he'i: —Ndaha'éi piko kóva Jesús, José ra'y, itúva ha isýpe jaikuaáva? Mba'éicha piko ha'e he'i: Che aguejy yvágagui? 43 Jesús he'i chupekuéra: —Ani peñe'ẽmbegue ojuehe. 44 Avave ndaikatúi ou che rendápe, pe Túva chembou vaekue ndoguerúiramo chupe, ha amoingove jeýta chupe ára pahápe. 45 Ñandejára Ñeʼẽme heʼi: “Ñandejára omboʼéta chupekuéra”. Opavave ohendúva ha oikuaava'ekue Túvagui, ou che rendápe. 46 Ndahaʼéi avave ohechavaʼekue Túvape, ndahaʼéiramo pe Tupãgui, ohechavaʼekue pe Túvape. 47 Añetehápe ha'e peẽme, pe ojeroviáva cherehe oguereko jeikove opave'ỹva. 48 Che hína upe pan oporomoingovéva. 49 Pende ypykue ho'u vaekue maná pe desiértope, ha omanóma. 50 Kóva hína pe pan oguejýva yvágagui, peteĩ kuimbaʼe hoʼu hag̃ua chugui, ha ani omano. 51 Che ha'e pe mbujape oikovéva oguejyva'ekue yvágagui, ho'úramo ko mbujape, oikovéta opa ára g̃uarã. 52 Upémarõ umi hudío oñorairõ ojuehe ha heʼi: “¿Mbaʼéicha piko ko kuimbaʼe omeʼẽta ñandéve hoʼo roʼu hag̃ua?”. 53 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Añetehápe ha'e peẽme, ndape'úiramo Yvypóra Ra'y ro'o ha pe'u huguy, ndapeikovéima pende pype. 54 Oimeraẽva hoʼúva che roʼo, ha hoyʼúva che ruguy, oreko jeikove opaveʼỹva; ha amoingove jeýta chupe ára pahápe. 55 Che ro'o niko añetehápe tembi'u, ha che ruguy ha'e mba'yru añete. 56 Pe ho'úva che ro'o ha hoy'úva che ruguy, oiko chepype, ha che avei oiko hendive. 57 Pe Túva oikovéva chembou haguéicha, ha che aikove pe Túva rupive.
64
JUAN
58 Kóva ha'e pe mbuja oguejyva'ekue yvágagui, ndaha'éi pende rukuéra ho'u haguéicha maná ha omanóma. 59 Koʼã mbaʼe Jesús heʼi sinagógape, oporomboʼe aja Capernáumpe. 60 Heta hemimbo'e kuéra ohendúvo ko'ã mba'e he'i: — Kóva niko ñe'ẽ pohýi. máva piko ikatu ohendu? 61 Jesús oikuaávo hemimbo'e kuéra oñe'ẽmbegueha hese, he'i chupekuéra: —Peẽ piko penembopochy ko mba'e? 62 Mbaʼépa ha pehecháramo pe Yvypóra Raʼýpe ojupiha haʼe oĩ haguépe yma? 63 Hae pe espíritu omoingovéva; pe tete ndoipytyvõi mba'eve: umi ñe'ẽ ha'éva peẽme, ha'e espíritu ha ha'e tekove. 64 Péro oĩ pende apytépe ndogueroviáiva. Jesús oikuaa ypy guive mávapa umi ndogueroviáiva ha mávapa otraisiona va'erã chupe. 65 Ha hae he'i: —Upvare ha'e peme, avave ndaikatuiha ou che rendpe, nome'ẽiramo chupe che Ru. 66 Upe guive heta idisipulo oho jey ha ndoguatavéima hendive. 67 Upémarõ Jesús he'i umi doce-pe: —Peẽ piko peho avei? 68 Upémarõ Simón Pedro heʼi chupe: —Che Ruvicha, ¿máva rendápe piko rohóta? nde reguereko ñe’ẽ tekove opave’ỹva. 69 Ha roguerovia ha rojerovia nde haʼeha Cristo, Tupã oikovéva Raʼy. 70 Jesús he'i chupekuéra: —Ndaha'éi piko che poiporavóva 12, ha peteĩva pende apytégui aña? 71 Ha'e oñe'ẽ Judas Iscariote rehe, Simón ra'y, ha'e pe otraisiona va'erã chupe, ha'e peteĩva umi 12 apytégui.
16 Jesús heʼi chupekuéra: —Che mboʼepy ndahaʼéi che mbaʼe, síno pe chembou vaʼekue. 17 Oĩramo ojaposéva hembipota, oikuaáta pe mbo'epy, ha'épa Tupãgui, térã añe'ẽpa chejehegui. 18 Pe oñe'ẽva ijehegui, oheka iñemomba'eguasu, ha pe ohekáva iñemomba'eguasu pe ombou vaekue chupe, añete, ha ndaipóri tekovai ipype. 19 ¿Ndahaʼéi piko Moisés nomeʼẽi peẽme pe léi, ha upéicharõ jepe ni peteĩva pende apytégui nokumplíri pe léi? Mba'ére piko peho chejukase? 20 Umi hénte heʼi: “Nde ningo reguereko peteĩ mbaʼepochy, ¿máva piko ndejukase?”. 21 Jesús he'i chupekuéra: —Peteĩ tembiapo ajapo, ha opavave peẽ peñesorprende. 22 Upévare Moisés omeʼẽ peẽme pe sirkunsisión. (ndaha'éi Moisés mba'égui, túva ypykuégui uvei.) ha peẽ pytu'uha árape peñesirkunsida peteĩ kuimba'épe. 23 Peteĩ kuimbaʼe ojesirkunsidáramo sábado árape, ani hag̃ua oñekumpli Moisés léi. ¿Peẽ piko pochy chendive, amonguera haguére peteĩ kuimba'épe pytu'uha árape? 24 Ani pehusga pehechaháicha, pehusga uvei pe juicio hekojojáva. 25 Upémarõ oĩ Jerusaléngua heʼíva: “¿Ndahaʼéi piko kóva pe ojukasehápe hikuái?”. 26 Ha katu, péina ápe, haʼe oñeʼẽ pyʼaguasúpe, ha haʼekuéra ndeʼíri chupe mbaʼeve. ¿Oikuaápa añete umi mburuvicha kóva haʼeha pe Cristo voi? 27 Upéicharõ jepe, jaikuaa ko kuimba'épe moõguipa ou, Cristo ou vove, avave ndoikuaái moõguipa ou. 28 Upémarõ Jesús osapukái témplope omboʼe aja: “ Peẽ chekuaa ha peikuaa moõguipa aju. 29 Che katu aikuaa chupe, che aju chugui ha ha'e chembou. 30 Upémarõ haʼekuéra ojagarrase chupe, péro avave ndojagarrái chupe ipo, neʼĩra gueteri og̃uahẽ hiʼára. 31 Ha heta tavaygua ojerovia hese ha he'i: “Cristo ou vove, ojapótapa hetave milagro ko kuimba'e ojapova'ekuégui? 32 Umi fariséo ohendu umi hénte oñeʼẽmbegueha koʼãichagua mbaʼe hese. ha umi fariséo ha saserdóte ruvichakuéra omondo umi ofisiál ojagarra hag̃ua chupe. 33 Upémarõ Jesús he'i chupe kuéra: Sapy'ami aime penendive, ha upéi aha pe chembou vaekue rendápe. 34 Peẽ cherekáta ha ndachejuhúi, ha che aimehápe ndaikatúi peju upépe. 35 Upémarõ umi hudío oporandu ojupe: “¿Moõ piko ohóta ndorotopamoʼãi chupe?”. ohótapa umi oñemosarambíva gentil-kuéra apytépe, ha ombo’e gentil-kuérape? 36 Mba'eicha piko he'i ko'ã mba'e he'íva: “Cherekáta ha ndachejuhúi, ha moõpa aime, ndaikatúi peju upépe?”. 37 Pe ára pahápe, pe arete guasu ára guasúpe, Jesús oñembo'y ha osapukái ha he'i: —Oĩramo ijy'uhéi, tou che rendápe ha toy'u. 38 Pe ojeroviáva cherehe, heʼiháicha pe Escritura, ipygui osẽta ysyry y oikovéva. 39 (Upéva katu oñe'ẽ pe Espíritu, umi ojeroviáva hese ohupytyva'erãha, Espíritu Santo ne'ĩra gueteri oñeme'ẽ, Jesús noñemomba'eguasúigui gueteri). 40 Heta umi hénte ohendúvo ko mbaʼe heʼi: “Añetehápe kóva hína pe Proféta”. 41 Oĩ katu heʼi: “Kóva hína pe Cristo”. Oĩ katu he'íva: “¿Osẽta piko Cristo Galileagui?” 42 ¿Ndahaʼéi piko Ñandejára Ñeʼẽ heʼíva: “Cristo ouha David ñemoñare apytégui ha Beléngui, David oĩ haguépe?”.
MOAKÃHA 7 rehegua 1 Ko'ã mba'e rire Jesús oguata Galileape, ndoikoséigui judío retãme, umi judío ojukase haguére chupe. 2 Upéi hiʼag̃uíma pe fiésta ojapóva umi hudío tavernákulo. 3 Iñermanokuéra he'i chupe: “Esẽ ko'águi ha tereho Judéape, ne remimbo'e kuéra avei ohecha haguã umi tembiapo rejapova'ekue”. 4 Ndaipóri niko avave ojapóva mba'eve ñemiháme, ha ha'e voi oheka ojekuaa haguã chupe. Rejapóramo ko'ã mba'e, ehechauka ko yvy ape ári. 5 Ijoyke'y kuéra avei ndogueroviái hese. 6 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Ne'ĩra gueteri og̃uahẽ che ára. 7 Ko múndo ndaikatúi ndaijaʼéi nderehe; ha katu cherehe ndaija'éi, che atestifika haguére, hembiapo vaiha. 8 Pejupi ko aretepe: che ndajupíri gueteri ko aretepe; ne’ĩra gueteri og̃uahẽ che ára. 9 Heʼi rire chupekuéra koʼã mbaʼe, opyta gueteri Galileape. 10 Ha katu ijoyke'y kuéra ojupi rire, ha'e oho avei karu guasúpe, ndaha'éi abiertamente, ha'ete ku ñemiháme. 11 Upémarõ umi hudío oheka chupe pe fiéstape ha heʼi: “¿Moõ piko oĩ?”. 12 Umi hénte apytépe heta oñeʼẽmbegue hese, oĩ heʼíva: “Haʼe ningo peteĩ kuimbaʼe ivuénova. ha katu ombotavy tavayguakuérape. 13 Péro avave noñeʼẽi hese okyhyjégui umi hudíogui. 14 Pe fiésta mbyte rupi Jesús oho témplope ha oporomboʼe. 15 Umi judío oñesorprende ha he'i: —Mba'éicha piko ko kuimba'e oikuaa kuatiañe'ẽ, araka'eve noaprendeiva'ekue?
65
JUAN
43 Upémarõ ojoavy tavayguakuéra apytépe haʼe káusare. 44 Ha oĩ ijapytepekuéra ojagarraséva chupe; ha katu avave nomoĩri ipo hese. 45 Upéi umi ofisiál ou umi saserdóte ruvicha ha fariséo rendápe. Ha'e kuéra he'i chupe kuéra: —Mba'ére piko ndapeguerúi chupe? 46 Umi ofisiál heʼi: —Arakaʼeve noñeʼẽi ko kuimbaʼéicha. 47 Upémarõ umi fariséo oporandu chupekuéra: —Peẽ piko peñembotavy avei? 48 ¿Oĩpa umi mburuvicha térã fariséo ojeroviáva hese? 49 Ha katu ko tavayguakuéra ndoikuaáiva pe léi oñemaldesi. 50 Nicodemo he'i chupe kuéra: —Pe ou vaekue Jesús rendápe pyhare, ha'e peteĩva. 51 Ñande léi piko ohusga avavépe, ohendu mboyve chupe ha oikuaa mboyve mba'épa ojapo? 52 Ha'e kuéra oporandu chupe: —Nde piko Galileagua avei? Peheka ha pemaña, Galileagui ndopu'ãi maranduhára. 53 Ha opavave oho hógape. MOAKÃHA 8 rehegua 1 Jesús oho Yvyty Olivotýpe. 2 Ko'ẽmbotávo oike jey Tupaópe, ha opavave tavayguakuéra ou hendápe. ha oguapy ha ombo’e chupekuéra. 3 Ha umi Moisés rembiapoukapy mbo'ehára ha fariséo ogueru hendápe peteĩ kuña ojejapyhýva oporomoakãratĩ haguã. ha omoĩ rire chupe hikuái ijapytépe. 4 Haʼekuéra heʼi chupe: “Mboʼehára, ko kuñáme ojegueraha vaʼekue oporomoakãratĩ jave”. 5 Moisés pe léi he'i ñandéve ojejapi haguã itápe, ¿mba'épa ere? 6 Péicha he'i hikuái, oipy'ara'ãvo chupe, ikatu haguã oakusa chupe. Jesús katu oñesũ ha ikuãme ohai yvýpe, nohendúiramoguáicha chupekuéra. 7 Upémarõ haʼekuéra oporandúvo chupe, haʼe opuʼã ha heʼi chupekuéra: “ Pe pende apytépe oĩʼỹva angaipa, tomombo raẽ hese peteĩ ita”. 8 Ha osũ jey ha ohai yvýpe. 9 Umi ohendúva upéva, ikonsiénsia rupive, osẽ peteĩ teĩ, oñepyrũvo pe itujavéva guive, ipahaite peve. 10 Jesús opuʼã ha ndohechái avavépe pe kuñáme, oporandu chupe: “ Kuña, moõ piko oĩ umi neakusáva?”. avave piko nekondena piko? 11 Ha'e he'i: —Ndaha'éi avave, che Jára. Jesús he'i chupe: Che avei nandekondenamo'ãi. 12 Upémarõ Jesús he'i jey chupekuéra: “ Che hína ko yvy resape. 13 Umi fariséo he'i chupe: —Nde remombe'u ndejehegui. nde kuatiañe’ẽ ndaha’éi añetegua. 14 Jesús he'i chupekuéra: —Che amombe'u ramo jepe chejehegui, añete, che aikuaa moõguipa aju ha moõpa aha. ha katu ndaikatúi peikuaa moõguipa aju ha moõpa aha. 15 Peẽ pehusga hoʼoháicha; Che ndahusgái avavépe. 16 Ha katu ahusgáramo, che huísio añete, ndahaʼéigui cheaño, ha katu che ha pe Túva chembou vaʼekue. 17 Nde Léipe heʼi avei añeteha umi mbaʼe heʼíva mokõi kuimbaʼe. 18 Che haʼe peteĩ amombeʼúva chejehegui, ha pe Túva chembou vaʼekue omombeʼu cherehe.
66
19 Upémarõ haʼekuéra oporandu chupe: —Moõpa oĩ nde Ru? Jess he'i: —Peẽ ndachekuaái ni che Ru. 20 Koʼã mbaʼe Jesús heʼi pe tesórope, oporomboʼe aja témplope. ne’ĩra gueteri og̃uahẽ hi’aravo. 21 Upémarõ Jesús he'i jey chupekuéra: —Aháta che rape ha peẽ cherekáta ha pemanóta pende angaipápe. 22 Upémarõ umi hudío heʼi: “¿Ojejukátapa?”. Ha'e he'ígui: Che ahahápe ndaikatúi peju. 23 He'i chupe kuéra: —Peẽ niko yvýgui. Che ha'e yvágagui, peẽ ko yvy arigua; Che ndaha'éi ko mundopegua. 24 Upévare ha'e peẽme pemanótaha pende angaipápe, ndapegueroviáiramo che ha'eha ha'e, pemanóta pende angaipápe. 25 Upémarõ haʼekuéra oporandu chupe: “¿Máva piko nde?”. Jesús he'i chupe kuéra: --Upe voi ha'e vaekue peẽme iñepyrũmby guive. 26 Che areko heta mba'e ha'eva'erã ha ahusga haguã penderehe, ha pe chembou vaekue katu añetegua. ha añeʼẽ yvórape umi mbaʼe ahenduvaʼekue chugui. 27 Haʼekuéra nontendéi haʼe oñeʼẽha chupekuéra pe Túvare. 28 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Pemopu'ã vove Yvypóra Ra'ýpe, peikuaáta che ha'eha ha'e ha ndajapóiha mba'eve chejehegui. ha katu che Ru chembo’e haguéicha, añe’ẽ ko’ã mba’e. 29 Ha pe chembou vaekue oĩ chendive. ajapógui tapiaite umi mbaʼe haʼe oguerohorýva. 30 He'i aja ko'ã ñe'ẽ, heta ojeroviáva hese. 31 Upémarõ Jesús he'i umi judío ojeroviávape hese: — Pesegíramo che ñe'ẽme, añetehápe peẽ che remimbo'e. 32 Ha peikuaáta pe añetegua, ha pe añetegua penemosãsóta. 33 Ha'ekuéra he'i chupe: —Ore hína Abrahán ñemoñare ha araka'eve noĩri avavépe tembiguái ramo. 34 Jesús he'i chupekuéra: —Añetehápe ha'e peẽme, Oimeraẽva hembiapo vaíva, angaipa rembiguái. 35 Tembiguái ndopytái ógape opa ára g̃uarã, Ta'ýra katu opyta tapiaite. 36 Upévare, pe Taʼýra penemosãsóramo, añetehápe peẽ peñemosãsóta. 37 Che aikuaa peẽ haʼeha Abrahán ñemoñare; ha katu peẽ peheka chejuka, che ñe'ẽ ndoguerekóigui tenda pendepype. 38 Che añe'ẽ umi mba'e ahechava'ekue che Ru ndive, ha peẽ pejapo pe pehechava'ekue pende ru ndive. 39 Ha'e kuéra he'i chupe: Abrahán ha'e ore ru. Jesús he'i chupe kuéra: “ Peẽ ha'érire Abrahán ra'y, pejapo va'erãmo'ã Abrahán rembiapokue. 40 Péro koʼág̃a peẽ chejukase, peteĩ kuimbaʼe omombeʼu vaʼekue peẽme pe añetegua, ahendu vaʼekue Ñandejáragui. 41 Peẽ pejapo pende ru rembiapokue. Upéi he'i hikuái chupe: —Ndaha'éi ore reñói tekovaígui. jaguereko peteĩ Túva, Tupã jepe. 42 Jesús he'i chupekuéra: —Tupã ha'érire pende Ru, peẽ cherayhúta. ni che ndajúi chejehegui, ha'e chembou uvei. 43 Mbaʼére piko napentendeporãi che ñeʼẽ? jepe ndaikatúigui pehendu che ñe’ẽ. 44 Peẽ haʼe pende ru añagui, ha pende ru rembipota pejapóta. Ha'e niko iñepyrũmby guive oporojukáva, ha ndoikói pe añeteguápe, ndaipórigui ipype añetegua. Japu ramo oñe'ẽ ijehegui, ha'e ijapu ha itúva. 45 Ha haʼégui peẽme añetegua, ndapegueroviái cherehe. 46 ¿Mávapa pende apytépe chegueroviauka angaipa? Ha ha'éramo añetegua, mba'ére piko ndapegueroviái?
JUAN
47 Pe Tupãgui oúva ohendu Tupã ñe'ẽ, upévare napehendúi, ndaha'éigui Tupã mba'e. 48 Upémarõ umi judío heʼi chupe: —Ndahaʼéi ningo roʼe porã nde haʼeha peteĩ Samariagua ha reguerekoha peteĩ demónio? 49 Jesús ombohovái: —Ndarekói mba'epochy. ha katu che amomba'e che Ru, ha peẽ chemotĩ. 50 Ha che ndahekái che gloria, oĩ ohekáva ha ohusgáva. 51 Añetehápe haʼe peẽme, peteĩ kuimbaʼe okumplíramo che ere, arakaʼeve ndohechamoʼãi ñemano. 52 Upémarõ umi hudío heʼi chupe: —Koʼág̃a roikuaa ningo reguerekoha peteĩ mbaʼepochy. Abrahán omanóma, ha umi maranduhára; ha nde ere: “Peteĩ kuimba’e okumplíramo che ha’éva, araka’eve nomanomo’ãi”. 53 Nde piko tuichave ñande ru Abrahángui, omanómavagui? Ha umi maranduhára omanóma, ¿máva piko rejapo ndejehegui? 54 Jesús he'i: —Che añemomba'eguasúramo, che ñemomba'eguasu ndaha'éi mba'eve. Peẽ peje ha'eha pende Jára. 55 Upéicharõ jepe ndapeikuaái chupe; che katu aikuaa chupe, ha ha'éramo chupe: Ndaikuaái chupe, ha'éta pendeichagua ijapúva. 56 Pende ru Abrahán ovy'a ohechávo che ára, ha ohechávo upéva ha ovy'a. 57 Upémarõ umi hudío he'i chupe: —Ne'ĩra gueteri reguereko cincuenta áño, ha rehecha piko Abrahánpe? 58 Jesús he'i chupekuéra: —Añetehápe ha'e peẽme: Abrahán oiko mboyve, che aime. 59 Upéi ohupi hikuái ita oity haguã hese, Jesús katu okañy ha osẽ témplogui, ohasa ijapytepe kuéra.
15 Upéi umi fariséo oporandu jey avei chupe mbaʼéichapa ohecha. Ha'e he'i chupe kuéra: —Omoĩ ñai'ũ che resa ári, ha ajohéi ha ahecha. 16 Upévare oĩ fariséo heʼíva: “Ko kuimbaʼe ndahaʼéi Ñandejáragui, nokumplírigui pe sábado”. Oĩ katu he'i: Mba'éicha piko peteĩ kuimba'e angaipa ojapo ko'ãichagua milagro? Ha oĩ peteĩ joavy ijapytepekuéra. 17 Ha'ekuéra he'i jey pe ohecha'ỹvape: “Mba'e piko ere hese ha'e oipe'a hague nde resa? Ha'e he'i: Ha'e peteĩ maranduhára. 18 Umi hudío katu ndogueroviái hese, haʼe ohechaʼỹ hague, ohenói peve pe ohecha vaʼekuépe tuvakuérape. 19 Ha'e kuéra oporandu chupe kuéra: —Kóva piko nde ra'y, pejeva'ekue onase hague ohecha'ỹva? ¿mbaʼéicha piko upéicharõ ohecha koʼág̃a? 20 Tuvakuéra he'i chupekuéra: —Roikuaa ningo kóva ore ra'y ha onase hague ohecha'ỹva. 21 Ha katu mbaʼéichapa haʼe ohecháva koʼág̃a, ndoroikuaái; térã mávapa oipe'a hesa, ndoroikuaái. eporandu chupe: ha’e oñe’ẽta ijehegui. 22 Koʼã mbaʼe heʼi ituvakuéra okyhyjégui umi hudíogui, pórke umi hudío okonfesáma vaʼekue, oĩramo heʼíva haʼeha Cristo, oñemosẽtaha chupe sinagógagui. 23 Upévare ituvakuéra heʼi: “Haʼe ningo itujáma. eporandu chupe. 24 Upéi ohenói jey hikuái pe kuimba'e ohecha'ỹvape ha he'i chupe: —Emomba'eguasu Ñandejárape. 25 Ha'e he'i: —Che ndaikuaái angaipa térã nahániri. 26 Ha'e kuéra oporandu jey chupe: —Mba'e piko ojapo nderehe? mba'éicha piko oipe'a nde resa? 27 Ha'e he'i chupekuéra: —Amombe'úma peẽme, ha napehendúi. peẽ piko avei hemimbo'e? 28 Upémarõ haʼekuéra ojahéi hese ha heʼi: “Nde ningo hemimboʼe. ha katu ore ha'e Moisés remimbo'e. 29 Ore roikuaa Tupã oñe'ẽ hague Moiséspe, ko karai katu ndoroikuaái moõguipa ou. 30 Pe kuimba'e ombohovái chupekuéra: —Mba'ére piko peteĩ mba'e hechapyrãva, peẽ ndapeikuaái moõguipa ou, ha katu ha'e oipe'a che resa. 31 Ko'ágã jaikuaa Tupã nohendúiha umi pekadórpe. 32 Oñepyrũ guive ko múndo noñehendúi ni peteĩ kuimbaʼe oipeʼaha peteĩ siégo onase vaʼekuépe. 33 Ko kuimba'e ndaha'éirire Tupãgui, ndaikatumo'ãi ojapo mba'eve. 34 Ha'e kuéra he'i chupe: —Nde niko reñói vaekue angaipápe ha orembo'e piko? Ha omosẽ chupe hikuái. 35 Jesús ohendu omosẽ hague chupe hikuái; ha ojuhúvo chupe, he'i chupe: —Rejerovia piko Tupã Ra'ýre? 36 Ha'e he'i: —Máva piko ha'e che Ruvicha, arovia haguã hese? 37 Jesús he'i chupe: —Nde rehecháma chupe, ha pe oñe'ẽva nendive. 38 Ha'e he'i: —Che Jára, che arovia. Ha ha'e omomba'e guasu chupe. 39 Jesús heʼi: “ Aju ko múndope ajusi hag̃ua, ikatu hag̃uáicha umi ohechaʼỹva ohecha. ha umi ohechávape ohecha’ỹ haguã. 40 Oĩ fariséo oĩva hendive ohendúva koʼã mbaʼe ha heʼi chupe: “¿Ore siégo piko avei?”. 41 Jesús he'i chupekuéra: —Peẽ siégo ramo, ndapepekaiva'erãmo'ã. upévare opyta pende angaipa.
MOAKÃHA 9 rehegua 1 Jesús ohasávo upérupi, ohecha peteĩ kuimba'e ohecha'ỹva heñói guive. 2 Hemimbo'e kuéra oporandu chupe: —Mbo'ehára, máva piko opeka, ko kuimba'e térã ituvakuéra, onase siégo? 3 Jesús he'i: —Ko kuimba'e ni ituvakuéra ndopekaiva'ekue. 4 Ára aja ambaʼapo vaʼerã pe chembou vaʼekue rembiapokue. 5 Aime aja ko múndope, che haʼe hína ko múndo resape. 6 He'i rire péicha, oescupi yvýpe, ha ojapo ñai'ũ pe escudogui, ha oñohẽ pe ohecha'ỹva resa pe ñai'ũme. 7 Ha he'i chupe: —Tereho ejejohéi pe yno'õ Siloam-pe, (he'iséva: “Oñemondo.) Ha'e oho ha ojejohéi ha ou ohecha. 8 Upémarõ umi vecino ha umi ohecha vaʼekue chupe ohechaʼỹha, heʼi: “¿Ndahaʼéi piko kóva pe oguapýva ha ojerure asy?”. 9 Oĩ heʼíva: “Kóva hína haʼe, ótro katu heʼi: “Haʼe ningo haʼe”. 10 Ha'e kuéra oporandu chupe: —Mba'éicha piko nde resa ojepe'a? 11 Ha'e he'i: —Peteĩ kuimba'e hérava Jesús ojapo ñai'ũ ha onohẽ che resa ha he'i chéve: Tereho Siloam yno'õme ejejohéi. 12 Upémarõ haʼekuéra oporandu chupe: —Moõ piko oĩ? Ha'e he'i: Ndaikuaái. 13 Haʼekuéra ogueru fariséo rendápe pe siégo yma guare. 14 Upémarõ pytu'uha ára Jesús ojapo hague pe ñai'ũ ha oipe'a hesa.
67
JUAN
MOAKÃHA 10 rehegua
29 Che Ru, omeʼẽvaʼekue chéve chupekuéra, tuichave opavavégui; ha avave ndaikatúi oipeʼa chupekuéra che Ru pógui. 30 Che ha che Ru peteĩnte. 31 Upéi umi hudío ohupi jey ita ojapi hag̃ua chupe itápe. 32 Jesús ombohovái chupekuéra: —Heta tembiapo porã ahechauka peẽme che Ru. ¿Mávapa umi tembiapo apytégui peẽ che itápe? 33 Umi hudío heʼi chupe: —Ndorojapíri nde itápe rejapo porã haguére. ha katu ñe’ẽ vai rehe; ha nde kuimbaʼégui, rejapo haguére ndejehegui Tupã. 34 Jesús he'i chupekuéra: —Ndaha'éi piko nde Léipe he'íva: Che ha'e: Peẽ tupã? 35 Haʼe ohenóirire chupekuéra tupã, haʼekuérape ou Tupã ñeʼẽ, ha pe escritura ndaikatúi oñembyai; 36 Peje pe Túva omomarangatu ha ombou vaʼekuére ko yvy ape ári: “Nde ningo reñeʼẽ vai. ha'égui: Che hína Tupã Ra'y? 37 Ndajapóiramo che Ru rembiapokue, ani pejerovia cherehe. 38 Che katu ajapóramo, ndapegueroviáiramo jepe cherehe, peguerovia umi tembiapo, peikuaa ha peguerovia haguã pe Túva oĩha chendive, ha che aimeha hendive. 39 Ha'e kuéra oheka jey ojagarra haguã chupe, ha ha'e okañy chugui kuéra. 40 Ha oho jey Jordán mboypýri, Juan omongarai ypy haguépe. ha upépe opyta. 41 Upémarõ heta ojere hendápe ha he'i: —Juan ndojapói mba'eve milagro. 42 Upépe heta ojerovia hese.
1 Añetehápe ha'e peẽme, pe ndoikéiva okẽ rupi ovecha korapýpe, ojupíva ambue tapére, ha'e mondaha ha mondaha. 2 Pe oikéva okẽ rupi katu ovecha rerekua. 3 Chupe oipe'a pe okẽ rerekua; ha umi ovecha ohendu iñe'ẽ, ha ha'e ohenói ijovechakuérape hérape ha oguenohẽ chupekuéra. 4 Oguenohẽvo ijovechakuéra, oho henonderã kuéra, ha umi ovecha omoirũ chupe, oikuaágui iñe'ẽ. 5 Peteĩ extranhéro nomoirũmoʼãi, okañýta chugui, ndoikuaáigui umi extranhéro ñeʼẽ. 6 Jesús heʼi chupekuéra ko ehémplo, ha haʼekuéra nontendéi mbaʼépa umi mbaʼe haʼe heʼi vaʼekue chupekuéra. 7 Upémarõ Jesús heʼi jey chupekuéra: “Añetehápe haʼe peẽme, che hína umi ovecha rokẽ”. 8 Opavave ou vaekue che renonderã ha'e mondaha ha mondaha, ha umi ovecha nohendúi chupekuéra. 9 Che hína pe okẽ, oikéramo che rupi, ojesalváta, ha oike ha osẽta ha ojuhúta pasto. 10 Pe mondaha ndoúi, omonda, ojuka ha ohundi haguãnte. 11 Che hína pe ovecharerekua porã, pe ovecharerekua porã ome'ẽ hekove ovechakuéra rehehápe. 12 Ha pe ovecha rerekua, ndaha'éiva ovecharerekua, ovecha ndaha'éiva imba'e, ohecha pe lobo oúvo, oheja umi ovecha ha okañy, ha pe lobo ojagarra chupekuéra ha omosarambi umi ovecha. 13 Pe ombaʼapóva okañy, pórke haʼe okontratáva, ha nopenái ovechakuérare. 14 Che hína pe ovecharerekua porã, ha aikuaa che ovechakuérape ha che ovechakuéra oikuaa. 15 Túva chekuaaháicha, che avei aikuaa pe Túvape. 16 Ha ambue ovecha areko, ndaha'éiva ko korapypegua: umíva avei agueru va'erã, ha ohendúta che ñe'ẽ; ha oĩta peteĩ ovecha rerekua, ha peteĩ ovecharerekua. 17 Upévare che Ru cherayhu, ame'ẽgui che rekove, aipe'a jey haguã. 18 Avave ndoipe'ái chehegui, che amoĩ katu chejehegui. Che areko pu'aka amoĩ haguã, ha areko pu'aka ajagarra jey haguã. Ko tembiapoukapy ahupyty che Ru-gui. 19 Upémarõ ojoavy jey umi judío apytépe koʼã mbaʼe heʼívare. 20 Ha heta ijapytepe kuéra he'i: “Ha'e oguereko peteĩ mba'epochy ha itavy; mba'ére piko pehendu chupe? 21 Oĩ katu he'i: —Ko'ãva ndaha'éi he'íva pe oguerekóva aña. ¿Ikatu piko peteĩ aña oipe’a umi ohecha’ỹva resa? 22 Jerusalénpe ojejapo pe fiésta dedicación, ha roʼy jave. 23 Jesús oguata pe témplope Salomón korapýpe. 24 Upémarõ umi hudío ou ijerére ha heʼi chupe: “¿Arakaʼe peve piko oredudáta?”. Nde ha'éramo pe Cristo, emombe'u porã oréve. 25 Jesús heʼi chupekuéra: “ Haʼéma kuri peẽme, ha peẽ ndapegueroviái. 26 Ha katu ndapegueroviái, ndahaʼéigui che ovechakuéra apytégui, haʼe haguéicha peẽme. 27 Che ovechakuéra ohendu che ñe'ẽ, ha che aikuaa chupekuéra, ha chemoirũ hikuái. 28 Ha ameʼẽ chupekuéra tekove opaveʼỹva; ha arakaʼeve noñehundimoʼãi hikuái, ni avave ndoipeʼamoʼãi chupekuéra che pógui.
MOAKÃHA 11 rehegua 1 Peteĩ kuimba'e hasy, hérava Lázaro, Betaniagua, María ha iñermána Marta távape. 2 (Ha'e María ohókuri Ñandejárape mba'e ryakuã porã ha omokã iñakãrague reheve, ha iñermáno Lázaro hasy). 3 Upévare iñermanakuéra omondo hendápe: “Che Ruvicha, péina ápe, hasy pe rehayhúva”. 4 Jesús ohendúvo upéva, heʼi: “ Ko mbaʼasy ndahaʼéi oporojukáva, síno ñamombaʼeguasu hag̃ua Ñandejárape, ikatu hag̃uáicha oñembotuicha Ñandejára Raʼýpe”. 5 Jesús ohayhu Marta, iñermána ha Lázarope. 6 Ohendúvo hasyha, opyta mokõi ára gueteri pe lugár oĩ haguépe. 7 Upe rire Jesús heʼi idisipulokuérape: “Jaha jey Judéape”. 8 Hemimbo'e kuéra he'i chupe: “Mbo'ehára, ko'ã ára pahápe umi hudío oheka ndejapi itápe. ha reho jeýpa upépe? 9 Jesús heʼi: —¿Ndahaʼéi piko 12 óra peteĩ árape? Oĩramo oguatáva ára pukukue, noñepysangai, ohechágui ko yvy resape. 10 Peteĩ kuimba'e oguata ramo pyharekue, oñepysanga, ndaipórigui tesape ipype. 11 Ha'e he'i ko'ã mba'e, ha upéi he'i chupekuéra: “ Ñande angirũ Lázaro oke hína. ha katu aha, amombáy haguã chupe okehágui. 12 Upémarõ hemimboʼekuéra heʼi: “Che Ruvicha, oke ramo, osẽ porãta”. 13 Jesús katu oñe'ẽ omanógui, ha'ekuéra oimo'ã oñe'ẽ hague opytu'u haguã. 14 Upémarõ Jesús heʼi porã chupekuéra: “ Lázaro omanóma”.
68
JUAN
15 Ha avyʼa pende rehehápe ndahaʼéi haguére upépe, peguerovia hag̃ua; upevére jaha hendápe. 16 Upéi Tomás hérava Didimo heʼi hapichakuérape: “Jaha avei ñamano hag̃ua hendive”. 17 Upéi Jesús og̃uahẽvo, ojuhu cuatro díama oñenomaha pe sepultúrape. 18 Betania hi'aguĩ Jerusaléngui, 15 metro rupi. 19 Ha heta judío ou Marta ha María rendápe okonsola hag̃ua chupekuéra iñermáno rehe. 20 Upémarõ Marta, ohendúvo Jesús ouha, oho ojotopa chupe. 21 Upémarõ Marta heʼi Jesúspe: “Che Ruvicha, reimerire koʼápe, che ryvy nomanói vaʼerãmoʼã”. 22 Che katu aikuaa, ko'ágã jepe, oimeraẽ mba'e rejeruréva Tupãme, Tupã ome'ẽtaha ndéve. 23 Jesús he'i chupe: —Ne ryvy opu'ã jeýta. 24 Marta he'i chupe: Che aikuaa ha'e opu'ã jeytaha pe ára pahápe. 25 Jesús he'i chupe: —Che hína pe jeikove jey ha pe jeikove. 26 Ha oimeraẽ oikovéva ha ojeroviáva cherehe nomanomoʼãi arakaʼeve. ¿Reguerovia piko kóva? 27 Ha'e he'i chupe: Heẽ, Ñandejára, che arovia nde ha'eha pe Cristo, Tupã Ra'y, oútava ko yvy ape ári. 28 He'i rire upéicha, oho ohenói iñermána Maríape ñemiháme ha he'i chupe: “Pe Mbo'ehára ou ha nerenói”. 29 Ohendúvo upéva, pya'e opu'ã ha ou hendápe. 30 Jesús neʼĩra gueteri og̃uahẽ pe puévlope, péro oĩ pe lugár Marta ojotopa haguépe. 31 Upérõ umi judío oĩva hendive hógape ha okonsola chupe, ohechávo Maríape opuʼã pyaʼe ha osẽha, oho hapykuéri ha heʼi: “Oho sepultúrape hasẽ hag̃ua upépe”. 32 Upémarõ María og̃uahẽvo Jesús oĩháme ha ohechávo chupe, oñesũ ipy gotyo ha heʼi chupe: “Che Ruvicha, reimerire koʼápe, che ermáno nomanói vaʼerãmoʼã”. 33 Jesús ohechávo hasẽha ha umi judío oúva hendive hasẽha, ojahe'o ha oñemondýi. 34 Ha oporandu: —Moõ piko pemoĩ chupe? Ha'e kuéra he'i chupe: —Che Jára, eju ehecha. 35 Jesús hasẽ. 36 Upémarõ umi hudío heʼi: “Pemañamína mbaʼeichaitépa ohayhu chupe! 37 Oĩ heʼíva: “¿Ndaikatúi piko ko kuimbaʼe oipeʼavaʼekue umi siégo resa, ndomanomoʼãi kuri ko kuimbaʼe jepe?”. 38 Upémarõ Jesús ojahe'o jeývo og̃uahẽ pe sepultúrape. Ha'e va'ekue peteĩ itakua, ha hi'ári oñemoĩ peteĩ ita. 39 Jesús he'i: —Peipe'a pe ita. Marta, pe omanóva reindy, he'i chupe: “Che Ruvicha, ko'ãga hyakuã vai, cuatro díama omanóma”. 40 Jesús he'i chupe: —Ndaha'éi piko ndéve, regueroviaséramo, rehechataha Tupã reko mimbipa? 41 Upéi oipeʼa hikuái pe ita oñeno haguégui umi omanóva. Jesús ohupi hesa ha he'i: —Che Ru, ame'ẽ ndéve aguyje cherendu haguére. 42 Ha aikuaa nde cherenduha tapiaite, ha katu umi tavayguakuéra oñembo'ýva rupi ha'e upéva, oguerovia haguã hikuái nde chembou hague. 43 Ha oñe'ẽ rire péicha, osapukái hatã: “ Lázaro, esẽ!”. 44 Pe omanóva osẽ, oñapytĩ ipo ha ipy ao sepultúrape, ha hova ojejokua peteĩ servilleta reheve. Jesús he'i chupekuéra: Pepoi chupe ha peheja toho.
45 Upémarõ heta judío ou vaʼekue María rendápe ha ohecha Jesús ojapo vaʼekue, ojerovia hese. 46 Péro oĩ ijapytepekuéra oho vaʼekue umi fariséo rendápe ha omombeʼu chupekuéra umi mbaʼe Jesús ojapo vaʼekue. 47 Upémarõ ombyaty saserdóte ruvicha ha fariséo kuéra aty guasu ha heʼi: “¿Mbaʼe piko rojapo?”. ko kuimba'e ojapógui heta milagro. 48 Jahejáramo chupe péicha, opavave ojeroviáta hese, ha umi rrománo oúta oipe'áta ñande renda ha ñane retã. 49 Upe áñope peteĩva, hérava Caifás, haʼe vaʼekue saserdóte guasu, heʼi chupekuéra: “Peẽ ndapeikuaái mbaʼeve. 50 Ani ñapensáke iporãha ñandéve, peteĩ kuimbaʼe omano tavayguakuéra rehehápe, ha pe tetã tuichakue ani hag̃ua oñehundi. 51 Ha'e noñe'ẽi ko mba'e ijehegui, ha'e ramo saserdóte guasu upe arýpe, oprofetisa Jesús omanotaha upe tetã rehehápe. 52 Ha ndahaʼéi upe tetãme g̃uarãnte, ha katu avei ombyaty hag̃ua peteĩme umi Tupã raʼy isarambivaʼekue. 53 Upe ára guive oñemoñe'ẽ hikuái ojuka haguã chupe. 54 Upévare Jesús ndoguatavéima umi hudío apytépe. ha upégui oho peteĩ tetã hi'aguĩva pe tave'ỹgui, peteĩ táva héravape Efraín, ha upépe opyta hemimbo'ekuéra ndive. 55 Hiʼag̃uimbaitéma pe Páskua judíope g̃uarã, ha heta osẽ pe távagui Jerusalénpe pe Páskua mboyve, oñemopotĩ hag̃ua. 56 Upéi oheka hikuái Jesúspe, ha oñe'ẽ ojupe oñembo'y aja Tupaópe: —Mba'e piko peimo'ã ha'e ndoumo'ãiha karu guasu? 57 Upe rire umi saserdóte ruvicha ha fariséo omeʼẽ peteĩ mandamiénto, oĩramo oikuaáva moõpa oĩ, tomombeʼu upéva ojagarra hag̃ua chupe. MOAKÃHA 12 rehegua 1 Upéi Jesús seis día pe Páskua mboyve og̃uahẽ Betaniape, oĩháme Lázaro omanóva, omoingove jey vaʼekue chupe. 2 Upépe ojapo hikuái chupe peteĩ karu guasu; Marta katu oservi, Lázaro katu peteĩva umi oguapýva mesápe hendive. 3 Upémarõ María ogueraha peteĩ kílo ryguasu rupiʼa, hepyetereíva, ha oñohẽ Jesús py ha omokã iñakãrague reheve, ha pe óga henyhẽ pe mbaʼe ryakuã asývagui. 4 Upéi he'i peteĩ hemimbo'e Judas Iscariote, Simón ra'y, otraisiona va'erã chupe. 5 Mba'ére piko noñevendéi ko mba'e rykue trescientas pláta ha oñeme'ẽ mboriahúpe? 6 Péva heʼi, ndahaʼéi ojepyʼapyha umi imboriahúvare; ha'e katu mondaha, oguereko rupi pe vosa, ha ogueraha ipype mba'e oñemoĩva. 7 Upémarõ Jesús he'i: —Eheja chupe, che ñeñotỹ ára mboyve ha'e ojapo ko mba'e. 8 Umi mboriahu akóinte peguerekógui penendive; ha katu che ndapeguerekói tapiaite. 9 Upémarõ heta judío oikuaa Jesús oĩha upépe, ha ndahaʼéi Jesús rehehápente ou, ohecha hag̃ua avei Lázarope, haʼe omoingove jey vaʼekue omanóva apytégui. 10 Umi saserdóte ruvicha katu oñorairõ ojuka hag̃ua Lázarope avei; 11 Ha'e rupi heta judío oho ojerovia Jesús rehe. 12 Pe ótro día, heta hénte ou vaʼekue pe fiéstape, ohendúvo Jesús ouha Jerusalénpe.
69
JUAN
13 Ojagarra palméra rakã ha osẽ ohug̃uaitĩ chupe ha osapukái: “Osána: Tojehovasa Israel rréi oúva Ñandejára rérape”. 14 Jesús ojuhúvo peteĩ vúrro ra'y, oguapy hi'ári. Ojehaiháicha, 15 Sión rajy, ani rekyhyje, péina ápe, ne Rréi ou oguapy peteĩ vúrro ra'y ári. 16 Ñepyrũrã hemimbo'e kuéra noñandúi ko'ã mba'e, ha Jesús oñembotuicha rire, imandu'a hikuái ko'ã mba'e ojehai hague hese ha ojapo hague hese ko'ã mba'e. 17 Umi hénte oĩ vaʼekue hendive ohenóirõ guare Lázarope isepultúragui ha omoingove jey chupe omanóva apytégui. 18 Upévare umi hénte ojotopa avei chupe, ohendúgui ojapo hague ko milágro. 19 Umi fariséo he'i ojupe: —Peikuaa piko mba'éichapa ndapehupytýi mba'eve? péina ápe, ko mundo oho hapykuéri. 20 Umíva apytépe oĩ umi griégo ojupíva omombaʼeguasúvo pe karu guasu. 21 Upémarõ haʼe oho Felipe rendápe, haʼéva Betsaida de Galilea, ha ojerure chupe: “Karai, rohechase Jesúspe”. 22 Felipe ou omombe'u Andréspe, ha Andrés ha Felipe omombe'u jey Jesúspe. 23 Jesús heʼi chupekuéra: —Og̃uahẽma pe óra oñembotuicha hag̃ua pe Yvypóra Raʼýpe. 24 Añetehápe ha'e peẽme, pe trígo ra'ỹi ho'a'ỹramo yvýpe ha omanóva, opyta ha'eño. 25 Pe ohayhúva hekove operde vaʼerã; ha pe ndochaʼéiva hekovépe ko yvy ape ári, oñongatúta pe tekove opaveʼỹvape g̃uarã. 26 Oĩramo cheservíva, tomoirũ chéve. ha che aimehápe, oĩta avei che rembiguái, oĩramo che rembiguái, chupe che Ru omomba'eguasúta. 27 Koʼág̃a che ánga ojepyʼapy; ha mbaʼépa haʼéta? Che Ru, chesalva ko aravópe, ha upévare aju ko aravópe. 28 Che Ru, embotuicha nde réra. Upéi ou yvágagui peteĩ ñe'ẽ he'íva: “Amomba'eguasu ha amomba'eguasúta jey”. 29 Umi hénte oñemboʼýva ha ohendúva, heʼi arasunuha. 30 Jesús heʼi: —Ko ñeʼẽ ndahaʼéi che káusare, síno penderehehápe. 31 Koʼág̃a hína pe huísio ko múndope, koʼág̃a oñemosẽta pe mburuvicha ko múndope. 32 Ha che, añemopuʼãramo yvýgui, aguerúta opa yvypórape che rendápe. 33 Péicha heʼi, ohechauka hag̃ua mbaʼeichaitépa omanóta. 34 Umi hénte heʼi chupe: —Rohendu pe léi rupive Cristo opytataha opa ára g̃uarã. máva piko ko Yvypóra Ra'y? 35 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: Sapy'ami pe tesape oĩta penendive. Peguata peguereko aja tesape, ani haguã ou pende ári pytũmby, pe oguatáva pytũmbýpe ndoikuaái moõpa oho. 36 Peguereko aja tesape, pejerovia pe tesape rehe, peiko hagua tesape rara. Ko'ã mba'e Jesús he'i ha oho ha okañy chugui kuéra. 37 Ha'e kuéra ojapo ramo jepe heta milagro, ha'ekuéra ndogueroviái hese. 38 Péicha oñekumpli pe proféta Isaías heʼivaʼekue: “Che Ruvicha, ¿máva piko oguerovia ore romombeʼúva?”. ha mávape piko ojehechauka Ñandejára po? 39 Ha'e kuéra ndoroviái, he'i jey haguére Isaías. 40 Haʼe omohesatũ hesakuéra, ha omohatã ikorasõ; ani hag̃ua ohecha hikuái hesa rupive, ni ontende hag̃ua
ikorasõme, ha oñekonverti, ha che amonguera hag̃ua chupekuéra. 41 Koʼã mbaʼe heʼi Isaías, ohechávo mbaʼéichapa omimbipa ha oñeʼẽ hese. 42 Upevére umi mburuvicha guasu apytépe heta avei ojerovia hese; fariséo kuéra rupi katu nomombe'úi chupe kuéra, ani haguã oñemosê chupekuéra sinagógagui. 43 Ohayhuvégui hikuái yvypóra ñemomorã, Tupã omomba'eguasúgui. 44 Jesús osapukái ha heʼi: “ Pe ojeroviáva cherehe, ndogueroviái cherehe, síno pe chembou vaʼekuére”. 45 Ha pe che recháva ohecha pe chembou vaʼekuépe. 46 Che aju tesape ramo ko yvy ape ári, opavave ojeroviáva cherehe ani opyta pytũmbýpe. 47 Oĩramo ohendúva che ñeʼẽ ha ndogueroviái, che ndahusgái chupe, ndahaʼéigui ajusga hag̃ua ko múndope, síno asalva hag̃ua ko múndope. 48 Pe chemboykéva, ha ndoguerohorýiva che ñe'ẽ, oguereko peteĩ ohusgáva chupe. 49 Che nañeʼẽigui chejehegui; ha katu pe Túva chembouva’ekue ome’ẽ chéve peteĩ tembiapoukapy, mba’épa ha’éta ha mba’épa añe’ẽta. 50 Ha aikuaa hembiapoukapy haʼeha tekove opaveʼỹva: upévare opa mbaʼe añeʼẽva, pe Túva heʼi haguéicha chéve, upéicha añeʼẽ. MOAKÃHA 13 rehegua 1 Páskua arete mboyve, Jesús oikuaávo og̃uahẽmaha ára osẽtaha ko yvy ape ári Túva rendápe, ohayhúgui imbaʼévape oĩva ko yvy ape ári, ohayhu chupekuéra ipahaite peve. 2 Opa rire pe karu guasu, pe aña omoĩ Simón raʼy Judas Iscariote korasõme otraisiona hag̃ua chupe. 3 Jesús oikuaágui Túva omeʼẽ hague ipópe opa mbaʼe, ha haʼe ouha Ñandejáragui ha ohoha Ñandejára rendápe. 4 Opuʼã okaruhágui, ha omoĩ ijaokuéra ykére; ha ojagarra peteĩ toalla, ha oñapytĩ. 5 Upe rire oñohẽ y peteĩ mbaʼyrúpe, ha oñepyrũ ojohéi umi disípulope ha omokã chupekuéra pe toálla oñeñapytĩ haguépe. 6 Upéi oguahẽ Simón Pedro rendápe, ha Pedro he'i chupe: —Che Jára, piko nde rejohéi che py? 7 Jesús he'i chupe: —Ndereikuaái ko'ágã mba'épa ajapóva. ha katu reikuaáta ko’águi rire. 8 Pedro he'i chupe: —Araka'eve ani rejohéi che py. Jesús he'i chupe: —Ndajohéi ramo ndéve, ndereguerekói mba'eve chendive. 9 Simón Pedro he'i chupe: —Che Ruvicha, ndaha'éi che py añónte, che po ha che akã avei. 10 Jesús he'i chupe: —Pe ojejohéiva natekotevẽi ojohéi ipy, ha katu ipotĩ opa mba'e. 11 Haʼe oikuaágui mávapa otraisionáta chupe; upévare he'i: “Ndaha'éi opavave peẽ ipotĩva. 12 Upémarõ Jesús ojohéi rire ipy ha oipyhy ijao ha oguapy jey, he'i chupekuéra: —Peikuaa piko mba'épa ajapo penderehe? 13 Peẽ cherenói Mbo'ehára ha Ñandejára, ha peje porã; upéicha niko che. 14 Che, pende Ruvicha ha Mbo'ehára, ajohéi ramo pende py; peẽ pejohéi vaʼerã avei pende py.
70
JUAN
15 Che ameʼẽ peẽme peteĩ ehémplo, pejapo hag̃ua che ajapo haguéicha penderehe. 16 Añetehápe haʼe peẽme: Tembiguái ndahaʼéi tuichavéva ijáragui; ni pe oñemondova'ekue tuichave pe omondova'ekuégui. 17 Peikuaáramo koʼã mbaʼe, pevyʼáta pejapóramo. 18 Che nañe'ẽi opavave penderehe, aikuaa mávapepa aiporavo, ha katu oñekumpli haguã Ñandejára Ñe'ẽ he'íva: “Pe ho'úva chendive mbujape, ohupi che ári ipy'a”. 19 Koʼág̃a haʼe peẽme og̃uahẽ mboyve, ikatu hag̃uáicha peguerovia che haʼeha haʼe. 20 Añetehápe, añetehápe haʼe peẽme, pe orresivíva oimeraẽ che amondóvape, chemog̃uahẽ; ha pe cherrecibíva orresivi pe chembou vaʼekuépe. 21 Jesús he'i rire péicha, oñemondýi ijespíritu ha otestifika ha he'i: Añetehápe ha'e peẽme, peteĩva pende apytégui chetraisionataha. 22 Upéi umi disípulo omaña ojuehe, ha ndodudái mávarepa oñeʼẽ. 23 Jesús jyva ári oĩ peteĩ idisipulo, Jesús ohayhuetéva. 24 Upémarõ Simón Pedro heʼi chupe oporandu hag̃ua mávarepa oñeʼẽ. 25 Upéi oñeno Jesús jyva ári oporandu chupe: —Che Ruvicha, ¿máva piko? 26 Jesús he'i chupe: —Ha'e hína pe ame'ẽtava peteĩ víno, ambohyru rire. Ombohyru rire pe víno, ome'ẽ Judas Iscariote-pe, Simón ra'y. 27 Okaru rire Satanás oike ipype. Upémarõ Jesús he'i chupe: —Pya'e ejapo. 28 Koʼág̃a avave oĩva pe mesápe ndoikuaái mbaʼérepa heʼi chupe upéva. 29 Oĩ oimoʼãva Judas oguerekógui pe vosa, Jesús heʼi hague chupe: “Ejogua umi mbaʼe roikotevẽva pe karu guasu. térã, ome'ẽ haguã mba'e mboriahúpe. 30 Upémarõ ha'e oguenohẽ rire pe ka'avo, pya'e osẽ. 31 Upémarõ Jesús osẽ rire, Jesús heʼi: “ Koʼág̃a oñembotuicha Yvypóra Raʼýpe ha Ñandejárape oñembotuicha hese”. 32 Ñandejára oñembotuicha ramo hese, Tupã Ñandejára omomba'eguasúta avei chupe ijehegui, ha pya'e omomba'eguasúta chupe. 33 Mitãnguéra, aime gueteri penendive. Peẽ che rekáta, ha ha'e haguéicha umi judíope: Che ahahápe ndaikatúi peju. upévare koʼág̃a haʼe peẽme. 34 Ame'ẽ peẽme tembiapoukapy pyahu: Pejoayhu haguã. che pohayhu haguéicha, pejoayhu haguã avei. 35 Péicha rupi opavave oikuaáta peẽ ha'eha che remimbo'e, pejoayhúramo ojupe. 36 Simón Pedro oporandu chupe: —Che Ruvicha, moõ piko reho? Jesús he'i chupe: —Ahahápe, ko'ágã ndaikatumo'ãi chemoirũ. ha katu nde chemoirũta upe rire. 37 Pedro he'i chupe: —Che Jára, mba'ére piko ndaikatúi romoirũ ko'ágã? Che ame'ẽta che rekove nde rehehápe. 38 Jesús he'i chupe: —¿Reme'ẽta piko nde rekove che rehehápe? Añetehápe ha'e ndéve: Gallo nosapukái mo'ãi, mbohapy jey che nega peve.
2 Che Ru rógape oĩ heta óga guasu, ndaha'éirire upéicha, ha'éta kuri peẽme. Aha ambosako’i peẽme peteĩ tenda. 3 Ha aha ramo ambosakoʼi peteĩ tenda peẽme g̃uarã, aju jeýta, ha porresivi che jupe; che aimehápe, peime haguã avei upépe. 4 Ha moõpa ahahápe peikuaa, ha pe tape peikuaa. 5 Tomás he'i chupe: —Che Jára, ndoroikuaái moõpa reho. ha mba’éichapa ikatu jaikuaa pe tape? 6 Jesús he'i chupe: Che hína pe tape, pe añetegua ha pe tekove. 7 Peẽ chekuaárire, peikuaa vaʼerãmoʼã avei che Ru. 8 Felipe he'i chupe: —Che Ruvicha, ehechauka oréve pe Túva, ha oréve. 9 Jesús he'i chupe: —Are piko aime nendive ha ndachekuaái piko, Felipe? pe che recháva, ohecha Túvape; Mba'éicha piko ere: “Ehechauka oréve pe Túva?”. 10 ¿Nderegueroviái piko che aimeha Túva ndive ha pe Túva chendive? umi ñe'ẽ ha'éva peẽme nañe'ẽi chejehegui, ha katu pe Túva oikóva chepype, ha'e ojapo umi tembiapo. 11 Peguerovia che aimeha pe Túva ndive ha pe Túva chendive, térã pejerovia cherehe umi tembiapo ajapóvare. 12 Añetehápe haʼe peẽme, pe ojeroviáva cherehe, ojapóta avei umi tembiapo che ajapóva; ha tembiapo tuichavéva koʼãvagui ojapóta; aha haguére che Ru rendápe. 13 Ha oimeraẽ mbaʼe pejeruréva che rérape, upéva ajapóta, pe Túva oñembotuicha hag̃ua Taʼýrape. 14 Pejeruréramo oimeraẽ mbaʼe che rérape, che ajapóta. 15 Peẽ cherayhúramo, pejapo che rembiapoukapykuéra. 16 Ha añemboʼéta Túvape, ha haʼe omeʼẽta peẽme ambue Consolador, opyta hag̃ua penendive opa ára g̃uarã; 17 Pe Espíritu añetegua jepe; Upevape ko yvy ndaikatumo'ãi orresivi, ndohecháigui chupe ha ndoikuaáigui chupe. Ha'e oikógui penendive, ha oikóta pende pype. 18 Napehejamoʼãi peẽme, ajúta pene rendápe. 19 Sapy'ami jepe, ha ko mundo ndacherechavéima; Peẽ katu cherecháva, che aikovégui, peẽ peikovéta avei. 20 Upe árape peikuaáta che aimeha che Ru ndive, ha peẽ chendive, ha che aimeha penendive. 21 Pe oguerekóva che rembiapoukapykuéra, ha oñangarekóva hesekuéra, haʼe hína pe cherayhúva, ha pe cherayhúvape che Ru ohayhúta, ha che ahayhúta chupe, ha ajehechaukáta chupe. 22 Judas, ndaha'éi Iscariote he'i chupe: “Che Jára, mba'éicha piko rejechaukáta oréve, ha ndaha'éi ko yvy ape ári? 23 Jesús he'i chupe: —Peteĩ kuimba'e cherayhúramo, okumplíta che ñe'ẽ, ha che Ru ohayhúta chupe, ha roju hendápe ha roikóta hendive. 24 Pe cherayhúva nokumplíri che ha'éva, ha pe ñe'ẽ pehendúva ndaha'éi che mba'e, ha katu pe Túva chembou vaekue mba'e. 25 Koʼã mbaʼe haʼe peẽme, aime gueteri penendive. 26 Ha katu pe Consolador, haʼéva Espíritu Santo, Túva omboutava che rérape, haʼe penemboʼéta opa mbaʼe, ha penemanduʼáta opa mbaʼe, haʼe vaʼekue peẽme. 27 Aheja peẽme py'aguapy, che py'aguapy ame'ẽ peẽme. Ani pejepy'apy pene korasõ, ha ani pekyhyje. 28 Pehendu mba'éichapa ha'e peẽme: Aha ha aju jey pene rendápe. Peẽ cherayhúrire, pevy'áta, ha'égui: ‘Aha Túva rendápe, che Ru tuichavégui chehegui.
MOAKÃHA 14 rehegua 1 Ani pejepy'apy pende py'a, pejerovia Tupãre, pejerovia avei cherehe.
71
JUAN
29 Ha koʼág̃a haʼéma peẽme oiko mboyve, ojehu vove, pejerovia hag̃ua. 30 Ko'águi rire nañe'ẽmo'ãi heta penendive, ko mundo ruvicha oúgui ha ndorekói mba'eve chepype. 31 Péro ko múndo oikuaa hag̃ua che ahayhuha pe Túvape; ha pe Túva omeʼẽ haguéicha chéve tembiapoukapy, upéicha avei ajapo. Epu’ã, jaha ko’águi.
23 Pe ndaijaʼéiva cherehe, ndaijaʼéi avei che Ru rehe. 24 Ndajapóirire ijapytepe kuéra umi tembiapo avave ndojapóiva, ndojapóikuri hikuái angaipa. 25 Ha katu ojehu, oñekumpli haguã pe ñe'ẽ he'íva hembiapoukapykuérape: “Ha'ekuéra ndaija'éi cherehe mba'eve'ỹre”. 26 Ha'e og̃uahẽ vove pe Consolador, amondotava peẽme Túvagui, pe Espíritu añetegua osẽva Túvagui, ha'e otestifikáta cherehe. 27 Ha peẽ avei pemeʼẽta testimonio, peime haguére chendive iñepyrũmby guive.
MOAKÃHA 15 rehegua 1 Che hína pe parral máta añetegua, ha che Ru hína pe ñemitỹhára. 2 Opa hakã oĩva chepype hiʼaʼỹva, oipeʼa, ha opa hakã hiʼáva, omopotĩ hiʼa hetave hag̃ua. 3 Koʼág̃a peẽ potĩ pe ñeʼẽ haʼevaʼekue peẽme rupive. 4 Pepyta chendive, ha che penendive. Pe hakã ndaikatumoʼãiháicha hiʼa ijehegui, ndopytáiramo pe parraltýpe; ndaikatuvéima peẽ, ndapepytáiramo chepype. 5 Che ha'e pe parral, peẽ ha'e rakã: Pe opytáva chendive ha che hendive, hi'a heta, cherehe'ỹ ndaikatúigui pejapo mba'eve. 6 Peteĩ kuimbaʼe ndopytáiramo chendive, oñemombo peteĩ hakãicha, ha ipiru; ha yvyporakuéra ombyaty, ha omombo tatápe, ha ojehapypa. 7 Pepytáramo chepype, ha che ñeʼẽ opyta pendepype, pejeruréta mbaʼépa peipotáta, ha ojejapóta peẽme. 8 Koʼápe oñembotuicha che Ru, pemeʼẽ haguére heta yva; upéicha peẽ haʼéta che remimboʼekuéra. 9 Túva cherayhu haguéicha, che avei pohayhu. 10 Peñongatúramo che rembiapoukapykuéra, pepytáta che mborayhúpe; ajapo haguéicha che Ru rembiapoukapykuéra, ha aiko imborayhúpe. 11 Koʼã mbaʼe haʼe peẽme, che vyʼa opyta hag̃ua pendepype, ha pene vyʼa henyhẽ hag̃ua. 12 Kóva ha'e che rembiapoukapy: Pejoayhu haguã che pohayhu haguéicha. 13 Ndaipóri mborayhu tuichavéva kóvagui, peteĩ kuimbaʼe omeʼẽ hekove iñangirũnguéra rehehápe. 14 Peẽ haʼe che irũnguéra, pejapóramo opa mbaʼe che amandavaʼekue peẽme. 15 Koʼág̃a guive ndapehenóiri tembiguái; tembiguái ndoikuaáigui mba'épa ojapo ijára. opa mba’e ahenduva’ekue che Ru-gui aikuaauka peẽme. 16 Peẽ ndacheporavói, ha katu che poiporavo, ha po’ordena, peho ha peme’ẽ yva, ha pene hi’a opyta haĝua, opa mba’e pejeruréva Túvape che rérape, ome’ẽ haĝua peẽme . 17 Ko'ã mba'e ha'e peẽme, pejoayhu haguã. 18 Ko múndo ndaijaʼéiramo penderehe, peikuaa haʼe ndaijaʼéi hague cherehe, ndaijaʼéi mboyve penderehe. 19 Peẽ peimérire ko yvy ape ári, ko múndo ohayhúta imbaʼéva, péro peẽ ndahaʼéigui ko múndogui, péro che poiporavo vaʼekue ko múndogui, upévare ko múndo ndaijaʼéi penderehe. 20 Penemandu'áke pe ha'eva'ekue peẽme: Tembiguái ndaha'éi tuichavéva ijáragui. Chepersegi ramo hikuái, pendepersegíta avei; okumplíramo hikuái che ere, oñongatúta avei ne ñe'ẽ. 21 Péro haʼekuéra ojapóta penderehe opa koʼã mbaʼe che réra rehehápe, ndoikuaáigui pe chembou vaʼekuépe. 22 Che ndajúirire ha añeʼẽ chupekuéra, ndojapói vaʼerãmoʼã hikuái angaipa.
MOAKÃHA 16 rehegua 1 Ko'ã mba'e ha'e peẽme, ani haguã peñembotavy. 2 Haʼekuéra penemosẽta umi sinagógagui: heẽ, og̃uahẽ pe ára, oimeraẽ penejuka vaʼekue oimoʼãtaha ojapoha Ñandejára rembiguái. 3 Ha koʼã mbaʼe ojapóta hikuái penderehe, ndoikuaáigui hikuái Túvape, ni chéve. 4 Ha katu koʼã mbaʼe haʼe peẽme, og̃uahẽ vove pe ára, penemanduʼa hag̃ua amombeʼu hague peẽme. Ha ko'ã mba'e nda'éi peẽme iñepyrũmbýpe, aime haguére penendive. 5 Ha katu koʼág̃a aha pe chembou vaʼekue rendápe; Ha avave pende apytépe noporandúi chéve: “¿Moõ piko reho?”. 6 Ha katu haʼégui peẽme koʼã mbaʼe, ñembyasy omyenyhẽ pene korasõ. 7 Upevére haʼe peẽme añetegua; Iporã peẽme aha, ndaháiramo, pe Ombopy'aguapýva ndoumo'ãi pene rendápe. ha katu ahóramo, amondóta chupe pene rendápe. 8 Ha ou vove, ha'e okorrehíta ko mundope angaipa, tekojoja ha huísio rehe. 9 Pecado rehegua, ndogueroviáigui cherehe; 10 Tekojoja rehegua, aha haguére che Ru rendápe, ha ndachehechavéima; 11 Pe huísio, ojehusgágui pe mburuvicha ko múndope. 12 Areko gueteri heta mbaʼe haʼevaʼerã peẽme, ha katu ndaikatúi pegueropuʼaka koʼág̃a. 13 Ha'e, pe Espíritu añetegua, oú vove, ha'e pene guiáta opa añeteguápe, noñe'ẽmo'ãigui ijehegui. Ha'e ohendúva katu omombe'úta peẽme umi mba'e oikótava. 14 Ha'e chemomba'eguasúta, ha'e ohupytýta che mba'éva ha ohechaukáta peẽme. 15 Opa mba'e Túva oguerekóva che mba'e, upévare ha'e: oipe'ataha che mba'égui ha ohechaukáta peẽme. 16 Sapy'ami ha ndache rechamo'ãi, ha sapy'ami cherecháta, aha haguére Túva rendápe. 17 Upéi hemimbo'e kuéra he'i ojupe: “Mba'e piko he'i ñandéve: Sapy'ami ndacherechamo'ãi Túva? 18 Ha'e kuéra oporandu: —Mba'e piko ha'e he'i: Sapy'ami? ndaikatúi ja’e mba’épa he’i. 19 Jesús oikuaa oporanduseha hikuái chupe, ha he'i chupekuéra: “ Peporandu piko peẽme pe ha'e hague: Sapy'ami ha ndachehechái ? 20 Añetehápe haʼe peẽme, peñembyasy ha peñembyasy, péro ko múndo ovyʼáta. 21 Kuña imemby jave ombyasy, og̃uahẽmagui hi'ára, ha imemby riremínte naimandu'avéima pe jehasa asy rehe, ovy'águi peteĩ kuimba'e onase haguére ko yvy ape ári.
72
JUAN
22 Ha koʼág̃a peẽ peñembyasy, péro che pohecha jeýta, ha pene korasõ ovyʼáta, ha avave ndoipeʼamoʼãi pendehegui pende vyʼa. 23 Ha upe árape ndapejeruremoʼãi chéve mbaʼeve. Añetehápe ha'e peẽme: Opa mba'e pejeruréva Túvape che rérape, ome'ẽta peẽme. 24 Koʼág̃a peve ndapejeruréi mbaʼeve che rérape: pejerure, ha pehupytýta, pene vyʼa henyhẽ hag̃ua. 25 Ko'ã mba'e ha'e peẽme ñe'ẽpotýpe, ha katu og̃uahẽ ára, nañe'ẽmo'ãvéima peẽme ñe'ẽpotýpe, ha ahechauka porãta peẽme Túva rehegua. 26 Upe árape pejeruréta che rérape, ha nda'éi peẽme añembo'étaha pende rehehápe Túvape. 27 Pe Túva voi penderayhúgui, peẽ cherayhúgui ha peguerovia haguére che asẽha Tupãgui. 28 Che asẽ Túvagui ha aju ko yvy ape ári, aheja ko yvy ha aha Túva rendápe. 29 Hemimbo'e kuéra he'i chupe: —Ko'ágã reñe'ẽ porã ha nereñe'ẽi ñe'ẽpoty. 30 Koʼág̃a rojerovia reikuaaha opa mbaʼe, ha natekotevẽiha avave oporandu ndéve. 31 Jesús he'i chupekuéra: —Peẽ piko peguerovia ko'ágã? 32 Péina ápe, og̃uahẽma ára, heẽ, og̃uahẽma koʼág̃a, peñemosarambíta, peteĩ teĩ imbaʼépe, ha cherejataha cheaño: ha upéicharõ jepe ndahaʼéi cheaño, pe Túva oĩgui chendive. 33 Koʼã mbaʼe haʼe peẽme, peguereko hag̃ua pyʼaguapy chendive. Ko yvy ape ári pejehasa asyta, ha penemokyre'ỹ. Che ningo apuʼãma ko múndore.
ha ni peteĩva nokañýi, ha'e ra'y ñehundi uvei. ikatu hag̃uáicha oñekumpli pe escritura. 13 Ha koʼág̃a aju ne rendápe; ha koʼã mbaʼe añeʼẽ ko yvy ape ári, ikatu hag̃uáicha oñekumpli ijehe che vyʼapavẽ. 14 Che ameʼẽ chupekuéra ne ñeʼẽ; ha yvóra ndaijaʼéi hesekuéra, ndahaʼéigui hikuái yvórapegua, che ndahaʼéiramo jepe yvórapegua. 15 Ndajerurei renohẽ hag̃ua chupekuéra ko yvy ape ári, síno reñongatu hag̃ua chupekuéra mbaʼevaígui. 16 Haʼekuéra ndahaʼéi ko múndopegua, che ndahaʼéiháicha ko múndopegua. 17 Emomarangatu chupekuéra ne añeteguáre, ne ñe'ẽ ha'e añetegua. 18 Nde chembou haguéicha ko yvy ape ári, upéicha avei amondo chupekuéra ko yvy ape ári. 19 Ha haʼekuéra rehehápe añemomarangatu, haʼekuéra avei oñemomarangatu hag̃ua añeteguáre. 20 Ha nañemboʼéi koʼãva rehe año, ha katu umi ojeroviátava cherehe iñeʼẽ rupive; 21 Opavave ikatu hag̃uáicha peteĩnte; nde, che Ru, reimeháicha chendive ha che nendive, ha'ekuéra avei peteĩnte ore apytépe. 22 Ha pe gloria remeʼẽvaʼekue chéve ameʼẽ chupekuéra; Ha'e kuéra peteĩnte, ñande ha'eháicha peteĩnte. 23 Che ipypekuéra, ha nde chepype, ikatu hag̃uáicha haʼekuéra oĩmbaite peteĩme; ha yvóra oikuaa hag̃ua nde chembou hague, ha rehayhu hague chupekuéra, che rayhu haguéicha. 24 Che Ru, aipota avei haʼekuéra, remeʼẽvaʼekue chéve, toime chendive che aimehápe; ha'e kuéra ohecha haguã che rekomimbipa, reme'ẽva'ekue chéve. 25 O Túva hekojojáva, ko mundo ndapeikuaái, che katu roikuaa, ha ko'ãva oikuaa nde chembou hague. 26 Ha aikuaauka chupekuéra nde réra ha aikuaaukáta, pe mborayhu nde cherayhuvaʼekue oĩ hag̃ua ipypekuéra, ha che avei oĩ hesekuéra.
MOAKÃHA 17 rehegua 1 Jesús he'i ko'ã mba'e ha ohupi hesa yvága gotyo ha he'i: —Che Ru, og̃uahẽma ára; emomba'e guasu nde Ra'ýpe, nde Ra'y avei nemomba'eguasu haguã. 2 Reme'ẽ haguéicha chupe pu'aka opa yvypóra ári, ome'ẽ haguã jeikove opave'ỹva opavave reme'ẽva'ekuépe chupe. 3 Ha kóva haʼe jeikove opaveʼỹva, ikatu hag̃uáicha oikuaa hikuái nde peteĩnte Tupã añetegua, ha Jesucristo, nde rembou vaʼekue. 4 Che romomba'eguasu ko yvy ape ári, amohu'ã pe tembiapo reme'ẽva'ekue chéve ajapo haguã. 5 Ha koʼág̃a, O Túva, chembotuicha ndejehegui pe gloria aguerekovaʼekue nendive ko yvóra oiko mboyve. 6 Che aikuaauka nde réra umi kuimba'e reme'ẽva'ekue chéve ko yvy ape ári: ne mba'e ha'e vaekue, ha nde reme'ẽ chéve chupekuéra; ha haʼekuéra okumpli ne ñeʼẽ. 7 Koʼág̃a oikuaa hikuái opa mbaʼe remeʼẽvaʼekue chéve haʼeha ndehegui. 8 Ameʼẽgui chupekuéra umi ñeʼẽ remeʼẽvaʼekue chéve; ha orresivi hikuái, ha oikuaa añete che asẽha ndehegui, ha oguerovia hikuái nde chembou hague. 9 Añemboʼe hesekuéra: ndahaʼéi añemboʼe ko yvy ape ári, síno umi remeʼẽvare chéve; haʼekuéra ningo nembaʼe. 10 Ha opa chembaʼéva nembaʼe, ha nembaʼéva chembaʼe; ha che añemombaʼeguasu hesekuéra. 11 Ha koʼág̃a ndahaʼevéima ko yvy ape ári, ha katu koʼãva oĩ ko yvy ape ári, ha aju ne rendápe. Che Ru marangatu, eñongatu nde réra rupive umi reme'ẽva'ekue chéve, ha'ekuéra peteĩnte, ore roimeháicha. 12 Aime aja hendivekuéra ko yvy ape ári, añongatu chupekuéra nde rérape, umi reme'ẽva'ekue chéve añongatu,
MOAKÃHA 18 rehegua 1 Jesús he'i rire ko'ã ñe'ẽ, osẽ hemimbo'e kuéra ndive ysyry Cedrón ári, oĩháme peteĩ hardín, ha'e oike ha hemimbo'e kuéra. 2 Judas, otraisiona vaekue chupe, oikuaa avei upe lugár, Jesús pyʼỹinte oho haguére upépe idisipulokuéra ndive. 3 Upémarõ Judas orrecibívo peteĩ grúpo de kuimbaʼe ha ofisiál umi saserdóte prinsipál ha fariséokuéragui, ou upépe linterna, antorcha ha árma reheve. 4 Jesús oikuaávo opa mba'e oikótava hese, osẽ ha oporandu chupekuéra: “ Mávape piko peheka? 5 Ha'e kuéra he'i chupe: —Jesús Nazaretgua. Jesús he'i chupekuéra: Che ha'e. Ha Judas, otraisiona vaekue chupe, oñembo'y hendive kuéra. 6 He'i riremínte chupekuéra: “Che ha'e, oho tapykue gotyo ha ho'a yvýpe”. 7 Upémarõ Jesús oporandu jey chupekuéra: “ Mávape piko peheka?”. Ha'e kuéra he'i: —Jesús Nazaretgua. 8 Jesús he'i: —Che ha'éma peẽme che ha'eha. 9 Ikatu hag̃uáicha oñekumpli pe heʼivaʼekue: “ Umi remeʼẽvagui chéve ndaperdéi ni peteĩ”. 10 Upémarõ Simón Pedro oguereko peteĩ kyse puku onohẽ pe saserdóte guasu rembiguáipe ha oikytĩ chugui ijapysa akatúa. Pe tembiguái héra Malco.
73
JUAN
11 Upémarõ Jesús he'i Pédrope: —Emoĩ nde kyse puku váinape. 12 Upéi pe grúpo, pe kapitán ha umi hudío ofisiál ojagarra Jesúspe ha oñapytĩ chupe. 13 Ha ogueraha raẽ chupe Anás rendápe; Ha'e niko Caifás suegro, ha'e va'ekue pa'i guasu upe arýpe. 14 Caifás haʼe hína pe omoneĩ vaʼekue umi hudíope, iporãtaha peteĩ kuimbaʼe omano tavayguakuéra rehehápe. 15 Simón Pedro oho Jesús rapykuéri ha ambue hemimbo'e avei. 16 Pedro katu oñembo'y pe okẽme okápe. Upéi osẽ pe ambue hemimbo'e, pa'i guasu oikuaava'ekue, ha oñe'ẽ pe okẽ oñangarekóva ndive ha omoinge Pédrope. 17 Upémarõ pe kuñataĩ oñangarekóva okẽre heʼi Pédrope: “Ndahaʼéi piko nde avei peteĩva ko kuimbaʼe disípulo?”. Ha'e he'i: Che ndaha'éi. 18 Ha umi tembiguái ha ofisiál oñemboʼy upépe, ojapovaʼekue tata karvóngui; Ro'y rupi, ha'e kuéra oñembopiro'y, ha Pedro oñembo'y hendive kuéra ha oñembopiro'y. 19 Upémarõ pe saserdóte guasu oporandu Jesúspe idisipulokuérare ha umi mbaʼe omboʼévare. 20 Jesús heʼi chupe: —Añeʼẽ vaʼekue ko múndope. Che ambo’e araka’eve sinagoga-pe, ha tupaópe, umi judío akóinte ohohápe; ha ñemiháme nda'éi mba'eve. 21 Mba'ére piko reporandu chéve? eporandu umi che rendúvape, mba'épa ha'e chupekuéra. 22 Ha he'i rire péicha, peteĩ umi ofisiál oñembo'ýva oinupã Jesúspe ipo jyva ári ha he'i: —¿Rembohovái piko péicha pe saserdóte guasupe? 23 Jesús he'i chupe: —Añe'ẽ vaíramo, emombe'u ivaíva. 24 Anás omondo chupe oñapytĩvo saserdóte guasu Caifás rendápe. 25 Simón Pedro oñembo'y ha oñembopiro'y. Ha'e kuéra he'i chupe: —Nde piko nde avei peteĩ hemimbo'e? Ha'e onega, ha he'i: Che ndaha'éi. 26 Peteĩ saserdóte guasu rembiguái, haʼéva ipariénte Pedro oikytĩ vaʼekue ijapysa, heʼi: “¿Ndahaʼéi piko rohecha vaʼekue hendive pe hardínpe?”. 27 Upémarõ Pedro onega jey, ha upepete pe gallo otyryry. 28 Upémarõ ogueraha hikuái Jesúspe Caifás guive pe Juicio rógape. ha haʼekuéra voi ndoikéi pe huísio rógape, ani hag̃ua oñemongyʼa hikuái; ha katu ho'u haguã hikuái Páskua. 29 Upémarõ Pilato osẽ hendápe kuéra ha heʼi: “¿Mbaʼe mbaʼe piko pemoĩ ko kuimbaʼépe?”. 30 Ha'ekuéra ombohovái chupe: —Ha'e ndaha'éirire mba'e vai apoha, norome'ẽmo'ãi kuri ndéve. 31 Upémarõ Pilato heʼi chupekuéra: —Pejagarra chupe ha pehusga chupe pende léi heʼiháicha. Upémarõ umi judío he'i chupe: --Ndaipóri rojuka avavépe. 32 Toñekumplíta pe Jesús heʼivaʼekue, ohechauka hag̃ua mbaʼeichaitépa omanóta. 33 Upémarõ Pilato oike jey pe Juicio rógape ha ohenói Jesúspe ha heʼi chupe: “¿Nde piko hína umi hudío rréi?”. 34 Jesús he'i chupe: —Nde piko ere ko mba'e ndejehegui, térãpa omombe'u ndéve cherehe? 35 Pilato he'i: —Che piko hudío? Nde retã ha pa'i ruvicha kuéra nereme'ẽ chéve. 36 Jesús he'i: —Che rréino ndaha'éi ko mundopegua, che rréino ha'érire ko mundopegua, che rembiguái kuéra oñorairõta ani haguã añeme'ẽ judío kuérape.
37 Pilato oporandu chupe: —Nde piko rréi? Jesús he'i chupe: Nde ere che ha'eha mburuvicha guasu. Upevarã che reñói, ha upévare aju ko yvy ape ári, amombe'u haguã pe añetegua. Mayma añetegua ohendu che ñe'ẽ. 38 Pilato he'i chupe: —Mba'e piko pe añetegua? He'i rire upéva, osẽ jey judío kuéra rendápe ha he'i chupekuéra: — Ndajuhúi mba'eve kulpa hese. 39 Peẽ katu pejepokuaa apoi peẽme peteĩ Páskua árape. 40 Upémarõ enterove osapukái jey ha heʼi: “Ndahaʼéi ko kuimbaʼe, Barrabás katu”. Barrabás ningo peteĩ mondaha. MOAKÃHA 19 rehegua 1 Upémarõ Pilato ojagarra Jesúspe ha oinupã chupe. 2 Umi soldádo omonde peteĩ koróna ñuatĩgui ha omonde iñakã ári, ha omonde chupe peteĩ ao púrpura. 3 Ha he'i: —Avy'a, judío ruvicha guasu! ha oinupã chupe ipópe. 4 Upémarõ Pilato osẽ jey ha heʼi chupekuéra: “Péina ápe, agueru chupe peẽme, peikuaa hag̃ua ndajuhúi hague mbaʼeveichagua kulpa”. 5 Upéi osẽ Jesús, omonde pe koróna ñuatĩgui ha ijao morotĩva. Ha Pilato he'i chupe kuéra: —Péina pe kuimba'e! 6 Umi saserdóte ruvicha ha umi ofisiál ohechávo chupe, osapukái ha heʼi: “Ejuka chupe kurusúre ha emosaingo kurusúre”. Pilato he'i chupe kuéra: —Pejagarra chupe ha pemosa kurusúre. 7 Umi hudío heʼi chupe: “Ore roguereko peteĩ léi, ha ore léi rupive haʼe omano vaʼerã, pórke haʼe ojapo chugui Ñandejára Raʼy”. 8 Pilato ohendúvo upéva, okyhyjeve. 9 Oike jey pe Juicio rógape ha oporandu Jesúspe: — Moõgui piko reju? Jesús katu nombohováiri chupe. 10 Upémarõ Pilato he'i chupe: —Ndaha'éi piko nereñe'ẽi chéve? ¿Ndereikuaái piko che arekoha pu'aka romosaingo haguã kurusúre, ha arekoha pu'aka ropoi haguã? 11 Jesús he'i: —Ndereguerekói va'erãmo'ã pokatu che rehe, noñeme'ẽiramo ndéve yvate guive. 12 Upe guive Pilato opoise chugui, ha umi judío osapukái ha he'i: “Rehejáramo ko kuimba'épe, nde ndaha'éi César angirũ. 13 Pilato ohendúvo upéva, oguenohẽ Jesúspe, ha oguapy pe huéspe, peteĩ lugár héravape Pavimento, ha evréope katu Gabata. 14 Upérõ pe Páskua ñembosako'i ha sexta aravo rupi, ha he'i umi judíope: “Péina pende Rréi! 15 Ha'e kuéra katu osapukái: “Emomombyry chupe, emosaingo kurusúre”. Pilato he'i chupe kuéra: —Ahupi piko kurusúre pene Rréipe? Umi saserdóte ruvichakuéra heʼi:—Ore ndoroguerekói mburuvicha guasu, ndahaʼéirõ César. 16 Upéi ome'ẽ chupe kuéra ojejuka haguã kurusúre. Ha ojagarra hikuái Jesúspe ha ogueraha chupe. 17 Upéi ogueraháva kurusu osẽ peteĩ tenda héravape akãngue rendaguépe, evréope hérava Gólgota. 18 Upépe haʼekuéra omosãingo kurusúre, ha mokõi hendive, peteĩ ótro ládo, ha Jesús mbytépe. 19 Pilato ohai peteĩ título ha omoĩ kurusúre. Ha pe kuatiahaipyre he'i: “Jesús Nazareta-gua, hudío ruvicha guasu”. 20 Upérõ heta judío omoñe'ẽ ko título, Jesús oñemosãingo hague kurusúre hi'aguĩ pe távagui.
74
JUAN
21 Upémarõ umi saserdóte prinsipál heʼi Pilatope: “Ani rehai: “Judío rréi!” Ha'e katu he'i: “Che hína hudío kuéra Rréi”. 22 Pilato he'i: —Ahaiva'ekue ahai. 23 Upémarõ umi soldádo omosãingo rire kurusúre Jesúspe, ojagarra ijao ha ombojaʼo cuatro párte, káda soldádope. ha avei ijao: koʼág̃a pe ao ndojejokuaái, ojeteje yvate guive opa peve. 24 Ha'e kuéra he'i ojupe: —Ani jaipe'a, jaity uvei ñamoĩ sorteo máva mba'épa oikóta. Upémarõ umi soldádo ojapo koʼã mbaʼe. 25 Jesús kurusu ykére, isy, isy reindy, María, Cleófas rembireko, ha María Magdalena. 26 Jesús ohechávo isýpe ha hemimbo'e ha'e ohayhúvape oñembo'yha, he'i isýpe: —Kuña, péina ápe nde ra'y! 27 Upéi he'i hemimbo'épe: —Péina nde sy! Upe aravo guive upe hemimbo'e ogueraha chupe hógape. 28 Upe rire, Jesús oikuaávo opa mba'e ojejapopamaha, oñekumpli haguã Ñandejára Ñe'ẽ he'íva, he'i: “ Che y'uhéi”. 29 Upéi oñemoĩ peteĩ mba'yru henyhẽva vinagre-gui, ha omyenyhẽ peteĩ esponja vinagre-gui ha omoĩ hisopo ári ha omoĩ ijuru gotyo. 30 Upémarõ Jesús orresivi pe vinagre, heʼi: “ Ojapopaitéma ”. 31 Upémarõ umi judío, haʼégui pe ñembosakoʼi, ani hag̃ua opyta umi teʼongue kurusúre pytuʼuha árape, (upe pytuʼuha ára haʼégui peteĩ ára arete), ojerure Pilatope oñembyai hag̃ua ipy ha oiko hag̃ua ojegueraha mombyry. 32 Upéi ou umi soldádo, ha oitypa pe primero ha pe ótro oñemosãingo vaʼekue kurusúre hendive. 33 Oguahẽvo Jesús rendápe ha ohechávo Jesús omanóma hague, nomopẽi ipy. 34 Péro peteĩ soldádo lánsa reheve oinupã ikostádope, ha upepete osẽ tuguy ha y. 35 Ha pe ohechava'ekue omombe'u, ha omombe'u añete. 36 Koʼã mbaʼe ningo ojejapo vaʼekue oñekumpli hag̃ua Ñandejára Ñeʼẽme heʼíva: “Ndoikytĩmoʼãi peteĩ kangue”. 37 Ha ambue Escritura he'i jey: “Omañáta hikuái pe oinupã va'ekuére”. 38 Upe rire José Arimateagua, Jesús remimbo'e, okyhyjégui ñemiháme umi judíogui, ojerure Pilato-pe oipe'a haguã Jesús retekue. Upémarõ ou ha ogueraha Jesús retekue. 39 Ou avei Nicodemo, ou ypy vaekue Jesús rendápe pyharekue, ha ogueru mirra ha áloe oñembojehe'áva, cien libra rupi. 40 Upéi ojagarra hikuái Jesús retekue ha ombojere ao de línope umi mbaʼe hyakuã asýva reheve, umi hudío oñotỹháicha. 41 Koga pe tenda ojejuka haguépe kurusúre oĩ peteĩ yvotyty; ha pe hardínpe peteĩ sepultúra pyahu, arakaʼeve noñeñotỹiva gueteri upépe. 42 Upépe haʼekuéra omoĩ Jesúspe umi hudío oñembosakoʼi hag̃ua ára. Hi'aguĩmagui pe sepultúra.
Oipe'a hikuái Ñandejárape pe sepultúragui, ha ndoroikuaái moõpa omoĩ chupe hikuái. 3 Upémarõ Pedro osẽ pe ambue hemimbo'e ndive, ha og̃uahẽ pe sepultúrape. 4 Upémarõ mokõivéva oñani oñondive, ha pe ótro disípulo oñani Pédrogui ha og̃uahẽ raẽ pe sepultúrape. 5 Upéi oñesũ ha omaña hyepýpe, ohecha umi ao de líno oñenoha. upéicharõ jepe ndoikéi. 6 Upémarõ Simón Pedro ou hapykuéri, ha oike pe sepultúrape ha ohecha umi ao líno oñenoha. 7 Pe servilleta oĩva iñakãre, noĩri umi ao de líno ndive, síno ojejokua peteĩ hendápe haʼeño. 8 Upéi oike avei upe ambue disípulo, ou raẽ vaʼekue pe sepultúrape, ha ohecha ha ojerovia. 9 Haʼekuéra ndoikuaái gueteri Ñandejára Ñeʼẽme heʼíva haʼe opuʼã jeytaha omanóva apytégui. 10 Upéi umi disípulo oho jey hógape. 11 María katu oñembo'y okápe pe sepultúra ykére hasẽ, ha hasẽ aja oñesũ ha omaña pe sepultúrape. 12 Ha ohecha mokõi ánhel ijao morotĩva oguapýva, peteĩva iñakãme ha ambue ipy gotyo, oñeno haguépe Jesús retekue. 13 Ha'e kuéra he'i chupe: —Kuña, mba'ére piko repukavy? Ha'e he'i chupe kuéra: —Oipe'águi hikuái che Járape, ha ndaikuaái moõpa omoĩ chupe hikuái. 14 Ha he'i rire péicha, ojere ha ohecha Jesúspe oñembo'yha, ha ndoikuaái Jesús ha'eha. 15 Jesús he'i chupe: —Kuña, mba'ére piko repukavy? máva piko reheka? Ha'e oimo'ã ha'eha pe hardín, he'i chupe: Karai, regueraha ramo chupe ko'águi, emombe'u chéve moõpa remoĩ chupe ha che araha chupe. 16 Jesús he'i chupe: María. Ojere ha he'i chupe: Rabóni. upéva he’ise, Mbo’ehára. 17 Jesús he'i chupe: —Ani repoko cherehe. ndajupíri gueteri che Ru rendápe. ha che Tupãme, ha nde Járape. 18 María Magdalena ou ha omombeʼu hemimboʼekuérape ohecha hague Ñandejárape ha haʼe heʼi hague chupe koʼã mbaʼe. 19 Upe árape ka'aru, pe primer día de la semána, oñembotývo umi okẽ oñembyatyhápe umi disípulo okyhyjégui umi hudíogui, Jesús ou ha oñemboʼy ijapytepekuéra ha heʼi chupekuéra: —Toiko pyʼaguapýpe peẽme. 20 Ha heʼi rire upéicha, ohechauka chupekuéra ipo ha ikostádo. Upéi hemimbo'e kuéra ovy'a ohechávo Ñandejárape. 21 Upémarõ Jesús he'i jey chupekuéra: —Toiko py'aguapýpe peẽme. 22 He'i rire upéva, opytu'u hese kuéra ha he'i chupekuéra: —Pegueru Espíritu Santo. 23 Peẽ peperdona vaʼekuépe iñangaipa, oñeperdona chupekuéra; ha oimeraẽva angaipa peñongatúva, ojejoko chupekuéra. 24 Jesús ou jave noĩri hendivekuéra Tomás, peteĩva umi doce apytégui, hérava Didimo. 25 Umi ótro disípulo heʼi chupe: —Rohecha kuri Ñandejárape. Ha'e katu he'i chupe kuéra: —Ahecha'ỹi ramo ipópe umi uña ra'y, ha amoinge ramo che kuã umi uña ra'ỹime, ha amoinge che po ijykére, ndagueroviamo'ãi. 26 Ocho ára rire, idisipulokuéra oĩ jey hyepýpe ha Tomás hendivekuéra .
MOAKÃHA 20 rehegua 1 Pe arapokõindy peteĩha árape, María Magdalena oguahẽ pe sepultúrape, iñypytũ gueteri, ha ohecha pe ita ojepe'aha pe sepultúragui. 2 Upéi oñani ha oguahẽ Simón Pedro rendápe ha ambue hemimbo'e Jesús ohayhúva rendápe, ha he'i chupekuéra: —
75
JUAN
27 Upéi he'i Tomáspe: “ Epoko ko'ápe nde kuã ha emaña che po rehe. Eñemboja ko'ápe nde po ha emoinge che ykére, ha ani ejerovia'ỹ, ejerovia uvei. 28 Tomás he'i chupe: —Che Ruvicha ha che Tupã. 29 Jesús he'i chupe: Tomás, che rechágui, rejerovia. 30 Jesús ojapo heta mba'e techaukaha hemimbo'e kuéra renondépe. 31 Ha katu koʼãva ojehai, peguerovia hag̃ua Jesús haʼeha pe Cristo, Tupã Raʼy; ha pegueroviávo peguereko hag̃ua tekove héra rupive.
18 Añetehápe ha'e ndéve, nemitãrõ guare reñeñapytĩ ha reguata reipotávape ndoipotáikuri. 19 Haʼe heʼi upéva, ohechauka mbaʼeichaitépa omanóta omombaʼeguasúta Ñandejárape. He'i rire ko'ã mba'e, he'i chupe: —Eju che rapykuéri. 20 Upémarõ Pedro ojere ha ohecha pe disípulo Jesús ohayhuetéva omoirũha. Okaru jave oñembo'y avei ijyva ári ha he'i: “Ñandejára, máva piko pe netraisionáva?”. 21 Pedro ohechávo chupe he'i Jesúspe: —Che Ruvicha, ha mba'épa ojapóta ko kuimba'e? 22 Jesús he'i chupe: —Che aipotáramo ha'e opyta che aju peve, ¿mba'e piko ndéve upéva? chemoirũ. 23 Upémarõ umi ermáno apytépe osẽ koʼã mbaʼe: “Upe disípulo ani hag̃ua omano. ha katu: “ Aipota ramo ha'e opyta che aju peve, ¿mba'e piko ndéve upéva?”. 24 Kóva hína pe hemimbo'e omombe'úva ko'ã mba'e ha ohaiva'ekue ko'ã mba'e. 25 Ha oĩ avei heta ambue mbaʼe Jesús ojapovaʼekue, umíva, ojehaíramo peteĩ teĩ, aimoʼã pe yvóra voi ndaikatumoʼãiha oguereko umi kuatiahaipyre ojehaivaʼerã. Amén.
MOAKÃHA 21 rehegua 1 Ko'ã mba'e rire Jesús ojehechauka jey hemimbo'e kuérape yguasu Tiberias rembe'ýpe. ha péva rehe ojehechauka ijehe. 2 Oĩ oñondive Simón Pedro, Tomás hérava Didimo, Natanael Canágua, Galiléape, Zebedeo raʼykuéra ha ambue mokõi idisipulo. 3 Simón Pedro he'i chupekuéra: —Aha pirakutu. Ha'e kuéra he'i chupe: Ore avei roho nendive. Osẽ hikuái, ha oike peteĩ várkope upepete; ha upe pyharépe ndojagarrái hikuái mbaʼeve. 4 Ko'ẽmbotávo, Jesús oñembo'y pe y rembe'ýpe, idisipulokuéra katu ndoikuaái Jesús ha'eha. 5 Upémarõ Jesús he'i chupekuéra: —Che ra'ykuéra, ¿peẽ piko pe'u haguã? Ha'e kuéra he'i chupe: Nahániri. 6 Ha he'i chupekuéra: —Pemombo pe rred pe várko akatúa gotyo, ha pejuhúta. Upévare omombo hikuái, ha koʼág̃a ndaikatúi oguenohẽ pira hetaiterei rupi. 7 Upémarõ pe hemimbo'e Jesús ohayhuetéva he'i Pédrope: —Ñandejára hína. Simón Pedro ohendúvo Ñandejára ha'eha, oñapytĩ hese ijao pescador-pe guarã, ha oñemombo yguasúpe. 8 Ha umi ótro disípulo ou peteĩ várkope. (ha'ekuéra namombyrýigui yvýgui, ha'ete ku doscientos métro,) oarrasávo pe rred pira reheve. 9 Upérõ og̃uahẽ riremínte hikuái yvýpe, ohecha hikuái upépe tatatĩ tatatĩ, ha pira oñemoĩ hiʼári ha mbujape. 10 Jesús he'i chupekuéra: —Pegueru pira ko'ágã pejagarráva. 11 Simón Pedro ojupi ha oguenohẽ pe rred yvýpe henyhẽva pira guasúgui, cien cincuenta y tres. 12 Jesús he'i chupekuéra: Peju pekaru. Ha ni peteĩva umi disípulo noñanimái oporandúvo chupe: “¿Máva piko nde?”. oikuaávo ha’eha Ñandejára. 13 Upémarõ Jesús ou ha ogueraha mbuja ha ome'ẽ chupekuéra ha pira avei. 14 Koʼág̃a haʼe hína tercera vése Jesús ojehechauka idisipulokuérape, opuʼã rire omanóva apytégui. 15 Upémarõ okarupa rire hikuái, Jesús heʼi Simón Pedrope: “Simón, Jonás raʼy, ¿che rayhuve piko koʼãvagui?”. He'i chupe: Heẽ, Ñandejára; nde reikuaa che rohayhuha. He'i chupe: Emongaru che ovecha ra'ykuérape. 16 He'i jey chupe mokõiha jey: Simón, Jonás ra'y, cherayhúpa? He'i chupe: Heẽ, Ñandejára; nde reikuaa che rohayhuha. He'i chupe: Emongaru che ovecha kuéra. 17 Mbohapyha jey he'i chupe: Simón, Jonás ra'y, ¿che rayhu piko? Pedro ombyasy he'i haguére chupe mbohapyha jey: Cherayhúpa? Ha he'i chupe: —Che Jára, nde reikuaa opa mba'e. nde reikuaa che rohayhuha. Jesús he'i chupe: Emongaru che ovecha kuéra.
76
Umi Apóstol rembiapokue
22 Oñepyrũvo Juan ñemongarai guive, upe ára ojehupi haguépe ñandehegui, peteĩva oñeordena vaʼerã haʼe hag̃ua testígo ñanendive oikove jey hague. 23 Upéi omoĩ hikuái mokõi, José hérava Barsabas, hérava Justo, ha Matias. 24 Upéi oñembo'e hikuái ha he'i: —Nde che Jára, reikuaáva opavave korasõ, ehechauka ko'ã mokõi apytégui reiporavópa. 25 Haʼe ikatu hag̃uáicha opartisipa ko tembiapo ha apóstolramo, Judas hoʼa haguégui hembiapo vai rupi, oho hag̃ua hendaguépe. 26 Ha omeʼẽ hikuái isortekuéra; ha pe sorteo ho'a Matias ári; ha ojeipapa umi once apóstol ndive.
MOAKÃHA 1.1 1 Teófilo, ajapo pe tratado yma guare, opa mbaʼe Jesús oñepyrũ vaʼekue ojapo ha omboʼe vaʼekue. 2 Pe ára ojehupi haguépe, Espíritu Santo rupive ome'ẽ tembiapoukapy umi apóstol ha'e oiporavova'ekuépe. 3 Ohasáma rire Jesús ohechauka oikoveha heta mba'e jajavy'ỹva rupive, ojehecha chupe kuéra 40 ára pukukue ha oñe'ẽvo Tupã Rréino rehe. 4 Ha, oñembyatývo hendivekuéra, omanda chupekuéra ani hag̃ua oho Jerusaléngui, ha katu tohaʼarõ pe Túva ñeʼẽmeʼẽ, haʼe heʼi, pehenduvaʼekue chehegui. 5 Juan niko añetehápe omongarai ype. ha katu peñemongaraíta Espíritu Santo reheve ndahetái ára rire. 6 Oñembyatypa rire hikuái, oporandu chupe hikuái: “Che Ruvicha, ¿remoĩjeýtapa koʼág̃a Israel rréino?”. 7 He'i chupe kuéra: —Ndaha'éi peẽme peikuaa haguã ára térã ára, Túva omoĩva'ekue ipu'akapýpe. 8 Peẽ katu pehupyty pokatu, pe Espíritu Santo ou rire pende ári, ha peẽ che testigo ramo Jerusalénpe, Judéa tuichakue javeve, Samáriape ha yvy paha peve. 9 Ha oñeʼẽ rire koʼã mbaʼe, omaña aja hikuái, ojegueraha chupe; ha peteĩ arai orresivi chupe hesakuéragui. 10 Ha omaña mbarete aja hikuái yvága gotyo haʼe ojupívo, ohecha mokõi kuimbaʼe oñemboʼýva ijykére ijao morotĩva. 11 Ha'e kuéra he'i avei: “Peẽ Galileagua, mba'ére piko peñembo'y pemaña yvága gotyo? ko Jesús ojegueraha vaekue pendehegui yvágape, oúta peẽ pehecha haguéicha oho yvágape. 12 Upéi ohojey hikuái Jerusalénpe pe sérro héravagui Olivot, opytáva Jerusaléngui peteĩ sábado ára pukukue. 13 Oike rire hikuái peteĩ koty yvateguápe, upépe oĩ Pedro, Santiago, Juan, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Santiago Alfeo ra'y ha Simón Zelotes. ha Judas, Santiago ryvy. 14 Enterove koʼãva osegi peteĩ teĩme oñemboʼe ha ojerure asy, umi kuña, María Jesús sy ha iñermanokuéra ndive. 15 Upe árape Pedro oñembo'y hemimbo'e kuéra apytépe ha he'i: —Umi héra oñembyaty cien veinte rupi. 16 Kuimbaʼe ha joykeʼykuéra, tekotevẽ oñekumpli ko escritura, David juru rupive heʼivaʼekue Espíritu Santo Judas rehe, haʼe vaʼekue guía umi ojagarravaʼekuépe Jesúspe. 17 Haʼe ningo ojeipapa orendive, ha ohupyty peteĩ párte ko tembiapópe. 18 Koʼág̃a ko kuimbaʼe ojogua peteĩ kokue tembiapovai recompensa reheve; ha ho'a iñakã ári, ojepe'a mbytépe, ha opa ipy'a osẽ. 19 Ha oikuaa opa Jerusalénpe oikóva; upéicha rupi upe kokue oñembohéra iñe’ẽteépe, Aceldama, he’iséva, Tuguy kokue. 20 Salmos kuatiañe'ẽme he'i: “Toiko nandi ha avave toiko ipype, ha tojapyhy ótro oisãmbyhyha”. 21 Upévare koʼã kuimbaʼe ñanemoirũvaʼekue ñanendive opa ára Ñandejára Jesús oike ha osẽrõ guare ñande apytépe.
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Oguahẽvo Pentecostés ára, opavave oĩ peteĩ hendápe. 2 Ha sapyʼaitépe ou peteĩ tyapu yvágagui peteĩ yvytu hatãicha, ha omyenyhẽpaite pe óga oguapyhápe hikuái. 3 Ha ojehechauka chupekuéra umi ñeʼẽ oñembojaʼóva tataicha, ha oguapy peteĩ teĩ hiʼári. 4 Ha opavave henyhẽ Espíritu Santo-gui, ha oñepyrũ oñeʼẽ ambue ñeʼẽme, pe Espíritu omeʼẽháicha chupekuéra ñeʼẽ. 5 Jerusalénpe oiko umi hudío, kuimbaʼe ojeroviaitéva Ñandejárape, opa tetã yvága guýpe. 6 Koʼág̃a oñehendu jave koʼã mbaʼe, umi hénte oñembyaty ha oñemondýi, káda uno ohendúgui oñeʼẽha chupekuéra iñeʼẽtépe. 7 Opavave oñemondýi ha oñesorprende ha he'i ojupe: — Péina ápe, ndaha'éi piko ko'ãva oñe'ẽva Galilea? 8 Ha mbaʼéicha piko ñahendu peteĩ teĩ ñane ñeʼẽme, ñande reñói haguépe? 9 Partio, medo, elamíta, ha umi oikóva Mesopotamia, Judea, Capadocia, Ponto ha Asia-pe. 10 Frigia, Panfilia, Egipto, Libia retãme Cirene jerére, ha ambue tetã ambuegua Rómagui, judío ha proselita. 11 Creta ha árabe, ñahendu haʼekuéra oñeʼẽ ñane ñeʼẽme Ñandejára rembiapokue hechapyrãva. 12 Opavave oñemondýi ha opyrũ ojupe ha oporandu ojupe: “Mba'e piko he'ise kóva? 13 Umi ótro oñembohory heʼi: “Koʼã kuimbaʼe henyhẽ víno pyahúgui”. 14 Pedro katu oñembo'y umi 11 ndive, ohupi ha he'i chupekuéra: —Peẽ kuimba'e Judeagua ha opavave peikóva Jerusalénpe, peikuaa ko mba'e ha pehendu che ñe'ẽ. 15 Koʼãva ningo ndahaʼéi okaʼúva, peimoʼãháicha, pórke haʼe hína pe tercera óra pe díape. 16 Ha katu kóva haʼe pe proféta Joel heʼivaʼekue; 17 Ha ojehúta ára pahápe, heʼi Tupã, añohẽta che Espíritu opa yvypóra ári, ha pende raʼy ha pende rajykuéra oprofetisáta, ha pende mitãrusukuéra ohecháta visión, ha pende tujakuéra oisuʼúta iképe : 1 . 18 Ha che rembiguái ha che rembiguáikuéra ári añohẽta che Espíritu ára; ha oprofetisáta hikuái: 19 Ha ahechaukáta hechapyrãva yvágape, ha techaukaha yvýpe iguype. tuguy, tata, ha tatatĩ rykue. 20 Kuarahy oñekonvertíta pytũmbýpe ha jasy tuguýgui, og̃uahẽ mboyve upe Ñandejára ára tuicha ha ojehecharamóva. 21 Ha ojehúta, oimeraẽ ohenóiva Ñandejára réra ojesalváta. 22 Peẽ kuimbaʼe Israelgua, pehendu koʼã ñeʼẽ; Jesús Nazaretgua, peteĩ kuimba'e Tupã oguerohoryva'ekue pende
77
Umi Apóstol Rembiapokue
MOAKÃHA 3 rehegua
apytépe umi milagro, hechapyrã ha techaukaha rupive, Tupã ojapova'ekue pende apytépe, peẽ voi peikuaaháicha. 23 Tupã remimbo'e ha oikuaa ypy vaekue rupive, peẽ pejagarra, ha po aña rupive pemosaingo ha pejuka. 24 Tupã omoingove jey chupe, oipe'a rire umi mba'e hasýva omanóva, ndaikatúigui ojejoko hese. 25 David niko oñe'ẽ hese: “Che ahechava'ekue Ñandejárape akóinte che rova renondépe, ha'e oĩgui che akatúape, ani haguã chemokyre'ỹ. 26 Upévare che korasõ ovyʼa, ha che ñeʼẽ ovyʼa; ha avei che rete opytu'úta ñeha'arõ reheve. 27 Nderehejamoʼãigui che ánga infiérnope, ni nderehejamoʼãi ne Imarangatúva ohecha ñembyai. 28 Reikuaauka chéve umi tekove rape; che renyhẽta vy'águi nde rova reheve. 29 Che pehẽnguekuéra, pehejami tamombeʼu peẽme pe patriarca David rehe, haʼe omano ha oñeñotỹmaha, ha isepultúra oĩha ñanendive koʼag̃aite peve. 30 Upévare, haʼégui peteĩ profeta, ha oikuaágui Tupã ohura hague chupe peteĩ huraménto reheve, haʼe omopuʼãtaha Crístope oguapy hag̃ua itrónope. 31 Haʼe ohechávo upéva, oñeʼẽ Cristo jeikovejey rehe, hiʼánga ndopytái hague infiérnope, ni hete ndohechái ñembyai. 32 Tupã omoingove jey Jesúspe, opavave ñande testigo. 33 Upévare Tupã po akatúape oñembotuicháva, ha ohupyty rire Túvagui Espíritu Santo ñemeʼẽ, haʼe oñohẽ koʼã mbaʼe, koʼág̃a pehecháva ha pehendúva. 34 David ndojupíri yvágape, ha katu he'i ijupe: “Ñandejára he'i che Járape: Eguapy che akatúape. 35 Ajapo peve ne enemigokuérape nde py ryru. 36 Upévare, enterove Israel rogagua toikuaa porã, Tupã ojapo hague upe Jesúspe, peẽ pejuka vaʼekue kurusúre, haʼe hag̃ua Ñandejára ha Cristo. 37 Ohendúvo ko mba'e, ipy'a rasy ha he'i Pedro ha ambue apóstolpe: —Che ermanokuéra, mba'épa jajapóta? 38 Upémarõ Pedro heʼi chupekuéra: —Peñearrepentíke ha peñemongarai peteĩ teĩ Jesucristo rérape, peẽ pepeka hag̃ua peẽme, ha pehupytýta pe don del Espíritu Santo. 39 Pe ñeʼẽmeʼẽ ningo peẽme g̃uarã, pene raʼykuérape g̃uarã, ha opa oĩvape mombyry, Ñandejára ñande Jára ohenóitavape g̃uarã. 40 Ha heta ambue ñeʼẽ reheve haʼe otestifika ha oñemoñeʼẽ, heʼívo: Pejesalva ko ñemoñare ivaívagui. 41 Upémarõ umi vyʼápe oguerohorýva iñeʼẽ, ojevautisa, ha upe árape oñembohetave 3.000 tapicha rupi. 42 Ha'e kuéra osegi hikuái apóstol mbo'epy ha joaju, ha omboja'o mbujape ha ñembo'e. 43 Opavave okyhyje, ha umi apóstol ojapo heta mba'e hechapyrã ha techaukaha. 44 Ha opavave ogueroviáva oĩ oñondive, ha oguereko opa mbaʼe peteĩchagua; 45 Ha ovende imba'ekuéra ha imba'erepy, ha omboja'o opavave yvypórape, opavave oikotevẽháicha. 46 Ha haʼekuéra osegi ára ha ára peteĩ ñeʼẽme pe témplope, ha ombojaʼo mbuja ogahárupi, hoʼu hoʼu vyʼápe ha ipyʼaite guive. 47 Pemomba'e guasu Tupãme ha opa tetã oguerohory. Ha Ñandejára ombojoapy ára ha ára tupaópe umi ojesalvava’erã.
1 Pedro ha Juan oho oñondive témplope oñemboʼe jave, 9ha óra. 2 Upéi ojegueraha peteĩ kuimbaʼe ikarẽva isy rye guive, onohẽva hikuái káda día pe témplo rokẽme hérava Iporãva, ojerure hag̃ua limosna umi oikévape témplope. 3 Ohechávo Pedro ha Juan oike potaitéva témplope, ojerure peteĩ limosna. 4 Upémarõ Pedro omaña hese Juan ndive, he'i: — Emañamína ore rehe. 5 Ha oñatende hesekuéra, ohaʼarõvo orresivi peteĩ mbaʼe chuguikuéra. 6 Upémarõ Pedro heʼi: “Ndarekói ni peteĩ pláta ha óro. ha katu ame'ẽ ndéve umi che arekóva: Jesucristo Nazaretgua rérape epu'ã ha eguata. 7 Upéi ojagarra chupe ipo akatúagui ha ohupi chupe, ha pyaʼe voi imbarete ipy ha ipysã. 8 Upéi opuʼã oñemboʼy ha oguata ha oike hendivekuéra témplope, oguata ha otyryry ha omombaʼeguasu Ñandejárape. 9 Enterove umi hénte ohecha chupe oguata ha omombaʼeguasuha Ñandejárape. 10 Ha oikuaa hikuái haʼeha pe oguapýva limosnarã pe témplo rokẽ Iporãitévape, ha henyhẽ hikuái ñemondýi ha ñemondýigui pe ojehúvare hese. 11 Pe kuimbaʼe ikarẽva okuera vaʼekue ojokórõ guare Pedro ha Juanpe, enterove umi hénte oñani hendápekuéra Salomón párte héravape Salomón. 12 Pedro ohechávo upéva, he'i pe tavayguakuérape: —Peẽ Israelgua, mba'ére piko peñesorprende ko mba'ére? térã mbaʼére piko pemaʼẽmbaite orerehe, haʼete ku ore puʼaka térã imarangatu rupive rojapo vaʼekue ko kuimbaʼépe oguata hag̃ua? 13 Abrahán, Isaac ha Jacob Tupã, ñande ru ypykue Jára, omombaʼeguasu Itaʼýra Jesúspe. Peẽ peme'ẽ vaekue ha penega chupe Pilato renondépe, ha'e odesidírõ guare opoi haguã chupe. 14 Ha katu penega pe Imarangatúva ha Hekojojávape, ha peipota oñemeʼẽ peẽme peteĩ oporojukáva; 15 Ha ojuka pe Príncipe tekove rehegua, Tupã omoingove jey vaʼekue omanóva apytégui; upévagui ore testigo. 16 Ha héra ojerovia rupi hérare omombarete ko kuimbaʼépe, pehecháva ha peikuaáva: heẽ, pe jerovia oĩva hese omeʼẽ chupe ko tesãi porãite opavave peẽ renondépe. 17 Ha koʼág̃a, joykeʼykuéra, aikuaa peikuaaʼỹ rupi pejapo hague, ojapo haguéicha avei pene mburuvichakuéra. 18 Haʼe ningo okumpli umi mbaʼe Ñandejára heʼivaʼekue yma, enterove iprofetakuéra juru rupive, Cristo ohasa asytaha. 19 Peñearrepentíke upévare, ha peñekonverti, oñembogue hag̃ua pene angaipakuéra, og̃uahẽ vove ára pytuʼu hag̃ua Ñandejára renondépe; 20 Ha'e ombou va'erã Jesucristo, upe mboyve oñemombe'u vaekue peẽme. 21 Yvága orresivi vaʼerã chupe opa mbaʼe oñemyengovia hag̃ua ára peve, Ñandejára heʼivaʼekue opa iprofeta marangatu juru rupive ko múndo oñepyrũ guive. 22 Moisés heʼi añete umi túvape: “Ñandejára pende Jára omopuʼãta peẽme peteĩ proféta pende joykeʼykuéra apytégui, cheichagua. chupe pehendúta opa mbaʼe haʼe heʼíva peẽme.
78
Umi Apóstol Rembiapokue
23 Ha ojehúta, opa ánga, nohendúiva upe proféta, oñehundíta tavayguakuéra apytégui. 24 Heẽ, ha opa profetakuéra Samuel guive ha umi oúva hapykuéri, heta oñeʼẽvaʼekue, omombeʼu avei koʼã ára. 25 Peẽ haʼe profetakuéra raʼy, ha pe konvénio Tupã ojapovaʼekue ñande rukuéra ypykuéndi, heʼívo Abrahánpe: “Ha ne ñemoñare rupi ojehovasáta opa ñemoñare ko yvy ape ári.” 26 Peẽme raẽ Tupã omopu'ã rire Ita'ýra Jesúspe, ombou chupe penderovasa haguã, peẽme omboyke haguã hembiapovaikuéragui.
20 Ndaikatúigui ñañeʼẽ umi mbaʼe jahecha ha ñahenduvaʼekue. 21 Upémarõ oamenasavévo chupekuéra, oheja chupekuéra oho, ndojuhúi mba'eve mba'éichapa ikatu okastiga chupekuéra, pe puévlo káusare. 22 Pe kuimbaʼe ningo oreko kuri mas de cuarenta áño, ojejapo vaʼekue hese ko milágro omongueráva. 23 Ha ojepoi rire chupekuéra, oho hikuái ijykére, ha omombeʼu opa mbaʼe heʼivaʼekue chupekuéra umi saserdóte ruvicha ha umi ansiáno. 24 Ha ohendúvo upéva, ohupi hikuái peteĩ ñe'ẽme Tupãme ha he'i: “Che Ruvicha, nde hína Tupã, rejapova'ekue yvága, yvy, yguasu ha opa mba'e oĩva ipype. 25 Nde rembiguái David juru rupive he'i: “Mba'ére piko umi tetã ambuegua ipochy ha umi tetã oimo'ã mba'e rei? 26 Umi rréi ko yvy arigua opuʼã, ha umi mburuvicha oñembyaty Ñandejára ha iCristo kóntrape. 27 Añetehápe, Herodes ha Poncio Pilato, umi tetã ambuegua ha Israel retãygua ndive, añetehápe ne ra'y marangatu Jesús rehe, reñohẽ vaekue. 28 Pejapo vaʼerã opa mbaʼe pende po ha pene konsého odesidi vaʼekue yma. 29 Ha koʼág̃a, che Ruvicha, ehecha umi mbaʼe oporoamenasa vaʼekue hikuái, ha emeʼẽ ne rembiguáikuérape, pyʼaguasúpe heʼi hag̃ua hikuái ne ñeʼẽ. 30 Eipysóvo nde po remonguera haguã; ha ikatu hag̃uáicha ojejapo techaukaha ha hechapyrãva ne memby marangatu Jesús rérape. 31 Ha oñemboʼe rire hikuái, oryrýi pe lugár oñembyatyhápe hikuái; ha opavave henyhẽ Espíritu Santogui, ha oñeʼẽ hikuái Tupã ñeʼẽ pyʼaguasúpe. 32 Ha umi ojeroviáva hetaiterei oĩ peteĩ ikorasõ ha peteĩ ánga, ni peteĩva ndeʼíri mbaʼépa oreko umi mbaʼe haʼe oguerekóvagui haʼeha imbaʼe; ha katu oguereko hikuái opa mba’e peteĩchagua. 33 Apóstol kuéra omombe'u Tupã Jesús oikove jey hague. 34 Ni peteĩva umi ofaltáva apytégui, umi yvy térã óga jára ovendégui ha ogueru umi mbaʼe oñevende vaʼekue repy. 35 Omoĩ chupe kuéra apóstol kuéra py gotyo, ha oñeme'ẽ opavavépe oikotevẽháicha. 36 Ha José, apóstol kuéra rupive oñembohérava Bernabé, (he'iséva: “Pe ra'y oporokonsola va'ekue), ha'e peteĩ levíta ha Chipre retãygua. 37 Oguerekógui yvy, ovende ha ogueru pe pláta ha omoĩ umi apóstol py gotyo.
MOAKÃHA 4 rehegua 1 Oñe'ẽ aja hikuái tavayguakuéra ndive, pa'i, tupao ruvicha ha saduseo kuéra ou hi'arikuéra. 2 Ombyasy hikuái omboʼe haguére umi héntepe, ha omombeʼu Jesús rupive oikove jeytaha omanóva apytégui. 3 Ha'e kuéra omoĩ ipo hese kuéra ha ojoko chupekuéra ko'ẽmbotávo peve. 4 Ha katu heta umi ohendúva pe ñe'ẽ oguerovia; ha umi kuimbaʼe oĩ cinco mil rupi. 5 Koʼẽmbotávo, mburuvichakuéra, ancianokuéra, ha mboʼehára leipegua. 6 Upe rire oñembyaty Jerusalénpe saserdóte guasu Anas, Caifás, Juan, Alejandro, ha opa saserdóte guasu rogayguakuéra. 7 Omoĩ rire chupekuéra ijapytépe, oporandu hikuái: “Mbaʼe puʼaka térã mbaʼe rérape piko pejapo upéva? 8 Upémarõ Pedro henyhẽ Espíritu sántogui, heʼi chupekuéra: “Peẽ mburuvichakuéra ha Israel ansiáno. 9 Koʼág̃a ñahesaʼỹijóramo umi mbaʼe porã ojejapóva pe kuimbaʼe ipuʼakapávare, ¿mbaʼéicha piko haʼe okuera; 10 Peikuaa peẽme ha opa Israelgua, Jesucristo Nazaretgua rérape, peẽ pemosaingo vaekue kurusúre, Tupã omoingove jey vaʼekue omanóva apytégui, haʼe rupive ko kuimbaʼe oñemboʼyha koʼápe pene renondépe. 11 Kóva hína pe ita peẽ omopuʼãva mbaʼeve, ha oiko chugui pe eskína akã. 12 Ndaipóri avei pe salvasiõ ambuépe, ndaipórigui ambue téra yvága guýpe oñeme'ẽva yvypóra apytépe, upéva rupive jajesalva va'erã. 13 Koʼág̃a ohechávo hikuái Pedro ha Juan pyʼaguasu, ha ohechakuaávo haʼekuéra haʼeha kuimbaʼe iñaranduʼỹva ha ndoikuaáiva mbaʼeve, oñesorprende hikuái. ha oikuaa chupekuéra, oĩhague hikuái Jesús ndive. 14 Ha ohechávo pe kuimbaʼe okuera vaʼekuépe oñemboʼyha hendivekuéra, ndaikatúi heʼi hikuái mbaʼeve hese. 15 Haʼekuéra heʼi rire chupekuéra osẽ hag̃ua pe konséhogui, oñeʼẽ ojuehe. 16 He'i: —Mba'e piko jajapóta ko'ã kuimba'e rehe? añetehápe peteĩ milagro hechapyrãva ojapohague hesekuéra ojekuaa opa Jerusalén-pe oikóvape; ha ndaikatúi ñanega. 17 Ha katu ani hag̃ua ojeipysove tavayguakuéra apytépe, ñaamenasa mbarete chupekuéra, ani hag̃ua oñeʼẽ koʼág̃a guive avavépe ko rérape. 18 Ha ohenói chupekuéra ha heʼi chupekuéra ani hag̃ua oñeʼẽ mbaʼeveichavérõ ni oporomboʼe Jesús rérape. 19 Pedro ha Juan katu he'i chupe kuéra: —Iporãpa Tupã renondépe ohenduve peẽme Tupãme, peẽ pehusga.
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Peteĩ kuimba'e hérava Ananías, hembireko Safira ndive, ovende ijyvy. 2 Ha hembireko katu oñongatu peteĩ pehẽngue hepykue, ha hembireko katu ogueru peteĩ pehẽngue ha omoĩ umi apóstol py gotyo. 3 Pedro katu he'i: —Ananías, mba'ére piko Satanás omyenyhẽ nde py'a japu haguã Espíritu Sántope ha reñongatu haguã peteĩ pehẽngue pe yvy repykue? 4 Opyta aja, ¿ndaha'éi piko nde mba'e? ha oñevende rire, ¿ndahaʼéi piko nde puʼakape? mba'ére piko reguereko ko mba'e ne korasõme? nderejapúi yvypórape, Tupãme uvei. 5 Ananías ohendúvo ko'ã mba'e oñesũ ha oheja ijespíritu, ha okyhyjeterei opa umi ohendúva ko'ã mba'e.
79
Umi Apóstol Rembiapokue
6 Umi mitãrusu opuʼã, oñapytĩ ha ogueraha chupe okápe ha oñotỹ chupe. 7 Ha tres óra rupi, oike hembireko ndoikuaáigui mbaʼépa oiko. 8 Pedro he'i chupe: —Eremína chéve piko revendepa pe yvy peichaite peve? Ha he'i: “Heẽ, hetaiterei mba'ére”. 9 Upémarõ Pedro oporandu chupe: —Mba'éicha piko peñemoĩ peteĩ ñe'ẽme pembotavy haguã Ñandejára Espíritu? péina ápe, umi oñotỹva’ekue ne ménape py oĩ okẽme, ha negueraha okápe. 10 Upémarõ ho'a pya'e ipy gotyo ha oheja pe espíritu, ha umi mitãrusu oike ojuhu omanóma hague, ha ogueraha chupe oñotỹ iména ykére. 11 Ha tuicha kyhyje ou opa tupaogua, ha mayma ohendúva koʼã mbaʼe. 12 Ha apóstol-kuéra pópe ojejapo heta techaukaha ha hechapyrãva tavayguakuéra apytépe; (ha opavave oĩ peteĩ ñe'ẽme Salomón korapýpe. 13 Umi ambuéva apytégui avave noñanimái oñemoirũ hendivekuéra, ha pe puévlo omombaʼeguasu chupekuéra. 14 Ha umi ojeroviáva oñembohetave Ñandejárape, hetaiterei kuimbaʼe ha kuña. 15 Haʼekuéra oguenohẽ umi hasývape umi kállere, ha omoĩ chupekuéra tupa ha sofápe, ikatu hag̃uáicha ojahoʼi unos kuántope Pedro sombra ohasáva upérupi. 16 Umi táva Jerusalén jerére ou avei heta hénte, oguerúva umi hasýva ha umi espíritu kyʼa reheve, ha káda uno okuera. 17 Upémarõ pe saserdóte guasu opuʼã ha entéro umi oĩva hendive, haʼe hína umi saduséo ñemoñare. 18 Ha omoĩ ipo umi apóstol ári ha omoinge chupekuéra kárselpe. 19 Pyhare Ñandejára remimbou oipeʼa pe kársel rokẽ ha oguenohẽ chupekuéra ha heʼi: 20 Tereho, eñembo’y ha ere tavayguakuérape opa ñe’ẽ ko tekovépe. 21 Ohendúvo upéva, pyhareve pyte oike hikuái tupaópe ha omboʼe. Pe saserdóte guasu ha umi oĩva hendive ou, ohenói aty guasu ha opa Israel ñemoñare kuérape, ha omondo kárselpe ojegueru haguã chupekuéra. 22 Oguahẽvo umi mburuvicha guasu ha ndojuhúi chupekuéra kárselpe, ojevy ha omombe'u. 23 He'i: “Añetehápe rojuhu pe kársel roñembotypaite, ha umi oñangarekóva oñembo'y okápe okẽ renondépe. 24 Upe saserdóte guasu, pe témplo ruvicha ha umi saserdóte prinsipál ohendúvo koʼã mbaʼe, haʼekuéra oduda mbaʼépepa okakuaáta upéva. 25 Upémarõ peteĩ ou heʼi chupekuéra: “Peẽ pemoĩ vaʼekue kárselpe oñemboʼy hína pe témplope ha omboʼe hína umi héntepe”. 26 Upémarõ pe kapitán oho umi ofisiál ndive ha ogueru chupekuéra ipuʼakaʼỹre. 27 Ogueru rire chupe kuéra, omoĩ hikuái aty guasu renondépe, ha saserdóte guasu oporandu chupekuéra: 28 He'i: —Ndaha'éi piko ro'e ra'e peẽme ani haguã pembo'e ko rérape? ha, péina ápe, pemyenyhẽ Jerusalén pende doctrina-gui, ha pegueruse ko kuimbaʼe ruguy ore ári. 29 Upémarõ Pedro ha umi ótro apóstol heʼi: —Ñandejára ñaneñeʼẽrendu vaʼerã yvypórape rangue. 30 Ore ypykuéra Jára omoingove jey Jesúspe, peẽ pejuka ha peñapytĩ vaʼekue peteĩ yvyramátare.
80
31 Tupã omopuʼã chupe ipo akatúape haʼe hag̃ua peteĩ Príncipe ha Salvador, omeʼẽ hag̃ua Israel-pe arrepentimiento, ha angaipakuéra ñeperdona. 32 Ha ore haʼe testigo koʼã mbaʼére; ha upéicha avei pe Espíritu Santo, Tupã omeʼẽvaʼekue chupe iñeʼẽrendúvape. 33 Ohendúvo upéva, ipyʼaite guive ojuka chupekuéra. 34 Upéi oñemboʼy pe konséhope peteĩ fariséo hérava Gamaliel, haʼéva peteĩ doktór de ley, ojeguerohorýva enterove puévlo apytépe, ha omanda tomoĩ peteĩ lugár michĩmi umi apóstolpe. 35 Ha he'i chupekuéra: —Peẽ Israelgua, peñatende porãke mba'épa pejapose ko'ã kuimba'e rehe. 36 Ko'ã ára mboyve opu'ã Teudas ha oñemomba'eguasu ha'eha peteĩ tapicha. Ha'e kuéra oñomoirũ 400 kuimba'e rupi. ha opavave, heta iñeʼẽrendúva chupe, isarambi, ha ojegueru mbaʼeve. 37 Upe rire opu'ã Judas Galilea-ygua umi ára ojehepyme'ẽ jave, ha ogueraha heta hénte hapykuéri. ha opavave, jepe heta iñeʼẽrendúva chupe, oñemosarambi. 38 Ha koʼág̃a haʼe peẽme: Pejejoko koʼã kuimbaʼégui ha peheja chupekuéra. 39 Ha katu haʼéramo Tupãgui, ndaikatúi peity; ani haguã ojejuhu jepe peñorairõ haguã Tupã ndive. 40 Ha'e kuéra omoneĩ chupe, ha ohenói rire umi apóstolpe ha oinupã chupekuéra, he'i hikuái ani haguã oñe'ẽ Jesús rérape ha oheja chupekuéra oho. 41 Ha oho hikuái concilio renondégui, ovyʼávo ojeipapa haguére chupekuéra digno ohasa asy hag̃ua hérare. 42 Ha ára ha ára tupaópe ha opa ógape ndohejái ombo’e ha opredika Jesucristo-pe. MOAKÃHA 6 rehegua 1 Upe tiémpope, hetavévo umi disípulo, umi griégo oñeʼẽmbegue umi evréo kóntrape, pórke umi viúda noñemeʼẽi chupekuéra káda día ombaʼapo jave. 2 Upémarõ umi 12 ohenói heta hemimbo'e kuérape ha he'i chupekuéra: —Ndaha'éi ningo jaheja Tupã ñe'ẽ ha jaservi mesápe. 3 Upévare, joykeʼykuéra, pemaña pende apytépe siete kuimbaʼe iñeʼẽporãva, henyhẽva Espíritu Santo ha iñarandúvagui, ikatúva romoĩ ko tembiapo ári. 4 Ñande katu ñañemeʼẽta tapiaite ñañemboʼe ha ñamombeʼu hag̃ua Ñandejára Ñeʼẽ. 5 Upe ñe'ẽ oguerohory opavavépe, ha oiporavo Esteban, kuimba'e henyhẽva jerovia ha Espíritu sántogui, Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón, Parmenas ha Nicolás, Antioquía pegua proselita. 6 Ha'e kuéra omoĩ apóstol kuéra renondépe, oñembo'e rire, omoĩ ipo hi'ári. 7 Ha Tupã ñeʼẽ oñembohetave; ha hemimboʼekuéra heta oñembohetave Jerusalén-pe; ha peteĩ aty guasu sacerdotekuéra iñeʼẽrendu pe jerovia rehe. 8 Ha Esteban, henyhẽva jerovia ha puʼakagui, ojapo tuicha hechapyrã ha milágro tavayguakuéra apytépe. 9 Upéi opuʼã umi sinagógape, oñehenóiva sinagóga de los libertinos, cirenio, alejandría, ha umi Cilicia ha Asiagua, ha ojodiskuti Esteban ndive. 10 Ha ndaikatúi oñemoĩ hikuái pe arandu ha espíritu haʼe oñeʼẽvare. 11 Upéi haʼekuéra ojahéi umi kuimbaʼépe, ha heʼi: “Rohendu haʼe oñeʼẽ vai Moisés ha Ñandejára kóntrape”.
Umi Apóstol Rembiapokue
12 Ha'e kuéra omongu'e umi tavayguakuérape, umi ansiáno ha mbo'ehára leipegua kuérape, ha ojaho'i chupe ha ogueraha chupe Aty Guasúpe. 13 Upéi omoĩ testigo japu, he'íva: “Ko kuimba'e ndohejái oñe'ẽ vai ko tenda marangatu ha léi rehe. 14 Rohendu niko he'ívo ko Jesús Nazaretgua ohunditaha ko tenda ha omoambuéta umi jepokuaa Moisés ome'ẽva'ekue ñandéve. 15 Ha enterove oguapýva pe konséhope omaña porã hese, ohecha hova peteĩ ánhel rovaicha.
21 Oñemosẽ rire chupe, Faraón rajy ogueraha chupe ha omongaru chupe ita'ýra tee rehehápe. 22 Ha Moisés oaprende opa mbaʼe Egiptogua arandu, ha ipuʼaka iñeʼẽ ha hembiapokuépe. 23 Oguerekómarõ cuarenta áño, oñatende ipy'apýpe ovisita ijoyke'ykuéra Israel ñemoñarekuérape. 24 Ha ohechávo peteĩva ohasa asy, odefende chupe ha ovenga pe ojejopy vaívape, ha oinupã pe egipciope. 25 Ha'e oimo'ã ijoyke'y kuéra oikuaataha mba'éichapa Tupã ipo rupive osalvataha chupekuéra. 26 Ko'ẽmbotávo, Jesús ojehechauka chupekuéra oñorairõ aja, ha oñorãirõse jey chupekuéra, ha he'i: “Che karaikuéra, peẽ niko joyke'y. mba'ére piko pejapo vai ojuehe? 27 Pe ojapóva ivaíva hapichápe katu omosẽ chupe ha heʼi: “¿Máva piko nemoĩ ore ruvicha ha huésramo?”. 28 ¿Chejukáta piko kuehe rejuka haguéicha pe egipciope? 29 Upémarõ Moisés odipara upéva heʼívo, ha opyta extranhéro Madián retãme, ha upépe imemby mokõi itaʼýra. 30 Ohasávo cuarenta áño, ojechauka chupe yvyty Sina desiértope peteĩ Ñandejára ánhel tatatĩme peteĩ kaʼaguýpe. 31 Moisés ohechávo upéva, oñemondýi pe mba'e ohechávare, ha oñemoaguĩvo ohecha haguã, Ñandejára ñe'ẽ ou hendápe. 32 He'i: “Che hína nde ru ypykue Jára, Abrahán, Isaac Jára ha Jacob Jára”. Upéi Moisés oryrýi, ha noñanimái omaña. 33 Upémarõ Ñandejára heʼi chupe: “Eipeʼa nde pygui nde sapatu, pórke pe lugár reñemboʼyhápe ningo peteĩ yvy sagrádo”. 34 Ahecha, ahecha che retãyguakuéra jehasa asy oĩva Egipto-pe, ha ahendu ipyʼahatãha hikuái, ha aguejy amosãso hag̃ua chupekuéra. Ha ko'ágã eju, che romondóta Egipto-pe. 35 Ko Moiséspe ombotove hikuái, he'ívo: “¿Máva piko nemoĩ mburuvicha ha hués ramo?”. upéicha avei Tupã ombou haʼe hag̃ua mburuvicha ha omosãsóva pe ángel ojehechaukavaʼekue chupe kaʼaguýpe. 36 Oguenohẽ chupekuéra, ojapo rire umi mbaʼe hechapyrãva ha milágro Egíptope, mar Rojo ha desiértope cuarenta áño. 37 Kóva ha'e pe Moisés, he'iva'ekue Israel ra'ykuérape: “Ñandejára pende Jára omopu'ãta peẽme peteĩ proféta pende joyke'ykuéra apytégui, cheichagua. chupe pehendúta. 38 Kóva hína pe oĩ vaʼekue tupaópe pe desiértope pe ánhel oñeʼẽvaʼekue chupe pe sérro Sinápe ha ñande ru ypykue ndive. 39 Ñande ru ypykue noñe'ẽrendúi chupe, omosẽ chupe kuéra ha ikorasõme ojere jey Egíptope. 40 He'i Aarónpe: “Ejapo oréve tupãnguéra oho haguã ore renonderã, ko Moisés oreguenohẽva'ekue Egipto retãgui, ndoroikuaái mba'épa oiko chugui”. 41 Upe árape ojapo hikuái peteĩ vakaraʼy, ha oikuaveʼẽ sakrifísio taʼangakuérape ha ovyʼa umi mbaʼe ojapóvare. 42 Upéi Ñandejára ojere ha omeʼẽ chupekuéra omombaʼeguasu hag̃ua pe ehérsito yvágapeguápe. Ojehaiháicha umi maranduhára kuatiañe'ẽme: “Peẽ Israel róga, peikuave'ẽ piko chéve mymba ojejukáva ha mymbajuka cuarenta áño aja tave'ỹme? 43 Peẽ pejagarra Moloc tavernáculo ha pende tupã Remfan mbyja, ta'anga pejapova'ekue pemomba'eguasu haguã chupekuéra, ha che pogueraha Babilonia mboypýri.
MOAKÃHA 7 rehegua 1 Upémarõ pe saserdóte guasu heʼi: —Péicha piko koʼã mbaʼe? 2 Ha'e he'i: —Kuimba'e, joyke'y ha túva, pehendu. Tupã oporomomba'eguasúva ojehechauka ñande ru Abrahánpe, oĩrõ guare Mesopotamiape, oiko mboyve Caránpe. 3 Ha he'i chupe: —Esẽ ne retãgui ha ne irũnguéragui ha eike pe yvy ahechaukátavape ndéve. 4 Upéi osẽ umi caldeo retãgui ha oiko Caránpe, ha upégui itúva omanómarõ ogueraha chupe ko yvy peikohápe ko'ágã. 5 Ha'e nome'ẽi chupe mba'eve erénsia ipype, ni omoĩ haguã ipy, upéicharõ jepe opromete ome'ẽtaha chupe ipropiedad ramo, ha iñemoñarekuérape ha'e rire, imemby'ỹ gueteri . 6 Ha Tupã he'i péicha: “Iñemoñare opytataha tetã ambueguápe. ha togueraha chupekuéra tembiguáiramo, ha ojerure asy chupekuéra cuatrocientos áño. 7 Ha che ahusgáta pe tetã haʼekuéra oĩtava tembiguáiramo, heʼi Ñandejára, ha upe rire osẽta hikuái ha cheservíta ko lugárpe. 8 Ome'ẽ chupe pe kompromíso oñesirkunsida haguã, ha upéicha Abrahán omoheñói Isaac ha osirkunsida chupe ára ochohápe. ha Isaac omoheñói Jacob-pe; ha Jacob omoheñói umi doce patriarca. 9 Umi túva ypykue oenvidia ha ovende Josépe Egíptope, Tupã katu oĩ hendive. 10 Oipe'a chupe opa jehasa asy ha ome'ẽ chupe mborayhu ha arandu Faraón Egipto ruvicha guasu renondépe. ha omoĩ chupe sãmbyhyhára ramo Egipto ha opa hógape. 11 Opa Egipto ha Canaán yvy ári, ha heta jehasa asy, ha ore ru ypykue ndojuhúi hi'upyrã. 12 Jacob ohendúvo oĩha trígo Egíptope, omondo raẽ ore tuakuéra ypykuépe. 13 Ha mokõiha jey ojekuaauka Josépe ijoykeʼykuérape; ha Faraónpe ojekuaauka José ñemoñarekuérape. 14 Upéi omondo Josépe ha ohenói itúva Jacóbpe, ha enterove ipehẽnguekuérape, 75 álma. 15 Upémarõ Jacob oho Egíptope ha omano, haʼe ha ore tuakuéra ypykue. 16 Upe rire ojegueraha Siquempe ha oñeñotỹ pe sepultúra Abrahán ojogua vaʼekue Emor raʼykuéragui, Siquem túvagui. 17 Hiʼag̃uívo pe tiémpo Ñandejára ohura vaʼekue Abrahánpe, + Egíptope umi hénte okakuaa ha oñembohetave ohóvo. 18 Opu'ã peve ambue rréi ndoikuaáiva Josépe. 19 Haʼekuéra otrata vaʼekue ñande rapichakuérape, ha ojerure asy ñande rukuérape, ikatu hag̃uáicha omosẽ hikuái itaʼyrakuérape, ani hag̃ua oikove. 20 Upe tiémpope Moisés onase, iporãiterei ha okaru 3 mése itúva rógape.
81
Umi Apóstol Rembiapokue
44 Ore ru ypykue oguereko pe tavernáculo de testigo desierto-pe, ha'e he'i haguéicha, oñe'ẽvo Moiséspe, ojapo haguã ha'e ohecha haguéicha. 45 Ñande ru ypykue ou vaekue avei ogueru Jesús ndive umi tetã ambuegua poguýpe, Tupã omosẽ vaekue ñande ru ypykue renondépe, David ára peve. 46 Haʼekuéra oguerohory Ñandejára renondépe ha ohekase peteĩ tavernákulo Jacob Járape g̃uarã. 47 Salomón katu omopu'ã chupe peteĩ óga. 48 Péro pe Yvatetegua ndoikói umi tupao ojejapóvape ipo rupive; Pe maranduhára he'iháicha. 49 Yvága ha'e che tróno, ha yvy ha'e che py renda, ¿mba'e óga piko pemopu'ãta chéve? he'i Ñandejára: térã mba'e piko che pytu'uha? 50 Ndahaʼéi piko che po ojapopaite koʼã mbaʼe? 51 Peẽ pene akã ha pende apysápe napeñesirkunsidáiva, akóinte peñemoĩ pe Espíritu Sánto rehe. 52 ¿Mávapa umi proféta apytégui nde ypykue ndopersegíri vaʼekue? ha ojuka hikuái umi ohechaukavaʼekue upe mboyve pe Hekojojáva jeju; Ha'e kuéra ko'ágã peẽ ha'e vaekue oporotraisiona ha oporojukáva. 53 Haʼekuéra orresivi vaʼekue pe léi ánhel rupive, ha nokumplíri. 54 Ohendúvo koʼã mbaʼe, ipyʼaite guive ha oñakãity chupe. 55 Haʼe katu henyhẽ Espíritu Sántogui, omaña yvágape ha ohecha Ñandejára rekomimbipa, ha Jesús oñemboʼyha Ñandejára akatúape. 56 Ha he'i: —Ahecha yvága ojepe'a ha Yvypóra Ra'y oñembo'y Tupã akatúape. 57 Upéi osapukái hikuái hatã, ojoko ijapysa ha oñani hese peteĩ py'aite guive. 58 Omosẽ chupe pe siudágui ha ojapi chupe itápe, ha umi testígo omoĩ ijao peteĩ mitãrusu hérava Saúl py gotyo. 59 Ha'e kuéra ojapi hikuái itápe Esteban-pe, ohenóivo Tupãme ha he'i: “Ñandejára Jesús, erresivi che espíritu”. 60 Upéi oñesũ ha osapukái hatã: “Che Ruvicha, ani remboja hesekuéra ko angaipa”. Ha he'i rire péicha, oke.
10 Opavave oñatende hese, michĩvéva guive tuichavéva peve, ha he'i: “Kóva ha'e Tupã pu'aka tuichavéva”. 11 Ha haʼekuéra omombaʼeterei chupe, pórke are guivéma haʼe ohembisa chupekuéra paje rupi. 12 Ha oguerovia hikuái Felipe omombeʼu jave umi mbaʼe oñeʼẽva Ñandejára Rréinore ha Jesucristo rérare, haʼekuéra ojevautisa, kuimbaʼe ha kuña. 13 Upémarõ Simón ojerovia avei, ha ojevautisa rire, oho Felipe ndive ha oñesorprende, ohechávo umi milágro ha milágro ojejapo vaʼekue. 14 Umi apóstol oĩva Jerusalénpe oikuaávo Samaria orresivi hague Ñandejára ñeʼẽ, omondo chupekuéra Pedro ha Juanpe. 15 Oguejy rire hikuái oñembo'e hese kuéra, ohupyty haguã Espíritu Santo. 16 (Ndaha'éi gueteri ho'a ni peteĩva ári, ha'ekuérante ojevautisa Ñandejára Jesús rérape). 17 Upéi omoĩ hikuái ipo hiʼarikuéra, ha orresivi hikuái Espíritu Santo. 18 Simón ohechávo omoĩha umi apóstol po omeʼẽha espíritu sánto, ha oikuaveʼẽ chupekuéra pláta. 19 He'i: “Eme'ẽ chéve avei ko poder, oimeraẽva amoĩva ipo hi'ári, torrecibi Espíritu Santo”. 20 Pedro katu he'i chupe: —Ne pláta omano nendive, reimo'ãgui pe rregálo Tupãme ojejoguataha viru rupive. 21 Nde ningo ndereguerekói mba'evéicharõ ko mba'épe, nde py'a naiporãigui Tupã renondépe. 22 Upévare eñearrepentíke ko ne rembiapo vaikuégui, ha eñemboʼe Tupãme, ikatu ramo oñeperdona ndéve ne korasõ remiandu. 23 Che ahechakuaágui reimeha mba'e pohýi rykuépe ha tembiapovai ñeñapytĩmbýpe. 24 Upémarõ Simón heʼi: “Peñemboʼe Ñandejárape cherehehápe, ani hag̃ua ou che ári ni peteĩva koʼã mbaʼe ere vaʼekue”. 25 Ha haʼekuéra, otestifika ha omombeʼu rire Ñandejára ñeʼẽ, ohojey Jerusalénpe ha omombeʼu pe marandu porã heta samaritano tavaʼípe. 26 Ñandejára ánhel heʼi Felipepe: “Epuʼã ha tereho sur gotyo pe tape oguejyhápe Jerusalén guive Gaza peve, haʼéva desiérto”. 27 Upéi opu'ã ha oho, ha ohecha peteĩ kuimba'e Etiopíagua, ha'éva peteĩ kuimba'e Etiopía pegua rréina Candace poguýpe, ha oñangarekóva opa mba'erepy rehe, ha ou Jerusalénpe omomba'eguasúvo. 28 Ou jeývo ha oguapy kárrope olee proféta Isaías. 29 Upéi pe espíritu heʼi Felipepe: “Eñemboja ha ejoaju ko kárrope”. 30 Upémarõ Felipe odipara oho hendápe ha ohendu chupe omoñeʼẽha proféta Isaías ha heʼi: “¿Rentende piko pe releéva?”. 31 Ha'e he'i: —Mba'éicha piko che, ndaiporimo'ãi che guia? Ha ojerure Felípepe tojupi oguapy haguã hendive. 32 Pe Escritura oleéva heʼi: “Ojegueraha chupe ovechaicha ojejukahápe. ha peteĩ ovecha ra'y iñe'ẽngúvaicha, oikytĩva renondépe, upéicha ndoipe'ái ijuru. 33 Iñemomirĩ rupi ojepeʼa chugui pe huísio, ha máva piko omombeʼúta iñemoñare? ojepeʼágui hekove ko yvy ape árigui. 34 Pe eunuco ombohovái Felipe ha he'i: —Máva rehe piko he'i proféta ko'ã mba'e? ijehegui, térã ambue kuimba'égui?
MOAKÃHA 8 rehegua 1 Saúl katu oasepta omano haguã. Ha upe jave tuicha ojepersegi tupao oĩva Jerusalén-pe; ha opavave isarambipa hikuái Judea ha Samaria retãme, ndahaʼéiramo umi apóstol. 2 Umi kuimbaʼe ojeroviaitereíva Ñandejárape ogueraha Estébanpe oñeñotỹ hag̃ua, ha ojaheʼoiterei hese. 3 Saúl katu ombyai pe iglésia, oike káda ógape ha ojagarra kuimbaʼe ha kuñáme omoinge chupekuéra kárselpe. 4 Upévare umi isarambipáva oho oparupiete omombeʼu hag̃ua pe ñeʼẽ. 5 Upémarõ Felipe oho pe siuda de Samáriape ha omombeʼu chupekuéra Cristo. 6 Ha tavayguakuéra peteĩ pyʼaite guive oñatende umi mbaʼe Felipe heʼívare, ohendúvo ha ohechávo umi milágro haʼe ojapovaʼekue. 7 Heta oĩ vaʼekuégui umi espíritu kyʼa osapukái hatã, ha heta ojejopy vaíva ha ikargáva okuera. 8 Ha tuicha vyʼa upe tavaguasúpe. 9 Oĩ vaʼekue peteĩ kuimbaʼe hérava Simón, upe siudápe voi oipuru vaʼekue paje ha ombotavy vaʼekue umi hénte Samáriape, ha omombeʼu haʼeha peteĩ kuimbaʼe tuicha mbaʼéva.
82
Umi Apóstol Rembiapokue
35 Upémarõ Felipe oipe'a ijuru ha oñepyrũ upe Escriturape ha opredika Jesús rehe. 36 Oho aja hikuái, og̃uahẽ peteĩ y rendápe, ha pe eunuco heʼi: “Péina, koʼápe oĩ y. mba'épa chejoko añemongarai haguã? 37 Felipe he'i: —Rejerovia ramo nde py'aite guive, ikatu rejerovia. Ha'e katu he'i: —Che arovia Jesucristo ha'eha Tupã Ra'y. 38 Upéi heʼi pe kárrope oñemboʼy hag̃ua, ha oguejy hikuái pe ýpe, Felipe ha pe eunuco. ha haʼe omongarai chupe. 39 Osẽvo hikuái pe ýgui, Ñandejára Espíritu ogueraha Felípepe, ha pe eunuco ndohechavéi chupe. 40 Felipe katu ojejuhu Azótope, ha ohasávo opredika opa távape, og̃uahẽ meve Cesaréape.
19 Ome'ẽ rire tembi'u, imbarete. Upérõ Saúl opyta ára hemimbo'e kuéra ndive oĩva Damáscope. 20 Upepete omombeʼu Cristo sinagógape haʼeha Ñandejára Raʼy. 21 Ha katu opavave ohendúva chupe oñemondýi ha he'i; ¿Ndaha'éi piko kóva pe ohundíva umi ohenóivape ko téra Jerusalénpe, ha ou ko'ápe upe hembipotápe, ogueraha haguã chupekuéra ñeñapytĩmbýpe pa'i ruvicha kuéra rendápe? 22 Saúl katu imbaretevéntema ha ombotavy umi judío oikóva Damáscope, ha ohechauka upéva haʼeha Cristo voi. 23 Heta ára ohasa rire, umi judío oñemoĩ peteĩ ñe'ẽme ojuka haguã chupe. 24 Péro Saúl oikuaa mbaʼéichapa ohaʼarõ chupekuéra. Ha ára ha pyhare omaña hikuái umi okẽre ojuka haguã chupe. 25 Upéi umi disípulo ogueraha chupe pyharekue ha omboguejy chupe pe murálla ykére peteĩ kanástope. 26 Saúl og̃uahẽvo Jerusalénpe, oñehaʼã oñemoirũ umi disípulo ndive, péro enterovéva okyhyje chugui ha ndogueroviái haʼeha peteĩ disípulo. 27 Bernabé katu ogueraha chupe ha ogueraha apóstol rendápe ha omombe'u chupekuéra mba'éichapa ohecha Ñandejárape tapére, ha oñe'ẽ hague chupe, ha mba'éichapa ha'e opredika py'aguasúpe Damascope Jesús rérape. 28 Haʼe ningo oĩ hendivekuéra oike ha osẽvo Jerusalénpe. 29 Upéi oñe'ẽ py'aguasúpe Ñandejára Jesús rérape ha oñorairõ umi griego ndive. 30 Umi ermáno oikuaávo upéva, ogueraha chupe Cesaréape ha omondo chupe Társope. 31 Upéi umi iglésia opytuʼu Judea, Galilea ha Samaria tuichakue javeve, ha oñemombarete. ha oguata Ñandejára kyhyjépe, ha Espíritu Santo consuelo-pe, oñembohetave. 32 Pedro ohasávo oparupiete, oguejy avei umi imarangatúva rendápe oikóva Lidape. 33 Upépe ojuhu peteĩ kuimbaʼe hérava Eneas, oñatende vaʼekue hupápe ocho áñore, ha hasy chupe parálisis. 34 Pedro he'i chupe: Eneas, Jesucristo nemonguera. Ha upepete opu'ã. 35 Ha opavave oikóva Lida ha Sarónpe ohecha chupe ha ojere Ñandejára rendápe. 36 Jopepe oĩ peteĩ disípulo hérava Tabita, heʼiháicha héra Dorcas. 37 Upe árape hasy ha omano. 38 Lida oĩma guive Jope ypýpe, ha hemimbo'e kuéra ohendu Pedro oĩha upépe, omondo chupe mokõi kuimba'e, ojerure haguã chupe ani haguã otarde ou hendápekuéra. 39 Upéi Pedro opuʼã ha oho hendivekuéra. Oguahẽvo, ogueraha chupe hikuái koty yvateguápe, ha umi viúda oñembo'y ijykére hasẽ ha ohechaukávo umi ao ha ao ojapova'ekue Dorcas oĩ aja hendivekuéra. 40 Pedro katu oguenohẽ opavave, oñesũ ha oñembo’e. ha ombojere hete gotyo he'i: Tabita, epu'ã. Ha oipe'a hesa, ha ohechávo Pédrope oguapy. 41 Upéi omeʼẽ chupe ipo ha ohupi chupe, ha ohenói rire umi imarangatúvape ha umi viúdape, opresenta chupe oikovéva. 42 Opa Jope rupi ojekuaa. ha heta ojerovia Ñandejárare. 43 Upéi opyta heta ára Jope-pe peteĩ Simón ndive, haʼéva peteĩ kuérra ombaʼapóva.
MOAKÃHA 9 rehegua 1 Saúl katu oamenasa ha oporojuka Ñandejára remimbo'e kuérape, oho pa'i guasu rendápe. 2 Ha ojerure chupe kuatiañeʼẽ Damascope oho hag̃ua sinagógape, ojuhúramo peteĩva koʼãichagua tapére, tahaʼe kuimbaʼe térã kuña, ogueru hag̃ua Jerusalénpe ojejokua hag̃ua. 3 Oho aja, og̃uahẽ Damasco ypýpe, ha sapy'aitépe omimbi ijerére peteĩ tesape yvágagui. 4 Upéi ho'a yvýpe ha ohendu peteĩ ñe'ẽ he'íva chupe: Saúl, Saúl, mba'ére piko chepersegi? 5 Ha'e he'i: —Máva piko nde, Jára? Ñandejára he'i: “ Che hína Jesús nde repersegíva. 6 Ha ha'e oryrýi ha oñemondýi he'i: —Che Jára, mba'épa reipotáta ajapo? Ñandejára he'i chupe: Epu'ã ha eike pe távape, ha oje'éta ndéve mba'épa rejapova'erã. 7 Umi kuimbaʼe ohóva hendive oñemboʼy iñeʼẽʼỹre, ohendu peteĩ ñeʼẽ, péro ndohechái avavépe. 8 Saúl opu'ã yvýgui. hesa ojepe'a rire ndohechái avavépe, ha'e kuéra katu ojagarra chupe ipópe ha ogueraha chupe Damasco-pe. 9 Mbohapy ára ndohechái, ha ndokarúi ni ndoyʼúi. 10 Damáscope oĩ peteĩ disípulo hérava Ananías. ha he'i chupe andejra pete visiónpe: Ananías. Ha ha'e he'i: —Péina, che aime ko'ápe, che Jára. 11 Ñandejára he'i chupe: “ Epu'ã ha eike tape héravape Recto ha eporandu Judas rógape peteĩ hérava Saúl, Tarsoygua. 12 Ha ohecha peteĩ visiónpe peteĩ kuimbaʼe hérava Ananías oikeha ha omoĩ ipo hiʼári, ohecha hag̃ua. 13 Upémarõ Ananías heʼi: “Che Ruvicha, ahendu heta mbaʼe vai ko kuimbaʼépe Jerusalénpe. 14 Ha koʼápe haʼe oreko autorida umi saserdóte ruvichakuéragui ojokua hag̃ua opa ohenóivape nde réra. 15 Ñandejára he'i chupe: “ Tereho, ha'e peteĩ mba'yru ojeporavóva chéve guarã, agueraha haguã che réra umi tetã ambuegua, mburuvicha guasu ha Israel ñemoñare renondépe. 16 Ahechaukáta chupe mbaʼeichaitépa ohasa asy vaʼerã che réra káusare. 17 Ananías oho ha oike hógape. ha omoĩ ipo hi’ári he’i: “Che ryvy Saúl, Ñandejára, Jesús ojehechaukava’ekue ndéve tapére reju jave, chembou, rehecha haguã ha remyenyhẽ Espíritu Santo-gui. 18 Upepete ho'a heságui escamaicha, ha upepete ohecha, opu'ã ha ojevautisa.
83
Umi Apóstol Rembiapokue
MOAKÃHA 10 rehegua
25 Pedro oike jave, Cornelio ojotopa chupe ha oñesũ ipy gotyo ha oadora chupe. 26 Pedro katu ohupi chupe ha he'i: —Epu'ã. Che voi ha'e avei kuimba'e. 27 Oñe'ẽ aja hendive, oike ha ojuhu heta oñembyatyhápe. 28 Upéi he'i chupekuéra: —Peẽ peikuaa mba'éichapa ndaija'éi peteĩ kuimba'e judío ojoehegui térã ou ambue tetã ndive. ha katu Tupã ohechauka chéve ani haguã ahenói avavépe iky'áva térã iky'áva. 29 Upévare aju pene rendápe haʼeʼỹre, che renói riremínte. 30 Cornelio he'i: —Ojapóma cuatro día aajuna hague ko'ágã peve. ha noveno aravo jave añembo’e che rógape, ha, péina ápe, peteĩ kuimba’e oñembo’y che renondépe ijao omimbipáva. 31 Ha he'i: “Cornelio, oñehendu ne ñembo'e ha ne limosna ojegueromandu'a haguã Tupã renondépe.” 32 Upévare emondo Jopepe ha ehenói Simónpe, hérava Pedro. ha'e opyta peteĩ Simón rógape, ha'éva peteĩ kurohare, yguasu rembe'ýpe, ha'e ou vove oñe'ẽta ndéve. 33 Upepete amondo ne rendápe; ha rejapo porã reju hague. Ko'ágã, opavave roime Tupã renondépe, rohendu haguã opa mba'e Tupã he'íva ndéve. 34 Upémarõ Pedro oipe'a ijuru ha he'i: —Añetehápe ahechakuaa Ñandejára nomomba'eiha tapichápe. 35 Opa tetãme katu okyhyjéva chugui ha ojapóva tekojoja, oguerohory chupe. 36 Tupã Ñandejára ombou vaekue Israel ra'ykuérape, omombe'u haguã py'aguapy Jesucristo rupive. 37 Upe ñe'ẽ, ha'e, peẽ peikuaa, oñemoherakuãva'ekue opa Judea tuichakue javeve, ha oñepyrũva'ekue Galilea guive, pe ñemongarai Juan omombe'u rire. 38 Tupã Ñandejára oiporavo Jesús Nazaretguápe Espíritu sánto ha pu'aka reheve, ha'e oho ojapo iporãva ha omonguera opa umi aña ombohasa asývape. Tupã oĩgui hendive. 39 Ha ore haʼe testigo opa mbaʼe haʼe ojapovaʼekuégui judio-kuéra retãme, ha Jerusalén-pe; Ha'e kuéra ojuka ha omosaingo yvyramátare. 40 Ñandejára omoingove jey chupe mbohapyha árape, ha ohechauka chupe abiertamente. 41 Ndahaʼéi opa tavayguakuérape, síno umi testígo Ñandejára oiporavo vaʼekue yma, ñandéve g̃uarã, haʼe omanóva apytégui okaru ha hoyʼu vaʼekue hendive. 42 Ha heʼi oréve romombeʼu hag̃ua tavayguakuérape, ha rotestifika hag̃ua haʼeha pe Tupã oordena vaʼekue oikove ha omanóva hués. 43 Opavave proféta ome'ẽ chupe testimonio, ha'e héra rupive ojeroviáva hese, ojeperdonataha ipekádogui. 44 Pedro he'i aja gueteri ko'ã ñe'ẽ, Espíritu Santo ho'a opavave ohendúva ko ñe'ẽ ári. 45 Ha umi ojeroviáva oñemondýi, opavave oúva Pedro ndive, oñeñohẽgui Espíritu Santo jopói gentil-kuéra ári avei. 46 Ohendu hikuái oñe'ẽvo ambue ñe'ẽme ha omomba'eguasu Ñandejárape. Upémarõ Pedro ombohovái: 47 ¿Ikatu piko avave ombotove y, koʼãva noñemongarai hag̃ua, orresivi vaʼekue Espíritu Santo ñandeichaite avei? 48 Ha omanda chupekuéra toñemongarai Ñandejára rérape. Upéi oñembo'e hikuái chupe opyta haguã algún día.
1 Cesaréape oĩ vaʼekue peteĩ kuimbaʼe hérava Cornelio, haʼe hína peteĩ mburuvicha guasu pe grúpo italiano. 2 Peteĩ kuimbaʼe ojeroviaitéva Ñandejárare, ha okyhyjéva Ñandejáragui opa hóga ndive, omeʼẽva heta limosna umi héntepe ha oñemboʼe meme Ñandejárape. 3 Ha'e ohecha peteĩ visiónpe, 9 aravo rupi, peteĩ Tupã remimbou oike hendápe ha he'i chupe: Cornelio. 4 Ha omañávo hese, okyhyje ha he'i: —Mba'e piko, Ñandejára? Ha he'i chupe: —Ne ñembo'e ha ne limosna oúma mandu'arã Tupã renondépe. 5 Ko'ágã emondo kuimba'ekuérape Jope-pe ha ehenói peteĩ Simónpe, hérava Pedro. 6 Ha'e opyta peteĩ Simón ndive, kurũ apoha, hóga yguasu rembe'ýpe, ha'e omombe'úta ndéve mba'épa rejapova'erã. 7 Pe ángel oñeʼẽvaʼekue Corneliope oho rire, ohenói mokõi hembiguái hógape ha peteĩ soldádo ijeroviapáva umi ohaʼarõva chupe tapiaite. 8 Omombe'u rire chupekuéra opa ko'ã mba'e, omondo chupekuéra Jope-pe. 9 Ko'ẽmbotávo, ohokuévo hikuái ha hi'aguĩvo pe távape, Pedro ojupi óga ru'ãme oñembo'e haguã seis aravo rupi. 10 Iñembyahýi eterei ha okaruse, ha oñembosako'i aja hikuái, ha'e ho'a py'a. 11 Ha ohecha yvága ojepe'a ha peteĩ mba'yru oguejýva hendápe, peteĩ sábana tuichaháicha, oñembojegua irundy ijykére ha oguejy yvýpe. 12 Upépe oĩ vaʼekue opaichagua mymba irundy ipy yvýpe, mymba kaʼaguy, mymba otyryrýva, ha guyrakuéra yvatére. 13 Upéi oñehendu peteĩ ñe'ẽ: “Pepu'ã, Pedro! ojuka, ha okaru. 14 Pedro katu he'i: —Ndaha'éi upéicha, che Ruvicha. araka'eve nda'úivagui mba'eve iky'áva térã iky'áva. 15 Pe ñe'ẽ he'i jey chupe mokõiha jey: “Pe Tupã omopotĩva'ekue, ani ere iky'a”. 16 Mbohapy vése ojejapo upéva, ha pe mbaʼyru ojegueraha jey yvágape. 17 Pedro oduda aja mba'épa he'ise ko visión ohechava'ekue, péina ápe, umi kuimba'e oñemondova'ekue Cornelio-gui oporandu Simón rógare ha oñembo'y pe okẽ renondépe. 18 Ohenói ha oporandu opytápa upépe Simón, hérava Pedro. 19 Pedro opensa aja pe visión rehe, pe Espíritu he'i chupe: —Péina, mbohapy kuimba'e nde rekávo. 20 Epu'ã ha eguejy ha tereho hendivekuéra, ani reduda mba'eve, che ambou haguére chupekuéra. 21 Upémarõ Pedro oho umi kuimbaʼe Cornelio omondovaʼekue chupe rendápe. ha he'i: Péina ápe, che ha'e pe pehekáva. 22 Ha'e kuéra he'i: —Cornelio pe senturión, peteĩ kuimba'e hekojojáva ha okyhyjéva Tupãgui ha oporomondýiva opa hudío retã apytépe, Tupã oavisa chupe peteĩ ánhel marangatu rupive nerenói haguã hógape ha ohendu haguã ñe’ẽ nde rehegua. 23 Upéi ohenói chupekuéra ha opytuʼu chupekuéra. Ko'ẽmbotávo Pedro oho hendive kuéra, ha omoirũ chupe kuéra joyke'y Jopegua. 24 Ko'ẽmbotávo oike hikuái Cesaréape. Cornelio oha'arõ chupe kuéra, ha ombyaty ipehẽnguekuéra ha iñamigokuéra hi'aguĩvape.
84
Umi Apóstol Rembiapokue
MOAKÃHA 11 rehegua
26 Ojuhúvo chupe, ogueraha chupe Antioquíape. Ha ojehu, peteĩ áño pukukue oñembyaty hikuái tupaópe ha ombo’e heta tapichápe. Ha umi disípulope oñehenói raẽ kristiáno Antioquíape. 27 Ha koʼã árape ou profetakuéra Jerusaléngui Antioquíape. 28 Upéi opu'ã peteĩva hérava Agabo, ha he'i Espíritu rupive, heta mba'e ojeheja reitaha opa ko yvy ape ári. 29 Upémarõ umi disípulo, káda uno ikatuháicha, odesidi omondotaha pytyvõ umi ermáno oikóvape Judéape. 30 Ha'e kuéra ojapo avei ha omondo umi anciano kuérape Bernabé ha Saúl pópe.
1 Umi apóstol ha joykeʼykuéra oĩva Judéape ohendu umi tetã ambuegua orresivi hague avei Ñandejára ñeʼẽ. 2 Pedro og̃uahẽvo Jerusalénpe, umi oñesirkunsidáva oñorairõ hendive. 3 He'i: “Reike kuimba'e noñesirkunsidáiva rendápe ha rekaru hendivekuéra”. 4 Pedro katu iñepyrũmby guive omombeʼu pe mbaʼe ha omyesakã chupekuéra heʼiháicha. 5 Aime kuri táva Jope-pe añembo'évo, ha ahecha peteĩ visión: Peteĩ mba'yru oguejy peteĩ sábana tuichaháicha, oguejy yvágagui irundy esquina rupi. ha ou chéve jepe: 6 Upe ári añapytĩ rire che resa, ahecha ha ahecha mymbakuéra irundy ipy rehegua, mymba ka'aguy, mymba otyryrýva, ha guyrakuéra yvatére. 7 Ahendu peteĩ ñe'ẽ he'íva chéve: “Pepu'ã, Pedro! ojuka ha okaru. 8 Che katu ha'e: “Ndaha'éi upéicha, che Ruvicha, mba'eve iky'áva térã mba'e ky'a ndoikéigui araka'eve che jurúpe”. 9 Pe ñe'ẽ katu he'i jey chéve yvágagui: “Pe Tupã omopotĩva'ekue, ani pehenói iky'áva”. 10 Mbohapy vése ojejapo upéva, ha enterove ojegueraha jey yvágape. 11 Ha, péina ápe, pyaʼe voi oúma mbohapy kuimbaʼe pe óga che aime haguépe, oñemondovaʼekue Cesaréagui che rendápe. 12 Ha pe Espíritu che heʼi aha hag̃ua hendivekuéra, mbaʼevete ndodudái. Ko'ã 6 joyke'y avei chemoirũ, ha roike pe kuimba'e rógape. 13 Omombe'u oréve mba'éichapa ohecha peteĩ ánhel hógape, oñembo'ýva ha he'i chupe: —Emondo kuimba'ekuérape Jopepe ha ehenói Simónpe, hérava Pedro. 14 Mávapa heʼíta ndéve umi ñeʼẽ, mbaʼéichapa nde ha opa ne róga rejesalváta. 15 Ha añepyrũvo añeʼẽ, pe Espíritu Santo hoʼa hiʼarikuéra, iñepyrũmeguáicha ñande ári. 16 Upérõ chemandu'a Ñandejára ñe'ẽre, ha'e he'i hague: “ Juan añetehápe omongarai ýpe!” ha katu peñemongaraíta Espíritu Santo reheve. 17 Upéicharõ, Tupã omeʼẽ chupe kuéra jopói haʼe omeʼẽ haguéicha ñandéve, jaroviáva Ñandejára Jesucristo rehe. mba'e piko che, ikatu haguã agueropu'aka Ñandejárape? 18 Ohendúvo ko'ã mba'e, okirirĩ ha omomba'e guasu Tupãme, he'ívo: “Upéicharõ Tupã ome'ẽ avei umi tetã ambueguápe oñearrepenti haguã oikove haguã”. 19 Umi ojepersegi vaʼekue opárupi Esteban rehe, oho Fenicia, Chipre ha Antioquía peve, ha nomombeʼúi pe ñeʼẽ avavépe, síno umi hudíopente. 20 Umíva apytépe oĩ umi kuimbaʼe Chipre ha Cirenegua, og̃uahẽvo Antioquíape oñeʼẽva umi griégope ha opredika Ñandejára Jesúsre. 21 Ñandejára po oĩ hendive kuéra, ha hetaiterei hénte ojerovia ha ojere Ñandejára rendápe. 22 Upéi ohendu koʼã mbaʼe pe iglésia oĩva Jerusalénpe, ha omondo Bernabépe oho hag̃ua Antioquía peve. 23 Haʼe oúvo ha ohechávo Tupã mborayhu, ovyʼa ha oñemokyreʼỹ opavavépe, ikorasõ pyʼaite guive ojejagarra hag̃ua Ñandejárare. 24 Ha'e niko peteĩ kuimba'e porã, henyhẽva Espíritu Santo ha jeroviagui. 25 Upéi Bernabé oho Társope oheka Saúlpe.
MOAKÃHA 12 rehegua 1 Upe tiémpope, rréi Herodes oipyso ipo omoñeñandu vai hag̃ua algúno iglésiape. 2 Ha ojuka kyse pukúpe Juan ryvy Santiagope. 3 Ha ohechágui ovyʼaha umi hudíope, ojagarrave Pédrope. (Upérõ oiko mbuja levadura’ỹva ára). 4 Ha ojagarrapa rire chupe, omoinge chupe kaʼirãime, ha omeʼẽ chupe cuatro cuatro soldádope oñangareko hag̃ua hese; oguerekóva intención Semana Santa rire ogueru haguã chupe tavayguakuérape. 5 Upémarõ Pedro opyta ka'irãime, Tupã Ñandejárape katu oñembo'e hese. 6 Herodes oguenohẽse rire chupe, upe pyharépe Pedro oke mokõi soldádo apytépe, ojejokua mokõi kadénape, ha umi oñangarekóva okẽ renondépe oñangareko pe kársel. 7 Upéi, Ñandejára remimbou ou hi'ári, ha omimbi peteĩ tesape pe ka'irãime, ha oinupã Pédrope ijykére ha omopu'ã chupe ha he'i: —Pya'e epu'ã. Ha ho'a ikadena ipógui. 8 Upérõ pe ánhel heʼi chupe: “Eñapytĩ ha eñapytĩ nde sandalia”. Ha upéicha ojapo. Ha he'i chupe: Emombo nde ao ha chemoirũ. 9 Ha osẽ oho hapykuéri; ha ndoikuaái añeteha pe ángel ojapovaʼekue; ha katu oimo’ã ohechaha peteĩ visión. 10 Ohasávo hikuái peteĩha ha mokõiha guárdia, og̃uahẽ hikuái pe okẽ de iérrope ohóva pe siudápe; ha'e voi oipe'a chupe kuéra, ha osẽ ha ohasa peteĩ tape rupi. ha upepete pe ángel oho chugui. 11 Upémarõ Pedro oñemboja ha he'i: —Ko'ágã aikuaa porã Ñandejára ombou hague hi'ánhelpe ha chepe'a Herodes pógui ha opa mba'e oha'arõvagui umi judío. 12 Ha ohesa'ỹijo rire upe mba'e, og̃uahẽ María rógape, Juan sy, hérava Marcos. heta oñembyatyhápe oñembo’évo. 13 Pedro ombota aja pe okẽ rokẽ, peteĩ kuñataĩ hérava Rodá ohendu. 14 Oikuaávo Pedro ñe'ẽ, ndoipe'ái pe okẽ vy'águi, odipara oike ha omombe'u mba'éichapa Pedro oñembo'y pe okẽ renondépe. 15 Ha'e kuéra he'i chupe: —Nde ningo nde tavy. Péro haʼe omoañete meme upéichaha jepe. Upémarõ he'i hikuái: — Ha'e hi'ánhel. 16 Pedro katu osegi ombota, ha oipe'a rire pe okẽ ha ohechávo chupe, oñemondýi hikuái. 17 Ha katu haʼe, ojapo seña chupekuéra ipo reheve okirirĩ hag̃ua, omombeʼu chupekuéra mbaʼéichapa Ñandejára oguenohẽ chupe kaʼirãigui. —Tereho ehechauka ko'ã mba'e Santiago ha joyke'y kuérape. Ha oho ha oho ambue hendápe. 18 Koʼẽmbotávo, umi soldádo apytépe ndaijaʼéi mbaʼépa oiko Pédrore.
85
Umi Apóstol Rembiapokue
19 Herodes oheka rire chupe, ha ndojuhúi chupe, ohesaʼỹijo umi oñangarekóvape ha heʼi ojejuka hag̃ua chupekuéra. Oguejy Judéagui Cesaréape ha opyta upépe. 20 Herodes ndoguerohorýi umi Tiro ha Sidóngua ndive, ha ha'ekuéra ou peteĩ ñe'ẽme hendápe, ha omoĩ Blástope rréi kotýpe iñamígo ramo, oipota py'aguapy. hetã omongaru haguére mburuvicha guasu retã. 21 Upe árape Herodes oñemonde ao rréipe, oguapy itrónope ha oñeʼẽ chupekuéra. 22 Umi hénte osapukái ha heʼi: “Peteĩ dios ñeʼẽ, ndahaʼéi peteĩ kuimbaʼe ñeʼẽ”. 23 Upepete Ñandejára remimbou oinupã chupe, nomomba'eguasúigui Tupãme. 24 Ha katu Tupã ñe'ẽ okakuaa ha oñembohetave. 25 Bernabé ha Saúl ou jey Jerusaléngui, ojapopa rire hembiapo, ha ogueraha hendivekuéra Juan, hérava Marcos.
17 Ko puévlo Israel Jára oiporavo ñande rukuéra ypykuépe, ha omombaʼe guasu tavayguakuérape oikórõ guare extranhéroramo Egipto retãme, ha ipo yvate reheve oguenohẽ chupekuéra upégui. 18 Ha cuarenta áño rupi haʼe oheja hekokuéra taveʼỹme. 19 Ha ohundipa rire siete tetã Canaán retãme, ombojaʼo chupekuéra ijyvy sorteo rupive. 20 Upe rire omeʼẽ chupekuéra huekuéra cuatrocientos cincuenta áño rupi, proféta Samuel peve. 21 Upe rire ojerure hikuái mburuvicha guasu, ha Tupã ome'ẽ chupekuéra Saúl, Cis ra'y, Benjamín ñemoñare, cuarenta áño pukukue. 22 Oipe'a rire chupe, omopu'ã chupe kuéra Davídpe rréi ramo. Ha'e ome'ẽ avei chupe testimonio ha he'i: “Ajuhu David Jesé ra'ýpe, peteĩ kuimba'e che py'aite guive, omoañetétava opa che rembipota.” 23 Ko kuimba'e ñemoñare apytégui Ñandejára omopu'ã Israel-pe peteĩ Salvador, Jesús opromete haguéicha. 24 Juan opredika ypy ramo guare ou mboyve pe vautísmo oñearrepenti hag̃ua enterove Israelguápe. 25 Ha Juan okumpli aja hembiapokue, he'i: —Máva piko peimo'ã che ha'eha? Che ndaha'éi ha'e. Ha katu, péina ápe, oúta peteĩ che rapykuéri, namereséi aipeʼa chugui isapatukuéra. 26 Kuimba'e ha joyke'y, Abrahán ñemoñare, ha oimeraẽva pende apytépe okyhyjéva Tupãgui, oñemondo peẽme ko salvación ñe'ẽ. 27 Umi oikóva Jerusalénpe ha mburuvichakuéra ndoikuaáigui chupe, ha umi proféta ñeʼẽ ojelee vaʼekue káda sábado, okumpli chupekuéra okondena haguére chupe. 28 Ha ndojuhúiramo jepe hikuái mbaʼérepa omano, ojerure hikuái Pilato-pe ojejuka hag̃ua chupe. 29 Ojapopa rire opa mbaʼe ojehaíva hese, oguenohẽ chupe pe yvyramátagui ha oñotỹ chupe peteĩ sepultúrape. 30 Ñandejára omoingove jey chupe omanóva apytégui. 31 Ha heta ára ojehecha Jesúspe umi ohóva hendive Galilea guive Jerusalén peve, ha'éva testígo tavayguakuérape. 32 Ha romombeʼu peẽme marandu porã, mbaʼéichapa pe ñeʼẽmeʼẽ oñemeʼẽvaʼekue umi túvape. 33 Tupã omoañete avei ñandéve itaʼyrakuérape, omoingove jey haguére Jesúspe; He'iháicha avei Salmo mokõihape: “Nde hína che Ra'y, ko árape che rome'ẽ”. 34 Haʼe omoingove jey hague chupe omanóva apytégui, ha koʼág̃a ndoikovéima oñembyaívape, haʼe heʼi: “Ameʼẽta ndéve David poriahuvereko porã”. 35 Upévare he'i avei ambue Salmo-pe: “Ndereheja mo'ãi ne marangatu ohecha oñembyai”. 36 David oservi rire iñemoñarekuérape Tupã rembipota rupive, oke ha oñeno itúva ypykuépe ha ohecha oñembyaiha. 37 Péro pe Ñandejára omoingove jey vaʼekue, ndohechái mbaʼeve oñembyaíva. 38 Peikuaa peẽme, che pehẽnguekuéra, ko kuimba'e rupive oñemombe'uha peẽme pe angaipa ñeperdona. 39 Ha haʼe rupive opavave ojeroviáva ojehustifika opa mbaʼégui, ndaikatúivagui pejehustifika Moisés léi rupive. 40 Upévare, peñangarekóke ani hag̃ua ou penderehe pe oñeñeʼẽvaʼekue umi profétape. 41 Péina ápe, peẽ pemboykéva, ha peñesorprende, ha peñehundi: che ajapógui peteĩ tembiapo pende árape, peteĩ
MOAKÃHA 13 rehegua 1 Koʼág̃a pe iglésia oĩvape Antioquíape oĩ proféta ha mboʼehára. Bernabé, Simeón hérava Níger, Lucio Cirene, Manaén, oñemongakuaava'ekue Herodes mburuvicha guasu ha Saúl ndive. 2 Haʼekuéra oservi aja Ñandejárape ha oajuna aja, Espíritu Santo heʼi: “Pembojaʼo chéve Bernabé ha Saúlpe, pe tembiapo ahenói haguépe chupekuéra”. 3 Oajuna ha oñemboʼe rire hikuái, ha omoĩ ipo hiʼarikuéra, omondo chupekuéra. 4 Upémarõ haʼekuéra, Espíritu Santo rupive, oho Seleuciape. ha upégui oho hikuái várkope Chipre gotyo. 5 Og̃uahẽvo Salamispe, haʼekuéra omombeʼu Ñandejára Ñeʼẽ umi hudío sinagógape. 6 Ohasávo hikuái pe ísla rupi Pafos peve, ojuhu hikuái peteĩ paje apoha, peteĩ proféta japu ha judío, hérava Barjesús. 7 Upéi oĩ vaʼekue pe tetã ruvicha, Sergio Pablo, peteĩ kuimbaʼe iñarandúva. Ha'e ohenói Bernabé ha Saúlpe ha ohenduse Tupã ñe'ẽ. 8 Pe paje apoha Elimas katu (ha'égui héra he'iháicha) oñemoĩ hesekuéra, omboyke haguã pe deputado jerovia. 9 Upémarõ Saúl, henyhẽva Espíritu Sántogui, omaña hese. 10 Ha heʼi: “O henyhẽva opa mbaʼe apo ha opa mbaʼe vai apohágui, nde aña raʼy, nde enemígo opa tekojojápe, ¿nderepytái piko rembojere Ñandejára rape porã? 11 Ha koʼág̃a, péina ápe, Ñandejára po oĩ nde ári, ha nde resaʼóta, nderehecháiramo kuarahy peteĩ tiémpore. Ha upepete ho'a hi'ári peteĩ niebla ha peteĩ pytũmby; ha oho ohekávo peteĩ ogueraháva chupe ipógui. 12 Upémarõ pe mburuvicha ohechávo mbaʼépa la oikóva, ojerovia ha oñemondýi Ñandejára mboʼepyre. 13 Pablo ha iñirũnguéra osẽvo Pafosgui, og̃uahẽ Pérgape, Panfiliape, ha Juan oho jey Jerusalénpe. 14 Osẽvo Pérgagui, og̃uahẽ Antioquíape, Pisidiape, ha pytu'uha árape oike sinagógape ha oguapy. 15 Omoñe'ẽ rire pe Léi ha maranduhára kuéra, umi mburuvichakuéra sinagógapegua omondo hendápe kuéra: “Peẽ ermanokuéra, peguerekóramo peteĩ ñe'ẽ peñemokyre'ỹva tavayguakuérape, peñe'ẽmína”. 16 Upémarõ Pablo opuʼã ha ojapo seña ha heʼi: “Kuimbaʼekuéra Israelgua ha peẽ pekyhyjéva Ñandejárape, pehendu”.
86
Umi Apóstol Rembiapokue
tembiapo mbaʼeveichavérõ ndapegueroviáiva, jepe peteĩ kuimbaʼe omombeʼu peẽme. 42 Umi hudío osẽvo pe sinagógagui, umi tetã ambuegua ojerure toñemombeʼu chupekuéra koʼã mbaʼe pe sábado oúvape. 43 Pe kongregasión oñembyaipa rire, heta judío ha umi proselita rrelihióso oho Pablo ha Bernabé rapykuéri, haʼekuéra oñeʼẽvo chupekuéra okonvense chupekuéra osegi hag̃ua Ñandejára imbaʼeporã. 44 Ko'ẽmbotávo pytu'uha árape, haimete opa pe siuda oñembyaty ohendu haguã Ñandejára ñe'ẽ. 45 Umi judío katu ohechávo umi héntepe, henyhẽ envidia ha oñeʼẽ umi mbaʼe Pablo heʼivaʼekuére. 46 Upémarõ Pablo ha Bernabé ipyʼaguasu ha heʼi: “Tekotevẽ kuri oñeñeʼẽ raẽ peẽme Ñandejára ñeʼẽ, péro peẽ peipeʼa pendehegui ha pejehusga napemereséiha pe jeikove opaveʼỹva, rojevy umi tetã ambueguápe”. . 47 Péicha Ñandejára heʼi oréve, heʼívo: Che romoĩ haʼe hag̃ua peteĩ tesape gentil-kuérape g̃uarã, reiko hag̃ua salvasiónpe g̃uarã ko yvy paha peve. 48 Umi gentil ohendúvo upéva, ovy'a ha omomba'eguasu Ñandejára ñe'ẽ. 49 Ñandejára ñeʼẽ oñemombeʼu opa tetãme. 50 Péro umi hudío omomýi umi kuña jeroviaha ha oñemombaʼeguasúvape, ha umi kuimbaʼe omoakãvape upe siudápe, ha oporopersegi Pablo ha Bernabé kóntrape, ha omosẽ chupekuéra ijyvykuéragui. 51 Haʼekuéra katu ombotyryry ipy yvytimbo hesekuéra ha og̃uahẽ Iconiope. 52 Ha hemimbo'ekuéra henyhẽ vy'águi ha Espíritu Santogui.
13 Upéi pe saserdóte Júpitergua, oĩva itáva renondépe, ogueru vaka ha guirnalda umi okẽme, ha ojapose sacrificio tavayguakuéra ndive. 14 Umi apóstol, Bernabé ha Pablo, ohendúvo upéva, omondoro ijao ha odipara hikuái umi hénte apytépe ha osapukái. 15 Ha he'i: —Karaikuéra, mba'ére piko pejapo ko'ã mba'e? Ore avei, ore ningo rohayhu peẽme, ha romombe'u peẽme pejevy haguã ko'ã mba'e reigui Tupã oikovévape, ojapova'ekue yvága, yvy, yguasu ha opa mba'e oĩva ipype. 16 Yma haʼekuéra oheja vaʼekue entéro tetãnguéra oguata hapekuérape. 17 Upevére ndohejái ijehe testimonio’ỹre, ojapo rupi iporãva, ha ome’ẽ ñandéve ama yvágagui, ha hi’aporã ára, omyenyhẽvo ñane korasõ tembi’u ha vy’águi. 18 Ha koʼã ñeʼẽ reheve saʼi ojoko hikuái tavayguakuérape, ndojapoihague chupekuéra sacrificio. 19 Upépe og̃uahẽ upépe peteĩ hudío Antioquía ha Iconiogui, ha okonvense umi héntepe, ha ojapipa rire itápe Páblope, oimoʼãgui omanóma hague. 20 Upevére, hemimbo'ekuéra oñembo'y aja ijerére, opu'ã ha oike pe távape. 21 Omombeʼu rire hikuái marandu porã upe távape, ha hetápe omboʼe rire hikuái, ohojey hikuái Listra, Iconio ha Antioquíape. 22 Ñamoañete umi disípulo ánga ha ñamokyreʼỹ chupekuéra osegi hag̃ua pe jerovia, ha heta jehasa asy rupi jaike vaʼerãha Ñandejára Rréinope. 23 Ha o’ordena rire chupekuéra anciano ramo opa tupaópe, ha oñembo’e rire ayuno reheve, oentrega chupekuéra Ñandejárape, ha’ekuéra ogueroviava’ekue. 24 Ohasa rire hikuái Pisidia tuichakue javeve, og̃uahẽ hikuái Panfiliape. 25 Omombe'u rire hikuái pe ñe'ẽ Pérgape, oguejy hikuái Atáliape. 26 Ha upégui oho várkope Antioquíape, upégui oñerrekomenda chupekuéra Tupã gracia-pe upe tembiapo ojapovaʼekuére hikuái. 27 Ha oguahẽvo hikuái, ha ombyatývo tupaópe, omombeʼu hikuái opa mbaʼe Tupã ojapovaʼekue hendivekuéra, ha mbaʼéichapa oipeʼa pe jerovia rokẽ gentil-kuérape g̃uarã. 28 Upépe opyta are umi disípulo ndive.
MOAKÃHA 14 rehegua 1 Ha ojehu Iconio-pe, mokõivéva oho oñondive judíokuéra sinagógape, ha upéicha oñeʼẽ, hetaiterei judío ha avei griego-kuéra ojerovia. 2 Ha katu umi judío ndogueroviáiva omomýi umi gentil-pe, ha omoakã vai umi ermáno kóntrape. 3 Are guivéma opyta hikuái oñeʼẽvo pyʼaguasúpe Ñandejárape, omeʼẽva testimonio imborayhu ñeʼẽre, ha omeʼẽ techaukaha ha hechapyrãva ojejapo hag̃ua ipo rupive. 4 Umi hénte oĩva pe siudápe oñembojaʼo, ha peteĩ pehẽngue oĩ umi hudíope ha ambue apóstol kuéra ndive. 5 Ha oiko jave peteĩ ñorairõ mokõive gentil-kuéra, ha avei judío-kuéra imburuvichakuéra ndive, oipuru vai haguã chupekuéra, ha ojapi haguã itápe. 6 Ha'e kuéra oikuaa porã ha odipara Listra ha Derbe táva Licaonia pegua ha ijerére. 7 Ha upépe omombeʼu hikuái pe marandu porã. 8 Lístrape oguapy peteĩ kuimba'e ipy'a'ỹva, isy rye guive, ha araka'eve ndoguataiva'ekue. 9 Ha'e ohendu Pablo oñe'ẽvo, ha'e oma'ẽ mbarete ha ohechakuaa ojeroviaha chupe okuera haguã. 10 Hatã he'i: “Eñembo'y nde py rehe”. Ha otyryry ha oguata. 11 Umi hénte ohechávo Pablo ojapo vaʼekue, haʼekuéra hatã ha heʼi Licaonia ñeʼẽme: “Umi tupãnguéra oguejy ñande rendápe yvypóraicha”. 12 Ha'e kuéra ombohéra hikuái Bernabépe: Júpiter. ha Pablo, Mercurio, ha'égui pe oñe'ẽva principal.
MOAKÃHA 15 rehegua 1 Oĩ kuimba'e oguejyva'ekue Judéagui ombo'e umi ermánope ha he'i: —Peẽ napeñesirkunsidáiramo Moisés ojapo haguéicha, ndaikatumo'ãi pejesalva. 2 Upémarõ Pablo ha Bernabé ojoavy ha ojodiskuti michĩmi hendivekuéra, odesidi Pablo ha Bernabé ha ambue ijapytepekuéra oho Jerusalénpe apóstol ha ansiáno rendápe ko mbaʼére. 3 Pe iglésia oguerúvo hikuái hape, ohasa Fenicia ha Samária rupi, omombeʼúvo umi gentil okonvertiha. 4 Ha og̃uahẽvo Jerusalénpe, oguerohory chupekuéra tupao, ha apóstol ha anciano-kuéra, ha omombeʼu hikuái opa mbaʼe Ñandejára ojapovaʼekue hendivekuéra. 5 Umi fariséo jeroviaha opu'ã ha he'i: “Tekotevẽha oñesirkunsida chupekuéra ha omanda chupekuéra okumpli haguã Moisés Léi”. 6 Ha umi apóstol ha ansiáno oñembyaty ohesaʼỹijo hag̃ua ko mbaʼe.
87
Umi Apóstol Rembiapokue
7 Oiko rire heta ñorairõ, Pedro opuʼã ha heʼi chupekuéra: “Che ermanokuéra, peikuaa mbaʼéichapa ojapo sapyʼami Ñandejára oiporavo hague ñande apytégui, umi gentil che jurúpe ohendu hag̃ua pe marandu porã ñeʼẽ. ha oguerovia. 8 Ha Tupã, oikuaáva umi korasõ, omeʼẽ testimonio chupekuéra, omeʼẽvo chupekuéra Espíritu Santo, ojapo haguéicha ñandéve; 9 Ha ani pemoĩ diferénsia ñande ha haʼekuéra apytépe, pemopotĩvo ikorasõkuéra jerovia rupive. 10 Koʼág̃a, mbaʼére piko peñehaʼã Ñandejárape pemoĩ hag̃ua peteĩ júgo umi disípulo ajúrare, ndaikatúiva rogueropuʼaka ñande rukuéra ypykue ni ore? 11 Ha katu roguerovia Ñandejára Jesucristo imbaʼeporã rupive jajesalvataha, haʼekuéraicha avei. 12 Upéi enterove umi hénte okirirĩ ha ohendu Bernabé ha Páblope, ha omombeʼu mbaʼe milágro ha milágropa Ñandejára ojapo umi tetã ambueguápe haʼekuéra rupive. 13 Ha'e kuéra okirirĩ rire, Santiago he'i: “Che ermanokuéra, cherendu. 14 Simeón omombeʼu mbaʼéichapa Ñandejára ovisita ypy umi gentil-pe, oguenohẽ hag̃ua chuguikuéra peteĩ tavaygua hérape g̃uarã. 15 Ha upévape oñemoĩ peteĩ ñeʼẽme umi proféta ñeʼẽ; Ojehaiháicha, 16 Upe rire ajevýta ha amopuʼã jeýta David tavernákulo hoʼa vaʼekue. ha amopu'ã jeýta umi mba'e oñembyaíva ha amopu'ãta. 17 Umi yvypóra rembyre oheka hag̃ua Ñandejárape, ha opa gentil-kuéra, che réra oñembohérava, heʼi Ñandejára, ojapóva opa koʼã mbaʼe. 18 Tupã oikuaa opa hembiapokue yvóra ypy guive. 19 Upévare che ñe'ẽjoaju ha'e ani haguã ñamoñeñandu vai umi tetã ambuegua apytégui ojeréva Tupã rendápe. 20 Ha katu rohai chupe kuéra, ani haguã oñemongy'a ta'ãnga, tekovai, ha umi mba'e ojeestrangulisa ha tuguy. 21 Yma Moisés oguerekóma káda siudápe umi opredikáva chupe, ha ojelee chupekuéra sinagógape káda sábado. 22 Upémarõ umi apóstol ha ansiáno, enterove iglésia oipota omondo Antioquíape Pablo ha Bernabé ndive umi kuimbaʼe ojeporavóva haʼekuéra voi. ha'e hína Judas hérava Barsabas ha Silas, kuimba'e ruvicha kuéra apytépe. 23 Ha ohai hikuái kuatiañeʼẽ haʼekuéra rupive péicha; Apóstol, ansiáno ha joyke'y kuéra omomaitei umi joyke'y gentil Antioquía, Siria ha Cilicia-pe. 24 Rohendúma hague, umi osẽ vaʼekue ore apytégui, penemoapañuãi hague, ha heʼi: “Peñesirkunsida vaʼerã ha pekumpli pe léi. 25 Ore roñembyatýgui peteĩ ñe'ẽme, romondo peẽme kuimba'e ojeporavóva ore rohayhuetéva Bernabé ha Pablo ndive. 26 Umi kuimbaʼe oapeligra vaʼekue hekove ñande Ruvicha Jesucristo rérare. 27 Upévare romondo Judas ha Silaspe, haʼekuéra omombeʼu avei peẽme umi mbaʼe jurúpe. 28 Haʼetégui iporãva Espíritu Santo-pe, ha oréve, romoĩvo pende ári mbaʼe pohýi tuichavéva koʼã mbaʼe tekotevẽvagui; 29 Pejehekýi vaerã umi tembi'u oñekuave'ẽva ta'ãngamýipe, tuguy, umi mba'e ojejukáva ha pe tekovai, ha peñangarekóramo pendejehegui, pesẽ porãta. Peẽ peho porã.
30 Upémarõ oñemosêvo hikuái, og̃uahẽ Antioquíape, ha ombyaty rire umi héntepe, ome'ẽ hikuái pe kuatiañe'ẽ. 31 Omoñe'ẽ rire hikuái, ovy'a hikuái pe consuelo rehe. 32 Judas ha Silas, ha'égui avei maranduhára, oñemokyre'ỹ umi ermánope heta ñe'ẽme ha omoañete chupekuéra. 33 Ha opyta rire hikuái upépe sapyʼami, ojepoi chupekuéra pyʼaguapýpe joykeʼykuéragui apóstol-kuéra rendápe. 34 Upéicharõ jepe, Silas oipota opyta upépe. 35 Pablo ha Bernabé osegi Antioquíape oporomboʼe ha opredika Ñandejára Ñeʼẽ, ha heta ótro ndive avei. 36 Unos kuánto ára rire Pablo heʼi Bernabépe: “Jaha jey javisita ñane ermanokuérape opa távape ñamombeʼu haguépe Ñandejára Ñeʼẽ, ha jahecha mbaʼéichapa oiko hikuái”. 37 Bernabé odesidi ogueraha hendivekuéra Juan, hérava Marcos. 38 Pablo katu naiporãi ogueraha hendive kuéra, ha'e oho Pamfiliagui ha ndohói hendivekuéra omba'apo haguã. 39 Pe ñorairõ hatãiterei ijapytepekuéra ha ojei ojuehegui. 40 Upe rire Pablo oiporavo Sílaspe ha oho, ha'e ermanokuéra orrekomíva Tupã Ñandejára mborayhúpe. 41 Upe rire ohasa Siria ha Cilicia rupi, omoañete umi iglésia. MOAKÃHA 16 rehegua 1 Upéi og̃uahẽ Derbe ha Listrape, ha upépe oĩ peteĩ disípulo hérava Timoteo, peteĩ kuña judía raʼy. itúva katu griégo. 2 Pe ermáno oĩva Listra ha Iconiope omombeʼu porã upéva. 3 Haʼe ningo Pablo osẽ vaʼerã hendive; Ha ojagarra ha osirkunsida chupe umi judío oĩva upe tendáre, oikuaágui hikuái itúva griégoha. 4 Ohasávo hikuái umi táva rupi, ome'ẽ chupekuéra umi tembiapoukapy ojapo haguã, umi apóstol ha anciano oĩva Jerusalénpe. 5 Ha upéicha umi tupaokuéra oñemopyenda pe jerovia-pe, ha oñembohetave ára ha ára. 6 Ohasávo Frigia ha Galacia retã tuichakue javeve, ha Espíritu sánto ombotove chupekuéra omombe'u haguã pe ñe'ẽ Asia gotyo. 7 Oguahẽ rire hikuái Misiape, oñeha'ã oho Bitinia-pe, ha pe Espíritu ndohejái chupekuéra. 8 Ohasávo hikuái Misia rupi oguejy Tróaspe. 9 Pyhare ohecha Páblope peteĩ visión. Upépe oñembo'y peteĩ kuimba'e Macedoniagua ha oñembo'e chupe: Eju Macedóniape ha orepytyvõ. 10 Ha ohecha rire pe visión, pyaʼe roñehaʼã roho Macedonia-pe, katuete rombyaty Ñandejára orerenói hague romombeʼu hag̃ua chupekuéra pe evangelio. 11 Upémarõ rosẽvo Tróasgui, roguahẽ Samotraciape ha ambue árape Neápolispe. 12 Upégui roho Filipospe, ha'éva táva guasu Macedonia retãme, ha peteĩ kolónia. 13 Pytu'uha árape rosẽ pe távagui peteĩ ysyry rembe'ýpe, ojepokuaahápe oñembo'e. ha roguapy, ha roñeʼẽ umi kuña ojere vaʼekuépe upépe. 14 Peteĩ kuñakarai hérava Lidia, ovendéva ao púrpura, táva Tiatira pegua, omomba'eguasúva Tupãme, orerendu. 15 Ha'e ha hogagua oemongarai rire, ha'e ojerure asy oréve, ha he'i oréve: Peẽ pehusgáramo che ajeroviaha
88
Umi Apóstol Rembiapokue
Ñandejárape, peike che rógape ha pepyta upépe. Ha haʼe orejopy. 16 Roñembo’e jave, peteĩ kuñataĩ oguerekóva espíritu adivinación, ohupity orendive ijára kuérape heta ganancia. 17 Umíva ou Pablo ha ore rapykuéri ha osapukái ha he'i: —Ko'ã kuimba'e niko Tupã Ijyvatevéva rembiguái, ohechaukáva ñandéve mba'éichapa ikatu jajesalva. 18 Ha péicha ojapo heta ára. Pablo katu ombyasy, ojere ha he'i pe espíritupe: --Amanda ndéve Jesucristo rérape resẽ haguã chugui. Ha osẽ upe aravópe voi. 19 Ijára kuéra ohechávo opamaha umi mbaʼe ogana vaʼekue chupekuéra, ojagarra Pablo ha Sílaspe ha ogueraha chupekuéra merkádope umi mburuvichakuéra rendápe. 20 Ha ogueraha chupekuéra umi magistrado rendápe ha heʼi: “Koʼã kuimbaʼe ningo hudío, ombohasa asyeterei ñane siudápe. 21 Ha pemboʼe umi kostúmbre ndohejáiva ñandéve jarresivi ha ñakumpli, haʼégui rrománo. 22 Umi hénte opuʼã oñondivepa hesekuéra, ha umi magistrado omondoro ijao ha heʼi oinupã hag̃ua chupekuéra. 23 Ha oinupã rire hikuái heta mba'e, omoinge chupekuéra ka'irãime, omanda pe cárcel guárdiape oñangareko haguã hese kuéra. 24 Ha'e ojagarrávo ko'ã mba'e, omoinge chupekuéra ka'irãime hyepypeguápe, ha oñapytĩ ipy jyva ári. 25 Pyharepyte jave Pablo ha Silas oñembo'e ha opurahéi Tupã Ñandejárape. 26 Sapyʼaitépe oiko peteĩ yvyryrýi tuicháva ha oryrýi pe kársel pyendakuéra, ha upepete ojepeʼapaite umi okẽ ha opavave ojepeʼa. 27 Ha pe kársel ruvicha opuʼãvo okehágui, ha ohechávo ojepeʼa pe kársel rokẽ, oguenohẽ ikyse puku ha ojejukase, oimoʼãgui okañy hague umi préso. 28 Pablo katu osapukái hatã ha he'i: —Ani rejapo mba'eve ivaíva, opavave ñaime ko'ápe. 29 Upémarõ Jesús ohenói peteĩ tesape, ha oike oryrýi ha oñesũ Pablo ha Silas renondépe. 30 Oguenohẽ chupe kuéra ha he'i chupe kuéra: — Karaikuéra, mba'épa ajapova'erã ajesalva haguã? 31 Ha'e kuéra he'i: —Ejerovia Ñandejára Jesucristo rehe, ha nde ha ne róga rejesalváta. 32 Haʼe kuéra heʼi chupe Ñandejára ñeʼẽ, ha opavave oĩvape hógape. 33 Ha haʼe ojagarra chupekuéra upe pyhare, ha ojohéi umi ipukúva; ha oñemongaraíkuri, ha’e ha opavave imba’éva, upepete. 34 Ogueru rire chupekuéra hógape, omoĩ henondépe tembiʼu, ha ovyʼa, ojerovia rupi Ñandejárare opa hóga ndive. 35 Ko'ẽmbotávo, umi magistrado omondo umi sargento-pe ha he'i: —Epoi umi kuimba'épe. 36 Pe kársel ruvicha heʼi Páblope: “Umi magistrado ningo penepoi hag̃ua. 37 Pablo katu he'i chupe kuéra: —Ha'e kuéra ore romano, ore ro'y ha oremoinge ka'irãime. ha koʼág̃a, ¿ñanemosẽ piko hikuái ñemiháme? nahániri añetehápe; ha katu tou haʼekuéra voi ha oreguenohẽ. 38 Umi sargento omombe'u ko'ã mba'e umi magistrado-pe, ha okyhyje hikuái ohendúvo ha'eha rrománo. 39 Ha ou hikuái ojerure asy chupekuéra, ha oguenohẽ chupekuéra, ha ojerure chupekuéra osẽ hag̃ua pe távagui.
40 Osẽ hikuái kárselgui ha oike Lidia rógape, ha ohechávo umi ermánope, okonsola chupekuéra ha oho. MOAKÃHA 17 rehegua 1 Ohasa rire hikuái Anfípolis ha Apolonia rupi, og̃uahẽ Tesalónicape, oĩháme peteĩ judío sinagóga. 2 Pablo, he'iháicha, oike hendápe kuéra, ha mbohapy ára pytu'urã oñomongeta hendive kuéra Ñandejára Ñe'ẽme. 3 Oipe'a ha he'ívo, Cristo oikotevẽha ohasa asy, ha opu'ã jey omanóva apytégui; ha ko Jesús, che amombe'úva peẽme, ha'eha Cristo. 4 Oĩ ijapytepekuéra ojeroviáva ha oñemoirũva Pablo ha Silas ndive. ha umi griego jeroviaha apytégui hetaiterei aty, ha umi kuña ruvicha apytégui ndaha'éi mbovy. 5 Ha umi judío ndogueroviáiva, oenvidia, ogueraha hendape kuéra unos kuánto kuimbaʼe hekovaíva, ha ombyaty peteĩ grúpo, ha omoĩ sarambi pe siudápe, ha oity Jasón rógape ha oheka chupekuéra oguenohẽ hag̃ua chupekuéra tavayguakuérape. 6 Ndojuhúiramo chupekuéra, ogueraha Jasón ha peteĩ ermánope umi mburuvichakuéra rendápe pe siuda pegua rendápe, ha osapukái: —Koʼã mbaʼe ombojere vaʼekue ko múndo, ou avei koʼápe. 7 Jasón orresivi chupe, ha opavave ko'ãva ojapo César rembiapoukapyre, he'ívo oĩha ambue mburuvicha guasu, peteĩva Jesús. 8 Ohendúvo koʼã mbaʼe ombopyʼarory hikuái tavayguakuérape ha mburuvichakuérape. 9 Ojagarráma rire hikuái Jasón ha ambuépe, oheja chupekuéra oho. 10 Upepete umi ermáno omondo Páblo ha Sílaspe pyharekue Beréape. 11 Koʼãva imbaʼeporãve umi oĩvagui Tesalónicape, pórke haʼekuéra orresivi Ñandejára Ñeʼẽ, ha káda día ohesaʼỹijo Ñandejára Ñeʼẽme oĩpa upéva. 12 Upévare heta ijapytepekuéra oguerovia; avei umi kuña oñemomba'eguasúvagui, ha'éva griego, ha kuimba'e, ndaha'éi mbovy. 13 Umi hudío Tesalónicapegua oikuaávo Pablo oñemombeʼu hague Ñandejára Ñeʼẽ Beréape, og̃uahẽ avei upépe ha omomýi umi héntepe. 14 Upepete umi ermáno omondo Páblope oho hag̃ua yguasúpe, Silas ha Timoteo katu opyta upépe. 15 Umi omoirũva Pablo ogueraha chupe Atenas-pe, ha orrecibi Silas ha Timoteo-pe peteĩ mandamiénto ou hag̃ua pyaʼe porã hendápe. 16 Pablo ohaʼarõ aja chupekuéra Atenaspe, ohechávo pe siuda oñemeʼẽmbaiteha umi taʼanga adorasiónpe. 17 Upémarõ Jesús ojodiskuti sinagógape umi hudío ndive, umi oadoráva Ñandejárare, ha káda día merkádope umi oñembyaty vaʼekuéndi hendive. 18 Upéi ojotopa hendive unos kuánto filósofo epicúreo ha estoico pegua. Oĩ he'íva: ¿Mba'e piko he'íta ko ñe'ẽmbegue? ambue katu he'i: Ha'ete ku omoñepyrũva tupã iñambue, omombe'úgui chupekuéra Jesús ha jeikove jey. 19 Ha'e kuéra ogueraha chupe Areópagope ha he'i chupe: —Ikatu piko roikuaa mba'épa ko mbo'epy pyahu reñe'ẽva? 20 Nde regueru ore apysápe umi mba'e iñextraño, upévare roikuaase mba'épa he'ise ko'ã mba'e.
89
Umi Apóstol Rembiapokue
21 (Opa umi ateniense ha extranhéro oĩva upépe ndohasái itiémpo ambue mbaʼépe, síno omombeʼu térã ohendu hag̃ua peteĩ mbaʼe ipyahúva). 22 Upémarõ Pablo oñemboʼy pe sérro de Márte mbytépe ha heʼi: “Peẽ kuimbaʼe Atenasgua, ahechakuaa opa mbaʼépe pejeroviaitereiha”. 23 Ahasávo upérupi ha ahechávo umi mbaʼe rembojeguarúva, ajuhu peteĩ altár heʼíva: “Ñandejára Ndojekuaáivape”. Upévare peẽ pemomba'eguasúva, peẽ pemomba'eguasúva, ha'e peẽme. 24 Tupã ojapovaʼekue ko yvy ha opa mbaʼe oĩva ipype, haʼeha yvága ha yvy Jára, ndoikói umi témplo ojejapo vaʼekuépe po rupive. 25 Ni noñemomba'eguasúi yvypóra po rupive, ha'e oikotevẽramoguáicha mba'eve, ome'ẽgui opavavépe tekove, pytu ha opa mba'e; 26 Ha ojapo peteĩ tuguýgui opa yvypóra tetãnguéra oiko hag̃ua opa yvy ape ári, ha odesidi umi ára oñemboguapyvaʼekue mboyve, ha umi rembeʼy oiko hag̃ua; 27 Ha'e kuéra oheka haguã Ñandejárape, ikatu ramo oñatende hese ha ojuhu chupe, namombyrýiramo jepe opavave ñandehegui. 28 Ha'e rupi jaikove, ha ñañemongu'e ha jaguereko ñande reko; he'i haguéicha avei pende ñe'ẽpapára kuéra: “Ore ha'égui avei iñemoñare”. 29 Upéicharõ, ñande haʼégui Tupã ñemoñare, nañapensái vaʼerã pe Tupã Ñandejára ojoguaha óro térã pláta térã itápe, ojejapo vaʼekue arte ha yvypóra rembiapópe. 30 Ha umi ára ko jeikuaa’ỹ rehegua Tupã oñakãity; ha katu ko'ágã omanda maymávape opa hendápe oñearrepenti haguã. 31 Haʼe omoĩgui peteĩ ára, haʼe ohusgataha yvóra tekojojápe upe kuimbaʼe haʼe omoĩvaʼekue rupive; upévagui haʼe omeʼẽ pyʼaguasu opa yvypórape, omoingove jey haguére chupe omanóva apytégui. 32 Ohendúvo umi omanóva oikove jeytaha, oĩ oñembohorýva, ha ambue katu he'i: —Rohendu jeýta ndéve ko mba'e. 33 Upémarõ Pablo oho ijapyteguikuéra. 34 Upevére oĩ kuimba'e ojejokóva hese ha ojeroviáva, umíva apytépe oĩ Dionisio, Areópago, ha peteĩ kuña hérava Damaris, ha ambue hendivekuéra.
7 Osẽ upégui ha oike peteĩ kuimba'e rógape, hérava Justo, omomba'eguasúva Tupãme, hóga ojoaju hatã pe sinagóga ndive. 8 Ha Crispo, pe sinagóga ruvicha guasu, ojerovia Ñandejárare opa hóga ndive. ha heta Corintogua ohendúva oguerovia, ha oñemongarai. 9 Upémarõ Ñandejára he'i Páblope pyhare peteĩ visión rupive: —Ani rekyhyje, eñe'ẽ uvei ha ani rekirirĩ. 10 Che aime nendive, ha avave noñemoĩmo'ãi nderehe ojapo vai haguã, aguerekógui heta hénte ko távape. 11 Ha osegi upépe un áño ha seis mése, omboʼévo Ñandejára ñeʼẽ ijapytepekuéra. 12 Galio oimévo Acaía ruvicha, umi judío opuʼã peteĩ ñeʼẽme Pablo kóntrape ha ogueraha chupe huísio rógape. 13 He'i: “Kóva okonvense yvypórape omomba'eguasu haguã Tupãme, he'iháicha pe Léi. 14 Pablo oipe'a potaitévo ijuru, Galión he'i umi judíope: — Peẽ judío, peẽ judío, oiméramo peteĩ mba'e ivaíva térã hekovai, aaguantase peẽme. 15 Ha katu haʼéramo peteĩ porandu ñeʼẽ ha téra rehegua, ha pene léi rehegua, pemaʼẽ hese; ndahaʼemoʼãigui hués koʼãichagua mbaʼére. 16 Ha omosẽ chupekuéra pe huísio apykagui. 17 Upéi entéro umi griégo ojagarra Sóstenéspe, pe mburuvicha guasu sinagógape, ha oinupã chupe pe huéspe renondépe. Ha Gallio nopenái mba'eve umi mba'ére. 18 Upe rire Pablo opyta heta tiémpo, ha upéi ojedespedi umi ermánogui ha oho Síriape várkope, ha hendive Priscila ha Aquila. Oikytĩ iñakã Cencrea-pe, ha'e oguerekógui peteĩ ñe'ẽme'ẽ. 19 Oguahẽvo Éfesope ha oheja chupekuéra upépe, ha'e voi oike sinagógape ha oñemongeta umi judío ndive. 20 Haʼekuéra ojerurérõ guare chupe opytave hag̃ua hendivekuéra, haʼe nomoneĩri. 21 Ha ojedespedi chuguikuéra ha he'i: “Ajapova'erã ko arete oútava Jerusalénpe. Ha ha'e osẽ várko Éfeso guive. 22 Og̃uahẽ rire Cesaréape ha osaluda pe iglésiape, oho Antioquíape. 23 Ohasávo sapy'ami upépe, oho ha oho Galacia ha Frigia retã tuichakue javeve, omombarete opa hemimbo'ekuérape. 24 Oguahẽ Éfesope peteĩ hudío hérava Apolos, onase vaʼekue Alejandríape, iñeʼẽkuaa ha ipuʼakapáva Ñandejára Ñeʼẽme. 25 Ko kuimbaʼe oñemboʼe Ñandejára rapére; ha ipyʼaite guive espíritupe, oñeʼẽ ha omboʼe kyreʼỹ Ñandejára mbaʼekuéra, oikuaágui Juan ñemongarai añoite. 26 Upéi oñepyrũ oñeʼẽ pyʼaguasúpe pe sinagógape, ohendu rire Aquila ha Priscila ogueraha chupe rendápe ha omyesakã porãve chupe Ñandejára rape. 27 Ohasávo Acayape, umi ermáno ohai peteĩ kuatiañeʼẽme, ha oguerohory hemimboʼekuérape orresivi hag̃ua chupe. 28 Ha'e ogueroviauka umi judíope, ha upéva opavave renondépe, ohechaukávo Escritura rupive Jesús ha'eha Cristo.
MOAKÃHA 18 rehegua 1 Upe rire Pablo osẽ Atenasgui ha og̃uahẽ Corintope. 2 Ojuhu peteĩ judío hérava Aquila, heñóiva Ponto-pe, nda’aréi oúva Italia-gui, hembireko Priscila ndive. (Claudio omanda haguére opavave judíope oho haguã Rómagui.) ha ou hendápe kuéra. 3 Haʼe ningo ombaʼapo vaʼekue peteĩcha, opyta hendivekuéra ha ombaʼapo, haʼekuéra ombaʼapo rupi karpa apoha. 4 Ha'e ojoaju sinagógape káda sábado, ha okonvense judío ha griego-kuérape. 5 Silas ha Timoteo og̃uahẽvo Macedóniagui, Pablo ipyʼaite guive ha omombeʼu umi hudíope Jesús haʼeha Cristo. 6 Ha'e kuéra oñorãirõvo ha ojahéi hese, omongu'e ijao ha he'i chupekuéra: “Pende ruguy toĩ pene akã ári. Che potĩ, ko'águi rire ahata umi tetã ambuegua rendápe.
MOAKÃHA 19 rehegua 1 Apolos oĩ aja Corintope, Pablo ohasávo yvýre oguahẽ Éfesope. 2 He'i chupe kuéra: —Peẽ piko pehupyty Espíritu Santo pejerovia guive? Ha'e kuéra he'i chupe: —Ndorohendúi gueteri oĩpa Espíritu Santo.
90
Umi Apóstol Rembiapokue
3 Ha he'i chupe kuéra: —Mba'épe piko peñemongarai? Ha'e kuéra he'i: --Juan ñemongarai peve. 4 Upémarõ Pablo he'i: —Juan añetehápe omongarai vautísmo oñembyasy haguã, he'ívo tetãyguakuérape ojerovia haguã pe oútavare hapykuéri, he'iséva Cristo Jesús rehe. 5 Ohendúvo upéva, ojevautisa Ñandejára Jesús rérape. 6 Pablo omoĩ rire ipo hiʼarikuéra, Espíritu Santo ou hiʼarikuéra. ha oñeʼẽ hikuái ambue ñeʼẽme, ha oprofetisa. 7 Ha opavave kuimba'e oguereko doce áño rupi. 8 Ha oike sinagógape ha oñeʼẽ pyʼaguasúpe tres mése aja, ojodiskuti ha okonvense umi mbaʼe Ñandejára Rréino rehegua. 9 Ha katu opaichaguáva oñemohatã, ha ndogueroviái, ha katu oñeʼẽ ivaíva upe tapére umi hénte renondépe, haʼe ojei chuguikuéra, ha ombojaʼo umi disípulope, ojodiskuti ára ha ára peteĩ Tirano mboʼehaópe. 10 Ha péva osegi mokõi áño aja; Ha opavave oikóva Asiape ohendu Ñandejára Jesús ñe'ẽ, judío ha griego. 11 Ñandejára ojapo Pablo rupive umi milágro ijojahaʼỹva. 12 Upémarõ hetegui ojegueru umi pañuelo térã delantal hasývape, ha umi mbaʼasy osẽ chuguikuéra, ha osẽ chuguikuéra umi espíritu aña. 13 Upémarõ oĩ umi hudío vagavio, omosẽva umi exorcista, ohenói chupekuéra Ñandejára Jesús réra umi espíritu aña rekóvape, ha heʼi: “Rohura peẽme Jesús rupive, Pablo opredika vaʼekue”. 14 Ha'e gui 7 peteĩ Esceva ra'y, judío ha saserdóte ruvicha. 15 Ha pe espíritu aña ombohovái: “Che aikuaa Jesúspe ha aikuaa Páblope. ha katu máva piko peẽ? 16 Ha pe kuimbaʼe pe espíritu aña oĩva ipype opoi hesekuéra, ipuʼaka hesekuéra, ha ipuʼaka hesekuéra, upéicha rupi okañy hikuái upe ógagui opívo ha ojekutu. 17 Ha upéva oikuaa opa umi judío ha griego oikóva Éfesope; ha ho'a kyhyje opavave hi'ári, ha Ñandejára Jesús réra oñembotuicha. 18 Ha heta ojeroviáva ou, omombe'u ha omombe'u hembiapokue. 19 Heta ijapytepekuéra oipurúva umi mba'e oporomondýiva ombyaty ikuatiahaipyre ha ohapy opavave renondépe. 20 Upéicha rupi Tupã ñeʼẽ okakuaa ha ipuʼaka. 21 Opa rire koʼã mbaʼe, Pablo ohasávo Macedónia ha Acaya rupi odesidi oho Jerusalénpe ha heʼi: “Aha rire upépe, ahecha vaʼerã avei Rómape”. 22 Upémarõ omondo Macedóniape mokõi oservíva chupe, Timoteo ha Erasto. ha katu ha'e voi opyta Asia-pe peteĩ ára pukukue. 23 Ha upe jave avei opuʼã ñemonguʼe michĩmi upe tapére. 24 Peteĩ kuimbaʼe hérava Demetrio, pláta apoha, ojapo vaʼekue Santuario de pláta Diana-pe g̃uarã, ndohupytýi mbaʼeve michĩmi umi artesánope. 25 Ha'e ombyaty umi omba'apóva ndive, ha he'i: “Karaikuéra, peikuaa ko tembiapo rupive roguerekoha ore mba'erepy”. 26 Pehecha ha pehendu, ndaha'éi ha'eño Éfesope, haimete Asia tuichakue javeve, ko Pablo okonvense ha omboyke hague heta tapichápe, ha he'i ndaha'eiha tupã, ojejapóva po rupive. 27 Upéicharõ ndahaʼéi ko ñane artesanía añónte oĩva peligro-pe oñehundi hag̃ua; ha katu avei oñemboyke haguã
tupãsy guasu Diana tupao, ha oñehundi haguã imba'eporã, opa Asia ha yvóra omomba'eguasúva. 28 Ohendúvo ko'ã mba'e oje'éva, ipochy ha osapukái ha he'i: “Tuicha mba'e Diana Efesogua pegua”. 29 Pe siuda tuichakue henyhẽ sarambigui, ha ojagarrávo Gayo ha Aristarco, kuimba'e Macedoniagua, Pablo irũnguéra oviahávape, ha oho hikuái peteĩ py'aite guive ñoha'ãnga rógape. 30 Pablo oikese rire umi hénte apytépe, umi disípulo ndohejái chupe. 31 Ha oĩ umi mburuvicha Asia-gua, iñamigokuéra, omondo hendápe, ojerure haguã chupe ani haguã oike teatro-pe. 32 Upémarõ oĩ osapukáiva peteĩ mbaʼe, ha oĩ avei ótro. ha hetave ndoikuaái mbaʼérepa oñembyaty hikuái. 33 Ha'e kuéra oguenohẽ Alejandro-pe umi aty apytégui, ha umi judío omotenonde chupe. Alejandro ojapo seña ipo reheve, ha odefendese tavayguakuérape. 34 Ha oikuaávo haʼeha peteĩ hudío, enterovéva osapukái peteĩ ñeʼẽme dos órarupi: “Tuichaiterei ningo Diana Éfesiogua”. 35 Pe tavaygua ombopy'aguapypa rire pe tavayguakuérape, he'i: “Peẽ Éfesogua, máva piko ndoikuaáiva mba'éichapa pe táva Éfesogua omomba'eguasúva tupãsy guasu Diana ha pe ta'ãnga ho'ava'ekue Júpiter-gui”. ? 36 Upéicharõ, ndaikatumoʼãiha oñeñeʼẽ koʼã mbaʼére, pekirirĩ vaʼerã ha ani pejapo pyaʼe mbaʼeve. 37 Pegueru ko'ápe ko'ã kuimba'e, ndaha'éiva mondaha tupaogua, ni otakýva gueteri pende tupãsy rehe. 38 Upévare, Demetrio ha umi artesano oĩva hendive, oguerekóramo peteĩ mba'e vai oimeraẽva ndive, pe léi ojepe'a ha oĩ umi deputado. 39 Ha katu peporandúramo oimeraẽ mbaʼe ambue mbaʼére, ojedesidíta peteĩ aty heʼívape. 40 Ñande ningo ñaime pelígrope ñañeporandu hag̃ua koʼág̃a pe sarambikuére, ndaipóri mbaʼérepa ikatu ñamombeʼu koʼã mbaʼe jajapo vaʼekue. 41 Ha oñeʼẽ rire péicha, omosẽ pe aty guasúpe. MOAKÃHA 20 rehegua 1 Opa rire pe sarambi, Pablo ohenói hemimbo'e kuérape ha oñañuã chupekuéra ha oho oho Macedóniape. 2 Ohasávo umi tendáre, ha heta oñemoñe'ẽ chupe kuéra, oguahẽ Gréciape. 3 Upépe opyta mbohapy jasy. Umi judío oha'arõvo chupe, oho potaitévo Siria gotyo, ha'e oipota oho jey Macedonia rupi. 4 Upépe oho Jesúspe Asia gotyo Sopater Bereagua. ha umi Tesalonicaygua apytégui, Aristarco ha Segundo; ha Gayo Derbegua ha Timoteo; ha Asia pegua, Tíquico ha Trófimo. 5 Koʼãva ohótava mboyve, opyta oréve Tróaspe. 6 Upémarõ roho Filiposgui pe mbuja levadura’ỹva ára rire, ha 5 díape roĝuahẽ hendápe kuéra Tróaspe. roikohápe siete ára. 7 Pe primer día pe semánape, idisipulokuéra oñembyaty jave ombojaʼo hag̃ua mbujape, Pablo opredika chupekuéra, oho hag̃ua koʼẽrõ. ha osegi iñe’ẽ pyharepyte peve. 8 Ha oĩ heta tesape pe koty yvateguápe, oñembyatyhápe hikuái.
91
Umi Apóstol Rembiapokue
9 Peteĩ ventánape oguapy peteĩ mitãkariaʼy hérava Eutico, oke pypukúva, ha Pablo opredika aja, oke oke ha hoʼa pe tercer órdengui ha ojegueraha chupe omanóva. 10 Upémarõ Pablo oguejy ha oñesũ hi'ári ha oñañuã chupe he'i: —Ani pejepy'apy. hekove oĩgui ipype. 11 Upémarõ Jesús ou jeývo, omboja'o mbuja, okaru ha oñe'ẽ are, ko'ẽmbotávo peve, ha oho. 12 Ha ogueru hikuái pe mitãrusúpe oikovéva, ha noñekonsolavéi michĩmi. 13 Upe rire roho pe várkope ha roho Asóspe, upépe roguerahase Páblope. 14 Haʼe ojotopa rire orendive Asóspe, rogueraha chupe ha roju Mitilenepe. 15 Upégui roho várkope, ha ambue árape roju Quios rovái. ha ambue árape roguahẽ Samos-pe, ha ropyta Trogilio-pe; ha ambue árape roguahẽ Mileto-pe. 16 Pablo odesidi kuri ohóta Éfeso rupi, ndohasamo'ãigui ára Asia-pe, ikatúramo, pya'e oĝuahẽ Jerusalénpe Pentecostés árape. 17 Ha Mileto guive omondo Éfesope ha ohenói umi anciano tupaópe. 18 Og̃uahẽvo hikuái hendápe, he'i chupekuéra: —Peẽ peikuaa, pe ára aju ypy guive Asia-pe, mba'éichapa aime penendive opa ára. 19 Aservi Ñandejárape opa mba'e ñemomirĩ reheve, ha heta tesay ha heta jepy'ara'ã, ojehu cherehe umi judío kuéra ñembotavy rupi. 20 Ha mba'eichaguápa ndajokói mba'eve ideprovéchova peẽme, ahechauka peẽme ha pombo'e opavave renondépe ha óga ha ógape. 21 Amombeʼu umi hudíope ha avei umi griégope, peñearrepenti hag̃ua Ñandejára renondépe ha pejeroviaha ñande Ruvicha Jesucristo rehe. 22 Ha koʼág̃a, péina ápe, aha jejopy espíritupe Jerusalénpe, ndaikuaáigui umi mbaʼe ojehútava cherehe upépe. 23 Ndahaʼéiramo pe Espíritu Santo testigo opa tavaguasúpe, heʼívo umi ñeñapytĩ ha jehasaʼasy opytaha chéve. 24 Ha katu ni peteĩva koʼã mbaʼe nachemomýi, ni ndahechái che rekove ahayhuetéva chejehe, ikatu hag̃uáicha amohuʼã che rape vyʼápe, ha pe ministerio, ahupytyvaʼekue Ñandejára Jesús-gui, atestifika hag̃ua Ñandejára grásia evanhélio . 25 Ha koʼág̃a, péina ápe, aikuaa opavave peẽ, che apytépe ahavaʼekue amombeʼu Tupã rréino, ndapehechamoʼãvéima che rova. 26 Upévare che poguenohẽ ko árape, che potĩha opa yvypóra ruguygui. 27 Che ndajehekýigui amombeʼu hag̃ua peẽme opa Ñandejára konsého. 28 Peñangarekóke pendejehe ha opa ovecha atýre, Espíritu Santo penemoĩva ñangarekohára ramo, pemongaru haguã Tupã tupao, ha'e ojoguava'ekue huguy tee rupive. 29 Che aikuaágui upéva, che aha rire oiketaha pende apytépe umi lobo iñañáva, ndoiporiahuverekóiva ovecha atýpe. 30 Pendejehegui avei opu'ãta kuimba'e oñe'ẽ vaíva, omomombyrývo hemimbo'ekuérape hapykuéri. 31 Upévare pemaña ha penemanduʼáke, mbohapy áño aja ndahejavéima hague amomarandu peteĩ pyhare ha ára tesay reheve.
32 Ha koʼág̃a, joykeʼykuéra, pomeʼẽ Tupãme, ha imbaʼeporã ñeʼẽme, ikatúva penemopuʼã, ha omeʼẽ peẽme peteĩ erénsia opa umi oñemboykéva apytépe. 33 Che ningo ndaipotaiete avave pláta, ni óro, ni ao. 34 Heẽ, peẽ voi peikuaa, koʼã po oministra hague che remikotevẽme, ha umi oĩvape chendive. 35 Che ahechauka peẽme opa mba'e, pemba'apóvo peipytyvõva'erã umi ikangyvévape ha penemandu'a haguã Ñandejára Jesús ñe'ẽre, ha'e he'iva'ekue: “ Iporãve ñame'ẽ jahupyty rangue”. 36 Ha oñeʼẽ rire péicha, oñesũ ha oñemboʼe opavave hendivekuéra. 37 Enterove hasẽ ha oñakãity Pablo ajúrare ha ohetũ chupe. 38 Ombyasyvéva opa mba'e ha'e he'iva'ekuére, ndohechavéima haguã hova. Ha omoirũ chupe hikuái pe várko peve. MOAKÃHA 21 rehegua 1 Ha rosẽ rire chuguikuéra ha roguata rire, roguahẽ tape porãme Coos peve, ha ambue árape Rodas peve, ha upégui Patara peve. 2 Ha rojuhu peteĩ várko ohóva Fenicia gotyo, rojupi ha roho. 3 Rotopa rire Chipre, roheja izquierda gotyo, ha roho Siria gotyo ha roguejy Tirope, pórke upépe pe várko oguenohẽta imbaʼe pohýi. 4 Rojuhúvo hemimbo'e kuérape, ropyta upépe 7 ára pukukue, ha'ekuéra he'i Páblope Espíritu rupive ani haguã oho Jerusalénpe. 5 Ha rojapopa rire umi ára, roho ha roho ore rape; ha opavave oregueraha ore rape, hembireko ha imembykuéra ndive, rosẽ meve távagui, ha roñesũ y rembe'ýpe ha roñembo'e. 6 Ha rojedespedi rire ojuehe, rojupi várkope; ha ohojey hikuái hógape. 7 Roguatapa rire Tiro guive, roĝuahẽ Tolomeope ha romomaitei umi ermánope ha ropyta hendivekuéra peteĩ ára. 8 Ko'ẽ rire ore Pablo ndive roho ha roguahẽ Cesaréape. ha opyta hendive. 9 Ha upe kuimbaʼe voi oguereko irundy tajýra, vírgen, oprofetisa vaʼekue. 10 Heta ára ropytávo upépe, ou Judéagui peteĩ proféta hérava Agabo. 11 Oguahẽvo ore rendápe, ojagarra Pablo cinturón, oñapytĩ ipo ha ipy, ha he'i: “Péicha he'i Espíritu Santo: Upeichaite umi judío Jerusalénpe oñapytĩta pe kuimba'e ko cinturón járape ha ome'ẽta chupe ipype”. gentil-kuéra po. 12 Rohendúvo ko'ã mba'e, ore ha umi upe tendápegua rojerure chupe ani haguã ojupi Jerusalénpe. 13 Upémarõ Pablo heʼi: —Mbaʼe piko peẽ pejaheʼo ha pemopuʼã che korasõ? che aimemagui preparado ndaha'éi añeñapytĩ haĝuánte, ha katu avei amano Jerusalén-pe Ñandejára Jesús rérare. 14 Ha noñekonvenseséirõ guare, ropytu'u ro'e: “Tojejapo Ñandejára rembipota”. 15 Upe ára rire rohupi ore karréta ha rojupi Jerusalénpe. 16 Oho avei orendive Cesarea disípulo, ha ogueru hendivekuéra peteĩ Mnasón Chipregua, idisipulo tuja ha ropytuʼu hag̃ua hendive.
92
Umi Apóstol Rembiapokue
17 Rog̃uahẽvo Jerusalénpe, umi joykeʼy oremoguahẽ vyʼápe. 18 Upe árape Pablo oike orendive Santiago rendápe. ha opa umi anciano oĩ upépe. 19 Osaluda rire chupekuéra, omombeʼu koʼýte umi mbaʼe Ñandejára ojapo vaʼekue umi gentil apytépe iministerio rupive. 20 Ohendúvo upéva, ombotuicha Ñandejárape ha heʼi chupe: “Che ermáno, rehecháma mboy mil hudío oĩ umi ojeroviáva. ha opavave ikyreʼỹ pe léi rehe. 21 Ha oñemombeʼu ndéve, remboʼeha opa judío oĩva gentil-kuéra apytépe oheja hag̃ua Moiséspe, ha heʼívo ndoikói vaʼerãha osirkunsida itaʼyrakuérape, ni ndoguata hag̃ua umi jepokuaaháicha. 22 ¿Mbaʼépa upéicharõ? heta oikotevẽva oñembyaty, ohendútagui reju hague. 23 Upévare ejapo ko mbaʼe roʼéva ndéve: Ore roguereko irundy kuimbaʼe oguerekóva peteĩ ñeʼẽmeʼẽ hesekuéra; 24 Ha'e kuéra ejagarra ha eñemopotĩ hendive kuéra ha eñembotavy hendive kuéra, oñakã'o haguã, ha opavave oikuaa umi mba'e oñemombe'u vaekue nderehe, ndaha'eiha mba'eve. ha katu nde voi reguata hendaitépe ha rekumpli pe tembiapoukapy. 25 Umi gentil ojeroviáva rehe, rohai ha romohuʼã haʼekuéra ndojapoiha mbaʼeveichagua mbaʼe, ndahaʼéiramo jepe oñekuaveʼẽvagui umi mbaʼe oñekuaveʼẽvagui taʼangakuérape, ha tuguy, ha ojeestrangulisa ha hekovaígui. 26 Upémarõ Pablo ogueraha umi kuimbaʼépe ha ambue árape oñemopotĩvo hendivekuéra oike témplope, ohechauka hag̃ua mbaʼéichapa oñekumplipaite umi ára oñemopotĩ hag̃ua, oñekuaveʼẽ meve peteĩ ofrénda káda uno rehehápe. 27 Opa potaitéma umi 7 ára, umi judío Asiagua ohechávo chupe témplope, omomýi enterove tavayguakuérape ha omoĩ ipo hese. 28 Osapukái: “Kuimba'e Israelgua, peipytyvõ: Kóva hína pe kuimba'e ombo'éva opa tendáre opa tetãme, pe léi ha ko tendáre. 29 (Ha'ekuéra ohechava'ekue Jesús ndive upe távape Trófimo peteĩ Éfesogua, ha'ekuéra oimo'ã Pablo ogueru hague témplope). 30 Opa pe siuda oñemomýi, ha umi hénte odipara, ojagarra Páblope ha oguenohẽ chupe témplogui, ha upepete oñemboty umi okẽ. 31 Haʼekuéra ojuka potaitévo chupe, oñemombeʼu pe grúpo ruvicha guasúpe, Jerusalén tuichakue javeve oĩha sarambi. 32 Upepete ojagarra umi soldádo ha senturiónpe ha odipara oho hendápekuéra, ha ohechávo pe kapitán ha umi soldádope, oheja hikuái oinupã Páblope. 33 Upéi oñemboja pe kapitán ruvicha, ojagarra chupe ha heʼi ojejokua hag̃ua chupe mokõi kadénape. ha ojerure mávapa ha’e, ha mba’épa ojapo. 34 Oĩ osapukáiva peteĩ mbaʼe, oĩ ambue, umi hénte apytépe, ha ndaikatúi rire oikuaa mbaʼépa oikóta pe sarambi, omanda ojegueraha hag̃ua chupe pe kastíllope. 35 Ha og̃uahẽvo pe eskaléra ári, upéicha ojegueraha chupe umi soldádo ipuʼaka haguére tavayguakuéra. 36 Hetaiterei hénte oho hapykuéri ha osapukái: “Emomombyry chupe”.
37 Páblope ojegueraha vaʼekue pe kastíllope, heʼi pe mburuvicha guasúpe: “Ikatu piko añeʼẽ ndéve?”. Máva piko he'i: “Ikatu piko reñe'ẽ griégope?” 38 ¿Ndaha'éi piko nde upe egipcio, ko'ã ára mboyve omosarambi ha ogueraha 4.000 kuimba'e oporojukávape desiértope? 39 Pablo katu he'i: —Che niko peteĩ kuimba'e judío Tarso pegua, peteĩ táva Cilicia-pegua, ha ndaha'éi peteĩ táva ivaívape. 40 Ome'ẽ rire chupe permiso, Pablo oñembo'y escalera-pe ha ojapo seña ipo rupive umi héntepe. Okirirĩ eterei ha oñe'ẽ chupe kuéra ñe'ẽ hebréope. MOAKÃHA 22 rehegua 1 Kuimbaʼekuéra, joykeʼy ha túva, pehendu che defensa koʼág̃a ajapóva peẽme. 2 (Ohendúvo Jesús oñe'ẽha chupekuéra hebreo ñe'ẽme, okirirĩve hikuái. 3 Añetehápe che haʼe peteĩ kuimbaʼe haʼéva peteĩ hudío, heñóiva Tarso-pe, peteĩ táva Cilicia-pe, ha katu añemongakuaa ko távape Gamaliel py gotyo, ha amboʼe pe manera perfecta umi túvakuéra léi heʼiháicha, ha ikyreʼỹ vaʼekue Tupã, opavave peẽ peikoháicha ko árape. 4 Ha che apersegi péicha amano meve, ajopy ha ameʼẽ kaʼirãime kuimbaʼe ha kuñáme. 5 Pe saserdóte guasu omombeʼuháicha avei che testígo, ha enterove umi ansiáno rendápe, + umívagui arresivi kuatiañeʼẽ umi ermánope ha aha Damáscope agueru hag̃ua Jerusalénpe umi oĩvape upépe ojekastiga hag̃ua. 6 Ha ojehu, ajapo aja che rape ha aĝuahẽvo Damasco-pe asaje rupi, sapy’aitépe omimbi yvágagui peteĩ tesape tuicháva che jerére. 7 Añesũ yvýpe ha ahendu peteĩ ñe'ẽ he'íva chéve: Saúl, Saulo, mba'ére piko chepersegi? 8 Che ambohovái: “Máva piko nde, Ñandejára? Ha he'i chéve: Che hína Jesús Nazaretgua, nde repersegíva. 9 Ha umi oĩva chendive ohecha añete pe tesape, ha okyhyje; ha katu nohendúi hikuái pe oñe'ẽva chéve ñe'ẽ. 10 Ha haʼe chupe: “Mbaʼépa ajapóta, Ñandejára? Ñandejára he'i chéve: Epu'ã ha tereho Damasco-pe. ha upépe oñemombeʼúta ndéve opa mbaʼe oñemboguapyvaʼekue ndéve rejapo hag̃ua. 11 Ndaikatúirõ ahecha upe tesape mimbipa, che sãmbyhy umi chendive po rupive, aĝuahẽ Damasco-pe. 12 Peteĩ Ananías, peteĩ kuimbaʼe oservíva Ñandejárape pe léi heʼiháicha, ha omombeʼu porã umi hudío oikóva upépe. 13 Ou che rendápe ha oñembo'y ha he'i chéve: Che ermáno Saúl, ehechami. Ha upe aravópe voi amaña hese. 14 Ha ha'e he'i: —Ore ru ypykue Jára nde poravo reikuaa haguã hembipota ha rehecha haguã upe Hekojojávape, ha rehendu haguã ijuru ñe'ẽ. 15 Nde ha'éta testimonio opavave yvypórape umi mba'e rehecha ha rehenduva'ekuére. 16 Ha koʼág̃a mbaʼére piko repyta? epu'ã ha eñemongarai ha ejohéi nde angaipa, ehenóivo Ñandejára réra. 17 Ha ojehu, aĝuahẽ jeývo Jerusalénpe, añembo’e aja Tupaópe, aime py’aguapýpe. 18 Ha ohecha chupe he'iha chéve: “ Pya'e ha pya'e esẽ Jerusaléngui.
93
Umi Apóstol Rembiapokue
19 Che haʼe: “Che Ruvicha, oikuaa hikuái che amoinge hague kárselpe ha ainupã hague káda sinagógape umi nderehe ojeroviávape. 20 Ha oñeñohẽvo nde mártir Esteban ruguy, che avei añembo’y, ha amoneĩ omano haĝua, ha añongatu umi ojukava’ekue chupe ao. 21 Ha'e he'i chéve: “ Eho, che romondóta mombyry ko'águi umi tetã ambueguápe.” 22 Ha'e kuéra ohendu chupe ko'ã ñe'ẽ, ha upéi ohupi hikuái ha he'i: “Pemombo peichagua tapicha ko yvy ape árigui, naiporãigui oikove”. 23 Ha'e kuéra osapukái, omombo ijao ha omombo yvytimbo yvate gotyo. 24 Pe capitán ruvicha omanda ojegueru hag̃ua chupe pe kastíllope, ha heʼi tojeporeka chupe oinupãvo; oikuaa haguã mba'érepa osapukái hikuái péicha hese. 25 Ha'e kuéra oñapytĩ aja chupe tálape, Pablo he'i pe senturión oĩvape upépe: —Ikatu piko peẽ peinupã peteĩ kuimba'e rrománope ha noñekondenáivape? 26 Pe senturión ohendúvo upéva, oho heʼi pe kapitánpe: “Eñatendékena pe rejapóvare, pórke ko kuimbaʼe rrománo”. 27 Upéi ou pe kapitán ruvicha ha heʼi chupe: “Eremína chéve, ¿nde piko rrománo?”. Ha'e he'i: Heẽ. 28 Pe kapitán heʼi: “Hetaiterei pláta ahupyty ko liverta”. Pablo he'i: —Che katu che reñói sãsõme. 29 Upepete oho hikuái pe ohesa'ỹijova'erãvagui, ha pe mburuvicha guasu okyhyje avei, oikuaa rire ha'eha peteĩ rrománo ha oñapytĩ haguére chupe. 30 Koʼẽmbotávo, haʼe oikuaaségui mbaʼépa ojeʼe hese umi hudío, haʼe oipeʼa chupe ijatykuéragui, ha omanda umi saserdóte ruvichakuérape ha opa ikonsiéntope toñepresenta hag̃ua, ha omboguejy Páblope ha omoĩ chupe henondépe.
11 Upe pyharépe Ñandejára oñembo'y ijykére ha he'i: — Evy'a porã Pablo, remombe'u haguéicha cherehe Jerusalénpe, upéicha avei remombe'u va'erã Rómape. 12 Ko'ẽmbotávo, unos kuánto judío oñembyaty ha oñeñapytĩ ha he'i ndokarumo'ãiha ha ndoy'umo'ãiha ojuka peve Páblope. 13 Ha hetave hikuái cuarenta-gui umi ojapovaʼekue ko konspirasión. 14 Upémarõ haʼekuéra ou umi saserdóte ruvicha ha umi ansiáno rendápe ha heʼi: “Ore roñeñandúma peteĩ maldisiónpe, ha ndoroʼumoʼãi mbaʼeve rojuka peve Páblope”. 15 Koʼág̃a peẽ pe konséhope pemombeʼu pe kapitán ruvichape koʼẽrõ omboguejytaha chupe pene rendápe, haʼete ku peporandu porãvéva hese. 16 Pablo ermána raʼy ohendúvo oñenoha hikuái, ha oike pe kastíllope ha omombeʼu Páblope. 17 Upémarõ Pablo ohenói peteĩva umi senturiónpe ha heʼi: “Egueru ko mitãrusúpe pe kapitán ruvicha rendápe. 18 Upémarõ haʼe ogueraha chupe pe kapitán ruvicha rendápe ha heʼi: “Páblo pe prisionéro cherenói hendápe ha ojerure chéve agueru hag̃ua ne rendápe ko mitãkariaʼy, heʼíva ndéve”. 19 Upémarõ pe mburuvicha guasu ojagarra chupe ipópe ha oho hendive haʼeño ha oporandu chupe: “¿Mbaʼépa ere chéve?”. 20 Upéi he'i: —Umi judío oipota ndéve regueru haguã Páblope ko'ẽrõ Amandaje Guasúpe. 21 Aníke reñeme'ẽ chupe kuéra, ha'e kuéragui hetave cuarenta kuimba'e oñangarekóva hese, ohura va'ekue, ndokarumo'ãiha ni ndoy'umo'ãiha ojuka peve chupe. ohekávo peteĩ ñe’ẽme’ẽ ndehegui. 22 Upémarõ pe mburuvicha guasu oheja pe mitãrusúpe oho ha heʼi chupe: “Ani ere avavépe remombeʼu hague chéve koʼã mbaʼe”. 23 Upémarõ Jesús ohenói mokõi senturiónpe ha heʼi chupe: “Embosakoʼi 200 soldádo oho hag̃ua Cesaréape, ha 80 kavaju arigua ha 2000 lánsa, pyharekue tercera órape. 24 Peme'ẽ chupe kuéra mymba, ikatu haguã omonde Páblope ha ogueraha porã chupe mburuvicha Félix rendápe. 25 Ha ohai peteĩ kuatiañe'ẽ péicha. 26 Claudio Lisias omomaitei Félix mburuvicha ikatupyryvévape. 27 Ko kuimbaʼépe ojejagarra umi hudíogui, ha ojuka vaʼerãmoʼã chupekuéra, upérõ aju peteĩ ehérsito reheve ha asalva chupe, aikuaágui haʼeha peteĩ rrománo. 28 Ha aikuaase rire mbaʼérepa oakusa hikuái chupe, agueru chupe ikonsiéntope. 29 Che ahechakuaa ojeakusaha hesekuéra mba'e vaiha he'íva léipe, ha katu ndaiporiha mba'eve oporojukáva térã oñeñapytĩ haguã. 30 Ha oñemombeʼúvo chéve mbaʼéichapa umi hudío ohaʼarõ pe kuimbaʼépe, amondo pyaʼe ndéve, ha ameʼẽ avei umi oakusávape chupe heʼi hag̃ua ne renondépe mbaʼépa oreko hikuái hese. Maitei paha. 31 Upéi umi soldádo, heʼi haguéicha chupekuéra, ojagarra Páblope ha pyharekue ogueraha chupe Antipatrispe. 32 Koʼẽ rire oheja hikuái umi kavaju arigua oho hag̃ua hendive, ha oho jey pe kastíllope. 33 Ha'e kuéra oguahẽvo Cesaréape ha ome'ẽ pe kuatiañe'ẽ mburuvicha guasúpe, opresenta avei Pablo henondépe.
MOAKÃHA 23 rehegua 1 Upémarõ Pablo omaña porã pe konséhope, heʼi: “Che ermanokuéra, koʼag̃aite peve aiko che konsiénsia porã Ñandejára renondépe”. 2 Saserdóte guasu Ananías heʼi umi oĩvape ijykére oinupã hag̃ua chupe ijuru. 3 Upémarõ Pablo he'i chupe: “Ñandejára neinupãta, nde muro morotĩva. 4 Umi oñembo'ýva he'i: “¿Rejahéi piko Tupã pa'i guasu? 5 Upémarõ Pablo he'i: —Che ermanokuéra, ndaikuaái ha'e hague saserdóte guasu. 6 Pablo ohechakuaávo peteĩ párte haʼeha saduséo ha ambue fariséo, osapukái pe aty guasúpe: “Che ermanokuéra: Che ningo fariséo, fariséo raʼy en cuestión. 7 Jesús he'i rire upéicha, oñepyrũ ojoavy umi fariséo ha saduseo apytépe. 8 Saduseokuéra heʼi ndaiporiha rresurreksión, ni ánhel ni espíritu, péro umi fariséo omombeʼu mokõivéva. 9 Upéi osapukái tuicha ha umi mboʼehára leipegua fariséo kuéra opuʼã ha oñorairõ ha heʼi: “Ndajajuhúi mbaʼeve ivaíva ko kuimbaʼépe, péro peteĩ espíritu térã peteĩ ánhel oñeʼẽramo hendive, ani ñañorairõ hendive”. Ñandejára. 10 Oñepyrũvo peteĩ joavy tuicháva, pe mburuvicha guasu okyhyjégui ani hag̃ua ojejapi Pablo-pe, heʼi umi soldádope oguejy hag̃ua ha ojagarra hag̃ua chupe mbaretépe ijapyteguikuéra ha ogueru hag̃ua chupe pe kastíllope.
94
Umi Apóstol Rembiapokue
34 Pe governadór omoñeʼẽ rire pe kuatiañeʼẽ, oporandu mbaʼe provínsiapepa haʼe. Ha oikuaávo ha'eha Ciliciagua; 35 Che rohendúta, heʼi haʼe, ou vove umi nde acusáva. Ha he'i chupe oñeñongatu haguã Herodes juicio rógape.
23 Haʼe heʼi peteĩ senturiónpe oñangareko hag̃ua Páblope ha oheja hag̃ua chupe isãso, ha ani hag̃ua ojoko ni peteĩ oikuaávape oservi térã ou hendápe. 24 Upe ára rire, Félix oguahẽvo hembireko Drusila ndive, ha'éva peteĩ judío, omondo Páblope ha ohendu chupe ojeroviaha Cristo rehe. 25 Ha oimo'ã aja tekojoja, jejopy ha huísio oútavare, Félix oryrýi ha ombohovái: —Tereho ko'ãga peve. aguerekóramo peteĩ época conveniente, rohenóita. 26 Ha'e oha'arõ avei Pablo ome'ẽ chupe viru, ha'e opoi haguã chupe. 27 Dos áño rire Pórcio Festo oike Félix kotýpe, ha Félix oguerohoryse umi hudíope, oheja Páblope ojejokua.
MOAKÃHA 24 rehegua 1 Upéi cinco día rire, saserdóte guasu Ananías oguejy umi ansiáno ndive, ha peteĩ orador hérava Tertulo ndive, ha haʼe omombeʼu pe governadórpe Pablo kóntrape. 2 Oñehenóivo chupe, Tértulo oñepyrũ oakusa chupe, ha heʼi: “Nde rupive rovyʼaitereiha kirirĩháme, ha ne remiandu rupive ojejapoha ko tetãre umi tembiapo ijojahaʼỹva. 3 Roacepta tapiaite, ha opa hendápe, pe noblevéva Félix, opa aguyje reheve. 4 Jepémo upéicha, ani hag̃ua chembopyʼaroryve ndéve, ajerure ndéve rehendu hag̃ua oréve ne poriahuverekogui mbovymi ñeʼẽ. 5 Jajuhu ko kuimba'e ha'eha peteĩ mba'asy vai, omomýiva opu'ãha opa judío ko yvy ape ári, ha omoakãva nazareno ñemoñare. 6 Ha'e ohóma avei omongy'a Tupao. 7 Pe mburuvicha guasu Lisias katu ou ore ári ha oipe'a chupe ore pógui. 8 Emanda umi ojahéiva chupe ou haguã ne rendápe, ha ehesa'ỹijo mávapa ikatu reikuaa opa ko'ã mba'e ore romboja va'ekue chupe. 9 Ha umi hudío avei omoneĩ, heʼívo koʼã mbaʼe oikoha. 10 Upémarõ Pablo, pe governadór heʼi rire chupe seña oñeʼẽ hag̃ua, heʼi: “Aikuaágui heta áñorema reiko hague huésramo ko tetãme, che vyʼavéntema ambohovái chejehegui. 11 Reikuaa porã haguã, 12 ára gueteri ajupi hague Jerusalénpe amomba'eguasu haguã. 12 Ha'e kuéra ndachejuhúi témplope añorairõha avavéndi, ni amopu'ãha tavayguakuérape, ni sinagógape ni távape. 13 Ndaikatúi avei ohechauka hikuái umi mbaʼe koʼág̃a chembojavaʼekue. 14 Che katu amombeʼu ndéve, pe tape haʼekuéra ohenóiva herejía, upéicha amombaʼeguasuha che ru ypykue Járape, arovia opa mbaʼe ojehaíva pe Léi ha profetakuérape. 15 Ha peguereko esperanza Tupã gotyo, haʼekuéra voi ohejáva avei, oikove jeytaha umi omanóva apytégui, umi hekojojáva ha hekojojávagui. 16 Ha koʼápe añehaʼã, areko tapiaite peteĩ konsiénsia ndojokóiva Tupãme, ha yvypórape. 17 Koʼág̃a heta áño rire aju agueru hag̃ua limosna che retãme, ha umi ofrénda. 18 Upémarõ unos kuánto hudío Asiagua chejuhúva añemopotĩha témplope, ndahaʼéi heta hénte ni tyapu. 19 Haʼekuéra oĩ vaʼerãmoʼã koʼápe ne renonderã, ha ojoko vaʼerãmoʼã cherehe. 20 Térã taʼe koʼãva koʼápe: “Otopa raʼe mbaʼe ivaíva cherehe, añemboʼy aja pe konsého renondépe. 21 Ndahaʼéiramo peteĩ ñeʼẽnte, che asapukái añemboʼy aja ijapytepekuéra: “Apoko umi omanóva rresurreksiónre, peẽ peñeporandu ko árape”. 22 Félix ohendúvo ko'ã mba'e, oikuaa porãvévo upe tape, omboyke ha he'i: “Oguejy vove Lisias, kapitán ruvicha, che aikuaáta opa mba'e rejapova'ekue”.
MOAKÃHA 25 rehegua 1 Festo og̃uahẽvo pe provínsiape, tres día rire ojupi Cesaréagui Jerusalénpe. 2 Upémarõ pe saserdóte guasu ha umi judío ruvicha omombeʼu chupe Páblo kóntrape ha ojerure asy chupe. 3 Ha ojerure chupe mba'eporã, omondo haguã chupe Jerusalénpe, oha'arõvo tapére ojuka haguã chupe. 4 Festo katu he'i: Páblope oñeñongatutaha Cesaréape, ha ha'e voi ohotaha upépe. 5 Upvare, he'i ha'e, pende apytpe ikatuva, toguejy chendive ha tomboja ko kuimba'e, oimramo ipype mba'e vai. 6 Opyta rire mas de diez día ijapytepekuéra, oguejy Cesaréape. ha ambue árape oguapývo huísio apyka ári omanda ojegueru haguã Páblope. 7 Oguahẽvo Jesús, umi judío oguejyvaʼekue Jerusaléngui oñemboʼy ijerére ha heʼi heta mbaʼe vai Páblo kóntrape, ha ndaikatúi ohechauka hikuái. 8 Upe aja haʼe heʼi ijehe: “Ndaipóri mbaʼeveichavérõ umi hudío léi, ni pe témplo ha César kóntrape”. 9 Festo katu ombovy'ase umi hudíope, ombohovái Páblope: —Rejupítapa Jerusalénpe ha upépe ojehusga ko'ã mba'e che renondépe? 10 Upémarõ Pablo he'i: —Che añembo'y César juicio rógape, che juzga va'erãhápe. 11 Che ningo chembojeguarúva térã ajapóramo mba'e oporojukáva, namanomo'ãi. Che ajerure Césarpe. 12 Upémarõ Festo oñomongeta rire pe aty guasúpe, he'i: — ¿Rejerure piko Césarpe? César rendápe rehóta. 13 Upe ára rire, rréi Agripa ha Bernice ou Cesaréape osaluda hag̃ua Festope. 14 Upéi heta ára oĩ rire hikuái upépe, Festo omombe'u mburuvicha guasúpe Pablo ñe'ẽ ha he'i: —Oĩ peteĩ kuimba'e ohejáva Félix ka'irãime. 15 Aime jave Jerusalénpe, umi saserdóte ruvicha ha umi hudío ansiáno omombeʼu chéve, ha oipota ojehusga chupe. 16 Che haʼe chupe: “Umi rrománo ningo ndahaʼéi ningo omeʼẽ vaʼerã peteĩ persónape omano hag̃ua, pe oñeakusáva ojogueraha mboyve umi oakusávape hovake, ha oreko persóna okontesta hag̃ua ijehegui pe mbaʼe vai ojejapóvare hese”. 17 Upévare, og̃uahẽvo hikuái koʼápe, mbaʼeveichagua tardeʼỹre koʼẽrõ aguapy pe huísio apyka ári, ha amanda ojegueru hag̃ua pe kuimbaʼépe. 18 Umi oakusáva opuʼãrõ guare hese, haʼekuéra noñeʼẽi mbaʼeve che aimoʼãvare.
95
Umi Apóstol Rembiapokue
19 Haʼekuéra oporandu vaʼekue hese, haʼekuéra ojeroviaha hesekuéra, ha peteĩ Jesús omanóvare, ha Pablo heʼi oikoveha. 20 Ha adudágui koʼãichagua porandu, aporandu chupe ohótapa Jerusalén-pe, ha upépe ojehusga koʼã mbaʼére. 21 Pablo ojerure rire Augusto ohendu hag̃uáicha, haʼe chupe oñeñongatu hag̃ua chupe amondo peve chupe César rendápe. 22 Upémarõ Agripa heʼi Festope: “Che voi ahenduse pe kuimbaʼépe”. Ko’ẽrõ, he’i, rehenduta chupe. 23 Ko'ẽmbotávo, og̃uahẽvo Agripa ha Bernice, tuicha mba'e porã reheve, ha oike pe tenda oñehenduhápe, umi mburuvicha guasu ha kuimba'e ruvichakuéra upe távapegua ndive, Festo omanda rupi ojegueru Pablo-pe. 24 Festo he'i: “Mburuvicha guasu Agripa ha opavave oĩva ko'ápe orendive, pehecha ko kuimba'e, Jerusalénpe ha avei ko'ápe osapukáivo hese oikove areve. 25 Ha ahechakuaávo haʼe ndojapói hague mbaʼeve omereséva omano hag̃ua, ha haʼe voi ojerure hague Augustope, adesidi amondotaha chupe. 26 Ha'e gui ndarekói mba'eve ahai haguã che ruvicha-pe. Upévare agueru chupe ne renondépe, ha ko'ýte ne renondépe, mburuvicha guasu Agripa, ikatu haguã, ahecha rire, areko haguã mba'e ahai haguã. 27 Haʼetégui chéve naiporãiha amondo peteĩ prisionéro, ha ndahaʼéi ahechauka hag̃ua umi delito oñemoĩva hese.
14 Opavave ro'a rire yvýpe, ahendu peteĩ ñe'ẽ oñe'ẽva chéve ha he'íva evréo ñe'ẽme: Saúl, Saúl, mba'ére piko chepersegi? hasy ndéve repopo haguã umi pinchazo rehe. 15 Ha che ha'e: “Máva piko nde, Ñandejára? Ha ha'e he'i: Che hína Jesús nde repersegíva. 16 Ha katu epu'ã ha eñembo'y nde py rehe, ajechauka haguére ndéve upevarã, ajapo haguã ndehegui peteĩ ministro ha testigo mokõive ko'ã mba'e rehechava'ekuégui, ha umi mba'e ahechaukátava ndéve; 17 Roipe'a umi tetã ha tetã ambueguágui, ko'ágã romondóvape. 18 Oipeʼa hag̃ua hesa, ha ombojere hag̃ua chupekuéra pytũmbýgui tesape gotyo, ha Satanás puʼakágui Tupãme, ohupyty hag̃ua chupekuéra angaipa ñeperdona, ha erénsia umi oñemomarangatuvaʼekue apytépe jerovia oĩva cherehe. 19 Upémarõ, mburuvicha guasu Agripa, naiñeʼẽrendúi pe visión yvágapeguápe. 20 Ha katu ohechauka raẽ chupekuéra Damasco-gua, ha Jerusalén-pe, ha opa Judea rembeʼýpe, ha upéi gentilkuérape, oñearrepenti ha ojere haguã Tupãme, ha ojapo tembiapo okonveniva oñearrepenti hag̃ua. 21 Koʼã mbaʼére umi hudío chejagarra pe témplope ha chejukase. 22 Upévare, ahupyty rire Tupã chepytyvõ, koʼág̃a peve aime testimonio michĩ ha tuichávape, ha ndaʼéi ambue mbaʼe, ndahaʼéiramo umi proféta ha Moisés heʼi vaʼekue outaha. 23 Cristo ohasa asy, ha haʼe haʼe hag̃ua pe primero opuʼãtava omanóva apytégui, ha tohechauka tesape tavayguakuérape, ha gentil-kuérape. 24 Ha oñe'ẽ aja péicha, Festo he'i iñe'ẽ hatãme: “Páblo, nde ningo ndepy'aju. heta aprendizaje ndembotavy. 25 Ha'e katu he'i: —Che ndaha'éi che tavy, Festo imba'eguasuvéva. ha katu eñeʼẽ umi ñeʼẽ añetegua ha iñakãguapýva. 26 Mburuvicha guasu oikuaa ko'ã mba'e, ha che añe'ẽ avei henondépe sãsõme. ko mba'e ndojejapóigui peteĩ eskínape. 27 Mburuvicha guasu Agripa, reguerovia piko umi maranduhára? Che aikuaa nde rejeroviaha. 28 Upémarõ Agripa heʼi Páblope: “Haimete ningo chekonvense aiko hag̃ua kristiáno”. 29 Upérõ Pablo he'i: —Aipota Ñandejárape, ndaha'éi nde añónte, ha opavave cherendúva ko árape, haimete ha'e cheichagua, ndaha'éiramo ko'ã ñeñapytĩmbýpe. 30 He'i rire péicha, opu'ã rréi, gobernador, Bernice ha umi oguapýva hendivekuéra. 31 Oho rire hikuái, oñe'ẽ ojupe ha he'i: “Ko kuimba'e ndojapói mba'eve omanóva térã oñeñapytĩ haguã”. 32 Upémarõ Agripa he'i Festo-pe: —Ko kuimba'e ikatu kuri ojepoi chugui, ndojapóirire apelación Césarpe.
MOAKÃHA 26 rehegua 1 Upéi Agripa he'i Páblope: —Nde reñe'ẽ ndejehegui. Upérõ Pablo oipyso ipo ha ombohovái ijupe voi. 2 Mburuvicha guasu Agripa, aimo'ã avy'aha, ko árape añe'ẽta chejehegui ne renondépe opa mba'e judío kuéra he'ívare cherehe. 3 Koʼýte aikuaágui ndéve reikuaa porãha opa mbaʼe oikóva umi hudío apytépe. 4 Che imitã guive che rekove, aimevaʼekue ñepyrũrã che retã apytépe Jerusalén-pe, oikuaapaite umi hudío; 5 Haʼekuéra chekuaa iñepyrũmby guive, omombeʼúramo hikuái, che aikoha fariséoramo pe secta ipohýivéva ñande rrelihiónpe. 6 Ha koʼág̃a añemboʼy ha ajehusga pe promesa Ñandejára omeʼẽvaʼekue ñande rukuérape g̃uarã esperanza rehe. 7 Upe promésape ñande doce tribu, pyaʼe voi oservíva Ñandejárape ára ha pyhare, ohaʼarõ ou. Upéva rehe, mburuvicha guasu Agripa, judío kuéra chemboja cherehe. 8 ¿Mbaʼére piko peimoʼã peẽme ndaikatumoʼãiha peguerovia Ñandejára omoingove jeytaha umi omanóvape? 9 Añetehápe apensa che jupe, ajapo vaʼerãha heta mbaʼe ojoavyva Jesús Nazaret rérare. 10 Upe mba'e ajapo avei Jerusalénpe, ha heta umi imarangatúvape amboty ka'irãime, ahupyty rire autorida umi pa'i ruvicha kuéragui. ha ojejuka rire chupekuéra, ameʼẽ che ñeʼẽ hesekuéra. 11 Ha pyʼỹi akastiga chupekuéra opa sinagógape, ha ajopy chupekuéra oñeʼẽ vai hag̃ua; ha chepochy eterei hese kuéra, apersegi chupekuéra tavaguasu mombyry peve. 12 Upémarõ aha jave Damáscope, umi saserdóte ruvichakuéra omanda ha che rembiapoukapy. 13 Asajepyte jave, o rréi, ahecha tapére peteĩ tesape yvágagui, kuarahy omimbipáva ári, omimbi che jerére ha umi ohóva chendive.
MOAKÃHA 27 rehegua 1 Ha ojedesidívo rohotaha várkope Itáliape, haʼekuéra omeʼẽ Pablo ha unos kuánto prisionérope, peteĩ centurión héravape Julio, haʼéva Augusto ñorairõhára. 2 Ha roike peteĩ várko Adramitíope, rojupi, heʼiséva rohotaha Asia rembeʼýre. peteĩ Aristarco, macedonio Tesalónica pegua, oĩ orendive. 3 Ha ambue árape rog̃uahẽ Sidónpe. Julio ojerure Páblope ha ome'ẽ chupe sãso oho haguã iñangirũnguéra rendápe opytu'u haguã.
96
Umi Apóstol Rembiapokue
4 Rosẽ rire upégui, roguata Chipre guýpe, yvytu ojoykére. 5 Roguata rire mar Cilicia ha Panfilia ári, rog̃uahẽ Mírape, peteĩ siuda oĩva Liciape. 6 Upépe pe senturión ojuhu peteĩ várko Alejandría pegua ohóva Itáliape. ha haʼe oremoĩ ipype. 7 Ha roguata mbeguekatu rire heta ára, ha sa'i roju Cnido rovái, yvytu ndohejái ore, roguata Creta guýpe, Salmone rovái; 8 Ha, hasy ohasávo, oguahẽ peteĩ tenda héravape Umi refugio iporãva; hi'aguĩ upégui oĩ tavaguasu Lasea. 9 Ohasáma heta tiémpo ha ipeligrosovéma pe várkope, pórke koʼág̃a ohasáma pe ayuno, Pablo oñemoñeʼẽ chupekuéra. 10 Ha he'i chupekuéra: —Karaikuéra, ahechakuaa ko jeguata oikótaha mba'e vai ha heta mba'e vai, ndaha'éi pe karga ha várko añónte, ha katu avei ñande rekove. 11 Upevére pe senturión ogueroviave pe várko jára ha pe várko járape, umi mbaʼe Pablo heʼivaʼekuégui. 12 Ha pe refugio ndahaʼéigui iporãva opytuʼu hag̃ua roʼy, hetave okonseja oho hag̃ua upégui avei, oiméramo mbaʼeichavérõ og̃uahẽ hikuái Fenice-pe, ha upépe ohasa hag̃ua roʼy; ha'éva Creta retãygua, ha opyta sur kuarahyreike ha nórte kuarahyreike gotyo. 13 Ha pe yvytu sur oipejúvo mbeguekatu, oimoʼãgui ohupytymaha hikuái hembipotápe, ojepeʼávo upégui, oho hikuái Creta ypýpe. 14 Upe riremínte opuʼã peteĩ yvytu atã, hérava Euroclidón. 15 Ha pe várko ojagarrávo, ha ndaikatúi oaguanta pe yvytu, roheja chupe omaneha. 16 Roguata peteĩ ísla hérava Clauda guýpe, heta mbaʼe rojapo vaʼerã pe kanóape. 17 Haʼekuéra ohupi rire, oipuru hikuái umi pytyvõrã, oñapytĩ pe várko guýpe. ha, okyhyjégui ani hag̃ua hoʼa hikuái umi yvykuʼi oikovévape, oity vela, ha upéicha oñemomýi. 18 Ha orembotyryryitereígui peteĩ tormenta, ambue árape ombovevýi hikuái pe várko; 19 Ha pe tercer díape romosẽ ore pópe umi mbaʼe ojejapóva pe várkope. 20 Ha ni kuarahy ni mbyjakuéra heta ára ndojehecháirõ guare, ha ni peteĩ tormenta michĩva oity ore ári, opa esperanza jajesalvataha ojepeʼa upérõ. 21 Upe rire, heta tiémpo ojejoko rire, Pablo oñemboʼy ijapytepekuéra ha heʼi: “Karaikuéra, cherendu vaʼerãmoʼã, ha ndapeperdéi vaʼerãmoʼã Crétagui, ha pehupyty vaʼerãmoʼã ko mbaʼe vai ha perdida”. 22 Ha koʼág̃a pomokyreʼỹ peñemokyreʼỹ hag̃ua, ndaiporimoʼãigui avave rekove okañy pende apytépe, pe várko añónte. 23 Ko pyharépe oĩ che ykére Ñandejára ánhel, che haʼéva ha aservíva chupe. 24 He'i: —Ani rekyhyje, Pablo. rejegueraha vaerã César renondépe, ha péina ápe, Tupã ome'ẽ ndéve opa umi ne ndive ohóvape. 25 Upévare che karaikuéra, pevy'a, che arovia Tupãme oikotaha oje'e haguéicha chéve. 26 Upéicharõ jepe, jajepoi vaʼerã peteĩ íslape. 27 Péro og̃uahẽvo pe 14ha pyhare, roguata ha roguejy aja Adríape, pyharepyte rupi umi várkope ombaʼapóva oimoʼã oñemoag̃uiha peteĩ tetãme. 28 Ombopu ha ojuhu 20 métro, ha oho rire mombyrymi, ombopu jey hikuái ha ojuhu 15 métro.
29 Upéi okyhyjégui ani hag̃ua roʼa ita ári, omombo hikuái cuatro ánkla pe várko popagui ha oipotaiterei pe ára. 30 Umi várko ombaʼapóva okañy potaitéma hína pe várkogui, omboguejy rire pe várko yguasúpe, haʼete ku omomboséva ancla pe várkogui. 31 Pablo heʼi pe senturión ha umi soldádope: —Koʼãva ndopytáiramo pe várkope, ndaikatumoʼãi pejesalva. 32 Upéi umi soldádo oikytĩ umi soga oĩva pe kanóape ha oheja hoʼa. 33 Oguahẽvo ára, Pablo ojerure opavavépe ho'u haguã tembi'u, ha he'i: “Ko árape ha'e 14 ára pepyta ha peajuna ha ndape'úi mba'eve”. 34 Upévare ajerure peẽme pe'u haguã so'o, péva niko peneresãi haguã, ni peteĩ akãrague ho'a mo'ãi ni peteĩ pene akãgui. 35 He'i rire péicha, ogueraha mbuja ha ome'ẽ aguyje Tupãme opavave renondépe. 36 Upéi enterove ovyʼa hikuái, ha hoʼu avei hikuái soʼo. 37 Ha opavave roime pe várkope doscientos sesenta ánga. 38 Okarupa rire hikuái, ombovevýi pe várko ha omombo pe trígo yguasúpe. 39 Ko'ẽmbotávo ndoikuaái hikuái pe yvy, ha katu ojuhu hikuái peteĩ ysyry y rembe'y, ikatúramo omoinge hikuái pe várko. 40 Ohupi rire hikuái umi ancla, oñeñapytĩ hikuái pe mar gotyo, ha oipeʼa umi timón ryru, ha ohupi pe vela prinsipál yvytu gotyo, ha oho orílla gotyo. 41 Ha hoʼávo peteĩ lugár ojotopahápe mokõi mar, oity hikuái pe várko yvýpe. ha pe tenondegua ojejoko hatã, ha opyta oñemomýi’ỹre, ha katu pe tapykuegua oñembyai umi ola mbarete reheve. 42 Ha umi soldádo okonseja vaʼekue ojuka hag̃ua umi prisionérope, ani hag̃ua avave osẽ onata ha okañy. 43 Pe senturión katu osalvase Páblope, ojoko chupekuéra ani hag̃ua oipota hikuái. ha omanda umi ikatúva otyryry toñemombo raẽ yguasúpe, ha toguahẽ yvýpe. 44 Umi hembýva katu oĩ umi távla ári ha oĩ pe várko oñembyaívare. Ha upéicha ojehu, opavave okañy hikuái yvýpe. MOAKÃHA 28 rehegua 1 Ha okañývo hikuái, upérõ oikuaa hikuái upe ísla héraha Melita. 2 Ha umi tetã mba'e pohýi ndohechaukái oréve mba'eporã, ha'ekuéra omyendy tata ha ore rresivi peteĩ teĩme, oky ha ro'y rupi. 3 Pablo ombyaty rire peteĩ yvyra ryru ha omoĩ tata ári, haku apytégui osẽ peteĩ mbói ha ojejoko ipópe. 4 Umi bárbaro ohechávo pe mymba oporojukáva ojekoloka ipópe, heʼi ojupe: “Katuete ningo ko kuimbaʼe ningo peteĩ oporojukáva, okañýramo jepe pe márgui, ndohejái oikove. 5 Upéi ombotyryry pe mymba tatápe, ha noñandúi mba'eve ivaíva. 6 Ha'e ramo jepe omaña hikuái ha'e oñembohye, térã ho'a sapy'a omanóva, ha omaña rire hikuái heta mba'e vai, ha ndohechái mba'eve ivaíva, okambia hikuái ha he'i ha'eha peteĩ tupã. 7 Upe lugárpe voi oĩ pe kuimbaʼe ruvicha upe íslapegua mbaʼe, hérava Publio. ha'e ore rresivi ha ore ropyta tres días cortéspe. 8 Publio túva oñeno hasykatu ha huguy rapykuégui.
97
Umi Apóstol Rembiapokue
9 Upémarõ ojejapóvo upéva, ou avei umi ótro hasy vaʼekue upe íslape ha okuera. 10 Haʼe avei oremombaʼeguasu heta ñemombaʼeguasúpe; ha rohóvo, orekarga hikuái umi mbaʼe oñeikotevẽva reheve. 11 Ha tres mése rire roho peteĩ várko Alejandríagui, opyrũ vaʼekue roʼy pe íslape, haʼéva Castor ha Pólux. 12 Rog̃uahẽvo Siracusape, 3 día ropyta upépe. 13 Upégui rogueru peteĩ brújula ha roĝuahẽ Regiope, ha peteĩ ára rire oipeju yvytu sur gotyo, ha ambue árape roĝuahẽ Puteólípe. 14 Upépe rojuhu joyke'y kuérape, ha ojerure ropyta hendive kuéra 7 ára pukukue, ha upéicha roho Roma gotyo. 15 Upégui umi ermáno ohendúvo ore mbaʼe, ou ore rovasa Apio ha umi mbohapy taverna peve. 16 Rog̃uahẽvo Rómape, pe senturión ombohasa umi prisionérope pe guárdia ruvicha poguýpe, péro Pablo oheja oiko haʼeño peteĩ soldádo oñangarekóva hese. 17 Mbohapy ára rire Pablo ohenói umi judío ruvicha kuérape, ha oñembyaty rire hikuái, he'i chupekuéra: Che pehẽngue kuéra, ndajapóiramo jepe mba'eve tavayguakuéra rehe térã ore ru ypykue jepokuaa rehe , upéicharõ jepe añemeʼẽ prisionéroramo Jerusaléngui umi rrománo pópe. 18 Haʼekuéra cheporandúrõ guare, cherejase vaʼekue, ndaipórigui mbaʼeveichagua mbaʼe ikatúva omano. 19 Ha katu umi judío oñeʼẽrõ guare hese, ajejopy ajerure hag̃ua Césarpe; ndaha’éi aakusava’erãha che retãme. 20 Upévare che pohenói pohecha ha añe'ẽ haguã penendive. 21 Ha'e kuéra he'i chupe: —Ndoroguerohorýi kuatiañe'ẽ Judéagui nderehe, ni peteĩva umi ermáno oúva omombe'u térã he'íva mba'eve ivaíva nderehe. 22 Ore rohenduse ndehegui mba'épa repensa, roikuaa ko secta rehe oñeñe'ẽha hese. 23 Ha omoĩ rire chupe hikuái peteĩ ára, heta ou hendápe opytahápe; Ha'e omyesakã ha omombe'u Tupã Rréino, ogueroviauka chupekuéra Jesús rehe, Moisés rembiapoukapy ha maranduhára kuéra rupive, pyhareve guive ka'aru peve. 24 Ha oĩ ogueroviáva umi mbaʼe ojeʼevaʼekue, ha oĩ ndogueroviáiva. 25 Ha'e kuéra noñemoĩri peteĩ ñe'ẽme, Pablo he'i rire peteĩ ñe'ẽ: “Espíritu sánto he'i porã ñande ru kuéra ypykuépe proféta Isaías rupive. 26 He'i: “Tereho ko tavayguakuéra rendápe ha ere: Pehendúvo pehendúta ha napentendemo'ãi. ha pehechávo pehecháta, ha ndapehechakuaái. 27 Ko tavayguakuéra korasõ ikyrỹigui, ha ijapysa ikyrỹi ohendúvo, ha hesakuéra omboty; ani haguã ohecha hikuái hesa rupive, ha ohendu ijapysápe, ha ontende ikorasõme, ha oñekonverti, ha che amonguera chupekuéra. 28 Peikuaa peẽme, Tupã salvasiõ oñemondoha gentilkuérape ha ha'ekuéra ohendutaha. 29 Ha heʼi rire koʼã ñeʼẽ, umi judío oho, ha ojodiskuti tuicha ojuehe. 30 Pablo opyta dos áño pukukue hógape, ha orresivi opa oikévape hendápe. 31 Opredika Ñandejára Rréino ha oporomboʼe Ñandejára Jesucristo rehe, jeroviaite reheve, avave ndojokói chupe.
98
Romanos
25 Haʼe okambia Ñandejára añetegua japúpe, ha oadora ha oservi hetave pe animálpe, pe Apoharegui, haʼe ojehovasa opa ára g̃uarã. Amén. 26 Upévare Tupã ome'ẽ chupe kuéra mba'epochy ivaívape, ikuñanguéra jepe omoambue hekoha oporombojeguaru haguã tekoha rehe. 27 Ha upéicha avei umi kuimbaʼe ohejávo pe kuña jeporu natural, okáipa ojupe hembipotaitépe; kuimba’ekuéra kuimba’ekuéra ndive omba’apóva pe naiporãiva, ha orrecibíva ijehe upe recompensa ojavy haguére oñembohovái va’ekue. 28 Ha ndoipotáiramo jepe ojoko Tupãme ikuaapype, Tupã omeʼẽ chupekuéra peteĩ apytuʼũ oñemboykévape, ojapo hag̃ua umi mbaʼe naiporãiva; 29 Henyhẽ opa mba'e tekovai, tekovai, tekovai, mba'e pohýi ha mba'e pohýigui. henyhẽva envidia, jejuka, debate, ñembotavy, malignidad-gui; umi osusurráva, . 30 Umi oporojukáva, ndocha'éiva Ñandejárare, oporombohorýva, oñemomba'eguasúva, oñemomba'eguasúva, oinventáva mba'e vai, naiñe'ẽrendúiva tuvakuérape. 31 Naiñandúiva, umi oikytĩva kompromíso, ndohayhúiva, naiporiahuverekóiva ha ndoiporiahuverekóiva. 32 Haʼekuéra oikuaágui Ñandejára ohusgáva, umi ojapóva koʼãichagua mbaʼe omereseha omano, ndahaʼéi ojapónteva upéicha, síno ovyʼa umi ojapóvare.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Jesucristo rembiguái, oñehenóiva apóstol ramo. 2 (Upéva ha'e opromete vaekue yma iprofetakuéra rupive, Escritura marangatúpe). 3 Ita'ýra Jesucristo ñande Ruvicha rehegua, ha'e David ñemoñare ñemoñare hete ñemoñare. 4 Ha oje'e ha'eha Tupã Ra'y ipu'akapáva, espíritu marangatu rupive, oikove jey omanóva apytégui. 5 Ha'e rupi ore mborayhu ha apóstol ramo, iñe'ẽrendu haguére opa tetãnguéra jerovia rehe, héra rehe. 6 Umíva apytépe peime avei Jesucristo ohenóiva. 7 Opavave oĩva Rómape, Tupã ohayhuetéva, oñehenóiva imarangatúva: Tupã ñande Ru ha ñande Ruvicha Jesucristo tome'ẽ pene mborayhu ha py'aguapy. 8 Primero, ameʼẽ che aguije che Járape Jesucristo rupive enterove penderehehápe, ko múndo tuichakuére oñeñeʼẽ haguére pende jerovia rehe. 9 Ñandejára ningo che testígo, aservíva chupe che espíritu reheve Itaʼýra marandu porã rupive, añemboʼe jave akóinte añeʼẽha penderehe. 10 Ajerure, mbaʼevéicharõ koʼág̃a ipahápe ikatúramo areko peteĩ jeguata porã Tupã rembipota rupive aju hag̃ua pene rendápe. 11 Che pohechasetereígui, ameʼẽ hag̃ua peẽme peteĩ don espirituál, ikatu hag̃uáicha peñemombarete; 12 Upéva heʼise añekonsola hag̃ua penendive pejerovia rupi peẽ ha chendive. 13 Koʼág̃a ndaipotaiete peẽ peikuaaʼỹ, joykeʼykuéra, pyʼỹinte aipota hague aju pene rendápe, (ha katu aheja koʼág̃a peve) aguereko hag̃ua yva pende apytépe avei, ambue gentil-kuéra apytépeguáicha. 14 Che adeve umi griego ha umi barbaro-pe. iñarandúvape ha iñarandu’ỹvape. 15 Upéicharõ, che pype oĩháicha, aime preparádo amombeʼu hag̃ua pe marandu porã peẽ peimévape Rómape. 16 Nachetĩri Cristo marandu porãgui, ha'égui Tupã pu'aka osalva haguã opavave ogueroviávape. Judíope raẽ, ha avei griego-pe. 17 Upépe ojekuaa Tupã tekojoja jerovia guive jerovia peve. 18 Tupã pochy ojekuaa yvága guive opa yvypóra ñemboyke ha tekojoja'ỹ rehe, ojokóva pe añetegua tekojojápe; 19 Umi mbaʼe ikatúva oikuaa Tupãme ojekuaa rupi hesekuéra; Tupã ohechaukágui chupekuéra. 20 Umi mbaʼe ojehechaʼỹva haʼe ojapo guive ko múndo ojehecha porã, oñentende umi mbaʼe ojejapo vaʼekuére, haʼe voi ipuʼaka opaveʼỹva ha itupãha. upéicha rupi haʼekuéra oĩ excusaʼỹre: 21 Oikuaávo Tupãme, nomomba'eguasúi chupe Tupãicha, ha nome'ẽi aguije; ha katu oiko rei chuguikuéra imaginación-pe, ha ikorasõ tavy iñypytũ. 22 Haʼekuéra heʼívo iñaranduha, itavyha. 23 Ha omoambue pe Tupã noñembyai’ỹva rekomimbipa peteĩ yvypóra oñembyaívaicha, guyrakuéra, mymba irundy ipy rehegua ha mymba otyryrývaicha. 24 Upévare Tupã ome'ẽ avei chupekuéra mba'e ky'ápe, ikorasõ rembipota rupi, omotĩ haguã hete ojuehegui.
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Upévare, nde kuimba'e, nde rembojovake'ỹva, oimeraẽva nde rehusgáva. nde rehusgáva rejapo avei upéicha. 2 Ha katu roime segúro Tupã huísio oĩha añeteguápe umi ojapóvare koʼãichagua mbaʼe. 3 Ha reimoʼã piko kóva, O kuimbaʼe, rehusgáva umi ojapóvape koʼãichagua mbaʼe, ha rejapo avei upéicha, rejehekýitaha Tupã huísiogui? 4 Térã remboyke umi mbaʼe porã orekóva imbaʼeporã, ipasiénsia ha ipasiénsia puku; ndapeikuaáigui Tupã mba’eporã pendeguerahaha arrepentimiento-pe? 5 Ha katu ne korasõ hatã ha noñearrepentíri rire eñongatu ndejupe pochy pe ára pochy ha rrevelasiõ Tupã huísio hekojojáva rehe; 6 Ha'e ome'ẽta peteĩ teĩme hembiapokue rupi. 7 Umi osegíva ojapo porãvo ohekáva gloria, honor ha inmortalidad, jeikove opave'ỹva. 8 Umi oñorairõvape ha naiñeʼẽrendúiva pe añeteguáre, ha iñeʼẽrendúvo tekojoja, pochy ha pochy. 9 Jehasa’asy ha jehasa’asy, opa yvypóra ánga ojapóva ivaíva ári, judío raẽ, ha avei gentil rehe; 10 Toñemomba'eguasu, toñemomba'eguasu ha tome'ẽ py'aguapy opavave omba'apóva iporãvape, ha'e raẽ judíope ha avei umi tetã ambueguápe. 11 Ñandejára renondépe ni peteĩ persóna nomombaʼéi. 12 Mayma opeka vaekue léi ÿre, omanóta avei léi ÿre. 13 (Umi ohendúva pe léi ndaha'éi hekojojáva Tupã renondépe, ha katu umi ojapóva pe léi hekojojáta. 14 Umi gentil, ndoguerekóiva pe Léi, ojapo jave ijehegui umi mba'e oĩva pe Léipe, ko'ãva ndoguerekóiramo pe Léi, ha'e peteĩ Léi ijehegui. 15 Umíva ohechauka mba'éichapa pe léi ojehaíva ikorasõme, ikonsiénsia avei otestifika, ha opensa ivaiha oñoakusa térã oñoperdona aja.)
99
ROMANOS
16 Ára Tupã ohusga vove yvypóra ñemigua Jesucristo rupive, che marandu porã heʼiháicha. 17 Péina ápe, reñehenói judío, ha repytuʼu pe léipe, ha reñemombaʼeguasu Tupãre. 18 Ha peikuaa hembipota, ha peguerohory umi mbaʼe iporãvéva, peñemboʼe rupi pe léigui; 19 Ha rejerovia nde voi haʼeha peteĩ siégo guía, peteĩ tesape umi oĩva pytũmbýpe. 20 Pemboʼe umi itavývape, pemboʼe umi mitãkuimbaʼépe, ha oikuaa porãva ha pe añetegua oĩva pe Léipe. 21 Nde rembo'éva ambuépe, ¿ndaha'éi piko ndejehegui rembo'éva? nde remombe'úva kuimba'e ndoikóiva'erã monda, remonda piko? 22 Nde ereva peteĩ kuimba'e ndojapoiva'erãha oporomoakãratĩ, ¿nde piko reporomoakãratĩ? nde rembojeguarúva ta'angakuéra, rejapo piko sacrificio? 23 Nde reñemomba'eguasúva pe Léi rehe, remboyke rupi pe Léi, remotĩpa Tupãme? 24 Ñandejára réra ojejahéi pende rupive umi tetã ambueguápe, heʼiháicha Ñandejára Ñeʼẽme. 25 Añetehápe ideprovécho pe sirkunsisión, pekumplíramo pe Léi, péro peẽ pekumplíramo pe Léi, pe sirkunsisión ndojesirkunsidaʼỹre. 26 Upévare, pe noñesirkunsidáiva oñongatúramo pe Léi heʼíva hekojojáva, ¿ndahaʼéi piko pe noñesirkunsidáiva oñesirkunsida haguére? 27 Ha, ¿ndahaʼéi piko pe noñesirkunsidái vaʼekue hekoitépe, okumplíramo pe léi, nembojovakemoʼãi, nde kuatiañeʼẽ ha nesirkunsida rupive remboykéva pe léi? 28 Ha'e niko ndaha'éi judío, ha'éva peteĩnte okápe. ha ndaha'éi pe circuncisión okapegua tete rupi. 29 Ha'e katu peteĩ judío, ha'e peteĩnte hyepýpe; ha pe circuncisión haʼe pe korasõme, espíritupe, ha ndahaʼéi pe kuatiañeʼẽme; Ha'e kuéra noñemomba'eguasúiva ndaha'éi yvypóragui, Tupãme uvei.
10 Ñandejára Ñeʼẽme heʼiháicha: “Ndaipóri hekojojáva, ni peteĩva. 11 Ndaipóri oikuaáva, ndaipóri ohekáva Tupãme. 12 Opavave osẽ tapégui, oñondivepa oiko chuguikuéra ndovaléi mbaʼeverã; ndaipóri avave ojapóva iporãva, nahániri, ni peteĩ. 13 Ijyva haʼe peteĩ sepultúra ojepeʼáva. iñe’ẽ rupive oipuru hikuái ñembotavy; pe veneno asps rehegua oĩ ijuru guýpe. 14 Ijuru henyhẽ ñe'ẽ vai ha ñe'ẽ pohýigui. 15 Ipy pya'e oñohẽ haguã tuguy. 16 Ñehundi ha jehasa asy oĩ hapekuérape. 17 Ha'e kuéra ndoikuaái py'aguapy rape. 18 Haʼekuéra hesa renondépe ndaipóri kyhyje Ñandejáragui. 19 Koʼág̃a jaikuaa opa mbaʼe pe léi heʼíva, heʼiha umi oĩvape pe Léi poguýpe, ikatu hag̃uáicha ojejoko opavave ijuru, ha enterove ko múndo ohundi Ñandejára renondépe. 20 Upévare, umi tembiapoukapy he'íva rupive, avave noñemomba'emo'ãi hekojojáva henondépe. 21 Ha katu koʼág̃a ojehechauka Tupã tekojoja pe léiʼỹre, ojetestifika rupi pe léi ha profetakuéra rupive; 22 Tupã Ñandejára hekojoja, Jesucristo jerovia rupi, opavave ha opavave ojeroviávape g̃uarã. 23 Opavave niko opeka, ha ndoikói Tupã rekomimbipágui. 24 Imba'eporã rupi, Tupã Ñandejára oporojukáva Cristo Jesús rupive. 25 Tupã omoĩ haʼe hag̃ua peteĩ ñeʼẽjoajuha ojeroviágui huguyre, omombeʼu hag̃ua hekojojaha ojeperdona hag̃ua umi angaipa yma guaréva, Tupã ogueropuʼaka rupi; 26 Ko'ágã ha'e amombe'u haguã hekojojaha, ha'e hekojojáva ha hekojoja pe ojeroviáva Jesús rehe. 27 ¿Moõ piko oĩ upéicharõ pe ñembotuicha? Oñemboyke chugui. Mba’e léi rupive? tembiapokuéra rehegua? Nahániri: ha katu pe jerovia léi rupive. 28 Upévare romohuʼã peteĩ kuimbaʼe ojehusgaha ijerovia rupi, ndojapóiramo pe léi heʼíva. 29 ¿Haʼe piko umi hudío Jára añoite? ndaha'éi piko ha'e avei gentil-kuéragui? Heẽ, umi tetã ambuegua apytégui avei. 30 Ha'e gui peteĩ Tupã ha'e peteĩ Tupã, he'ítava hekojojáva umi oñesirkunsidáva jerovia rupi, ha noñesirkunsidáiva ojerovia rupi. 31 ¿Ñandejára piko ñamboyke pe Léi jajerovia rupi? Tupã tojoko: heẽ, romopyenda pe léi.
MOAKÃHA 3 rehegua 1 ¿Mbaʼe mbaʼe porãpa oreko pe hudío? ¿Mbaʼe mbaʼépa ohupyty pe sirkunsisión? 2 Heta mba'e: tenonderãite, Tupã ñe'ẽ remimbou ha'e kuéra oñeme'ẽ haguére. 3 ¿Mbaʼépa oikóta oĩramo ndogueroviáiva? ijerovia’ỹ ojapova’erãpa Tupã jerovia mba’eve’ỹre? 4 Tupã tombotove: heẽ, toĩ Tupã añetegua, ha katu opavave ijapu; He'iháicha Ñandejára Ñe'ẽme: “Ikatu haguã rejehusga ne ñe'ẽre, ha repu'ã haguã nde juzga vove.” 5 Ha katu ñande rekovai omombaʼéramo Tupã tekojoja, ¿mbaʼépa jaʼéta? Tupã hekojoja piko pe ovengáva? (Añe'ẽ kuimba'éicha) 6 Ñandejára tojoko, mba'éicha piko Tupã ohusgáta ko yvy ape ári? 7 Tupã añetegua oñembohetavéramo che japu rupive iñemombaʼeguasu hag̃ua; mba'ére piko gueteri ajehusga che pekador ramo? 8 Ha ndahaʼéi upéva rangue, (oñemombeʼuháicha ñanderehe, ha oĩ heʼíva ñandehegui:) Jajapo ivaíva, ikatu hag̃uáicha ou iporãva? pe condenación hekojojáva. 9 ¿Mbaʼépa upéicharõ? ¿ñande piko iporãve chuguikuéra? Nahániri, ni mba'evéicharõ, jahecháma kuri judío ha gentilkuérape, opavave oĩha angaipa poguýpe.
MOAKÃHA 4 rehegua 1 Mba'e piko ja'éta ñande ru Abrahán, ho'o rehegua, ojuhu hague? 2 Abrahán hekojoja ramo hembiapo rupi, haʼe oguereko mbaʼépa oñembotuicha; ha katu ndaha’éi Tupã renondépe. 3 Mba'épa he'i pe Escritura? Abrahán oguerovia Tupãme, ha ojeipapa chupe tekojojaha. 4 Koʼág̃a pe ombaʼapóvape g̃uarã noñekontrái pe rrekomiénto imbaʼeporãgui, síno odevégui. 5 Péro pe nombaʼapóivape g̃uarã, ojeroviávape hekojojaha umi iñañávape, ijerovia ojeipapa tekojojaha. 6 David omombeʼuháicha avei mbaʼéichapa ojehovasa pe kuimbaʼe Ñandejára heʼíva hekojojaha ojapoʼỹre. 7 He'i: “Ovy'a umi hembiapovai oñeperdonáva ha ojejaho'íva hembiapo vaikue”.
100
ROMANOS
8 Ovyʼa pe kuimbaʼe Ñandejára nomombaʼemoʼãiva chupe pekádo. 9 Upéicharõ, piko oúta ko jehovasa umi oñesirkunsidávare añoite, térã umi noñesirkunsidáivare avei? roʼégui pe jerovia ojeipapa hague Abrahánpe tekojojarã. 10 ¿Mbaʼéicha piko upérõ ojekalkula? haʼe oñesirkunsidárõ guare, térã noñesirkunsidáirõ guare? Ndaha'éi oñesirkunsida jave, síno noñesirkunsidái jave. 11 Upéi orresivi pe señal de sirkunsida, peteĩ sello hekojojáva jerovia rehe, haʼe ojeroviaʼỹre gueteri. Tojeikuaa avei chupe kuéra tekojojaha. 12 Ha pe túva oñesirkunsidávape, umi ndahaʼéivape oñesirkunsidávante, ha katu oguatáva avei ñande ru Abrahán jerovia rapére, haʼe oreko vaʼekue gueteri noñesirkunsidáirõ guare. 13 Pe ñeʼẽmeʼẽ, haʼétaha ko múndo heredero, ndahaʼéi Abrahánpe g̃uarã, térã iñemoñarekuérape g̃uarã, pe léi rupive, síno pe jerovia tekojoja rupive. 14 Umi Léi heʼíva haʼéramo heredero, pe jerovia ndovalevéima ha pe promésa ndoikói mbaʼeverã. 15 Pe léi ningo ombopochy, ndaipóri rupi pe léi, ndaiporimoʼãi mbaʼe vai. 16 Upévare haʼe jerovia rupive, haʼe hag̃ua grásia rupive; ipahaite peve pe promesa ikatu oĩ seguro opa ñemoñarekuérape; ndahaʼéi umi oĩvape pe léigui añónte, síno umi oĩvape avei Abrahán jerovia rehe; ha'éva opavave ñande ru, 17 (Ñandejára Ñe'ẽme he'iháicha: “Che romoĩ heta tetã ru ramo) ha'e ojeroviáva renondépe, Tupã omoingove omanóvape ha ohenói umi mba'e ndaha'éivape ha'erõguáicha. 18 Haʼe ningo ojerovia pe esperánsare, ikatu hag̃uáicha oiko chugui heta tetã ru, ojeʼe haguéicha: “Péicha oikóta ne ñemoñare”. 19 Ha'e gui noĩri ikangy ijerovia rehe, ha'e ndohechái hete omanóma hague, orekórõ guare cien áño rupi, ha Sara ryepy guive omanóma hague. 20 Haʼe noñembotavýi Ñandejára ñeʼẽmeʼẽre, ndojeroviapái rupi; ha katu imbarete ijerovia, ome'ẽvo gloria Tupãme; 21 Ha ojerovia porã rupi, haʼe opromete vaʼekue ikatuha avei okumpli. 22 Ha upévare oñeimputa chupe tekojoja rehe. 23 Koʼág̃a ndahaʼéi ojehaíri haʼe añónte, oñeimputa hague chupe; 24 Péro ñandéve g̃uarã avei, jajeroviáramo pe omoingove jey vaʼekuére ñande Ruvicha Jesúspe omanóva apytégui. 25 Haʼe ningo oñemeʼẽ vaʼekue ore rembiapo vaikuére, ha oñemoingove jey ore hustísia hag̃uáicha.
6 Ñande ningo nañanderekovéimarõ guare mbarete, itiémpoitépe Cristo omano umi iñañávare. 7 Saʼi omanóta peteĩ kuimbaʼe hekojojáva rehehápe, péro ikatu hína peteĩ kuimbaʼe ivuénova rehehápe oĩ omanótava voi. 8 Tupã katu ohechauka imborayhu ñanderehe, Cristo omano ñanderehehápe, ñande pekador ramo gueteri. 9 Upéicharõ, koʼág̃a jajehusgáma rupi huguy rupive, ha jajesalváta pe pochy pochygui. 10 Ñande enemigo ramo, ñañemoĩ porãramo Tupã ndive Itaʼýra omanórõ guare, koʼýte ñañemoĩ porã rire, jajesalváta hekove rupive. 11 Ha ndahaʼéi upéichante, ha katu javyʼa avei Tupãme ñande Ruvicha Jesucristo rupive, haʼe rupi koʼág̃a jahupyty pe expiasiõ. 12 Upévare, peteĩ kuimbaʼe rupive oike haguéicha angaipa ko yvy ape ári, ha pe ñemano angaipa rupive; ha péicha ohasa opa yvypóra ári ñemano, opavave opeka haguére. 13 (Pe léi pe léi peve oĩ vaʼekue pekádo ko múndope. 14 Upéicharõ jepe, pe ñemano ogoverna Adán guive Moisés peve, umi ndopekaivaʼekue Adán rembiapo vaikueicha, haʼéva pe oútava raʼanga. 15 Péro ndahaʼéi pe ofréndaicha, upéicha avei pe rregálo gratis. Heta omanóramo peteĩ mba'e vai rupi, hetaitevéma hetápe Tupã mborayhu ha jopói ome'ẽva peteĩ kuimba'e Jesucristo rupive. 16 Ha ndaha'éi ojejapo haguéicha peteĩ opeka va'ekuére, upéicha avei pe don, pe huísio peteĩva rupive oñekondena haguã, ha pe jopói gratuito ha'e heta mba'e vai ha ojehusga haguã. 17 Peteĩ kuimbaʼe hembiapo vaikuére peteĩnte ogoverna vaʼekue. hetaiteve umi ohupytýva gracia ha don de tekojoja, oisãmbyhýta tekovépe peteĩnte, Jesucristo rupive.) 18 Upévare peteĩ huísio ojapo haguéicha opa yvypórape oñekondena hag̃ua; upéicha avei peteĩ tekojoja rupi pe don gratuito oĝuahẽ opavave yvypórare ojehustifika haĝua tekovépe. 19 Peteĩ kuimbaʼe naiñeʼẽrendúi rupi hetápe oiko haguéicha pekadór, upéicha avei peteĩ iñeʼẽrendúgui heta héntepe hekojojáta. 20 Oike avei pe léi, ikatu hag̃uáicha heta mbaʼe vai. Pe angaipa hetahápe, hetaiteve pe Tupã Ñandejára oporomborayhu. 21 Pe angaipa oisãmbyhy haguéicha omano meve, upéicha avei pe gracia oisãmbyhy tekojoja rupive tekove opave'ỹvape ñande Ruvicha Jesucristo rupive. MOAKÃHA 6 rehegua 1 Mba'épa ja'éta upéicharõ? ¿Jasegíta piko pekádope, ikatu hag̃uáicha henyhẽ pe grásia? 2 Ñandejára tojoko. Mba'éicha piko ñande, ñamanóva angaipápe, jaikovéta ipype? 3 Ndapeikuaái piko hetaite ñande apytépe ñañemongaraivaʼekue Jesucristo-pe ñañemongarai hague omanóvo? 4 Upévare ñañeñotỹ hendive pe vautísmo rupive ñemanóme, ikatu hag̃uáicha Cristo oñemoingove jey haguéicha omanóva apytégui Túva gloria rupive, upéicha avei jaikove haguã jeikove pyahúpe. 5 Ñañeñotỹramo oñondive ha'e omanóvaicha, ñaiméta avei ha'e oikove jey haguãicha.
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Upévare, jajeroviágui ñande reko joja, ñande Ruvicha Jesucristo rupive jaiko py'aguapýpe Tupã ndive. 2 Ha'e rupi avei, jajeroviágui jaike ko Tupã mborayhúpe, ha javy'a Tupã Ñandejára rekomimbipágui. 3 Ha ndaha'éi upéichante, ha katu ñañemomba'eguasu jehasa asykuérape avei. 4 Ha paciencia, experiencia; ha experiencia, esperanza: 5 Ha pe esperanza nomotĩri; Tupã mborayhu oñeñohẽgui ñane korasõme pe Espíritu Santo oñeme’ẽva ñandéve rupive.
101
ROMANOS
6 Jaikuaávo upéva, ñande kuimbaʼe tuja oñemosãingo hague hendive kurusúre, oñehundi hag̃ua pe angaipa rete, ani hag̃ua jaservi angaipápe. 7 Pe omanóva ojepoi angaipágui. 8 Ñande ñamanóramo Cristo ndive, jaguerovia jaikovetaha avei hendive. 9 Jaikuaágui Cristo oñemoingove jey omanóva apytégui nomanovéima. pe ñemano ndoguerekovéima ipu'aka hese. 10 Ha'e omano rire, peteĩ jey omano angaipápe. 11 Upéicha avei peẽ peimo'ã peẽ pemanómaha angaipápe, ha peikove Tupãme guarã ñande Ruvicha Jesucristo rupive. 12 Upévare ani pekádo oisãmbyhy pende rete omanóvape, peneñeʼẽrendúvo chupe umi mbaʼe rembipotaitépe. 13 Ani peme'ẽ pende rete pecado-pe tekojoja rembiporu ramo, peme'ẽ katu Tupãme, umi omanóva apytégui oikovévaicha, ha pene rete Tupãme tekojojarã tembiporu ramo. 14 Pe angaipa ndoguerekomo'ãi pende poguýpe, ndaha'éigui pe Léi poguýpe, pene mborayhu poguýpe uvei. 15 ¿Mbaʼépa upéicharõ? ¿japeka piko, nañaiméigui pe Léi poguýpe, ha katu ñande gracia poguýpe? Ñandejára tojoko. 16 Ndapeikuaái piko peñemeʼẽvape tembiguái iñeʼẽrendu hag̃ua, peẽ haʼeha hembiguái peñeʼẽrendúvape; taha'e angaipa omano meve, térã iñe'ẽrendu tekojojápe? 17 Ha katu Tupãme tome'ẽ aguije, peẽ ha'e haguére angaipa rembiguái, ha katu peneñe'ẽrendu pende py'aite guive upe mbo'epy oñembohasava'ekue peẽme. 18 Upérõ peñemosãsóvo angaipágui, oiko peẽme tekojoja rembiguái. 19 Che añe'ẽ yvypóra rekoháicha, pende rete ikangy haguére, peme'ẽ haguéicha pende rete tembiguáiramo teko ky'a ha hembiapovairãme pe tembiapovai rehe. upéicha avei koʼág̃a pemeʼẽ pende retekuéra tembiguáiramo tekojojápe imarangatúpe g̃uarã. 20 Peẽ haʼérõ guare angaipa rembiguái, peẽ peñemosãso vaʼekue tekojojágui. 21 Mbaʼe yva piko upérõ peguereko umi mbaʼe koʼág̃a petĩva? umi mba'e paha ha'e ñemano. 22 Ha katu koʼág̃a peñemosãsóma angaipagui, ha oiko pendehegui Tupã rembiguái, peguereko pene yva imarangatúvape g̃uarã, ha ipahaite peve jeikove opaveʼỹva. 23 Pe angaipa repykue niko pe ñemano; Tupã don ha'e jeikove opave'ỹva Jesucristo ñande Ruvicha rupive.
6 Ha katu koʼág̃a ñañemosãso pe léigui, ñamanómarõ guare ñande jajejoko haguépe; jaservi haguã espíritu pyahúpe, ha ndaha'éi pe kuatiañe'ẽ itujávape. 7 ¿Mbaʼépa jaʼéta upéicharõ? ¿Pe léi piko pekádo? Ñandejára tojoko. Nahániri, ndaikuaái kuri angaipa, pe Léi rupive uvei, ndaikuaái va'ekue pe mba'epota, pe léi he'i'ỹre: Ani reipotaiterei. 8 Pe pekádo katu, ojagarrávo pe tembiapoukapy rupive, ojapo chepype opaichagua tekojoja. Pe léi’ỹre niko pe angaipa omanóma va’ekue. 9 Peteĩ jey aikove vaʼekue pe léiʼỹre, péro og̃uahẽ rire pe tembiapoukapy, pe pekádo oikove jey ha amano. 10 Ha pe tembiapoukapy, oñeordena vaekue tekovépe, ajuhu omano meve. 11 Pe pekádo ojagarrávo pe mandamiénto, chembotavy ha chejuka. 12 Upévare pe léi imarangatu, ha pe tembiapoukapy imarangatu, hekojojáva, ha iporãva. 13 Upéicharõ piko pe iporãva ojapo che ñemano? Ñandejára tojoko. Pe angaipa katu, ojehechauka haguã angaipa, che pype omano haguã pe iporãva rupive. pe angaipa pe tembiapoukapy rupive oiko hagua pecadoiterei. 14 Ñande ningo jaikuaa pe léi haʼeha espíritu, che katu che rete, añevendéva angaipa poguýpe. 15 Che ndahejái pe ajapóva, ndajapói pe aipotáva. ha katu pe che ndacha’éiva, upéva ajapo. 16 Upéicharõ, ajapóramo pe ndaipotáiva, amoneĩ pe Léi iporãha. 17 Koʼág̃a ndahaʼevéima che ajapóva, síno pe angaipa oikóva chepype. 18 Che aikuaágui chepype (he'iséva, che retepýpe) ndoikóiha mba'eve iporãva. ha katu mba’éichapa ajapo pe iporãva ndajuhúi. 19 Ndajapói pe iporãva che aipotáva, ajapo pe ivaíva aipotáva. 20 Koʼág̃a ajapóramo che ndaipotáiva, ndahaʼevéima che ajapóva, síno pe angaipa oikóva chepype. 21 Upérõ ajuhu peteĩ léi heʼíva, ajapose jave iporãva, oĩha chendive ivaíva. 22 Che ningo avyʼa Ñandejára Léi rehe, che pyʼapýpe ajapoháicha. 23 Ha katu ahecha ambue léi che retepýpe, oñorairõva che apytuʼũ léi ndive, ha chegueraháva ñeñapytĩmbýpe pe angaipa léi oĩva che retepýpe. 24 ¡Oh kuimbaʼe ñembyasy che haʼéva! máva piko chemosãsóta ko ñemano retepýgui? 25 Aagradese Ñandejárape ñande Ruvicha Jesucristo rupive. Upéicharõ, che akãme aservi Tupã léipe. ha katu ho'o ndive pe angaipa léi.
MOAKÃHA 7 rehegua 1 Che pehẽngue kuéra, ndapeikuaái piko (añeʼẽgui umi oikuaávape pe Léi, pe léi ogovernaha peteĩ kuimbaʼe oikove aja? 2 Pe kuña iména oñapytĩva pe léi rupive iména ndive oikove aja. ha katu pe ména omanóramo, ojepoi iména léigui. 3 Upéicharõ, iména oikove aja omenda ramo ambue kuimba'ére, oje'éta chupe kuña oporomoakãratĩha. upéicha ha'e ndaha'éi oporomoakãratĩva, omenda ramo jepe ambue kuimba'ére. 4 Upévare, che joykeʼykuéra, peẽ avei peẽ pemanóma pe léipe Cristo rete rupive; pemenda haguã ambuépe, ha'éva pe omanóva apytégui oñemoingove jey va'ekuére, roheja haguã hi'a Tupãme. 5 Roime jave tete-pe, umi angaipa ñemomýi, oĩva pe léi rupive, ombaʼapo ore retepýpe hiʼa hag̃ua ñemano meve.
MOAKÃHA 8 rehegua 1 Upévare ko'ágã ndaiporivéima oñekondena umi Cristo Jesús ndive, ndoikóiva ho'o rekoháicha, Espíritu he'iháicha. 2 Pe Espíritu Espíritu léi omeʼẽva che rekove Cristo Jesús rupive, chemosãso pe angaipa ha ñemano léigui. 3 Pe léi ndaikatúiva ojapo, ikangy rupi hete rupi, Tupã ombou Ita'ýra teépe, tete angaipávaicha, ha angaipa rehe, okondena pe angaipa hete rupive. 4 Péicha oñekumpli pe Léi hekojojáva ñande pype, ndajajapóiva ñande rete rekoháicha, Espíritu he'iháicha.
102
ROMANOS
5 Umi oikóva hete rembipota, oñatende umi mba'e hete rembipota rehe. Umi Espíritu rembiguái katu, Espíritu mba'e. 6 Jajepyʼamongeta ñande retepýpe haʼe hína pe ñemano. ha katu ñapensa espiritualmente ha’e tekove ha py’aguapy. 7 Pórke pe apytuʼũ ñande retepáva ningo ndaijaʼéi Ñandejárare, pórke noĩri Ñandejára Léi poguýpe, ha ndaikatúi avei oñemoĩ. 8 Upéicharõ, umi hete rembipota ndaikatúi ombovyʼa Ñandejárape. 9 Peẽ katu ndahaʼéi peẽ peiméva pende retepýpe, síno pe Espíritupe, oiméramo Tupã Espíritu oiko pendepype. Ko'ágã oime ramo ndorekóiva Cristo Espíritu, ndaha'éi imba'éva. 10 Ha Cristo oĩramo pendepype, pe tete omanóma angaipa rupi; ha katu pe Espíritu ha’e tekove tekojojágui. 11 Ha katu pe omoingove jey vaekue Jesúspe omanóva apytégui Espíritu oikóramo pendepype, pe omoingove jeýva Cristo-pe omanóva apytégui, omoingove jeýta avei pende rete omanóva ijespíritu oikóva pendepype. 12 Upévare, joykeʼykuéra, ore rodevéva, ndahaʼéi tete rehe, roiko hag̃ua tete rekoháicha. 13 Peiko ramo ho'o rekoháicha, pemanóta. 14 Tupã Ñandejára Espíritu oisãmbyhýva, haʼekuéra hína Ñandejára raʼy. 15 Napehupytyjeygui pe espíritu tembiguáiramo kyhyjerã; ha katu peẽ pehupyty pe Espíritu adopción rehegua, upéva rupive rosapukái: Abba, Túva. 16 Pe Espíritu voi omombeʼu ñane espíritu ndive, ñande haʼeha Ñandejára raʼy. 17 Ha oiméramo itaʼýra, upéicharõ heredero; Tupã heredero, ha Cristo ndive heredero; jahasa asy ramo hendive, ñañemomba'eguasu haguã avei oñondive. 18 Che aimoʼãgui umi jehasaʼasy koʼág̃agua naiporãiha oñembojoja pe gloria ojerrevelátavare ñandepype. 19 Ohaʼarõiterei ningo Ñandejára raʼykuéra ojehechauka hag̃ua. 20 Pe tekove oñemoĩva'ekue mba'eve'ỹva poguýpe, ndaha'éi oipotaháicha, ha katu pe omoĩva'ekue chupe ñeha'arõ rupi. 21 Pe criatura voi oñemosãsótagui pe ñembyai esklávogui Tupã raʼykuéra libertad gloriosa-pe. 22 Jaikuaa niko ko'ágã peve opa mba'e apopyre ojahe'o ha hasyha oñondive. 23 Ha ndahaʼéi haʼekuérante, ha katu ñandejehe avei, jarekóva Espíritu yva ypykue, jepe ñande voi ñañembyasy ñande pype, ñahaʼarõvo pe adopsión, haʼéva pe ñande rete rredensiõ. 24 Ñande jajesalva pe esperanza rupive, ha pe esperanza ojehecháva ndaha'éi esperanza. 25 Péro ñahaʼarõramo ndajahechái, ñanepasiénsia ñahaʼarõ. 26 Upéicha avei pe Espíritu oipytyvô avei ñane kangykuérape, ndajaikuaáigui mba'épa ñañembo'eva'erã jajapova'erãháicha. 27 Ha pe ohesaʼỹijóva umi korasõ, oikuaa mbaʼépa pe Espíritu apytuʼũ, haʼe ojerure asy rupi umi imarangatúvare Ñandejára oipotaháicha. 28 Ha jaikuaa opa mbaʼe ombaʼapoha oñondive iporã hag̃ua umi ohayhúvape Ñandejárape, umi oñehenóivape hembipotaháicha.
103
29 Haʼe oikuaavaʼekue voi, haʼe odesidi avei ojogua hag̃ua Itaʼýra raʼanga, haʼe hag̃ua pe taʼýra ypykue heta joykeʼy apytépe. 30 Ha'e ohenóiva'ekue avei, ha'e ohenói avei, ha umi ohenóivape, ha'e avei omomba'eguasu chupekuéra. 31 ¿Mbaʼépa jaʼéta koʼã mbaʼére? Ñandejára oĩramo ñande ykére, ¿máva piko ikatu oñemoĩ ñanderehe? 32 Pe ndoiporiahuverekóiva Itaʼýrape voi, ha omeʼẽ vaʼekue chupe enterove ñanderehehápe, ¿mbaʼéicha piko nomeʼẽmoʼãi ñandéve avei opa mbaʼe omeʼẽtava ñandéve hendive? 33 ¿Máva piko okargáta mbaʼeve umi Ñandejára oiporavo vaʼekuépe? Tupã ha’e pe ohustifika va’ekue. 34 Máva piko pe okondenáva? Ha’e Cristo omanóva, heẽ, oikovejeyva’ekue, oĩva jepe Tupã akatúape, ojerure avei ñanderehehápe. 35 ¿Máva piko ñanemomombyrýta Cristo mborayhúgui? piko jehasa asy, terã jehasa asy, térã jepersegi, térã ñembyahýi, térã opívo, térã peligro, térã kyse puku? 36 Ñandejára Ñe'ẽme he'iháicha: “Nde rehehápe rojejuka opa ára pukukue. ñañekonta ovecha ramo ojejuka haguã. 37 Nahániri, opa koʼã mbaʼépe ñande puʼakave pe ñanderayhúva rupive. 38 Che aikuaa porã ni peteĩ ñemano, ni tekove, ni ánhel, ni mburuvichakuéra, ni poder, ni umi mbaʼe oĩva koʼág̃a ha umi mbaʼe oútava. 39 Ni yvate, ni pypuku, ni ambue criatura, ndaikatumoʼãi ñanemomombyry Ñandejára mborayhúgui, oĩva ñande Ruvicha Cristo Jesúspe. MOAKÃHA 9 rehegua 1 Che ha'e pe añetegua Cristo-pe, ndajapúi, che conciencia avei che testimonio Espíritu Santo rupive. 2 Aguerekoha tuicha mbaʼe pohýi ha ñembyasy tapiaite che korasõme. 3 Aipotaiterei ningo añemaldesi Cristo-gui che joykeʼykuéra rehehápe, che pehẽnguekuéra, che reteháicha. 4 Umíva hína Israelgua; Ha'e kuéra oguereko pe ñemoñare, pe gloria, ha umi konvénio, ha pe léi ñeme'ẽ, ha Tupã rembiguái ha umi ñe'ẽme'ẽ; 5 Umíva ningo umi túva ypykue, ha umívagui ou Cristo, ha'e opa mba'e ári, Tupã tohovasa opa ára g̃uarã. Amén. 6 Ndaha'éi ha'ete ku Tupã ñe'ẽ ndoikóiva mba'eve. Ndaha'éi niko opavave Israelgua, Israelgua. 7 Ha'e kuéra Abrahán ñemoñare, ha'e kuéra ndaha'éi opavave ita'ýra. 8 Upéva he'ise: Umi yvypóra rete ra'y, ko'ãva ndaha'éi Tupã ra'y. 9 Pórke pe ñeʼẽ opromete vaʼekue: “Koʼág̃a ajúta, ha Sara imemby peteĩ mitãkuimbaʼe”. 10 Ha ndahaʼéi kóva añónte; ha katu Rebeca imemby rire avei peteĩ, ñande ru Isaac rupive; 11 (Umi ta'ýra ne'ĩra gueteri onase, ndojapói mba'eve iporãva térã ivaíva, Tupã rembipota ojeporavo haguéicha, ndaha'éi hembiapokuéragui, ha katu pe ohenóivagui). 12 Oje'e chupe: “Pe tuichavéva oservi imitãvévape”. 13 Ñandejára Ñeʼẽ heʼiháicha: “Che ningo ahayhu Jacóbpe, péro che ndachaʼéi Esaúre”. 14 ¿Mbaʼépa jaʼéta upéicharõ? ¿Oĩ piko tekojoja Tupã ndive? Ñandejára tojoko.
ROMANOS
15 Haʼe heʼígui Moiséspe: “Che aiporiahuverekota pe aiporiahuverekosévape, ha aiporiahuverekota pe aiporiahuverekosévape”. 16 Upéicharõ, ndahaʼéi pe oipotávagui, ni pe oñani vaʼekuégui, síno Ñandejára oiporiahuverekóvagui. 17 Pe Escritura he'i Faraónpe: “Upévare voi romopu'ã, ahechauka haguã che pokatu ndepype, ha oñemombe'u haguã che réra opa yvy ape ári.” 18 Upévare haʼe oiporiahuvereko oiporiahuverekosévape, ha haʼe oipotávape omohatã. 19 Nde ere chéve: “Mba'ére piko ojuhu gueteri kulpa? ¿Máva piko oñemoĩ hembipota rehe? 20 Nahániri, O kuimbaʼe, ¿máva piko nde rembohováiva Tupãme? Pe mba'e ojejapo va'ekue he'íta piko pe omoheñóivape: Mba'ére piko che ajapo péicha? 21 ¿Ndaipóri piko pe alfarero ipuʼaka pe ñaiʼũ ári, peteĩ mbaʼyrúgui ojapo hag̃ua peteĩ mbaʼyru oñemombaʼeguasu hag̃ua, ha ambuépe omotĩ hag̃ua? 22 Mba'épa oikóta Tupã, ohechaukaségui ipochy ha oikuaaukase ipu'aka, oaguanta va'erãmo'ã umi mba'yru pochy rehegua oĩporãva oñehundi haguã. 23 Ha oikuaauka hag̃uáicha umi mbaʼe poriahuvereko rehegua mbaʼyru, ombosakoʼivaʼekue ombotuicha hag̃ua. 24 Ñande jepe, ha'e ohenóiva'ekue, ndaha'éi judío kuéragui añónte, gentil-kuéragui avei? 25 Heʼiháicha avei Osee-pe, ahenóita chupekuéra che tavayguakuéra, ndahaʼéivaʼekue che tavayguakuéra; ha imborayhu jára, ndojehayhúiva. 26 Ha ojehúta pe lugár ojeʼe haguépe chupekuéra: “Peẽ ndahaʼéi che retãygua. upépe oñembohérata chupekuéra Tupã oikovéva raʼy. 27 Isaías osapukái avei Israel rehe: “Israel ñemoñare heta ramo jepe yvyku’i yguasúpeguáicha, peteĩ hembýva ojesalváta. 28 Ha'e omohu'ãta pe tembiapo ha ombotapykuéta tekojojápe, Ñandejára ojapotagui tembiapo mbykymi ko yvy ape ári. 29 Isaías heʼi haguéicha yma: “Ñandejára mbaʼe Jára ndohejáiramo oréve peteĩ ñemoñare, roiko vaʼerãmoʼã Sodomáicha ha rojogua Gomorrape”. 30 ¿Mbaʼépa jaʼéta upéicharõ? Umi tetã ambuegua, ndoikóiva tekojoja rapykuéri, ohupyty hague tekojoja, pe tekojoja ojeroviágui. 31 Israel katu, osegíva pe léi tekojoja rehegua, ndohupytýi pe léi tekojoja rehegua. 32 ¿Mbaʼére piko? Ha'e kuéra ndohekáigui jerovia rupi, ha'e guáicha tembiapoukapy rupive. Oñepysanga haguére hikuái upe ita oñepysangahápe; 33 Ñandejára Ñe'ẽme he'iháicha: “Péina amoĩ Siónpe peteĩ ita oporopy'a hatãva, ha oimeraẽ ojeroviáva hese noñemotĩmo'ãi”.
4 Cristo ha'e pe Léi paha, opavave ogueroviávape tekojoja haguã. 5 Moisés omombe'u pe tekojoja oúva pe Léi rupive: Pe kuimba'e ojapóva ko'ã mba'e oikovéta hesekuéra. 6 Pe tekojoja ojeroviáva katu he'i péicha: ‘Ani ere nde py'apýpe: Máva piko ojupíta yvágape? (he'iséva, omboguejy haguã Cristo-pe yvate guive:) 7 Térã: ¿Máva piko oguejýta pe pypukúpe? (he'iséva, omopu'ã jey haguã Cristo-pe omanóva apytégui). 8 Ha katu mba'épa he'i? Pe ñe'ẽ hi'aguĩ ndehegui, nde jurúpe ha ne korasõme. 9 Remombeʼúramo nde jurúpe Ñandejára Jesús haʼeha, ha reguerovia ramo ne korasõme Tupã omoingove jey hague chupe omanóva apytégui, rejesalváta. 10 Yvypóra ikorasõme oguerovia tekojojápe; ha juru rupive ojejapo confesión salvasiõrã. 11 Ñandejára Ñe'ẽ he'i: “Oimeraẽ ojeroviáva hese noñemotĩmo'ãi”. 12 Pe hudío ha umi griégo ningo ndojoavýi, pórke peteĩ Jára opa mbaʼe ári ipirapire hetáva opa ohenóivape g̃uarã. 13 Oimeraẽva ohenóiva Ñandejára réra ojesalváta. 14 Mba'éicha piko ohenóita hikuái pe ndojeroviáivape? ha mbaʼéicha piko ojeroviáta hikuái pe nohendúivare? ha mbaʼéicha piko ohendúta hikuái peteĩ predicadorʼỹre? 15 Ha mbaʼéicha piko opredikáta hikuái, noñemondoiramo chupekuéra? Ñandejára Ñe'ẽme he'iháicha: “Iporãite piko umi omombe'úva py'aguapy marandu porã ha oguerúva marandu vy'apavẽ mba'e porã rehegua! 16 Péro ndahaʼéi enterovéva iñeʼẽrendúva pe marandu porã. Isaías niko he'i: “Che Ruvicha, máva piko oguerovia ore romombe'úva? 17 Upéicharõ, pe jerovia ou ñahendúvo, ha ñahendu Tupã ñe'ẽ rupive. 18 Che katu ha'e: Nohendúi piko hikuái? Heẽ añete, ipu ohókuri opa yvy ape ári, ha iñe’ẽ yvóra paha peve. 19 Che katu haʼe: “¿Ndoikuaái piko Israel?”. Ñepyrũrã Moisés he'i: “Che pombopochýta umi ndaha'éiva tetãygua rupi, ha peteĩ tetã itavýva rupive pombopochýta.” 20 Isaías katu ipy'aguasueterei ha he'i: “Che ajuhu umi che rekávo. Che ahechauka umi ndojeruréiva che rapykuéri. 21 Israélpe katu heʼi: “Ára pukukue aja aipyso che po peteĩ puévlo naiñeʼẽrendúiva ha opuʼãvape”. MOAKÃHA 11 rehegua 1 Che ha'e: Tupã piko omosẽ hetãyguakuérape? Ñandejára tojoko. Che avei Israelgua, Abrahán ñemoñare, Benjamín ñemoñare. 2 Tupã nomomboi itavayguakuérape haʼe oikuaavaʼekue yma. ¿Ndaha'éi piko mba'épa he'i pe Escritura Elías rehe? mba'éichapa ha'e ojerure Tupãme Israel kóntrape, he'ívo. 3 Ñandejára, ojuka hikuái ne profetakuérape ha ojoʼo ne altarkuéra; ha apyta cheaño, ha oheka hikuái che rekove. 4 Ha katu mbaʼépa heʼi chupe Ñandejára ñembohovái? Añongatu 7 mil kuimba'e, noñesũiva Baal ra'ãnga renondépe. 5 Upéicha avei koʼág̃a avei oĩ peteĩ hembýva pe grásia ojeporavóvape. 6 Ha oiméramo pe mborayhu rupive, ndaha'evéima tembiapokuéragui. Ha oiméramo tembiapokuéragui, ndaha'evéima piko mba'eporã, ndaha'éiramo tembiapo ndaha'evéima tembiapo.
MOAKÃHA 10 rehegua 1 Che ermanokuéra, che korasõ rembipota ha añemboʼe Ñandejárape Israel rehehápe, ojesalva hag̃ua hikuái. 2 Che amombeʼu chupekuéra ikyreʼỹha Ñandejárare, péro ndahaʼéi oikuaaháicha. 3 Ha'e kuéra ndoikuaáigui Tupã tekojoja, ha oho omopyenda haguã hekojoja, noñemoĩri Tupã tekojoja poguýpe.
104
ROMANOS
7 ¿Mbaʼépa upéicharõ? Israel ndohupytýi pe ohekáva; ha katu pe jeporavo ohupyty, ha hembýva katu ohecha’ỹ 8 (Ñandejára he'iháicha Ñandejára Ñe'ẽme: “Ñandejára ome'ẽ chupekuéra espíritu oke haguã, hesa ndohechamo'ãi ha apysa nohendúiva.) ko'ágã peve. 9 David he'i: —Toiko chuguikuéra mesa ñuhã, ñuhã, ñepysanga ha ñemyengovia. 10 Tojepytũ hesakuéra, ani hag̃ua ohecha, ha toñesũ tapiaite ijyva. 11 Che ha'e: ¿Oñepysanga piko hikuái ho'a haguã? Nhandejáry toheja rei, ho'a rupi uvei ou gentil-kuérape pe salvasiõ, ombopochy haguã chupe kuéra. 12 Koʼág̃a hoʼa haʼéramo hikuái yvóra mbaʼerepy, ha imbovyvéva gentil-kuéra mbaʼerepy; mba’eichaitépa hetave pe plenitud orekóva hikuái? 13 Che ha'e peẽme tetã ambuegua, che ha'égui tetã ambuegua apóstol, amomba'eguasu che rembiapo. 14 Ikatúramo ambopochy umi che rete haʼévape, ha asalva unos kuánto chupekuéra. 15 Pe ñemombo hatãramo ko yvy ape ári, mba'épa oikóta pe omanóva apytégui jeikove? 16 Pe yva ypykue imarangatúramo, pe yva ypykue imarangatu avei. 17 Oikytĩramo peteĩ hakã, ha nde, haʼégui peteĩ olivo kaʼaguy, reñemoĩramo ijapytepekuéra, ha hendivekuéra reʼu pe olivo rapo ha ikyrávagui; 18 Ani reñembotuicha umi hakãre. Reñembotuicha ramo katu, nereguerahái hapo, nde hapo uvei. 19 Upéicharõ, ere: “Oñeikytĩ umi hakã, añemoĩ che pype”. 20 Iporã; jerovia’ỹ rupi ojepe’a hikuái, ha nde reñembo’y jerovia rupi. Ani peñemomba'e guasu, pekyhyje uvei: 21 Tupã Ñandejára ndoporiahuverekóiramo umi yvyra rakãre, eñatendéke ani hag̃ua ndeporiahuvereko. 22 Upévare, péina ápe Tupã mba'eporã ha mba'e pohýi. Ndéve katu, mba'eporã, repytáramo imba'eporãme. 23 Ha haʼekuéra avei, ndopytáiramo gueteri jeroviaʼỹme, oñeñotỹta chupekuéra, Tupã ikatúgui omoĩ jey chupekuéra. 24 Nde reñeikytĩramo pe olivo kaʼaguygui, ha reñemoĩramo peteĩ olivo máta porãme, haʼekuéra haʼéva umi rakã tekohápe? 25 Ndaipotáigui, joykeʼykuéra, peikuaaʼỹ ko mbaʼe ñemi, ani hag̃ua peiñarandu pene ñemombaʼeguasúpe; pe ohecha'ỹva peteĩ parte ojehu Israel-pe, oike peve gentilkuéra henyhẽva. 26 Ha upéicha enterove Israel ojesalváta, heʼiháicha Ñandejára Ñeʼẽme: “Osẽta Sióngui pe osalvátava, ha omboykéta Jacob-gui pe ñemboyke’ỹ”. 27 Péva haʼégui che konvénio chupekuéra, aipeʼa vove iñangaipakuéra. 28 Pe marandu porã rehegua, ha'ekuéra iñenemigo pende rehehápe, ha pe ojeporavóva rehe katu ojehayhu chupekuéra ituvakuéra rehehápe. 29 Tupã don ha ñehenói niko noñearrepentíri. 30 Yma peẽ ndapegueroviái haguéicha Tupã Ñandejárape, ha ko'ágã peẽ peiporiahuvereko pejerovia'ỹ rupi. 31 Koʼág̃a avei koʼãva ndogueroviái, ikatu hag̃uáicha oiporiahuvereko chupekuéra. 32 Tupã oporoporiahuvereko opavavépe. 33 ¡Oh pe riqueza pypuku Tupã arandu ha jeikuaa! ¡mbaʼeichaitépa ndojepokuaavéima umi huísio, ha umi hape ohasavaʼekue ojekuaa!
34 Máva piko oikuaa Ñandejára remiandu? térã máva piko haʼe vaʼekue ikonsehéro? 35 Térã máva piko omeʼẽ raẽ chupe, ha oñemeʼẽjeýta chupe? 36 Ha'e gui, ha'e rupi, ha'e rupi, opa mba'e, toñemomba'e guasu opa ára. Amén. MOAKÃHA 12 rehegua 1 Che pehẽngue kuéra, ajerure peẽme Tupã poriahuvereko rupive, peme'ẽ haguã pende rete sacrificio oikovéva ramo, imarangatu ha Tupãme oguerohorýva, ha'éva pe servicio iñakãguapýva. 2 Ha ani pejejapo ko mundo-pe, ha katu peñemoambue pene apytu'ũ oñembopyahúvo, pehecha haguã mba'épa pe Tupã rembipota iporãva, ojeguerohory ha hekoitépe. 3 Che haʼégui, pe grásia oñemeʼẽva chéve rupive, opa kuimbaʼe oĩvape pende apytépe, ani hag̃ua opensa ijehe yvateve haʼe opensa vaʼerãgui; ha katu opensa porã haguã, Tupã ome'ẽ haguéicha peteĩ teĩme jerovia medida. 4 Ñande ningo jareko heta pehẽngue peteĩ tetepe, ha enterove ñande rete ndahaʼéi peteĩchagua tembiapo. 5 Upéicharõ, ñande heta rupi, peteĩ tete Cristo-pe, ha peteĩ teĩ ojuehegui. 6 Jaguerekóramo jopói iñambuéva pe mborayhu oñeme'ẽva ñandéve, taha'e profesía, japrofetisa jajeroviaháicha. 7 Térã ñambaʼapo hag̃ua, ñahaʼarõkena ñambaʼapo hag̃ua, térã pe omboʼéva, ñamboʼe hag̃ua. 8 Térã pe oporomokyre'ỹva, oñemoñe'ẽvo, pe ome'ẽva tojapo hendape'ỹme. pe oisãmbyhýva, kyreʼỹme; pe oiporiahuverekóva, vy'ápe. 9 Pe mborayhu toñembotavy’ỹre. Pembojeguaru pe ivaíva; pejejagarra pe iporãvare. 10 Pejoayhu porãkena ojupe ha pejoayhu ermánoicha. honor-pe ojopreferivo ojupe; 11 Ani ipyʼaju negósiope; ferviente espíritu-pe; oservívo Ñandejárape; 12 Pevyʼa pe esperanza reheve; ipasiénsia jehasa asy jave; osegívo instante ñembo’épe; 13 Omeʼẽvo umi imarangatúva oikotevẽháicha; oñeme’ẽva hospitalidad-pe. 14 Pehovasa umi pendepersegívape, pehovasa ha ani pemaldesi. 15 Pevy'a umi ovy'áva ndive, ha hasẽ umi hasẽva ndive. 16 Peiko peteĩcha ojuehe. Ani pepensa umi mbaʼe ijyvatevévare, síno peñemomirĩ umi kuimbaʼe ijyvatevévape. Ani pene arandu pene ñemomba'eguasúpe. 17 Ani pemyengovia avavépe ivaíva ivaívare. Peme’ẽ umi mba’e iñonrrádova opavave yvypóra renondépe. 18 Ikatúramo, peiko py'aguapýpe opavave ndive. 19 Che ermanokuéra ahayhuetéva, ani peñevenga pendejehe, peme'ẽ uvei pende pochýpe. Che amyengoviáta, he’i Ñandejára. 20 Upévare ne enemigo iñembyahýiramo, emongaru chupe; ijy'uhéi ramo, emboy'u chupe, péicha rejapóvo rembyatýta tatatĩ iñakã ári. 21 Ani pejepu'aka ivaívare, pepu'aka ivaívare iporãva reheve.
105
ROMANOS
MOAKÃHA 13 rehegua
8 Jaikovéramo jepe, jaikove Ñandejárape g̃uarã; ha ñamanóramo jepe, ñamano Ñandejárape g̃uarã, jaikovéramo, térã ñamanóramo, ñande Ñandejára mbaʼe. 9 Upevarã Cristo omano, opu'ã ha oikove jey, ha'e haguã omanóva ha oikovéva Jára. 10 Péro, ¿mbaʼére piko rehusga ne ermánope? ¿Mba'ére piko remboja'o ne ryke'ýpe? opavave ñañembo’ýtagui Cristo huísio apyka renondépe. 11 Ñandejára Ñe'ẽme he'i: “Che aikove aja, he'i Ñandejára, opavave oñesũta che renondépe ha opavave ñe'ẽ omombe'úta Tupãme”. 12 Upéicharõ, káda uno ñameʼẽta cuenta Ñandejárape ijehe. 13 Upévare, anive jajohusga, ha jahusga uvei ko'ã mba'e, ani haguã avave omoĩ peteĩ ñepysanga térã ho'a haguã iñermáno rapére. 14 Che aikuaa ha ajerovia Ñandejára Jesús rehe, ndaiporiha mba'eve iky'áva ijehegui. 15 Péro ne ermáno ombyasýramo ne rembiʼúre, koʼág̃a nereikomoʼãi pyʼaporãme. Ani rehundi nde rembi'úpe, Cristo omano hague hesehápe. 16 Upéicharõ, ani ojeʼe ivaíva pende mbaʼe porãre. 17 Ñandejára Rréino ndahaʼéi ningo tembiʼu ha vevída. ha katu tekojoja, py'aguapy, ha vy'a Espíritu Santo-pe. 18 Pe oservíva Cristo-pe ko'ã mba'épe, Tupã oguerohory ha yvypóra oguerohory. 19 Upévare, jasegíkena umi mbaʼe omoingovéva pyʼaguapýpe ha umi mbaʼe peteĩva omopuʼã hag̃ua ambuépe. 20 Pe tembi'u ani ohundi Tupã rembiapo. Opa mba’e añetehápe ipotĩ; ha katu ivaieterei upe kuimba'e ho'úvape guarã. 21 Iporã ani reʼu soʼo, ni nereʼúi víno, ni mbaʼeve ne ermáno oñepysangava, térã oñembohory térã ikangy. 22 Nde piko rejerovia? eguereko ndejehe Tupã renondépe. Ovy'a pe noñekondenáiva ijehe pe mba'e ha'e ohejávare. 23 Ha pe odudáva, okaru va'erã ho'úramo, ndo'úigui ojerovia rupi.
1 Opavave ánga toñemoĩ ipoguýpe umi puʼaka ijyvatevévape. Ndaipóri niko Tupã pu'aka ndaha'éiva Tupãgui. 2 Oimeraẽ oñemoĩva pe podér rehe, oñemoĩ Tupã rembiapoukapy rehe, ha umi oñemoĩvape ohupytýta ñekondena. 3 Umi mburuvicha ndahaʼéi oporomondýiva umi tembiapo porãme, síno umi ivaívape g̃uarã. ¿Nderekyhyjéi piko pe pu'akagui? ejapo iporãva, ha reñemomba'eguasúta. 4 Ha'e niko Tupã rembijokuái ne rembiapo porãrã. Ha katu rejapo ramo ivaíva, ekyhyje; ha'e ndogueraháigui kyse puku rei, ha'égui Tupã rembijokuái, ovengáva ipochy haguã pe ivaívare. 5 Upévare tekotevẽ peñemoĩ poguýpe, ndahaʼéi pochy rehente, síno avei pene konsiénsia rehehápe. 6 Upévare peme'ẽ avei impuésto, ha'ekuéra niko Tupã rembijokuái ha oñatende meme ko mba'ére. 7 Upévare peme'ẽ opa mba'e ome'ẽva chupekuéra: peme'ẽva'erã impuésto ome'ẽvape. jepokuaa mávape jepokuaa; kyhyje mávape okyhyje; honor mávape omomba’eguasu. 8 Ani pedeve mba'eve avavépe, pejoayhu haguãnte, pe ohayhúva omoañetégui pe Léi. 9 Péva rehe: Ani reporomoakãratĩ, Ani rejuka, Ani remonda, ani remombe'u japu, Ani reipotaiterei. ha oĩramo ambue tembiapoukapy, oñentende mbykymi ko ñeʼẽme, haʼéva: Rehayhúta nde rapichápe ndejupeguáicha. 10 Pe mborayhu ndojapói mba'eve ivaíva hapichápe, upévare pe mborayhu ha'e pe tembiapoukapy ñekumpli. 11 Ha upéva, jaikuaávo pe ára, koʼág̃a og̃uahẽmaha ára ñapuʼã hag̃ua okegui. 12 Hi'aguĩma pyhare, ára hi'aguĩma. 13 Jaguata hekoitépe, ára javeguáicha; ndaha’éi sarambi ha oka’úpe, ndaha’éi ñembotavy ha mba’e’apo’ỹme, ndaha’éi ñorairõ ha envidia-pe. 14 Peñemonde Ñandejára Jesucristo rehe, ha ani peme'ẽ tembi'u pende rete rehegua, pekumpli haguã hembipota.
MOAKÃHA 15 rehegua
MOAKÃHA 14 rehegua 1 Pe jerovia ikangývape peguerohory, péro ani peñorairõ ojuehegui. 2 Peteĩva oguerovia ho'uha opa mba'e, ambue ikangyva ho'u ka'avo. 3 Ani pe ho'úva odesprecia pe ndo'úivape; ha pe ndo'úiva ani ohusga pe ho'úvape, Tupã oguerohory haguére chupe. 4 Máva piko nde rehusgáva ambue kuimba'e rembiguáipe? ijárape voi oñembo’y térã ho’a. Heẽ, ojejokóta chupe, Tupã ikatúgui omoĩ chupe. 5 Peteĩ kuimba'e omomba'e peteĩ ára ambuégui, ambue katu omomba'e ára ha ára peteĩcha. Opavave toñekonvense porã iñakãme. 6 Pe ohecháva ára, ohecha Ñandejárape; ha pe noñandúiva pe ára, Ñandejárape nopenái. Pe ho'úva, okaru Ñandejárape, ha'e ome'ẽgui Tupãme aguyje; ha pe ndo'úiva, Ñandejárape ndo'úi, ha ome'ẽ aguyje Tupãme. 7 Avave ñande apytépe ndoikói ijehe, ha avave nomanói ijehe.
106
1 Ñande imbaretéva jagueropu'akava'erã umi ikangyha mba'asy, ha ndaha'éi javy'a haguã. 2 Káda uno ñambovyʼa ñande rapichápe, haʼe iporã hag̃ua omombarete hag̃ua. 3 Cristo jepe ndogustái ijehe. Ha katu, he'iháicha Ñandejára Ñe'ẽ: “Umi nembohorýva ho'a che ári”. 4 Opa mbaʼe ojehaivaʼekue yma, ojehaivaʼekue ñaneaprende hag̃ua, ikatu hag̃uáicha ñanepasiénsia ha ñanembopyʼaguapy Ñandejára Ñeʼẽme jareko esperánsa. 5 Ñandejára penepasiénsia ha penembopyʼaguapýva penemombaʼeguasúva, penemombaʼeguasúvo ojuehe Cristo Jesús heʼiháicha. 6 Peẽ pemombaʼeguasu peteĩ apytuʼũ ha peteĩ juru reheve, Ñandejára Jesucristo Túvape. 7 Upévare peñomoirũ, Cristo oremoguahẽ haguéicha Tupãme romombaʼeguasu hag̃ua. 8 Ko'ágã ha'e Jesucristo ha'e hague peteĩ ministro de circuncisión Tupã añeteguápe, omoañete haguã umi promesa he'iva'ekue tuvakuéra ypykuépe. 9 Ha gentil-kuéra omombaʼeguasu hag̃ua Tupãme iporiahuvereko rehe; He'iháicha Ñandejára Ñe'ẽme:
ROMANOS
“Upévare amombe'úta ndéve umi tetã ambuegua apytépe ha apurahéita nde rérape”. 10 Ha he'i jey: Pevy'a, peẽ gentil, itavayguakuéra ndive. 11 Ha jey: Pemombaʼeguasu Ñandejárape, opavave peẽ gentil-kuéra; ha pemombaʼeguasu chupe, opavave peẽ tavayguakuéra. 12 Ha jey, Isaías heʼi: “Oĩta Jesé rapo, ha pe opuʼãva oisãmbyhy hag̃ua gentil-kuéra ári; hese umi gentil-kuéra ojeroviava’erã. 13 Koʼág̃a pe Tupã esperanza omeʼẽva penemyenyhẽ opa vyʼa ha pyʼaguapýgui pejerovia rupi, ikatu hag̃uáicha peñemboheta esperanza, Espíritu Santo puʼaka rupive. 14 Ha che voi añekonvense avei pendehegui, che joykeʼykuéra, peẽ avei henyhẽha mbaʼeporãgui, pemyenyhẽha opa mbaʼekuaagui, ikatuha avei peñomomarandu. 15 Upevére, joykeʼykuéra, pyʼaguasúpe ahai peẽme peteĩ mbaʼeichaguápe, penemomanduʼa hag̃ua, pe Tupã Ñandejára omeʼẽva chéve imbaʼeporã rupi. 16 Che ha'e haguã Jesucristo rembijokuái umi tetã ambueguápe, aservi haguã Tupã marandu porã, ikatu haguã umi tetã ambuegua ofrénda ojeguerohory, ha añemomarangatu Espíritu sánto rupive. 17 Upévare areko mbaʼépa ikatu añemombaʼeguasu Jesucristo rupive umi mbaʼe Ñandejárape g̃uarã. 18 Nañanimái añeʼẽ hag̃ua mbaʼeve umi mbaʼe Cristo ndojapoivaʼekue che rupive, ajapo hag̃ua gentil-kuérape iñeʼẽrendu hag̃ua, iñeʼẽ ha hembiapo rupive. 19 Tupã Espíritu pokatu rupive, umi techaukaha ha hechapyrãva ipu'akapáva rupive. Upéicha rupi Jerusalén guive ha ijerére Ilírico peve, amombe'u porã Cristo marandu porã. 20 He. 21 Ñandejára Ñe'ẽme he'iháicha: “Umi noñe'ẽiva'ekue hese ohecháta, ha umi nohendúiva oikuaáta”. 22 Upévare avei heta ojejoko chéve aju hag̃ua pene rendápe. 23 Ha katu koʼág̃a ndarekóivéima tenda koʼã pehẽnguépe, ha aguerekógui peteĩ mbaʼepota tuicháva koʼã heta áño ou hag̃ua peẽme; 24 Aha vove Espáñape, ajúta ne rendápe, pórke ajerovia rohechataha che rape rehe, ha cheguerahataha che rape gotyo nde ykére, añemyenyhẽramo raẽmi penendive. 25 Ha katu koʼág̃a aha Jerusalénpe aministra hag̃ua umi imarangatúvape. 26 Macedonia ha Acayagua ovy'a ome'ẽvo peteĩ kontrivusión umi marangatu mboriahúpe oĩva Jerusalénpe. 27 Ombovyʼa chupekuéra añete; ha odevéva chupekuéra ha’ekuéra. Umi gentil-kuéragui oparticipa ramo umi mba'e espiritual-pe, ideber ha'e avei oministra chupekuéra umi mba'e carnal-pe. 28 Upévare ajapopa rire ko mbaʼe ha asella chupekuéra ko yva, ajáta pende rupi Espáñape. 29 Ha aime segúro, aju vove pene rendápe, ajutaha Cristo evangelio jehovasa henyhẽvape. 30 Che ermanokuéra, ajerure peẽme Ñandejára Jesucristo rehehápe ha pe Espíritu mborayhúre, peñehaʼã hag̃ua chendive peñemboʼe Ñandejárape cherehehápe. 31 Ikatu hag̃uáicha chesalva umi ndogueroviáivagui Judéape. ha che servísio aguerekóva Jerusalén-pe g̃uarã ojeguerohory hag̃ua umi imarangatúvape;
32 Ikatu hag̃uáicha aju pene rendápe vyʼápe Tupã rembipota rupi, ha penendive añembopiroʼy. 33 Koʼág̃a, Ñandejára omeʼẽva pyʼaguapy toĩ enterove penendive. Amén. MOAKÃHA 16 rehegua 1 Amomba'eguasu peẽme ore reindy Febe, ha'éva Tupão Cencrea rembiguái. 2 Peguerohorýta chupe Ñandejárape, umi imarangatúvape, ha peipytyvõ chupe opa mba'e ha'e oikotevẽvape pendehegui. 3 Pemomaitei Priscila ha Aquila che pytyvõhára Cristo Jesús ndive. 4 Ha'e kuéra omoĩ ijajúra che rekove rehehápe, ha ndaha'éi che aguije añónte, ha avei opa tetã ambuegua iglésia. 5 Upéicha avei pemomaitei pe iglésia oĩva hógape. Pemomaitei che ahayhuetéva Epaeneto, ha'éva Acaia yva ypykue Cristo-pe guarã. 6 Pemomaitei Maríape, haʼe ningo ñanembaʼapo heta mbaʼe. 7 Pemomaitei Andrónico ha Junia, che pariénte ha che rapicha prisionéro, haʼekuéra ojehecharamovéva apóstol apytépe, haʼekuéra oĩ vaʼekue avei Cristo ndive che mboyve. 8 Pemomaitei Ampliaspe che ahayhuetéva Ñandejárape. 9 Pemomaitei Urbano, ore pytyvõhára Cristo-pe, ha Estaquis che ahayhuetéva. 10 Pemomaitei Apelespe oguerohoryva'ekue Cristo-pe. Pemomaitei Aristóbulo rogaguakuérape. 11 Pemomaitei che pariénte Herodónpe. Pemomaitei umi Narciso rogagua oĩvape Ñandejára ndive. 12 Pemomaitei Trifena ha Trifosa, ombaʼapo vaʼekue Ñandejárape. Pemomaitei pe Persis rehayhuetévape, heta omba'apo vaekue Ñandejárape. 13 Pemomaitei Rufópe, Ñandejára oiporavo vaʼekue, ha isýpe ha che sy. 14 Pemomaitei Asíncrito, Flegón, Hermas, Patrobás, Hermes ha umi ermáno oĩvape hendivekuéra. 15 Pemomaitei Filólogo, Julia, Nereo, iñermána, Olimpa ha opa imarangatúvape oĩva hendivekuéra. 16 Peñomomaitei peteĩ beso sagrádo reheve. Cristo tupaokuéra penemomaitei. 17 Koʼág̃a ajerure peẽme, joykeʼykuéra, pemarka umi omoakãva joavy ha mbaʼe vai okontratáva pe doctrina peaprendevaʼekuére; ha ejehekýi chuguikuéra. 18 Umi péichagua ndaha'éi oservíva ñande Ruvicha Jesucristo-pe, síno ipy'a tee. ha ñe’ẽ porã ha ñe’ẽ hekojojáva rupive ombotavy umi isencillova korasõ. 19 Peneñeʼẽrendúgui opa yvypórape. Upévare avy'a pende rehehápe, ha katu aipota peẽ iñarandu porã mba'e porã rehe ha iñañuã mba'e ivaíva rehe. 20 Ha pyaʼe porã Ñandejára omeʼẽva pyʼaguapy oinupãta Satanáspe pende py guýpe. Ñande Ruvicha Jesucristo mborayhu toĩ penendive. Amén. 21 Che rapicha Timoteo, Lucio, Jasón, Sosipater, che parientekuéra, pomomaitei. 22 Che Tércio, ahai vaʼekue ko kuatiañeʼẽ, pomomaitei Ñandejárape. 23 Che ehérsito ha iglésia pegua Gayo pomomaitei. Erasto pe tavaygua ruvicha penemomaitei, ha peẽ ermáno Cuarto. 24 Ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã opavavépe. Amén.
107
ROMANOS
25 Ko'ágã pe ipu'akapávape penemombarete haguã che evangelio ha Jesucristo predicación, pe misterio revelación, oñeñongatuva'ekue ñemiháme ko mundo oñepyrũ guive. 26 Koʼág̃a katu ojekuaauka, ha umi profeta kuatiañeʼẽ rupive, Tupã opaveʼỹva rembiapoukapy heʼiháicha, ojekuaauka opa tetãme iñeʼẽrenduha jerovia rupive. 27 Ñandejára iñarandúva añoite, toñemombaʼeguasu Jesucristo rupive opa ára g̃uarã. Amén. (Ohai umi rrománope Corinto guive, ha omondo Febe rembiguái iglésia Cencrea-pegua).
108
1 Corintios
25 Tupã tavy iñaranduvégui yvypóragui; ha Tupã kangy imbareteve yvypóragui. 26 Pehechágui pene ñehenói, joyke'ykuéra, ndahetái kuimba'e iñarandúva ho'oháicha, ndahetái ipu'akapáva, ndahetái imba'eguasúva. 27 Ha katu Tupã oiporavo umi mbaʼe tavy oĩva ko yvy ape ári ombotavy hag̃ua umi iñarandúvape; ha Tupã oiporavo umi mbaʼe ikangyvéva yvórape ombotavy hag̃ua umi mbaʼe ipuʼakapáva; 28 Ha umi mbaʼe yvórapegua, ha umi mbaʼe oñemboykéva, Tupã oiporavo, heẽ, ha umi mbaʼe ndahaʼéiva, omboyke hag̃ua umi mbaʼe oĩva. 29 Ani haguã avave oñembotuicha henondépe. 30 Ha'e gui peime Cristo Jesús ndive, ha'e Tupãgui ojapo ñandéve arandu, tekojoja, marangatu ha rredensiõ. 31 Ñandejára Ñe'ẽme he'iháicha: “Pe oñemomba'eguasúva toñemomba'eguasu Ñandejárare”.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Tupã rembipota rupi añehenói Jesucristo apóstol ramo, ha ore ryvy Sóstenes. 2 Tupã iglésia oĩva Corinto-pe, umi oñemomarangatúva Cristo Jesús rupive, oñehenóiva imarangatúvape, opa hendápe ohenóiva Jesucristo ñande Ruvicha réra ndive, imba'éva ha ñanemba'éva. 3 Tupã ñande Ru ha Ñandejára Jesucristo tome'ẽ peẽme mborayhu ha py'aguapy. 4 Akóinte ameʼẽ che aguije che Járape penderehehápe, Jesucristo omeʼẽ haguére peẽme imbaʼeporã. 5 Opa mbaʼépe peñembopirapire heta haʼe, opa ñeʼẽme ha opa mbaʼe jaikuaávape; 6 Cristo testimonio oñemoañete haguéicha peẽme. 7 Upéicharõ, peẽ ndapejupivéi mbaʼeveichagua rregálo. oha'arõvo ñande Ruvicha Jesucristo ou. 8 Haʼe penemombaretéta avei ipahaite peve, ikatu hag̃uáicha penderehe mbaʼeve ivaíva ñande Ruvicha Jesucristo árape. 9 Tupã ijeroviaha, ha'e rupi peẽ peñehenói pejoaju haguã Ita'ýra Jesucristo ñande Ruvicha ndive. 10 Koʼág̃a ajerure peẽme, joykeʼykuéra, ñande Ruvicha Jesucristo rérape, opavave peñeʼẽ hag̃ua peteĩ mbaʼénte, ha ani hag̃ua oiko joavy pende apytépe; ha katu pejoaju porã hag̃ua peteĩ apytuʼũme ha peteĩ huísiope. 11 Oñemombeʼúgui chéve peẽme, che joykeʼykuéra, umi oĩvagui Cloe rógape, oĩha ñorairõ pende apytépe. 12 Koʼág̃a haʼe hína peteĩteĩ pende apytépe heʼiha: ‘Che haʼe Pablo mbaʼe. ha che Apolos rehegua; ha che Cefas pegua; ha che Cristo rehegua. 13 ¿Ojedividi piko Cristo? ¿oñemosãingo piko kurusúre penderehehápe Pablo? térãpa peñemongarai Pablo rérape? 14 Aagradese Ñandejárape ndaporovautisái haguére avavépe, Crispo ha Gayo añoite. 15 Ani hag̃ua oĩ heʼíva che amongarai hague che rérape. 16 Che amongarai avei Estefanas rógape, ndaikuaái amongaraipa ambuépe. 17 Cristo ndaha'éi chembou va'ekue amongarai haguã, amombe'u haguã marandu porã, ndaha'éi arandu ñe'ẽ rupive, ani haguã Cristo kurusúre ojejapo mba'eve. 18 Pe kurusu ñemombeʼu haʼe umi omanóvape g̃uarã vyrorei; ha katu ñandéve jajesalvávape ĝuarã ha’e Tupã pu’aka. 19 Ñandejára Ñeʼẽme heʼi: “Ahundíta umi iñarandúva arandu, ha amboykéta umi iñarandúva arandu”. 20 Moõpa oĩ pe iñarandúva? moõpa oĩ pe escriba? moõpa oĩ pe ojodiskutíva ko múndope? Tupã piko ndojapói itavy ko yvy ape ári arandu? 21 Upe rire Tupã arandu rupi, ko yvy ape ári ndoikuaái Tupãme, iñarandu rupi opredika osalva haguã umi ojeroviávape. 22 Umi judío ojerure peteĩ milágro, ha umi griego katu oheka arandu. 23 Ha katu ore romombeʼu Cristo oñemosãingo vaʼekue kurusúre, umi hudíope g̃uarã peteĩ ñepysanga, ha griegokuérape g̃uarã tavy; 24 Umi oñehenóivape katu, judío ha griego, Cristo ha'e Tupã pu'aka ha Tupã arandu.
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Ha che, joykeʼykuéra, ajúrõ guare pene rendápe, ndajúi ñeʼẽ porã térã arandu reheve, amombeʼúvo peẽme Tupã testimonio. 2 Che ningo adesidi ndaikuaamoʼãiha mbaʼeve pende apytépe, ndahaʼéiramo Jesucristo ha haʼe oñemosãingo vaʼekue kurusúre. 3 Ha che aime penendive ikangy, kyhyje, ha heta oryrýi. 4 Ha che ñe'ẽ ha che marandu ndaha'éi yvypóra arandu ñe'ẽ oporomondýiva reheve, ha katu Espíritu ha pu'aka ahechauka haguã. 5 Pende jerovia ndaha'emo'ãi yvypóra arandu rehe, Tupã pu'aka rehe. 6 Upéicharõ jepe, roñeʼẽ arandu umi perfékto apytépe, ha ndahaʼéi pe arandu ko múndope, ni umi mburuvichakuéra ko múndope, ndoikóiva mbaʼeve. 7 Ha katu roñe'ẽ Tupã arandu peteĩ ñemiháme, ha'éva arandu kañymby, Tupã omoĩva'ekue ko yvy ape ári ore gloriarã. 8 Upéva ni peteĩva umi mburuvicha ko yvy arigua ndoikuaáiva, oikuaárire hikuái, nomosãi mo'ãi kurusúre Ñandejára omimbipávape. 9 Ñandejára Ñeʼẽme heʼiháicha: “Tesa ndohechái, ni apysa nohendúi ha ndoikéi yvypóra korasõme, umi mbaʼe Ñandejára ombosakoʼíva umi ohayhúvape g̃uarã”. 10 Ha katu Tupã ohechauka ñandéve umíva ijespíritu rupive, pe Espíritu ohesaʼỹijógui opa mbaʼe, heẽ, Tupã mbaʼe ipypukúva. 11 ¿Mbaʼe piko oikuaa yvypóra mbaʼe, ndahaʼéiramo yvypóra espíritu oĩva ipype? upéicha avei Tupã mba'e ndoikuaái avavépe, Tupã Espíritu añónte. 12 Koʼág̃a ndajahupytýi pe espíritu yvórapegua, síno pe espíritu haʼéva Tupãgui; Jaikuaa haguã umi mba'e Tupã ome'ẽva ñandéve gratis. 13 Upe mba'e avei ro'e, ndaha'éi umi ñe'ẽ yvypóra arandu ombo'évape, ha katu Espíritu Santo ombo'éva; ombojojávo umi mba’e espiritual espiritual ndive. 14 Pe kuimba'e tekovépe katu ndoguerohorýi umi mba'e Tupã Espíritu ome'ẽva, chupe guarã tavy, ha ndaikatúi oikuaa, oikuaa porãgui Ñandejára Espíritu. 15 Pe espiritual katu ohusga opa mba'e, ha'e voi avave ndohusgái. 16 ¿Máva piko oikuaa Ñandejára remiandu, haʼe omboʼe hag̃ua chupe? Ha katu jaguereko Cristo apytu'ũ.
109
1 Corintios
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Ha che, joykeʼykuéra, ndaikatúi añeʼẽ peẽme espiritualicha, ha katu carnal-icha, jepe mitã mimi Cristo-peguáicha. 2 Che pomongaru kamby, ndaha'éi so'o reheve, ko'ágã peve ndaikatumo'ãi kuri pegueropu'aka ha ko'ágã peve ndaikatuvéima. 3 Peẽ niko koʼag̃aite peve pende rete vaʼekue, pórke pende apytépe oĩ pe envidia, ñorairõ ha joavy, ¿ndahaʼéi piko peẽ hoteguáva ha peiko yvypóraicha? 4 Peteĩ he'i aja: “Che ha'e Pablo mba'e!” ha ambue katu: Che ha'e Apolosgua; ¿ndaha'éi piko peẽ ho'ogua? 5 ¿Máva piko Pablo, ha mávapa Apolos, ndaha'éirõ umi ministro pejeroviava'ekue rupive, Ñandejára ome'ẽ haguéicha opavavepe? 6 Che añotỹ, Apolos orrega; ha katu Tupã ome’ẽ pe ñembohetave. 7 Upéicharõ, ndahaʼéi pe oñotỹva mbaʼeve, ni pe orregáva; ha katu Tupã ome'ẽva ñemongakuaa. 8 Ko'ágã pe oñotỹva ha pe omboy'úva peteĩnte, ha opavave ohupytyva'erã ipremio imba'apoháicha. 9 Ore niko mba'apohára Tupã ndive. 10 Tupã mborayhu oñemeʼẽva chéve, peteĩ óga apoha iñarandúvaicha, amoĩ pe pyenda, ha ambue omopuʼã hiʼári. Opavave katu toñatende mba'éichapa omopu'ã hi'ári. 11 Avave ndaikatúi omoĩ ambue pyenda, ndaha'éirõ pe oñemopyendava'ekue, ha'éva Jesucristo. 12 Koʼág̃a oĩramo omopuʼãva ko pyenda ári óro, pláta, ita porã, yvyra, ñana, kaʼaguy; 13 Opavave rembiapo ojekuaaukáta, ha ára oikuaaukáta tata rupive. ha pe tata oñehaʼãta opavave yvypóra rembiapo mbaʼeichagua. 14 Oimeraẽva rembiapo opytáva ha'e omopu'ãva'ekue hi'ári, ohupytýta jopói. 15 Oimeraẽva rembiapo ojehapy ramo, operde va'erã, ha'e voi ojesalváta. upéicharõ jepe upéicha tata rupive. 16 Ndapeikuaái piko peẽ haʼeha Tupã tupao, ha pe Tupã Espíritu oikoha pendepype? 17 Oĩramo omongyʼáva Ñandejára témplo, Ñandejára ohundíta chupe; Tupã tupao imarangatúgui, upe tupao peẽ ha'éva. 18 Ani avave oñembotavy ijehe. Oĩramo pende apytépe iñaranduha ko yvy ape ári, toiko itavýva, iñarandu haguã. 19 Pe arandu ko múndope ningo peteĩ tavy Ñandejára renondépe. Ñandejára Ñe'ẽme he'i: “Ha'e ojagarra umi iñarandúvape iñarandu rupi”. 20 Ha jey: Ñandejára oikuaa umi iñarandúva remiandu, haʼekuéra ndaivaiha. 21 Upévare ani avave oñembotuicha yvypórare. Opa mba'e niko pende mba'e; 22 Tahaʼe Pablo, Apolos, Cefas, térã ko múndo, térã tekove, térã ñemano, térã umi mbaʼe oĩva koʼág̃a, térã umi mbaʼe oútava. opavave nemba’e; 23 Ha peẽ haʼe Cristo mbaʼe; ha Cristo ha'e Tupã mba'e. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Peteĩ kuimbaʼe tohecha ñandéve Cristo rembiguái ha Ñandejára ñemigua sãmbyhyhára ramo. 2 Avei umi mayordomo ojejerure peteĩ kuimbaʼépe jeroviaha.
110
3 Ha katu chendive hae pete mbae michĩeterei che ajehusga haguã penderehe, térã yvypóra huísio rupive: heẽ, ndahusgái chejehegui. 4 Ndaikuaáigui mbaʼeve chejehegui; ha'e ramo jepe ndajehusgái ko'ã mba'e rupi, ha pe chehusgáva katu ha'e Ñandejára. 5 Upévare, ani pehusga mba'eve pe ára mboyve, ou peve Ñandejára, ha'e omohesakãta umi mba'e kañymby pytũmbýpegua, ha ohechaukáta pene korasõ rembipota. 6 Ha che ermanokuéra, koʼã mbaʼe añembohasa chejehe ha Apolospe pende rehehápe. peikuaa haguã ore pype ani haguã pepensa yvypórare pe ojehaíva ári, ani haguã avave pende apytépe oñembotuicha ojuehe. 7 ¿Máva piko nembojoavy ambuégui? ha mba'e piko reguereko nererrecibíri? ko'ágã rehupyty ramo, mba'ére piko reñemomba'eguasu, nerehupytýiramoguáicha? 8 Koʼág̃a peẽ peñemyenyhẽ, koʼág̃a peẽ pereko heta mbaʼe porã, peẽ rréiramo ore rréi. 9 Che aimo'ã Tupã ñande apóstol-kuérape omoĩ hague ipahaitépe, ñamoĩ haguéicha ñamano haguã. 10 Ore itavy Cristo rehehápe, ha peẽ katu iñarandu Cristope. ore kangy, ha katu peẽ imbarete; peẽ peñemombaʼeguasu, ha katu ore roñemboyke. 11 Koʼág̃a peve mokõivéva ñañembyahýi, ñande yʼuhéi, ha ñañemonde ao, ha ñañembyepoti, ha ndajarekói peteĩ lugár jaiko hag̃ua; 12 Ha romba'apo, romba'apóvo ore po rupive. jajepersegívo, jahasa asy. 13 Ore roñembotavy, rojerure asy, rojejapo ko yvy ky'aicha, ha ko'ágã peve opa mba'e ro'y. 14 Ndahaíri koʼã mbaʼe pomotĩ hag̃ua, péro pomomarandu che raʼykuéra ahayhuetévaicha. 15 Peguerekóramo jepe diez mil mbo'ehára Cristo-pe, ndaperekói heta túva. 16 Upévare ajerure peẽme, peiko che seguidor ramo. 17 Upévare amondo peẽme Timoteo, haʼéva che raʼy ahayhuetéva, ha ijeroviaha Ñandejárare, penemomanduʼátava che rape oĩvare Cristo-pe, amboʼeháicha oparupiete opa tupaópe. 18 Koʼág̃a oĩ oñembotuicháva, haʼete ku ndajuséiva pene rendápe. 19 Ha katu pyaʼe ajúta pene rendápe, Ñandejára oipotáramo, ha ndahaʼéi aikuaáta umi oñembotuicháva ñeʼẽ, síno pe puʼaka. 20 Tupã Rréino ndaha'éi ñe'ẽ rupive, pu'aka rupive uvei. 21 Mba'e piko peipota? ajútapa pene rendápe peteĩ vastón reheve, térã mborayhúpe, ha espíritu manso reheve? MOAKÃHA 5 rehegua 1 Omombe'u jepi pende apytépe oĩha tekovai, ha umi tekovai ndaha'éiva héra umi tetã ambuegua apytépe, peteĩva oguerekoha itúva rembireko. 2 Ha peñembotuicha, ha napeñembyasyvéi, ojepeʼa hag̃ua pende apytégui pe ojapo vaʼekue ko mbaʼe. 3 Che ningo aimevaʼekue che retepýpe, péro aimevaʼekue espíritupe, ahusgáma pe ojapo vaʼekuére koʼã mbaʼe. 4 Ñande Ruvicha Jesucristo rérape, peñembyaty vove, ha che espíritu, ñande Ruvicha Jesucristo pu'aka reheve. 5 Ome'ẽ haguã peichagua Satanáspe oñehundi haguã hete, ikatu haguã pe espíritu ojesalva Ñandejára Jesús árape.
1 Corintios
6 Naiporãi peñembotuicha. ¿Ndapeikuaái piko pe levadura michĩmi olevaduraha opa mba'e? 7 Pemopotĩ pe levadúra tuja, peiko haguã peteĩ mba'e rykue pyahu ramo, peẽ pende levadura'ỹvaicha. Ñande Páskua Jesucristo jepe oñekuave'ẽ ñanderehehápe. 8 Upévare jajapo pe arete, ndahaʼéi levadúra tujápe, ni levadúra ivaíva ha tekovai reheve; ha katu pe pan levadura’ỹva reheve, ipy’aite guive ha añeteguápe. 9 Che ahai peẽme peteĩ kuatiañeʼẽme ani hag̃ua pejoaju umi hekovaívandi. 10 Upéicharõ jepe, ndahaʼéi umi hekovaíva ndive ko múndope, térã umi oipotaitéva ndive, umi oporomondýiva ndive, térã umi oadoráva taʼanga ndive. upérõ tekotevẽgui pesẽ ko yvy ape ári. 11 Ha koʼág̃a katu ahai peẽme ani hag̃ua peñemoirũ, peteĩ kuimbaʼe ojeheróva joykeʼy, haʼéramo peteĩ hekovaíva, térã imbaʼehorýva, térã oadoráva taʼanga, térã ojahéiva, térã okaʼúva térã oporomondýiva; péichagua ndive no ani haguã ho'u. 12 Mba'e piko ajapova'erã ahusga haguã umi okápe oĩvape avei? ¿ndapehusgái piko umi oĩvape hyepýpe? 13 Ha'e gui Nhanderuete'ỹ ohusga. Upévare pemomombyry pende apytégui upe iñañáva.
14 Ha Tupã mokõivéva omopuʼã Ñandejárape, ha avei ñanemopuʼãta ipuʼaka rupive. 15 Ndapeikuaái piko pende rete haʼeha Cristo rete? ¿Ajagarrátapa Cristo retekuéra, ha ajapo chuguikuéra peteĩ kuña rekovai rete? Ñandejára tojoko. 16 Mbaʼépa? Ndapeikuaái piko pe oñembojoajúva peteĩ kuña rekovai ndive peteĩ tete? mokõigui, he’i, ha’éta peteĩ tete. 17 Pe oñembojoajúva Ñandejára ndive katu peteĩ espíritu. 18 Pekañy pe tekovaígui. Opa angaipa kuimba'e ojapóva hete okaháre; Pe hekovaíva katu opeka hete rehe. 19 Mbaʼépa? ndapeikuaái pende rete ha'eha pe Espíritu Santo oĩva pendepype tupao, peguerekóva Tupãgui, ha ndaha'éi pende mba'e? 20 Peẽ pejejogua hepykuépe, upévare pemomba'e guasu Tupãme pende rete ha pende espíritu rupive, ha'éva Tupã mba'e. MOAKÃHA 7 rehegua 1 Koʼág̃a umi mbaʼe pehaivaʼekuére chéve: Iporã peteĩ kuimbaʼe ndopokói kuñáre. 2 Upéicharõ jepe, ani hag̃ua hekovai, káda kuimbaʼe toguereko hembireko tee, ha káda kuña toguereko iména. 3 Pe ména tomeʼẽ imbaʼeporã hembirekópe, ha upéicha avei pe tembireko tomeʼẽ iménape. 4 Tembireko ndoguerekói pu'aka hetegui, iména uvei. 5 Ani pembotavy ojupe, ndahaʼéiramo peteĩ ñeʼẽme peteĩ tiémpore, peñemeʼẽ hag̃ua ayuno ha ñemboʼépe; ha peñembyaty jey, ani haguã Satanás penembotavy pende incontinencia rehe. 6 Ha katu añeʼẽ upéva permiso rupive, ha ndahaʼéi tembiapoukapy rupive. 7 Aipotaiterei ningo enterove kuimbaʼe haʼe cheichaite avei. Peteĩteĩ katu oguereko Tupã jopói hekopete, peteĩva péicha, ha ambue katu upe rire. 8 Upévare haʼe umi nomendáivape ha umi viúdape: Iporãta chupekuéra opytáramo cheichaite avei. 9 Ha'e kuéra katu ndaikatúiramo ojejoko, tomenda, iporãvégui omenda, ohapy rangue. 10 Ha umi omendávape che amanda, ha katu ndaha'éi che, ha katu Ñandejára: “Ani pe tembireko ojei iménagui. 11 Ha ohóramo, topyta omenda'ỹre térã toñemoporã iména ndive. 12 Umi ambuépe katu che añe'ẽ, ndaha'éi Ñandejára: Oimérõ peteĩ ermáno hembireko ndogueroviáiva, ha ovy'a oiko hendive, ani omosẽ chupe. 13 Ha pe kuña iména ndogueroviáiva, ha oipotáramo oiko hendive, ani oheja chupe. 14 Pe ména ndojeroviáivape oñemomarangatu hembireko rupive, ha pe tembireko ndogueroviáiva oñemomarangatu iména rupive. ha katu koʼág̃a imarangatupa hikuái. 15 Pe ndogueroviáiva ohóramo, toho. Peteĩ ermáno térã peteĩ ermána noĩri tembiguáiramo koʼãichagua kásope, Ñandejára katu ñanerenói pyʼaguapýpe. 16 Mba'e piko reikuaa, hembireko, resalvátapa ne ménape? térã mba'éicha piko reikuaa, kuimba'e, resalvátapa ne rembirekópe? 17 Ha Tupã ome'ẽ haguéicha peteĩ teĩme, Ñandejára ohenói haguéicha peteĩ teĩme, toguata. Ha upéicha aordena opa tupaópe.
MOAKÃHA 6 rehegua 1 ¿Oĩpa pende apytégui, oguerekóramo peteĩ mbaʼe ivaíva ótrondi, oho pe léipe umi hekojojáva renondépe, ha ndahaʼéi umi imarangatúva renondépe? 2 Ndapeikuaái piko umi imarangatúva ohusgataha ko yvy ape ári? ha pe yvóra ojehusgátaramo penderehe, napedereséi piko pehusga umi mbaʼe michĩvéva? 3 Ndapeikuaái piko rohusgataha ángel-kuérape? mboy mba’e piko hetave mba’e ohóva ko tekovépe? 4 Upéicharõ, peguerekóramo huísio umi mbaʼe oikóvare ko tekovépe, pemoĩ chupekuéra ohusga hag̃ua umi mbaʼe michĩvévape iglésiape. 5 Añe'ẽ pene motĩme. ¿Péicha piko ndaiporiha peteĩ kuimba'e iñaranduva pende apytépe? nahániri, ndahaʼéi peteĩ ikatútava ohusga ijoykeʼykuéra apytépe? 6 Pe ermáno katu oho léipe ermáno ndive, ha upéva umi ndogueroviáiva renondépe. 7 Koʼág̃a katu oĩ vaieterei pende apytépe, peho haguére pe léi ojuehe. Mba'ére piko ndapejaposéi ivaíva? mba'ére piko ndapehejavéima peñembotavy? 8 Nahániri, pejapo ivaíva, ha pembotavy, ha upéva pende joykeʼykuérape. 9 Ndapeikuaái piko umi hekojojáva ndohupytymoʼãiha Tupã rréino? Ani peñembotavy, ani umi hekovaíva, ni umi oadoráva ta'anga, ni umi oporomoakãratĩva, ni kuña, ni umi ojahéiva yvypóra ndive. 10 Umi mondaha, ni oipotaitereíva, ni oka'úva, ni ojahéiva, ni oporomondýiva, ndohupytýi Tupã Rréino. 11 Peẽ apytégui oĩ vaʼekue upéicha, péro peẽ pejejohéi, péro peñemomarangatu, péro peẽ pejehusga Ñandejára Jesús rérape ha ñande Tupã Espíritu rupive. 12 Opa mba'e ojeheja chéve, ha katu opa mba'e naiporãi. 13 Tembi'u tyekue rehe, ha tyekue tembi'urã, Tupã katu ohundíta chupe ha chupekuéra. Ko'ágã pe tete ndaha'éi tekovairã, Ñandejárape guarã uvei; ha Ñandejára hete rehehápe.
111
1 Corintios
MOAKÃHA 8 rehegua
18 Oĩ piko oñehenóiva oñesirkunsida haguã? ani oñesirkunsidái. ¿Oĩpa oñehenóiva noñesirkunsidáivape? ani oñesirkunsida chupe. 19 Pe sirkunsida ndahaʼéi mbaʼeve, ha pe noñesirkunsidái ndahaʼéi mbaʼeve, síno ñakumpli Ñandejára mandamientokuéra. 20 Opavave topyta pe ñehenói oñehenói haguépe. 21 Nde piko reñehenói tembiguái ramo? Ani reñangareko hese, ha katu reñemosãsóramo, eipuru uvei. 22 Pe oñehenóiva Ñandejárape, ha'égui tembiguái, ha'e Ñandejára rembiguái. 23 Peẽ pejejogua peteĩ mbaʼe repy reheve; ani peiko yvypóra rembiguái ramo. 24 Che pehẽngue kuéra, opavave toiko Tupã ndive, pe oñehenói haguépe. 25 Ko'ágã vírgen rehe ndarekói Ñandejára rembiapoukapy, ha katu ame'ẽ che huísio, Ñandejára oiporiahuvereko haguéicha che jeroviaha. 26 Upévare aimoʼã upéva iporãha koʼág̃a jehasa asype g̃uarã, haʼe, iporãha peteĩ kuimbaʼépe g̃uarã upéicha. 27 Rejejokua piko ne rembireko ndive? peheka ani haguã pejepoi. ¿Rejepoi piko nde rembirekógui? ani peheka tembireko. 28 Ha katu ha remendáramo, nderejapói angaipa; ha peteĩ kuñataĩ omendáramo, ndopekaivaʼekue. Upéicharõ jepe, ko'ãichagua oguerekóta jehasa asy hetepýpe, che katu poheja rei. 29 Che ermanokuéra, ko'ã mba'e ha'e pe ára mbykymi. 30 Ha umi hasẽva, hasẽramoguáicha; ha umi ovyʼáva, ndovyʼáiramoguáicha; ha umi ojoguáva, ndoguerekóiramoguáicha; 31 Ha umi oiporúva ko múndo, ndoikóiramo ojahéi hese. 32 Péro che poipotaiterei ningo añatendeʼỹre. Pe nomendáiva ojepy'apy umi mba'e Ñandejára mba'évare, mba'éichapa ombovy'a Ñandejárape. 33 Pe omendáva katu ojepyʼapy umi mbaʼe oikóvare ko múndope, ikatu hag̃uáicha ombovyʼa hembirekópe. 34 Ojoavy avei tembireko ha kuñataĩ. Pe kuña nomendáiva ojepy'apy Ñandejára mba'ére, hete ha ijespíritu imarangatu haguã, ha pe omendáva katu ojepy'apy ko yvy ape ári, ombovy'a haguã iménape. 35 Ha péva añeʼẽ pendejehegui; ndahaʼéi amombo hag̃ua peẽme ñuhã, ha katu pe iporãvare, ha peñatende hag̃ua Ñandejárape peñembotavyʼỹre. 36 Oĩramo oimoʼãva hekopeʼỹha imitãkuña ndive, haʼe ohasáramo pe yvoty hiʼag̃aite guive, ha oikotevẽ ojerure upéva, tojapo haʼe oipotáva, haʼe ndopekamoʼãi, tomenda hikuái. 37 Upevére pe oñemboʼýva ikorasõme, natekotevẽiva, ha katu oguerekóva puʼaka hembipota ári, ha odesidíva ikorasõme oñongatutaha ivírgen, ojapo porã. 38 Upéicharõ, pe omendáva chupe omenda hag̃ua, ojapo porã. Pe nomendáiva chupe omenda haguã katu, ojapo porãve. 39 Tembireko ojejoko pe léi rupive iména oikove aja; ha katu iména omanóramo, haʼe oĩ sãso omenda hag̃ua haʼe oipotávare; Ñandejárape añoite. 40 Ha'e katu ovy'ave opytáramo upéicha, che aikuaauka rire.
1 Ko'ágã umi mba'e oñekuave'ẽva ta'ãngamýipe, jaikuaa opavave jaikuaaha. Pe mba’ekuaa ombotuicha, pe mborayhu katu omopu’ã. 2 Ha oĩramo oimoʼãva oikuaaha mbaʼeve, ndoikuaái gueteri mbaʼeve oikuaavaʼerãháicha. 3 Péro oĩramo ohayhúva Ñandejárape, upéva ojekuaa chupe. 4 Upévare jaʼu jave umi mbaʼe oñekuaveʼẽva sakrifísioramo taʼangakuérape, jaikuaa peteĩ taʼanga ndahaʼeiha mbaʼeve ko yvy ape ári, ha ndaiporiha ambue Tupã peteĩnte. 5 Oĩramo jepe umi oñehenóiva tupã, taha'e yvága térã yvy ape ári, (oĩháicha heta tupã ha heta mburuvichakuéra). 6 Ha katu ñandéve g̃uarã peteĩnte oĩ Tupã, pe Túva, haʼe hína opa mbaʼe ha ñande pype; ha peteĩ Ñandejára Jesucristo, ha'e rupi opa mba'e, ha ñande ha'e rupi. 7 Opavave ndoikuaái mba'eve, oĩgui conciencia ko'ãga peve ho'úva ta'ãnga ta'ãngamýime. ha ikonsiénsia ikangy rupi oñemongyʼa. 8 Pe tembi'u katu nañandeme'ẽi Tupãme. ni, ndaja’úiramo, ndaha’emo’ãi ivaivéva. 9 Péro eñatendéke ani hag̃ua mbaʼeveichavérõ ko lívre reguerekóva oiko peteĩ ñepysanga umi ikangyvévape g̃uarã. 10 Oĩramo nde recháva reguerekóva mbaʼekuaa reguapyha rekaru hag̃ua pe taʼanga témplope, noñemokyreʼỹmoʼãi pe ikangyvéva ikonsiénsia hoʼu hag̃ua umi mbaʼe oñekuaveʼẽva taʼangakuérape. 11 Ha ne kuaapy rupi omanóta pe joykeʼy ikangy, Cristo omano hague? 12 Ha katu pepeka péicha joykeʼykuéra rehe, ha pembojere ikonsiénsia ikangýva, pepeka Cristo kóntrape. 13 Upévare, tembiʼu ombopochýramo che joykeʼýpe, ndaʼumoʼãi soʼo ko múndo oĩ aja, ani hag̃ua ambopochy che joykeʼýpe. MOAKÃHA 9 rehegua 1 ¿Ndahaʼéi piko che apóstol? ndaha'éi piko che sãso? ndahechái piko Jesucristo ñande Ruvicha? ¿ndahaʼéi piko peẽ che rembiapo Ñandejárape? 2 Che ndaha'éiramo apóstol ambue tapichápe guarã, katuete che ha'e peẽme guarã. 3 Che ambohovái umi cherechávape: 4 ¿Ndajarekói piko puʼaka jaʼu ha jayʼu hag̃ua? 5 ¿Ndajarekói piko puʼaka jagueraha hag̃ua peteĩ hermana, peteĩ tembireko, ambue apóstol-kuéraicha, ha Ñandejára joykeʼykuéra ha Cefas-icha? 6 Térã che ha Bernabé añoite, ¿ndaipóri piko podér roheja hag̃ua rombaʼapo? 7 ¿Máva piko oho ñorairõme haʼe oipotaháicha? ¿Máva piko oñotỹ parralty ha ndo'úi hi'agui? Térã mávapa omongaru peteĩ ovecha atýpe, ha ndo'úi ovecha kamby? 8 Che haʼe koʼã mbaʼe peteĩ kuimbaʼéicha? térã ndeʼíri avei pe léi upéicha? 9 Moisés Léipe heʼi: “Ani remboty pe tóro opyrũva trígo juru”. ¿Oñangarekópa Tupã vakakuérare? 10 Térãpa heʼi upéva ñanderehehápe? Ñande rehehápe, katuete, ojehai ko'ãva: Pe oaráva oarado haguã esperanza reheve. ha pe otyryrýva ñehaʼarõme, oparticipa hag̃ua iñehaʼarõgui.
112
1 Corintios
11 Roñotỹ ramo peẽme umi mbaʼe espiritual, ¿tuicha piko romonoʼõramo pene mbaʼe roʼo? 12 Oĩramo ótro opartisipáva ko podér pende ári, ¿ndahaʼéi piko ore roipotave? Upéicharamo jepe ndoroiporúi ko pu’aka; ha katu pehasa asy opa mba'e, ani haguã jajoko Cristo evangelio. 13 Ndapeikuaái piko umi oservíva mbaʼe marangatúre oikoha umi mbaʼe oĩvare pe témplope? ha umi oha'arõva altar-pe, oparticipa altar ndive? 14 Upéicha avei Ñandejára o’ordena umi omoherakuãva pe evangelio oikove haĝua pe evangelio-gui. 15 Che katu ndaipurúi mba'eve ko'ã mba'e, ha ndahaíri ko'ã mba'e ojejapo haguã cherehe upéicha, iporãvégui amano, avave omboyke rangue che ñemomba'eguasu. 16 Amombe'u ramo jepe pe marandu porã, ndarekói mba'eve añemomba'eguasu haguã. heẽ, aikói chéve, napredikáiramo pe evangelio! 17 Che ajapóramo ko mba'e che py'aite guive, areko peteĩ jopói, ha che aipotáramo jepe, oñeme'ẽ chéve pe marandu porã ñeme'ẽ. 18 ¿Mbaʼépa che recompensa upéicharõ? Añetehápe, amombe'u vove pe marandu porã, ajapo haguã Cristo marandu porã, ani haguã aiporu vai che pu'aka marandu porãme. 19 Che sãsóramo jepe opa yvypóragui, chejehegui opavave rembiguái, ahupyty haguã hetave mba'e. 20 Ha judío-kuérape oiko chehegui peteĩ judíoicha, ahupyty hag̃ua judíokuérape; umi oĩvape pe léi poguýpe, pe léi poguýpeguáicha, ahupyty hag̃ua umi oĩvape pe léi poguýpe. 21 Umi ndoikóivape léi, haʼete ku ndoikóiva pe léi, (ndahaʼéi ningo Ñandejára léiʼỹre, síno Cristo léi poguýpe), ikatu hag̃uáicha ahupyty umi ndorekóivape léi. 22 Umi ikangyvévape g̃uarã chekangy, ahupyty hag̃ua umi ikangyvévape. 23 Ha péva ajapo pe marandu porã rehehápe, ikatu haguã aparticipa penendive. 24 Ndapeikuaái piko umi oñani vaʼekue peteĩ karrérape oñaniha enterovépe, péro peteĩnte orresivi pe jopói? Upévare peñani, pehupyty haguã. 25 Ha opa kuimbaʼe oñehaʼãva ipuʼaka hag̃ua, ipyʼaguapy opa mbaʼépe. Koʼág̃a ojapo hikuái ohupyty hag̃ua peteĩ koróna oñembyaíva; ha katu ñande peteĩ incorruptible. 26 Upévare che añani, ndahaʼéi ajeroviaʼỹvaicha; upévare che añorairõ, ndaha'éi peteĩ oinupãvaicha yvytu. 27 Che katu aime che rete poguýpe ha amoĩ che poguýpe, ani haguã amombe'u rire ambue tapichápe, che voi aiko peteĩ mba'e ojehekýiva.
7 Ani avei peiko taʼanga adoráva, oĩ haguéicha ijapytepekuéra; He'iháicha Ñandejára Ñe'ẽme: “Umi tavaygua oguapy okaru ha hoy'u haguã, ha opu'ã oñembosarái haguã”. 8 Ani avei jajapo hekovai, oĩháicha ijapytepekuéra ojapovaʼekue, ha peteĩ árape hoʼa veinte mil. 9 Ani avei ñañehaʼã Crístope, oĩháicha ijapytepekuéra oñehaʼã vaʼekue, ha ohundi mbói. 10 Ani peñeʼẽrendu, oĩháicha ijapytepekuéra oñeʼẽvaʼekue, ha oñehundi pe ohundívagui. 11 Opa ko'ã mba'e ojehu chupekuéra techapyrã ramo, ha ojehai ñane momarandu haguã, ha'e kuéra og̃uahẽma ko yvy paha. 12 Upévare pe oimoʼãva oñemboʼyha, toñatende ani hag̃ua hoʼa. 13 Ndaipóri mba'eveichagua jepy'ara'ã peẽme guarã, ndaha'éirõ yvypórape guarãnte, Tupã katu ijeroviapy, ndohejamo'ãi peñepy'ara'ã peẽ ikatu haguãicha. ha katu pe tentasión ndive ojapóta avei tape pekañy hag̃ua, ikatu hag̃uáicha pegueropuʼaka. 14 Upévare, che ahayhuetéva, pekañy taʼanga adorágui. 15 Che añeʼẽ kuimbaʼekuéra iñarandúvapeguáicha; pehusga che ha'éva. 16 Pe kópa rohovasáva, ¿ndahaʼéi piko Cristo ruguy komunión? Pe mbujape ñambyaíva, ndaha’éi piko Cristo rete joaju? 17 Ñande heta rupi, peteĩ mbujape ha peteĩ tete, opavave ja’u peteĩ mbujape. 18 Péina Israel ho'oháicha, ¿ndaha'éi piko umi ho'úva sacrificio-gui oparticipa altar-pe? 19 Mba'épa ha'e upéicharõ? pe ta'anga ha'eha oimeraẽ mba'e, térã pe oñekuave'ẽva sacrificio ramo ta'angakuérape? 20 Che katu ha'e umi mba'e gentil-kuéra oikuave'ẽva, ha'ekuéra oikuave'ẽ añape, ndaha'éi Tupãme. 21 Ndaikatúi peyʼu Ñandejára kópa ha mbaʼepochy kópa. 22 ¿Ñandejára piko ñambopochy Ñandejárape? ñanembareteve piko chugui? 23 Opa mba'e ojeheja chéve guarã, ha katu opa mba'e naiporãi. 24 Aníke avave oheka imbaʼéva, káda uno oheka ótro rrikésa. 25 Opa mba'e oñevende va'ekuére, pe'u ha ani peporandu pene konsiénsia rehehápe. 26 Yvy niko Ñandejára mba'e ha henyhẽva. 27 Oĩramo umi ndogueroviáiva penerenóiramo peteĩ karu guasúpe, ha peẽ pehose ramo. oimeraẽ mba'e oñemoĩva pene renondépe, pekaru ha ani peporandu pene conciencia rehehápe. 28 Oĩramo he'íva peẽme: ‘Kóva oñekuave'ẽ mymbajuka ramo ta'ãngamýipe, ani pe'u pe omombe'u va'ekue ha pene konsiénsia rehehápe. 29 Che ha'e, ndaha'éi ne conciencia, ha'e pe ambuéva, mba'ére piko che libertad ojehusga ambue conciencia rupive? 30 Che py'aporã rupi aparticipa ramo, mba'ére piko oje'e ivaíva cherehe aagradese haguére? 31 Pekaru térã pey'u térã oimeraẽ mba'e pejapóva, pejapo opa mba'e pemomba'eguasu haguã Tupãme. 32 Ani peme'ẽ mba'eve ivaíva, taha'e judíope, ni umi tetã ambueguápe, ni Tupã iglésiape.
MOAKÃHA 10 rehegua 1 Hiʼarive, joykeʼykuéra, ndaipotaiete peikuaaʼỹ, mbaʼéichapa opa ñande rukuéra oĩ hague arai guýpe, ha opavave ohasa pe yguasu rupi; 2 Ha opavave oñemongarai Moiséspe arai ha yguasúpe; 3 Ha opavave hoʼu peteĩchagua soʼo espiritual; 4 Opavave hoy'u peteĩ mba'yru espiritual, hoy'úgui hikuái upe Ita espiritual oúva hapykuéri, ha upe Ita ha'e Cristo. 5 Heta ijapytepekuéra katu Tupã ndoguerohorýi, oñehundi haguére hikuái pe desiértope. 6 Koʼág̃a koʼã mbaʼe haʼe vaʼekue ore ehémplo, ani hag̃ua roipotaiterei mbaʼe vai, haʼekuéra oipotaháicha avei.
113
1 Corintios
33 Che aipotaháicha opa yvypórape opa mbaʼépe, ndahaʼéi ahekáva che mbaʼe porã, síno heta tapichápe g̃uarã, ikatu hag̃uáicha ojesalva hikuái. MOAKÃHA 11 rehegua 1 Peẽ chemoirũ, che aikoháicha Cristo-pe. 2 Koʼág̃a pomombaʼeguasu, joykeʼykuéra, penemanduʼa haguére cherehe opa mbaʼépe, ha peñongatu umi ordenanza, ameʼẽ haguéicha peẽme. 3 Ha katu aipota peikuaa, opavave kuimbaʼe akã haʼeha Cristo; ha pe kuña akã haʼe pe kuimbaʼe; ha Cristo akã haʼe Tupã. 4 Opa kuimba'e oñembo'éva térã oprofetisáva, ojaho'i iñakã, omotĩ iñakã. 5 Péro opa kuña oñemboʼéva térã oprofetisáva iñakãʼỹre, omotĩ iñakã, pórke upéva ningo peteĩnte oñeñakãrapuʼãramoguáicha. 6 Pe kuña noñeñandúiramo, toñeikytĩ avei chupe. 7 Kuimba'e ndojaho'iva'erã iñakã, ha'égui Tupã ra'ãnga ha oñemomba'eguasúva. 8 Pe kuimbaʼe ningo ndahaʼéi pe kuñágui; ha katu pe kuimba'e kuña. 9 Pe kuimbaʼe ndojejapói avei kuñáme g̃uarã; pe kuña katu pe kuimba'épe guarã. 10 Upévare pe kuña oreko vaʼerã podér iñakã ári umi ánhel káusare. 11 Upevére ni pe kuimbaʼe ndoikói kuñaʼỹre, ni pe kuña kuimbaʼeʼỹre, Ñandejárape. 12 Kuña ouháicha kuimba'égui, upéicha avei kuimba'e kuña rupive; ha katu opa mba'e Tupã mba'e. 13 Pehusga pendejehe, ¿oĩ porã piko peteĩ kuña oñembo'e Tupãme ojejaho'i'ỹre? 14 Napenemboʼéi piko pe tekoha voi, peteĩ kuimbaʼe iñakãrague puku ramo, haʼeha peteĩ mbaʼe otĩva chupe g̃uarã? 15 Peteĩ kuña iñakãrague puku ramo, upéva omombaʼeguasu chupe, pórke oñemeʼẽ chupe iñakãrague ojejahoʼi hag̃ua. 16 Péro oĩramo ojodiskutíva, ndoroguerekói koʼãichagua kostúmbre, ni Ñandejára iglésiakuéra. 17 Koʼág̃a ko amombeʼúvape peẽme napemombaʼeguasúi, ndahaʼéi peñembyaty hag̃ua iporãve hag̃ua, ha katu ivaivévape g̃uarã. 18 Tenonderãite, peñembyaty jave tupaópe, ahendu oĩha joavy pende apytépe; ha che arovia en parte. 19 Pende apytépe oĩ vaʼerã avei umi rresisión, ikatu hag̃uáicha ojekuaa pende apytépe umi ojeguerohorýva. 20 Peñembyaty vove peteĩ hendápe, ndaha'éi pekaru haguã Ñandejára karu guasu. 21 Okaru jave opavave okaru, ha peteĩ iñembyahýi ha ambue katu oka'u. 22 Mbaʼépa? ¿ndapeĩri piko óga pekaru ha pey'u haguã? Térã pemboyke Tupã iglésia, ha pemotĩ umi ndorekóivape? Mba'épa ha'éta peẽme? piko romomba'eguasúta ko mba'épe? Che nachemomba'eguasúi. 23 Che ningo arresivi Ñandejáragui pe ameʼẽ vaʼekue peẽme: Ñandejára Jesús pe pyhare oñetraisiona haguépe ojagarra hague mbuja. 24 Upéi ome'ẽvo aguyje, omboja'o ha he'i: “ Pegueraha ha pekaru, kóva ha'e che rete oñembyaíva peẽme guarã.
114
25 Upéicha avei, okaru rire ojagarra pe kópa ha heʼi: “ Ko kópa haʼe hína pe testamento pyahu che ruguype. 26 Pe’u aja ko mbuja ha pey’u aja ko kópa, pehechauka Ñandejára omanoha ha’e ou peve. 27 Upévare oimeraẽ hoʼúva ko mbujape, ha hoyʼúva ko Ñandejára kópa, ndovaléiramo, oguerekóta kulpávle Ñandejára rete ha ruguy rehe. 28 Peteĩ kuimbaʼe tojepyʼamongeta ijehe, ha upéicha toʼu upe pan ha toyʼu upe kópa. 29 Pe ho'úva ha hoy'úva hekope'ỹ, ho'u ha hoy'u oñekondena haguã ijehegui, ndohechakuaái Ñandejára rete. 30 Upévare heta pende apytépe ikangy ha hasýva, ha heta oke. 31 Ñande jajehusgaséramo, ndajahusgái vaʼerãmoʼã. 32 Ha katu jajehusga vove, andejra okastiga, ani hagua ñañekondena ko mundo ndive. 33 Upévare, che joykeʼykuéra, peñembyaty vove pekaru hag̃ua, pepyta ojupe. 34 Oĩramo iñembyahýiva, tokaru hógape; ani haguã peju oñondive peñekondena haguã. Ha umi hembýva amoĩta orden-pe aju vove. MOAKÃHA 12 rehegua 1 Che pehẽnguekuéra, umi don espiritual rehegua, ndaipotaiete peẽ peikuaa’ỹva. 2 Peikuaa peẽ haʼe hague gentil, pejegueraha koʼã taʼanga iñeʼẽngúvape, pejegueraha haguéicha jepe. 3 Upévare aikuaauka peẽme, avave oñe'ẽva Tupã Espíritu rupive, he'iha Jesúspe oñemaldeciha. 4 Koʼág̃a oĩ opaichagua don, péro peteĩ espíritu. 5 Ha oĩ joavy administración-kuéra rehegua, ha katu peteĩnte Ñandejára. 6 Ha oĩ opaichagua tembiapo, ha katu haʼe peteĩnte Tupã ombaʼapóva opa mbaʼépe opa mbaʼépe. 7 Péro pe espíritu espíritu omeʼẽ káda persónape ideprovécho hag̃ua. 8 Peteĩvape oñemeʼẽ pe Espíritu rupive pe ñeʼẽ arandu; ambuépe katu ñe'ẽ mba'ekuaa rehegua peteĩ Espíritu rupive; 9 Ambuépe jerovia peteĩ Espíritu rupive. ambuépe umi don omonguera haguã peteĩ Espíritu rupive; 10 Ambuépe katu umi milagro ojejapóva; ambue profesíape; ambuépe ohechakuaa espíritu-kuéra; ambuépe opaichagua ñe’ẽ; ambuépe katu ñe'ẽ ambuéva ñe'ẽ ñe'ẽ. 11 Ha opa koʼã mbaʼe ningo peteĩnte Espíritu ojapo, ha ombojaʼo peteĩ teĩme haʼe oipotaháicha. 12 Pe tete peteĩnte ha oguereko heta pehẽngue, ha opa umi pehẽngue peteĩ tete rehegua heta ramo, peteĩ tete peteĩnte. 13 Peteĩ Espíritu rupive opavave ñañemongarai peteĩ tetepe, tahaʼe hudío térã gentil, tahaʼe tembiguái térã isãsóva. ha opavave oñemboy’u peteĩ Espíritu-pe. 14 Pe tete ndahaʼéi peteĩ párte, síno heta. 15 Pe py he'íramo: Ndaha'éigui po, ndaha'éi ñande rete rehegua. ¿ndaha'éi piko upévare ñande rete rehegua? 16 Ha pe apysa he'íramo: Ndaha'éigui tesa, ndaha'éi tete rehegua. ¿ndaha'éi piko upévare ñande rete rehegua? 17 Pe tete kompletoite haʼérire peteĩ tesa, ¿moõpa oĩ vaʼekue pe ohendúva? Pe enterovéva ohendúrire, moõpa oĩ raʼe pe hyakuã asýva? 18 Koʼág̃a katu Tupã omoĩ peteĩ tete hetepýpe, haʼe oipotaháicha.
1 Corintios
19 Ha enterove haʼérire peteĩ tete, ¿moõpa oĩ vaʼekue pe tete? 20 Koʼág̃a katu heta hete, peteĩnte hete. 21 Ha pe tesa ndaikatúi he'i ipope: Natekotevẽi nderehe, ha pe akã che py peve ndaikatúi he'i: Natekotevẽi nderehe. 22 Nahániri, hetaiteve umi ñande rete pehẽngue, ha'etévaicha ikangyvéva, oñeikotevẽve. 23 Ha umi tete pehẽngue, ñaimoʼãva saʼive oñemombaʼeguasuha, koʼãvape ñamombaʼeguasuve; ha ñande pehẽnguekuéra naiporãiva oreko hetaiteve iporãva. 24 Natekotevẽi ñande rete iporãva, Tupã katu ombopiro'y ñande rete, ha omomba'eguasuvévo pe ipehẽngue ofaltávape. 25 Ani haguã oiko ñemboja'o ñande retepýpe; ha katu umi miembro oguerekova’erãha peteĩchagua ñangareko ojuehe. 26 Ha peteĩ tete ohasa asýramo jepe, opa umi tete ohasa asy hendive; térã peteĩ miembro toñemomba’eguasu, opavave miembro ovy’a hendive. 27 Koʼág̃a peẽ haʼe Cristo rete, ha umi miembro en particular. 28 Ha Tupã omoĩ tupaópe, primero apóstol, segundamente profeta, mbohapyha mbo’ehára, upéi milagro, upéi don de sanación, pytyvõ, gobierno, diversidad de lenguas. 29 ¿Opavave piko apóstol? opavave piko profeta? opavave mbo’ehára? opavave piko milagro apoha? 30 ¿Reguerekópa entéro umi don omongueráva? opavave piko oñe’ẽ ambue ñe’ẽme? opavave ointerpreta piko? 31 Peipotaiterei umi rregálo iporãvéva, ha upéicharõ jepe ahechauka peẽme peteĩ tape iporãvéva.
12 Koʼág̃a niko jahecha peteĩ vidrio rupive, iñypytũ; ha katu upéi hovake: ko'ágã aikuaa en parte; ha katu upérõ aikuaáta aikuaaháicha avei. 13 Ha koʼág̃a opyta jerovia, ñehaʼarõ, mborayhu, koʼã mbohapy; ha katu pe tuichavéva ko’ãva apytégui ha’e mborayhu. MOAKÃHA 14 rehegua 1 Pesegi pe mborayhúpe ha peipota umi don espiritual, ha katu peprofetisa. 2 Pe oñe'ẽva ñe'ẽ ojekuaa'ỹvape noñe'ẽi yvypórape, Tupãme uvei. ha katu pe espíritu rupive oñe’ẽ umi mba’e ñemi. 3 Pe oprofetisáva katu oñeʼẽ yvypórape omombarete hag̃ua, oporomokyreʼỹ ha okonsola hag̃ua. 4 Pe oñeʼẽva ñeʼẽ ojekuaaʼỹvape, oñemopuʼã ijehe. Pe oprofetisava katu omopu'ã tupaópe. 5 Aipota opavave peñe'ẽ ambue ñe'ẽme, ha katu peprofetisa rangue, tuichavégui pe oprofetisáva pe oñe'ẽvagui ambue ñe'ẽme, ndaha'éiramo ointerpreta, pe tupao omopu'ã haguã omopu'ã. 6 Koʼág̃a, joykeʼykuéra, ajúramo pene rendápe añeʼẽvo ambue ñeʼẽme, mbaʼépa ideprovéchota peẽme, ndahaʼéiramo peẽme rrevelasiõ rupive, térã mbaʼekuaa rupive, térã profesía rupive, térã doctrina rupive? 7 Ha jepe umi mbaʼe ndorekóiva tekove omeʼẽva tyapu, tahaʼe pipa térã arpa, nomeʼẽiramo peteĩ distinción umi tyapu rupive, mbaʼéicha piko ojekuaáta mbaʼépa oñembopu térã arpa? 8 Pe trompéta ipu porãramo, ¿máva piko oñembosakoʼíta ñorairõrã? 9 Upéicha avei peẽ, napeñeʼẽiramo ñeʼẽ rupive umi ñeʼẽ ndahasýiva oñentende hag̃ua, ¿mbaʼéicha piko ojekuaáta pe ojeʼéva? peñeʼẽtagui yvate gotyo. 10 Oĩ, ikatu, hetaiterei ñeʼẽ ko múndope, ha ni peteĩva umívagui ndaipóri mbaʼeveichagua signifikádo. 11 Upévare ndaikuaáiramo pe ñeʼẽ heʼiséva, che haʼéta pe oñeʼẽvape peteĩ bárbaro, ha pe oñeʼẽva haʼéta peteĩ bárbaro chéve g̃uarã. 12 Upéicha avei peẽ, pene kyreʼỹ rupi umi don espirituálpe, peñehaʼã peñemombaʼeguasu pe iglésia. 13 Upévare, pe oñe'ẽva ñe'ẽ ojekuaa'ỹvape toñembo'e ointerpreta haguã. 14 Che añemboʼéramo peteĩ ñeʼẽ aikuaaʼỹvape, che espíritu oñemboʼe, péro che entendimiento naiporãi. 15 ¿Mbaʼépa upéicharõ? Añembo'éta espíritu reheve, ha añembo'éta che entendimiento reheve avei: Apurahéita espíritu reheve, ha apurahéita avei che entendimiento reheve. 16 Pehovasa vove espíritu reheve, mbaʼéicha piko pe oipyhýva umi iñaranduʼỹva kotýpe heʼíta Amén pemeʼẽvo aguyje, haʼe nontendéigui pe ereva? 17 Añetehápe reagradese porã, péro pe ótro noñemombaretéi. 18 Aagradese che Tupãme, añe'ẽve ambue ñe'ẽme opavave pendehegui. 19 Upevére tupaópe añeʼẽ porãve kuri cinco ñeʼẽ che entendimiento reheve, che ñeʼẽ rupive amboʼe hag̃ua ambuépe avei, diez mil ñeʼẽgui peteĩ ñeʼẽ ojekuaaʼỹvape.
MOAKÃHA 13 rehegua 1 Añeʼẽramo jepe yvyporakuéra ha ánhel ñeʼẽme, ha ndarekói mborayhu, aiko vrónse ipuvaicha térã peteĩ platillo okororõvaicha. 2 Ha aguerekóramo jepe pe don de profecía, ha antende opa mbaʼe ñemi, ha opa mbaʼekuaa; ha aguerekóramo jepe opa jerovia, ikatu hag̃uáicha aipeʼa yvytykuéra, ha ndarekói mborayhu, che ndahaʼéi mbaʼeve. 3 Ha ameʼẽramo jepe opa che mbaʼerepy amongaru hag̃ua imboriahúvape, ha ameʼẽramo jepe che rete ojehapy hag̃ua, ha ndarekói mborayhu, ndoipytyvõi chéve mbaʼeve. 4 Pe mborayhu ohasa asy are, ha imbaʼeporã; pe karida ndoenvidiái; pe mborayhu noñemomba'eguasúi, noñemomba'eguasúi, 5 Noñekomportaporãi, ndohekái imbaʼéva, noñembopochy pyaʼe, nopensái mbaʼeve ivaíva; 6 Ndovyʼái hembiapovaíre, ha katu ovyʼa pe añeteguáre; 7 Ogueropuʼaka opa mbaʼe, oguerovia opa mbaʼe, ohaʼarõ opa mbaʼe, oaguanta opa mbaʼe. 8 Pe mborayhu arakaʼeve ndopamoʼãi, péro oĩramo jepe umi profesía, ndopamoʼãi; tahaʼe haʼéva ñeʼẽ, opáta; oĩramo jepe mbaʼekuaa, okañýta. 9 Ñande ningo jaikuaa peteĩ párte, ha ñaprofetisa peteĩ párte. 10 Péro og̃uahẽ vove pe iperféktova, upéicharõ pe ipehẽngue oñehundíta. 11 Che mitãrõ guare, añeʼẽ mitãicha, antende mitãicha, apensa che mitãicha, péro aiko rire kuimbaʼe ramo, amboyke umi mbaʼe mitãicha.
115
1 Corintios
20 Che pehẽngue kuéra, ani peiko mitã peikuaa porãvape, ha katu peiko ra'y ivaívape, ha katu peiko kuimba'e arandu reheve. 21 Pe Léipe heʼi: “Añeʼẽta ko tavayguakuérape ambue ñeʼẽ ha ijurúpe. ha upéicharõ jepe opa umi oipotávare nacherendúi hikuái, heʼi Ñandejára. 22 Upévare umi ñe'ẽ ambuéva niko techaukaha, ndaha'éi umi ojeroviávape guarã, ha katu umi ndogueroviáivape guarã. 23 Upéicharõ, pe iglésia enterove oñembyatýramo peteĩ hendápe, ha enterove oñeʼẽramo ambue idiómape, ha oike umi iñaranduʼỹva térã ndogueroviáiva, ndeʼimoʼãi piko peẽ pendetavyha? 24 Opavave oprofetisa ramo, ha oike peteĩ ndogueroviáiva térã peteĩ iñarandu'ỹva, ha'e ojerovia opavave rehe, opavave ohusga chupe. 25 Ha péicha ojehechauka ikorasõ ñemi ñemi; ha upéicha oñesũvo hova ári omombaʼeguasúta Tupãme, ha omombeʼúta Ñandejára oĩha pendepype peteĩ añeteguápe. 26 ¿Mbaʼéicha piko upéicharõ che ermanokuéra? peñembyaty vove, peteĩ teĩ pende apytépe oguereko peteĩ salmo, oguereko peteĩ doctrina, oreko peteĩ ñe’ẽ, oreko peteĩ rrevelación, oreko peteĩ interpretación. Tojejapo opa mba'e omopu'ã haguã. 27 Oĩramo oñeʼẽva peteĩ idióma ojekuaaʼỹvape, toñeʼẽ mokõi térã hetave mbohapy, ha upéva káda uno. ha peteĩva tointerpreta. 28 Ha katu ndaipóriramo intérprete, tokirirĩ tupaópe; ha toñeʼẽ ijupe, ha Tupãme. 29 Umi proféta toñeʼẽ mokõi térã mbohapy, ha pe ótro tohusga. 30 Oĩramo peteĩ mbaʼe ojekuaaukáva ótro oguapývape, tokirirĩ pe tenondegua. 31 Opavave peẽ peprofetisa peteĩ teĩ, opavave oaprende ha opavavépe oñekonsola. 32 Ha umi proféta espíritu oñemoĩ umi proféta poguýpe. 33 Tupã ndaha'éi niko ñembotavy apohare, ha katu py'aguapy, opa imarangatúva tupaokuérapeguáicha. 34 Pende kuña tokirirĩ umi iglésiape, ndohejáigui oñeʼẽ. ha katu oñemanda chupekuéra oĩ hag̃ua iñeʼẽrendu poguýpe, heʼiháicha avei pe léi. 35 Oikuaaséramo mba'eve, toporandu iménape hógape. 36 Mbaʼépa? osẽpa pendehegui Tupã ñe’ẽ? térãpa ou peẽme añoite? 37 Oĩramo opensáva haʼeha peteĩ profeta, térã espiritual, torrekonose umi mbaʼe ahaíva peẽme haʼeha Ñandejára rembiapoukapy. 38 Oĩramo katu ndoikuaáiva mba'eve, toikuaa'ỹva. 39 Upévare, joykeʼykuéra, peipotaiterei peprofetisa, ha ani pejoko peñeʼẽ hag̃ua ambue ñeʼẽme. 40 Tojejapo hekoitépe ha tojejapo hendaitépe opa mbaʼe.
4 Oñeñotỹ ha opu'ã jey mbohapy ára jave, he'iháicha Escritura. 5 Céfas ohecha hague chupe, upérõ umi 12. 6 Upe rire, peteĩ jeýpe ohecha chupe cincocientos joykeʼyve; umíva apytégui hetave opyta ko’áĝa peve, ha oĩ okeva’ekue. 7 Upe rire, Santiago ohecha chupe; upéi opa apóstol-kuéra apytégui. 8 Ha ipahaitépe haʼe ojehecha avei chehegui, peteĩ onase vaʼekuéicha itiempogui. 9 Che ningo pe michĩvéva umi apóstol apytépe, naiporãiva oñehenói apóstol, apersegi haguére Tupã kongregasiónpe. 10 Ha Tupã mborayhu rupi che ha'e pe che ha'éva. Che katu amba'apo hetavégui opavavegui, ha katu ndaha'éi che, Tupã mborayhu chendive. 11 Upévare, tahaʼe che térã haʼekuéra, upéicha ropredika, ha péicha pejerovia. 12 Koʼág̃a oñemombeʼúramo Cristo opuʼã jey hague omanóva apytégui, ¿mbaʼéicha piko oĩ pende apytépe heʼíva ndaiporimoʼãiha umi omanóva oikove jey? 13 Omanóva apytégui noñemoingove jeýiramo, Cristo noñemoingove jeýi. 14 Ha Cristo noñemoingovejeýiramo, upéicharõ ore predikasión ndovaléi, ha pende jerovia avei rei. 15 Heẽ, ha ojejuhu ñandéve Tupã testigo japu; romombe'u haguére Tupã Ñandejára omoingove jey hague Cristo-pe. 16 Umi omanóva noñemoingove jeýiramo, Cristo noñemoingove jeýi. 17 Ha Cristo noñemoingovejevýiramo, pende jerovia rei; peẽ peime gueteri pende angaipakuérape. 18 Upéi umi okevaʼekue avei Cristo-pe, oñehundi. 19 Ko jeikovépe añoite jaguerekóramo esperanza Cristo-re, opavave yvypóra apytépe ñanemboriahuve. 20 Koʼág̃a katu Cristo oikove jey omanóva apytégui, ha oiko chugui umi okevaʼekue ypykue ypykue. 21 Yvypóra rupive ou guive ñemano, yvypóra rupive ou avei umi omanóva jeikove jey. 22 Adán rupive opavave omano, upéicha avei Cristo rupive opavave oikove jeýta. 23 Ha katu peteĩ teĩ hendaitépe: Cristo yva tenondegua; upe rire umi Cristo mba'éva ha'e oúvo. 24 Upéi og̃uahẽ pe ipaha, haʼe omeʼẽ vove pe rréino Tupãme, pe Túvape; omoĩ vove opa sãmbyhy ha opa pu'aka ha pu'aka. 25 Haʼe ogoverna vaʼerãgui, omoĩ peve ipy guýpe opa iñenemigokuérape. 26 Pe enemígo paha oñehundítava haʼe hína pe ñemano. 27 Ha'e omoĩgui opa mba'e ipy guýpe. Ha katu he'ívo opa mba'e oñemoĩha ipoguýpe, ojekuaa ha'e oñemboyke hague, omoĩva'ekue opa mba'e ipoguýpe. 28 Ha opa mbaʼe oñemoĩ vove ipoguýpe, upéicharõ pe Taʼýra voi oñemoĩta avei pe omoĩva opa mbaʼe ipoguýpe, Tupã haʼe hag̃ua opa mbaʼe opa mbaʼépe. 29 ¿Mbaʼépa ojapóta umi omanóva rehehápe, umi omanóva nopuʼãvéiramo? mba'ére piko upéicharõ ojevautisa hikuái omanóva rehehápe? 30 Ha mbaʼére piko ñaime peligro-pe káda óra? 31 Che aprotesta peẽ pevyʼa rupi ñande Ruvicha Cristo Jesús rehe, amanoha káda día. 32 Oimérõ añorairõ raʼe Éfesope mymbakuérandi kuimbaʼekuéraicha, ¿mbaʼe iporãvapa chéve umi omanóva nopuʼãvéiramo? jakaru ha jay'u; pórke koʼẽrõ ñamano.
MOAKÃHA 15 rehegua 1 Hiʼarive, joykeʼykuéra, amombeʼu peẽme pe evangelio amombeʼu vaʼekue peẽme, peẽ pehupytyvaʼekue avei, ha peñemboʼyhápe; 2 Peẽ pejesalva avei, penemanduʼáramo pe che amombeʼu vaʼekue peẽme, ndapegueroviáiramo rei. 3 Che ameʼẽ raẽ peẽme opa mbaʼe ahupytyvaʼekue avei, mbaʼéichapa Cristo omano ñande angaipakuérare heʼiháicha escritura-kuéra;
116
1 Corintios
33 Ani peñembotavy, umi ñe'ẽ vai ombyai teko porã. 34 Pepuʼã tekojojápe, ha ani pepeka; oĩ niko ndoikuaáiva Tupã Ñandejárape, ha'e ko mba'e penemotĩ haguã. 35 Péro oĩta heʼíva: “¿Mbaʼéicha piko umi omanóva oikove jey?”. ha mba'e tete reheve ou hikuái? 36 Nde tavy, pe reñotỹva nomoingovevéima, nomanóiramo. 37 Ha pe reñotỹva, nereñotỹi pe tete oikótava, ha katu trígo térã ambue trígo. 38 Tupã katu ome'ẽ chupe hete oipotaháicha, ha opavave ñemoñarekuérape hete tee. 39 Opavave so'o ndaha'éi peteĩchagua so'o, ha katu oĩ peteĩ yvypóra ro'o, ambue mymba ro'o, ambue pira ha ambue guyra ro'o. 40 Oĩ avei umi tete yvagapegua ha tete yvypegua, ha pe yvy arigua rekomimbipa katu peteĩnte, ha pe yvy arigua rekomimbipa katu ambue mba'e. 41 Oĩ peteĩ kuarahy omimbipáva, ambue jasy omimbipáva ha ambue mbyjakuéra omimbipáva. 42 Upéicha avei oikove jey umi omanóva. Oñemitỹ ñembyaípe; oñemopu'ã incorrupción-pe: 43 Oñemitỹ ñemotĩme; oñemopu'ã ñemomba'eguasúpe, oñeñotỹ kangy; oñemopu'ã pu'akápe: 44 Oñemitỹ peteĩ tete natural; oñemopu’ã peteĩ tete espiritual. Oĩ peteĩ tete natural, ha oĩ peteĩ tete espiritual. 45 Ha upéicha ojehai: “Pe kuimbaʼe ypykue Adángui oiko peteĩ ánga oikovéva. pe último Adángui ojejapo peteĩ espíritu omoingovéva. 46 Péro ndahaʼéi vaʼekue pe primero pe espirituál, síno pe natural; ha upe rire pe espiritual. 47 Pe kuimbaʼe peteĩha ningo yvy arigua, ha pe kuimbaʼe mokõiha hína Ñandejára yvágagui oúva. 48 Umi yvypegua, péicha avei umi yvypegua, ha umi yvagapegua, péicha avei umi yvagapegua. 49 Ha jagueraha haguéicha pe yvypegua raʼãnga, jagueraháta avei pe yvagapegua raʼãnga. 50 Koʼág̃a kóva haʼe, joykeʼykuéra, soʼo ha tuguy ndaikatumoʼãiha ohupyty Tupã rréino; ni pe ñembyai ndohupytýi pe incorrupción. 51 Péina ápe, ahechauka peẽme peteĩ misterio; Ndaha'éi opavave jakemo'ãi, opavave ñañemoambuéta, 52 Sapyʼaitépe, peteĩ tesa ryrýipe, pe trompéta paha oñembopúta, ha umi omanóva oñemopuʼãta oñehundiʼỹre, ha ñande ñañemoambuéta. 53 Ko mbaʼe oñembyaíva oñemonde vaʼerã pe incorrupción, ha ko omanóva oñemonde vaʼerã inmortalidad. 54 Upéicharõ, ko mbaʼe oñembyaíva omonde vove incorrupción, ha ko omanóva omonde vove inmortalidad, upérõ ojejapóta pe ñeʼẽ ojehaíva: “Pe ñemano oñetragáma victoria-pe”. 55 O ñemano, moõ piko oĩ nde pica? O sepultúra, moõ piko oĩ ne victoria? 56 Pe ñemano picazón ningo angaipa; ha angaipa mbarete hae pe léi. 57 Aguyjevete Tupãme, ome'ẽva ñandéve victoria ñande Ruvicha Jesucristo rupive. 58 Upévare, che joykeʼykuéra ahayhuetéva, pepyta, peñemonguʼeʼỹ, tapiaite peñemboheta Ñandejára rembiapo, peikuaágui pene rembiapo ndahaʼeiha en vano Ñandejárape.
117
MOAKÃHA 16 rehegua 1 Koʼág̃a pe ñembyaty umi imarangatúvape g̃uarã, che amoĩ haguéicha Galacia iglésiakuérape, upéicha pejapo. 2 Pe primer día de la semánape, káda uno peñeñongatúkena ijykére, Ñandejára omeʼẽ haguéicha chupe, ani hag̃ua oñembyaty che aju vove. 3 Ha aju vove, oimeraẽvape peguerohorýva pende kuatiañeʼẽ rupive, amondóta chupekuéra ogueru hag̃ua pende pyʼaporã Jerusalénpe. 4 Ha oĩ porãramo aha avei, haʼekuéra ohóta chendive. 5 Ko'ágã ajúta pene rendápe ahasa vove Macedonia rupi. 6 Ha ikatu apyta, heẽ, ha roʼy penendive, ikatu hag̃uáicha chegueru che jeguatahápe ahahápe. 7 Napehechamoʼãigui koʼág̃a tapére; ha katu ajerovia apytataha sapy’ami penendive, andejra ohejáramo. 8 Che katu apyta Éfesope Pentecostés peve. 9 Ojepeʼa chéve peteĩ okẽ tuicha ha ombaʼapóva, ha oĩ heta ojuehe. 10 Ko'ágã Timoteo oúramo, pehecha toime penendive kyhyje'ỹre. 11 Upévare, ani avave odesprecia chupe, togueraha chupe py'aguapýpe ou haguã che rendápe. 12 Ñande ermáno Apolos rehe, aipotaiterei haʼe ou pene rendápe umi ermáno ndive. ha katu oúta oguerekóramo ára okonvenivéva. 13 Peñangarekóke, pepyta mbarete pende jerovia rehe, peheja yvypóraicha, penembarete. 14 Opa mbaʼe pejapo vaʼerã mborayhúpe. 15 Che pehẽngue kuéra, ajerure peẽme (peẽ peikuaa Estefanas róga, ha'eha Acaya ypykue ypykue, ha ojepokuaa hague hikuái umi imarangatúva rembiapo rehe). 16 Peñemoĩ koʼãichagua poguýpe, ha opavave ñanepytyvõvape ha ombaʼapóvape. 17 Avy'a Estefanas, Fortunato ha Acaico ou haguére, ha'ekuéra ome'ẽ haguére pe ofaltáva pende pópe. 18 Ha'ekuéra ombopiro'y che espíritu ha pene espíritu. 19 Umi iglésia Asiapegua penemomaitei. Aquila ha Priscila penemomaitei heta Ñandejárape, pe iglésia oĩva hógape ndive. 20 Enterove ermáno penemomaitei. Peñomomaitei peteĩ añuã marangatu reheve. 21 Che Páblo amomaitei che po rupive. 22 Oĩramo ndohayhúiva Ñandejára Jesucristope, toiko Anathema Maranatha. 23 Ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã toĩ penendive. 24 Che mborayhu toĩ opavave penendive Cristo Jesús ndive. Amén. (Pe primera kárta oskrivi vaʼekue umi Corintoguápe, oskrivi Filipos guive Estefanas ha Fortunato ha Acaico ha Timoteo).
2 Corintios
22 Ha'e avei ore sella ha ome'ẽ Espíritu ipy'aite guive ore korasõme. 23 Hiʼarive ahenói Tupãme peteĩ testimónio che ánga ári, ndajúi hague gueteri Corinto-pe che poriahuvereko hag̃ua. 24 Ndaha'éi ore ropu'aka haguére pende jerovia rehe, ha katu roipytyvõva pende vy'ápe, pejerovia rupi peñembo'y.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Jesucristo apóstol Tupã rembipota rupi, ha ore ryke'y Timoteo, romondo Tupã iglésia oĩva Corinto-pe, opavave imarangatúva Acaya-pe. 2 Ñandejára ñande Ru ha ñande Ruvicha Jesucristo tomeʼẽ peẽme mborayhu ha pyʼaguapy. 3 Toñemombaʼeguasu Tupã, ñande Ruvicha Jesucristo Túva, poriahuvereko Ru ha opa mbaʼe oporombopyʼaguapýva Ñandejára; 4 Ha'e ñanembopy'aguapy opa ñande jehasa asy aja, ikatu haguã ñambopy'aguapy umi oĩvape oimeraẽ jehasa asype, Tupã Ñandejára ñanembopy'aguapy rupi. 5 Cristo jehasa asy hetaháicha ñande pype, upéicha avei ñanembopy'aguapy heta Cristo rupive. 6 Rojehasa asy ramo jepe, ha'e pene consuelo ha salvasiõrã, ha'éva efectivo rogueropu'akávo umi jehasa asy ore avei, térã ore consola ramo, ha'e pene consuelo ha salvación. 7 Ha ore ehaʼarõ penderehe imbarete, roikuaávo, peẽ peparticipaháicha umi jehasaʼasýgui, upéicha avei peikotaha pe konsuelo-gui. 8 Che pehẽngue kuéra, ndoroipotái peẽ peikuaa mba'e jehasa asy oúva oréve Asia-pe, roñembotapykue ha ore mbaretekue, ha roipotaiterei roikove. 9 Ore katu roguereko pe kondena de muerte, ani haguã rojerovia orejehe, ha katu Tupã omoingove jeýva omanóvape. 10 Ha'e ñanemosãsõ pe ñemano tuichaitévagui, ha ñandepe'a. 11 Peẽ avei peipytyvõvo oñondive peñemboʼe rupi orerehe, pe don oñemeʼẽva ñandéve heta tapichápe omeʼẽ hag̃ua aguije heta ñanderehehápe. 12 Ore rovyʼa ningo, ore konsiénsia omombeʼúva, roñemongeta hague ko múndope ha hetavéntema peẽme g̃uarã, ndahaʼéi ñande rete arandu rupive, síno Ñandejára imbaʼeporã rupi. 13 Ndorohaíri peẽme ambue mba'e, peẽ pemoñe'ẽva térã pemomba'eguasúvagui; ha ajerovia pehechakuaataha ipahaite peve; 14 Peẽ pehechakuaa haguéicha peteĩ pártepe ore rovyʼaha, peẽ haʼe haguéicha avei ore mbaʼe Ñandejára Jesús árape. 15 Ha ko jeroviápe aime kuri aju hag̃ua pene rendápe upe mboyve, peguereko hag̃ua peteĩ mbaʼeporã mokõiha; 16 Ha ahasa hag̃ua pende ykére Macedóniape ha aju jey hag̃ua Macedóniagui pene rendápe ha pende apytégui ojegueraha hag̃ua che rape Judéa gotyo. 17 Upévare apensa jave péicha, aiporu piko pe ligero? térã umi mbaʼe añehaʼãva, añehaʼã piko pe soʼo heʼiháicha, chendive oĩ hag̃ua heẽ, ha nahániri? 18 Ha katu Tupã añeteguahaguéicha, ore ñeʼẽ peẽme ndahaʼéikuri heẽ ha nahániri. 19 Tupã Raʼy, Jesucristo, che ha Silvano ha Timoteo, che haʼe vaʼekue pende apytépe, ndahaʼéi vaʼekue si ha nahániri, ha katu hese oĩ heẽ. 20 Opa umi Tupã ñeʼẽmeʼẽ heʼívagui oĩ heẽ, ha ipype Amén, Tupã ombotuicha hag̃ua ore rupive. 21 Koʼág̃a pe oremombaretéva penendive Cristo-pe ha ore unhído, haʼe hína Tupã.
118
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Péro che adesidi upéva chejehe, ani hag̃ua aju jey pene rendápe pohýi reheve. 2 Che pombyasýramo, ¿máva piko pe chembovyʼáva, péro pe che ambyasýva? 3 Ha ahai peẽme kóva, ani hag̃ua, aju vove, areko ñembyasy umi che avyʼavaʼerãgui; ajerovia penderehe, che vy'a ha'eha opavave peẽme vy'a. 4 Ahaígui peẽme heta jehasa asy ha pyʼa rasy rupi heta tesay reheve; ndahaʼéi peñembyasy hag̃ua, ha katu peikuaa hag̃ua pe mborayhu aguerekóva hetavéva peẽme. 5 Oimérõ oporombopy'a rasy, ha'e nachembopy'a rasy, peteĩ pehẽngue uvei. 6 Peichagua kuimbaʼépe g̃uarã suficiente ningo ko kastígo, heta oĩ vaʼekue. 7 Upéicharõ, peẽ peperdona ha pembopyʼaguapyve vaʼerã chupe, ani hag̃ua peichagua persóna oñembyasyeterei. 8 Upévare ajerure peẽme pemoañete haguã pe mborayhu chupe. 9 Upevarã ahai avei, aikuaa haguã mba'épa pejekuaa, peneñe'ẽrendúpa opa mba'épe. 10 Peẽ peperdona vaʼekuépe, che avei aperdona, che aperdonáramo peteĩ mbaʼe, pe aperdona vaʼekuépe, che aperdona vaʼekue penderehehápe Cristo * rupive. 11 Ani hag̃ua Satanás oprotehe ñanderehe, ndajaikuaáigui umi mbaʼe ojapóva. 12 Avei, aĝuahẽvo Tróaspe amombe'u haguã Cristo marandu porã, ha oipe'a chéve peteĩ okẽ Ñandejáragui. 13 Ndaiporivéima che espíritu, ndajuhúigui che ermáno Tito, péro adespedi chuguikuéra, aha Macedóniape. 14 Koʼág̃a tomeʼẽ aguyje Tupãme, tapiaite ñanemopuʼãva Cristo-pe, ha ohechaukáva opa hendápe pe ijekuaa ryakuã ñande rupive. 15 Ñande niko Tupã Ñandejára hyakuã porã Cristo-gui, umi ojesalváva ha umi omanóvape. 16 Pe peteĩvape g̃uarã ñande haʼe pe ñemano hyakuã asýva omano meve; ha ambuépe katu tekove ryakuã tekovépe. Ha mávapa ohupyty koʼã mbaʼe? 17 Ñande ndaha'éi heta ombyaíva Tupã ñe'ẽ. MOAKÃHA 3 rehegua 1 Ñañepyrũ jeýpa ñañemombaʼeguasu? térã ñaikotevẽ, ambuekuéraicha, epístola de elogios peẽme, térã carta de elogios pendehegui? 2 Peẽ niko ore kuatiahaipyre ojehaíva ore py'apýpe, opavave oikuaa ha omoñe'ẽva. 3 Peẽ haʼeha pe Cristo kuatiañeʼẽ ore roservíva, ndahaʼéi ojehaíva tinta reheve, ha katu pe Tupã oikovéva Espíritu rupive. ndaha'éi ita ryrúpe, so'o ryru py'a ryrúpe uvei. 4 Ha péicha jajerovia Cristo rupive Tupãme. 5 Ndahaʼéi ñande suficiente ñandejehegui ñapensa hag̃ua oimeraẽ mbaʼe ñandejeheguáicha; ha katu ñande suficiente ha’e Tupãgui;
2 Corintios
6 Haʼe ningo ñanemombaʼapokuaa pe testamento pyahúpe. ndaha'éi pe kuatiañe'ẽgui, espíritu uvei, pe kuatiañe'ẽ ojuka, pe espíritu katu omoingove. 7 Ha katu pe ñemano ministerio, ojehaíva ha ojegraváva itakuérape, iglorioso ramo, upéicha rupi Israel ñemoñarekuéra ndaikatúi ohecha mbarete Moisés rova hova mimbipa rehe; Upe mba'e ñemomba'e guasu oñembogueva'erãmo'ã. 8 Mbaʼéicha piko pe espíritu servísio noñemombaʼeguasúi vaʼerã? 9 Pe servísio oporokondenáva haʼéramo pe gloria, pe servísio tekojoja rehegua tuichavéta pe gloria. 10 Pe oñembotuicháva jepe noñemomba'eguasúi ko'ã mba'épe, pe oñemomba'eguasuvéva rupi. 11 Pe oñehundi vaʼekue imbaʼeguasúramo, koʼýte pe opytáva oñemombaʼeguasuvéta. 12 Ore roguerekoha peichagua esperánsa, roñeʼẽ porã. 13 Ha ndahaʼéi Moisésicha, omoĩvaʼekue peteĩ velo hova ári, Israel raʼykuéra ndaikatumoʼãiha omaña hatã opa peve pe oñemboykéva. 14 Ha katu iñapytuʼũ hesaʼỹi, koʼág̃a peve opytágui pe velo peteĩchagua ojepeʼa hag̃ua pe testamento yma guaréva. upe válo ojepe'a Cristo-pe. 15 Ha katu ko árape peve, oñemoñeʼẽ vove Moisés, pe vólla oĩ ikorasõ ári. 16 Upevére ojere vove Ñandejárape, ojepeʼáta pe vólla. 17 Ko'ágã Ñandejára ha'e upe Espíritu, ha oĩháme Ñandejára Espíritu, oĩ libertad. 18 Ha katu opavave ñande, rova abierta reheve jahechávo peteĩ vidrio-icha Ñandejára gloria, ñañemoambue peteĩchagua ta’ãngápe gloria-gui gloria-pe, jepe Ñandejára Espíritu rupive. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Upévare, rohechávo ko tembiapo, roiporiahuvereko haguéicha, nañakangy; 2 Ha katu pemboyke umi mbaʼe kañymby iñonrrádovagui, ndapeguatái mbaʼe pohýipe, ni pembotavy Tupã ñeʼẽ; ha katu pe añetegua jehechauka rupi, ñañemomba'eguasúvo opavave conciencia-pe Tupã renondépe. 3 Ñane marandu porã oñeñomi ramo, okañy umi okañývape. 4 Upépe tupã ko yvy arigua omohesatũ umi ndogueroviáiva apytu'ũ, ani haguã omimbi chupekuéra Cristo marandu porã resape, ha'éva Tupã ra'ãnga. 5 Ñande ningo ndahaʼéi ñandejehegui japredikáva, síno Cristo Jesús, ñande Ruvicha. ha ore voi ne rembiguái ramo Jesús rehehápe. 6 Tupã, omandavaʼekue pe tesape omimbi hag̃ua pytũmbýgui, omimbi ñane korasõme, omeʼẽ hag̃ua pe tesape oikuaa hag̃ua Ñandejára gloria Jesucristo rova ári. 7 Ha katu roguereko ko tesoro mbaʼyru yvyguigua, ikatu hag̃uáicha pe puʼaka iporãvéva haʼe Ñandejáragui, ha ndahaʼéi ore mbaʼe. 8 Ñande ningo jajepyʼapy oparupiete, péro ndajajepyʼapýi; ñañesorprende, ha katu ndaha’éi desesperación-pe; 9 Ojepersegi, ha katu noñehejareíri; ojeity, ha katu noñehundíri; 10 Akóinte jagueropuʼaka ñande retepýpe Ñandejára Jesús omanóva, ikatu hag̃uáicha ojekuaa avei ñande retépe Jesús rekove.
119
11 Ñande jaikovéva, akóinte ñañeme'ẽ ñemanóme Jesús rehehápe, ojehechauka haguã avei Jesús rekove ñande rete omanóvape. 12 Upéicharõ, pe ñemano ombaʼapo ñandepype, ha peẽme katu pe jeikove. 13 Ore roguereko peteĩchagua espíritu jerovia rehegua, heʼiháicha Ñandejára Ñeʼẽme: “Aguerovia ha upévare añeʼẽ; jaguerovia avei, ha upévare ñañeʼẽ; 14 Peikuaágui pe omoingove jeýva Ñandejára Jesúspe oremoingove jeytaha avei Jesús rupive ha orepresentáta penendive. 15 Opa mbaʼe ningo ojejapo penderehehápe, ikatu hag̃uáicha pe imbaʼeporã heta hénte omeʼẽvo aguyje, omyenyhẽ hag̃ua Ñandejárape. 16 Upévare nañakangy; ha katu ñande yvypóra okapegua oñehundi ramo jepe, ñande ryepypegua oñembopyahu ára ha ára. 17 Ñande jehasaʼasy ligero, sapyʼami g̃uarãnte, ombaʼapo ñandéve peteĩ mbaʼe pohýi tuichavéva ha opaveʼỹva. 18 Nañama'ẽi umi mba'e ojehechávare, ha katu umi mba'e ojehecha'ỹvare. ha katu umi mbaʼe ndojehecháiva haʼe opa ára g̃uarã. MOAKÃHA 5 rehegua 1 Jaikuaa ningo ñande róga ko tavernákulo oĩva ko tavernákulope oñemboykéramo, jaguerekoha peteĩ óga Tupãme, peteĩ óga ndojejapóiva po rupive, opa ára g̃uarã yvágape. 2 Ñande jajepy'a rasy ha jaipotaiterei ñañemonde ñande róga yvágagui oúva ndive. 3 Oimérõ ñañemonde ñanderehe ndajatopamoʼãi ñande ao. 4 Ñande jaikóva ko tavernákulope ñañembyasy ha ñande pohýi, ndaha'éi jajejaho'i haguére, ha ñañemonde ao rehe, ikatu haguãicha pe tekove omanóva oñemboy'u tekovégui. 5 Koʼág̃a pe ñanemombaʼapo vaʼekue peteĩ mbaʼénte haʼe hína Tupã, omeʼẽva ñandéve avei pe Espíritu pyʼaite guive. 6 Upévare, akóinte rojerovia, roikuaágui, roĩ aja ógape ñande retepýpe, ndajaikoiha Ñandejáragui. 7 (Ñande jaguata jerovia rupi, ndaha'éi jahecháva). 8 Ore rojerovia, haʼe, ha roipotave roime mombyry pe tetegui, ha roime Ñandejára ndive. 9 Upévare ñañehaʼãmbaite, tahaʼe haʼe oĩ térã nahániri, ñandeguerohory hag̃ua. 10 Opavave ñañepresentavaʼerã Cristo huísio renondépe; opavave ohupyty haguã umi mba'e ojejapóva hetepýpe, ojapo haguéicha, taha'e iporãva térã ivaíva. 11 Upévare roikuaágui Ñandejára kyhyjeha, rokonvense yvypórape; ha katu jajehechauka Tupãme; ha ajerovia avei ojehechaukaha pene konsiénsiape. 12 Ndoroñembotuichai jeýgui peẽme, ha katu romeʼẽ peẽme oportunida peñemombaʼeguasu hag̃ua orerehe, ikatu hag̃uáicha peguereko mbaʼe pembohovái hag̃ua umi oñembotuichávape ojehechaháicha, ha ndahaʼéi ikorasõme. 13 Ñande jajepy'amongeta ramo jepe, Tupãme guarã. 14 Cristo mborayhu ñandejopy niko; péicha jahusgágui peteĩ omanóramo opavave rehehápe, opavave omanóma hague. 15 Ha haʼe omanohague opavavére, ani hag̃ua oikove koʼág̃a guive ijupe g̃uarã, ha katu pe omanóvape g̃uarã, ha opuʼã jey vaʼekuépe.
2 Corintios
16 Upévare koʼág̃a guive ndajaikuaái avavépe hoʼoicha, heẽ, jaikuaa ramo jepe Cristo-pe hoʼoicha, koʼág̃a guive ndajaikuaavéima chupe. 17 Upévare oĩramo Cristo ndive, ha'e peteĩ tekove pyahu. péina ápe, opa mbaʼe ipyahu. 18 Ha opa mbaʼe haʼe Tupãgui, haʼe ñanemoĩporãvaʼekue ijehe Jesucristo rupive, ha omeʼẽva ñandéve pe ministerio de reconciliación; 19 Upéva, Tupã oĩha Cristo-pe, ombojoajúvo ko mundo ijehe, noimputái chupekuéra hembiapovaikuéra; ha omeʼẽ ñandéve pe ñeʼẽ joajurã. 20 Koʼág̃a ore haʼe hína Cristo rembijokuái, haʼete ku Tupã ojerure asy peẽme ore rupive. 21 Haʼe ojapo haguére chugui angaipa ñanderehehápe, ndoikuaáiva angaipa; ikatu hag̃uáicha jajejapo Tupã tekojoja ramo hese.
18 Ha haʼéta peteĩ Túva peẽme g̃uarã, ha peẽ haʼéta che raʼy ha che rajy, heʼi Ñandejára Ipuʼakapáva. MOAKÃHA 7 rehegua
MOAKÃHA 6 rehegua 1 Ore, romba'apoha hendive, rojerure avei peẽme ani haguã pehupyty rei Tupã mborayhu. 2 (Ha'e he'i: “Che rohendu peteĩ ára ojeguerohorývape, ha ojesalva ára jave roipytyvõ. 3 Aníkena pejapo mbaʼeve ivaíva, ani hag̃ua ojekulpa pe predikasiónpe. 4 Opa mba'épe katu roñemomba'e guasu Tupã rembiguái ramo, heta paciencia, jehasa asy, tekotevẽ ha jehasa asy. 5 Oñeinupã, ka'irãime, sarambi, omba'apo, ojesareko, oajuno; 6 Tekopotĩ, mba'ekuaa, ipasiénsia, py'aporã, Espíritu Santo rupive, mborayhu ijojaha'ỹva rupive. 7 Pe ñe'ẽ añetegua rupive, Tupã pu'aka rupive, pe armadura tekojoja rehegua oĩva akatúa ha ijasu gotyo. 8 Ñamomba'e guasu ha ñamboyke, ñemombe'u ivaíva ha ñemombe'u porã rupive. 9 Ndojekuaáiramoguáicha, ha upéicharõ jepe ojekuaa porã; omanóvaicha, ha, péina ápe, jaikove; ojekastigaháicha, ha ndojejukáiva; 10 Ombyasyháicha, ha katu akóinte ovy'a; imboriahuháicha, ha katu ombopirapire heta hetápe; ndoguerekóivaicha mba'eve, ha upéicharõ jepe oguereko opa mba'e. 11 O peẽ Corinto-ygua, ore juru ojepeʼa peẽme, ore korasõ oñembotuichave. 12 Peẽ ndapejepyʼapýi orendive, ha katu peñembopyʼaju pende pyʼápe. 13 Koʼág̃a peteĩ rrekompénsiarã upévape, (añeʼẽ che raʼykuérapeguáicha), peñembotuicha avei. 14 Ani pejoaju joja umi ndoroviáiva ndive, ¿mba'e piko ojogueraha tekojoja ha tekojoja'ỹva ndive? ha mbaʼe komuniónpa oreko tesape pytũmby ndive? 15 Ha mba'e piko ojogueraha Cristo Belial ndive? ¿Mba'e mba'e piko oguereko pe ojeroviáva peteĩ ojerovia'ỹva ndive? 16 Ha mba'e ñe'ẽme piko Tupã tupao oguereko ta'angakuéra ndive? peẽ haʼégui Tupã oikovéva tupao; Tupã he'i haguéicha: Che aikóta ipypekuéra ha aguatáta ipypekuéra; ha che haʼéta Itupã, ha haʼekuéra haʼéta che tavayguakuéra. 17 Upévare pesẽ ijapyteguikuéra, ha peñembojaʼo, heʼi Ñandejára, ha ani pepoko pe mbaʼe kyʼáre; ha che porresivita,
120
1 Upévare, che ermanokuéra ahayhuetéva, jaguerekóramo koʼã promésa, ñañemopotĩkena opa mbaʼe kyʼágui ñande rete ha espíritugui, ha ñamomarangatúkena Ñandejáragui. 2 Ore rresivi; ndorojapói mba'eve ivaíva avavépe, norombyai avavépe, avavépe norombotavýi. 3 Nda'éi ko mba'e pokondena haguã, ha'éma kuri peẽ peimeha ore py'apýpe pemano ha peikove haguã penendive. 4 Tuicha che py'aguasu añe'ẽ haguã peẽme, tuicha che añemomba'eguasu penderehe, cherenyhẽ consuelo-gui, avy'aiterei opa ñande jehasa asy aja. 5 Rog̃uahẽrõ guare Macedóniape, ore rete ndopytuʼuvéima, péro rojepyʼapy oparupiete. okápe oĩkuri ñorairõ, hyepýpe oĩkuri kyhyje. 6 Upevére Tupã, ombopyʼaguapýva umi oñemombóvape, ñanembopyʼaguapy Tito jeju rupi; 7 Ha ndahaʼéi ijeju rupi añónte, síno pe konsuélo haʼe oñekonsola hague pendepype, omombeʼúrõ guare oréve pene rembipotaiterei, pene ñembyasy, pene apytuʼũ kyreʼỹ cherehe; upéicha rupi avyʼave. 8 Che pombyasy ramo jepe peteĩ kuatiañe'ẽ rupive, nañañearrepentíri, añearrepenti ramo jepe, ahechakuaágui upe kuatiañe'ẽ voi penembyasyha, jepe sapy'ami. 9 Koʼág̃a avyʼa, ndahaʼéi peñembyasy haguére, ha katu peñembyasy haguére peñearrepenti hag̃ua, peñembyasy haguére peteĩ manera tupãme, ikatu hag̃uáicha pehupyty mbaʼeve ivaíva ore rupive mbaʼeveʼỹre. 10 Pe ñembyasy Tupãme oguerohorýva ogueru arrepentimiento salvación-pe ani haguã oñearrepenti. 11 Péina ápe ko mbaʼe peteĩchagua, peñembyasyhague peteĩichagua Tupãme, mbaʼeichaitépa pe ñeñangareko ojapo pendepype, heẽ, mbaʼeichaitépa peñemopotĩ pendejehe, heẽ, mbaʼe pochy, heẽ, mbaʼe kyhyje, heẽ, mbaʼeichaitépa peipotaiterei, heẽ, mbaʼeichaitépa pe kyreʼỹ, heẽ, mba’eichaitépa pe venganza! Opa mba'épe peẽ peñemomba'e porã ko mba'épe. 12 Upévare, ahai ramo jepe peẽme, ndajapói ikáusa ojapovaʼekue ivaívare, ni ikáusa ohasa asývare, ha katu ojehechauka peẽme ore ñangareko penderehe Tupã resa renondépe. 13 Upévare roñembopyʼaguapy pene konsuélope: heẽ, ha rovyʼaiterei Tito vyʼágui, opavave peẽme ombopiroʼy haguére ijespíritu. 14 Che añemomba'eguasúramo chupe penderehe, nachetĩri. ha katu ro'e haguéicha peẽme opa mba'e añeteguáre, upéicha avei añeteha ore ñembotuicha, ajapova'ekue Tito renondépe. 15 Ha imborayhu hyepypegua hetavéma peẽme, imanduʼa aja opavave peneñeʼẽrendu haguére, mbaʼéichapa kyhyje ha oryrýi reheve perresivi chupe. 16 Upévare avyʼa ajerovia haguére penderehe opa mbaʼépe. MOAKÃHA 8 rehegua 1 Hiʼarive che ermanokuéra, roikuaauka peẽme Ñandejára imbaʼeporã omeʼẽva Macedonia iglésiakuérape.
2 Corintios
2 Mbaʼéicha piko peteĩ jehasa asy tuicha ñehaʼãme pe vyʼapavẽ ha imboriahu pypukúva hetaiteve imbaʼeporã ipirapire hetávape. 3 Ipuʼakare, ameʼẽgui testimonio, heẽ, ha ipuʼaka ári haʼekuéra oipota hikuái ijehegui; 4 Peñemboʼe oréve heta intreasión reheve rorresivi hag̃ua pe rregálo, ha rojagarra hag̃ua ore ári pe rrelihión oservi hag̃ua umi imarangatúvape. 5 Ha péva ojapo hikuái, ndahaʼéi rohaʼarõháicha, ha katu oñemeʼẽ raẽ ijehe Ñandejárape, ha ñandéve Tupã rembipota rupive. 6 Ore roipota kuri Tito-pe, haʼe oñepyrũ haguéicha, haʼe omeʼẽ avei peẽme pe imbaʼeporã. 7 Upévare, peñembohetavévo opa mbaʼépe, jerovia, ha ñeʼẽ, ha mbaʼekuaa, ha opa mbaʼe kyreʼỹme, ha pene mborayhúpe orendive, pehecha peñembohetaha ko grásiape avei. 8 Nañeʼẽi mandamiénto rupive, síno añeʼẽ umi ótro tenonde gotyo, ha ahechauka hag̃ua pene mborayhu añeteha. 9 Peẽ peikuaa niko ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã, ha'e ipirapire hetáva ramo jepe, pende rehehápe imboriahu, peẽ imboriahu rupi. 10 Ha koʼápe ameʼẽ che konsého: ideprovéchogui peẽme g̃uarã, peñepyrũvaʼekue yma, ndahaʼéi pejapo hag̃uánte, ha katu avei peho tenonde gotyo ojapo un áño. 11 Koʼág̃a upévare ejapo upéva; oĩ haguéicha peteĩ ñembosako’i oipota haĝua, upéicha avei oĩ peteĩ jejapópe pe peguerekóvagui. 12 Oĩramo raẽ peteĩ apytuʼũ oipotáva, ojeguerohory peteĩ kuimbaʼe orekóvape, ha ndahaʼéi ndoguerekóivaicha. 13 Che nda'eséi ningo ambue kuimba'ekuérape oñembopiro'y haguã, ha peẽme ipohýi. 14 Pembojoja, ko'ãga ko'ãga peẽme heta mba'e ome'ẽ haguã chupekuéra oikotevẽva, ha pe heta mba'e ome'ẽva hikuái ha'e haguã avei pene rembipota. 15 Ñandejára Ñeʼẽme heʼiháicha: “Pe ombyaty vaʼekue heta mbaʼe ndoguerekói mbaʼeve. ha pe ombyatyvaʼekue saʼi ndofaltái. 16 Péro toagradese Ñandejárape, haʼe ningo Tito pyʼaite guive oñangareko penderehe. 17 Añetehápe haʼe oasepta pe ñemboʼe; ha katu oñemotenondevévo, ijeheguiete oho pene rendápe. 18 Ha romondo hendive pe joykeʼy, iñemombaʼeguasúva evangelio-pe opa iglésia rupi; 19 Ha ndahaʼéi upévante, ha katu pe ojeporavo vaʼekue avei umi iglésia apytégui oviaha hag̃ua orendive ko grásia reheve, ore romombaʼeguasúva, romombaʼeguasu hag̃ua pe Ñandejára peteĩchaguápe, ha pemombeʼu hag̃ua pene apytuʼũ preparádo. 20 Pejehekýi ko'ã mba'égui, ani haguã avave ore kulpa ko'ã mba'e heta ore rome'ẽva rehe. 21 Pemeʼẽ umi mbaʼe iñonrrádova, ndahaʼéi Ñandejára renondépente, síno avei yvyporakuéra renondépe. 22 Ha romondo hendivekuéra ore joykeʼy, pyʼỹinte rohechaukavaʼekue ikyreʼỹha heta mbaʼépe, péro koʼág̃a ikyreʼỹveha, pe tuicha jerovia arekóvare penderehe. 23 Oĩramo oporandúva Tito-pe, ha'e che irũ ha che pytyvõhára, térã oñeporandúramo ore ryvy kuéra, ha'e umi iglésia remimbou ha Cristo gloria.
24 Upévare pehechauka chupekuéra ha tupaokuéra renondépe, mbaʼépa pehechauka pende mborayhu ha roñemombaʼeguasuha penderehehápe. MOAKÃHA 9 rehegua 1 Natekotevẽi ahai peẽme pe servísio umi imarangatúvape. 2 Che aikuaa mba'éichapa pene apytu'ũ tenonde gotyo, ha upévare añemomba'eguasu penderehe Macedoniayguakuérape, ojapo hague un áño Acaya oĩma hague preparádo. ha pene kyreʼỹ ombopochy hetápe. 3 Upevére amondo joykeʼykuérape, ani hag̃ua roñembotuicha penderehe rei ko mbaʼére; ha'e haguéicha, peime haguã preparado. 4 Ani haguã Macedoniagua oúramo chendive, ha pendejuhu peñembosako'i'ỹre, ore (ndaha'éi ro'éva peẽ) rotĩ ko mba'e rojeroviávape. 5 Upévare aimoʼã tekotevẽha amokyreʼỹ joykeʼykuérape, oho hag̃ua hikuái raẽ pene rendápe, ha ojapo hag̃ua raẽ pene mbaʼeporã, peẽ pehechakuaavaʼekue yma, upéva oĩ hag̃ua preparádo, mbaʼeporãme, ha ndahaʼéi pe mbaʼe pohýivaicha . 6 Ha katu kóva ha'e: Pe oñotỹva sa'i, sa'i avei omono'õta. ha pe oñotỹva heta omonoʼõta avei. 7 Mayma yvypóra oipotaháicha ikorasõme, upéicha tomeʼẽ; ndaha'éi ñembohorýpe térã tekotevẽgui, Tupã ohayhúgui peteĩ ome'ẽva vy'ápe. 8 Ha Tupã ikatu omboheta peẽme opa mbaʼeporã; Akóinte peguerekóva opa mba'e opa mba'épe, peñemboheta haguã opa tembiapo porãme. 9 (Ñandejára Ñe'ẽme he'iháicha: “Oñemosarambi, ome'ẽ mboriahúpe. 10 Koʼág̃a pe oservíva semilla pe oñotỹvape, oservi mbuja pende rembiʼurã, ha pembohetave pene semilla oñeñotỹva, ha pembohetave umi yva pende rekojojávagui; 11 Opa mba'épe añembopirapire heta mba'épe, ha upéva ore rupive rome'ẽ aguyje Tupãme. 12 Ko servicio ñemboguata ndahaʼéi omeʼẽnteva umi imarangatúvape oikotevẽva, ha katu heta avei heta aguyje rupive Tupãme; 13 Ko ministerio oñehaʼã rupi omombaʼeguasu hikuái Tupãme peẽ peñemoĩha Cristo evangelio poguýpe, ha pemeʼẽ haguére chupe kuéra ha opa yvypórape; 14 Ha oñemboʼe rupi hikuái penderehe, haʼekuéra oipotaitéva Ñandejára imbaʼeporãiterei pendepype. 15 Aguyje Tupãme ome'ẽ haguére ijopói oñemombe'u'ỹva. MOAKÃHA 10 rehegua 1 Che Pablo voi ajerure peẽme Cristo py'aporã ha ipy'aporã rupi, ha'e che rovake pene rendápe, ha aime rire aime py'aguasúpe penendive. 2 Ha katu ajerure peẽme, ani hag̃ua chepyʼaguasu aime jave upe jerovia reheve, che aimoʼãva chepyʼaguasuha oĩháme, oimoʼãva ñanderehe jaguataramoguáicha ñande rete heʼiháicha. 3 Ñande jaguata ramo jepe ñande rete hendápe, nañañorairõi ñande rete rekoháicha. 4 (Ñande ñorairõrã árma ndahaʼéi ñande rete mbaʼéva, síno ipuʼaka Ñandejára rupive oitypa peve umi lugár imbaretéva).
121
2 Corintios
5 Pemombo umi temiandu, ha opa mba'e yvate oñembotuicháva Tupã jeikuaa rehe, ha pegueru ñeñapytĩmbýpe opa temiandu Cristo ñe'ẽrendurã. 6 Ha peĩ preparádo pevenga hag̃ua opa naiñeʼẽrendúiva, oñekumpli vove peneñeʼẽrendu. 7 Pema'ẽ piko umi mba'e okáguio? Oimeraẽva ojeroviáva ijehe ha'eha Cristo mba'e, topensa jey ijehe, ha'e Cristo mba'éicha, ñande avei Cristo mba'e. 8 Che añembotuichavéramo jepe ore autorida Ñandejára omeʼẽ vaʼekue oréve romopuʼã hag̃ua, ha ndahaʼéi peñehundi hag̃ua, nachetĩmoʼãi. 9 Ikatu hag̃uáicha haʼete ku pomondýiséva umi kárta rupive. 10 Haʼekuéra heʼi ikuatiañeʼẽkuéra ipohýi ha ipuʼakaha; ha katu hete hete ikangy, ha iñe’ẽ ojedesprecia. 11 Peichaguáva topensa péicha, ñañeʼẽháicha kuatiañeʼẽ rupive nañaimei jave, upéicha avei ñaimetaha jaiko jave upépe. 12 Ñande ningo nañanimái ningo ñañekompara umi héntepe, térã ñañembojoja umi oñembohorývare, péro haʼekuéra omedi ijehe ha oñembojojávo ojuehe, naiñarandúi. 13 Ha katu noroñemombaʼemoʼãi umi mbaʼe ore medidaʼỹre, síno pe medida Tupã omeʼẽvaʼekue oréve, peteĩ medida rog̃uahẽ hag̃ua peẽme jepe. 14 Ore ningo nañañembohasái peẽme, haʼete ku norog̃uahẽiva pende rendápe, pórke rog̃uahẽ peẽme avei romombeʼu hag̃ua pe marandu porã Cristo rehegua. 15 Ani ñañemomba'eguasu umi mba'e ñande medida'ỹre, upéva he'ise ambue kuimba'e omba'apo haguére. ha katu peguereko esperanza, pende jerovia oñembotuichave vove, ore rombotuichavétaha ore sãmbyhyháicha. 16 Ñamombeʼu hag̃ua pe marandu porã umi lugár oĩvape mombyryvehápe, ha ani hag̃ua ñañemombaʼeguasu ótro kuimbaʼe oprepara vaʼekuére ñande pópe. 17 Pe oñembotuicháva katu toñemomba'eguasu Ñandejárare. 18 Pe oñemomba'eguasúva ijehe, ndaha'éi ojeguerohoryva, ha'e uvei pe Ñandejára omomba'eguasúva.
8 Che amonda ambue iglésiape, aipeʼa hag̃ua chuguikuéra chehegui, ajapo hag̃ua peẽme servísio. 9 Che aime jave penendive ha ndahejareíri, avavépe ndajehepyme'ẽi, pe ofaltáva chéve umi pehẽngue Macedonia-gui oúva ome'ẽ chupe añongatútapa chejehe. 10 Cristo añetegua oĩháicha che pype, avave ndachejokomoʼãi ko mbaʼe añemombaʼeguasúva Acaya retãme. 11 ¿Mbaʼére piko? che pohayhúgui nahániri? Tupã oikuaa. 12 Ha katu pe ajapóva, ajapóta, aikytĩ haguã ocasión umi oipotávagui ocasión; Oñembotuichahápe hikuái, tojejuhu ñandeichaite avei. 13 Pórke koʼãichagua apóstol japu, ombaʼapóva ombotavýva, ha oñekonverti ha oiko chuguikuéra Cristo apóstol. 14 Ha ndaipóri hechapyrãva; Satanás voi oñemoambuégui peteĩ ángel tesape rehegua. 15 Upévare ndahaʼéi tuicha mbaʼe iministrokuéra oñemoambuéramo avei tekojoja ministro-kuéraicha; ha'ekuéra ipaha oikóta hembiapokuéraicha. 16 Che ha'e jey: Ani avave oimo'ã che itavyha. ndaupéichairamo, jepeve che rresivi itavývaicha, añemomba'eguasu haguã michĩmi. 17 Upe che haʼéva, ndahaʼéi añeʼẽha Ñandejárape, tavyháicha, ajeroviávo añemombaʼeguasu. 18 Heta oĩ oñembotuicháva hete rehe, che avei añemomba'eguasúta. 19 Peẽ pehasa asy vy'ápe itavývape, peẽ voi penearandu. 20 Peẽ pehasa asy, peteĩ kuimbaʼe pendegueraha ramo tembiguáiramo, peteĩ kuimbaʼe pende’u ramo, peteĩ kuimba’e pendejagarra ramo, peteĩ kuimba’e oñembotuicha ramo, peteĩ kuimba’e peneinupãramo pende rova. 21 Che añeʼẽ ñañeʼẽ vaiháicha, ñande kangyrõguáicha. Ha katu oimeraẽva ipy'aguasúva, (che añe'ẽ tavy), che py'aguasu avei. 22 ¿Hebreo piko hikuái? upéicha avei che.¿Israelita piko hikuái? upéicha avei che.Haʼekuéra piko Abrahán ñemoñare? upéicha avei che. 23 ¿Haʼekuéra piko Cristo oservíva? (Che añe'ẽ itavývaicha) Che ha'e hetave; umi tembiapo hetavévape, umi raya medida ári, ka’irãime py’ỹive, omanóva py’ỹi. 24 Umi hudío apytégui 5 vése añenupã chéve cuarenta lápi, peteĩnte jepe. 25 Mbohapy vése cheinupã vastónpe, peteĩ jey chejapi itápe, mbohapy jey añehundi pe várko, peteĩ pyhare ha peteĩ ára aime kuri pypukúpe; 26 Pyʼỹinte jeguata jave, y peligro-pe, mondaha peligro-pe, che retãygua peligro-pe, tetã ambuegua peligro-pe, távape peligro-pe, tave’ỹme, yguasu peligro-pe, japu apytépe joyke’ykuéra; 27 Kaneʼõ ha hasy, pyʼỹi ojesareko, iñembyahýi ha yʼuhéi, pyʼỹinte oajuna, roʼy ha opívo. 28 Umi mbaʼe oĩva okapegua ykére, umi mbaʼe oúva che ári ára ha ára, opa tupaokuéra ñangareko. 29 ¿Máva piko ikangy, ha che ndahaʼéi chekangy? ¿Máva piko oñembohory, ha che ndakái? 30 Tekotevẽramo añemombaʼeguasu, añemombaʼeguasúta umi mbaʼe chekangývare. 31 Ñande Ruvicha Jesucristo Túva, ojehovasáva opa ára g̃uarã, oikuaa che ndajapuha. 32 Damascope, pe governadór, rréi Aretas poguýpe, oñangareko pe siuda de Damasceo rehe, ha chejagarrase.
MOAKÃHA 11 rehegua 1 Tupãme pegueropu'akami chéve che tavy rupi, ha añetehápe chegueropu'aka. 2 Che ningo che envidia penderehe, ha che envidia Ñandejárape, pomomenda peteĩ ména ndive, ikatu hag̃uáicha popresenta Cristo rendápe peteĩ vírgen ipotĩvaicha. 3 Péro akyhyje ani hag̃ua mbaʼeveichavérõ pe mbói ombotavy haguéicha Évape iñarandu rupi, upéicha avei pene apytuʼũ oñembyaíta pe mbaʼe porã oĩvagui Cristo-pe. 4 Pe oúva omombe'úramo ambue Jesúspe, ore noromombe'úiva, térã peme'ẽramo ambue espíritu, peẽ peguerohorýva, térã ambue marandu porã, peẽ peguerohorýva, ikatu pegueropu'aka porã chupe. 5 Che aimoʼã ndahaʼeiha ni michĩmi tapykuépe umi apóstol iñimportantevévagui. 6 Ha katu che añeʼẽ vai ramo jepe, ndahaʼéi aikuaa hag̃ua; ha katu ore rojehechauka porãiterei pende apytépe opa mbaʼépe. 7 Ajejavy piko añemomirĩvo peñemombaʼeguasu hag̃ua, amombeʼu haguére peẽme Ñandejára marandu porã?
122
2 Corintios
33 Peteĩ ventána rupive peteĩ kanástope aguejy pe murálla ykére ha akañy chugui.
21 Ha ani hag̃ua, aju jeývo, che Tupã chemomichĩta pende apytépe, ha añembyasytaha heta opekapámavape, ha noñearrepentíriva umi mbaʼe kyʼa ha tekovai ha tekovai ojapovaʼekuégui.
MOAKÃHA 12 rehegua 1 Naiporãi chéve g̃uarã katuete añemombaʼeguasu. Ajúta Ñandejára visión ha revelación-kuérape. 2 Ojapóma catorce áño rasa aikuaa peteĩ kuimbaʼépe Cristo-pe, (oĩpa hetepýpe, ndaikatúi aikuaa, térãpa osẽ hetegui, ndaikatúi aikuaa.) Tupã oikuaa; 3 Ha aikuaa peichagua kuimbaʼépe, (tahaʼe hetepýpe, térã hetepýgui, ndaikatúi haʼe: Tupã oikuaa;) 4 Mbaʼeichaitépa ojegueraha chupe paraísope, ha ohendu umi ñeʼẽ ndaikatúiva ojeʼe. 5 Peichaguáre che añemomba'eguasúta, ndaha'emo'ãi chejehe añemomba'eguasúta, che mba'asy uvei. 6 Che añemombaʼeguasuséramo jepe, ndahaʼemoʼãi peteĩ itavýva; Che ha'éta pe añetegua, ha ko'ágã katu aheja rei, ani haguã avave oimo'ã cherehe ha'e ohecháva che ha'eha, térã ohendúva chehegui. 7 Ha ani hag̃ua añembotuicha yvateve umi rrevelasiõ heta rupi, oñemeʼẽ chéve peteĩ ñuatĩ che retepýpe, Satanás remimbou cheinupã hag̃ua, ani hag̃ua añemombaʼeguasu. 8 Upévare ajerure tres vése Ñandejárape, osẽ hag̃ua chehegui. 9 Ha ha'e he'i chéve: “ Che mborayhu niko suficiente ndéve guarã. Upévare, avy'avéta añemomba'eguasúta che kangy rupi, Cristo pu'aka opyta haguã che ári. 10 Upévare che avy'a che mba'asy, ojejahéi, aikotevẽva, ojepersegi ha jehasa asy Cristo rehehápe. 11 Che tavy añemombaʼeguasúvo; peẽ chembojepy'amongeta, che añemomba'eguasúva'erãmo'ã, mba'eveichavérõ ndaha'éigui umi apóstol tenondegua apytépe, ndaha'éiramo jepe mba'eve. 12 Añetehápe, umi milágro ojapo vaʼekue peteĩ apóstol ojapo vaʼekue pende apytépe opasiénsia rupi, umi milágro, milágro ha mbaʼe poderoso rupive. 13 Mbaʼéicha piko peẽ peñemomichĩve hague ambue tupaokuéragui, ndahaʼéiramo che voi ndahaʼéirire pohýi peẽme g̃uarã? cheperdona ko mba'e vai. 14 Péina ápe, mbohapyha jey aime preparádo aju hag̃ua pene rendápe; ha ndaha'emo'ãi pohýi peẽme, ndahekáigui pene mba'e, peẽ uvei, ta'ýra ndohepyme'ẽiva'erã ituvakuérape guarã, tuvakuéra katu ombyatyva'erã imembykuéra rehehápe. 15 Ha che vyʼaiterei aipurúta ha ajegasta penderehehápe; jepeve pohayhuvévo, sa’ive che mborayhu. 16 Ha taha'e ha'e, che ndachepohýi va'ekue peẽme. 17 ¿Ahupyty piko peteĩ ganancia pendehegui peteĩva umi amondovaʼekuére peẽme? 18 Ajerure Títope, ha hendive amondo peteĩ ermáno. ¿Ohupyty piko Tito peteĩ ganancia ndehegui? ndoroguatái piko peteĩ espíritu-pe? jaguata piko ndaha’éi peteĩchagua paso-pe? 19 Jey, peimoʼã piko roñedisculpaha peẽme? roñe'ẽ Tupã renondépe Cristo-pe, ha rojapo opa mba'e, che ahayhuetéva, pene ñemopu'ã haguã. 20 Akyhyjégui, aju vove ndapejuhúi peẽme peipotaháicha, ha ajuhutaha peẽme peẽ ndapeipotáivaicha, ani hag̃ua oiko ñorairõ, envidia, pochy, ñorairõ, ñe'ẽ vai, ñe'ẽmbegue. hinchazón, tumults: 1.1.
123
MOAKÃHA 13 rehegua 1 Mbohapyha jey aju pene rendápe. Mokõi térã mbohapy testigo jurúpe oñemoañeteva'erã opa ñe'ẽ. 2 Che haʼéma kuri peẽme, ha aprofetisa peẽme, aimerõguáicha upépe, mokõiha jey; ha ndaiporivéigui ko'ágã ahai umi opeka va'ekuépe, ha opa ambuépe, aju jeýramo, ndaiporiahuverekomo'ãiha. 3 Pehekáma guive peteĩ mbaʼe ohechaukáva Cristo oñeʼẽha chendive, upéva naikangy peẽme g̃uarã, péro ipoderósova pendepype. 4 Ikangy rupi oñemosãingo kurusúre, ha'e oikove Tupã pu'aka rupi. Ore avei ikangy hendive, ha katu roikovéta hendive Tupã pokatu rupive pene ndive. 5 Pejepyʼamongeta peẽme, peimépa pe jeroviápe; pehechauka pendejehegui. ¿Ndapeikuaái piko pendejehegui Jesucristo oĩha pende pype, ndapejejahéiramo? 6 Ha katu ajerovia peikuaataha ore ndahaʼeiha oñemboykéva. 7 Koʼág̃a añemboʼe Tupãme ani hag̃ua pejapo ivaíva; ndaha'éi rojechauka haguã roguerohoryha, ha katu pejapo haguã hekoitépe, jepe ore roñemboykeháicha. 8 Ndaikatúi ningo jajapo mbaʼeve pe añetegua kóntrape, síno pe añeteguáre. 9 Ore rovy'a ore kangy jave, ha peẽ penembarete jave, ha upéva roipota avei, pene perfeccion. 10 Upévare ahai koʼã mbaʼe ndaiporivéiramo, ani hag̃ua aime upépe aiporu haimbe, pe puʼaka Ñandejára omeʼẽvaicha chéve amopuʼã hag̃ua, ha ndahaʼéi ahundi hag̃ua. 11 Ipahápe, hermanokuéra, pejedespedi. Peiko perfecto, penembopy'aguapy, peiko peteĩ apytu'ũme, peiko py'aguapýpe; ha Tupã mborayhu ha py’aguapy rehegua oĩta penendive. 12 Peñomomaitei peteĩ añuã marangatu reheve. 13 Enterove umi imarangatúva penesaluda. 14 Ñandejára Jesucristo imbaʼeporã, Ñandejára mborayhu ha Espíritu sánto ndive, toĩ enterove penendive. Amén. (Pe mokõiha kuatiañeʼẽ Corintoguápe ohai Tito ha Lucas Filiposgui, peteĩ siuda oĩva Macedóniape).
Gálatas
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Upe rire 14 áño aha jey Bernabé ndive Jerusalénpe, ha agueraha avei Tito ndive. 2 Ha ajupi rrevelasiõ rupive, ha amombeʼu umi evanhélio amombeʼúvape gentil-kuéra apytépe, ha katu añoitépe umi herakuãitévape, ani hag̃ua mbaʼeveichavérõ añani, térã añani vaʼekue, en vano. 3 Péro ni Tito oĩ vaʼekue chendive, haʼe ningo griégo, noñesirkunsidái. 4 Ha'e rã ha'e kuery ryvy japu rupi, ha'e kuery ou va'e kuery oexami haguã ñande sãsõ jarekóva Cristo Jesús ndive, ñandegueraha haguã tembiguái ramo. 5 Upevape roñemoĩ roñemoĩvo, nahániri, ndahaʼéi peteĩ óra pukukue. Pe marandu porã añetegua osegi haguã penendive. 6 Ha katu ko'ãva apytégui ha'etévaicha, (taha'e ha'éva, naiñimportái chéve: Tupã ndoguerohorýi avave persona.) umi ha'etévaicha oĩva conferencia-pe, nomoĩri chéve mba'eve. 7 Ha katu upéicha avei, ohechávo hikuái pe evangelio noñesirkunsidáiva oñemeʼẽha chéve, pe evanhélio oñesirkunsidáva rehegua oñemeʼẽ haguéicha Pedro-pe; 8 (Pe omba'apo vaekue Pedro ndive apóstol ramo umi oñesirkunsidávape, ha'e avei che poderoso umi tetã ambueguápe). 9 Ha Santiago, Cefas ha Juan, haʼetévaicha pilar, ohechakuaávo pe grásia oñemeʼẽva chéve, omeʼẽ chéve ha Bernabépe umi po akatúa ojoaju hag̃ua; ñande jaha haguã tetã ambueguápe, ha ha'ekuéra ohóta umi oñesirkunsidávape. 10 Haʼekuéra añoite oipota ñanemanduʼa umi imboriahúvare; upéicha avei che avei aimeva’ekue tenonde gotyo ajapo haĝua. 11 Péro Pedro og̃uahẽvo Antioquíape, ajoko chupe hovaitépe, pórke ojekulpa vaʼerã chupe. 12 Umíva ou mboyve Santiago rendápe, ha'e okaru umi tetã ambuegua ndive, ha oguahẽvo, okyhyjégui umi oñesirkunsidávagui. 13 Ha umi ótro judío katu oñembohory avei hendive. upéicha rupi Bernabé ojegueraha avei ha'ekuéra oñembotavy haguã. 14 Ha ahechávo haʼekuéra ndoguata porãiha pe marandu porã añetegua heʼiháicha, haʼe Pédrope enterove henondépe: “Oiméramo nde judío, reiko umi gentil rekoháicha, ha ndahaʼéi umi hudíoicha, mbaʼére piko rembojepytaso”. umi tetã ambuegua oiko haguã umi hudío ojapoháicha? 15 Ñande ningo hudío ñande rekovégui, ha ndahaʼéi umi tetã ambuegua pekadór. 16 Jaikuaágui peteĩ kuimbaʼe ndahaʼeiha hekojojáva pe léi heʼívare, síno Jesucristo jerovia rupive, jajerovia Jesucristo rehe, ikatu hag̃uáicha jajehusga Cristo jerovia rupive, ha ndahaʼéi pe léi rupive : pe léi rembiapo rupi ni peteĩ yvypóra noñehusgái. 17 Ha katu, ñañehaʼãramo jajehustifika Cristo rupive, jajejuhu avei pekador ramo, ¿upévare piko Cristo pe pekádo ministro? Ñandejára tojoko. 18 Amopuʼã jeýramo umi mbaʼe ahundi vaʼekue, ajejapo chejehegui peteĩ mbaʼe vai apoha. 19 Che ningo pe léi rupive amano pe Léi renondépe, aikove hag̃ua Ñandejárape g̃uarã.
MOAKÃHA 1 1 Pablo, apóstol, (ndaha'éi yvypóragui, ni yvypóra rupive, ha katu Jesucristo ha Tupã Túva omoingove jey vaekue chupe omanóva apytégui). 2 Opa che ryke'y oĩva chendive, romondo umi iglésia Galacia pegua. 3 Tupã Túva ha ñande Ruvicha Jesucristo tome'ẽ peẽme mborayhu ha py'aguapy. 4 Ha'e oñeme'ẽ ijehe ñande angaipa rehehápe, ñandepe'a haguã ko mundo añagui, Tupã ha ñande Ru oipotaháicha. 5 Toñemombaʼeguasu chupe opa ára g̃uarã. Amén. 6 Che sorprende pyaʼeterei peñemomombyrýgui pe penerenói vaʼekuégui Cristo mborayhúpe, peho hag̃ua ótro evanhéliope. 7 Upéva ndahaʼéi ambue; ha katu oĩ penemoñeñandu vaíva, ha ombotavyseva Cristo evangelio. 8 Ore, térã peteĩ ánhel yvágaguigua, romombeʼúramo jepe peẽme ambue marandu porã ndahaʼéiva pe romombeʼu vaʼekue peẽme, toñemaldesi chupe. 9 Jaʼe haguéicha yma, koʼág̃a haʼe jey: “Oĩramo omombeʼúva peẽme ambue marandu porã ndahaʼéiva pe pehupyty vaʼekue, toñemaldesi chupe”. 10 Ko'ágã piko akonvense yvypórape térã Tupãme? térãpa aheka ambovy'a haguã yvypórape? che ambovyʼáramo gueteri yvypórape, ndahaʼemoʼãi Cristo rembiguái. 11 Che ermanokuéra, aikuaauka peẽme pe marandu porã amombeʼu vaʼekue chehegui ndahaʼeiha yvypóraicha. 12 Che niko ndahupytýi yvypóragui, ha nachembo’éi, Jesucristo rrevelasiõ rupive. 13 Peẽ pehendúma ningo yma añeʼẽ hague umi judío rrelihiónpe, apersegi hague Tupã kongregasiónpe ha amombopaite hague. 14 Ha añevenefisia judio-kuéra religión-pe heta che joguahakuéra ári che retãme voi, ikyreʼỹeterei rupi che rukuéra tradisión rehe. 15 Ha Tupã chemboyke che sy ryepýgui ha cherenói imba'eporã rupi. 16 Oikuaauka haguã Ita'ýra che pype, amombe'u haguã chupe tetã ambuekuéra apytépe. upepete nañemoĩri so’o ha tuguy reheve. 17 Ndahasái Jerusalénpe umi apóstol che mboyvegua rendápe. ha katu aha Arabia-pe ha ajevy jey Damasco-pe. 18 Upéi tres áño rire aha Jerusalénpe ahecha hag̃ua Pédrope, ha apyta hendive 15 día. 19 Ambue apóstol kuéra katu ndahechái avavépe, ndaha'éiramo Santiago ermáno ñande Ruvicha. 20 Koʼág̃a umi mbaʼe ahaíva peẽme, péina ápe, Tupã renondépe, ndajapúi. 21 Upe rire aĝuahẽ Siria ha Cilicia retãme. 22 Umi iglésia oĩva Judéape Cristo ndive ndoikuaái chupe hovaitépe. 23 Ha'e kuéra katu ohendúkuri: Pe ñandepersegíva yma, ko'ágã omombe'uha pe jerovia yma ha'e ohundi vaekue. 24 Ha haʼekuéra omombaʼeguasu Ñandejárape che rupi.
124
Gálatas
20 Che añemosãingo kurusúre Cristo ndive, upéicharõ jepe aikove; ha katu ndaha'éi che, Cristo oikove chepype, ha pe tekove ko'ágã aikovéva ho'ópe aiko Tupã Ra'y jerovia rupi, cherayhúva ha oñeme'ẽva'ekue cherehehápe. 21 Namboykéi Tupã Ñandejára imba'eporã, pe tekojoja oúramo pe Léi rupive, Cristo omanóma rei. MOAKÃHA 3 rehegua 1 O Galaciaygua itavýva, máva piko penembotavy, ani haguã peneñe'ẽrendu pe añeteguápe, hesa renondépe Jesucristo oñemosãingo vaekue kurusúre pende apytépe? 2 Kóva mante aikuaase pendehegui: Pehupyty pe Espíritu pe léi rembiapo rupive, térã pehendúvo pe jerovia rupive? 3 Peẽ piko tavy piko? Peñepyrũvo Espíritu rupive, ko'ágã piko peẽ peñemomba'eporãve pe so'o rupive? 4 Peẽ piko pehasa asy heta mbaʼe rei? en vano gueteri ramo. 5 Upévare, pe peneministrova Espíritu ha ojapóva milagro pende apytépe, ¿ojapópa pe léi rembiapo rupive térã ohendúvo jerovia rupive? 6 Abrahán oguerovia haguéicha Tupã Ñandejárape, ha ojeʼe chupe tekojojaha. 7 Upévare peikuaa umi ojeroviáva, haʼeha Abrahán raʼykuéra. 8 Pe Escritura ohechágui Tupã ohusgataha umi tetã ambueguápe ijerovia rupi, opredika marandu porã mboyve Abrahánpe, ha heʼi: “Nde rupive ojehovasáta opa tetãnguéra”. 9 Upéicharõ, umi ojeroviávape ojehovasa Abrahán jeroviaha ndive. 10 Opa umi tembiapoukapy léi he'ívape, oĩ maldición poguýpe, Ñandejára Ñe'ẽme he'i: “Opavave nosegíri opa mba'e ojehaíva Léi Kuatiañe'ẽme ojapo haguã umíva”. 11 Ha'e gui ma avave noñembohovaiva'erãha pe léi rupi Tupã renondépe, ojekuaa porã: “Pe hekojojáva oikovéta ijerovia rupi”. 12 Pe léi ndaha'éi ojeroviágui, ha katu: “Pe kuimba'e ojapóva umíva oikovéta ipypekuéra”. 13 Cristo ñanemosãsóma pe léi ñe'ẽ pohýigui, ha'égui ñanderehe ñe'ẽ vai. 14 Jesucristo rupive, Abrahán ohovasa umi tetã ambueguápe. ikatu haguã jahupyty pe Espíritu ñe'ẽme'ẽ jerovia rupive. 15 Che joykeʼykuéra, añeʼẽ yvypóra rekoháicha; Jepe peteĩ kuimba'e ñe'ẽme'ẽnte, oñemoañete ramo jepe, avave ndoipe'ái térã nombojoapýi hese. 16 Koʼág̃a Abrahán ha iñemoñarekuérape oñemeʼẽ umi promésa. Ha'e nde'íri: “Ha umi semilla-pe, heta mba'éicha. ha'e gui peteĩnte, Ha ne ñemoñare, ha'éva Cristo-pe. 17 Ha péva haʼe, pe konvénio, oñekonfirmavaʼekue upe mboyve Tupãgui Cristo-pe, pe léi, haʼe vaʼekue cuatrocientos treinta áño upe rire, ndaikatumoʼãi ojedesanula, ndojapomoʼãiha pe promesa mbaʼeve. 18 Pe erénsia oúramo pe léi rupive, ndahaʼevéima peteĩ promésagui, ha Ñandejára omeʼẽ Abrahánpe ipromésa rupive. 19 ¿Mbaʼére piko oservi pe léipe? Oñembojoapy umi tembiapovai rupi, og̃uahẽ meve pe ñemoñare oñeme’ẽva’ekue ñe’ẽme’ẽ; ha oñeordena angelkuéra rupive peteĩ mediador pópe. 20 Koʼág̃a pe ombyaíva ndahaʼéi peteĩ ombyaíva, Ñandejára katu peteĩnte.
125
21 Upéicharõ, ¿oĩpa pe léi oñemoĩva Ñandejára promésare? Nhandejáry toheja rei, ome'ẽrire peteĩ tembiapoukapy ikatúva omoingove, añetehápe tekojoja oikova'erãmo'ã pe tembiapoukapy rupive. 22 Ha'e gui pe Escritura omohu'ã opavavépe angaipa poguýpe, ome'ẽ haguã pe ñe'ẽme'ẽ Jesucristo ojerovia rupi umi ojeroviávape. 23 Ha katu ou mboyve jerovia, roñeñongatu pe léi guýpe, roñemboty pe jerovia ojehechaukavaʼerãme upe rire. 24 Upévare pe léi haʼe vaʼekue ore mboʼehao mboʼehára oregueraha hag̃ua Cristo rendápe, ikatu hag̃uáicha rojehusga jerovia rupi. 25 Péro ou rire upe jerovia, nañaimevéima peteĩ mboʼehára mboʼehaopegua poguýpe. 26 Opavave peẽ ha'e Tupã ra'y pejerovia rupi Cristo Jesús rehe. 27 Peẽ apytégui peñemongaraíva Cristo-pe, pemonde Cristo-pe. 28 Ndaipóri judío ni griégo, ndaipóri tembiguái ni isãsóva, ni kuimbaʼe ni kuña, enterove peẽ peteĩnte Cristo Jesús ndive. 29 Peẽ haʼéramo Cristo mbaʼe, upéicharõ peẽ Abrahán ñemoñare ha heredero pe promesa heʼiháicha. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Koʼág̃a haʼe: Pe heredero, imitã aja, ndojoavýi mbaʼevete peteĩ tembiguáigui, haʼéramo jepe opa mbaʼe jára. 2 Péro oĩ umi mboʼehára ha governadór poguýpe pe tiémpo odesidi peve itúva. 3 Upéicha avei, ore mitãrõ guare, roiko tembiguáiramo ko yvy ape ári. 4 Og̃uahẽvo pe ára, Ñandejára ombou Itaʼýrape, ojapo vaʼekue peteĩ kuñágui ha oiko vaʼekue pe Léi poguýpe. 5 Jarredesidi hag̃ua umi oĩvape pe Léi poguýpe, ikatu hag̃uáicha ñamombaʼe taʼýra. 6 Ha peẽ haʼégui taʼýra, Tupã ombou Itaʼýra Espíritu pene korasõme, osapukáivo: “Abba, Túva!” 7 Upévare nde ndahaʼevéima tembiguái, ha katu peteĩ taʼýra; ha ta'ýra ramo, Tupã heredero Cristo rupive. 8 Upéicharõ jepe, ndapeikuaáirõ guare Tupãme, pejapo servicio umi tekohaguépe ndahaʼéivape tupã. 9 Ha katu koʼág̃a, peikuaa rire Tupãme, térã jaʼe porãsérõ peikuaa rire Tupãme, mbaʼéicha piko pejevy umi elemento ikangy ha ojerurévape, peipotáva jey peime tembiguáiramo? 10 Peẽ peñongatu ára, jasy, ára ha áño. 11 Che akyhyje pendehegui, ani hag̃ua pembaʼapo rei. 12 Che pehẽnguekuéra, ajerure peẽme, peiko che haʼeháicha; Che niko peẽ peimeháicha, ndapeperhudikái mba'eveichavérõ. 13 Peẽ peikuaa mba'éichapa che rete mba'asy rupi amombe'u peẽme marandu porã ypy. 14 Ha che jepyʼaraʼã oĩva che retepýpe napemboykéi, ni napemboykéi; ha katu chemoguahẽ Tupã remimbou ramo, Cristo Jesús-icha. 15 Moõ piko piko oĩ pe jehovasa peñeʼẽvaʼekue? che amombe'u peẽme, ikatúrire, peipe'a vaerãmo'ã pende resa ha peme'ẽ chéve. 16 Upéicharõ, ¿oiko piko che ne enemígo, haʼe haguére peẽme pe añetegua? 17 Haʼekuéra kyreʼỹme pendeafekta, péro naiporãi; heẽ, penemboykéta hikuái, ikatu hag̃uáicha pejapo chupekuéra.
Gálatas
18 Iporãiterei ningo siémpre rejepyʼamongeta kyreʼỹme peteĩ mbaʼe porãre, ha ndahaʼéi aime jave nendive añónte. 19 Che raʼykuéra, che raʼy che imemby jeývo, Cristo oñeforma peve pende pype. 20 Aipotaiterei aime penendive koʼág̃a, ha akambia che ñeʼẽ; che aime haguére duda penderehe. 21 Peje chéve, peẽ peimeséva pe léi poguýpe, napehendúi piko pe léi? 22 Ñandejára Ñeʼẽme heʼi: Abrahán oreko hague mokõi itaʼýra, peteĩva peteĩ tembiguáigui, ha pe ótro katu peteĩ kuña isãsóvagui. 23 Pe tembiguái kuñáme katu onase vaʼekue hoʼoicha. ha katu ha’e pe kuña isãsóvagui ha’e iñe’ẽme’ẽ rupive. 24 Ko'ã mba'e ha'e peteĩ alegoría, ko'ãva ha'e umi mokõi konvénio. pe oúva yvyty Sinaígui, ha'éva Agar. 25 Ko Agar ha'e yvyty Sinaí Arabia retãme, ha ombohovái Jerusalén ko'ágã, ha oĩva tembiguái ramo ita'yrakuéra ndive. 26 Jerusalén yvategua katu isãso, ha'éva opavave ñande sy. 27 Ñandejára Ñe'ẽme he'i: “Evy'a, nde imemby'ỹva, ne memby'ỹva. epu'ã ha esapukái, nde ne'ĩrava imembykuña'ỹva, heta hetave ita'ýra iménagui. 28 Koʼág̃a ore joykeʼykuéra, Isaac haʼe haguéicha, haʼe promesa raʼykuéra. 29 Upérõ pe onase vaʼekue hete raʼanga opersegi haguéicha pe espíritu onase vaʼekuépe, upéicha avei koʼág̃a. 30 Upevére mbaʼépa heʼi pe escritura? Pemosẽ pe tembiguái ha ita'ýrape, pe tembiguái ra'y ndoikomo'ãi pe kuña isãsóva ra'y ndive. 31 Upéicharõ, che ermanokuéra, ndahaʼéi pe tembiguái raʼy, síno umi isãsóva raʼy.
13 Peẽ peñehenóigui libertad-pe; ani peipurunte pe libertad peteĩ ocasión-rã pe tete-pe ĝuarã, ha katu pejoayhu rupi pejoservi. 14 Opa pe léi oñekumpli peteĩ ñeʼẽme, jepe kóvape; Ehayhúta nde rapichápe ndejehegui. 15 Peẽ pejo'o ha pejo'u ramo, peñangarekóke ani haguã peñehundi ojuehe. 16 Che ha'e ko'ã mba'e: Peguata Espíritu ndive, ha napejapomo'ãi pende rete rembipota. 17 Pe tete oipotaiterei Espíritu, ha pe Espíritu oñatende hete rehe, ha ko'ãva ojoavy ojuehegui. 18 Ha katu peẽme pendegueraha ramo Espíritu, napeiméi pe Léi poguýpe. 19 Koʼág̃a ojekuaa umi tete rembiapo, haʼéva koʼãva; Oporomoakãratĩ, tekovai, teko ky'a, teko ky'a, . 20 Pe idolatría, paje, ñembohory, diferencia, emulación, pochy, ñorairõ, sedición, herejía, 21 Umi envidia, jejuka, ka'u, vy'a ha umícha, ha'e peẽme yma, ha'e haguéicha peẽme yma, umi ojapóva ko'ãichagua mba'e ndohupytýi Tupã Rréino. 22 Pe Espíritu yva ha'e mborayhu, vy'a, py'aguapy, paciencia, py'aporã, mba'eporã, jerovia. 23 Ñande py'aporã, ñande jejopy. 24 Ha umi Cristo mba'éva omosãingo kurusúre hete umi mba'e pochy ha mba'epota reheve. 25 Jaiko ramo Espíritu rupive, jaguata avei Espíritu rupive. 26 Aníkena ñañemombaʼeguasu rei, ñañombopochy ha ñañoenvidia.
MOAKÃHA 5 rehegua
1 Hermano-kuéra, peteĩ kuimbaʼépe ojejapyhýramo peteĩ kulúpe, peẽ espiritual, pemoĩjey peichagua espíritu pyʼaguapýpe; ejepy'amongeta, ani haguã reñepy'ara'ã avei. 2 Pegueraha ojupe mbaʼe pohýi, ha péicha pekumpli Cristo léi. 3 Peteĩ kuimbaʼe oimoʼãramo haʼeha peteĩ mbaʼe, ha ndahaʼéiramo jepe mbaʼeve, oñembotavy. 4 Ha katu peteĩ teĩ toñehaʼãmbaite hembiapo, ha upéi ovyʼáta ijehe añoite, ha ndahaʼéi ambuépe. 5 Káda uno ogueraha vaʼerã imbaʼe pohýi. 6 Pe oñembo'éva ñe'ẽme toñemomarandu pe ombo'éva ndive opa mba'e porãme. 7 Ani peñembotavy; Tupãre noñembohoryi hese, opa mba'e oñotỹva, ha'e omono'õta avei. 8 Pe oñotỹva hete rehehápe, ho'o apytégui omono'õta ñembyai; Pe oñotỹva Espíritu-pe katu, Espíritugui omono’õta tekove opave’ỹva. 9 Aníkena ñanekaneʼõ jajapo porã hag̃ua, pórke itiempoitépe ñamonoʼõta, nañakangyʼỹiramo. 10 Upévare jaguerekoháicha oportunida, jajapo iporãva opa yvypórape, koʼýte umi jerovia rógapeguápe. 11 Pehecha mbaʼeichaitépa tuicha kuatiañeʼẽ ahai peẽme che po rupive. 12 Opavave oipota vaʼekue ohechauka porã pende retepýpe, pendejopy peñesirkunsida hag̃ua. ani haguãnte ohasa asy hikuái ojepersegi haguã Cristo kurusu rehe. 13 Haʼekuéra voi oñesirkunsidáva nokumplíri pe Léi. Peipota katu penesirkunsida, oñembotuicha haguã pende rete rehe. 14 Ha katu Tupã tombotove che añemombaʼeguasu, ndahaʼéiramo ñande Ruvicha Jesucristo kurusúre, haʼe rupi
1 Upévare, pepyta mbarete pe sãso Cristo ñanemosãsóvape, ha ani peñembotavy jey pe jejopy jejopy rehe. 2 Péina ápe, che Pablo haʼe peẽme, peñesirkunsidáramo, Cristo ndouporãmoʼãi peẽme mbaʼeve. 3 Che amombeʼu jey káda kuimbaʼe oñesirkunsidávape odevéva ojapo hag̃ua pe léi kompletoite. 4 Cristo ndoikói mba'everã peẽme guarã, oimeraẽva pende apytégui ojehusgáva léi rupive; peẽ pe’a pe grásiagui. 5 Ñande Espíritu rupive ñaha'arõ pe esperanza tekojojápe jajerovia rupi. 6 Jesucristo rupi ndovaléi mba'eve pe sirkunsida térã noñesirkunsidái. ha katu jerovia omba’apóva mborayhúpe. 7 Peñani porã; máva piko pendejoko ani haguã peneñe'ẽrendu pe añeteguápe? 8 Ko mbaʼe ñanembopyʼaguapýva ndoúi pe penerenóivagui. 9 Peteĩ levadúra michĩmi olevadura pe ryguasu rupiʼa kompletoite. 10 Che ajerovia penderehe Ñandejára rupive, ndapejepy'amongetamo'ãiha ambue mba'e, ha pe penemoñeñandu vaíva katu ogueraháta ijuicio, taha'e ha'éva. 11 Ha che, joykeʼykuéra, amombeʼúramo gueteri pe sirkunsisión, mbaʼére piko asufri gueteri chepersegi? upéi ojepa pe kurusu rembiapo vai. 12 Aipotaiterei oñeikytĩ chupekuéra jepe upéva penemoñeñandu vai.
126
MOAKÃHA 6 rehegua
Gálatas
ko yvy añemosãingo kurusúre chéve g̃uarã, ha che yvórape g̃uarã. 15 Cristo Jesús rupi ndovaléi mba'eve pe sirkunsida, ni pe noñesirkunsidái, ha'e peteĩ tekove pyahu. 16 Ha opavave oguatáva ko regla he'iháicha, toĩ py'aguapy, poriahuvereko, ha Tupã Israel ndive. 17 Ko'ágã guive ani avave chemoñeñandu vai, areko che retepýpe Ñandejára Jesús rechaukaha. 18 Che pehẽnguekuéra, ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã pene espíritu ndive. Amén. (Umi Gálatape ojehaivaʼekue Rómagui).
127
Efesios-pegua
2 Yma peiko vaʼekue ko yvy ape ári, pe yvága puʼaka ruvicha, pe espíritu koʼág̃a ombaʼapóva umi naiñeʼẽrendúivape. 3 Umíva apytépe avei opavave ñañemongeta yma ñande rete rembipota rupi, ñakumplívo ñande rete ha ñane apytuʼũ rembipota; ha haʼe vaʼekue ijeheguiete pochy raʼy, ambuéicha jepe. 4 Ha Tupã, iporiahuvereko heta ha ñanderayhu rupi. 5 Ñamanórõ guare angaipápe jepe, ñanemoingove Cristo ndive, (Grasia rupive pejesalva). 6 Ha oremopu'ã oñondive ha oremoĩ oñondive yvágape Cristo Jesús ndive. 7 Upe tiémpo oútavape, haʼe ohechauka imbaʼeporãitereiha, imbaʼeporã rupi Cristo Jesús rupive. 8 Gracia rupi pejesalva jerovia rupi; ha upéva ndaha'éi pendejehegui, ha'e Tupã jopói. 9 Ndahaʼéi umi mbaʼe ojejapóvare, ani hag̃ua avave oñembotuicha. 10 Ñande ningo haʼe ojapo vaʼekue, Cristo Jesúspe jajapo vaʼekue jajapo hag̃ua umi tembiapo porã, Ñandejára omoĩvaʼekue yma jaguata hag̃ua umívape. 11 Upévare penemanduʼáke, yma peẽ haʼe hague gentilkuéra hetepýpe, oñehenóivape noñesirkunsidáiva pe ojeheróvape pe oñesirkunsidavaʼekue pe tete ojejapóva po rupive. 12 Upe tiémpope peẽ peiko vaʼekue Cristoʼỹre, peẽ peiko vaʼekue ótro tetãgui ha peiko vaʼekue umi kompromíso oñepromete vaʼekuégui. 13 Péro koʼág̃a Cristo Jesús rupive peẽ peime vaʼekue mombyry, peñemoag̃ui Cristo ruguy rupive. 14 Haʼe niko ñande pyʼaguapy, ojapovaʼekue mokõivévape peteĩnte, ha oityvaʼekue pe muro mbytegua ñande apytépe; 15 Ombogue rire hete-pe pe ñembohory, jepe pe tembiapoukapykuéra léi oĩva ordenanza-kuérape; ojapo haguã ijehe mokõivévagui peteĩ kuimba'e pyahu, upéicha ojapo haguã py'aguapy; 16 Ha'e omoingo porã haguã mokõivévape Tupã ndive peteĩ tete rupi kurusúre. 17 Ha ou ha omombe'u py'aguapy peẽ mombyryguápe ha umi hi'aguĩvape. 18 Ha'e rupive mokõivéva jaike peteĩ Espíritu rupive Túva rendápe. 19 Koʼág̃a peẽ ndahaʼevéima extranhéro ha pytagua, síno peiko tavayguakuéra imarangatúva ndive, ha Tupã rogagua; 20 Ha oñemopuʼã apóstol ha profetakuéra pyenda ári, Jesucristo voi haʼe pe ita tenondegua; 21 Ha'e rendápe opa óga ojokupyty porã ha okakuaa peteĩ tupao marangatu Ñandejárape g̃uarã. 22 Ha'e rupi peẽ peñemopu'ã oñondivepa peiko haguã Tupã Espíritu rupive.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Jesucristo apóstol Tupã rembipota rupi, amondo umi imarangatúva Éfesope ha umi ojeroviaitéva Cristo Jesús rehe. 2 Tupã ñande Ru ha ñande Ruvicha Jesucristo tome'ẽ peẽme mborayhu ha py'aguapy. 3 Toñemomba'eguasu ñande Ruvicha Jesucristo Tupã ha Túvape, ha'e ñande rovasa opa mba'e porã espiritual reheve yvágape Cristo rupive. 4 Ha'e ñandeporavo haguéicha henondépe ko mundo oñemopyenda mboyve, ikatu haguã ñande marangatu ha jaiko'ỹre mba'eve henondépe mborayhúpe. 5 Ha'e oipotaháicha, ha'e oipotaháicha, Jesucristo ñanemo'ã haguépe ñande ra'y ramo. 6 Ñamomba'eguasu haguã imba'eporã imba'eporã, ha'e ñanemomba'eguasúva ñande jahayhúva ndive. 7 Ha'e rupi jaguereko rredensiõ huguy rupive, pe angaipa ñeperdona, imba'eporã imba'eporãháicha. 8 Upépe haʼe heta ñanendive opa arandu ha iñarandu rupi; 9 Oikuaauka oréve pe mba'e ñemi ha'e oipotáva, ha'e oipotaháicha. 10 Pe ára henyhẽ vove, ombyaty peteĩme opa mbaʼe Cristo-pe oĩva yvágape ha oĩva ko yvy ape ári; ipype jepe: 11 Ha'e rupi avei roguereko erénsia, rodesidi va'ekue pe hembipotápe, ha'e ojapova'ekue opa mba'e ha'e oipotaháicha. 12 Ñanemombaʼeguasu hag̃ua chupe, haʼe ojerovia raẽ vaʼekue Crístore. 13 Peẽ pejerovia hese, pehendu rire pe ñe'ẽ añetegua, pe marandu porã pendesalva haguã. 14 Upéva haʼe pe ñane erénsia rredensida peve pe mbaʼe ojejoguavaʼekue, ñamombaʼeguasu hag̃ua chupe igloria. 15 Upévare che avei, ahendu rire pende jerovia Ñandejára Jesús rehe ha pehayhúva opa imarangatúvape. 16 Ani peheja pemeʼẽ aguije penderehe, peñeʼẽvo penderehe che ñemboʼépe. 17 Ñande Ruvicha Jesucristo Tupã, pe Túva oñemomba'eguasúva, ome'ẽ peẽme espíritu arandu ha rrevelasiõ peikuaa rupi chupe. 18 Pene entendimiento resa ohesape; Peikuaa haguã mba'épa pe oha'arõva ha'e oñehenóiva, ha mba'épa pe mba'e porã oguerekóva ijyvy marangatúpe. 19 Ha mbaʼépa pe ipuʼaka tuichaitereíva ñandéve g̃uarã, jajeroviávape, ipuʼaka ipuʼakapáva ombaʼapoháicha, 20 Haʼe ojapo vaʼekue Cristo ndive, omoingove jeýrõ guare chupe omanóva apytégui, ha omoĩ chupe akatúape yvágape. 21 Mombyry opa mburuvicha, pu'aka, pu'aka, ha mburuvicha ha opa téra oñembohérava, ndaha'éi ko mundo-pe añónte, ha avei umi oútavape. 22 Omoĩ opa mbaʼe ipy guýpe, ha omeʼẽ chupe omoakã hag̃ua opa mbaʼe iglésiape. 23 Ha'e hína hete, pe henyhẽva opa mba'épe opa mba'épe.
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Upévare che Pablo, aimeva'ekue préso Jesucristo rehe, peẽ gentil-kuéra rehehápe. 2 Pehendúma ramo Tupã Ñandejára mborayhu ome'ẽva chéve pende rógape. 3 Mbaʼéichapa rrevelasiõ rupive oikuaauka chéve pe mbaʼe ñemi; (ahai haguéicha yma mbovy ñe’ẽme, 4 Péicha, pemoñe'ẽvo, peikuaa porãta che mba'ekuaa Cristo misterio-pe)
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Ha haʼe penemoingove, peẽ pemano vaʼekue hembiapo vaikue ha pekádope;
128
Efesios-pegua
5 Umíva ambue épokape ndojekuaaukái yvypóra raʼykuérape, koʼág̃a ojekuaaukaháicha hiʼapóstol ha iproféta imarangatúvape Espíritu rupive. 6 Ha'e gui umi tetã ambuegua ha'e va'erã ojupe heredero, peteĩ tete, ha oparticipa haguã iñe'ẽme'ẽ Cristo ndive pe marandu porã rupive. 7 Upévagui ajejapo ministro ramo, Tupã grásia don omeʼẽva chéve ipuʼaka ombaʼapo porã rupi. 8 Chéve, che michĩvéva opa imarangatúvagui michĩvévagui, oñemeʼẽ ko grásia, amombeʼu hag̃ua gentilkuéra apytépe Cristo mbaʼerepy ojehechaʼỹva; 9 Ha opavavépe ohecha haguã mba'épa pe ñe'ẽpoty ñemi, ko yvy iñepyrũmby guive oñeñomi Tupãme, ha'e ojapova'ekue opa mba'e Jesucristo rupive. 10 Koʼág̃a umi mburuvicha ha podér oĩvape yvágape, pe iglésia oikuaa hag̃ua Ñandejára arandu heta hendáicha. 11 Ha'e oipota haguéicha opa ára guarã, Cristo Jesús ñande Ruvicha ndive. 12 Haʼe ningo ñande pyʼaguasu ha jajeroviáva hese, jajerovia rupi hese. 13 Upévare aipota ani peñekangy che jehasa asy penderehehápe, upéva hína pene gloria. 14 Upévare añesũ ñande Ruvicha Jesucristo Túva renondépe. 15 Umívagui oñembohéra pe família oĩva yvága ha ko yvy ape ári. 16 Haʼe omeʼẽtaha peẽme, igloria riqueza-kuéraicha, peñemombarete hag̃ua ijespíritu rupive pe yvypóra hyepýpe; 17 Cristo oiko haguã pene korasõme jerovia rupi; peẽ, peñemopyenda ha peñemopyenda mborayhúpe, 18 Ikatu ontende opa imarangatúva ndive mbaʼépa pe ipekue, ha ipukukue, ha ipypuku ha ijyvate; 19 Ha peikuaa hag̃ua Cristo mborayhu, ohasáva pe kuaapy, pemyenyhẽ hag̃ua opa Tupã henyhẽvagui. 20 Koʼág̃a pe ikatúvape ojapo hetaiteve opa mbaʼe jajeruréva térã ñapensávagui, pe puʼaka ombaʼapóva ñandepype. 21 Toñemomba'e guasu Tupãme Cristo Jesús rupive opa ára pukukue, ko yvy opa'ỹva. Amén.
11 Ha omeʼẽ unos kuánto, apóstol; ha oĩ, profetakuéra; ha oĩ, evangelista; ha oĩ, pastor ha mbo’ehára; 12 Umi imarangatúva omomba'eguasu haguã, oservi haguã tembiapópe ha omopu'ã haguã Cristo rete. 13 Opavave jaju peve peteĩ jerovia ha Tupã Ra'y jeikuaa reheve, peteĩ kuimba'e perfecto rendápe, Cristo henyhẽháicha. 14 Ndahaʼevéima hag̃ua koʼág̃a guive mitã, ojepoi ha ou, ha ojegueraháva opa yvytu doctrina reheve, yvypóra ñembotavy ha iñarandu rupi, ha upéva rupive oñeno hikuái ombotavy hag̃ua; 15 Ha'e gui pe añetegua mborayhúpe, ikatu jakakuaa Cristo ndive opa mba'épe, ha'e hína pe akã, Cristo. 16 Pe hete kompletoite oñembojoaju porã ha oñembojoaju opa mbaʼe omeʼẽva rupive, ha oñembotuichave pe tete oporomopuʼã hag̃ua mborayhúpe. 17 Upévare haʼe ko mbaʼe ha atestifika Ñandejárape, koʼág̃a guive napeikomoʼãiha ambue gentil-kuéra oguataháicha, iñaranduʼỹvape. 18 Ha'e kuéra iñypytũmba iñarandu ha oñemomombyry Tupã rekovégui, ha'e kuéra ndoikuaaporãi rupi. 19 Ha'e kuéra ha'e kuéra oñandúma va'ekue, oñeme'ẽ teko pohýipe, ojapo haguã opa mba'e ky'a ha mba'e pohýi reheve. 20 Ha katu napeaprendei péicha Cristo-pe; 21 Oimérõ peẽ pehendu ha pembo'e chupe, pe añetegua oĩháicha Jesúspe. 22 Pemboyke pe kuimbaʼe yma guaréva, oñembyaíva umi mbaʼepota ñembotavyháicha. 23 Ha peñembopyahu pene apytuʼũ espíritupe; 24 Ha pemonde pe kuimbaʼe pyahu, Tupãme ojejapovaʼekue tekojoja ha imarangatu añeteguápe. 25 Upévare, peheja pe japu, peñeʼẽ añete pende rapicha ndive. 26 Peñembopochy ha ani pepeka, ani peheja kuarahy oike pende pochy ári. 27 Ani pemeʼẽ pe lugár pe añape. 28 Pe omondáva anivéma omonda, tomba'apo uvei, omba'apo ipópe iporãva, ome'ẽ haguã pe oikotevẽvape. 29 Aníke ani osẽ pene jurúgui pe ñeʼẽ ivaíva, síno pe iporãva pemopuʼã hag̃ua, ikatu hag̃uáicha oservi umi ohendúvape imbaʼeporã. 30 Ha ani pembyasy Tupã Espíritu marangatúpe, upéva rupive peñesella pe rredensiõ ára peve. 31 Toñemomombyry pendehegui opa mba'e pochy, pochy, pochy, sapukái ha ñe'ẽ vai. 32 Ha penembaʼeporã ojuehe, pene pyʼaporã, peñoperdona, Tupã Cristo rehehápe peneperdona haguéicha.
MOAKÃHA 4 rehegua 1 Upévare, che, Ñandejára prisionéro, ajerure peẽme peguata porã hag̃ua pe ñehenói peñehenói haguépe. 2 Opaichagua ñemomirĩ ha py’aporãme, ipasiénsia reheve, ha ojoayhu ojupe mborayhúpe. 3 Peñehaʼã vaʼerã peñomoirũ pe Espíritu pe pyʼaguapýpe. 4 Oĩ peteĩ tete, ha peteĩ Espíritu, peñehenói haguéicha peteĩ esperanza-pe pene ñehenóigui; 5 Peteĩ Ñandejára, peteĩ jerovia, peteĩ ñemongarai. 6 Peteĩnte Tupã ha opa mbaʼe Túva, haʼe hína opa mbaʼe ári, ha opa mbaʼe rupive ha opa mbaʼe pendepype. 7 Ha katu peteĩ teĩ ñandéve oñemeʼẽ grásia Cristo don oñemeʼẽháicha. 8 Upévare heʼi: “Ojupírõ guare yvate, ogueraha prisionéroramo, ha omeʼẽ jopói yvyporakuérape”. 9 (Koʼág̃a haʼe ojupi rire, ¿mbaʼe piko haʼe oguejy raẽve hague yvy gotyo? 10 Pe oguejyvaʼekue haʼe hína pe ojupi vaʼekue mombyry opa yvága ári, omyenyhẽ hag̃ua opa mbaʼe.
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Upévare, peiko Tupã seguidor ramo, ta'ýra rohayhuetévaicha; 2 Ha peguata mborayhúpe, Cristo ñanderayhu haguéicha, ha oñemeʼẽ ñanderehehápe peteĩ ofrénda ha sakrifísio Tupãme, peteĩ mbaʼe hyakuã asývape. 3 Pe tekovai, ha opa mba'e ky'a, terã mba'e pohýi, ani pembohéra peteĩ jey pende apytépe, imarangatúvape guarã. 4 Ani mba'e ky'a, ni ñe'ẽ tavy, ni ñembohory, naiporãiva. 5 Peẽ peikuaa ko mba'e, ni peteĩ hekovaíva, ni iky'áva, ni peteĩ kuimba'e oipotaitéva ha oadoráva ta'anga,
129
Efesios-pegua
ndoguerekoiha mba'eveichagua erénsia Cristo ha Tupã Rréinope. 6 Ani avave penembotavy ñe'ẽ rei reheve, ko'ã mba'e rupi ou Tupã pochy umi ita'ýra naiñe'ẽrendúiva ári. 7 Upévare, ani peiko hendivekuéra. 8 Yma peẽ niko pytũmbýpe, ha ko'ágã katu peẽ pehesape Ñandejárape. 9 (Pe Espíritu yva oĩ opa mba'eporã, tekojoja ha añeteguápe). 10 Pehecha mba'épa oguerohory Ñandejárape. 11 Ha ani pejoaju umi tembiapo pytũmbýpegua hiʼaporãʼỹva ndive, ha katu pemongavaju chupekuéra. 12 Otĩgui jepe ñañeʼẽ umi mbaʼe ojejapóvare hesekuéra ñemiháme. 13 Opa mba'e oñembohoryva'ekue katu ojehechauka tesape rupive, opa mba'e ohechaukáva ha'e tesape. 14 Upévare he'i: “Epu'ã nde okeva'ekue ha epu'ã omanóva apytégui, ha Cristo ome'ẽta ndéve resape'a”. 15 Peikuaa porãke ani hag̃ua peiko itavývaicha, iñarandúvaicha uvei. 16 Perredimi pe tiémpo, ivaígui umi ára. 17 Upévare ndahaʼéi penearanduʼỹva, ha katu peikuaa mbaʼépa Ñandejára rembipota. 18 Ha ani pekaʼu vínope, ha upévape oĩ hetaiterei mbaʼe. ha katu peñemyenyhẽ Espíritu-gui; 19 Peñeʼẽ pende jupe salmo, himno ha purahéi espirituál rupive, pepurahéi ha pembopu melodía pende pyʼaite guive Ñandejárape. 20 Peme'ẽ meme aguyje opa mba'ére Tupã ha Túvape ñande Ruvicha Jesucristo rérape. 21 Peñemoĩ ojupe pekyhyjévo Ñandejáragui. 22 Tembirekokuéra, peñemoĩ pende ména poguýpe, peñemoĩháicha Ñandejára poguýpe. 23 Pe ména haʼe hína pe tembireko akã, Cristo haʼeháicha pe kongregasión akã. 24 Upévare, pe iglésia oñemoĩháicha Cristo poguýpe, upéicha avei umi tembireko toñemoĩ iména poguýpe opa mbaʼépe. 25 Peẽ ména, pehayhu pene rembirekópe, Cristo ohayhu haguéicha pe iglésia ha oñemeʼẽ ijehe. 26 Ikatu hag̃uáicha omomarangatu ha omopotĩ pe y ojohéivo iñeʼẽ rupive. 27 Ikatu hag̃uáicha opresenta ijupe peteĩ tupao omimbipáva, ndorekóiva mancha, ni arruga, ni mbaʼeveichagua mbaʼe; ha katu imarangatu ha mba'e vai'ỹva. 28 Upéicha avei kuimbaʼekuéra ohayhu vaʼerã hembirekópe hete teeicha. Pe ohayhúva hembirekópe, ohayhu ijehe. 29 Avave niko ndocha'éi gueteri hete tee rehe; ha katu omongaru ha omomba'e guasu, Tupã tupaoháicha. 30 Ñande ningo hete, hoʼo ha ikangue pehẽngue. 31 Upévare peteĩ kuimbaʼe ohejáta itúva ha isýpe, ha oñemoirũta hembirekóndi, ha mokõivéva haʼéta peteĩ tete. 32 Tuicha mba'e ko mba'e ñemi, che katu añe'ẽ Cristo ha tupao rehe. 33 Upéicharõ jepe, káda uno pehayhu hembirekópe ijupeichaite. ha pe tembireko ohecha omombaʼeha iménape. MOAKÃHA 6 rehegua 1 Che ra'ykuéra, peneñe'ẽrendu pende tuvakuérape Ñandejárape, upéva niko iporã.
130
2 Emomba'e nde ru ha nde sýpe; (upéva ha'e pe tembiapoukapy peteĩha ñe'ẽme'ẽ reheve;) 3 Toiko porã ndéve, ha reikove puku ko yvy ape ári. 4 Ha, peẽ túva, ani pembopochy pende ra'ykuérape, ha katu pemongakuaa chupekuéra Ñandejára omongakuaa ha oñemoñe'ẽvo chupekuéra. 5 Tembiguái, peneñeʼẽrendúke umi pende járape pende rete rembiguáipe, kyhyje ha oryrýi reheve, pene korasõ añoitépe, Cristo-peguáicha. 6 Ndaha'éi tesa rembiguái ndive, kuimba'e ombovy'ávaicha; ha katu Cristo rembiguáiicha, jajapóvo Tupã rembipota ipy’aite guive; 7 Tembiapo porã reheve, pejapo servísio Jehovápe g̃uarãicha, ha ndahaʼéi yvypórape g̃uarã. 8 Jaikuaávo oimeraẽ mbaʼe porã ojapóva, upéva ohupytýta Ñandejáragui, tahaʼe tembiguái térã isãsóva. 9 Ha, peẽ karaikuéra, pejapo avei hesekuéra, pegueropuʼakávo pe amenaza, peikuaágui pende Mboʼehára oĩha avei yvágape; ni ndaipóri respeto umi tapicha hendive. 10 Ipahápe, che joykeʼykuéra, peñemombarete Ñandejárape, ha ipuʼaka puʼakápe. 11 Pemonde Tupã armadúra kompletoite, ikatu hag̃uáicha peñemboʼy pe aña ñembotavyre. 12 Ndahaʼéi ningo nañañorairõiva soʼo ha tuguy ndive, síno umi prinsipal, puʼaka, ko múndo iñypytũva mburuvichakuéra ndive, umi lugár yvateguápe umi mbaʼe vai espirituál ndive. 13 Upévare pegueraha peẽme Tupã armadúra tuichakue, ikatu haguã pegueropuʼaka pe ára vaípe, ha pejapopa rire opa mbaʼe, peñemboʼy hag̃ua. 14 Upévare, peñembo’y, pene lomo añeteguáre ha pemoĩ pe pecho ryru tekojojápe. 15 Ha pende py peñemonde pyʼaguapy evangelio ñembosakoʼíre; 16 Opa mbaʼe ári, pejagarra pe eskúdo jerovia rehegua, ikatútava pembogue opa umi iñañáva flécha tatatĩme. 17 Pejagarra pe kásko pejesalva hag̃ua ha pe espíritu espíritu, haʼéva Ñandejára Ñeʼẽ. 18 Peñemboʼe tapiaite opa ñemboʼe ha ñemboʼe Espíritu rupive, ha peñangarekóvo opa mbaʼe marangatúre. 19 Ha chéve g̃uarã, oñemeʼẽ hag̃ua chéve ñeʼẽ, aipeʼa hag̃ua pyʼaguasúpe che juru, aikuaauka hag̃ua pe evangelio misterio, 20 Upévare che aime embajadór añeñapytĩva, ikatu hag̃uáicha añeʼẽ pyʼaguasúpe, haʼe vaʼerãháicha. 21 Peẽ peikuaa haguã avei che rembiapo ha mba'éichapa aiko, Tíquico, che ermáno ahayhuetéva ha oservíva Ñandejárape jeroviaha, oikuaaukáta peẽme opa mba'e. 22 Upevarã ambou peẽme upevarã, peikuaa haguã ore mba'e, ha ha'e penembopy'aguapy haguã pene korasõ. 23 Tupã Túva ha ñande Ruvicha Jesucristo tome'ẽ py'aguapy ermanokuérape ha mborayhu jerovia reheve. 24 Tome'ẽ mborayhu opavave ohayhúva ñande Ruvicha Jesucristope ipy'aite guive. Amén. (Efesios-pe ohaivaʼekue Rómagui, Tiquico rembiapokue).
Filipos MOAKÃHA 1.1 1 Pablo ha Timoteo, Jesucristo rembiguái, amondo opa umi imarangatúva Cristo Jesús ndive oĩva Filipospe, umi obispo ha diácono ndive. 2 Tupã ñande Ru ha Ñandejára Jesucristo tome'ẽ peẽme mborayhu ha py'aguapy. 3 Aagradese che Tupãme opa mbaʼe chemanduʼávo penderehe. 4 Akóinte opa mbaʼe añemboʼéva penderehe, opavave pejerure vyʼápe. 5 Peẽ pejoaju haguére pe marandu porãre pe ára ypy guive koʼág̃a peve. 6 Ajerovia ko mba'ére, pe omoñepyrũva'ekue tembiapo porã pende apytépe, ojapotaha Jesucristo ára peve. 7 Iporãháicha apensa péicha opavave penderehe, poguerekógui che korasõme; mokõivévape, che ñeñapytĩmbýpe, ha pe evangelio defensa ha confirmaciónpe, opavave peẽ peparticipa che gracia-gui. 8 Ñandejára ningo che amombeʼu mbaʼeichaitépa aipotaiterei peẽme enterovépe Jesucristo ryepy rupi. 9 Ha péva añemboʼe, pene mborayhu toñembohetave ha hetave mbaʼekuaa ha opa huísiope; 10 Ikatu hag̃uáicha peguerohory umi mbaʼe iporãvéva; ikatu hag̃uáicha peime ipyʼaite guive ha peñembotavyʼỹre Cristo ára peve; 11 Penerenyhẽ umi mbaʼe tekojojávagui, Jesucristo rupive, peñemombaʼeguasu ha pemombaʼeguasu hag̃ua Ñandejárape. 12 Ha katu aipota peikuaa, joykeʼykuéra, umi mbaʼe ojehuvaʼekue cherehe hoʼa rangue pe evangelio ñemotenonderã; 13 Upeichaite che jejopy Cristo-pe ojekuaa opa palásiope, ha opa ambue hendápe. 14 Ha heta joykeʼykuéra Ñandejárape, ojeroviavévo che jejopy rupi, tuicha ipyʼaguasuve oñeʼẽ hag̃ua pe ñeʼẽ kyhyjeʼỹre. 15 Oĩ añetehápe opredikáva Cristo-pe envidia ha ñorairõ reheve jepe; ha oĩ avei ipyʼaporãva: 16 Peteĩva omombe'u Cristo ñorairõme, ndaha'éi ipy'aite guive, ha oimo'ã ombohasávo che jejopy. 17 Pe ótro katu mborayhúpe, oikuaágui che añemoĩha adefende hag̃ua pe marandu porã. 18 ¿Mbaʼépa upéicharõ? jepeve, opa hendáicha, taha’e gua’u, térã añeteguápe, Cristo oñemombe’u; ha che avyʼa, heẽ, ha avyʼáta. 19 Che aikuaa ko mba'e chesalvataha pene ñembo'e rupi, ha Jesucristo Espíritu ome'ẽtaha. 20 Che ahaʼarõiterei ha che esperanza, mbaʼeveichavérõ nañemotĩmoʼãiha, síno opa pyʼaguasu reheve, jepiveguáicha, upéicha avei koʼág̃a avei Cristo oñembotuicháta che retepýpe, tahaʼe tekovépe térã ñemano rupive. 21 Chéve guarã aikove ha'e Cristo, ha amano ha'e ganancia. 22 Che aiko ramo che retepýpe, kóva ha'e che rembiapo che rembiapo. 23 Che aime peteĩ mbaʼe vai mokõi apytépe, asẽse ha aime Cristo ndive. pe iporãvéva mombyry: 24 Upéicharõ jepe, tekotevẽve pepyta pende retepýpe.
131
25 Ha aguerekógui ko jerovia, aikuaa apyta ha asegítaha penendive opavave pene ñemotenonde ha vyʼa jerovia rehegua; 26 Pevyʼavéta Jesucristo rupive che aju jeývo pene rendápe. 27 Pene ñemongeta toiko Cristo marandu porãicha, ajúramo jepe pohecha térã ndaiporivéiramo, ahendu pene mba'e, peñembo'y haguã peteĩ espíritu-pe ha peteĩ apytu'ũme peñeha'ã oñondive pe jerovia rehe evangelio rehegua; 28 Ha mba'eveichavérõ napekyhyjéi pene ñorãirõhára kuéragui, ha'e kuéra ha'e peteĩ techaukaha oporohundíva, peẽme guarã katu pe salvasiõ ha Tupã mba'e. 29 Peẽme oñemeʼẽ Cristo rehehápe, ndahaʼéi pejerovia hag̃uánte hese, ha katu avei pehasa asy hesehápe; 30 Peẽ peẽ pehecha vaʼekue chendive, ha koʼág̃a pehendu oĩha chendive. MOAKÃHA 2 rehegua 1 Upéicharõ, oĩramo peteĩ konsuélo Cristo rupive, oiméramo peteĩ konsuélo mborayhúgui, oiméramo peteĩ espíritu oñomoirũva, oiméramo oporombopyʼarory ha oporoporiahuvereko. 2 Pekumpli che vy'a, peiko haguã peteĩchagua mborayhúpe, peiko peteĩ temiandu ha peteĩ apytu'ũme. 3 Ani ojejapo mbaʼeve ñorairõ térã ñembotuicha rei rupi; ha katu iñemomirĩme peteĩ teĩ tomomba’eguasu ambuépe iporãveha chuguikuéra. 4 Ani káda uno pemaʼẽ imbaʼére, pemaña ótro ótro mbaʼére avei. 5 Pejepy'amongeta pende pype, Cristo Jesús ndive avei. 6 Ha'e niko Tupã ra'ãnga rupi, noimo'ãi mondaha ojoja haguã Tupã ndive. 7 Ha'e gui ha'e voi ndaija'ei mba'eve, ha'e ra'e hembiguái ra'ãnga, ha oiko yvypóraicha. 8 Ha ojejuhúvo yvypóraicha, oñemomirĩ, ha iñeʼẽrendu omano meve, jepe pe kurusu ñemano. 9 Upévare Tupã omomba'e guasu chupe, ha ome'ẽ chupe peteĩ téra tuichavéva opa téragui. 10 Opavave oñesũ haguã Jesús rérape, umi mba'e yvágapegua, umi mba'e oĩva yvy ape ári ha umi mba'e oĩva yvy guýpe. 11 Ha opa ñeʼẽ omombeʼu hag̃ua Jesucristo haʼeha Ñandejára, omombaʼeguasu hag̃ua Ñandejára Túvape. 12 Upévare, che ahayhuetéva, ymaite guive peneñeʼẽrendu haguéicha, ndahaʼéi che renondépe añónte, ha katu koʼág̃a hetaiteve che ndaiporihápe, pembaʼapo kyhyje ha oryrýi reheve pende salvasión. 13 Ñandejára haʼe hína pe ombaʼapóva penendive peipota ha pejapo hag̃ua haʼe oipotaháicha. 14 Pejapo opa mbaʼe peñembohory ha pejodiskutiʼỹre. 15 Ikatu hag̃uáicha peime kulpávle ha mbaʼeve ivaíva, Tupã raʼykuéra, ñembohoryʼỹre, peteĩ tetã iñañáva ha ikyʼáva apytépe, peẽ pemimbipáva ijapytepekuéra tesapeicha ko yvy ape ári; 16 Pejagarra pe ñeʼẽ tekove rehegua; avy'a haguã Cristo árape, ndaha'éi haguére añani rei, ha amba'apo rei haguére. 17 Heẽ, ha che añeikuaveʼẽramo pende jerovia sacrificio ha servicio ári, avyʼa, ha avyʼa opavave penendive. 18 Upévare pevyʼa ha pevyʼa chendive. 19 Che katu ajerovia Ñandejára Jesús rehe, pyaʼe omboutaha pene rendápe Timoteo, ikatu hag̃uáicha chepyʼaguapy aikuaa vove pende reko.
Filipos
20 Che ningo ndarekói ningo peteĩ persóna opensáva peẽme, oñangarekótava pende rekovére. 21 Opavave oheka imba'e, ndaha'éi Jesucristo mba'e. 22 Peẽ katu peikuaa mba'épa ohechauka ha'e, peteĩ ta'ýra itúva ndive, oservi hague chendive pe marandu porã ñe'ẽme. 23 Upévare ahaʼarõ amondo pyaʼe, ahechávo mbaʼéichapa ohóta chendive. 24 Ha katu ajerovia Ñandejárare che avei ajutaha pyaʼe. 25 Upéicharõ jepe, aimoʼã tekotevẽha amondo peẽme Epafrodito, che ermáno, che ermáno ombaʼapo vaʼekue, ha che irũ soldádo, péro pene mensahéro ha pe oservíva che rembipota. 26 Haʼe ningo penderechasetereíma enterove, ha henyhẽ mbaʼe pohýigui, pehendu haguére haʼe hasy hague. 27 Añetehápe ha'e hasyeterei omano meve, Tupã katu oiporiahuvereko chupe. ha ndahaʼéi hese añónte, ha katu che ári avei, ani hag̃ua areko ñembyasy ñembyasy ári. 28 Upévare amondove chupe, pehecha jeývo chupe, pevyʼa ha che añembyasy saʼive. 29 Upévare pemoguahẽ chupe Ñandejárape vyʼapavẽ reheve; ha oguereko péichagua herakuã porãme: 30 Ha'e niko Cristo rembiapo rehe ha'e omano potaite, ha'e ndoipe'ái hekove, ome'ẽ haguã peẽme peservi'ỹva che rendápe.
oĩvagui tapykuépe ha ahupyty umi mba'e oĩva tenonde gotyo. 14 Añembotapykue pe márka gotyo ahupyty hag̃ua pe prémio Ñandejára ohenóiva yvate Cristo Jesús rupive. 15 Upévare, opavave ñande perféktova, jajepyʼamongeta péicha. 16 Upéicharõ jepe, jahupytymavaʼekue, jaguata peteĩchagua regla rupive, jajepyʼamongeta peteĩ mbaʼére. 17 Che ermanokuéra, peẽ chemoirũ oñondive ha pemarka umi oguatávape peẽ ore ehémploramo. 18 (Heta niko oguata, heta jey amombe'u peẽme, ha ko'ágã ha'e peẽme hasẽvo jepe, ha'eha Cristo kurusu enemigo. 19 Ipahaitépe oñehundi, Tupã ha'e ipy'a, ha oñemomba'eguasúva otĩgui, ojepy'apýva ko yvy ape ári). 20 Ñande ñemongeta niko yvágape. Upégui avei ñaha'arõ pe Salvador, Ñandejára Jesucristo-pe. 21 Haʼe omoambuéta ñande rete iñañáva, ikatu hag̃uáicha ojogua hete omimbipávape, haʼe ojapoháicha ipoguýpe opa mbaʼe. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Upévare, che joykeʼykuéra ahayhuetéva ha ahayhuetéva, che vyʼa ha che koróna, upévare eñemboʼy hatã Ñandejárape, che ahayhuetéva. 2 Ajerure Euodías ha Síntiquepe, tojepyʼamongeta Ñandejára ndive. 3 Ha ajerure ndéve avei, júgo añete, eipytyvõ umi kuña ombaʼapo vaʼekue chendive evangelio-pe, Clemente ndive avei, ha ambue che rapichakuéra ndive, héra oĩva pe kuatiañeʼẽme. 4 Pevy'a tapiaite Ñandejára ndive, ha ha'e jey: Pevy'a. 5 Opavave toikuaa penemomirĩha. Ñandejára hi’aguĩma. 6 Ani peñangarekóke mba'eve rehe; ha katu opa mba’épe ñembo’e ha ñembo’e rupive aguyje reheve, tojekuaauka Tupãme pene mba’ejerure. 7 Ha Tupã pyʼaguapy, ohasáva opa mbaʼe entendimiento, oñongatúta pene korasõ ha pene apytuʼũ Cristo Jesús rupive. 8 Ipahápe, joykeʼykuéra, opa mbaʼe añetegua, opa mbaʼe hekojojáva, opa mbaʼe hekojojáva, opa mbaʼe ipotĩva, opa mbaʼe ojehayhúva, opa mbaʼe oñemombeʼu porãva; oĩramo mba’eporã, ha oĩramo mba’e ñemomorã, epensamína ko’ã mba’ére. 9 Pejapo umi mba'e peikuaava'ekue, pehupytyva'ekue, pehendu ha pehechava'ekue cherehe, ha Tupã py'aguapy rehegua oĩta penendive. 10 Ha katu che avyʼaiterei Ñandejárape, koʼág̃a ipahápe pene ñangareko cherehe oñakãrapuʼã jey haguére; upévape peñatende avei, ha katu ofalta peẽme oportunidad. 11 Ndaha'éi añe'ẽha mba'e'apo'ỹ rehe, aikuaa niko, taha'e ha'éva estado-pe, aime haguã avy'a haguã. 12 Che aikuaa mbaʼéichapa ikatu añemomichĩ, ha aikuaa mbaʼéichapa areko heta mbaʼe: oparupiete ha opa mbaʼépe chemboʼe añembyahýi ha añembyahýi, tahaʼe heta ha aikotevẽ. 13 Ikatu ajapo opa mbaʼe Cristo chemombaretéva rupive. 14 Pejapo porã ramo jepe, peñemongeta haguére che jehasaʼasy ndive. 15 Koʼág̃a peẽ Filiposgua peikuaa avei, pe marandu porã oñepyrũrõ guare, asẽrõ guare Macedóniagui, ni peteĩ
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Ipahápe, che joykeʼykuéra, pevyʼa Ñandejárape. Ahai peẽme umi mbaʼe peteĩchagua, chéve g̃uarã ndahaʼéi mbaʼeve ivaíva, péro peẽme g̃uarã ndahaʼéi mbaʼeve. 2 Peñangarekóke jaguágui, peñangarekóke umi mba'apohára ivaívagui, peñeñangarekóke umi mba'e pohýire. 3 Ñande ningo umi oñesirkunsidáva, ñamombaʼeguasúva Ñandejárape espíritu rupive, ha javyʼáva Cristo Jesús rehe, ha ndajajeroviapái ñande rete rehe. 4 Ikatúramo jepe ajerovia che rete rehe. Oĩramo ambue tapicha oimo'ãva oguerekoha mba'e ikatúva ojerovia hete rehe, che hetave. 5 Ocho díape oñesirkunsida Israel ñemoñare, Benjamín ñemoñare, evréo evréo ñemoñare. Léi rehe katu, fariséo; 6 Pe kyreʼỹ rehe, opersegi pe iglésia; Epoko pe tekojoja oĩvare pe Léipe, ndaijaʼéiva mbaʼeverã. 7 Péro umi mbaʼe haʼe vaʼekue mbaʼe porã chéve g̃uarã, che aikuaa pérdidaha Cristo rehehápe. 8 Heẽ katuete, ha aipapa opa mbaʼe pérdidante, aikuaa porãgui Cristo Jesús che Ruvicha, ha upévare ahasa asy opa mbaʼe ñehundi, ha aipapa estiérronte, ikatu hag̃uáicha agana Cristo-pe, 9 Ha tojejuhu hese, ndaha'éi che tekojoja, ha'éva pe Léigui, ha katu pe oúva Cristo jerovia rupive, pe tekojoja Tupãgui oúva jerovia rupive. 10 Aikuaa hag̃ua chupe, ha ipuʼaka omoingove jey hag̃ua, ha ijehasa asykuéra joaju, ojejapóvo chupe omano meve; 11 Ikatúramo jepe ahupyty umi omanóva jeikove jey. 12 Ndaha'éi ha'ete ku ahupytymava'ekue, ni aimeva'ekue perfecto, ha katu asegi aikuaa haguã pe che aimeha Cristo Jesús rehe. 13 Che pehẽnguekuéra, nachepensái chejehe ajagarra hague, ha katu ko mba'e ajapo, cheresarái umi mba'e
132
Filipos
iglésia noñeʼẽi hague chendive omeʼẽ ha orresivi hag̃ua, peẽ añoite. 16 Tesalónicape jepe pemondo jey jey che aikotevẽva. 17 Ndahaʼéi aipotágui peteĩ rregálo, síno aipota yva heta ikatu hag̃uáicha peẽme. 18 Che katu areko opa mba'e ha heta, che renyhẽ, ahupyty Epafrodito-gui umi mba'e nde rembou vaekue, hyakuã porã hyakuã asýva, sacrificio oguerohory ha ombovy'áva Ñandejárape. 19 Che Tupã katu ome'ẽta opa mba'e peikotevẽva Cristo Jesús rupive imba'erepy ha oñemomba'eguasúvo. 20 Koʼág̃a Tupã ha ñande Rupe toñemombaʼeguasu opa ára g̃uarã. Amén. 21 Pemomaitei opavave imarangatúvape Cristo Jesúspe. Peẽ pehẽngue kuéra oĩva chendive penemomaitei. 22 Enterove umi imarangatúva penemomaitei, koʼýte umi César rógapegua. 23 Ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã penendive. Amén. (Umi Filiposguápe ohaivaʼekue Rómagui, Epafrodito rembiapokue).
133
Colosenses
oĩvape yvága guýpe; upévagui che Pablo ajejapo ministro ramo; 24 Ko'ágã pevy'a che jehasa asy penderehehápe, ha pemyenyhẽ umi oĩva tapykuépe Cristo jehasa asy che rete rupi, hete rehehápe, ha'éva tupao. 25 Upévagui ajejapo ministro ramo, Tupã dispensación oñemeʼẽháicha chéve penderehehápe, akumpli hag̃ua Tupã ñeʼẽ; 26 Ymaite guive ha henerasión guive oñeñomi vaʼekue, péro koʼág̃a ojekuaa umi imarangatúvape. 27 Tupã oikuaaukase chupekuéra mba'épa pe mba'e porã ko misterio gloria gentil-kuéra apytépe. Ha'e hína Cristo pende apytépe, pe esperanza peñemomba'eguasúva. 28 Upevare romombe'u, romomarandu ha rombo'e opavave arandúpe. Opavave ropresenta haguã hekoitépe Cristo Jesús ndive. 29 Upévare añehaʼãmbaite, añehaʼãmbaite haʼe ombaʼapoháicha.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Jesucristo apóstol Tupã rembipota rupi, ha ñane ryvy Timoteo. 2 Umi imarangatúva ha ñande ryke'y jeroviaha Cristo-pe oĩva Colosas-pe: Tome'ẽ peẽme Tupã ñande Ru ha ñande Ruvicha Jesucristo pende mborayhu ha py'aguapy. 3 Roagradese Ñandejárape ha ore Ruvicha Jesucristo Túvape, roñemboʼe meme penderehe. 4 Rohendu guive pejeroviaha Cristo Jesús rehe ha pe mborayhu opa imarangatúvare. 5 Pe ñehaʼarõ oñeñongatúva peẽme g̃uarã yvágape, pehenduvaʼekue yma pe marandu porã ñeʼẽ añeteguápe. 6 Upéva ou peẽme, oikoháicha opa ko yvy ape ári; ha hi'a, ojapoháicha avei pendepype, ára pehendu guive, ha peikuaa guive Tupã mborayhu añeteguápe. 7 Peikuaaháicha avei Epafras ore rapicha rembiguái rohayhuetévagui, haʼéva peẽme g̃uarã Cristo ministro jeroviaha; 8 Ha'e avei omombe'u oréve pene mborayhu Espíritu rupive. 9 Upévare ore avei, rohendu guive ára guive, ndoropytuʼúi roñemboʼe penderehe, ha roipota peñemyenyhẽ hag̃ua hembipota jekuaágui opa arandu ha entendimiento espiritual-pe; 10 Ikatu hag̃uáicha peguata digno Ñandejárape opa mbaʼe ombovyʼa hag̃ua, pemeʼẽvo opa tembiapo porãme, ha peñembohetavévo Tupã jekuaápe; 11 Oñemombarete opa puʼaka reheve, ipuʼaka glorioso rupive, opa paciencia ha paciencia pukukue vyʼápe; 12 Peme'ẽ aguije pe Túvape, ñanemoĩva'ekue ikatu haguã jajapo umi imarangatúva erénsia tesape'ápe. 13 Ha'e orepe'a pytũmby poguýgui, ha oregueraha Ita'ýra ohayhuetéva Rréinope. 14 Ha'e rupi ha'e huguy rupive ojeperdona ñandéve ñande angaipa. 15 Ha'e hína Tupã ojehecha'ỹva ra'ãnga, opa tekove ra'y ypykue. 16 Ha'e rupi ojejapo opa mba'e oĩva yvágape ha oĩva yvy ape ári, ojehecha ha ojehecha'ỹva, taha'e tróno, mburuvicha guasu, mburuvicha guasu, térã pu'aka. 17 Haʼe oĩ opa mbaʼe mboyve, ha haʼe rupi oĩ opa mbaʼe. 18 Haʼe hína pe tete akã, pe iglésia, haʼe hína pe iñepyrũha, pe omanóva apytégui raʼy ypykue. ikatu haguã opa mba'épe ha'e oñemotenonde. 19 Túvape oguerohorýgui oiko ipype opa mbaʼe henyhẽva; 20 Ha, ojapo rire pyʼaguapy kurusu ruguy rupive, haʼe rupive ombojoaju hag̃ua opa mbaʼe ijehe; ha'e rupi, taha'e umi mba'e oĩva yvy ape ári, térã umi mba'e yvágapeguápe. 21 Ha peẽ, sapyʼánte peñemomombyrýva ha pene enemigo pene akãme umi tembiapo aña rupi, upéicharõ jepe koʼág̃a haʼe oñemoĩ porã 22 Pene rete omano rupi, penemog̃uahẽ hag̃ua peẽme imarangatúva, ikatu hag̃uáicha oñekumpli ha ndaikatumoʼãi oñekorrehi henondépe. 23 Pesegíramo pe jerovia oñemopyenda ha peñemoĩ, ha napeñemomombyrýiramo pe evangelio esperanza-gui, pehenduvaʼekue, ha oñemombeʼu vaʼekue opa tekove
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Aipotaiterei peikuaa mbaʼeichaitépa tuicha ñorairõ areko penderehe, ha Laodicea-pe kuérare, ha opavave ndohecháiva che rova hoʼópe; 2 Ikatu hag̃uáicha ikorasõkuéra oñembopyʼaguapy, oñembojoajúvo mborayhúpe, ha opa mbaʼe rrikéspe, pe entendimiento kompletoite, ohechakuaa hag̃ua Tupã, ha Túva ha Cristo misterio; 3 Haʼe ningo oñeñomi opa mbaʼe iñarandu ha mbaʼekuaa. 4 Ha péva haʼe, ani hag̃ua avave penembotavy ñeʼẽ oporomondýivape. 5 Che aime ramo jepe che retepýpe, aime penendive espíritupe, avy'a ha ahechávo pene orden ha pejerovia mbarete Cristo rehe. 6 Peẽ peguerohorýma haguéicha Cristo Jesúspe, ha peiko hendive. 7 Peñemopyenda ha peñemopuʼã ipype, ha peñemombaʼeguasu pe jerovia, peñemboʼe haguéicha, ha pemeʼẽ heta aguyje. 8 Peñangarekóke ani haguã avave penemonda pe filosofía ha ñembotavy rei rupive, yvypóra jepokuaaháicha, ko yvy ape ári, ha ndaha'éi Cristo-pe. 9 Ipype niko oiko opa pe Tupã rekove hete reheve. 10 Ha peẽ peiko porã ha'e hína opa mburuvicha ha ipu'aka ruvicha. 11 Ha'e rupi peẽ peñesirkunsida pe sirkunsida ojejapo vaekue po'ỹre, peipe'ávo pende rete angaipa Cristo rupive. 12 Peñeñotỹ hendive pe ñemongarai, ha upévape peñemoingove jey hendive Tupã rembiapo jerovia rupive, omoingove jey vaʼekue chupe omanóva apytégui. 13 Ha peẽ pemanóma vaʼekue pende pekádo ha napeñesirkunsidái haguére, haʼe omoingove hendive, ha peneperdona opa mbaʼe vai. 14 Ombogue umi ordenanza kuatiañeʼẽ oĩva ñande kóntrape, ha oipeʼa pe tapégui, oklavávo kurusúre. 15 Ha omondapa rire umi mburuvicha ha puʼaka, ohechauka porã chupekuéra ha ipuʼaka hesekuéra. 16 Upévare, ani avave penembojovake tembi'u térã vevída, ára marangatúre, jasy pyahu térã pytu'u ára rehe. 17 Umíva haʼe peteĩ sombra umi mbaʼe oútavagui; ha katu pe tete ha’e Cristo mba’e.
134
Colosenses
18 Ani avave penembotavy pende jopóigui, peñemomirĩvo ha pemomba'eguasu ángel-kuérape, oike haguã umi mba'e ha'e ndohecháivape, oñembotuicha rei iñakãme hete rupi. 19 Ha ndajajagarrái pe Akã, opa tete oservi haguégui tembiʼu, ha oñembojeheʼáva oñondive, Tupã okakuaavévo ohóvo. 20 Upévare, peẽ pemanóramo Cristo ndive ko yvy ape ári guive, mba'ére piko peiko ramoguáicha ko yvy ape ári, peñemoĩ umi tembiapoukapy poguýpe. 21 (Ani repoko; ani reproba; ani repoko; 22 Mávapa opavave oñehundíta ojeporu jave;) yvypóra rembiapoukapy ha mbo'epy rire? 23 Umi mbaʼe añetehápe ohechauka iñaranduha pe adorasión voluntad, humildad ha descuido de cuerpo-gui. ndaha'éi mba'eveichagua ñemomba'eguasúpe ho'o ombovy'a haguã.
20 Che ra'ykuéra, peneñe'ẽrendúke pende tuvakuérape opa mba'épe, upéva ombovy'a porã Ñandejárape. 21 Che túva, ani pembopochy pende raʼykuérape, ani hag̃ua oñedesanima hikuái. 22 Tembiguái, peneñe'ẽrendu opa mba'épe pende jára kuérape pe tete rembipotaháicha. ndaha’éi tesa rembiguái reheve, kuimba’ekuéra ombovy’ávaicha; Ha'e rami aĩ py'a ñorãirõme, okyhyje Tupãgui. 23 Ha oimeraẽ mbaʼe pejapóva, pejapo pende pyʼaite guive, Ñandejárapeguáicha, ha ndahaʼéi yvypórape g̃uarã; 24 Peikuaágui Ñandejáragui pehupytytaha pe erénsia, peservígui Ñandejára Cristo-pe. 25 Pe ojapóva ivaíva katu ohupytýta pe ivaíva ojapo haguére.
MOAKÃHA 3 rehegua
1 Mboʼehára, pemeʼẽ pene rembiguáikuérape hekojojáva ha ijojahaʼỹva; Peikuaágui peguerekoha avei peteĩ Mbo'ehára yvágape. 2 Pesegíkena peñemboʼe, ha pemaña upéicha avei pemeʼẽvo aguyje; 3 Añembo'e avei ore rehe, Tupã oipe'a haguã oréve peteĩ okẽ roñe'ẽ haguã, ha'e haguã Cristo ñemigua, che aimeva'ekue avei esclavo-pe. 4 Aikuaauka hag̃uáicha, haʼe vaʼerãháicha. 5 Peguata iñarandúpe umi okápe oĩva ndive, ha pemosãso pe tiémpo. 6 Pene ñeʼẽ toiko tapiaite mbaʼeporã, juky reheve, peikuaa hag̃ua mbaʼéichapa pembohovái vaʼerã peteĩ teĩme. 7 Tíquico omombeʼúta peẽme opa mbaʼe che rembiguái, haʼe hína peteĩ ermáno ahayhuetéva ha oservíva jeroviaha Ñandejárape. 8 Upevarã ambou peẽme upevarã, haʼe oikuaa hag̃ua pene mbaʼe porã, ha penembopyʼaguapy hag̃ua pene korasõ; 9 Onesimo ndive, peteĩ ermáno jeroviaha ha jahayhuetéva, haʼéva peteĩva pende apytépe. Oikuaaukáta peẽme opa mba'e ojejapóva ko'ápe. 10 Aristarco, che irũ prisionero, penemomaitei, ha Marco, Bernabé reindy ra'y, (opoko hese tembiapoukapy. 11 Ha Jesús, hérava Justo, haʼekuéra haʼe hína umi oñesirkunsidáva. Ko'ãva añoite ha'e che rapicha omba'apóva Tupã Rréinope, ha'éva che consuelo. 12 Epafras, peteĩva pende apytégui, Cristo rembiguái, penemomaitei, akóinte omba'apo kyre'ỹ penderehehápe ñembo'épe, ikatu haguã pepyta perfecto ha completo opa mba'e Tupã oipotávape. 13 Che amombeʼu chupe, haʼe okyreʼỹetereiha penderehe, umi oĩvare Laodiceape ha umi oikóvare Hierápolispe. 14 Lucas, pohanohára ahayhuetéva, ha Demás, penemomaitei. 15 Pemomaitei umi ermáno oĩvape Laodiceape, Nimfaspe, ha pe iglésia oĩvape hógape. 16 Ha pemoñeʼẽ vove pende apytépe ko kuatiañeʼẽ, pemoñeʼẽ vaʼerã avei Laodicea iglésiape. ha peẽ avei pemoñe'ẽ haguã pe kuatiañe'ẽ Laodicea guive. 17 Ha ere Arquipope: “Eñangarekóke pe tembiapo rerresivi vaʼekuére Ñandejárape, ha ekumpli hag̃ua”. 18 Che Pablo rupive amomaitei chéve. Penemandu'áke che vínculo rehe. Gracia toĩ penendive. Amén. (Ohai Roma guive Colosenses peve Tiquico ha Onesimo).
MOAKÃHA 4 rehegua
1 Peẽ peikove jeýramo Cristo ndive, peheka umi mba'e yvategua, Cristo oguapyhápe Tupã akatúape. 2 Pemborayhu umi mbaʼe yvateguáre, ndahaʼéi umi mbaʼe oĩvare ko yvy ape ári. 3 Peẽ niko pemanóma, ha pende rekove okañy Cristo ndive Tupãme. 4 Cristo, ha'éva ñande rekove, ojehechauka vove, peẽ avei pejehechaukáta hendive gloria reheve. 5 Upévare, pemonguʼe pende retekuéra oĩva ko yvy ape ári; Tekovai, teko ky'a, mborayhu pohýi, teko vai ha mba'e pohýi, ha'éva ta'ãnga ñemomba'eguasu. 6 Upévare Tupã pochy ou umi naiñeʼẽrendúivare. 7 Peẽ peiko vaʼekue avei koʼã mbaʼépe, peiko vaʼekue hesekuéra. 8 Ha katu koʼág̃a avei pemboyke opa koʼãva; pochy, pochy, teko vai, ñe’ẽ vai, ñe’ẽ ky’a osẽva nde jurúgui. 9 Ani pejapu ojupe, pemombo pe kuimbaʼe tujápe hembiapokue ndive; 10 Ha pemonde pe kuimba'e pyahu, oñembopyahuva'ekue mba'ekuaa rehe, pe omoheñóiva'ekue ra'ãngaicha. 11 Upépe ndaipóri griégo ni judío, sirkunsisión ni noñesirkunsidáiva, bárbaro, escita, tembiguái térã isãsóva. 12 Upévare, peñemonde Tupã oiporavóvaicha, imarangatúva ha ojehayhúvaicha, pende py'a poriahuvereko, py'aporã, apytu'ũ ñemomirĩ, py'aguapy ha ipasiénsia puku; 13 Pejoaguanta ha peñoperdona, oĩramo oñorairõva oimeraẽva ndive. 14 Ha opa koʼã mbaʼe ári pemonde pe mborayhu, haʼéva pe vínculo perfékto rehegua. 15 Ha toisãmbyhy Tupã pyʼaguapy pene korasõme, upévape avei peñehenói peteĩ tetepe; ha pemeʼẽ aguije. 16 Cristo ñeʼẽ toiko pendepype heta arandúpe. Pembo’e ha peñomomarandu salmo, himno ha purahéi espiritual rupive, pepurahéi gracia reheve pende korasõme Ñandejárape. 17 Ha oimeraẽ mbaʼe pejapóva ñeʼẽ térã tembiapo rupive, pejapo opa mbaʼe Ñandejára Jesús rérape, pemeʼẽvo aguyje Ñandejára ha Túvape haʼe rupive. 18 Tembirekokuéra, peñemoĩ pene ména poguýpe, oipotaháicha Ñandejárape. 19 Peẽ ména, pehayhu pene rembirekokuérape ha ani peñembohorýke hesekuéra.
135
1 Tesalonicenses
10 Peẽ niko testigo ha Tupã avei, mba'éichapa ore reko marangatu, hekojojáva ha ojejavy'ỹva pende jeroviáva apytépe. 11 Peikuaaháicha mba'éichapa romokyre'ỹ ha rombopy'aguapy ha ro'e peteĩ teĩme, peteĩ túva ojapoháicha ita'yrakuérape. 12 Peguata vaʼerãmoʼã Tupãme, penerenói vaʼekue irréino ha igloriarã. 13 Upévare avei romeʼẽ aguyje Ñandejárape ndopytuʼúi, pórke peẽ peguerohorýrõ guare Ñandejára ñeʼẽ pehendu vaʼekue orehegui, ndahaʼéi peẽ peguerohorýva yvyporakuéra ñeʼẽicha, síno añetehápe oĩháicha, pe Ñandejára ñeʼẽ omba'apo avei pende pype pejeroviáva. 14 Che pehẽngue kuéra, peẽ peiko Tupã iglésia seguidor Judéape oĩva Cristo Jesús ndive. 15 Haʼekuéra ojuka Ñandejára Jesúspe, ha iprofétakuérape, ha orepersegi. ha ndogustái hikuái Tupãme, ha oñemoĩ opavave yvypóra ndive. 16 Orojoko roñe'ẽ haguã umi tetã ambueguápe ojesalva haguã, omyenyhẽ haguã hembiapovai tapiaite. 17 Ore katu, joykeʼykuéra, rojepeʼa rire sapyʼami pendehegui, ndahaʼéi ore korasõme, roñehaʼãve rohecha hag̃ua pende rova tuicha mbaʼe porã reheve. 18 Upévare rojuse pene rendápe, che Pablo, peteĩ jey ha jey jey; ha katu Satanás ñandejoko. 19 ¿Mbaʼépa hína ñane esperánsa, térã vyʼa, térã koróna javyʼa hag̃ua? ¿Ndaha'éi piko peẽ niko peiméva ñande Ruvicha Jesucristo renondépe ha'e ou vove? 20 Peẽ niko ore gloria ha vyʼa.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Silvano ha Timoteo, romondo Tesalonicaygua iglésia oĩva Tupã Túva ha Ñandejára Jesucristo ndive. 2 Roagradese meme Ñandejárape enterove penderehe, ha roñemboʼe jave penemanduʼa penderehe. 3 Penemanduʼáke peẽ pene jerovia, ha pembaʼapo mborayhúpe, ha peñehaʼãmbaitéva pende Ruvicha Jesucristo rehe, Tupã ha ñande Ru renondépe. 4 Che pehẽngue kuéra ahayhuetéva, peikuaa peẽ Tupã oiporavo hague. 5 Ore evangelio ndoúigui peẽme ñeʼẽme añónte, ha katu avei puʼaka, Espíritu Santo rupive, ha heta jerovia reheve; peikuaaháicha mba'eichagua kuimba'epa roimeva'ekue pende apytépe pende rehehápe. 6 Peẽ peiko ore seguidor ha Ñandejárape, peguerohorýgui pe ñe'ẽ heta jehasa'asýpe, Espíritu Santo vy'ápe. 7 Upéicharõ, peẽ haʼe vaʼekue ehémplo enterove ojeroviávape Macedonia ha Acayape. 8 Pórke pendehegui oñehendu Ñandejára ñeʼẽ ndahaʼéi Macedonia ha Acayape añónte, síno opa hendápe pe jerovia Ñandejára renondépe oñemosarambi oparupiete. upéicha rupi natekotevẽi ñañeʼẽ mbaʼeve. 9 Haʼekuéra voi ohechauka oréve mbaʼéichapa roike peẽme, ha mbaʼéichapa pejevy Ñandejára rendápe umi taʼangakuéragui peservi hag̃ua pe Tupã oikovéva ha añeteguápe. 10 Ha ñahaʼarõta Itaʼýra yvágagui, omoingove jey vaʼekue omanóva apytégui, Jesúspe, ñandepeʼa vaʼekue pe pochy oútavagui.
MOAKÃHA 3 rehegua
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Che pehẽngue kuéra, peikuaa niko ore roike hague pene rendápe, ndaha'éi hague rei. 2 Ha katu jepe rohasa asy rire, ha roñembotavy rire jepe, peikuaaháicha, Filipos-pe, roñembopyʼaguasu ore Tupãme roñeʼẽ hag̃ua peẽme Tupã evanhélio heta ñorairõ reheve. 3 Ore romokyre'ỹ ndaha'éi ñembotavy, mba'e ky'a ha ñembotavy rupi. 4 Ha katu Tupã oheja haguéicha ñandéve jajerovia pe evangelio rehe, upéicha avei ñañeʼẽ; ndaha'éi yvypórape oguerohorývaicha, ha katu Tupã, ñane korasõ oñeha'ãva. 5 Peẽ peikuaaháicha, ni araka'eve ndoroiporúi ñe'ẽ ñembohorýpe, ni peteĩ ao mba'e pohýi rehegua. Ñandejára haʼe testígo: 6 Ha ndoroheka vaʼekue roñemombaʼeguasu hag̃ua, ni pendehegui ni ambue tapichápe, ikatúrõ guare ore pohýi, Cristo apóstolicha. 7 Ore katu ore py'aporãva'ekue pende apytépe, peteĩ enfermera omomba'eguasuháicha imembykuérape. 8 Upéicharõ, roipotágui pohayhu, romeʼẽse kuri peẽme, ndahaʼéi Ñandejára evangelio añónte, ha katu avei ore ánga, peẽ pehayhu haguére. 9 Che pehẽngue kuéra, pene mandu'a ore ñeha'ã ha ore ñeha'ãre, romba'apo pyhare ha ára, ndoroipotáigui ojehepyme'ẽ avave pende apytépe, romomarandu peẽme Tupã marandu porã.
136
1 Upévare ndaikatuvéimarõ rogueropuʼaka, roimoʼã iporãha roheja Atenas-pe año; 2 Ombou Timoteo, ore ryvy, Tupã rembijokuái ha ore rapicha omba'apóva Cristo marandu porãme, penemombarete haguã ha penembopy'aguapy haguã pende jerovia rehe. 3 Ani haguã avavépe oñemomýi ko'ã jehasa asy, peẽ voi peikuaa ore roñemoĩha upévape. 4 Añetehápe, roimerõ guare penendive, roʼe kuri peẽme upe mboyve rohasa asytaha. ojehu haguéicha, ha peẽ peikuaa. 5 Upévare, ndaikatuvéimarõ agueropuʼaka, amondo aikuaa hag̃ua pende jerovia, ani hag̃ua peteĩ mbaʼe penembopyʼarory pe oporopyʼaraʼãva, ha ndoikói rei ore ñehaʼã. 6 Péro koʼág̃a Timoteo oúrõ guare ore rendápe pene rendápe, ha oguerúrõ guare oréve marandu porã pende jerovia ha mborayhúgui, ha akóinte penemanduʼa porãha orerehe, rohechasetereígui ore rohechaháicha. 7 Upévare, che ryvy kuéra, ore rombopy'aguapy opa ore jehasa asy ha jehasa asy jave, pende jerovia rupi. 8 Koʼág̃a niko roikove, peñemboʼy hatãramo Ñandejárape. 9 Mba'e aguije piko rome'ẽ jey Tupãme pende rehe, opa vy'a rovy'a haguére pende rehehápe ore Tupã renondépe. 10 Pyhare ha ára roñemboʼetereívo rohecha hag̃ua nde rova, ha roperfecciona hag̃ua pe ofaltáva pende jerovia? 11 Tupã Ñandejára voi, ñande Ru ha ñande Ruvicha Jesucristo, ñande rape rogueraha pene rendápe. 12 Ha Ñandejára penembohayhúve ha penemborayhu hetavépe, ha opa yvypórape, ore rojapoháicha penderehe.
1 Tesalonicenses
13 Haʼe ikatu hag̃uáicha haʼe omombarete pende pyʼaite guive Ñandejára renondépe, Ñandejára renondépe, Ñandejára renondépe, ou vove entéro imarangatúvandi.
6 Upévare ani jake, ambuekuéra ojapoháicha; ha katu ñama'ẽ ha ñañakãrapu'ã. 7 Pórke umi okeva oke pyharekue. ha umi oka'úva oka'u pyharekue. 8 Ñande katu, ñande árapegua, ñañeñandúkena, ñamonde pe pecho ryru jerovia ha mborayhu rehegua. ha peteĩ cascope ĝuarã, pe esperanza de salvación. 9 Tupã nañandemoĩri pochy haguã, ñande Ruvicha Jesucristo rupive jajesalva haguã. 10 Haʼe omano ñanderehehápe, ñapuʼã térã jake, jaiko hag̃ua hendive. 11 Upévare peñembopyʼaguapy ha peñomombaʼeguasu, pejapoháicha avei. 12 Ha rojerure peẽme, joykeʼykuéra, peikuaa hag̃ua umi ombaʼapóva pende apytépe, ha oĩva pende ári Ñandejárape, ha penemomarandu; 13 Ha tomombaʼeguasueterei chupekuéra mborayhúpe hembiapokuérare. Ha peiko py'aguapýpe pende apytépe. 14 Koʼág̃a romokyreʼỹ peẽme ermanokuéra, pemomarandu umi hekopotĩʼỹvape, pembopyʼaguapy umi ikangyvévape, peipytyvõ umi ikangyvévape, pepasiénsia hag̃ua enterove ndive. 15 Pehecha ani hag̃ua avave omeʼẽ mbaʼevai ivaívare avavépe; ha katu tapiaite pesegui pe iporãva, pende apytépe ha opavave yvypórape. 16 Pevyʼa tapiaite. 17 Peñemboʼe pepytuʼuʼỹre. 18 Opa mba'épe peme'ẽ aguyje, Tupã Ñandejára oipotágui Cristo Jesús rupive peẽme. 19 Ani pembogue pe Espíritu. 20 Ani pemboyke umi profesía. 21 Peproba opa mbaʼe; ejagarra hatã pe iporãva. 22 Pejehekýi opa mbaʼe ivaívagui. 23 Ha pe Tupã pyʼaguapy rehegua voi penemomarangatu kompletoite; ha ajerure Tupãme opa pene espíritu ha pene ánga ha pende rete toñeñongatu kulpaʼỹre ñande Ruvicha Jesucristo ou peve. 24 Ijeroviapy pe penerenóiva, ojaposéva avei. 25 Che ermanokuéra, peñemboʼe orerehehápe. 26 Pemomaitei enterove pehẽnguépe peteĩ beso marangatúpe. 27 Che ajerure peẽme Ñandejára rupive toñemoñeʼẽ ko kuatiañeʼẽ opa joykeʼy marangatúpe. 28 Ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã penendive. Amén. (Pe primer epístola Tesalonicayguápe ojehai Atenas guive).
MOAKÃHA 4 rehegua 1 Avei rojerure peẽme joyke'ykuéra, ha romokyre'ỹ peẽme Ñandejára Jesús rupive, pehupyty haguéicha orehegui mba'éichapa peguata ha pembovy'ava'erã Tupãme, upéicha peñembohetavéta. 2 Peẽ peikuaa mba'e tembiapoukapy rome'ẽva'ekue peẽme Ñandejára Jesús rupive. 3 Tupã rembipota niko peẽ peñemomarangatu, pejehekýi pe tekovaígui. 4 Peteĩteĩ pende apytégui peikuaa mbaʼéichapa imbaʼyru omomarangatu ha oñemombaʼeguasu. 5 Ndaha'éi umi tetã ambuegua ndoikuaáiva Tupãme. 6 Aníkena avave ohasa ha ombotavy iñermánope mbaʼeveichavérõ, pórke Ñandejára ovengáva opa koʼã mbaʼe, ore ro’avisa ha romombeʼu haguéicha. 7 Tupã nañanerenói niko mba'e ky'arã, ha'e katu teko marangaturã. 8 Upévare pe odespreciáva, ndodespreciai yvypórape, ha katu Tupãme, omeʼẽva ñandéve avei ijespíritu sánto. 9 Natekotevẽi ahai peẽme pe mborayhu joyke'y rehegua, peẽ voi niko Tupã ombo'e peẽme pejoayhu haguã. 10 Ha añetehápe pejapo opa joyke'ykuéra oĩva opa Macedonia-pe, ha katu rojerure peẽme, joyke'ykuéra, peñembohetave haguã; 11 Ha peestudia pepyta kirirĩ, ha pejapo pene rembiapo, ha pembaʼapo pende po reheve, roʼe haguéicha peẽme; 12 Ikatu haguã peguata hekoitépe umi okápe oĩva ndive, ha ani haguã ofalta peẽme mba'eve. 13 Ha katu ndaipotaiete peikuaa’ỹ, joyke’ykuéra, umi okeva’ekuére, ani haĝua peñembyasy, ambuekuéra ndorekóivaicha esperanza. 14 Jagueroviáramo Jesús omano ha opuʼã jey hague, upéicha avei Ñandejára oguerúta hendive umi okevape Jesúspe. 15 Péva roʼe peẽme Ñandejára ñeʼẽ rupive, ñande jaikovéva ha japytáva Ñandejára jeju peve ndojokomoʼãiha umi okevaʼekuépe. 16 Ñandejára voi oguejýta yvágagui sapukái, arcángel ñe'ẽ ha Tupã trompápe. 17 Upérõ ñande jaikovéva ha japytáva jajagarráta hendivekuéra arai ári, jajotopa haguã Ñandejára ndive yvate gotyo. 18 Upévare peñokonsola koʼã ñeʼẽ rupive. MOAKÃHA 5 rehegua 1 Ha katu ára ha ára rehegua, joykeʼykuéra, natekotevẽi ahai peẽme. 2 Peẽ voi peikuaa porã Ñandejára ára og̃uahẽha peteĩ mondaha pyharekue. 3 Ha'e kuéra he'íta vove: “Py'aguapy ha mba'e porã; upéi ou hiʼarikuéra ñehundi sapyʼa, peteĩ kuña hyeguasúvare ouháicha; ha ndokañymoʼãi hikuái. 4 Peẽ katu, joykeʼykuéra, napeiméi pytũmbýpe, upe ára pendejagarra mondahaicha. 5 Opavave peẽ ha'e tesape ra'y ha ára ra'y.
137
2 Tesalonicenses
10 Ha opa tekojoja ñembotavy reheve umi omanóvape; ndohupytýigui pe añetegua mborayhu, ojesalva haguã. 11 Ha upévare Tupã omboúta chupekuéra ñembotavy mbarete, oguerovia haguã peteĩ japu. 12 Ikatu hag̃uáicha oñekondena enterove umi ndogueroviáiva pe añeteguáre, péro ovyʼa umi mbaʼe tekojojávare. 13 Ore katu, ore ermanokuéra Ñandejára ohayhuetéva, akóinte romeʼẽta aguije Ñandejárape penderehe, pórke Ñandejára pendeporavo iñepyrũmby guive pejesalva hag̃ua pe espíritu espíritu rupive ha pejerovia pe añeteguáre. 14 Ha'e pene renói ore marandu porã rupive, pehupyty haguã ñande Ruvicha Jesucristo mimbipa. 15 Upévare, joykeʼykuéra, peñemboʼy ha pejagarra umi jepokuaa penemboʼevaʼekue, tahaʼe ñeʼẽ rupive térã ore kuatiañeʼẽ rupive. 16 Ñande Ruvicha Jesucristo voi, ha Tupã, ñande Ru, ñanderayhúva ha ome'ẽva ñandéve consuelo opave'ỹva ha esperanza porã imba'eporã rupive. 17 Pekonsola pene korasõ, ha penemombarete opa ñeʼẽ ha tembiapo porãme.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Silvano ha Timoteo, pemondo pe Tupã Ñandejára ñande Ru ha ñande Ruvicha Jesucristo iglésia Tesalonicayguápe. 2 Tupã ñande Ru ha Ñandejára Jesucristo tome'ẽ peẽme mborayhu ha py'aguapy. 3 Ore romeʼẽ meme aguije Tupãme penderehe, joykeʼykuéra, oĩporãháicha, pende jerovia okakuaaiterei rupi, ha peteĩ teĩ opavave pende mborayhu hetavégui; 4 Ore voi roñemombaʼeguasu penderehe Tupã kongregasiónpe penepasiénsia ha pejerovia haguére opa pepersegi ha jehasa asy pegueropuʼakávare. 5 Upéva ohechauka Tupã oporohusgáva hekojojáva, ikatu haguã pejekuaa Tupã Rréinope, peẽ pehasa asy haguére. 6 Iporãiterei ningo Ñandejára omyengovia pe jehasa asy umi penemoñeñandu vaívape. 7 Pepytuʼu orendive Ñandejára Jesús yvága guive hiʼanhel ipuʼakapáva ndive. 8 Tata hendývape ovengávo umi ndoikuaáiva Ñandejárape ha naiñeʼẽrendúiva Ñandejára Jesucristo marandu porãre. 9 Haʼe ojekastigáta ñehundi opaveʼỹva reheve Ñandejára renondépe, ha ipuʼaka ñemombaʼeguasúgui; 10 Upe árape ou vove oñembotuicha chupe imarangatúvape, ha opavave ojeroviávape oñemomba'eguasúvo chupe (ojeroviágui ore testimonio pende apytépe). 11 Upévare roñembo'e tapiaite penderehe, ore Tupã penemomba'e haguã ko ñehenói, ha tojapo opa mba'e iporãva ha'e ojapova'ekue imba'eporã ha ipu'aka reheve. 12 Pende Ruvicha Jesucristo réra peñemomba'eguasu haguã pende rupi ha peẽ ha'e rupi, ñande Tupã ha ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporãháicha.
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Ipahápe, pehẽngue kuéra, peñembo’e ore rehehápe, Ñandejára ñe’ẽ toñemomba’eguasu ha toñemomba’eguasu, peẽme oĩháicha. 2 Ha ikatu hag̃uáicha jajesalva umi kuimbaʼe iñaranduʼỹva ha iñañávagui, opavave ndojeroviapáigui. 3 Ñandejára katu ijeroviaha, haʼe penemombaretéta ha penemoʼãta ivaívagui. 4 Ha rojerovia Ñandejára opokotaha penderehe, mokõivéva pejapo ha pejapotaha umi mbaʼe romandáva peẽme. 5 Ha Ñandejára odirihi pene korasõ Tupã mborayhúpe, ha pe ipasiénsia ohaʼarõva Cristo-pe. 6 Koʼág̃a roʼe peẽme, joykeʼykuéra, ñande Ruvicha Jesucristo rérape, peñemomombyry hag̃ua opa pehẽngue oikóvagui hekopeʼỹ, ha ani pejepokuaa haʼe orresivi vaʼekue oréve. 7 Peẽ voi peikuaa mba'éichapa peẽ oremoirũva'erã. 8 Ndoroʼúi avei avave mbuja rei; Pyhare ha ára romba'apo ha romba'apo asy, ani haguã roñeme'ẽ mba'eve pende apytépe. 9 Ndahaʼéi ndoroguerekóigui podér, síno rojapo hag̃ua peteĩ ehémplo peẽme g̃uarã pemoirũ hag̃ua. 10 Roime ramo jepe penendive, péicha ro'e peẽme: Oĩramo omba'aposéva, ndokarúi va'erãha. 11 Rohendu oĩha pende apytépe oguatáva hendapeʼỹ, nombaʼapóiva mbaʼeveichavérõ, síno hembiapoiterei. 12 Koʼág̃a romanda ha romokyreʼỹ ñande Ruvicha Jesucristo rupive, ombaʼapo hag̃ua kirirĩháme ha hoʼu hag̃ua mbujape. 13 Peẽ katu, joykeʼykuéra, ani penekaneʼõ pejapo porã hag̃ua. 14 Ha oĩramo naiñeʼẽrendúiva ñane ñeʼẽ ko kuatiañeʼẽ rupive, eñatendéke upe kuimbaʼépe, ha ani eñomoirũ hendive, otĩ hag̃ua. 15 Upéicharõ jepe, ani peimoʼã chupe peteĩ enemígoramo, síno pemomarandu chupe peteĩ ermánoicha. 16 Koʼág̃a Ñandejára omeʼẽva pyʼaguapy, omeʼẽ meme peẽme pyʼaguapy opa mbaʼe rupive. Ñandejára toime opavave penendive.
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Peẽ ermanokuéra, rojerure peẽme ñande Ruvicha Jesucristo oúvo ha roñembyaty haguére hendápe. 2 Ani hag̃ua pyaʼe peñemomýi pene akãme, térã pejepyʼapy, ni espíritu, ni ñeʼẽ, ni kuatiañeʼẽ orehegui, hiʼag̃uíma haguéicha Cristo ára. 3 Ani avave penembotavy mba'eveichavérõ, ndoumo'ãigui upe ára, ndoúiramo peteĩ ho'a raẽ, ha upe kuimba'e angaipa rehegua ojekuaa, pe ñehundi ra'y. 4 Oñembohovake ha oñembotuicháva opa mbaʼe ojeheróva Tupãre, térã oñembotuicháva ári; Ha Tupãicha oguapy Tupã tupaópe ha ohechauka ha'eha Tupã. 5 Napenemanduʼái piko aime jave gueteri penendive haʼe hague peẽme koʼã mbaʼe? 6 Ha koʼág̃a peikuaa mbaʼépa ojoko chupe ojehechauka hag̃ua itiémpope. 7 Pe tembiapovai ñemigua omba'apóma, ko'ágã ohejáva añoite ohejáta ojepe'a peve tapégui. 8 Ha upéramo ojekuaaukáta upe Iñañáva, Ñandejára ohundítava ijuru espíritu reheve, ha ohundítava ijeju resape reheve. 9 Pe oútava Satanás ojapo rire opa podér, milágro ha milágro japu reheve.
138
2 Tesalonicenses
17 Páblo osaluda che po rupive, upéva ohechauka opa kuatiañe'ẽme. 18 Ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã opavavépe. Amén. (Pe segundo kuatiañeʼẽ Tesalonicayguápe ojehai Atenas guive).
139
1 Timoteo
MOAKÃHA 2 1 Upévare, amokyreʼỹ, opa mbaʼe tenonderãite, tojejapo ñemboʼe, ñemboʼe, ñemboʼe ha aguyje opa yvypórare; 2 Mburuvicha guasu ha opa mburuvicha guasúpe guarã. ikatu haguã jaguata peteĩ tekove kirirĩ ha py’aguapýpe opa Tupãme ha tekopotĩme. 3 Iporã ha oguerohory Tupã ñande Salvador renondépe. 4 Haʼe oipota opa yvypóra ojesalva, ha ou hag̃ua pe añeteguápe. 5 Tupã peteĩnte oĩ, ha peteĩnte ombyaíva Ñandejára ha yvypóra apytépe, haʼe hína pe kuimbaʼe Cristo Jesús. 6 Haʼe omeʼẽ ijehe opavavére rreskáte, ikatu hag̃uáicha oñemombeʼu itiempoitépe. 7 Upévare añemoĩ peteĩ predicador ha apóstol ramo, (añeʼẽ pe añetegua Cristo-pe, ha ndajapúi;) gentil-kuérape mboʼehára jerovia ha añeteguápe. 8 Upévare aipota kuimbaʼekuéra oñemboʼe oparupiete, ohupívo ipo marangatu, pochy ha ndodudáiʼỹre. 9 Upéicha avei, kuñanguéra oñembojegua ao hekoitépe, otĩ ha iñakãguapýpe. ndaha'éi iñakãrague ñemongu'e, térã óro, térã pérla, térã arreglo hepyetéva reheve; 10 Ha'e rã kuña he'íva ojeroviaha Tupãme) tembiapo porã reheve. 11 Pe kuña toñemoarandu kirirĩháme ha oñemoĩmbaite. 12 Péro ndahejái peteĩ kuña omboʼe, ni oipeʼa pe kuimbaʼépe autorida, síno okirirĩ. 13 Adánpe oñeforma raẽ, upéi Eva. 14 Ha Adán noñembotavýi, péro pe kuña oñembotavýrõ guare ojavy. 15 Jepe haʼe ojesalváta imemby rupi, osegíramo hikuái jerovia ha mborayhu ha imarangatúpe iñakãguapýpe.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Jesucristo apóstol, Tupã ñande Salvador, ha Ñandejára Jesucristo rembiapoukapy rupive, ha'éva ñane esperanza. 2 Timoteo, che ra'y tee jerovia rehegua: Tupã ñande Ru ha Jesucristo ñande Ruvicha tome'ẽ mborayhu, poriahuvereko ha py'aguapy. 3 Che ajerure haguéicha ndéve repyta hag̃ua Éfesope, aha vove Macedóniape, ikatu hag̃uáicha remboʼe chupekuéra ani hag̃ua omboʼe ótro mboʼepy. 4 Ani peñatende umi mombe'upy ha genealogía opa'ỹvare, oservíva ñeporandu, pemopu'ã rangue Tupãme pemopu'ã jerovia rehe. 5 Ko'ágã pe tembiapoukapy paha ha'e mborayhu py'a potĩgui, ikonsiénsia porãgui, ha jerovia jerovia'ỹgui. 6 Upégui oĩ ojei vaʼekue chugui, ojere vaʼekue ojahoga rei; 7 Oipotágui haʼe mboʼehára pe léi; nontendéi ni mba'épa he'i hikuái, ni mba'érehepa omoañete hikuái. 8 Ha katu jaikuaa pe léi iporãha, peteĩ kuimbaʼe oiporúramo léipe; 9 Jaikuaávo upéva, pe léi noñemoĩriha peteĩ kuimbaʼe hekojojávape g̃uarã, síno umi hekopeʼỹva ha naiñeʼẽrendúivape g̃uarã, umi iñañávape g̃uarã ha iñangarekóvape g̃uarã, umi hekopotĩʼỹva ha ikyʼávape g̃uarã, umi itúva ojuka ha isy ojuka hag̃ua, umi oporojukávape g̃uarã. 10 Umi hekovaívape g̃uarã, umi oñemongyʼáva yvyporakuéra ndive, umi kuimbaʼe omongyʼávare, umi ijapúvape, ijapúvare, umi ohura vaívare, ha oĩramo ambue mbaʼe okontratáva pe mboʼepy hekoitépe. 11 Pe Tupã ojehovasáva evangelio glorioso heʼiháicha, oñemeʼẽvaʼekue che jerovia rehe. 12 Ha ameʼẽ che aguije Cristo Jesús ñande Ruvicha, chembokatupyrýva, haʼe chekonta haguére che jeroviaha, chemoĩ haguére ministerio-pe; 13 Haʼe ningo oĩ vaʼekue peteĩ ñeʼẽ vai ha oporopersegi vaʼekue, ha oporoporiahuvereko, pórke che ajapo upéva ndajeroviapáigui. 14 Ha ñande Ruvicha mborayhu hetaitereíkuri jerovia ha mborayhu oĩva Cristo Jesús-pe. 15 Kóva haʼe peteĩ ñeʼẽ jeroviaha, ha opavave jaguerohory: Cristo Jesús ou hague ko yvy ape ári osalva hag̃ua umi pekadórpe. umíva apytégui che ha’e mburuvicha. 16 Upéicharõ jepe, upévare che poriahuvereko, Jesucristo ohechauka raẽ hag̃ua cherehe opa ipasiénsia, haʼe hag̃ua peteĩ ehémplo umi ojeroviávape hese oikove hag̃ua opa ára g̃uarã. 17 Koʼág̃a pe Rréi opaveʼỹva, omanoʼỹva, ojehechaʼỹva, Tupã iñarandúva peteĩntevape, toñemombaʼeguasu ha toñemombaʼeguasu opa ára g̃uarã. Amén. 18 Ko tembiapoukapy che ameʼẽ ndéve, che raʼy Timoteo, umi profesía ohasavaʼekue nderehe heʼiháicha, haʼekuéra rupive reñorairõ hag̃ua peteĩ ñorairõ porã; 19 Peguereko jerovia ha konsiénsia porã. Upe mba'e oipe'ava'ekue jerovia rehe, ohundi va'ekue yga. 20 Umíva apytégui Himeneo ha Alejandro; Umívape ame'ẽ Satanáspe, oaprende haguã ani haguã ojahéi.
MOAKÃHA 3 1 Kóva haʼe peteĩ ñeʼẽ añete: Peteĩ kuimbaʼe oipotáramo peteĩ obispo rembiapo, oipota tembiapo porã. 2 Peteĩ obispo upéicharõ ha’eva’erã culpable, peteĩ tembireko ména, vigilante, sober, comportamiento porã, oñeme’ẽva hospitalidad-pe, apto ombo’e haĝua; 3 Noñemeʼẽi vínope, ni peteĩ oinupãva, ni ndoipotái mbaʼe kyʼa. ha katu ipasiénsia, ndaha’éi peteĩ oñorairõva, ndaha’éi oipotaitereíva; 4 Peteĩ oisãmbyhy porãva hógape, ha itaʼyrakuéra ipoguýpe opa mbaʼe pohýi reheve. 5 (Peteĩ kuimba'e ndoikuaáiramo mba'éichapa oisãmbyhy hóga, ¿mba'éicha piko oñangarekóta Tupã iglésia rehe). 6 Ndahaʼéi peteĩ novicio, ani hag̃ua oñemopuʼã orgullo reheve hoʼa pe aña kondenasiónpe. 7 Hiʼarive omombeʼu porã vaʼerã umi oĩvagui okápe; ani haguã ho'a ñembohory ha aña ñuhãme. 8 Upéicha avei umi diácono ipyʼahatã vaʼerã, ndahaʼéi iñeʼẽ mokõi, noñemeʼẽi vaʼerã heta vínore, ha ndoipotaiete umi mbaʼe kyʼa. 9 Jaguereko pe jerovia misterio peteĩ konsiénsia potĩme. 10 Ha tojeproba raẽ avei koʼãva; upéi toiporu hikuái diácono oficio, ojejuhúvo culpa’ỹre. 11 Upéicha avei hembirekokuéra ipyʼahatã vaʼerã, ndahaʼéi ojahéi vaíva, iñarandu ha ijerovia opa mbaʼépe. 12 Umi diácono toiko peteĩ tembireko ména, oisãmbyhy porã imembykuérape ha hogakuéra. 13 Umi oiporu porãva diácono ojogua ijehe, ha ipyʼaguasueterei ojerovia rupi Cristo Jesús rehe.
140
1 Timoteo
14 Ko'ã mba'e ahai ndéve, aha'arõvo pya'e aju ne rendápe. 15 Ha katu apytáramo are, reikuaa hag̃ua mbaʼéichapa reñekomportavaʼerã Tupã rógape, haʼéva pe Tupã oikovéva tupao, pe añetegua pilar ha yvy. 16 Ha ojoavy'ỹre tuicha pe Tupã reko misterio: Tupã ojehechauka ho'ópe, ojehustifika Espíritu-pe, ojehecha ángel-kuérape, oñemombe'u gentil-kuérape, ojerovia yvórape, ojegueraha gloria-pe.
5 Ha pe kuña viuda, añetehápe nandi, ojerovia Tupãre, ha osegi ojerure asy ha oñembo'e pyhare ha ára. 6 Pe oikovéva vy'arã katu omanóma oikove aja. 7 Ha pemeʼẽ koʼã mbaʼe, ikatu hag̃uáicha ndojekumplíri chupekuéra. 8 Péro oĩramo noñangarekóiva imbaʼévare, ha koʼýte umi hógapeguáre, haʼe onega pe jerovia, ha ivaive peteĩ infiélgui. 9 Aníke peteĩ viúda ndohupytýiva 60 áño, peteĩ kuimbaʼe rembireko. 10 Oñemombeʼu porã umi tembiapo porãre; omongakuaáramo mitã, omohenda ramo extraño, ojohéi ramo umi imarangatúva py, ombopiro'ýramo umi ohasa asývape, kyre'ỹme osegi ramo opa tembiapo porã. 11 Umi viúda imitãvéva katu ndoipotái, pórke oñepyrũ vove ipochy Cristo kóntrape, omendáta. 12 Peñekondena vaʼerã chupekuéra, haʼekuéra omombo haguére pe ijerovia ypykue. 13 Ha upekuévo oaprende hikuái opytuʼu hag̃ua, ojere oga ha ógagui; ha ndahaʼéi ocioso añónte, ha katu umi oñeʼẽva avei ha hembiapo heta, oñeʼẽvo umi mbaʼe ndojapoivaʼerãva. 14 Upévare aipota umi kuña imitãvéva omenda, imemby, odirihi hóga, ani omeʼẽ mbaʼeve pe enemígope oñeʼẽ vai hag̃ua. 15 Oĩma voi oñemboykéva Satanás rapykuéri. 16 Oimeraẽ kuimbaʼe térã kuña ojeroviáva oguerekóramo viúda, toipytyvõ chupekuéra, ha ani tojejopy pe iglésiape. ikatu hag̃uáicha omosãso umi viúda añetehápe. 17 Toñemombaʼeguasu umi ansiáno ogovernáva iporãvape, koʼýte umi ombaʼapóvape pe ñeʼẽ ha mboʼepyre. 18 Ñandejára Ñe'ẽ he'i: “Ani rembotyryry pe tóro opyrũva trígo”. Ha, Pe mba’apohára omerece ipremio. 19 Peteĩ ansiáno kóntrape ani reñeʼẽ vai hese, síno mokõi térã mbohapy testígo renondépe. 20 Umi opeka vaʼekuépe ojahoga enterove renondépe, okyhyje hag̃ua avei. 21 Ajerure ndéve Tupã, Ñandejára Jesucristo ha umi ánhel ojeporavóva renondépe, rejapo hag̃ua koʼã mbaʼe remboykeʼỹre, ha ani rejapo mbaʼeve remboykévo. 22 Ani remoĩ sapy'a nde po avavére, ha ani reparticipa ambue tapicha angaipa rehe. 23 Anivéma reʼu y, eipuruʼimi víno nde rye ha pyʼỹinte nde rasy rehehápe. 24 Oĩ kuimbaʼe angaipa ojepeʼa mboyve, oho mboyve pe huísiope. ha oĩ kuimbaʼe haʼekuéra osegíva hapykuéri. 25 Upéicha avei umi mbaʼe porã ojapóva ojekuaa mboyve; ha umi ambue hendáicha ndaikatúi oñeñomi.
MOAKÃHA 4 1 Koʼág̃a pe Espíritu heʼi porã, koʼã ára pahápe oĩtaha oipeʼáva pe jeroviagui, oñatendévo espíritu ombotavývare, ha aña mboʼepykuérare; 2 Ñañeʼẽ japu hovamokõivape; ikonsiénsia ojehapyvaʼekue peteĩ iérro haku asývape; 3 Ombotove omenda ha omanda ani haguã ho'u tembi'u, Tupã ojapova'ekue oguerohory haguã aguyje umi ojeroviáva ha oikuaáva añeteguápe. 4 Opa mba'e Tupã ojapova'ekue niko iporã, ha mba'eve ndojejokóiva, ojeguerohory ramo chupe aguyje reheve. 5 Tupã ñe'ẽ ha ñembo'e rupive oñemomarangatu. 6 Remomanduʼáramo joykeʼykuérape koʼã mbaʼére, haʼéta Jesucristo ministro porã, reñemongaruvaʼekue jerovia ha mboʼepy porã ñeʼẽme, rehupyty haguépe. 7 Péro emboyke umi kuénto heʼíva umi tembireko ijedámava, ha eñehaʼã emombaʼeguasu Ñandejárape. 8 Sa'i ideprovécho pe ejercicio ñande rete rehegua, ha pe Tupã Ñandejára ñemomba'eguasu katu ideprovécho opa mba'épe. 9 Kóva haʼe peteĩ ñeʼẽ jeroviaha ha omerese opavave jaguerohory. 10 Upévare ñambaʼapo ha jahasa asy, jajeroviágui Ñandejára oikovévare, haʼe hína opa yvypóra Salvadór, koʼýte umi ojeroviávape. 11 Koʼã mbaʼe omanda ha omboʼe. 12 Ani avave tomboyke nemitãrusu; ha katu eiko ehémplo umi ogueroviávape, ñe’ẽme, ñe’ẽme, mborayhúpe, espíritu, jerovia, tekopotĩme. 13 Che aju peve, peñehaʼã pemoñeʼẽ, peñemokyreʼỹ ha pemboʼe. 14 Ani remboyke pe rregálo oĩva nde pype, oñemeʼẽvaʼekue ndéve profesía rupive, ha reñemoĩvo umi párte poguýpe. 15 Pejepyʼamongeta koʼã mbaʼére; eñeme’ẽmbaite chupekuéra; ikatu hag̃uáicha ojekuaa opavavépe ne mbaʼe porã. 16 Eñangarekóke ndejehe, ha pe doctrina rehe; epyta hendive kuéra, rejapóvo upéva rejesalváta ndejupe ha umi nerendúvape.
MOAKÃHA 6
MOAKÃHA 5
1 Umi tembiguái oĩva pe júgo guýpe tomombaʼeguasu ijárape, ani hag̃ua oñeñeʼẽ vai Ñandejára réra ha imboʼe rehe. 2 Ha umi oguerekóva ijára ojeroviáva, ani tomomichĩ chupekuéra, haʼégui joykeʼy; ha katu peservi chupekuéra, ijerovia ha ojehayhúgui, oparticipáva pe beneficio-gui. Ko'ã mba'e ombo'e ha omokyre'ÿ. 3 Oĩramo omboʼéva ambue mbaʼe, ha ndoguerohorýiva umi ñeʼẽ iporãva, ñande Ruvicha Jesucristo ñeʼẽ, ha pe mboʼepy oĩva Ñandejárape heʼiháicha.
1 Ani remongavaju peteĩ ansiánope, ejerure asy chupe túvaicha. ha umi kuimbaʼe imitãvéva joykeʼyháicha; 2 Umi kuña ijedámava sy ramo; umi imitãvéva hermanaicha, opa tekopotĩ reheve. 3 Pemombaʼe umi viúda añetehápe viúdape. 4 Oĩramo viúda imemby térã isobrino, toaprende raẽ vaʼerã hogapýpe ojeroviaha Ñandejárare ha omyengovia hag̃ua ituvakuérape, pórke upéva iporã ha oguerohory Ñandejára renondépe.
141
1 Timoteo
4 Ha'e oñemomba'e guasu, ndoikuaái mba'eve, ha'e ohayhu ñorãirõ ha ñorairõ ñe'ẽ rehegua, upévagui ou envidia, ñorairõ, ñe'ẽ vai, ñe'ẽ vai. 5 Umi kuimba'e iñakãraku vaíva ha ndoguerekóiva pe añetegua, oimo'ã pe ganancia ha'eha Tupã Ñandejára. 6 Ha katu pe Tupã ñemboyke ha pe contentamiento, tuicha mba'e. 7 Ñande ningo ndajaguerúi mbaʼeve ko múndope, ha katuete ndaikatumoʼãi jagueraha mbaʼeve. 8 Ha jaguerekóramo tembiʼu ha ao ñañekontentáta upéva reheve. 9 Umi ipirapire hetáva katu ho'a jepy'ara'ã ha ñuhãme, ha heta mba'epota tavy ha ivaívape, ombohypýiva yvypórape ñehundi ha ñehundi. 10 Pe pláta rayhu ha'e opa mba'e vai rapo, oĩramo jepe oipotaitéva, ojavy ijeroviágui ha ojekutu heta ñembyasy reheve. 11 Ha katu nde, O Tupã kuimbaʼe, ekañy koʼã mbaʼégui; ha pesegui tekojoja, Tupãme, jerovia, mborayhu, paciencia, mansedumbre. 12 Eñorairõ pe ñorairõ porã jerovia rehegua, ejagarra pe tekove opaveʼỹva, upévape reñehenói avei, ha remombeʼu porãha heta testígo renondépe. 13 Che ame'ẽ ndéve tembiapoukapy Tupã renondépe, omoingovéva opa mba'e, ha Cristo Jesús renondépe, Poncio Pilato renondépe ohechava'ekue peteĩ ñe'ẽ porã. 14 Ekumpli vaʼerã ko mandamiénto ikyʼaʼỹva ha iñekorrehiʼỹre, ojechauka peve ñande Ruvicha Jesucristo. 15 Ha'e ohechaukáta hi'ára jave, mávapa pe Potente ojehovasáva ha peteĩnte, mburuvicha guasu ruvicha guasu ha mburuvichakuéra Jára. 16 Haʼe añoite oguereko inmortalidad, oikóva pe tesape avave ndaikatúiva oñemboja hese; Avave ndohecháiva ha ndaikatúi ohecha, toñemomba'e guasu ha pu'aka opa ára guarã. Amén. 17 Emanda umi ipirapire hetávape ko múndope, ani hag̃ua oñemombaʼe guasu, ha ojerovia umi mbaʼe porã ojeikuaaʼỹvare, síno Ñandejára oikovévare, omeʼẽva ñandéve heta mbaʼe javyʼa hag̃ua. 18 Tojapo hikuái iporãva, toñemombaʼe porã tembiapo porãme, tomeʼẽ preparádo omeʼẽ hag̃ua, toñemongeta; 19 Oñongatúvo peteĩ pyenda porã ára oútavape g̃uarã, ikatu hag̃uáicha ojoko pe jeikove opaveʼỹva. 20 O Timoteo, eñongatu pe oñemeʼẽva nde jerovia rehe, ejehekýi umi ñeʼẽrei kyʼa ha rei, ha umi oposición ciencia rehegua japu ojeheróva. 21 Oĩ heʼíva ojavy hague pe jerovia rehe. Gracia toĩ nendive. Amén. (Pe peteĩha Timoteo-pe ojehai Laodicea guive, haʼéva pe siuda iñimportantevéva Frigia Pacatianape).
142
2 Timoteo
5 Ha peteĩ kuimbaʼe oñehaʼãramo avei ipuʼaka hag̃ua, upéicharõ jepe noñekoronamoʼãi chupe, noñehaʼãiramo léipe. 6 Pe chokokue omba'apóva, ho'u raẽ vaerã umi yva. 7 Pehechamína mbaʼépa haʼe; ha Ñandejára omeʼẽ ndéve arandu opa mbaʼépe. 8 Penemandu'áke Jesucristo, David ñemoñare, oikove jey hague omanóva apytégui, che marandu porã he'iháicha. 9 Upévare ahasa asy, peteĩ mbaʼe vai apohaicha, oñeñapytĩ meve; ha katu Tupã ñe’ẽ ndojejokói. 10 Upévare aaguanta opa mbaʼe umi ojeporavóva rehehápe, ikatu hag̃uáicha haʼekuéra avei ojesalva Cristo Jesús rupive, ha omimbipa opa ára g̃uarã. 11 Ha'e peteĩ ñe'ẽ jeroviaha: Ñamanóramo hendive, jaikovéta avei hendive. 12 Jahasa asy ramo, ñagovernáta avei hendive, ñanega ramo chupe, ha'e avei ñanenegáta. 13 Ndorogueroviáiramo, ha'e opyta jeroviaha, ndaikatúi oñenega ijehe. 14 Penemanduʼáke chupekuéra koʼã mbaʼére, ha pejerure chupekuéra Ñandejára renondépe ani hag̃ua oñehaʼãmbaite umi ñeʼẽre ndovaléi mbaʼeverã, síno omboyke hag̃ua umi ohendúvape. 15 Estudia rehechauka hag̃uáicha reguerohoryha Ñandejárape, peteĩ mbaʼapohára natekotevẽiva retĩ, ha rembojaʼo porã pe ñeʼẽ añetegua. 16 Pejehekýi umi ñe'ẽrei ky'a ha hekope'ỹvagui, pórke oñembohetavéta Ñandejárape. 17 Ha'e kuéra iñe'ẽ ho'úta peteĩ kangue rasy guáicha. 18 Ha'ekuéra ojavy pe añetegua rehe, he'ívo pe jeikovejey ohasamaha. ha oity peteĩva jerovia. 19 Upéicharõ jepe, Tupã pyenda oñemoĩ porã, ha oguereko ko sello: “Ñandejára oikuaa umi imbaʼévape”. Ha: “Opavave ombohérava Cristo réra toñemomombyry hembiapovaígui.” 20 Ha katu peteĩ óga guasúpe ndahaʼéi umi mbaʼyru óro ha plátaguiguánte, ha katu avei yvyra ha yvyguigua; ha oĩ omombaʼeguasúva, ha oĩ omotĩva. 21 Upévare peteĩ kuimbaʼe oñemopotĩramo koʼãvagui, haʼéta peteĩ mbaʼyru oñemombaʼeguasúva, oñemomarangatu ha okonveníva ijára oipuru hag̃ua, ha oñembosakoʼíva opa tembiapo porãrã. 22 Pekañy avei mitãrusukuéra rembipotagui, ha pesegi pe tekojoja, jerovia, mborayhu ha py'aguapýpe, umi ohenóiva Ñandejárape ipy'a potĩgui. 23 Péro pejehekýi umi porandu tavy ha naaprendeivaʼekuére, peikuaágui oñorairõha umi kuimbaʼe ndive. 24 Ha Ñandejára rembiguái ndojoavýi vaʼerã; ha katu nemba'eporã opa yvypóra ndive, ikatupyry rembo'e haguã, nepasiénsia. 25 Pemboʼe pyʼaporãme umi oñemoĩvape ijehe. Ñandejára oiméne ome’ẽramo chupekuéra arrepentimiento pe añetegua reconocimiento-pe; 26 Ha ikatu hag̃uáicha ojerrekupera hikuái pe aña ñuhãgui, haʼe ojegueraha vaʼekue prisionéroramo haʼe oipotaháicha.
MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Jesucristo apóstol Tupã rembipota rupi, pe jeikove ñe'ẽme'ẽ Cristo Jesús ndive. 2 Che ra'y ahayhuetéva Timoteo-pe: Tupã Túva ha ñande Ruvicha Cristo Jesús tome'ẽ chupe mborayhu, poriahuvereko ha py'aguapy. 3 Aagradese Tupãme, che aservíva che rukuéra ypykuégui che konsiénsia potĩ reheve, che manduʼaʼỹre nderehe che ñemboʼépe pyhare ha ára; 4 Tuichaiterei rohechase, chemanduʼávo ne resay rehe, cherenyhẽ hag̃ua vyʼágui; 5 Agueromanduʼávo pe jerovia ijojahaʼỹva oĩva nderehe, oiko raẽ vaʼekue nde abuela Loís ha nde sy Eunice rehe; ha añekonvense upéva ndepype avei. 6 Upévare che romomanduʼa remomýi hague Tupã don, oĩva ndepype amoĩvo che po. 7 Tupã nomeʼẽigui ñandéve pe espíritu kyhyje rehegua; ha katu pu'aka, mborayhu, ha apytu'ũ henyhẽva. 8 Upévare, ani retĩ ore Ruvicha testimonio rehe, ha che aimeva'ekue prisionero-pe, ha katu eparticipa umi jehasa asy marandu porã rehegua Tupã pu'aka rupive. 9 Ha'e ñandesalva ha ñanerenói peteĩ ñehenói marangatúpe, ndaha'éi ñane rembiapo rupi, ha'e ha'e hembipotápe ha imba'eporã, ome'ẽva'ekue ñandéve Cristo Jesús rupive ko mundo oñepyrũ mboyve. 10 Ha katu koʼág̃a ojekuaa ñande Salvador Jesucristo ojehechauka rupi, haʼe omboyke pe ñemano, ha oguenohẽ tesapépe tekove ha nomanoʼỹiva pe marandu porã rupive. 11 Upevarã añemoĩ chéve maranduhára, apóstol ha mbo'ehára umi tetã ambueguápe. 12 Upévare ahasa asy avei koʼã mbaʼe, upéicharõ jepe natĩri, aikuaágui mávapepa arovia ha ajerovia haʼe ikatuha oñongatu pe che amoĩvaʼekue chupe upe ára peve. 13 Ejepytaso hatã umi ñe'ẽ hekoitépe rehenduva'ekue chehegui, ejerovia ha mborayhu Cristo Jesús rehe. 14 Upe mbaʼe porã oñemeʼẽvaʼekue ndéve eñongatu pe Espíritu Santo oikóva ñandepype rupive. 15 Reikuaa ko mba'e, opavave Asia-pegua ojereha chehegui. umíva apytégui oĩ Fígelo ha Hermógenes. 16 Ñandejára toiporiahuvereko Onesiforo rógape; Ha'e py'ỹi chembopiro'y ha notĩri che kadena rehe. 17 Haʼe oĩrõ guare Rómape, kyreʼỹeterei chereka ha chetopa. 18 Ñandejára toporiahuvereko chupe upe árape. MOAKÃHA 2 rehegua 1 Nde, che ra'y, eñeha'ãmbaite pe mborayhu Cristo Jesús ndive. 2 Ha umi mbaʼe rehenduvaʼekue chehegui heta testigo apytépe, upéicha avei eñekompromete kuimbaʼekuéra ijeroviapávape, ikatútava omboʼe ambuépe avei. 3 Upévare regueropu'aka mba'e pohýi, Jesucristo ñorãirõhára porãicha. 4 Avave oñorairõva noñembotavy ko tekovépe mbaʼe rehe; ikatu haguã ombovy'a pe oiporavóvape chupe ñorãirõhára ramo.
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Peikuaa avei ko mba'e, umi ára pahápe og̃uahẽtaha ára ipeligroso. 2 Yvypóra niko ohayhúta ijehe, oipotaitereíta, oñemomba'eguasúta, oñemomba'eguasúva, oñe'ẽ vai vaíta,
143
2 Timoteo
naiñe'ẽrendúiva ituvakuérape, noagradeséiva, imarangatu'ỹva. 3 Ndohayhúi vaʼekue ñande pyʼaite guive, umi oikytĩva tregua, oakusáva japu, ndojokóiva, ipyʼahatã, odespreciáva umi ivuénovape. 4 Umi traidor, iñakãraku’ỹva, iñakãhatãva, ohayhúva vy’apavẽ hetave Ñandejára rayhuháragui; 5 Ha'e kuéra oporomomba'eguasu Tupãme, ha katu onega ipu'aka. 6 Koʼãichagua ningo umi otyryrýva ógape ha ogueraháva prisionéroramo umi kuña itavývape, ha ojagarráva opaichagua mbaʼe vai. 7 Siémpre oaprende, ha arakaʼeve ndaikatúi oikuaa pe añetegua. 8 Janes ha Jambres oñemoĩ haguéicha Moiséspe, upéicha avei koʼãva oñemoĩ pe añeteguáre: Kuimbaʼe iñakãraku vaíva ha omboykéva ijerovia rehe. 9 Ha'e kuéra katu ndohomo'ãvéima, opa yvypórape ohechaukátagui itavyha hikuái, ha'ekuéra ojapo haguéicha. 10 Ha katu nde reikuaa porã che mbo'epy, che rekove, propósito, jerovia, paciencia, mborayhu, paciencia. 11 Umi persecución, jehasa asy, ou vaekue chéve Antioquía, Iconio ha Listra-pe. mba'eichagua persecución agueropu'aka, ha umívagui opa mba'égui Ñandejára chepe'a. 12 Heẽ, ha opavave oikoséva Tupãme Cristo Jesús-pe ohasa asýta persecución. 13 Ha katu umi kuimbaʼe aña ha oporombotavýva ivaive ohóvo, ombotavy ha oñembotavy. 14 Ha katu esegí umi mbaʼe reaprende ha reñeaseguravaʼekuépe, reikuaávo mávaguipa reaprende; 15 Ha ne memby guive reikuaahague umi escritura marangatu, ikatúva pene arandu pe salvasiõme pe jerovia oĩva Cristo Jesús-pe rupive. 16 Opa mba'e Escritura ome'ẽva Tupã Ñandejára inspiración rupive, ha ideprovécho ñambo'e haguã, ñañe'ẽ vai, ñakorrehi ha ñambo'e haguã tekojoja. 17 Pe Tupã kuimbaʼe ikatu hag̃uáicha iperfékto, oñembosakoʼi porã opa mbaʼe porã ojapo hag̃ua. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Upévare ajerure ndéve Tupã ha Ñandejára Jesucristo renondépe, ohusgátava umi oikovéva ha omanóvape ojehechauka ha irreino. 2 Pemombeʼu pe ñeʼẽ; ha’e instantáneo temporada-pe, fuera de temporada; pemongavaju, pemongavaju, pemokyre’ỹ opa paciencia ha doctrina reheve. 3 Og̃uahẽta ára ndogueropuʼakamoʼãiha hikuái pe doctrina hekoitépe; haʼekuéra oipotaháicha ombyatýta ijupe mboʼehára, ijapysa ikyráva; 4 Ha omboykéta hikuái ijapysa añeteguágui, ha ojevýta mombeʼupy rehe. 5 Ha katu eñangarekóke opa mba'épe, egueropu'aka jehasa asy, ejapo evangelista rembiapo, ehechauka porã ne ministerio. 6 Koʼág̃a aimema preparádo oñekuaveʼẽ hag̃ua chéve, ha hiʼag̃uíma pe tiémpo aha hag̃ua. 7 Añorairõ porã, amohu'ã che rape, añongatu che jerovia. 8 Koʼág̃a guive oñeñongatúta chéve peteĩ koróna tekojojáva, Ñandejára, pe hués hekojojáva, omeʼẽta chéve upe árape. 9 Eñehaʼãmbaite reju pyaʼe che rendápe.
144
10 Demas niko chereja, ohayhúgui ko mundo ko'ag̃agua, ha oho Tesalónicape. Crescens guive Galacia peve, Tito guive Dalmácia peve. 11 Lucas añoite oĩ chendive. Egueraha Marcos ha egueru nendive, ha'e ideprovéchogui chéve amba'apo haguã. 12 Ha amondo Tíquicope Éfesope. 13 Pe ao aheja vaʼekue Tróaspe Carpo ndive, reju vove, egueru nendive umi lívro, péro koʼýte umi pergamíno. 14 Alejandro pe kóvre apoha ojapo cherehe heta mba'e vai, Ñandejára omyengovia chupe hembiapoháicha. 15 Eñangarekóke avei hesekuéra; haʼe tuicha oaguanta haguére ñane ñeʼẽ. 16 Ambohovái ypy ramo guare avave noñembo'y chendive, ha katu opavave chereja: Ajerure Tupãme ani haguã oñemboja hesekuéra. 17 Upevére Ñandejára oñemboʼy chendive, ha chemombarete; Che rupive ojekuaa porã haguã pe marandu ha opavave tetã ambuegua ohendu haguã. 18 Ñandejára chemosãsóta opa tembiapo vaígui, ha cheñongatúta Irréino yvagapeguápe. Amén. 19 Pemomaitei Prisca ha Aquila ha Onesiforo rógape. 20 Erasto opyta Corinto-pe, ha Trófimo katu aheja Miletope hasy. 21 Eñehaʼãmbaite reju roʼy mboyve. Eubulo nemomaitei, Pudens, Lino, Claudia ha opavave joyke'y kuéra. 22 Ñandejára Jesucristo toiko ne espíritu ndive. Gracia toĩ penendive. Amén. (Pe mokõiha kuatiañe’ẽ Timoteo-pe, oñeordenava’ekue peteĩha obispo ramo Efesio iglésia-pe, ojehai Roma guive, Pablo ojegueru jave Nerón renondépe mokõiha jey).
Tito MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Tupã rembiguái ha Jesucristo apóstol, Tupã oiporavova'ekue ojeroviaháicha, ha ohechakuaa haguã pe añetegua oúva Tupãme. 2 Ohaʼarõvo tekove opaveʼỹva, Tupã, ndaikatúiva ijapu, opromete vaʼekue ko múndo oñepyrũ mboyve; 3 Ha katu ohechauka ára oportuno-pe iñeʼẽ predikasión rupive, oñemeʼẽva chéve Tupã ñande Salvador rembiapoukapy heʼiháicha; 4 Che ra'y Tito, che ra'y tee jeroviapy reheve: Tupã Túva ha ñande Ruvicha Jesucristo ñande Salvadorgui tome'ẽ mborayhu, poriahuvereko ha py'aguapy. 5 Upévare aheja ndéve Crétape, remohenda hag̃ua umi mbaʼe ofaltáva ha remoĩ hag̃ua ansiáno káda siudápe, che amoĩ haguéicha ndéve. 6 Oĩramo kulpávle, hembireko peteĩnte ména, imemby jeroviaha, noñeʼẽiva hese sarambi térã hekopeʼỹha. 7 Peteĩ obispo ningo ndoikói vaʼerã kulpa, Tupã mayordomoicha; ndaha’éi ijeheguiete, ndaha’éi pya’e ipochýva, noñeme’ẽiva víno-pe, ni golpeador, noñeme’ẽiva ganancia ky’ápe; 8 Ha katu peteĩ ohayhúva oporoguerohory, ohayhúva kuimba'e porã, iñakãguapýva, hekojojáva, imarangatu, ha ipy'aguapýva. 9 Pejagarra hatã pe ñeʼẽ jeroviaha oñemboʼe haguéicha chupe, ikatu hag̃uáicha pe mboʼepy porã rupive oñemoñeʼẽ ha okonvense umi okonvensévape. 10 Oĩ heta oñeʼẽʼỹva ha oporombotavýva, koʼýte umi oñesirkunsidáva. 11 Umi ijuru ojejokovaʼerã, ombyaíva óga kompletoite, ha omboʼe umi mbaʼe ndojapoivaʼerã, okonsegi hag̃ua ikyʼa. 12 Peteĩva, peteĩ proféta imbaʼéva, heʼi: “Umi kretagua ningo siémpre ijapu, mymba aña ha ipyʼa mbeguekatu”. 13 Añete ko testígo. Upévare, pemongavaju hatã chupekuéra, imbarete haguã ijeroviápe. 14 Napepensái umi judío mombeʼupy ha umi kuimbaʼe heʼívare, oipeʼáva pe añeteguágui. 15 Umi ipotĩvape g̃uarã opa mbaʼe ipotĩ, ha umi ikyʼáva ha ndogueroviáivape g̃uarã katu naipotĩri mbaʼeve. ha katu iñakã ha ikonsiénsia jepe oñemongyʼa. 16 Haʼekuéra heʼi oikuaaha Ñandejárape; ha katu hembiapokue-pe onega chupe, hae rupi ombojeguarva, ha naiñe'erendúi, ha opa tembiapo porãme oñemboyke. MOAKÃHA 2 rehegua 1 Nde katu ere umi mba'e oikótava mbo'epy hekoitépe. 2 Umi ijedámava toñakãrapuʼã, ipyʼaguapy, ipyʼaguapy, tojeroviá, ohayhu ha ipasiénsia. 3 Kuña ijedámava avei, tojepokuaa imarangatuháicha, ani haguã oporomboja japu, noñeme'ẽi víno heta, mbo'ehára mba'e porã rehegua. 4 Haʼekuéra omboʼe hag̃ua umi kuñataĩ iñakãguapýva, ohayhu hag̃ua iménape, ohayhu hag̃ua itaʼyrakuérape. 5 Iñarandu, hekopotĩ, oñangarekóva hógape, imbaʼeporã ha iñeʼẽrendu iménape, ani hag̃ua oñeñeʼẽ vai Ñandejára ñeʼẽre. 6 Mitãrusukuérape avei oñemoñeʼẽ chupekuéra iñakãporã hag̃ua. 7 Opa mba'épe ehechauka mba'éichapa rejapo porã tembiapo porã.
145
8 Ñeʼẽ porã, ndaikatúiva oñekondena; Upe otĩva otĩ haguã, ndoguerekóigui mba'e vai he'íva penderehe. 9 Emokyreʼỹ tembiguáikuérape iñeʼẽrendu hag̃ua ijárakuérape, ha tombovyʼa porã chupekuéra opa mbaʼépe; nombohovái jeývo; 10 Ndaha'éi pemondaha, pehechauka uvei opa mba'e jeroviaha. ombojegua haguã hikuái Tupã ñande Salvador mbo'epy opa mba'épe. 11 Tupã Ñandejára mborayhu oguerúva salvasiõ, ojehechauka opavave yvypórape. 12 Ñanemboʼe, ñanegávo Ñandejára ñemboyke ha umi mbaʼe kyʼa ko múndope, jaiko hag̃ua ko múndo ko múndope iñakãguapýva, hekojojáva ha Ñandejárape. 13 Peha’arõ upe esperanza ojehovasáva, ha pe Tupã guasu ha ñande Salvador Jesucristo ojehechauka gloriosamente; 14 Haʼe oñemeʼẽ vaʼekue ñanderehehápe, haʼe ñanerresidi hag̃ua opa mbaʼe vaígui, ha omopotĩ hag̃ua ijehe peteĩ tavaygua ijojahaʼỹva, ikyreʼỹva tembiapo porãme. 15 Ko'ã mba'e eñe'ẽ, emokyre'ỹ ha emongavaju opa autorida reheve. Ani avave nde pochy. MOAKÃHA 3 rehegua 1 Penemandu'áke chupekuéra oñemoĩ haguã mburuvicha ha poder poguýpe, iñe'ẽrendu haguã magistrado-kuérape, oĩ haguã preparádo opa tembiapo porãme. 2 Ani haguã oñe'ẽ ivaíva avavére, ani haguã oñorairõ, ha katu ipy'aporã, ohechauka opa yvypórape ipy'aporã. 3 Ñande voi ningo sapyʼánte ñanetavy, naiñeʼẽrendúi, ñañembotavy, jaservi opaichagua mbaʼe rembipota ha vyʼarã, jaiko ivaíva ha envidia reheve, ndajachaʼéi ha ndajachaʼéi ojuehe. 4 Upe rire katu, Tupã ñande Salvador imba'eporã ha mborayhu yvypórape. 5 Ndahaʼéi umi tembiapo tekojoja rehegua jajapovaʼekuére, ha katu iporiahuvereko rupive haʼe ñandesalva, pe jejohéi regeneración rehegua, ha Espíritu Santo ñembopyahu rupive; 6 Ha'e oñohẽ heta ñande ári Jesucristo ñande Salvador rupive. 7 Imbaʼeporã rupi jajehusga vaʼerãha ñandehegui, jaikove hag̃ua opa ára g̃uarã esperánsa rupive. 8 Kóva haʼe peteĩ ñeʼẽ jeroviaha, ha koʼã mbaʼe aipota remoañete meme, umi ojeroviáva Ñandejárare, oñatende hag̃ua umi tembiapo porãre. Ko'ã mba'e iporã ha ou porã yvypórape guarã. 9 Ha katu pejehekýi umi porandu tavy, genealogía, ñorairõ, ha ñorairõ léi rehe; haʼekuéra ndovaléi mbaʼeverã ha ndovaléi mbaʼeverã. 10 Peteĩ kuimbaʼe herejávape, pe primera ha segunda konsého rire, orrechasa; 11 Oikuaa pe péichagua oñembotavyha ha opekaha, oñekondena haguépe ijehe. 12 Amondo vove ne rendápe Artemás térã Tíquico, eñeha'ã eju che rendápe Nicópolispe. 13 Pegueru kyreʼỹme Zenás pe léi mboʼehára ha Apolospe, ani hag̃ua ofalta chupekuéra mbaʼeve. 14 Ha ñane mbaʼéva to’aprende avei ñamantene umi tembiapo porã jaipuru hag̃ua tekotevẽva, ani hag̃ua hiʼa porã. 15 Opavave oĩva chendive nemomaitei. Pemomaitei umi ñanderayhúvape pe jeroviápe. Gracia toĩ opavave penendive. Amén. (Ojehai Tito-pe, oñeordena peteĩha obispo ramo umi cretano tupaópe, Nicópolis de Macedonia-gui).
Filemón MOAKÃHA 1.1 1 Pablo, Jesucristo prisionero, ha ore ryke'y Timoteo, Filemón ore rohayhuetéva ha ore rapicha omba'apóva ndive. 2 Ore rohayhuetéva Afía ha ore rapicha soldádo Arquipo ha iglésia oĩva nde rógape. 3 Tupã ñande Ru ha ñande Ruvicha Jesucristo tome'ẽ peẽme mborayhu ha py'aguapy. 4 Aagradese che Tupãme, akóinte añeʼẽvo nderehe che ñemboʼépe. 5 Pehendúvo pende mborayhu ha jerovia peguerekóva Ñandejára Jesús rehe ha opa imarangatúvare. 6 Ikatu hag̃uáicha reikuaauka opa mbaʼe porã oĩva pende pype Cristo Jesúspe. 7 Tuicha rovy'a ha rombopy'aguapy nde mborayhúpe, nde rupive umi imarangatúva py'a oñembopiro'ýgui, che ryvy. 8 Upévare, che pyʼaguasúramo jepe Cristo-pe amanda hag̃ua ndéve pe iporãva. 9 Upéicharõ jepe, mborayhúpe ajerure ndéve, haʼe hína Pablo ijedámavaicha, ha koʼágã aime hína Jesucristo prisionéroramo. 10 Ajerure ndéve che ra'y Onésimo, che ra'y vaekue che ñeñapytĩmbýpe. 11 Yma ningo naiporãi vaʼekue ndéve, péro koʼág̃a ideprovécho ndéve ha chéve g̃uarã. 12 Che amondo jey chupe, upévare rerresivi chupe, upéva hína che rye. 13 Che arekose chendive, ha'e oservi haguã che rendaguépe marandu porã ñe'ẽme. 14 Ha katu ne apytuʼũʼỹre ndajaposéi mbaʼeve; ani hag̃ua ne mbaʼeporã ndahaʼéi tekotevẽvaicha, síno reipotaháicha. 15 Oiméne upévare haʼe oho peteĩ tiémpore, rerresivi hag̃ua chupe tapiaite g̃uarã; 16 Ndahaʼéi koʼág̃a peteĩ tembiguáiicha, síno peteĩ tembiguái ári, peteĩ joykeʼy ahayhuetéva, koʼýte chéve g̃uarã, péro mbaʼeichaite piko ndéve g̃uarã, nde rete ha Ñandejárape? 17 Upéicharõ, che reguerekóramo che irũha, eguerohory chupe che ajapoháicha. 18 Haʼe ojapo vaʼekue nderehe ivaíva, térã odevéramo ndéve, emoĩ upéva cherehe; 19 Che Pablo ahai che pópe: Ahepyme'ẽ jeýta, ndaha'éiramo jepe ndéve mba'éichapa redeve chéve ndejehegui jepe. 20 Heẽ, joykeʼy, eheja ta tovyʼa nderehe Ñandejárape: embopiroʼy che pyʼa Ñandejárape. 21 Ajerovia rupi neñeʼẽrenduha ahai ndéve, aikuaágui rejapotaha avei hetave mbaʼe che haʼévagui. 22 Pembosako'i avei chéve apytu'u haguã, ajerovia pene ñembo'e rupive oñeme'ẽtaha peẽme. 23 Upépe romomaitei Epafras, che irũ prisionero Cristo Jesús ndive. 24 Marco, Aristarco, Demas, Lucas, che irũnguéra omba'apóva. 25 Ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã pene espíritu ndive. Amén.
146
Hebreo-kuéra
ipoguýpe. Ko'ágã katu ndajahechái gueteri opa mba'e oñemoĩva ipoguýpe. 9 Ha katu jahecha Jesúspe, oñemomichĩmi vaʼekue umi ánhelgui ohasa asy haguére omanógui, oñekorona gloria ha honor reheve; Tupã mborayhúpe oproba haguã ñemano opavave yvypóra rehehápe. 10 Oikógui chupe, opa mbaʼe oĩvare opa mbaʼe, ha haʼe rupive oĩ opa mbaʼe, oguerúvo heta taʼýrape gloria-pe, ojapo hag̃ua pe isalvasión kapitánpe perfecto jehasa asy rupive. 11 Pe omomarangatu vaʼekue ha umi oñemomarangatu vaʼekue, enterove peteĩnte, upévare haʼe notĩri ohenóivo chupekuéra ermáno. 12 Heʼívo, aikuaaukáta nde réra che joykeʼykuérape, tupao mbytépe apurahéita ndéve ñemombaʼeguasu. 13 Ha jey, amoĩta che jerovia hese. Ha jey: Péina ápe che ha umi ta’ýra Tupã ome’ẽva’ekue chéve. 14 Upérõ umi mitã hoʼu rupi soʼo ha tuguy, haʼe avei opartisipa avei upévagui; ikatu hag̃uáicha ohundi pe ñemano puʼaka oguerekóvape, upéva heʼise pe aña; 15 Ha pesalva umi mbaʼe kyhyje rupi omanógui, oikove pukukue javeve oĩ vaʼekue tembiguáiramo. 16 Añetehápe haʼe ndojagarrái umi ángel reko; ha katu haʼe ogueraha hese Abrahán ñemoñare. 17 Upvare opa mbaeme tekotev chupe ojejapo ijoykeykuraicha, hae hae pete sumo sacerdote poriahuvereko ha jeroviaha umi mbae tup rehegua, ojapo hagua jejopy tavayguakura angaipakurare. 18 Ha'e voi ohasa asy rupi oñeha'ã jave, ikatu oipytyvõ umi oñeha'ãvape.
MOAKÃHA 1.1 1 Tupã, heta ára ha opaichagua hendáicha oñe'ẽ vaekue yma kuéra ypykuépe maranduhára kuéra rupive. 2 Koʼã ára pahápe oñeʼẽ ñandéve Itaʼýra rupive, haʼe omoĩvaʼekue opa mbaʼe heredero ramo, haʼe rupive avei ojapo umi yvóra; 3 Haʼe haʼégui pe igloria omimbipáva, ha pe ipersonal raʼanga hesakãva, ha omombaretévo opa mbaʼe ipuʼaka ñeʼẽ rupive, haʼe voi omopotĩ rire ñande angaipa, oguapy pe Majestad akatúape yvate gotyo; 4 Haʼe ojapo vaʼekue tuicha iporãveha umi ánhelgui, haʼe ohupyty haguéicha peteĩ téra iporãvéva chuguikuéra. 5 Mávapa umi ánhelpe heʼi vaʼekue: “Nde ningo che Raʼy, ko árape che romoñare?”. Ha jey: Che ha’éta chupe ĝuarã peteĩ Túva, ha ha’e ha’éta chéve ĝuarã peteĩ Ta’ýra? 6 Ogueru jeývo ko yvy ape ári, heʼi: “Opavave Tupã remimbou tomombaʼeguasu chupe”. 7 Ha umi ánhel rehe heʼi: “Upéva ojapo umi ánhelpe espíritu, ha umi hembiguáipe peteĩ tatarendy”. 8 Ha katu he'i Ta'ýrape: “Ñandejára, nde tróno oĩ opa ára g̃uarã. 9 Nde rehayhu tekojoja, ha rembojeguaru tembiapovai; upévare Tupã, nde Tupã jepe, nemono'õ pe aséite vy'a rehegua nde rapichakuéra ári. 10 Ha, Nde, Ñandejára, iñepyrũmbýpe remoĩkuri yvy pyenda; ha yvága ha'e nde po rembiapokue. 11 Haʼekuéra oñehundíta; ha katu nde repyta; ha opavave itujáta peteĩ ao ojapoháicha; 12 Rembojere vaerã aoicha, ha oñemoambuéta. 13 Péro mávapa umi ánhelpe heʼi: “Eguapy che akatúape, ajapo peve ne enemígope nde py ryru?”. 14 ¿Ndahaʼéi piko opavave haʼekuéra espíritu oservíva, oñemondovaʼekue oministra hag̃ua umi haʼétavape salvasión heredero?
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Upévare, joykeʼykuéra marangatu, peparticipáva pe llamamiento yvagapegua, pehechami pe Apóstol ha Sumo Sacerdote ñande profesiónpe, Cristo Jesús; 2 Ha'e ijeroviaha pe omoĩva'ekue chupe, Moisés ojeroviaháicha opa hógape. 3 Ko kuimbaʼe ojeikuaa vaʼekue omereceha oñemombaʼeguasuvéva Moisésgui, pórke pe omopuʼãvaʼekue pe óga oñemombaʼeve pe ógagui. 4 Opa óga niko omopuʼã peteĩ kuimbaʼe; ha katu pe omopu’ãva’ekue opa mba’e ha’e Tupã. 5 Ha Moisés añetehápe ijeroviaha opa hógape, tembiguáiicha, peteĩ testimonio ramo umi mbaʼe ojeʼétava upe rire; 6 Ha katu Cristo itaʼýraicha hógape; máva róga piko ñande, jajagarráramo pe jerovia ha vy’apavẽ pe esperanza rehegua ipahaite peve. 7 Upévare, Espíritu Santo he'iháicha: Ko árape pehendúramo iñe'ẽ. 8 Ani pemohatã pene korasõ, pembopochy jave, pe jepy'apy ára ojeiko'ỹháme. 9 Pende tuakuéra ypykue che ñeha’ãrõ guare, che ñeha’ã ha ohecha che rembiapo 40 áño pukukue. 10 Upévare chembopy'a rasy upe ñemoñare ndive ha ha'e: “Ha'ekuéra akóinte ojavy ikorasõme. ha ndoikuaái hikuái che rape. 11 Upémarõ che pochýpe ahura: “Haʼekuéra ndoikemoʼãi che pytuʼuhápe”. 12 Peñangarekóke che joykeʼykuéra, ani hag̃ua oĩ pende apytépe peteĩ korasõ aña ndogueroviáiva, peñemomombyrývo Tupã oikovévagui.
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Upévare ñañatendevevaʼerã umi mbaʼe ñahenduvaʼekuére, ani hag̃ua jaheja rei. 2 Pe ñeʼẽ heʼivaʼekue umi ánhel rupive imbaretéramo, ha opa mbaʼe vai ha naiñeʼẽrendúiva ohupytýramo peteĩ recompensa hekojojáva; 3 Mbaʼéicha piko jajehekýita, jahejareíramo pe salvasiõ tuichaitereíva; iñepyrũrã oñepyrũ oñe’ẽ Ñandejára, ha ohendúva chupe omoañete oréve; 4 Ñandejára omeʼẽ avei chupekuéra testígo, milágro ha milágro rupive, ha opaichagua milágro rupive, ha espíritu sánto don rupive, haʼe oipotaháicha? 5 Haʼe nomoĩri umi ánhel poguýpe ko múndo oútava, ñañeʼẽva. 6 Peteĩ hendápe katu he'i: “Mba'e piko yvypóra, nemandu'a hese? Térãpa yvypóra ra'y, revisita chupe? 7 Nde rejapo chupe ijyvateve’imi umi ángel-gui; nde remomba'eguasu ha remomba'eguasu chupe, ha remoĩ chupe nde po rembiapokue ári. 8 Remoĩ opa mbaʼe ipoguýpe ipy guýpe. Ha'e omoĩ rupi ipoguýpe opa mba'e, ndohejái mba'eve noñemoĩriva
147
Hebreo-kuéra
13 Peñomokyre'ỹ katu ára ha ára, oñembohéra aja Ko árape; Ani haguã avave pende apytépe oñemohatã pe angaipa ñembotavy rupi. 14 Ñande niko Cristo oparticipáva, jajokóramo ñande jerovia iñepyrũha ipahaite peve; 15 Oje'e aja: “Ko árape pehendúramo iñe'ẽ, ani pemohatã pene korasõ, pembopochy haguéicha”. 16 Oĩ niko ohendúvo ipochýva, ha ndaha'éi opavave osẽva'ekue Egiptogui Moisés rupive. 17 Péro máva ndivepa ombyasy cuarenta áño? ¿ndaha'éi piko umi opeka va'ekue ndive, hetekue ho'ava'ekue yvy ojeiko'ỹháme? 18 Ha mávapepa ohura ndoikemoʼãiha ipytuʼuhápe, umi ndogueroviáivape uvei? 19 Upévare jahecha ndaikatumoʼãiha oike hikuái ojerovia haguére. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Upéicharõ, jakyhyje, ani hag̃ua ojeheja ñandéve peteĩ ñeʼẽmeʼẽ jaike hag̃ua pytuʼúpe, ni peteĩva pende apytégui ndofaltái. 2 Oréve niko oñemombe'u pe marandu porã, ha'e kuéra avei, ha pe ñe'ẽ oñemombe'úva ndoipytyvõi chupekuéra, noñembojehe'ái jerovia rehe umi ohendúvare. 3 Ñande jagueroviáva jaike pytu'úpe, ha'e he'i haguéicha: “Ahura haguéicha che pochýpe, oikéramo hikuái che pytu'úpe. 4 Haʼe ningo heʼi peteĩ lugárpe pe ára sietehápe: “Ñandejára opytuʼu pe ára sietehápe opa hembiapokuégui”. 5 Ha ko tendápe jey: “Oike ramo hikuái che pytu'uhápe”. 6 Upépe oĩ vaʼerã oikevaʼerãha, ha umi oñemombeʼu ypy vaʼekuépe ndoikéi ojeroviaʼỹ haguére. 7 Omboty jey peteĩ ára, he'i David-pe: “Ko árape, heta tiémpo rire; oje'e haguéicha: Ko árape pehendúramo iñe'ẽ, ani pemohatã pene korasõ. 8 Jesús omeʼẽrire chupekuéra pytuʼu, upéicharõ noñeʼẽmoʼãi kuri ótro díare. 9 Upévare opyta peteĩ pytuʼu Tupã tavayguakuérape g̃uarã. 10 Pe oikéva pytu'uhápe, ha'e avei oheja hembiapo tee, Tupã ojapo haguéicha hembiapokuégui. 11 Upévare, ñañehaʼãkena jaike hag̃ua upe pytuʼúpe, ani hag̃ua avave hoʼa pe ehémplo ojeroviaʼỹvape. 12 Tupã ñe’ẽ niko ipya’e, ha ipu’aka, ha haimbevéva oimeraẽ kyse puku ijykére mokõivagui, oipe’a peve pe ánga ha espíritu, ha umi articulación ha médula, ha ohechakuaa umi pensamiento ha intención orekóva korasõ. 13 Ndaipóri avei peteĩ tekove ndohechaukáiva hesa renondépe, ha katu opa mba'e ojepe'a ha ojepe'a pe jajapova'erã ndive. 14 Upéicharõ, jarekoha peteĩ saserdóte guasu tuichaitéva, ojehasáva yvágape, haʼéva Jesús Ñandejára Raʼy, jajepytaso hatã ñane profesiónre. 15 Ndajarekóigui peteĩ sumo sacerdote ndaikatúiva opoko ñande kangykuéra remiandúre; ha katu opa punto-pe oñepy’ara’ãkuri ñandeichaite, jepeve angaipa’ỹre. 16 Upévare, jaju pyʼaguasúpe pe grásia guapyhápe, ikatu hag̃uáicha jahupyty poriahuvereko, ha jatopa pe grásia ñaipytyvõ hag̃ua ñaikotevẽ jave.
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Opa pa'i guasu ojepe'áva yvypóra apytégui, oñenombra yvypórape guarã umi mba'e Tupãme guarã, ikatu haguã oikuave'ẽ jopói ha sakrifísio angaipa rehe. 2 Ikatúta oiporiahuvereko umi ndoikuaáivape, ha umi oĩvape tapegui; ha'e voi ojere avei mba'asy reheve. 3 Ha upévare haʼe, tavayguakuérape g̃uarãicha, upéicha avei ijehe, oikuaveʼẽ vaʼerã angaipakuérare. 4 Ha avave ndoguerahái ko mbaʼe ijehe, síno pe Tupã ohenóiva, Aarón ojapo haguéicha. 5 Upéicha avei Cristo noñemombaʼeguasúi oiko hag̃ua chugui saserdóte guasu; Pe he'iva'ekue chupe: “Nde niko che Ra'y, ko árape che rome'ẽ”. 6 He'iháicha avei ambue hendápe: “Nde pa'i opa ára g̃uarã Melquisedec rembiguáiicha”. 7 Ha'e ho'o oikove aja, ojerure ñembo'e ha ñembo'e osapukái ha hesay mbarete reheve pe ikatúvape osalva chupe ñemanogui, ha oñehendu okyhyjégui. 8 Haʼéramo jepe peteĩ Taʼýra, oaprende iñeʼẽrendu umi mbaʼe ohasa asy rupi; 9 Ha ojejapógui perfecto, oiko chugui salvasiõ opaveʼỹva apoha opa iñeʼẽrendúvape g̃uarã; 10 Ñandejára heʼi chupe saserdóte guasu ramo Melquisedec rembiapokuépe. 11 Ha'e kuérare roguereko heta mba'e ro'eva'erã ha hasy ro'e haguã. 12 Peẽ haʼevaʼerã jave mboʼehára, peikotevẽ peteĩ penemboʼe jey haʼéva umi prinsípio ypykue Tupã oráculokuéra rehegua; ha oiko chuguikuéra umi oikotevẽva kamby, ha ndahaʼéi soʼo imbaretéva. 13 Opavave oipurúva kamby ndoikuaaporãi pe ñe'ẽ tekojoja rehegua, ha'e niko mitã'i. 14 Pe tembiʼu imbaretéva katu umi ijedámava mbaʼe, umi ijepokuaa rupi ohechakuaa hag̃ua iporãva ha ivaíva. MOAKÃHA 6 rehegua 1 Upévare jahejávo Cristo doctrina principio-kuéra, jaha perfección-pe; nomoĩjey pyenda arrepentimiento tembiapo omanóvagui, ha jerovia Tupãre. 2 Pe doctrina ñemongarai rehegua, ha po ñemoĩ rehegua, ha omanóva jeikove jey rehegua, ha huísio opave’ỹva rehegua. 3 Ha péicha jajapóta, Ñandejára ohejáramo. 4 Ndaikatúigui umi ojehesapeʼavaʼekue yma, ha oproba pe don yvagapegua, ha oiko chuguikuéra Espíritu Santo oparticipáva. 5 Ha pe’u Tupã ñe’ẽ porã, ha umi pu’aka oĩva ko yvy oútavape. 6 Hoʼáramo hikuái, ombopyahu jey hag̃ua chupekuéra arrepentimientorã; Ha'e kuéra ohupi jey kurusúre Tupã Ra'ýpe, ha omotĩ chupe. 7 Yvy hoy'úva ama oúva py'ỹi hi'ári, ha oguenohẽva ka'avo iporãva umi oñemondeva'ekuépe guarã, ohupyty Tupã jehovasa. 8 Ha katu pe oguerúva ñuatĩ ha ñuatĩ, oñemboyke, ha hiʼag̃uíma oñemaldesi; ipaha ojehapyva’erã. 9 Ha katu, che ahayhuetéva, roñekonvense umi mbaʼe iporãvéva pendehegui, ha umi mbaʼe omoirũva pe salvasión, roñeʼẽramo jepe péicha.
148
Hebreo-kuéra
10 Tupã naiporãi ningo hesarái pene rembiapo ha mborayhu rembiapo, pehechaukavaʼekue héra rehe, peservi haguére umi imarangatúvape ha peservi haguére. 11 Ha roipota peteĩ teĩ pende apytégui peñehaʼãmbaite peñehaʼãmbaite peve. 12 Aníkena peñembotavy, pesegi uvei umi jerovia ha ipasiénsia rupi ohupytýva umi mbaʼe opromete vaʼekue. 13 Ñandejára omeʼẽrõ guare iñeʼẽ Abrahánpe, ndaikatumoʼãigui ohura pe tuichavévape, haʼe ohura ijehe. 14 He'i: “Añetehápe rohovasa rohovasa, ha rombohetavéta”. 15 Ha upéicha, oaguanta rire ipasiénsia reheve, ohupyty pe promesa. 16 Yvypóra añetehápe ohura pe tuichavéva rehe, ha peteĩ juramento omoañete haguã opa mba'e ñorairõ. 17 Upépe Tupã omombeʼusevévo umi omeʼẽvape iñeʼẽmeʼẽ noñekambiamoʼãiha iñeʼẽmeʼẽ, ha ohura chupe. 18 Ikatu hag̃uáicha mokõi mbaʼe iñambueʼỹva rupive, Ñandejára ndaikatumoʼãiva ijapu, ikatu hag̃uáicha jahupyty peteĩ konsuélo mbarete, haʼekuéra okañy vaʼekue okañy hag̃ua ojagarra hag̃ua pe esperánsa oĩva ñane renondépe. 19 Upe esperanza jaguerekóva peteĩ ánga ancla ramo, ipyʼaguapýva ha imbaretéva, ha oikéva pe velo ryepýpe; 20 Oike haguépe pe omotenondevaʼekue ñandéve g̃uarã, Jesús ojapo chugui saserdóte guasu opa ára g̃uarã Melquisedec rembiguáiicha. MOAKÃHA 7 rehegua 1 Ko Melquisedec, Salem ruvicha guasu, Tupã Ijyvatevéva sacerdote, ojotopa Abrahán ou jeývo ojuka rire umi rréi, ha ohovasa chupe. 2 Upépe Abrahán omeʼẽ avei peteĩ diez parte opa mbaʼégui. primero ha'e interpretación rupive tekojoja Rey, ha upe rire avei Salem Rey, ha'éva, Py'aguapy Rey; 3 Túva’ỹre, isy’ỹre, ñemoñare’ỹre, ndoguerekóiva ára ñepyrũ ha tekove paha; ha katu ojejapo Tupã Ra’ýpeguáicha; opyta tapiaite pa'i ramo. 4 Koʼág̃a ñapensamína mbaʼeichaitépa tuicha ko kuimbaʼe, pe patriarca Abrahán jepe omeʼẽ vaʼekue chupe umi mbaʼe ojegueru vaʼekue umi mbaʼe ojegueru vaʼekue. 5 Ha añetehápe umi Leví raʼykuéra apytégui, ohupytýva pe oficio de sacerdocio, oreko peteĩ tembiapoukapy ojagarra hag̃ua diezmo tavayguakuéragui pe léi heʼiháicha, heʼiséva, ijoykeʼykuéragui, jepe osẽ hikuái Abrahán lomo-gui : 1 . 6 Ha katu pe iñemoñare noñeipapapáiva chuguikuéra, orrecibi diezmo Abrahángui, ha ohovasa pe oguerekóvape umi promesa. 7 Ha opa contradicción’ỹre pe sa’ive ojehovasa iporãvévagui. 8 Ha koʼápe umi kuimbaʼe omanóva ohupyty diezmo; ha upépe katu orresivi chupekuéra, umívagui ojekuaa oikoveha. 9 Che haʼeháicha: Leví orresivíva diezmo, omeʼẽ avei diezmo Abrahánpe. 10 Haʼe ningo oĩ gueteri itúva lómope, Melquisedec ojotopávo chupe. 11 Upéicharõ, pe saserdóte levíta rupive pe perfeksión, (upéva poguýpe pe puévlo orresivi pe Léi), ¿mbaʼe piko tekotevẽvéta opuʼã ótro saserdóte Melquisedec rembiguáiicha, ha ani oñehenói Aarónpe?
149
12 Pe sacerdocio oñemoambuévo, tekotevẽ oñekambia avei pe Léi. 13 Pe oñeñeʼẽha koʼã mbaʼe, haʼe hína ótro trívu, ha avave noñatendéi pe altárpe. 14 Jahechakuaa ñande Ruvicha osẽ hague Judágui; upe tribu-gui Moisés noñe’ẽi mba’eve sacerdocio rehe. 15 Ha'e gui ko'ã mba'e ojekuaa porãve, opu'ãha ambue pa'i Melquisedec-icha. 16 Haʼe ningo ndahaʼéi pe léi heʼiháicha, haʼe ningo peteĩ tekove opaʼỹva puʼaka rupive. 17 Ha'e niko otestifika: “Nde pa'i opa ára guarã Melquisedec rembiguáiicha”. 18 Añetehápe oĩgui peteĩ desanulado pe tembiapoukapy ohasavaʼekue mboyve, ikangy ha ndovaléigui. 19 Pe léi ndojapói mbaʼeve perfékto, péro pe esperanza iporãvéva ogueru; Upe rupi ñañemoag̃ui Tupãre. 20 Ha ndaha'éi rupi juramento'ỹre, oiko chugui sacerdote. 21 (Umi saserdóte ningo ohuraʼỹre, péro upéva ohura pe heʼi vaʼekue chupe: “Ñandejára ohura ha noñearrepentíri: “Nde hína pa’i opa ára g̃uarã Melquisedec rembiguáiicha”. 22 Hetaiterei mbaʼe rupi Jesús oasegura peteĩ testamento iporãvéva. 23 Ha añetehápe haʼekuéra heta saserdóte, ndojehejáigui chupekuéra osegi omanógui. 24 Ha katu ko kuimbaʼe, osegígui tapiaite, oreko peteĩ sacerdocio iñambueʼỹva. 25 Upévare haʼe ikatu avei osalva ipahaite peve umi oúvape Tupãme haʼe rupive, oikovégui tapiaite ojerure hag̃ua hesekuéra. 26 Peichagua saserdóte guasu oikógui ñandéve, imarangatu, ndojapóiva mbaʼeve ivaíva, ikyʼaʼỹva, ojei umi pekadórgui ha ijyvatevéva yvágagui; 27 Ha'e natekotevẽi ára ha ára, umi saserdóte guasuicha, oikuave'ẽ mymbajuka raẽ, ha'e angaipa rehe ha upéi tavayguakuéra rembiapo vaikuére. 28 Pe léi omoĩ niko kuimbaʼekuérape saserdóte guasu ramo umi ikangyvévape. ha katu pe ñeʼẽ ñeʼẽ, oĩvaʼekue pe léi guive, ojapo pe Taʼýrape, oñekonsagráva opa ára g̃uarã. MOAKÃHA 8 rehegua 1 Koʼág̃a umi mbaʼe roʼevaʼekuégui kóva haʼe pe suma: Ore roguereko peteĩ saserdóte guasu peichagua, oñemoĩva pe Majestad apyka akatúape yvágape; 2 Ha'e peteĩ ministro Santuario ha tavernáculo añeteguávape, Ñandejára omopu'ãva'ekue, ha ndaha'éi yvypóra. 3 Opavave saserdóte guasu oñeordena oikuaveʼẽ hag̃ua rregálo ha sakrifísio. 4 Haʼe oĩrire ko yvy ape ári, ndahaʼemoʼãi kuri saserdóte, péro oĩ saserdóte oikuaveʼẽva rregálo pe Léi heʼiháicha. 5 Ha'e oservi umi mba'e yvagapegua ehémplo ha sombra, Tupã omomarandu haguéicha Moisés-pe ojapo potaitérõ guare pe tavernákulo. 6 Ha katu koʼág̃a haʼe ohupyty peteĩ ministerio iporãvéva, mbaʼeichaitépa haʼe avei pe mediador peteĩ konvénio iporãvévape, oñemopyendavaʼekue promesa iporãvévare. 7 Pórke upe kompromíso peteĩha ndojapói vaʼerãmoʼã mbaʼe vai, upéicharõ ndojehekái vaʼerãmoʼã pe segunda kompromíso. 8 Ha'e kuéra he'i: “Og̃uahẽta ára ajapotaha peteĩ kompromíso pyahu Israel rogagua ha Judá rogagua ndive.
Hebreo-kuéra
9 Ndahaʼéi pe konvénio ajapovaʼekue ituvakuéra ndive pe ára ajagarra haguépe chupekuéra ipópe aguenohẽ hag̃ua chupekuéra Egipto retãgui; ndosegírigui hikuái che konvéniope, ha che ndahecháigui chupekuéra, heʼi Ñandejára. 10 Kóva haʼégui konvénio ajapótava Israel rogagua ndive umi ára rire, heʼi Ñandejára; Amoĩta iñakãme che rembiapoukapy ha ahai ikorasõme, ha che ha'éta chupekuéra Tupã, ha ha'ekuéra ha'éta chéve tetã. 11 Ha'ekuéra nombo'emo'ãi hapichápe ha iñermánope, he'ívo: Peikuaa Ñandejárape. 12 Che aiporiahuverekótagui hekojojakuérare, ha naimanduʼamoʼãvéima iñangaipakuéra ha hembiapovaikuérare. 13 Ha'e he'ívo: “Peteĩ kompromíso pyahu, ituja pe tenondegua”. Ko'ágã pe oñembyaíva ha itujáva okañyma.
pe primer testamento guýpe, ojerredensi hag̃ua, umi oñehenóiva ohupyty hag̃ua pe promesa de erénsia eterna. 16 Oĩháme peteĩ testamento, tekotevẽ avei omano pe testamento omeʼẽva. 17 Peteĩ testamento imbarete vaʼerã yvypóra omano rire, ndahaʼéiramo upéicha, pe testamento omeʼẽva oikove aja imbaretevéta. 18 Upémarõ ni peteĩha testamento noñemeʼẽi tuguyʼỹre. 19 Moisés omombeʼupa rire pe léi heʼiháicha enterove puévlope, ojagarra vakaraʼy ha kavara ruguy, y, lana pytã ha hisopo reheve, ha ohypýi pe kuatiañeʼẽ ha enterove tavayguakuérape. 20 He'i: “Kóva hína pe testamento ruguy Tupã ome'ẽva'ekue peẽme”. 21 Upéi ohypýi tuguy pe tavernákulo ha entéro umi tembiporu oñeservi hag̃ua pe predikasiónpe. 22 Ha haimete opa mbaʼe pe léi rupive oñemopotĩ tuguy reheve; ha tuguy oñeñohẽ’ỹre ndaipóri remisión. 23 Upévare tekotevẽkuri oñemopotĩ koʼãva reheve umi mbaʼe raʼanga oĩva yvágape; ha katu umi mba’e yvagapegua voi sacrificio iporãvéva reheve ko’ãvagui. 24 Cristo ndoikéigui umi tenda marangatu ojejapóva po rupive, haʼéva pe añetegua raʼanga; Yvágape voi, ko'ágã ojehechauka haguã Tupã renondépe ñande rehehápe. 25 Ha noñekuaveʼẽi gueteri pyʼỹi, pe saserdóte guasu oikeháicha pe lugár sagrádope káda áño ótro ruguy reheve; 26 Upérõ haʼe ningo heta vése ohasa asy vaʼerãmoʼã ko múndo oñepyrũ guive, péro koʼág̃a ko múndo pahápe ojehechauka oipeʼa hag̃ua pe angaipa ojesakrifika rupi ijehegui. 27 Yvypórape omano peteĩ jey, péro upe rire pe huísio. 28 Upéicharõ Cristo-pe oñekuaveʼẽ peteĩ jey ogueraha hag̃ua heta angaipa; ha umi ohaʼarõvape chupe ojehechaukáta mokõiha jey angaipaʼỹre ojesalva hag̃ua.
MOAKÃHA 9 rehegua 1 Upéi añetehápe pe konvénio peteĩha oguereko avei ordenanza servicio divino rehegua, ha peteĩ santuario mundano. 2 Upépe ojejapo vaʼekue peteĩ tavernákulo. peteĩha, oĩháme mba'e'apoha, mesa ha pan ojehechauka haguã. upéva oñembohéra Santuario. 3 Ha pe mokõiha velo rire, pe tavernákulo oñembohérava Imarangatuvéva opa mbaʼégui. 4 Upe insiénso de óro, ha pe konvénio árka ojejahoʼíva óro ijerére, oĩháme pe mbaʼyru de óro orekóva maná, ha Aarón vastón okapúva ha umi tábla de konvénio. 5 Ha hiʼári oĩ umi keruvín omimbipáva omoʼãva pe apyka poriahuvereko. upévagui ko’áĝa ndaikatúi ñañe’ẽ particularmente. 6 Oñeordena rire koʼã mbaʼe, umi saserdóte oho meme pe tavernákulo ypykuépe, ojapo hag̃ua Ñandejára servísio. 7 Pe segundape katu oike saserdóte guasu haʼeño peteĩ jey káda áño, ndahaʼéi tuguyʼỹre, haʼe oikuaveʼẽ vaʼekue ijehe ha umi hénte ojavy haguére. 8 Espíritu Santo ohechauka ko mba'e, pe tape ojeike haguã opa mba'e imarangatuvéva apytépe, ne'ĩra gueteri ojekuaa pe tavernákulo peteĩha. 9 Upérõ haʼe vaʼekue peteĩ figura upe tiémpope g̃uarã, oñekuaveʼẽhápe don ha sakrifísio, ndaikatúiva ojapo perfékto pe ojapóvape pe servísio, ikonsiénsiape g̃uarãicha; 10 Haʼekuéra oñemoĩ vaʼekue tembiʼu ha mbaʼyru, ha umi mbaʼe ojejohéivape, ha umi mbaʼe ojejohéi vaʼekue hesekuéra, oñemyatyrõ hag̃ua pe tiémpo peve. 11 Cristo katu ou sacerdote guasu ramo umi mba'e porã oútavape, peteĩ tavernákulo tuichavéva ha perfecto rupive, ndojejapóiva po rupive, upéva he'ise ndaha'éi ko ógagui. 12 Ni kavara ha vakaraʼy ruguy rupive, haʼe oike peteĩ jey pe lugár sagrádope, ha orresivi ñanderehehápe opa ára g̃uarã. 13 Pe tóro ruguy ha kavara ruguy ha vaka ra'y tanimbu ohypýiva umi mba'e ky'a, omomarangatu ramo hete omopotĩ haguã. 14 ¿Mbaʼéicha piko pe Cristo ruguy, pe Espíritu opaveʼỹva rupive oñekuaveʼẽ vaʼekue Ñandejárape mbaʼe kyʼaʼỹre, pene konsiénsia umi tembiapo omanóvagui peservi hag̃ua Ñandejára oikovévape? 15 Ha upévare haʼe pe testamento pyahúpe mediador, ikatu hag̃uáicha pe ñemano rupive, umi transgresión oĩvaʼekue
MOAKÃHA 10 rehegua 1 Pe léi oguerekógui peteĩ sombra umi mbaʼe porã oútavagui, ha ndahaʼéi umi mbaʼe raʼanga, arakaʼeve ndaikatumoʼãi umi sakrifísio oikuaveʼẽvaʼekue hikuái áño ha áño rupive, ojapo meme umi oúvape perfékto. 2 Upéicharõ, ¿ndohejamoʼãi piko chupekuéra oñekuaveʼẽ? pórke umi oadoráva peteĩ jey oñemopotĩvaʼekue ndoguerekovéimavaʼerãmoʼã ikonsiénsia pekádogui. 3 Péro umi sakrifísiope oñemanduʼa jey umi pekádore káda áño. 4 Ndaikatúi ningo umi tóro ha kavara ruguy oipeʼa umi pekádo. 5 Upévare Jesús oúvo ko yvy ape ári, he'i: “Ndereipotái sacrificio ha ofrénda, rembosako'i chéve peteĩ tete. 6 Umi ofrénda ojehapýva ha sakrifísio pekádo rehehápe napevyʼái. 7 Upéi haʼe: “Ñandejára, aju ajapo hag̃ua ne rembipota”. 8 Yvate gotyo he'írõ guare: “Ndereipotái sacrificio, ofrénda ha ofrénda ojehapýva ha ofrénda angaipa rehegua, ha nerevy'ái. umi oñekuaveʼẽva léi rupive; 9 Upémarõ haʼe heʼi: “Ñandejára, aju ajapo hag̃ua ne rembipota”. Oipe'a pe tenondegua, omopyenda haguã mokõiha. 10 Upe oipotáva rupive, Jesucristo rete oikuaveʼẽ rupi peteĩ jey opa ára g̃uarã.
150
Hebreo-kuéra
11 Opa pa'i oñembo'y ára ha ára oservi ha oikuave'ẽ py'ỹi peteĩchagua mymbajuka, araka'eve ndaikatúiva oipe'a angaipa. 12 Péro ko kuimbaʼe, oikuaveʼẽ rire peteĩ sakrifísio angaipakuérare opa ára g̃uarã, oguapy Ñandejára akatúape; 13 Koʼág̃a guive ohaʼarõ umi iñenemigokuéragui oiko peve ipysã. 14 Peteĩ ofrénda rupive haʼe omombaʼeguasu opa ára g̃uarã umi oñesantifikávape. 15 Espíritu sánto avei omombe'u ñandéve, ha'e he'i rire. 16 Kóva haʼe pe konvénio ajapótava hendivekuéra umi ára rire, heʼi Ñandejára, amoĩta che léikuéra ikorasõme, ha iñakãme ahaíta; 17 Ha naimanduʼamoʼãvéima iñangaipa ha hembiapovaikuérare. 18 Koʼã mbaʼe ojeperdonahápe, ndaiporivéima ofrénda pekádore. 19 Che pehẽnguekuéra, py'aguasúpe jaike haguã pe imarangatuvévape Jesús ruguy rupive. 20 Peteĩ tape pyahu ha oikovéva rupive, haʼe okonsagráva ñandéve g̃uarã, pe velo rupive, heʼiséva, hete; 21 Ha oreko peteĩ saserdóte guasu Tupã róga ári. 22 Ñañemoag̃uíkena ñande pyʼa añeteguáre, ha jajeroviávo ñande pyʼaite guive, ha jajohéi ñande rete y potĩme. 23 Jajepytaso hatã pe ñane jerovia ñemombeʼúre, jajepyʼapyʼỹre; (ha'e jeroviaha pe opromete va'ekue;) 24 Ha jajopy'amongeta jajoayhu haguã mborayhu ha tembiapo porãme. 25 Ani jaheja ñañembyaty, oĩháicha. Peñomokyre'ỹ katu, ha ko'ýte pehecha ára hi'aguĩmaha. 26 Jaikuaa rire pe añetegua jaikuaa rire japeka ñande pyʼaite guive, ndaiporimoʼãvéima sakrifísio angaipa rehehápe. 27 Ha katu peteĩ ñehaʼarõ kyhyje pe huísio ha pochy tatatĩme, hoʼúta umi enemigokuérape. 28 Pe odespreciáva Moisés léi omano mokõi térã mbohapy testígo poguýpe, oiporiahuverekoʼỹre. 29 Mbaʼeichaitépa pe kastígo ivaivéva, peimoʼã, haʼe oimoʼãtaha digno, opyrũvaʼekue ipy guýpe Tupã Raʼýpe, ha oipapa pe konvénio ruguy, oñesantifika haguépe, peteĩ mbaʼe imarangatuʼỹva, ha ojapovaʼekue pe ¿Espíritu grásia rehegua? 30 Jaikuaa niko pe he'ívape: “Che mba'e pe venganza, che amyengoviáta”, he'i Ñandejára. Ha jey: Ñandejára ohusgáta itavayguakuérape. 31 Okyhyjeterei ningo jaʼa Ñandejára oikovéva pópe. 32 Ha katu penemanduʼa umi ára yma guarére, peẽ pehesape rire, peaguanta haguépe peteĩ ñorairõ guasu jehasaʼasy rehegua; 33 Peteĩ pehẽngue, pejejapo aja peteĩ jesarekoha mokõivévape, ñembohory ha jehasa’asy rupive; ha peteĩ pehẽngue, oiko aja pendehegui umi ojepokuaavaʼekue irũ. 34 Peiporiahuvereko haguére che ñeñapytĩmbýpe, ha pejagarra vyʼápe pene mbaʼerepy ñembyai, peikuaávo pendejehe peguerekoha yvágape peteĩ mbaʼe iporãvéva ha ipuʼakáva. 35 Upévare, ani pemomombyry pende jerovia, tuicha omyengoviáva. 36 Peikotevẽgui pe paciencia, pejapo rire Tupã rembipota, pehupyty hag̃ua pe ñeʼẽmeʼẽ. 37 Sapy'ami gueteri oúta pe oútava ha ndopytamo'ãi.
38 Koʼág̃a pe hekojojáva oikovéta ijerovia rupi, péro oĩramo ojere, che ánga ndovyʼamoʼãi hese. 39 Ha katu ndahaʼéi umi ojere jeýva ñehundi gotyo apytégui; ha katu umi ogueroviávagui osalva haguã ánga. MOAKÃHA 11 rehegua 1 Koʼág̃a pe jerovia haʼe hína umi mbaʼe oñehaʼarõva, ohechaukáva umi mbaʼe ndojehecháiva. 2 Pórke upéva rupive umi ansiáno omombeʼu porã. 3 Jerovia rupive ñantende umi mundokuéra oñembosakoʼi hague Tupã ñeʼẽ rupive, upéicha rupi umi mbaʼe ojehecháva ndojejapói umi mbaʼe ojehechaukávagui. 4 Ojerovia rupi Abel oikuave'ẽ Tupãme peteĩ sakrifísio iporãvéva Caín-gui, ha upéva rupive ohechauka ha'e hekojojaha, Tupã omombe'u umi mba'e ome'ẽva'ekue chupe. 5 Ojerovia rupi Enoc ojetradusi ani hag̃ua ohecha ñemano. Ndojejuhúi, Tupã ombohaságui chupe, ombohasa mboyve ha'e omombe'u ko'ã mba'e, ha'e ombovy'aha Tupãme. 6 Ojerovia'ỹre ndaikatumo'ãi ombovy'a chupe, pe oúva Tupã rendápe ogueroviava'erã ha'e oĩha, ha ha'eha peteĩ jopói umi ohekáva chupe kyre'ỹme. 7 Noé ojerovia rupi, Tupã oavisa chupe umi mbaʼe ndojehecháiva gueteri, okyhyjeterei ha ombosakoʼi peteĩ árka osalva hag̃ua hógape. ha'e rupi okondena yvórape, ha oiko chugui heredero tekojoja ojerovi rupi. 8 Ojerovia rupi Abrahán, oñehenóirõ guare chupe osẽ hag̃ua peteĩ lugár orresivítavape imbaʼerepy ramo, iñeʼẽrendu. ha osẽ, ndoikuaái moõpa oho. 9 Ojerovia rupi oiko pe tetã oñepromete vaʼekuépe, peteĩ tetã ambueguápe guáicha, oiko umi tavernákulope Isaac ha Jacob ndive, haʼekuéra ohundi vaʼekue pe promésa. 10 Haʼe ningo ohaʼarõ kuri peteĩ siuda orekóva pyenda, Ñandejára omopuʼãva ha ojapovaʼekue. 11 Ojerovia rupi avei Sara imbarete imemby hag̃ua, ha imemby imemby rire, ohusgágui chupe jeroviaha pe opromete vaʼekue. 12 Upévare heñói peteĩ omanóvaicha, hetaiterei mbyja yvágapeguáicha, ha yvykuʼi oĩva yguasu rembeʼýpe, hetaitereígui. 13 Opavave koʼãva omano jerovia reheve, ndohupytýigui umi promésa, ha katu ohecha mombyry guive, ha okonvense chuguikuéra, ha oñañuã chupekuéra, ha okonfesa haʼeha extraño ha peregrino ko yvy ape ári. 14 Umi heʼíva koʼãichagua mbaʼe heʼi porã ohekaha peteĩ tetã. 15 Ha añete, oñangarekórire hikuái upe tetã osẽhágui hikuái, ikatu kuri oguerekókuri hikuái oportunidad ohojey hag̃ua. 16 Koʼág̃a katu oipota hikuái peteĩ tetã iporãvéva, upéva heʼise peteĩ yvagapegua, upévare Tupã notĩri oñehenói hag̃ua chupe Itupã, ombosakoʼígui chupekuéra g̃uarã peteĩ táva. 17 Ojerovia rupi Abrahán, ojehasa rire chupe, oikuave'ẽ Isaac, ha pe ome'ẽva'ekue iñe'ẽme'ẽ, oikuave'ẽ ita'ýra peteĩete. 18 Upeva rehe oje'e: “Isaac rehe oñembohérata ne ñemoñare. 19 Oikuaauka Tupã ikatuha omoingove jey chupe, omanóva apytégui jepe. upégui avei orrecibi chupe peteĩ figura-pe.
151
Hebreo-kuéra
20 Ojerovia rupi Isaac ovendesi Jacob ha Esaúpe umi mbaʼe oútavare. 21 Ojerovia rupi Jacob, omanómarõ guare, ohovasa mokõive José ra'ykuérape. ha oadora, ojepysóvo ivastón ári. 22 Ojerovia rupi José omanórõ guare, imanduʼa Israel ñemoñare ohotaha. ha omeʼẽ tembiapoukapy ikangue rehegua. 23 Ojerovia rupi Moisés onase rire, tres mése okañy ituvakuéragui, ohechágui haʼeha peteĩ mitã hekoitépe. ha ndokyhyjéi hikuái pe rréi rembiapoukapygui. 24 Ojerovia rupi Moisés hiʼag̃uahẽ rire, ndoipotái ojeʼe chupe Faraón rajy raʼy. 25 Oiporavo ohasa asy Tupã tavayguakuéra ndive, ovy'a rangue angaipápe sapy'ami. 26 Ha'e omomba'e guasu Cristo ñembohory tuichave umi mba'e repy oĩvagui Egipto-pe. 27 Ojerovia rupi oheja Egípto, ndokyhyjéi pe rréi pochygui, ha oaguanta ohecharamoguáicha pe ojehechaʼỹvape. 28 Jerovia rupi ojapo pe Páskua ha oñohẽ tuguy, ani hag̃ua pe ohundíva umi taʼýra ypykuépe opoko hesekuéra. 29 Ojerovia rupi ohasa hikuái mar Rojo rupi yvy isekoháicha. 30 Jerovia rupi ho'a Jericó murálla, ojere rire 7 ára rupi. 31 Ojerovia rupi pe kuña rekovai Rahab nomanói umi ndogueroviáiva ndive, orresivi rire pyʼaguapýpe umi espíape. 32 Ha mbaʼépa haʼéta? pe ára ndohasáigui chéve amombe'u haguã Gedeón, ha Barac, ha Sansón, ha Jefté rehegua; David, Samuel ha maranduhára kuéra ñemoñare. 33 Haʼekuéra ojerovia rupi ipoguýpe umi rréino, ojapo tekojoja, ohupyty umi promésa ha ojoko umi león juru. 34 Ombogue tata violencia, okañy kyse puku rembe’ýgui, ikangy rupi oñemombarete, oñembopy’aguasu ñorairõme, ojere okañy haĝua umi extraterrestre ehérsitogui. 35 Kuñanguéra omoingove jey omanóva, ha ambuekuérape katu ojetortura, ndoguerohorýivo ojesalva. ikatu haguã ohupyty jeikove jey iporãvéva. 36 Ha ambuekuéra katu ojahoʼi ñembohory ha ñembyepoti kyhyje rehe, heẽ, hiʼarive ñeñapytĩ ha kaʼirãime. 37 Ojejapi chupe kuéra itápe, ojejaho'i chupekuéra, oñepy'ara'ã, ojejuka kyse puku reheve. imboriahu, ojehasa asy, ojehasa asy; 38 (Ko múndo nomereséi hesekuéra.) ojere hikuái yvy ojeiko'ỹháme, yvyty rupi, yvykua ha itakua yvýpe. 39 Opavave ko'ãva omombe'u porã ojerovia rupi, ndohupytýi pe ñe'ẽme'ẽ. 40 Ñandejára omeʼẽ ñandéve peteĩ mbaʼe iporãvéva, ani hag̃ua oiko perfékto ñandeʼỹre. MOAKÃHA 12 rehegua 1 Upévare, jahechágui avei ñande jerére hetaiterei arai testigo-kuéra, ñamboyke opa mba'e pohýi, ha pe angaipa ñanembopy'a rasy, ha ñañani paciencia reheve pe carrera oñemoĩva ñane renondépe. 2 Ñamañávo Jesús rehe, ñande jerovia apohare ha omohuʼãva; Pe vy'a oñemoĩva henondépe oaguanta pe kurusúre, odesprecia pe ñemotĩ, ha oñemoĩ Tupã apyka akatúape. 3 Pepensáke pe oaguanta vaʼekuére umi pekadór ojoavyvaʼekue ijehe, ani hag̃ua penekaneʼõ ha penekaneʼõ pene akãme.
152
4 Peẽ ne’ĩra gueteri peñemoĩ tuguy peve, peñorairõvo angaipa rehe. 5 Ha peẽ penderesarái pe ñeʼẽmeʼẽ oñeʼẽva peẽme mitãicha: “Che raʼy, ani remboyke Ñandejára oporokastiga haguére, ha ani rekangy rejejaʼo jave chupe. 6 Ñandejára ohayhúvape haʼe okastiga ha oinupã opa taʼýra orresivívape. 7 Peẽ pegueropu'aka ramo pe jejopy, Tupã otrata pene ndive ta'ýra kuéraicha. ¿Mbaʼe taʼýra piko pe túva ndokastigáiva? 8 Péro peẽ napejekastigáiramo, enterovéva opartisipa upévagui, upéicharõ peẽ ningo peiko vaíva ha ndahaʼéi taʼýra. 9 Hiʼarive jareko ñande rete rukuéra ñande rekorrehíva ha ñamombaʼe chupekuéra. 10 Haʼekuéra añetehápe mbovy ára pukukue orekastiga haʼekuéra oipotaháicha; ha katu haʼe ñanepytyvõrã, ikatu hag̃uáicha ñaime imarangatúvagui. 11 Koʼág̃a ni peteĩ castigón koʼág̃a g̃uarã ndahaʼéi ovyʼáva, ha katu ivaíva, upéicharõ jepe omeʼẽ pe tekojoja yva pyʼaguapýpe umi ojepurúvape upéva rupive. 12 Upévare pemopuʼã umi po oñemoĩva yvýpe, ha umi jyva ikangyvéva; 13 Ha pejapo tape potĩ pende pype g̃uarã, ani hag̃ua ojepeʼa pe tapégui pe ikarẽva; ha katu toñemonguera porãve. 14 Peiko py'aguapy opavave ndive ha pe marangatu, ha'e'ỹre avave ndohechamo'ãi Ñandejárape. 15 Pemaʼẽ kyreʼỹ ani hag̃ua avave ofalta Tupã Ñandejára mborayhúgui. ani haguã penemoñeñandu vai mba'eveichagua rapo py'a ra'ỹi heñóiva, ha upéicha rupi heta oñemongy'a; 16 Ani hag̃ua oĩ peteĩ hekovaíva térã heko kyʼa, Esaúicha, haʼe ovende vaʼekue iderécho ypykue peteĩ soʼo reínte. 17 Peikuaa niko mba'éichapa upe rire, ha'e ohupytyséramo pe jehovasa, oñemboyke chupe, ndojuhúigui tenda oñearrepenti haguã, oheka porãramo jepe tesay reheve. 18 Peẽ napeg̃uahẽi pe yvyty ikatu hag̃uáicha ojepoko ha okáiva tatápe, ni pytũmbýpe, pytũmbýpe ha yvytu atãme. 19 Ha peteĩ trompéta ryapu, ha ñeʼẽ ñeʼẽ; Upe ñe'ẽ umi ohendúva ojerure ani haguã oñemombe'u chupekuéra pe ñe'ẽ. 20 (Ndaikatúigui oaguanta pe oje'eva'ekue: “Peteĩ mymba opokóramo pe montáñare, ojejapi itápe térã ojejapi va'erã peteĩ fléchape. 21 Upe mba'e ivaieterei, ha Moisés he'i: —Akyhyjeterei ha oryrýi. 22 Peẽ katu peguahẽ yvyty Sión-pe, Tupã oikovéva távape, Jerusalén yvagapeguápe, ha hetaiterei ánhel aty guasúpe. 23 Amandaje guasúpe ha umi taʼýra ypykue iglésiape, ojehaíva yvágape, ha Ñandejára ohuséva opa mbaʼe, ha umi kuimbaʼe hekojojáva espíritu oñeperfecciona vaʼekuépe. 24 Ha Jesúspe, pe kompromíso pyahu omoakãvape, ha pe tuguy ohypýivape, oñeʼẽ porãvéva Abel ruguygui. 25 Pehecha ani hag̃ua pembotove pe oñeʼẽvape. Ndojehekýirire umi ombotovéva pe oñe'ẽvape ko yvy ape ári, ko'ýte ndajajehekýi mo'ãi, ñañemomombyrýramo pe yvágagui oñe'ẽvagui. 26 Upérõ haʼe iñeʼẽ omboryrýi ko yvy, ha koʼág̃a katu heʼi: “Peteĩ jey ndahaʼéi ko yvy añónte ambotyryrýva, síno yvága avei”.
Hebreo-kuéra
27 Ha ko ñeʼẽ: Peteĩ jey, heʼise ojepeʼaha umi mbaʼe oñemomýiva, umi mbaʼe ojejapóvaicha, opyta hag̃ua umi mbaʼe ndaikatúiva oñemomýi. 28 Upévare, jarresivi peteĩ rréino ndaikatúiva oñemomýi, tojeporiahuverekóke, ikatu hag̃uáicha jaservi Ñandejárape jaguerohory ha kyhyje Tupãme. 29 Ñande Tupã niko tata oporojukáva.
renondépe, Jesucristo rupive. Toñemomba'eguasu chupe opa ára g̃uarã. Amén. 22 Ha che pehẽngue kuéra, ajerure peẽme, peheja pe ñe'ẽ ñemokyre'ỹ, ahai haguére peẽme peteĩ kuatiañe'ẽ sa'i ñe'ẽme. 23 Peikuaa ñande joykeʼy Timoteo oñemosãsoha; ha'e ndive, oúramo pya'e, che rohecháta. 24 Pemomaitei opavave pende ruvicha ha opa imarangatúvape. Ha'ekuéra Italia-ygua penemomaitei. 25 Toiko opavave penendive imba'eporã. Amén.
MOAKÃHA 13 rehegua 1 Tosegi pe mborayhu ermanokuéraicha. 2 Aníke penderesarái pembohory hag̃ua umi extranhérope, pórke upéicha rupi oĩ umi ánhelpe oikuaaʼỹre. 3 Penemandu'áke umi oĩvare ñeñapytĩmbýpe, peñeñapytĩ haguéicha hendivekuéra. ha umi ohasa asýva, peimeháicha avei pende retepýpe. 4 Opavavépe oñemombaʼe pe omendáva, ha pe tupa noñemongyʼái, péro Ñandejára ohusgáta umi hekovaívape ha umi oporomoakãratĩvape. 5 Pene ñemongeta toiko mbaʼeveʼỹre; Pevy'a umi mba'e peguerekóvare, ha'e he'ígui: “Araka'eve ndarohejamo'ãi ha ndarohejamo'ãi”. 6 Upéicharõ, pyʼaguasúpe jaʼe: “Ñandejára ningo chepytyvõ, ha ndakyhyjemoʼãi mbaʼépa ojapóta cherehe”. 7 Penemandu'áke umi ogovernáva pende ári ha he'i vaekue peẽme Tupã ñe'ẽ. 8 Jesucristo upéicha avei kuehe, ko árape ha opa ára g̃uarã. 9 Ani pejegueraha opaichagua mbo'epy ha iñextraño rehe. Iporã niko pe korasõ oñemopyenda grásia reheve; ndaha'éi so'o reheve, ndouporãiva umi oikóvape upépe. 10 Ore roguereko peteĩ altár, haʼekuéra ndoguerekói derécho hoʼu hag̃ua umi oservíva pe tavernákulope. 11 Pórke umi mymba retekue, pe saserdóte guasu oguerúva huguy pe Santuáriope pekádore, ojehapy pe kampaménto okaháre. 12 Upévare Jesús avei, omomarangatu hag̃ua tavayguakuérape huguy tee rupive, ohasa asy pe okẽ rokẽme. 13 Upéicharõ, jaha hendápe kampaménto okaháre, jaguerohorývo iñeʼẽrei. 14 Pórke koʼápe ndoroguerekói peteĩ siuda osegíva, péro roheka peteĩ oútava. 15 Upévare, haʼe rupive ñameʼẽ meme pe sakrifísio ñamombaʼeguasu hag̃ua Ñandejárape, upéva heʼise jaagradese hag̃ua hérape. 16 Aníkena nderesarái pejapo hag̃ua iporãva ha peñemongeta hag̃ua, pórke Ñandejára ovyʼaiterei koʼãichagua sakrifísiope. 17 Peñe'ẽrendu umi pende ruvicha ha peñemoĩ poguýpe, ha'ekuéra omaña pende ánga rehe, umi ome'ẽva'erãháicha cuenta, ojapo haguã vy'ápe, ndaha'éi ñembyasýpe, upéva naiporãi peẽme guarã. 18 Peñemboʼe orerehehápe, rojerovia ningo roguerekoha konsiénsia porã, ha opa mbaʼépe roikosetereígui hekoitépe. 19 Péro ajerure peẽme pejapo porãve hag̃ua ko mbaʼe, ikatu hag̃uáicha aju jey peẽme pyaʼeve. 20 Pe Tupã py'aguapy rehegua, omoingove jey vaekue omanóva apytégui ñande Ruvicha Jesúspe, upe ovecha rerekua tuichaitévape, pe kompromíso opave'ỹva ruguy rupive. 21 Peneperfecciona opa mba'e porãme pejapo haguã ha'e oipotáva, ha pejapo pende apytépe pe iporãva ha'e
153
Santiago
26 Oimeraẽ pende apytépe haʼetévaicha irrelihión, ha ndojokóiva iñeʼẽ, ha katu ombotavy ikorasõ, ko kuimbaʼe rrelihión ndovaléi mbaʼeverã. 27 Pe rrelihión potĩ ha ikyʼaʼỹva Ñandejára ha Túva renondépe haʼe hína: Ovisita umi imembyvaʼekue ha umi viúdape ijehasa asy jave, ha ojejoko hag̃ua ko múndogui.
MOAKÃHA 1.1 1 Santiago, Tupã ha Ñandejára Jesucristo rembiguái, amomaitei umi 12 trívu isarambipávape. 2 Che joykeʼykuéra, peipapa vyʼapavẽ peʼa jave opaichagua tentasiónpe; 3 Peikuaa ko mbaʼe, peñehaʼãramo pende jerovia, ñanepasiénsiaha. 4 Ha pepasiénsia katu pejapo hekoitépe, ikatu hag̃uáicha peiko perfékto ha hekoitépe, ha ndapefaltái mbaʼeve. 5 Oĩramo pende apytégui ofaltáva arandu, tojerure Tupãme ome'ẽva opavavépe ipy'aite guive ha noñembohorýivape. ha oñemeʼẽta chupe. 6 Ha'e katu tojerure jerovia reheve, mba'eve ndopytái. Pe otyryrýva niko ojogua peteĩ yguasu ola, yvytu oityvyróva ha otyryrýva. 7 Aníke niko upe kuimbaʼe oimoʼã orresivitaha mbaʼeve Ñandejáragui. 8 Peteĩ kuimbaʼe iñakã mokõiva ndopytái opa mbaʼe ojapóvape. 9 Pe ermáno ijyvatevéva tovyʼa oñembotuicha haguére chupe. 10 Umi ipirapire hetáva katu oñemomirĩ, ha'e ohóta kapi'ipe yvotyicha. 11 Kuarahy nosẽvéima haku asýva reheve, ha katu ipiru pe kapi'ipe, yvoty ho'a, ha pe imba'eporã imba'eporãva oñehundi. 12 Ovy'a pe kuimba'e ogueropu'akáva jepy'apy, oñeha'ã vove ohupytýta pe koróna tekove rehegua, Ñandejára opromete va'ekue umi ohayhúvape. 13 Aníke avave he'i oñeha'ã jave chupe: “Ñandejára chepy'ara'ãha. 14 Opavave katu oñeha'ã, oñemomombyrývo hembipota ha oñembotavy. 15 Upérõ pe mba'epota hyeguasu rire, ogueru angaipa, ha pe angaipa opa vove, ogueru ñemano. 16 Ani pejavy, che joykeʼykuéra ahayhuetéva. 17 Opa don iporãva ha opa don perfecto oúva yvágagui, ha oguejy Túva tesape rehegua, ha'e ndive ndaipóri iñambue, ni sombra ojere haguã. 18 Haʼe oipota rupi ñanemoñane pe ñeʼẽ añetegua rupive, haʼe haʼe hag̃ua peteĩichagua yva ypykue haʼe ojapovaʼekuégui. 19 Upévare, che joyke'ykuéra ahayhuetéva, opavave tohendu pya'e, toñe'ẽ mbegue ha ipochy mbegue. 20 Yvypóra pochy ndojapóigui Tupã tekojoja. 21 Upévare, pemboyke opa mbaʼe kyʼa ha mbaʼe kyʼa hembýva, ha peguerohorýke pe ñeʼẽ oñeinjertáva, ikatúva osalva pene ánga. 22 Ha katu pejapo pe ñe'ẽ, ha ani pehendúva añónte, pembotavy pendejehegui. 23 Oĩramo ohendúva pe ñe'ẽ ha ndaha'éi ojapóva, ha'ete peteĩ kuimba'e ohecháva hova natural peteĩ vidrio-pe. 24 Haʼe omaʼẽgui ijehe, ha oho, ha upepete hesarái mbaʼeichagua kuimbaʼépa haʼe. 25 Ha katu oimeraẽ omañáva pe libertad léi perfecta-pe, ha osegíva ipype, ndahaʼéiramo peteĩ ohendúva tesaráipe, ha katu peteĩ ojapóva pe tembiapo, ko kuimbaʼe ojehovasáta hembiapokuére.
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Che joyke'y kuéra, ani pejerovia ñande Ruvicha Jesucristo, Tupã Ñandejára omimbipáva rehe. 2 Oúramo pende aty guasúpe peteĩ kuimbaʼe ijao óro reheve, ijao porã reheve, ha oike avei peteĩ kuimbaʼe mboriahu ijao ivaívape; 3 Peẽ pemombaʼe pe omonde vaʼekuépe pe ao gay, ha peje chupe: Eguapy koʼápe peteĩ lugár iporãvape. ha ere mboriahúpe: Eñembo'y upépe, térã eguapy ko'ápe che py guýpe. 4 Ndahaʼéi piko upéicharõ peẽ pemboykéva pendejehe, ha oiko pendehegui juez umi temiandu aña rehegua? 5 Pehendúke, che joykeʼykuéra ahayhuetéva, ¿Ndahaʼéi piko Tupã oiporavóva umi mboriahu ko yvy ape ári ipláta hetávape, ha heredero ramo pe rréino haʼe opromete vaʼekue umi ohayhúvape? 6 Peẽ katu pemboyke imboriahúvape. ¿Ndahaʼéi piko penemoñeñandu vaíva, ha pendegueraha umi huísio renondépe? 7 ¿Ndahaʼéi piko haʼekuéra ojahéi vaʼekue pe téra iporávare peẽme oñehenóivape? 8 Pekumplíramo pe léi mburuvicha guasúpe heʼiháicha Escritura: “Rehayhu vaʼerã nde rapichápe ndejupeguáicha, rejapo porã”. 9 Ha katu pemomba'éramo tapichápe, pejapo angaipa, ha peñekonvense pe tembiapoukapy rehe ha'eha infractor. 10 Oimeraẽ oñangarekóva pe léi kompletoitére, ha jepe peteĩ mbaʼe ojapo vaíva, haʼe ningo kulpávle opa mbaʼére. 11 Pe heʼivaʼekue: ‘Ani reporomoakãratĩ, heʼi avei: ‘Ani rejuka’. Ko'ágã nereporomoakãrapu'ãi ramo, rejukáramo jepe, oiko ndehegui tembiapoukapy ñe'ẽ pohýiva. 12 Upéicha peñeʼẽ ha pejapo, umi ojehusgátavaicha pe léi de libertad rupive. 13 Haʼe oguerekóta huísio poriahuverekoʼỹre, ndohechaukái vaʼekue poriahuvereko; ha poriahuvereko ovyʼa huísio rehe. 14 ¿Mbaʼépa ideprovécho, che joykeʼykuéra, peteĩ kuimbaʼe heʼíramo jepe orekoha jerovia, ha ndorekói tembiapo? ikatúpa pe jerovia osalva chupe? 15 Peteĩ ermáno térã ermána opíramo, ha ndoguerekóiramo tembiʼu káda día, 16 Peteĩva pende apytégui he'i chupekuéra: Peho py'aguapýpe, penembopiro'y ha penerenyhẽ. jepe napemeʼẽi chupekuéra umi mbaʼe oikotevẽva hete; mba'épa ohupyty? 17 Upéicha avei pe jerovia, ndojapóiramo tembiapo, omanóma, haʼeño. 18 Heẽ, peteĩ kuimbaʼe ikatu heʼi: Nde reguereko jerovia, ha che areko tembiapo: ehechauka chéve nde jerovia ne rembiapoʼỹre, ha che ahechaukáta ndéve che jerovia che rembiapo rupive. 19 Nde reguerovia oĩha peteĩ Tupã; nde rejapo porã: umi aña oguerovia avei, ha oryrýi. 20 Ha katu reikuaáta piko, O kuimbaʼe rei, omanómaha jerovia tembiapoʼỹre?
154
Santiago
21 ¿Ndahaʼéi piko ñande ru Abrahánpe hekojoja umi mbaʼe ojapo vaʼekuére, oikuaveʼẽrõ guare itaʼýra Isaácpe pe altár ári? 22 Rehechápa mbaʼéichapa pe jerovia ombaʼapo hembiapokue ndive, ha umi tembiapo rupive ojejapopaite pe jerovia? 23 Ha oñekumpli pe Escritura he'íva: Abrahán oguerovia Tupã Ñandejárape, ha oje'e chupe tekojojaha. 24 Upéicharõ pehecha mbaʼéichapa peteĩ kuimbaʼe hekojojaha hembiapo rupi, ha ndahaʼéi ijerovia rupi añónte. 25 Upéicha avei, Rahab pe kuña rekovai, noñehusgáipa hembiapokuére, orresivi rire umi mensahérope ha omondo ambue tape? 26 Pe tete espíritu ÿre omanóma haguéicha, upéicha avei omanóma avei jerovia tembiapo'ỹre.
18 Ha pe tekojoja yva oñeñotỹ pyʼaguapýpe umi ojapóva pyʼaguapýpe. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Moõgui piko ou ñorairõ ha ñorairõ pende apytépe? ¿ndaha'éi piko ou hikuái ko'águi, jepe pende rembipota oñorairõva pende retepýpe? 2 Peẽ peipotaiterei, ha ndaperekói: pejuka, ha peguerekose, ha ndaikatúi pehupyty. 3 Pejerure, ha ndapeguerohorýi, pejerure vaígui, pemohuʼũ hag̃ua pende rembipota ári. 4 Peẽ umi oporomoakãratĩva ha kuña oporomoakãratĩva, ndapeikuaái piko pe mundo angirũ ha’eha Tupã ndive ñorairõha? upévare oimeraẽva haʼeséva ko yvy amígo, haʼe hína Tupã enemigo. 5 Peimo'ã piko pe Escritura he'iha rei: Pe espíritu oikóva ñandepype oipota envidia? 6 Ha'e katu ome'ẽve mborayhu. Upévare he'i: “Ñandejára ojoko umi oñemomba'eguasúvape, ha ome'ẽ mborayhu umi iñumíldevape”. 7 Upévare peñemoĩ Ñandejára poguýpe. Pembocháke pe aña, ha haʼe okañýta pendehegui. 8 Peñemoag̃ui Ñandejárare, ha haʼe oñemoag̃uíta penderehe. Pemopotĩ pende po, peẽ pekador-kuéra; ha pemopotĩ pene korasõ, peẽ pende apytu’ũ mokõiva. 9 Pejehasa asy, peñembyasy ha pejahe'o. 10 Peñemomirĩke Jehová renondépe, ha haʼe penemopuʼãta. 11 Che pehẽnguekuéra, ani peñeʼẽ vai ojuehe. Pe oñe'ẽ vaíva ijoyke'ýre ha ohusgáva iñermánope, oñe'ẽ ivaíva pe léi rehe ha ohusga pe tembiapoukapy. 12 Oĩ peteĩ léi omeʼẽva, ikatúva osalva ha ohundi, ¿máva piko nde rehusgáva ambuépe? 13 Peho koʼág̃a peẽ pejevaʼekue: ‘Ko árape térã koʼẽrõ jahata peichagua siudápe, ha japytáta upépe un áño, jajogua ha ñavendéta, ha jahupyty ganancia. 14 Peẽ katu ndapeikuaái mbaʼépa oikóta koʼẽrõ. Mba'épa nde rekove? Ha’e peteĩ vapor jepe, ojehechaukáva sapy’ami, ha upéi okañýva. 15 Upévare peje vaʼerã: ‘Ñandejára oipotáramo, roikovéta ha rojapóta kóva térã upéva. 16 Ko'ágã katu pevy'a peñemomba'eguasúvo, opa ko'ãichagua vy'a ivaíva. 17 Upévare, pe oikuaáva ojapo iporãva ha ndojapóiva, chupe guarã angaipa.
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Che joykeʼykuéra, ani peiko heta mboʼehára, peikuaágui jahupytytaha pe kondenasión tuichavéva. 2 Heta mbaʼépe ningo ñambopochy enterovépe. Peteĩ kuimba'e ndojapóiva iñe'ẽre, upéva ha'e peteĩ kuimba'e perfecto, ha ikatu avei ojoko hete pukukue. 3 Péina ápe, romoĩ pehẽngue kavaju jurúpe, iñeʼẽrendu hag̃ua ñandéve; ha jajere hete tuichakue rehe. 4 Péina avei umi várko, tuichaitereíramo jepe, ha oñemonguʼéva yvytu hatãgui, upéicharõ jepe ojere peteĩ timón michĩetereíva reheve, mamo oipotahápe pe sãmbyhyhára. 5 Upéicha avei pe ñeʼẽ michĩmi, ha oñemombaʼeguasu umi mbaʼe tuichaitévare. Péina ápe, tuicha mba’e tata michĩmi hendy! 6 Ha pe ñeʼẽ haʼe peteĩ tata, peteĩ yvóra tembiapovai rehegua: upéicha avei pe ñeʼẽ ñande rete apytépe, omongyʼa ñande rete tuichakue, ha omyendy tata pe tekoha rape; ha oñemyendy tata infierno-gui. 7 Opaichagua mymba, guyra, mbói, yguasúpe, omanóma ha odominai yvypórape. 8 Ha katu avave ndaikatúi odomina pe ñeʼẽ; ha’e peteĩ mba’evai ojejoko’ỹva, henyhẽva veneno oporojukávagui. 9 Upépe rohovasa Tupãme, pe Túvape jepe; ha upvare ñamaldesi yvypórape, ojejapovaʼekue Tupã joguaha rupi. 10 Peteĩ jurúgui osẽ pe vendisión ha maldición. Che joyke'y kuéra, ko'ã mba'e ndaha'éi va'erã upéicha. 11 ¿Ombou piko peteĩ ykua peteĩ hendápe y hyakuã asýva ha hyakuã asýva? 12 Che ermanokuéra, ¿ikatúpa oreko pe ígo máta olivo raʼỹi? taha'e peteĩ parral, ígo? upéicha avei ndaikatúi ni peteĩ ykua omeʼẽ y juky ha ipiroʼýva. 13 ¿Máva piko peteĩ kuimbaʼe iñarandúva ha oikuaaukáva pende apytépe? tohechauka ñemongeta porãgui hembiapokue arandu py’aporãme. 14 Ha katu peguerekóramo envidia ha ñorairõ asy pene korasõme, ani peñemombaʼeguasu ha ani pejapu pe añeteguáre. 15 Ko arandu ndoguejýi yvágagui, ha katu yvy arigua, tete ha aña. 16 Oĩháme envidia ha ñorairõ, oĩ confusión ha opa tembiapo vai. 17 Péro pe arandu oúva yvágagui ningo raẽ ipotĩ, upéi pyʼaguapýpe, ipyʼaporã ha ndahasýi ojetrata hag̃ua, henyhẽ poriahuvereko ha yva porãgui, nomboykéi ha hovamokõi.
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Peho koʼág̃a, peẽ kuimbaʼe ipirapire hetáva, pesapukái ha pesapukái pende jehasaʼasy oútavare pende ári. 2 Pene mbaʼerepy oñembyai, ha pende ao oñembyai. 3 Pende óro ha pláta ikyrỹi; ha umi herrumbre oikóta testigo pende rehe, ha ho'úta pende ro'o tataicha. Peẽ pembyaty tesero oñondive ára pahápe g̃uarã. 4 Péina ápe, osapukái umi mbaʼapoharakuéra omonoʼõvaʼekue pende kokuépe, haʼéva pende apytégui oñeñongatúva ñembotavy rupi, ha umi omonoʼõvaʼekue sapukái oike sabaot Jára apysápe. 5 Peiko vyʼápe ko yvy ape ári, ha peiko vaʼekue vyʼápe; pemongaru pene korasõ, peteĩ ára ojejukahápeguáicha. 6 Pekondena ha pejuka umi hekojojávape; ha haʼe ndojokói peẽme.
155
Santiago
7 Pepasiénsia, che joykeʼykuéra, Ñandejára ou peve. Péina ápe, pe chokokue ohaʼarõ pe yva hepyetereíva yvy arigua, ha ipasiénsia are hese, ohupyty peve ama ñepyrũ ha ipaha. 8 Penepasiénsia avei; pemombarete pene korasõ, hi'aguĩmagui Ñandejára jeju. 9 Ani peñembohory ojuehe, joykeʼykuéra, ani hag̃ua peñekondena. 10 Pejagarra, che joykeʼykuéra, umi profetakuéra, oñeʼẽvaʼekue Ñandejára rérape, peteĩ ehémploramo pehasa asy jehasaʼasy ha ipasiénsiagui. 11 Péina ápe, jaipapa ovyʼaha chupekuéra oaguantáva. Pehendu Job ipasiénsia ha pehecha Ñandejára opaha. Ñandejára oiporiahuverekoitereíha, ha oiporiahuverekoha. 12 Ha katu opa mbaʼe ári, che joykeʼykuéra, ani pehura, ni yvágare, ni yvy rehe, ni ambue ñeʼẽmeʼẽre. ha nde nahániri, nahániri; ani haguã pe'a ñekondena-pe. 13 ¿Oĩ piko pende apytépe ohasa asýva? toñembo’e. ¿Oĩpa ovyʼáva? topurahéi salmo. 14 ¿Oĩpa hasýva pende apytépe? tohenói tupaogua ancianokuérape; Toñembo'e hikuái hese, oñohẽ chupe aséite Ñandejára rérape. 15 Ha pe ñemboʼe jerovia rehegua osalváta hasývape, ha Ñandejára omopuʼãta chupe; ha ojapóramo angaipa, oñeperdonáta chupe. 16 Pemombeʼu ojupe pene rembiapo vaikue ha peñemboʼe ojuehe, ikatu hag̃uáicha pekuera. Peteĩ kuimbaʼe hekojojáva ñemboʼe kyreʼỹme, ideprovécho heta mbaʼe. 17 Elías haʼe vaʼekue peteĩ kuimbaʼe ñande jaikoháicha, ha oñemboʼe kyreʼỹme ani hag̃ua oky, ha ndokyvéi ko yvy ape ári tres áño ha seis mése aja. 18 Ha oñemboʼe jey, ha yvága oky, ha yvy hiʼa. 19 Che pehẽnguekuéra, oĩramo pende apytépe ojavýva pe añeteguágui, ha peteĩva okonverti chupe. 20 Toikuaa, pe okonvertíva pe pekadórpe hape jejavýgui, osalváta peteĩ ánga ñemanógui, ha omokañýta hetaiterei angaipa.
156
1 Pedro
22 Pemopotĩma haguére pene ánga peñeʼẽrendúvo pe añeteguápe Espíritu rupive, pejoayhúvo peẽ ermanokuérape, pejoayhúvo pende pyʼa potĩme. 23 Anase jey, ndaha'éi ra'ỹi oñembyaívagui, ha katu oñembyai'ỹvagui, Tupã ñe'ẽ rupive, oikovéva ha opytáva opa ára g̃uarã. 24 Opa yvypóra ojogua kapi'ípe, ha opa yvypóra rekomimbipa kapi'ípeicha. Kapi'i ipiru ha ipoty ho'a. 25 Ñandejára ñeʼẽ katu opytáma opa ára g̃uarã. Ha kóva ha’e pe ñe’ẽ oñemombe’úva peẽme marandu porã rupive.
MOAKÃHA 1.1 1 Pedro, Jesucristo apóstol, omondo umi extranhéro isarambipáva Ponto, Galacia, Capadocia, Asia ha Bitinia tuichakue javeve. 2 Peiporavo Tupã Túva oikuaa mboyve, Espíritu ñemomarangatu rupive, iñeʼẽrendu ha peñohẽ hag̃ua Jesucristo ruguy: Toñembohetave peẽme mborayhu ha pyʼaguapy. 3 Toñemomba'eguasu ñande Ruvicha Jesucristo Túva ha ñande poriahuvereko heta rupi ñanemoingove jeýva Jesucristo oikove jey rupi omanóva apytégui. 4 Pe erénsia oñeñongatúva yvágape peẽme g̃uarã. 5 Tupã pu'aka rupive oñeñongatu jerovia rupive ojesalva haguã, oĩmava ojekuaauka haguã ára pahápe. 6 Peẽ pevyʼaiterei, jepe koʼág̃a sapyʼami, tekotevẽramo, pejepyʼapyeterei. 7 Pe prueba pende jerovia rehegua, tuicha hepyetereígui pe óro oñehundívagui, oñeha'ãramo jepe tata reheve, ojejuhu haguã Jesucristo ojehechaukávo pemomba'eguasu ha oñemomba'eguasu ha oñembotuicha. 8 Peẽ pehayhúvo peẽ ndapehechái vaʼekue. Ko'ágã ndapehechái ramo jepe chupe, pejerovia ramo jepe, pevy'a vy'ápe oje'e'ỹva ha henyhẽva ñemomba'eguasúgui. 9 Peguerohorývo pende jerovia paha, pene ánga salvasiõ. 10 Umi proféta oporandu ha ohesaʼỹijo porã pe salvasión, haʼekuéra oprofetisa vaʼekue pe mbaʼeporã oútava peẽme. 11 Pejeporeka mba'e, térã mba'eichagua tiempopa ohechauka Cristo Espíritu oĩva ipypekuéra, otestifika mboyve Cristo jehasa'asy ha pe gloria oútava upe rire. 12 Upevape ojechauka, ndahaei ijupe, ha katu oréve oministraha umi mbae, koga omombeuva peme umi omombeuvaekue pe evangelio pe evangelio pe espritu santo ombouvaekue yvagagui; umi mbaʼe umi ánhel ohechaséva. 13 Upévare, peñapytĩ pene apytuʼũ, pene akãme, ha pehaʼarõ ipahaite peve pe grásia ojeguerútava peẽme Jesucristo ojehechauka vove. 14 Peẽ raʼy iñeʼẽrendúvaicha, ani pejejapo umi mbaʼe rembipota yma guaréicha, peikuaaʼỹre. 15 Ha katu pe penerenóiva imarangatuháicha, upéicha avei pene marangatu opa mbaʼe ñemongetahápe; 16 Ñandejára Ñeʼẽme heʼi: “Peẽ imarangatu. che imarangatúgui. 17 Ha pehenóiramo pe Túvape, haʼe ohusgáva peteĩ persóna ojapoháicha, pehasa kyhyjépe pe tiémpo peiko hag̃ua koʼápe. 18 Peikuaa rupi napejerredimimoʼãiha umi mbaʼe oñembyaívape, pláta ha óroicha, peiko vaʼekue pende rukuéra ypykuégui ymaite guive. 19 Ha'e rã Cristo ruguy hepyetéva reheve, peteĩ ovecha ra'y mba'evai ha mba'e vai'ỹvaicha. 20 Añetehápe haʼe ningo oñenombra vaʼekue ko múndo oñemopyenda mboyve, péro koʼã ára pahápe ojehechauka peẽme g̃uarã. 21 Ha'e rupi ojerovia Tupã, omoingove jey vaekue chupe omanóva apytégui ha omomba'eguasúva chupe. pene jerovia ha esperanza oĩ haguã Tupãme.
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Upévare, pemboyke opa mba'e vai, opa ñembotavy, hovamokõi, envidia ha opa ñe'ẽ vai. 2 Umi mitã onase ramóvaicha, peipota pe kamby hyakuã asýva pe ñe'ẽgui, ikatu haguã pekakuaa. 3 Oimérõ peẽ pehecháma Ñandejára imbaʼeporãha. 4 Ha'e kuéra ou, ita oikovévaicha, yvypóra ndohejái, Tupã oiporavo vaekue ha hepyetereíva. 5 Peẽ avei, ita oikovévaicha, peñemopu'ã peteĩ óga espiritual, sacerdocio marangatu, peme'ẽ haguã sacrificio espiritual, Tupã oguerohoryva Jesucristo rupive. 6 Upévare heʼi avei Ñandejára Ñeʼẽme: “Péina ápe, amoĩ Siónpe peteĩ ita tenondegua, ojeporavóva ha hepyetereíva, ha pe ojeroviáva hese noñemotĩmoʼãi”. 7 Peẽ pegueroviávape guarã ha'e hepyeterei, ha umi naiñe'ẽrendúivape guarã katu, pe ita umi omopu'ãva ndohejáiva, upévagui ojejapo pe esquina akã. 8 Ha peteĩ ita oñepysanga ha peteĩ ita oporombotavýva, umi oñepysangavape g̃uarã pe ñeʼẽre, naiñeʼẽrendúiramo jepe. 9 Ha katu peẽ haʼe peteĩ generación ojeporavóva, peteĩ sacerdocio real, peteĩ tetã marangatu, peteĩ tavayguakuéra ijojahaʼỹva; Pemomba'eguasu haguã pe penerenóiva pytũmbýgui hesape hechapyrãvape. 10 Yma ndaha'éi va'ekue tetã, ko'ágã katu Tupã retã. 11 Che ermanokuéra ahayhuetéva, ajerure peẽme extranhéro ha peregrino ramo, pejehekýi umi mbaʼe rembipotaitégui, oñorairõva pende ánga ndive. 12 Peñemongeta porãkena umi tetã ambueguápe, ha haʼekuéra oñeʼẽramo jepe penderehe ivaívaicha, haʼekuéra pene rembiapo porã rupive, haʼekuéra ohecháta rupi, pemombaʼeguasu Ñandejárape pe ára ojejuka haguépe. 13 Peñemoĩ opa yvypóra rembiapoukapy poguýpe Ñandejára rehehápe. 14 Térã umi governadórpe, umi haʼe ombou vaʼekuéicha okastiga hag̃ua umi mbaʼe vai apohápe ha omombaʼeguasu hag̃ua umi hembiapo porãvape. 15 Tupã Ñandejára rembipota, pejapo porãvo pemokirirĩ umi kuimbaʼe itavýva oikuaaʼỹva. 16 Peẽ peiko sãsõme, ha ani peipuru pende libertad peteĩ ao ivaívape, ha katu Tupã rembiguáiicha. 17 Pemombaʼe opa yvypórape. Pehayhu pe joyke’y. Pekyhyje Ñandejáragui. Pemomba'e guasu mburuvicha guasúpe. 18 Tembiguái, peñemoĩ pende jára poguýpe kyhyje reheve. ndaha’éi umi iporãva ha ipy’aporãvape añónte, ha katu avei umi ipy’a’ỹvape. 19 Oagradese vaʼerã ko mbaʼe, peteĩ kuimbaʼe ikonsiénsia rehehápe oaguanta ramo pe ñembyasy, ha ohasa asy ivaíva.
157
1 Pedro
20 Mba'e gloria piko, peñembyepoti vove pende kulva rehe, penepasiénsia ramo? ha katu, pejapo porã vove, ha pehasa asýramo upévare, pejagarráramo, kóva oguerohory Tupã. 21 Peẽ peñehenói haguépe, Cristo ohasa asy haguére ñanderehehápe, oheja ñandéve techapyrã, pesegi haguã ha'e rape. 22 Ha'e ndojapói angaipa ha ndojuhúi ñembotavy ijurúpe. 23 Ha'e ojahéi rire hese, ndojahéi jey. ohasa asy jave, noamenasa; Ha katu oñeme'ẽ pe ohusgávape hekojojávape. 24 Ha'e voi ogueraha ñande angaipa hete teépe yvyramáta ári, ñande ñamanóva angaipakuérape guarã, jaikove haguã tekojojápe. 25 Peẽ haʼégui ovecha okañývaicha; ha katu koʼág̃a pejevy pende ánga Pastor ha Obispo-pe.
rendápe, jajejuka vaekue ñande retepýpe, ha Espíritu rupive ñanemoingove. 19 Upe rupi avei oho ha opredika umi espíritu oĩvape kárselpe; 20 Umíva sapyʼánte naiñeʼẽrendúi vaʼekue, peteĩ tiémpope Ñandejára paciencia puku ohaʼarõrõ guare Noé tiémpope, pe árka oñembosakoʼi aja, mbovy, heʼiséva, ocho álma ojesalva y rupive. 21 Pe ñemongarai jepe ñandesalva koʼág̃a (ndahaʼéi ñamboyke hag̃ua ñande rete kyʼa, síno ñambohovái hag̃ua ñane konsiénsia porã Ñandejára renondépe), Jesucristo oikove jey rupi. 22 Ha'e oho yvágape ha oĩ Tupã akatúape. ángel, mburuvicha ha pu'aka oñemoĩ ipoguýpe.
MOAKÃHA 3 rehegua
MOAKÃHA 4 rehegua
1 Upéicha avei, peẽ hembirekokuéra, peñemoĩ pene ména poguýpe. ikatu hag̃uáicha, oĩramo naiñeʼẽrendúiva pe ñeʼẽme, ikatu hag̃uáicha avei ogana pe ñeʼẽʼỹre umi tembirekokuéra ñemongeta rupi; 2 Ohecha aja hikuái pene ñemongeta potĩ ha kyhyje. 3 Pembojegua ha ani pembojegua okáguio, pe akãrague ñemonde, órogui, térã omonde ao. 4 Ha katu toiko pe kuimbaʼe kañymby ikorasõme, pe noñembyaírivape, jepe peteĩ espíritu manso ha kirirĩha adorno, oĩva Tupã renondépe hepyetereíva. 5 Yma umi kuña marangatu, ojeroviáva Tupãre, oñembojegua ha oñemoĩ iména poguýpe. 6 Sara iñe'ẽrendu haguéicha Abrahánpe, he'ívo chupe che ruvicha, ha'e rajyrakuéra, pejapo porã aja, ha ndapekyhyjéi mba'eveichavérõ. 7 Upéicha avei, peẽ ména, peiko hendivekuéra peikuaaháicha, pemombaʼe pe tembireko, pe mbaʼyru ikangyvévaicha, ha peiko oñondive pe tekove mborayhúgui. ani haguã ojejoko pene ñembo'e. 8 Ipahápe, opavave peẽ peiko peteĩ ñe'ẽme, peiporiahuvereko ojupe, pejoayhu pende ryvyicha, peiporiahuvereko ha penemba'eporã. 9 Ani peme'ẽ ivaíva ivaívare, térã peñembohory ivaívare. peikuaávo peñehenóiha upévarã, pehupytytaha peteĩ jehovasa. 10 Pe ohayhuséva tekove ha ohechaséva ára porã, tojejoko iñe'ẽ ivaívagui ha ijuru ani haguã oñe'ẽ ñembotavy. 11 Tojehekýi ivaívagui ha tojapo iporãva; toheka py'aguapy, ha tosegui. 12 Ñandejára resa oĩ umi hekojojávare, ha ijapysa ojepeʼa oñemboʼe hag̃ua chupekuéra. 13 Ha máva piko pe ojapo vaíva penderehe, pesegíramo pe iporãva? 14 Peẽ katu pehasa asy ramo tekojoja rehehápe, pevy'a. 15 Pemomarangatu Tupã Ñandejárape pene korasõme, ha peñembosako'i tapiaite pembohovái haguã opavave oporandúvape mba'érepa pe esperanza oĩva pendepype, py'aporã ha kyhyje reheve. 16 Pereko konsiénsia porã; haʼekuéra oñeʼẽ vaíramo jepe penderehe, umi mbaʼe vai apohaicha, otĩ umi oakusáva japúpe pene ñemongeta porãha Cristo-pe. 17 Iporãve niko Tupã oipotáramo, pehasa asy pejapo porã haguére, pejapo rangue ivaíva. 18 Cristo avei ohasa asy peteĩ jey angaipa káusare, hekojojáva umi hekojojáva rehe, ñandegueraha haguã Tupã
1 Upéicharõ, Cristo ohasa asy vaekue ñande retepýpe, peñeñañua avei peteĩ apytu'ũme. 2 Ha'e ndoikovevéima hete hembývape yvypóra rembipotaháicha, Tupã oipotaháicha. 3 Ñande rekove ymaite guive ikatu jajapo umi tetã ambuegua rembipota, jaguata jave tekopotĩ, tembipota, víno hetaiterei, vy'a guasu, karu guasu ha ta'ãnga ñemomba'eguasu oporombojeguarúva. 4 Ha'e kuéra oimo'ã iñextraño ndapeñani haguã hendive kuéra ha peñe'ẽ vai penderehe. 5 Ha'e ome'ẽta cuenta pe oĩvape ohusga haguã umi oikovéva ha omanóvape. 6 Upévare oñemombeʼu avei pe marandu porã umi omanóvape, ikatu hag̃uáicha ojehusga chupekuéra yvypóra heteháicha, ha oikove hag̃ua Ñandejára heʼiháicha espíritupe. 7 Opa mba'e paha hi'aguĩma. 8 Ha opa mba'e ári, pejoayhu mbarete pende apytépe, pe mborayhu ojaho'íta hetaiterei angaipa. 9 Pejogueraha porãkena ojupe, peñembohoryʼỹre. 10 Opavave orrecibi haguéicha pe jopói, upéicha avei peipytyvõ peteĩcha ojupe, mayordomo porãicha Tupã Ñandejára imba'eporã. 11 Oĩramo oñeʼẽva, toñeʼẽ Ñandejára ñeʼẽicha. oiméramo oservíva, tojapo Tupã ikatupyryháicha, ikatu haguã Tupã opa mba'épe oñembotuicha Jesucristo rupive, toñemomba'e guasu ha toñemomba'e guasu opa ára g̃uarã. Amén. 12 Che ermanokuéra ahayhuetéva, ani peimo'ã pe mba'e iñextraño pe jehasa asy pohýiva, ha'ete ku ojehúva peẽme peteĩ mba'e iñextraño. 13 Ha katu pevyʼa, peẽ peparticipágui Cristo jehasa asykuéragui; péicha, ojekuaa vove hekomimbipa, pevyʼa avei vyʼaiterei reheve. 14 Peñembohory ramo Cristo réra rehe, pevy'a; Tupã espíritu opytáma pende ári, ha'e kuéragui oñeñe'ẽ ivaíva, ha pende ykére katu oñembotuicha. 15 Péro avave pende apytégui ani pehasa asy oporojukáva, térã mondaha, ivaíva, térã hembiapo hetaháicha ambue kuimbaʼekuéra mbaʼépe. 16 Upéicharõ jepe, oĩramo ohasa asýva kristiánoramo, ani otĩ; ha katu tomomba’eguasu Tupãme ko mba’e rehe. 17 Og̃uahẽma ára Tupã rógape oñepyrũtaha pe huísio, ha oñepyrũramo ñanderehe, ¿mbaʼéicha piko oikóta umi naiñeʼẽrendúiva Ñandejára marandu porã?
158
1 Pedro
18 Ha umi hekojojáva saʼi ojesalváramo, ¿moõpa ojehechaukáta umi iñañáva ha pekadór? 19 Upévare umi ohasa asýva Tupã oipotaháicha, tomeʼẽ chupe hiʼánga ñangareko ojapo porã hag̃ua, peteĩ Apohare jeroviahaicha. MOAKÃHA 5 rehegua 1 Amokyre'ỹ umi anciano oĩvape pende apytépe, ha'éva avei peteĩ anciano, ha testigo Cristo jehasa asy rehegua, ha avei oparticipáva pe gloria ojekuaaukátavape. 2 Pemongaru Tupã ovechakuéra oĩva pende apytépe, ha peñangareko hese, ndahaʼéi pejejokóva rupive, síno pende pyʼaite guive. ndaha'éi mba'e ky'a rehehápe, ha katu peteĩ apytu'ũ ñembosako'ígui; 3 Ani haʼe hína Ñandejára erénsia ruvicha, síno haʼe vaʼerã ehémplo umi ovecha atýpe g̃uarã. 4 Ha pe Ovecharerekua ruvicha ojehechauka vove, pehupytyta pete koróna gloria noñehundiiva. 5 Upéicha avei, peẽ imitãvéva, peñemoĩ pe tuichavéva poguýpe. Heẽ, opavave peẽ peñemoĩ ojupe, ha peñemonde tekomirĩ, Tupã ombotovégui umi oñemomba'eguasúvape, ha ome'ẽ mborayhu umi iñumíldevape. 6 Peñemomirĩke Tupã po ipu'akapáva poguýpe, ha'e penemomba'e guasu haguã itiempoitépe. 7 Pemombo hi'ári opa pene jepy'apy; Ha'e ojepy'apýgui penderehe. 8 Penemanduʼa, peñatende porã; Pende enemigo aña, león okororõháicha, ohekávo mávapa ho'u. 9 Peñemoĩ mbarete hese pende jerovia rehe, peikuaágui pe jehasa asy ojehuha pende joyke'ykuéra ko yvy ape ári. 10 Ha katu pe Tupã opa mbaʼeporã, ñanerenói vaʼekue igloria eternarã Cristo Jesús rupive, pehasa asy rire, penemombaʼeporã, penemombarete, penemombarete, penemoĩ porã. 11 Toñemombaʼeguasu ha toñegoverna opa ára g̃uarã. Amén. 12 Silvano, che ermáno jeroviaha rupive, che aimoʼãháicha, ahai mbykymi, amokyreʼỹ ha amombeʼu upéva haʼeha pe Ñandejára imbaʼeporã añeteha peẽme. 13 Pe iglésia oĩva Babiloniape, ojeporavo vaʼekue penendive, penemomaitei. ha upéicha avei Marcus che ra’y. 14 Peñomomaitei peteĩ añuã mborayhúpe. Py'aguapy toĩ pene ndive opavave Cristo Jesús ndive. Amén.
159
Pedro Kuatiañe’ẽ Mokõiha
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Ha katu oĩ vaʼekue avei proféta japu tavayguakuéra apytépe, oĩtaháicha avei pende apytépe mboʼehára japu, oguerútava ñemiháme umi herejía oñekondenáva, jepe onega Ñandejára ojoguavaʼekuépe chupekuéra, ha oguerúva ijehe ñehundi pyaʼe. 2 Ha heta osegíta hape ivaíva; haʼe rupi oñeñeʼẽ vaíta pe añetegua rape. 3 Ha umi mbaʼe pohýi rupive ojapóta peẽme mbaʼerepy, koʼág̃a ningo are guivéma ndopytái mbaʼeve. 4 Tupã ndoiporiahúiramo umi ángel opeka vaʼekuépe, ha katu oity chupekuéra infiérnope, ha omeʼẽ chupekuéra kadéna pytũmbýpe, oñeñongatu hag̃ua huísiope g̃uarã; 5 Ha ndoiporiahuverekói pe mundo tuja, ha katu osalva Noé pe octava persona-pe, peteĩ tekojoja rehegua predicador, oguerúvo pe dilúvio umi iñañáva yvóra ári; 6 Sodoma ha Gomorra siudakuéragui ojapo tanimbu, ohundipaite chupekuéra, ha ojapo chuguikuéra techapyrã umi oikovévape g̃uarã Ñandejárape. 7 Ha osalva Lot-pe hekojojáva, oporombopy'a rasy umi iñañáva reko ky'a rehe. 8 (Upe kuimba'e hekojojáva oikóva ijapytepe kuéra, ohecha ha ohendúvo, ára ha ára ombopochy hi'ánga hekojojáva hembiapo vaikuére). 9 Ñandejára oikuaa mbaʼéichapa ikatu omosãso umi iñañávape umi tentasióngui, ha oñongatúta umi hekopeʼỹvape pe huísio ára peve, ikatu hag̃uáicha ojekastiga. 10 Péro tenonderãite umi oguatáva hete rembiguáipe, umi mbaʼe kyʼa oipotaháicha, ha odespresia vaʼekue pe goviérno. Presunto ha’ekuéra, ijeheguiete, ndokyhyjéi oñe’ẽ vai haĝua umi dignidad rehe. 11 Ha umi ánhel ipuʼaka ha ipuʼakavéva, ndoguerúi mbaʼe vai hesekuéra Ñandejára renondépe. 12 Ha katu koʼãva, mymba ñarõ natural ramo, ojejapóva ojejagarra ha oñehundi hag̃ua, oñeʼẽ vai umi mbaʼe haʼekuéra nontendéivare; ha oñehundipaitéta iñembyai rupi; 13 Ha ohupytýta pe mbaʼe tekojojaʼỹva recompensa, umi ohechávaicha igustoha ojapo sarambi ára pukukue. Ha'ekuéra ha'e mancha ha mba'e vai, oñembotavýva ijeheguiete okaru aja penendive; 14 Oreko hesa henyhẽva moakãratĩgui, ha ndaikatumo'ãi oheja angaipa. oporombotavýva umi ánga inestable-pe: peteĩ korasõ ha’ekuéra o’ejerceva’ekue umi práctica codiciada reheve; mitãnguéra maldito: 15 Umíva oheja pe tape porã ha okañy tape vaíre, osegi Balaam, Bósor raʼy, ohayhu vaʼekue umi mbaʼe vai ojehepymeʼẽva chupe. 16 Péro ojejaʼo chupe hembiapo vaikuére, pe vúrro iñeʼẽngúva oñeʼẽva yvypóra ñeʼẽme ombotove pe proféta tavy. 17 Koʼãva ningo ykua ndorekóiva y, arai ogueraháva peteĩ torménta; chupe guarã pe niebla pytũmby oñeñongatu tapiaite ĝuarã. 18 Haʼekuéra oñeʼẽ jave umi palávra oporombotuicháva, haʼekuéra oporombotavy hete rembipota rupive, umi mbaʼe potĩva okañy umi oiko vaívagui. 19 Ha'e kuéra opromete ramo jepe chupekuéra isãsotaha, ha'ekuéra voi ha'e pe ñembyai rembiguái. 20 Pórke okañy rire hikuái umi mbaʼe kyʼa oĩvagui ko yvy ape ári oikuaágui Ñandejára ha Salvador Jesucristo,
MOAKÃHA 1.1 1 Simón Pedro, Jesucristo rembiguái ha apóstol, amoguahẽ umi ojerovia guasúva orendive Tupã ha ñande Salvador Jesucristo reko joja rupi. 2 Toñembohetave peẽme mborayhu ha py'aguapy peikuaa rupi Tupã ha ñande Ruvicha Jesúspe. 3 Ipuʼaka divino omeʼẽ haguéicha ñandéve opa mbaʼe oñeʼẽva tekovépe ha tupãme, jaikuaa rupi pe ñanerenóiva gloria ha virtud-pe. 4 Upéva rupive oñemeʼẽ oréve ñeʼẽmeʼẽ tuichaitereíva ha hepyetereíva, ikatu hag̃uáicha koʼã mbaʼe rupive peikuaa Ñandejára rekovégui, pejehekýivo pe ñembyai oĩvagui ko yvy ape ári pe mbaʼe pohýi rupi. 5 Ha kóva ykére, pemeʼẽvo opa kyreʼỹ, pemoĩve pende jerovia tekoporã; ha mba’ekuaa porãme; 6 Ha pe jeikuaa jejopyme; ha templanza-pe paciencia; ha ipasiénsia haguã tupãme; 7 Ha Tupãme ojoyke'y py'aporã; ha joyke’y py’aporãme caridad. 8 Pórke koʼã mbaʼe oĩramo pendepype ha hetavéramo, penemombaʼemoʼãi ni ndapehejamoʼãi mbaʼeve ni napemeʼẽmoʼãiha peikuaa hag̃ua ñande Ruvicha Jesucristo. 9 Ha katu pe ofaltáva koʼã mbaʼe ohechaʼỹva, ha ndaikatúi ohecha mombyry, ha hesarái oñemopotĩ hague iñangaipa yma guarégui. 10 Upévare, che ermanokuéra, peñehaʼãmbaite peñehenói ha pejeporavo vaʼerã. 11 Pórke peẽme ojeike hag̃ua heta ñande Ruvicha ha Salvador Jesucristo rréino opaveʼỹvape. 12 Upévare ndahaʼemoʼãi chemboyke amoĩ hag̃ua tapiaite penemanduʼa hag̃ua koʼã mbaʼére, peikuaa ramo jepe, ha peñemopyenda koʼag̃agua añeteguápe. 13 Heẽ, che aimoʼã iporãha, aime aja ko tavernákulope, pomokyreʼỹ penemomanduʼávo; 14 Aikuaa pya'e amboyke va'erãha ko che tavernákulo, ñande Ruvicha Jesucristo ohechauka haguéicha chéve. 15 Hiʼarive añehaʼãta ikatu hag̃uáicha penemanduʼa meme koʼã mbaʼe che amano rire. 16 Roikuaauka ramo guare peẽme ñande Ruvicha Jesucristo puʼaka ha ouha, ndorosegíri umi mombeʼupy iñaranduvaʼekue, síno rohecha mbaʼéichapa ipoderoso. 17 Ha'e orrecibi Tupã Túvagui ñemomba'eguasu ha gloria, oúrõ guare chupe peichagua ñe'ẽ pe gloria ijojaha'ỹvagui: “Kóva ha'e che Ra'y ahayhuetéva, che avy'áva hese”. 18 Ha rohendu ko ñeʼẽ oúva yvágagui, roime jave hendive pe yvyty marangatúpe. 19 Jaguereko avei peteĩ ñeʼẽ profesía ijeroviavéva; upévare iporã peñatende, peteĩ tesape omimbipávaicha peteĩ tenda iñypytũvape, ko'ẽmbotávo ko'ẽmbotávo ha mbyja ára rehegua opu'ã peve pene korasõme. 20 Jaikuaa raẽ upéva, ni peteĩ profesía oĩva pe Escritura-pe noñeinterpretaiha peteĩ persónape. 21 Yma pe profesía ndoúi yvypóra rembipota rupi, ha katu umi kuimba'e marangatu Tupãmegua oñe'ẽ Espíritu sánto rupive.
160
Pedro Kuatiañe’ẽ Mokõiha
oñembotavy jeýramo hikuái ipype, ha ipuʼaka hesekuéra, pe ipaha paha ivaive hendivekuéra pe iñepyrũmbygui. 21 Iporãvégui chupekuéra ndoikuaái pe tekojoja rape, oikuaa rire, ojere rangue tembiapoukapy marangatúgui oñemeʼẽvaʼekue chupekuéra. 22 Péro ojehu chupekuéra heʼiháicha: “Pe jagua ojere jey ivótape”. ha pe cerda ojejohéi vaʼekue otyryry pe yvykuʼípe.
18 Ha katu pekakuaa pe mborayhúpe ha peikuaa ñande Ruvicha ha Salvador Jesucristo-pe. Toñemomba'eguasu chupe ko'ágã ha opa ára guarã. Amén.
MOAKÃHA 3 rehegua 1 Ko mokõiha kuatiañeʼẽ, che ahayhuetéva, koʼág̃a ahai peẽme; mokõivévape amokyre'ỹ pene apytu'ũ potĩ penemandu'a haguã. 2 Penemanduʼa hag̃ua umi ñeʼẽ heʼivaʼekue yma umi profeta marangatu rupive, ha ñande Ruvicha ha Salvador apóstolkuéra rembiapoukapyre. 3 Jaikuaa raẽ ko mba'e, ára pahápe oútaha umi oñembohoryva'ekue ha oguata ha'ekuéra oipotaháicha. 4 Ha he'i: —Moõ piko oĩ pe ñe'ẽme'ẽ ha'e outaha? umi túva oke guive, opa mba’e osegi oĩ haguéicha pe creación ñepyrũ guive. 5 Ha'e kuéra ndoikuaái ko mba'e, Tupã ñe'ẽ rupive yma yvága ha yvy osẽ y ha ýpe. 6 Upérõ ko múndo oĩ vaʼekue henyhẽva ygui, oñehundi. 7 Ha katu yvága ha yvy, koʼág̃a oĩva, peteĩ ñeʼẽ rupive oñeñongatu, oñeñongatu tatápe g̃uarã pe ára huísio ha ñehundi kuimbaʼekuéra iñañávape g̃uarã. 8 Ha katu, che ahayhuetéva, ani peikuaa’ỹ ko mba’e peteĩnte, peteĩ ára ha’eha Ñandejára ndive mil áñoicha, ha mil áño peteĩ áraicha. 9 Ñandejára noñembotavýi ipromesa rehe, oĩháicha kuimbaʼe oipapavaʼekue ipyʼaguapyha; ha katu ipasiénsia puku ñandéve, ndoipotái avave oñehundi, ha katu opavave oĝuahẽ arrepentimiento-pe. 10 Ha katu Ñandejára ára oúta peteĩ mondaha pyharekue; upépe yvága ohasáta tuicha tyapu reheve, ha umi mba'e yvága oñemongu'éta haku kyre'ỹme, yvy avei ha umi tembiapo oĩva ipype ojehapýta. 11 Upéicharõ, opa koʼã mbaʼe oñemboykéta, mbaʼeichagua persónapa peiko vaʼerã opa mbaʼe sagrádo ha peñemombaʼeguasúvo Ñandejárape. 12 Pehaʼarõ ha pyaʼe pe Tupã ára jeju, upépe yvága hendývo ojejokóta, ha umi elemento oñemonguʼéta haku kyreʼỹme? 13 Upevére, ipromesa heʼiháicha, ñahaʼarõ yvága pyahu ha peteĩ yvy pyahu, oikohápe tekojoja. 14 Upévare, che ahayhuetéva, pehaʼarõvo koʼãichagua mbaʼe, peñehaʼãmbaite pejejuhu hag̃ua chugui pyʼaguapýpe, mbaʼe kyʼaʼỹ ha kulpaʼỹre. 15 Ha pemombeʼu ñande Ruvicha ipasiénsia puku haʼeha salvasiõ; jepe ñande joykeʼy jahayhuetéva Pablo ohai haguéicha peẽme arandu oñemeʼẽvaʼekue chupe; 16 Oĩháicha avei opa kuatiañeʼẽme, oñeʼẽvo koʼã mbaʼére. ipype oĩ umi mba’e hasýva oñentende haĝua, umi noñemoarandu’ỹva ha ipy’aguapýva oñorairõva, ojapoháicha avei ambue escritura-kuérare, oñehundi haĝua ijehegui. 17 Upévare, peẽ pehayhuetéva, peikuaa rire koʼã mbaʼe yma, peñangarekóke ani hag̃ua pejegueraha mombyry umi iñañáva jejavýgui, peʼa pende pyʼaite guive.
161
Juan kuatiañe’ẽ peteĩha MOAKÃHA 1.1 1 Pe iñepyrũmby guive, rohenduvaʼekue, rohechavaʼekue ore resa rupive, romaʼẽvaʼekue, ha ore po ojopyvaʼekue, pe Ñeʼẽ tekove rehegua; 2 (Pe tekove ojehechaukava'ekue, ha rohecha, romombe'u ha rohechauka peẽme pe tekove opave'ỹva, oĩva'ekue Túva ndive ha ojehechaukava'ekue oréve). 3 Roikuaauka peẽme umi mba'e rohecha ha rohendúva, pejoaju haguã orendive. 4 Ha koʼã mbaʼe rohai peẽme, pene vyʼa henyhẽ hag̃ua. 5 Upérõ kóva haʼe pe marandu rohenduvaʼekue chugui, ha roikuaaukáva peẽme, Tupã haʼeha tesape, ha ipype ndaiporiha mbaʼeveichavérõ pytũmby. 6 Ja'éramo jajoajuha hendive ha jaguata pytũmbýpe, japu ha ndajajapói pe añetegua. 7 Ha katu jaguata ramo tesape'ápe, ha'e oĩháicha tesape'ápe, jajoaju ojuehe, ha Ita'ýra Jesucristo ruguy ñanemopotĩ opa angaipágui. 8 Jaʼéramo ndajarekoiha pekádo, ñañembotavy, ha pe añetegua ndaipóri ñandepype. 9 Ñamombeʼúramo ñande pekádo, haʼe ifiél ha hekojoja ñaneperdona hag̃ua ñande angaipa, ha ñanemopotĩ hag̃ua opa mbaʼe tekojojaʼỹvagui. 10 Jaʼéramo ndajapekaiha, jajapo chugui ijapuha, ha iñeʼẽ noĩri ñandepype. MOAKÃHA 2 rehegua 1 Che raʼykuéra, koʼã mbaʼe ahai peẽme, ani hag̃ua pepeka. Oimeraẽva opeka ramo, ore Túva ndive odefendéva, Jesucristo hekojojáva. 2 Ha'e ha'e ñande angaipa rehe, ha ndaha'éi ñande angaipa rehe año, ha katu avei ko yvy tuichakue javeve angaipa rehe. 3 Ha koʼápe roikuaa roikuaaha chupe, roñongatúramo hembiapoukapykuéra. 4 Pe he'íva: Che aikuaa chupe, ha nokumplíri hembiapoukapykuéra, ijapu, ha pe añetegua ndaipóri ipype. 5 Ha pe kumplíta iñeʼẽ, haʼe hína Ñandejára mborayhu, ha upéva rupive jaikuaa ñaimeha hendive. 6 Pe he'íva oikoha hendive, ha'e voi oguata va'erã avei, ha'e oguata haguéicha. 7 Che joykeʼykuéra, ndahaíri peẽme tembiapoukapy pyahu, ha katu peteĩ tembiapoukapy tuja peguerekovaʼekue iñepyrũmby guive. Pe tembiapoukapy ymaguare ha’e pe ñe’ẽ pehenduva’ekue iñepyrũmby guive. 8 Ahai jey peẽme peteĩ tembiapoukapy pyahu, ha'éva pe mba'e añetegua ha'e ha pendepype. 9 Pe he'íva oĩha tesape'ápe ha ndaija'éiva iñermánore, ko'ágã peve oĩ pytũmbýpe. 10 Pe ohayhúva iñermánope, opyta pe tesapeʼápe, ha ndaipóri mbaʼeve oñepysanga hag̃ua. 11 Pe ndocha'éiva ijoyke'ýre katu oĩ pytũmbýpe ha oguata pytũmbýpe ha ndoikuaái moõpa oho, upe pytũmbýpe ohecha'ỹgui hesa.
162
12 Che ahai peẽme, mitã michĩva, oñeperdona haguére peẽme pene angaipa héra rehehápe. 13 Ahai peẽme, túvakuéra, peikuaágui pe oĩvape iñepyrũmby guive. Ahai peẽme mitãrusukuéra, pepu'ã haguére pe iñañávare. Che ahai peẽme, che ra'ykuéra, peikuaa haguére Túvape. 14 Che ahai peẽme, túvakuéra, peikuaágui pe oĩvape iñepyrũmby guive. Ahai peẽme mitãrusukuéra, penembaretégui, ha Tupã ñe’ẽ opyta pendepype, ha pepu’ã pe iñañávare. 15 Ani pehayhu ko múndo ha umi mbaʼe oĩva ko múndope. Oĩramo ohayhúva ko yvy ape ári, Túva mborayhu ndoikói ipype. 16 Opa mba'e oĩva ko yvy ape ári, tete rembipota, tesa rembipota, tesa rembipota ha tekove orgullo, ndaha'éi Túvagui, ha'e ko yvy ape ári. 17 Ko múndo ohasa, ha umi mba'e rembipota, ha pe ojapóva Tupã rembipota, opyta opa ára g̃uarã. 18 Che raʼykuéra, haʼe hína pe ára paha, ha pehendu haguéicha outaha anticristo, koʼág̃a peve oĩ heta anticristo; upéva rupive jaikuaa ha’eha pe última vez. 19 Haʼekuéra osẽ ore apytégui, péro ndahaʼéi ore apytégui; haʼekuéra haʼérire ñande apytégui, katuete osegi vaʼerãmoʼã ñanendive. 20 Peẽ katu peguereko peteĩ unción pe Imarangatúvagui, ha peikuaa opa mbaʼe. 21 Ndahaíri peẽme ndapeikuaáigui pe añetegua, ha katu peikuaágui, ha ndaiporiha japu añeteguágui. 22 ¿Máva piko ijapúva ndahaʼéiramo pe onegáva Jesús haʼeha pe Cristo? Ha'e anticristo, onegava Túva ha Ta'ýrape. 23 Oimeraẽ onegáva Ta'ýrape, ndoguerekói Túva, ha pe ohechakuaáva Ta'ýrape oguereko avei Túva. 24 Upéicharõ, topyta pende pype, pehenduvaʼekue iñepyrũmby guive. Peẽ pehenduva’ekue iñepyrũmby guive opyta ramo pendepype, peikóta avei Ta’ýra ha Túva ndive. 25 Ha péva haʼe pe promesa haʼe oprometevaʼekue ñandéve, jepeve jeikove opaveʼỹva. 26 Koʼã mbaʼe ahai peẽme umi penembotavývare. 27 Pe unción pehupytyva'ekue ha'e opytáma pendepype, ha natekotevẽi avave penembo'e, ha katu pe unción penembo'eháicha opa mba'e, ha'e añetegua, ha ndaha'éi japu, ha ombo'e haguéicha peẽ, pepytáta hendive. 28 Ha koʼág̃a, mitã michĩmi, pepyta hese; ikatu haguã, ha'e ojehechauka vove, jajerovia, ha ani haguã ñatĩ henondépe oúvo. 29 Peikuaáramo haʼe hekojojaha, peikuaa opa ojapóva tekojoja, heñói hague chugui. MOAKÃHA 3 rehegua 1 Péina ápe, mbaʼeichagua mborayhupa omeʼẽ ñandéve Túva, ñañehenói hag̃ua Tupã raʼykuéra: upévare ko yvy nañandeikuaái, ndoikuaáigui chupe. 2 Che ryguasu ahayhuetéva, koʼág̃a ñande haʼe Tupã raʼy, ha ndojehechái gueteri mbaʼéichapa jaikota. jahechátagui chupe haʼe oĩháicha. 3 Ha opa kuimbaʼe oguerekóva ko esperanza hese oñemopotĩ, ipotĩháicha. 4 Oimeraẽva angaipa ojavy avei pe Léi, pe angaipa ha'e pe léi ñemboyke. 5 Ha peikuaa haʼe ojehechauka hague oipeʼa hag̃ua ñande angaipa; ha ipype ndaipóri angaipa.
Juan kuatiañe’ẽ peteĩha
6 Oimeraẽ oikóva hendive ndojapói angaipa. 7 Che ra'ykuéra, ani avave penembotavy, pe ojapóva tekojoja, hekojoja, ha'e hekojojaháicha. 8 Pe ojapóva angaipa, ou añagui; aña ojavy niko iñepyrũmby guive. Upévare Tupã Ra'y ojehechauka, ohundi haguã Aña rembiapo. 9 Oimeraẽ heñóiva Tupãgui ndojapói angaipa; Iñemoñare opyta niko ipype, ha ndaikatúi opeka, Tupãgui heñóigui. 10 Pévape ojekuaa Tupã ra'ykuéra ha aña ra'ykuéra. 11 Peẽ pehenduvaʼekue iñepyrũmby guive, péicha jajoayhu vaʼerãha. 12 Ndahaʼéi Caínicha, haʼe vaʼekue upe iñañávagui, ha ojuka vaʼekue iñermánope. Ha mba'ére piko ojuka chupe? Hembiapo ivai ha iñermáno hekojojágui. 13 Che ermanokuéra, ani peñesorprende ko mundo ndaijaʼéiramo penderehe. 14 Roikuaa rohasáma hague ñemanógui tekovépe, rohayhúgui joyke'ykuérape. Pe ndohayhúiva iñermánope, opyta ñemanóme. 15 Oimeraẽ ndocha'éiva iñermáno rehe, oporojukáva, ha peikuaa ni peteĩ oporojukáva ndoguerekoiha jeikove opave'ỹva. 16 Ñande jahechakuaa Tupã mborayhu, ha'e ome'ẽ haguére hekove ñanderehehápe. 17 Ha pe oguerekóva ko mundo mba'e porã, ohecháva iñermáno oikotevẽha, ha omboty ipy'a poriahuvereko, ¿mba'éicha piko oiko ipype Tupã mborayhu? 18 Che raʼykuéra, ani jahayhu ñeʼẽme, ni ñeʼẽme; ha katu tembiapo ha añeteguápe. 19 Ha koʼápe roikuaa ore haʼeha pe añeteguágui, ha ro’asegurata ore korasõ henondépe. 20 Ñane korasõ ñanekondena ramo, Tupã tuichave ñane korasõgui, ha oikuaa opa mba'e. 21 Che ermanokuéra ahayhuetéva, ñane korasõ nañandekondenáiramo, jajerovia Ñandejárare. 22 Ha opa mbaʼe jajeruréva, jarresivi chugui, ñakumplígui hembiapoukapykuéra, ha jajapógui umi mbaʼe oguerohorýva henondépe. 23 Haʼe heʼi: “Jajerovia Itaʼýra Jesucristo rérare ha jajoayhu, haʼe omeʼẽ haguéicha ñandéve. 24 Ha pe oñangarekóva hembiapoukapykuérare, oiko ipype, ha ha'e oiko hendive. Ha koʼápe jaikuaa haʼe opytaha ñandepype, pe Espíritu omeʼẽva ñandéve rupi. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Che pehẽngue kuéra, ani peguerovia opavave espíritu, peñeha'ã uvei umi espíritu oúpa Tupãgui. 2 Peikuaa Tupã Espíritu: Opavave espíritu he'íva Jesucristo ou hague hetepýpe ha'e Tupãgui. 3 Ha opa espíritu nomombeʼúiva Jesucristo ou hague hetepýpe, ndahaʼéi Tupãgui. ha koʼág̃a jepe oĩma ko yvy ape ári. 4 Peẽ Tupã mba'e, che ra'ykuéra, ha pepu'ã hesekuéra, tuichavégui pe oĩva pendepype, pe oĩvagui ko yvy ape ári. 5 Ha'e kuéra ha'e yvóragua, upévare oñe'ẽ ko yvy ape ári, ha ko yvy ohendu chupekuéra. 6 Ñande ningo Tupãgui, pe oikuaáva Tupãme ñanerendu. pe ndaha'éiva Tupãgui nohendúi ñandéve. Ko'ápe jaikuaa pe espíritu añetegua, ha pe espíritu javy.
163
7 Che ermanokuéra, jajoayhúkena, pe mborayhu oúgui Tupãgui. ha opavave ohayhúva heñói Tupãgui, ha oikuaa Tupãme. 8 Pe ndohayhúiva ndoikuaái Tupãme; Tupã niko mborayhu. 9 Péicha ohechauka Ñandejára mborayhu ñanderehe, Tupã ombou haguére Itaʼýra peteĩete ko yvy ape ári, jaikove hag̃ua haʼe rupive. 10 Koʼápe oĩ mborayhu, ndahaʼéi jahayhúgui Ñandejárape, síno haʼe ñanderayhúgui ha ombou Itaʼýrape oporomboyʼa hag̃ua ñande angaipa. 11 Che pehẽnguekuéra, Ñandejára ñanderayhúramo upéicha, ñande avei jajoayhu vaʼerã. 12 Avave ndohecháiva Tupãme araka'eve. Jajoayhúramo, Tupã oikóta ñande pype, ha imborayhu oñeperfecciona ñandepype. 13 Koʼápe jaikuaa jaikoha hendive, ha haʼe jaikoha ñandepype, omeʼẽgui ñandéve ijespíritu. 14 Ha rohecha ha rotestifika pe Túva ombou hague Taʼýrape haʼe hag̃ua ko mundo Salvador. 15 Oimeraẽ he'íva Jesús ha'eha Tupã Ra'y, Tupã oiko hendive ha ha'e Tupã ndive. 16 Ha jaikuaa ha jaguerovia pe mborayhu Tupã oguerekóva ñanderehe. Tupã ha’e mborayhu; ha pe oikóva mborayhúpe oiko Tupãme, ha Tupã ipype. 17 Ko'ápe ñane mborayhu oñemboheko porã, ikatu haguã ñande py'aguasu pe huísio árape. 18 Mborayhúpe ndaipóri kyhyje; Pe mborayhu hekoitépe katu omosẽ kyhyje, kyhyje oguerekógui jehasa asy. Pe okyhyjéva ndojejapói perfecto mborayhúpe. 19 Ñande jahayhu chupe, haʼe ñanderayhúgui raẽ. 20 Peteĩ kuimbaʼe heʼíramo: ‘Che ahayhu Ñandejárape, ha ndaijaʼéi iñermánore, ijapu hína, pórke pe ndohayhúiva iñermáno ohecha vaʼekuépe, ¿mbaʼéicha piko ohayhúta Ñandejárape ndohecháivape? 21 Ha pe mandamiénto jahupyty chugui: Pe ohayhúva Ñandejárape ohayhuha avei iñermánope. MOAKÃHA 5 rehegua 1 Oimeraẽva ojeroviáva Jesús ha'eha pe Cristo, Tupãgui heñói, ha opavave ohayhúva pe heñóiva'ekuépe, ohayhu avei pe ita'ýrape. 2 Péicha jaikuaa jahayhuha Tupã ra'ykuérape, jahayhúramo Tupãme ha ñakumpli hembiapoukapykuéra. 3 Tupã mborayhu niko jajapo ha'e he'íva, ha hembiapoukapykuéra ndaha'éi mba'eve ivaíva. 4 Opa Tupã heñóiva ipu'aka ko yvy rehe, ha péva ha'e pe victoria ipu'akáva ko mundo rehe, ñande jerovia. 5 ¿Máva piko pe ipuʼakáva ko múndore, péro pe ojeroviáva Jesús haʼeha Ñandejára Raʼy? 6 Kóva hína pe oúva y ha tuguy rupive, Jesucristo. ndaha'éi y rupive añónte, y ha tuguy rupive. Ha pe Espíritu ha'e pe testimonio, pe Espíritu ha'égui añetegua. 7 Yvágape oĩ mbohapy ome'ẽva testimonio, Túva, Ñe'ẽ ha Espíritu Santo. 8 Oĩ mbohapy omombeʼúva ko yvy ape ári, Espíritu, y ha tuguy. 9 Jarresivi ramo yvypóra testimonio, Tupã testimonio tuichavéta, kóva ha'e pe Tupã testimonio ha'e otestifika va'ekue Ita'ýra rehe.
Juan kuatiañe’ẽ peteĩha
10 Pe ojeroviáva Tupã Ra'ýre, ijehe, pe ndogueroviáiva Tupãme ojapo chugui ijapuha. ndogueroviáigui pe testimonio Tupã ome’ẽva’ekue Ita’ýra rehegua. 11 Ha péva haʼe pe kuatiañeʼẽ, Tupã omeʼẽha ñandéve tekove opaveʼỹva, ha ko tekove oĩ Itaʼýrape. 12 Pe oguerekóva Ta'ýra, oikove. ha pe ndoguerekóiva Tupã Ra'y ndoguerekói tekove. 13 Koʼã mbaʼe ahai peẽme pejeroviáva Tupã Raʼy rérare; peikuaa haguã peguerekoha jeikove opave'ỹva, ha pejerovia haguã Tupã Ra'y rérare. 14 Ha péicha jajerovia hese, jajeruréramo oimeraẽ mbaʼe haʼe oipotaháicha, haʼe ñanerendutaha. 15 Ha jaikuaáramo haʼe ñanerenduha, oimeraẽ mbaʼe jajeruréva, jaikuaa jarekoha umi mbaʼe jajerure vaʼekue chugui. 16 Oĩramo ohecháva iñermáno opekaha peteĩ pekádo ndahaʼéiva omanóvape g̃uarã, ojerure vaʼerã ha omeʼẽta chupe jeikove umi ndopekaivaʼekue omano meve. Oĩ peteĩ angaipa omano meve, nda’éi oñembo’etaha hese. 17 Opa mba'e teko'ỹ ha'e angaipa, ha oĩ peteĩ angaipa ndaha'éiva ñemano. 18 Jaikuaa opa Tupãgui heñóiva ndopekaiha; Tupã ra'y katu oñangareko ijehe, ha upe iñañáva ndopokói hese. 19 Ha jaikuaa ñande haʼeha Tupã mbaʼe, ha opa ko yvy oĩ tekovaípe. 20 Ha roikuaa Tupã Raʼy ouha, ha omeʼẽha ñandéve peteĩ entendimiento, ikatu hag̃uáicha jaikuaa pe añeteguápe, ha ñaime pe añeteguápe, Itaʼýra Jesucristope jepe. Kóva ha’e Tupã añetegua, ha tekove opave’ỹva. 21 Che raʼykuéra, peñemomombyry umi taʼangakuéragui. Amén.
164
Segundo Juan MOAKÃHA 1.1 1 Pe ansiáno amondo pe kuñakarai ojeporavóva ha itaʼyrakuérape, che ahayhúva añeteguápe. ha ndahaʼéi che añónte, ha katu avei opavave oikuaáva pe añetegua; 2 Añeteguáre, oikóva ñandepype ha oĩtava ñanendive opa ára g̃uarã. 3 Ñandejára Túva ha Ñandejára Jesucristo, Túva Raʼy, tomeʼẽ peẽme imbaʼeporã, poriahuvereko ha pyʼaguapy añete ha mborayhúpe. 4 Avyʼaiterei ajuhúgui nde raʼykuéra oguataha añeteguápe, rohupyty haguéicha peteĩ tembiapoukapy Túvagui. 5 Ha koʼág̃a ajerure ndéve, kuñakarai, ndahaʼéi ahairamoguáicha ndéve peteĩ tembiapoukapy pyahu, ha katu pe roguerekovaʼekue iñepyrũmby guive, rojoayhu hag̃ua. 6 Ha péva haʼe mborayhu, jaguataha hembiapoukapykuéra rapykuéri. Kóva hína pe tembiapoukapy: Peẽ pehendu haguéicha iñepyrũmby guive, peiko haguã ipype. 7 Heta oporombotavýva oike ko múndope, ha nomombeʼúi Jesucristo ou hague hetepýpe. Kóva ha’e peteĩ ombotavýva ha peteĩ anticristo. 8 Pemaña peẽme, ani hag̃ua roperde umi mbaʼe rojapo vaʼekue, síno rohupyty hag̃ua peteĩ jopói henyhẽva. 9 Oimeraẽva hembiapo vaíva ha ndopytái Cristo mbo'epy rehe, ndoguerekói Tupã. Pe opytáva Cristo mbo'epy rehe, oguereko Túva ha Ta'ýra. 10 Oĩramo oúva pene rendápe ha ndoguerúi ko mba'e mbo'epy, ani pemoguahẽ pende rógape, ha ani pe'e chupe Tupã ombopya'e. 11 Pe he'íva chupe Tupã pya'e oparticipa hembiapo vaígui. 12 Heta mba'e ahai vaerã peẽme, ndahaiséi kuatia ha tinta reheve, ha katu ajerovia ajutaha pene rendápe ha añe'ẽ hovake, ore vy'apavẽ henyhẽ haguã. 13 Ne ermána reiporavo vaʼekue raʼykuéra nemomaitei. Amén. Mbohapyha Juan MOAKÃHA 1.1 1 Pe ansiáno amondo Gayo ahayhuetévape, che ahayhúva añeteguápe. 2 Che ahayhuetéva, aipota opa mbaʼe ári reñakãrapuʼã ha reime porã, ne ánga oñakãrapuʼãháicha. 3 Che avyʼaiterei ningo ou jave joykeʼykuéra ha otestifika pe añetegua oĩva ndepype, nde reguataháicha pe añeteguápe. 4 Ndarekói vyʼa tuichavéva ahendúvo che raʼykuéra oguataha añeteguápe. 5 Che ahayhuetéva, rejapo jeroviahápe opa mbaʼe rejapovaʼekue joykeʼykuérape ha extranhérope; 6 Ha'e kuéra omombe'u vaekue ne mborayhu iglésia renondépe. 7 Ha'e kuéra osẽ héra rehehápe ha ndoipe'ái mba'eve umi tetã ambueguágui. 8 Upévare jarresivi vaʼerã koʼãichagua persónape, ikatu hag̃uáicha ñañopytyvõ pe añeteguápe. 9 Che ahai tupaópe, ha katu Diótrefes, ha'e ohayhuvéva oñemomba'eguasu haguã ijapytepekuéra, nañandemoguahẽi. 10 Upévare, ajúramo, chemanduʼáta hembiapokuére haʼe ojapóvare, oñeʼẽ vai ñanderehe, ha noñekontentái upévare, ni haʼe voi ndoguerohorýi joykeʼykuérape, ha ndojokói umi oipotávape, ha nomosẽi chupekuéra tupaógui. 11 Che ermanokuéra ahayhuetéva, ani pesegi pe ivaíva, pe iporãva uvei. Pe ojapóva iporãva ha'e Tupãgui, pe ojapóva ivaíva katu ndohechái Tupãme. 12 Demetrio omombeʼu porã opa yvypóragui, ha pe añeteguágui voi: heẽ, ha ore avei romeʼẽ testimonio; ha peikuaa añeteha ore jehaipyre. 13 Heta mbaʼe ahai vaʼekue, péro ndaskrivimoʼãi ndéve tinta ha pluma reheve. 14 Ha katu ajerovia pyaʼe rohechataha, ha roñeʼẽta hovake. Py'aguapy toĩ ndéve. Ore irũnguéra nemomaitei. Emomaitei angirũnguérape héra rupive.
165
Judas MOAKÃHA 1.1 1 Judas, Jesucristo rembiguái ha Santiago ryvy, umi Tupã Túva omomarangatu ha oñongatúva Jesús rupive Cristo, ha pe sapukái ha’e: 2 Toñemombaʼeguasu peẽme pyʼaguapy ha pe mborayhu. 3 Che ahayhuetéva, añehaʼãmbaitérõ guare ahai peẽme pe salvasión general rehegua, tekotevẽ kuri amombeʼu peẽme ohai ha penemokyre’ỹvo peñorairõ haĝua kyre’ỹme pe jerovia peteĩ jey oñeme’ẽva’ekue imarangatúvape rehe. 4 Oĩgui umi hénte oikevaʼekue oikuaaʼỹre, oñedestináva ko huísiope upe mboyve, umi hénte iñañáva ñande Tupã grásia oñekonverti naiñeʼẽrendúivape ha onega Ñandejára Tupã peteĩnte ha ñande Ruvicha Jesucristo-pe. 5 Upérõ che pomomanduʼáta, peikuaáramo jepe, Jehová osalva rire pe puévlope Egíptogui. upéi ohundi umi ndogueroviáivape. 6 Ha umi ángel noñongatúiva iposición peteĩha, ha katu ohejáva hekoha, Ha’e oguereko kadena eterna pytũmby guýpe oñeñongatu pe ára guasu huísio peve. 7 Upéicha avei Sodoma ha Gomorra ha umi siuda oĩva ijerére, oñemeʼẽ tekovaípe ha umi extranhéro rire oguata so’o ári, oñemoĩ techapyrãramo, ohasa aja hikuái tata opave’ỹva venganza. 8 Upéicha avei koʼã iképe kyʼa omongyʼa ñande rete, odespresia pe goviérno ha oñeʼẽ ivaíva dignidad rehe. 9 Pe arcángel Miguel katu, oñorairõrõ guare pe Diablo ndive, oñorairõ Moisés retekue rehe, noñeʼẽi vai noñanimái ogueru acusación hese, ha katu he’i: Ñandejára penemo’ã. 10 Ha katu oñeʼẽ vai hikuái umi mbaʼe ndoikuaáivare; ha katu umi mba’e oikuaáva hikuái naturaleza rupive, mymba ñarõicha, ombyai hikuái upéva rupive ha'ekuéra voi. 11 ¡Aichejáranga chupekuéra! ohógui hikuái Caín rapére, ha oñani kyre'ỹme Balaam javy rapykuéri ohepyme'ẽ haguã, ha omano pe contradicción Core-pe. 12 Ko'ãva ha'e mba'e ky'a pende mborayhúpe, okaru jave penendive, okaru kyhyje'ỹre y, ogueraháva yvytu; yvyramáta hi’a ipiru, hi’a’ỹva, mokõi jey omanóva, hapo rupive oñemondoro; 13 Yguasu ola pochy, oespuma iñemotĩ; mbyjakuéra ojeréva, chupekuéra guarã pytũmby pytũmby opa ára g̃uarã oñeñongatu haguã. 14 Ha Enoc, pe séptimo Adángui, oprofetisa avei hesekuéra ha heʼi: Péina ápe, Ñandejára ou hína diez mil imarangatúva ndive, 15 ohusga hag̃ua opavavépe ha okondena hag̃ua opavave iñañávape ijapytepekuéra opa mbaʼe vai ojapóvare ojapovaekue ivaíva, ha opa iñeʼẽ pohýigui umi pekador aña oñeʼẽva hese. 16 Koʼãva ningo oñeʼẽmbegue, oñeʼẽva ha oguatáva hembipotaháicha. ha ijurukuéra oñe’ẽ tuicha ñe’ẽ emocionante, ndive admiración umi tapicha oaprovecha haguã. 17 Ha katu, che ahayhuetéva, penemanduʼáke umi ñeʼẽ heʼivaʼekuére upe mboyve ñande Ruvicha Jesucristo apóstolkuéra; 18 Haʼekuéra heʼi vaʼekue peẽme pe último tiémpope oĩtaha umi oñembohorýva ha oipotaháicha Ñandejárape paseo rehegua. 19 Ko'ãva ha'e umi ojeseparáva, sensualmente, Espíritu'ỹre. 20 Peẽ katu, che ahayhuetéva, peñemopuʼã pende jerovia imarangatuvévape, peñemboʼe aja Espíritu sántope. 21 Peñemantene Tupã mborayhúpe, peha'arõ aja ñande Ruvicha Jesucristo poriahuvereko, pe jeikove opave'ỹvape. 22 Oĩ avei oiporiahuverekóva, upéva ojoavy. 23 Ha ambuekuéra osalva kyhyje reheve oguenohẽvo chupekuéra tatatĩgui; ndocha'éi pe ao ho'o omongy'ávare jepe. 24 Ha pe ikatúvape penejoko ani hag̃ua peʼa ha penepresenta peẽme kulpaʼỹre igloria renondépe vy'apavẽ, 25 Tupã iñarandúva peteĩnte, ñande Salvador, toñemomba'eguasu ha toñemomba'eguasu, toñemomba'e guasu ha pu'aka, ko'ágã ha opa ára g̃uarã. Amén
166
Apocalipsis
MOAKÃHA 2 rehegua 1 Ehai Éfeso tupao remimboupe; Ko'ã mba'e he'i pe oguerekóva umi siete mbyja ipo akatúape, oguatáva umi 7 candelabro de óro mbytépe. 2 Che aikuaa ne rembiapo, ne rembiapo, ne paciencia, ha mba'éichapa ndaikatúi regueropu'aka umi iñañávape, ha reñeha'ã umi he'ívape ha'eha apóstol, ha ndaha'éi, ha rejuhúkuri ijapúva. 3 Ha regueropuʼaka, ha nepasiénsia, ha che réra rehehápe rembaʼapo, ha nerekangy. 4 Upevére areko peteĩ mbaʼe nderehe, rehejágui ne mborayhu ypykue. 5 Upévare nemanduʼáke moõguipa reʼa, ha eñearrepenti ha ejapo umi tembiapo ypykue; térã ndahaʼéiramo pyaʼe ajúta ne rendápe, ha aipeʼáta hendaguégui ne kandelávro, nereñearrepentíriramo. 6 Ha katu nde reguereko, nde rembojeguaru umi Nicolaita rembiapo, che avei ndacha'éi. 7 Pe oguerekóva apysa, tohendu mbaʼépa heʼi pe Espíritu umi iglésiape. Pe ipu'akávape ame'ẽta ho'u haguã pe yvyramáta tekove rehegua, oĩva Tupã paraíso mbytépe. 8 Ha ehai pe ángel tupaogua Esmirna-pegua; Ko'ã mba'e he'i peteĩha ha ipahaguéva, omanóva ha oikovéva; 9 Che aikuaa ne rembiapo, ha jehasa asy, ha mboriahu, (ha katu nde rico) ha aikuaa umi he'íva ha'eha judío, ha ndaha'éi, ha'éva Satanás sinagóga. 10 Ani rekyhyje mbaʼeve umi mbaʼe rehasa asytavagui: péina ápe, pe aña omombovaʼerã peteĩva pende apytépe kaʼirãime, ikatu hag̃uáicha peñehaʼã; Ha pehasa asy diez ára pukukue, pene jeroviaha pemano meve, ha ame'ẽta peẽme peteĩ koróna tekove rehegua. 11 Pe oguerekóva apysa, tohendu pe Espíritu heʼíva umi iglésiape. Pe ipu'akáva ndojapomo'ãi mba'eve ivaíva mokõiha ñemano rehe. 12 Ha ehai pe ánhel tupaogua Pérgamope; Ko'ã mba'e he'i pe kyse puku haimbe asýva mokõi ijyke reheve. 13 Aikuaa ne rembiapo, ha moõpa reiko, jepe moõpa oĩ Satanás apyka: ha nde rejagarra hatã che réra, ha nerenegái che jerovia, jepe umi ára Antipas ha’e haguépe che mártir jeroviaha, ojejukava’ekue pende apytépe, Satanás haguépe oiko. 14 Che katu areko mbovymi mba'e nderehe, reguerekógui upépe umi oñemomba'éva Balaam mbo'epy rehe, ombo'eva'ekue Balac-pe oity haguã peteĩ ñepysanga Israel ra'ykuérape, ho'u haguã umi mba'e ojesakrifikáva ta'angakuérape ha ojapo haguã hekovai. 15 Upéicha avei nde reguereko umi Nicoláita mbo'epy, che ndacha'éiva. 16 Peñearrepenti; térã pyaʼe ajúta ne rendápe, ha añorairõta hesekuéra che juru kyse puku reheve. 17 Pe oguerekóva apysa, tohendu pe Espíritu heʼíva umi iglésiape. Pe ipu'akávape ame'ẽta ho'u haguã maná kañymby, ha ame'ẽta chupe peteĩ ita morotĩ, ha pe ita ári ojehai peteĩ téra pyahu, avave ndoikuaáiva, ndaha'éiramo pe ohupytýva. 18 Ha ehai pe ángel tupaogua Tiatirape; Ko'ã mba'e he'i Tupã Ra'y, hesa tatatĩcha ha ipy vrónse porãicha. 19 Che aikuaa ne rembiapo, ha ne mborayhu, ha servicio, ha jerovia, ha ne paciencia, ha ne rembiapo; ha ipahaguéva hetave haguã peteĩhagui. 20 Jepeve areko sa'i mba'e nderehe, rehejágui kuña Jezabel, he'íva proféta, ombo'e ha ombotavy che rembiguáikuérape
MOAKÃHA 1.1 1 Jesucristo Revelación, Tupã ome'ẽva'ekue chupe, ohechauka haguã hembiguáikuérape umi mba'e oikótava pya'e. ha omondo ha ohechauka hi'ángel rupive hembiguái Juanpe. 2 Ha'e omombe'u Tupã ñe'ẽ, Jesucristo testimonio ha opa mba'e ohechava'ekue. 3 Ovy'a pe omoñe'ẽva ha ohendúva ko profesía ñe'ẽ ha oñongatúva umi mba'e ojehaíva ipype, hi'aguĩmagui ára. 4 Juan omombe'u umi siete iglésia oĩva Asia-pe: Tome'ẽ peẽme mborayhu ha py'aguapy, pe oĩ va'ekue, oĩmava ha oútavagui. ha umi siete Espíritu oĩvagui itróno renondépe; 5 Ha Jesucristo-gui, ha'e testigo jeroviaha, omanóva apytégui ra'y ypykue, ha mburuvicha guasu yvy arigua. Pe ñanderayhúvape ha ñandejohéi vaekue ñande angaipágui huguy teépe. 6 Ha oremoĩ rréi ha sacerdote ramo Tupã ha Itúvape g̃uarã; chupe toñemomba'eguasu ha toñemomba'e guasu opa ára guarã. Amén. 7 Péina ápe, haʼe ou arai reheve; ha opavave tesa ohecháta chupe, ha umi oinupãva avei chupe, ha opavave yvy arigua ojahe'óta hese. Upéicharõ jepe, Amén. 8 Che haʼe Alfa ha Omega, iñepyrũ ha ipaha, heʼi Ñandejára, oĩva, ha oĩvaʼekue, ha oútava, pe Ipuʼakapáva. 9 Che Juan, pene ermáno ha che irũva jehasa asy jave, Jesucristo rréino ha ipasiénsiape, aime kuri pe ísla héravape Patmóspe, Ñandejára ñeʼẽ ha Jesucristo omombeʼu hag̃ua. 10 Che aime kuri Espíritu Ñandejára árape, ha ahendu che rapykuéri peteĩ ñeʼẽ hatãva, haʼetéva peteĩ trompéta. 11 He'i: “ Che hína Alfa ha Omega, pe tenondegua ha ipahaitéva, ha: “Pe pehecháva, pehai peteĩ kuatiañe'ẽme ha pemondo umi 7 iglésia oĩva Asia-pe. Éfeso, Esmirna, Pérgamos, Tiatira, Sardis, Filadelfia ha Laodicea peve. 12 Ha ajevy ahecha hag̃ua pe ñeʼẽ oñeʼẽva chendive. Ha ambojere, ahecha 7 candelabro de óro. 13 Ha umi 7 candelabro mbytépe oĩ peteĩ ojoguáva Yvypóra Raʼýpe, oñemonde peteĩ ao ipy peve, ha oñemonde peteĩ cinturón de óro reheve. 14 Iñakã ha iñakãrague morotĩ lánaicha, nieveicha morotĩ; ha hesa haʼete peteĩ tatarendy; 15 Ha ipy ojogua vrónse porãme, haʼete ku okáiva tatakuápe; ha iñeʼẽ heta y ryapuicha. 16 Ipo akatúape oguereko 7 mbyja, ha ijurúgui osẽ peteĩ kyse puku haimbe asýva, ha hova ha'ete ku kuarahy omimbipáva imbaretépe. 17 Ha ahechávo chupe, añesũ ipy gotyo omanóvaicha. Omoĩ che ári ipo akatúa ha he'i chéve: Ani rekyhyje. Che ha’e pe peteĩha ha ipahaitéva: 18 Che hína pe oikovéva, ha omanóva; ha, péina ápe, aikove tapiaite g̃uarã, Amén; ha oreko umi llave infierno ha ñemano rehegua. 19 Ehai umi mbaʼe rehechavaʼekue, ha umi mbaʼe oĩva, ha umi mbaʼe oikótava koʼág̃a; 20 Umi siete mbyja rehecháva che po akatúape, ha umi siete candelabro de óro ñemigua. Umi 7 mbyja ha'e umi 7 iglésia remimbou, ha umi 7 candelabro rehecháva ha'e umi 7 iglésia.
167
Apocalipsis
hekovai haguã, ha ho'u umi mba'e ojesakrifikáva ta'angakuérape. 21 Ha ameʼẽ chupe espacio oñearrepenti hag̃ua hekovaígui; ha haʼe noñearrepentíri. 22 Péina ápe, amombo chupe peteĩ tupape, ha umi oporomoakãratĩva hendive tuicha jehasaʼasýpe, noñearrepentíriramo hembiapokuéragui. 23 Ha ajukáta itaʼyrakuérape ñemanóme; ha opa tupaokuéra oikuaáta che haʼeha pe ohesaʼỹijóva umi rienda ha ikorasõ, ha ameʼẽta peteĩ teĩme peẽme pene rembiapoháicha. 24 Ha katu haʼe peẽme, ha umi hembýva Tiatira-pe, heta ndoguerekóiva ko doctrina, ha ndoikuaáiva Satanás pypuku, oñeʼẽháicha hikuái; Namoĩmo'ãi pende ári ambue mba'e pohýi. 25 Peẽ peguerekómava katu pejagarra hatã che aju peve. 26 Ha pe ipuʼakáva ha oñangarekóva che rembiapokuérare ipahaite peve, ameʼẽta chupe puʼaka tetãnguéra ári. 27 Ha haʼe oisãmbyhýta chupekuéra peteĩ vastón de iérro reheve; Alfarero mba'yruicha oñembyaíta ha oryrýi, che Ru ahupyty haguéicha. 28 Ha ameʼẽta chupe pe mbyja koʼẽju. 29 Pe ijapysáva tohendu pe Espíritu heʼíva umi iglésiape. MOAKÃHA 3 rehegua 1 Ha ehai tupaogua ángel-pe; Ko'ã mba'e he'i pe oguerekóva Tupã Espíritu ha 7 mbyja. Che aikuaa ne rembiapo, nde reguerekoha peteĩ téra reikove ha omanóma. 2 Eñangarekóke ha emombarete umi mba'e hembýva, omanótava, ndajuhúigui ne rembiapokuéra hekopete Tupã renondépe. 3 Upévare nemanduʼáke mbaʼéichapa rerresivi ha rehendu, ha ejepytaso ha eñearrepenti. Upévare nereñangarekóiramo, che ajúta nde ári mondahaicha, ha ndereikuaái mba'e aravópepa ajúta nderehe. 4 Nde reguereko mbovymi téra Sardis-pe jepe nomongyʼáiva ijaokuéra; Ha'e kuéra oguata chendive ijao morotĩ, ha'e kuéra omerecégui. 5 Pe ipuʼakáva, upéva oñemonde ao morotĩme; ha namboguemoʼãi héra pe tekove kuatiañeʼẽgui, ha katu amombeʼúta héra che Ru renondépe, ha hiʼángel renondépe. 6 Pe oguerekóva apysa, tohendu pe Espíritu heʼíva umi iglésiape. 7 Ha ehai pe ánhel tupaogua Filadelfia-pe; Ko'ã mba'e he'i pe imarangatúva, pe añetegua, pe oguerekóva David llave, pe oipe'áva ha avave nombotýi. ha omboty, ha avave ndoipe'a; 8 Che aikuaa ne rembiapo: péina ápe, amoĩ ne renondépe peteĩ okẽ ojepeʼáva, ha avave ndaikatúi omboty. 9 Péina ápe, ajapóta chupekuéra Satanás sinagoga-gui, heʼíva haʼeha judío, ha ndahaʼeiha, ha katu ijapu; péina ápe, ajapóta chupekuéra ou ha omombaʼeguasu nde py renondépe, ha oikuaa hag̃ua che rohayhuhague. 10 Reñongatúgui che paciencia ñeʼẽ, che avei roñongatúta pe ñehaʼã aravópe, oútava opa ko yvy ape ári, añehaʼã hag̃ua umi oikóvape ko yvy ape ári. 11 Péina ápe, aju pyaʼe, eñapytĩ pe erekóva, ani hag̃ua avave ojagarra nde koróna. 12 Pe ipu'akapávape ajapóta peteĩ pilar che Tupã tupaópe, ha ha'e nosẽmo'ãvéima, ha ahai hese che Tupã réra ha che
168
Tupã táva réra, ha'éva Jerusalén pyahu , oguejýva yvágagui che Tupãgui, ha ahai hese che réra pyahu. 13 Pe ijapysáva tohendu pe Espíritu heʼíva umi iglésiape. 14 Ha ehai Laodiceagua tupao remimboupe; Ko'ã mba'e he'i Amén, testigo jeroviaha ha añetegua, Tupã apopyre ñepyrũ; 15 Che aikuaa ne rembiapo, nde ro'ysã ni haku. 16 Upéicharõ, nde py'a ro'ysã ha nahaku'ỹigui, che ro'ysãta che jurúgui. 17 Nde ere haguére: ‘Che ningo chembaʼerecha, areko heta mbaʼe, ha natekotevẽi mbaʼeve. ha ndereikuaái nde reiko vaiha, remboriahuha, nde mboriahu, nde resa'ỹi ha nde ao'ỹva. 18 Che aconseja ndéve rejogua hag̃ua chehegui óro oñembojegua vaʼekue tatápe, ikatu hag̃uáicha nembaʼereta; ha ao morotĩ, reñemonde haguã, ha ani haguã ojekuaa ñemotĩ nde ao; ha eñohẽ nde resa pohã resa reheve, rehecha haguã. 19 Che ahayhuetévape, amongavaju ha akostiga. 20 Péina ápe, añembo'y okẽme ha ambota, ohendúramo che ñe'ẽ ha oipe'a okẽ, aike hendápe ha akaru hendive ha ha'e chendive. 21 Pe ipuʼakávape, ameʼẽta oguapy chendive che trónope, che apuʼã haguéicha, ha añemoĩ che Ru ndive itrónope. 22 Pe oguerekóva apysa, tohendu mba'épa he'i pe Espíritu umi tupaópe. MOAKÃHA 4 rehegua 1 Upe rire amaña, ha péina ápe ojepe'a peteĩ okẽ yvágape, ha pe ñe'ẽ ypy ahenduva'ekue ha'ete peteĩ trompeta oñe'ẽva chendive. he'iva'ekue: Ejupi ko'ápe ha ahechaukáta ndéve umi mba'e oikótava ko'águi rire. 2 Upepete aime espíritupe, ha ahecha yvágape oñemoĩ peteĩ tróno ha peteĩ oguapy pe trónope. 3 Pe oguapýva omañáta peteĩ ita jaspe ha sardina-pe, ha pe tróno jerére oĩ peteĩ arco iris, ojehechaháicha peteĩ esmeralda. 4 Pe tróno jerére oĩ 20 apyka, ha umi apyka ári ahecha 20 ansiáno oguapýva, ijao morotĩva. ha oguereko hikuái iñakã ári koróna óroguigua. 5 Pe trónogui osẽ aratiri, arasunu ha ñe'ẽ, ha 7 lámpara tatatĩ hendýva pe tróno renondépe, ha'éva umi 7 Tupã Espíritu. 6 Pe tróno renondépe oĩ peteĩ mar de vidrio ojoguáva cristal-pe, ha pe tróno mbytépe ha pe tróno jerére oĩ irundy mymba henyhẽva hesagui henondépe ha hapykuéri. 7 Pe mymba peteĩha ojogua peteĩ leónpe, ha pe mokõiha mymba ojogua peteĩ vakaraʼýpe, ha pe tercer mymba hova peteĩ kuimbaʼépe, ha pe irundyha mymba ojogua peteĩ ágila ovevevape. 8 Ha umi irundy mymba oguereko 6 ipepo ijerére. ha henyhẽ hikuái hesa hyepýpe, ha ndopytu'úi hikuái ára ha pyhare, he'ívo: “Imarangatu, imarangatu, imarangatu, Ñandejára Tupã Ipu'akapáva, oĩva'ekue, oĩ ha oútava”. 9 Umi mymba omomba'eguasúvo, omomba'eguasúvo ha oagradese pe oguapývape trónope, oikovéva opa ára g̃uarã. 10 Umi veinte y cuatro ansiáno oñesũ pe guapyhápe oguapýva renondépe, ha oadora pe oikovévape opa ára g̃uarã, ha omombo ikoróna pe tróno renondépe ha heʼi:
Apocalipsis
11 Ñandejára, nde remerese rehupyty gloria, honor ha pu'aka, nde rejapo haguére opa mba'e, ha nde vy'arã ha'e ha ojejapo.
5 Oipe'a rire pe tercer sello, ahendu pe tercer mymba he'íva: “Eju ehecha”. Ha ahecha, ha péina peteĩ kavaju morotĩ; ha pe oguapýva hi'ári oguereko ipópe peteĩ balanza. 6 Ha ahendu peteĩ ñeʼẽ umi cuatro animál apytépe heʼíva: “Peteĩ médio trígo por un pláta ha tres métro cebada por un pláta. ha ehecha ani rejapo vai pe aséite ha víno. 7 Ha oipe'a rire pe irundyha sello, ahendu pe irundyha mymba he'íva: “Eju ehecha”. 8 Amaña ha ahecha peteĩ kavaju morotĩ, ha héra oguapýva hi'ári Ñemano, ha Infierno oho hapykuéri. Ha oñeme'ẽ chupekuéra pu'aka irundyha yvy pehẽngue ári, ojuka haguã kyse puku, ñembyahýi, ha ñemano, ha mymbakuéra yvy arigua reheve. 9 Ha oipe'a rire pe quinto sello, ahecha pe altar guýpe umi ojejuka vaekue Tupã ñe'ẽ ha testimonio oguerekóvare. 10 Hatã osapukái hikuái ha he'i: “Ñandejára, imarangatúva ha añetegua, ¿araka'e peve piko nerehusgái ha nerevengái ore ruguy umi oikóvare ko yvy ape ári? 11 Ha oñemeʼẽ ao morotĩ peteĩ teĩme; ha ojeʼe chupekuéra, opytuʼu gueteriha hikuái sapyʼami, oñekumpli peve hapichakuéra hembiguái avei ha ijoykeʼykuéra, ojejukátava haʼekuéraicha. 12 Ha ahecha haʼe oipeʼárõ guare pe sexto sello, ha, péina ápe, oiko peteĩ yvyryrýi tuicháva; ha kuarahy morotĩ ao vosa akãrague reheguaicha, ha jasygui oiko tuguyicha; 13 Ha umi mbyjakuéra yvagapegua hoʼa yvýpe, peteĩ ígo máta omomboháicha higo hiʼára, yvytu hatã oryrýi jave chupe. 14 Ha pe yvága oho peteĩ kuatiañeʼẽicha ojeroky jave. ha opa yvyty ha ísla oñemomýi hendaguágui. 15 Ha umi rréi yvy arigua, ha umi kuimbaʼe guasu, ha umi kuimbaʼe ipirapire hetáva, ha umi kapitán ruvicha, ha umi kuimbaʼe ipuʼakapáva, ha opa tembiguái, ha opa kuimbaʼe isãsóva, okañy umi itakuápe ha umi yvyty itakuápe; 16 Ha he'i umi yvyty ha itakuérape: —Pe'a ore ári ha oremokañy pe oguapýva trónope ha pe Ovecha Ra'y pochy. 17 Oguahẽmagui pe ára tuicha ipochýva; ha máva piko ikatúta oñemboʼy?
MOAKÃHA 5 rehegua 1 Upéi ahecha pe trónope oguapýva akatúape peteĩ lívro ojehaíva hyepy ha hapykuépe, ojeselláva 7 sello reheve. 2 Ha ahecha peteĩ ánhel imbaretéva omoherakuãva iñeʼẽ hatã: “Máva piko omerese oipeʼa pe lívro ha oipeʼa umi sello?”. 3 Ha avave yvágape, ni yvy ape, ni yvy guýpe, ndaikatúi oipeʼa pe kuatiañeʼẽ, ni omaña hiʼári. 4 Ha cherasẽ heta, ndojejuhúigui avave ikatupyrýva oipeʼa ha omoñeʼẽ pe kuatiañeʼẽ, ni omaña hese. 5 Peteĩ ansiáno heʼi chéve: “Ani rerasẽ, pe León Judá ñemoñaregua, David raʼy, ipuʼaka oipeʼa hag̃ua pe lívro ha oipeʼa hag̃ua umi siete sello”. 6 Ha ahecha, ha, péina ápe, pe tróno ha umi irundy mymba apytépe, ha umi anciano apytépe, oñemboʼy peteĩ Cordero ojejuka haguéicha, orekóva siete hatĩ ha siete hesa, haʼéva umi siete Espíritu Tupã mba'e omondova'ekue opa yvy ape ári. 7 Upéi ou ha oguenohẽ pe lívro oguapýva pe trónope akatúagui. 8 Ha ojagarrávo pe kuatiañeʼẽ, umi cuatro mymba ha veinte anciano oñesũ pe Cordero renondépe, peteĩ teĩ oreko arpa ha mbaʼyru de óro henyhẽva hyakuã asývagui, haʼéva umi imarangatúva ñemboʼe. 9 Upéi opurahéi hikuái peteĩ purahéi pyahu, he'ívo: “Nde niko rejapyhy pe kuatiañe'ẽ ha reipe'a umi sello, nde rejuka ha ore rredimi Tupãme nde ruguy rupive opa ñemoñare, ñe'ẽ ha tetãgui. ha tetã; 10 Ha oremoĩ ore Tupãme rréi ha saserdóte ramo, ha ore roisãmbyhyta ko yvy ape ári. 11 Ha ahecha, ha ahendu heta ángel ñe'ẽ pe tróno jerére, umi mymba ha umi anciano jerére. 12 Hatã he'i: “Ome'ẽ pe Ovecha Ra'y ojejukava'ekue ohupyty haguã poder, riqueza, arandu, mbarete, ñemomba'eguasu, gloria ha jehovasa”. 13 Ha opa tekove oĩva yvágape, yvy ape ári, yvy guýpe, ha umi oĩva yguasúpe ha opa oĩva ipype, ohendu ha’évo: “Toñemomba’eguasu, toñemomba’eguasu, ha toñemomba’eguasu ha pu’aka”. pe oguapývape pe trónope, ha pe Cordero-pe opa ára g̃uarã. 14 Ha umi irundy mymba he'i: “Amén!” Ha umi veinte y cuatro ansiáno oñesũ ha omombaʼeguasu pe oikovévape opa ára g̃uarã.
MOAKÃHA 7 rehegua 1 Ha koʼã mbaʼe rire ahecha irundy ángel oñemboʼýva irundy eskínape, ojokóva umi irundy yvytu yvy ape ári, ani hag̃ua oipeju pe yvytu yvy ári, ni yguasu ári, ni mbaʼeveichagua yvyramáta ári. 2 Ahecha ótro ánhel ojupíva kuarahy resẽguio, oguerekóva Tupã oikovéva sello, ha osapukái hatã umi cuatro ánhelpe, oñemeʼẽ vaʼekue chupekuéra ojapo vai hag̃ua ko yvy ha yguasu. 3 He'i: “Ani pejapo mba'eve ivaíva yvy, yguasu ha yvyramátare, rosella peve ore Tupã rembiguáikuérape isyváre”. 4 Ahendu mboýpa oĩ umi ojeselláva, ha ojesella cien cuarenta y cuatro . 5 Judá trívugui ojesella 12.000. Rubén ñemoñare apytégui ojesella 12.000. Gad ñemoñare pegua ojesella 12.000. 6 Aser trívugui ojesella 12.000. Neptalim ñemoñare apytégui ojesella 12.000. Manasés ñemoñare apytégui ojesella 12.000. 7 Simeón trívugui ojesella 12.000. Leví ñemoñare apytégui ojesella 12.000. Isacar ñemoñare apytégui ojesella 12.000.
MOAKÃHA 6 rehegua 1 Ahecha pe Cordero oipe'a jave peteĩ séllo, ha ahendu peteĩ arasunu ryapu, peteĩ umi irundy mymba apytégui he'íva: “Eju ehecha”. 2 Ha ahecha peteĩ kavaju morotĩ, ha pe oguapýva hi'ári oguereko peteĩ arco. ha oñeme'ẽ chupe peteĩ koróna, ha osẽ ipu'aka ha ipu'aka haguã. 3 Oipe'a rire pe sello mokõiha, ahendu pe mymba mokõiha he'i: “Eju ehecha”. 4 Osẽ ambue kavaju pytã, ha oñeme'ẽ pe oguapývape pokatu oipe'a haguã py'aguapy ko yvy ape ári, ha ojuka haguã ojupe, ha oñeme'ẽ chupe peteĩ kyse puku tuicháva.
169
Apocalipsis
8 Zabulón trívugui ojesella 12.000. José ñemoñare apytégui ojesella 12.000. Benjamín ñemoñare apytégui ojesella 12.000. 9 Upe rire ahecha, ha, péina ápe, peteĩ aty guasu, avave ndaikatúiva oipapa, opa tetã, ha ñemoñare, ha tavayguakuéra, ha ñeʼẽme, oñemboʼy pe tróno renondépe, ha pe Cordero renondépe, oñemonde ao morotĩ, ha palma ipópe; 10 Ha osapukái hatã ha he'i: —Ñandejára oguapýva tróno ári ha ovecha ra'ype tojesalva. 11 Opa umi ánhel oñemboʼy pe tróno jerére, umi anciano ha umi cuatro animál jerére, oñesũ hova ári pe tróno renondépe ha oadora Ñandejárape. 12 Heʼívo: Amén: Tojehovasa, ha gloria, ha arandu, ha aguyje, ha ñemombaʼeguasu, ha puʼaka ha puʼaka, toĩ ñande Tupãme opa ára g̃uarã. Amén. 13 Peteĩva umi ansiáno heʼi chéve: “¿Mbaʼe piko koʼã ijao morotĩva?”. ha moõguipa ou hikuái? 14 Ha ha'e chupe: Karai, nde reikuaa. Ha he'i chéve: “Ko'ãva hína umi osẽva'ekue jehasa asy guasúgui, ojohéi ijao ha omomorotĩva ovecha ra'y ruguype. 15 Upévare oĩ Tupã mburuvicha guasu renondépe ha oservi chupe ára ha pyhare Tupaópe. 16 Haʼekuéra noñembyahýi moʼãvéima, ni ijyʼuhéi moʼãvéima; ni kuarahy ohesape mo'ãi hese kuéra, ni mba'eveichagua arahaku. 17 Pe Ovecha Raʼy oĩva pe tróno mbytépe omongarúta chupekuéra ha ogueraháta chupekuéra y ykua oikovévape, ha Ñandejára omokãta opa tesay hesakuéragui.
ha ára ndohesapéi peteĩ mbohapyha pehẽngue, ha pyhare avei. 13 Ahecha ha ahendu peteĩ ánhel oveveha yvága mbyte rupi, heʼi hatã: “Aic, ai, ai, umi oikóvape ko yvy ape ári, umi mbohapy ángel, haʼéva hína ambue trompeta ñeʼẽ rupi”. gueteri ipu haguã! MOAKÃHA 9 rehegua 1 Ha pe quinto ánhel ombopu, ha ahecha peteĩ mbyja hoʼáva yvágagui yvýpe, ha oñemeʼẽ chupe pe yvykua ijyvykuʼỹva llave. 2 Ha haʼe oipeʼa pe yvykua iguyʼỹva; ha opu pe yvykuagui tatatĩ, tatatĩicha peteĩ tatakua tuichávagui; ha kuarahy ha yvytu iñypytũ pe yvykua tatatĩ rupi. 3 Ha tatatĩgui osẽ umi tukumbo yvy ape ári, ha oñeme'ẽ chupekuéra pu'aka, umi escorpión yvy arigua oguerekoháicha. 4 Ha ojeʼe chupekuéra ani hag̃ua ojapo mbaʼeve ivaíva kapiʼipe yvypegua, ni mbaʼe hovyũva, ni mbaʼeveichagua yvyramáta; ha katu umi kuimba'e ndorekóiva Tupã sello isyváre añoite. 5 Ha oñemeʼẽ chupekuéra ani hag̃ua ojuka chupekuéra, síno ojehasa asy chupekuéra 5 mésere. 6 Ha umi árape yvyporakuéra ohekáta ñemano, ha ndojuhumoʼãi; ha omanoséta, ha ñemano okañýta chuguikuéra. 7 Ha umi tukuʼi raʼanga ojogua umi kavaju oñembosakoʼívape ñorairõrã; ha iñakã ári oĩ koróna óroicha, ha hovakuéra yvypóra rovaicha. 8 Haʼekuéra iñakãrague kuña akãragueicha, ha hatĩ león hatĩicha. 9 Ha oguereko hikuái pecho ryru, ha'eháicha pecho de iérro; ha ipepo ryapu haʼete umi kárro ryru heta kavaju oñani ñorairõme. 10 Ha'e kuéra oguereko iku'a escorpión-icha, ha iku'a rykue, ha ipu'aka ojapo vai yvypórape 5 mése pukukue. 11 Haʼekuéra oreko peteĩ rréi, haʼéva pe ánhel oĩva pe yvykua ijyvykuʼívape, héra evréope Abadón, péro griégo idiómape héra Apolión. 12 Ohasáma peteĩ ñembyasy; ha, péina ápe, oúta mokõi jehasa’asyve ko’águi rire. 13 Pe sexto ánhel ombopu, ha ahendu peteĩ ñeʼẽ umi cuatro hatĩgui oĩva pe altar de órogui oĩva Ñandejára renondépe. 14 Heʼi pe sexto ánhel orekóvape pe trompéta: “Eipeʼa umi cuatro ánhel ojejokua vaʼekue pe rrío guasúpe Éufratespe”. 15 Ha ojepoi umi cuatro ángel, oñembosakoʼivaʼekue peteĩ óra, peteĩ día, peteĩ més ha peteĩ áñope g̃uarã, ojuka hag̃ua peteĩ tercio kuimbaʼépe. 16 Umi kavaju arigua ehérsito 200.000, ha ahendu mboýpa oĩ. 17 Ha péicha ahecha pe visiónpe umi kavaju, ha umi oguapýva hiʼári, oguerekóva pecho tata, jacinto ha azufre, ha umi kavaju akã ojogua león akãme. ha ijurúgui osẽ tata ha tatatĩ ha azufre. 18 Ko'ã mbohapy rupi ojuka peteĩ tercio kuimba'e, tata, tatatĩ ha azufre osẽva ijurúgui. 19 Ipu'aka oĩ ijuru ha iku'ápe, ikuã ojoguágui mbóipe, iñakã, ha hendivekuéra ojapo vai. 20 Ha umi kuimbaʼe hembýva ndojukaivaʼekue koʼã mbaʼasy vai rupi noñearrepentíri gueteri ipo rembiapokuegui, ani hag̃ua omombaʼeguasu aña, ha
MOAKÃHA 8 rehegua 1 Ha oipe'a rire pe séllo sieteha, okirirĩ yvágape media hora rupi. 2 Ha ahecha umi siete ángel oñemboʼýva Tupã renondépe; ha oñeme'ẽ chupekuéra 7 trompéta. 3 Upéi ou ótro ánhel ha oñemboʼy pe altárpe, oreko peteĩ insiénso de óro. ha oñemeʼẽ chupe heta insiénso, haʼe oikuaveʼẽ hag̃ua opa imarangatúva ñemboʼe ndive pe altar de óro oĩva pe tróno renondépe. 4 Pe insiénso tatatĩ oúva umi imarangatúva ñemboʼe ndive, ojupi Ñandejára renondépe pe ánhel pógui. 5 Upéi pe ánhel ojagarra pe insiénso, omyenyhẽ tatágui pe altárpe, ha oity yvýpe. 6 Ha umi siete ánhel oguerekóva umi siete trompéta oñembosakoʼi ombopu hag̃ua. 7 Pe ánhel peteĩha ombopu, ha hapykuéri ou amandáu ha tata oñembojehe'áva tuguy ndive, ha oñemombo yvýpe, ha peteĩ tercio yvyramáta okaipa ha opa kapi'i hovy. 8 Pe ángel mokõiha ombopu, ha peteĩ montáña tuichávaicha hendýva tatápe oñemombo yguasúpe. 9 Ha peteĩ tercio pehẽngue umi tekove oĩva yguasúpe ha oguerekóva tekove, omano; ha mbohapyha pehẽngue umi várkogui oñehundi. 10 Ha pe mbohapyha ángel ombopu, ha hoʼa peteĩ mbyja guasu yvágagui, hendýva peteĩ lámparaicha, ha hoʼa peteĩ tercio párte ysyry ha y ykua ári; 11 Pe mbyja héra Ajenjo, ha peteĩ tercio ygui oiko ajenjo. ha heta kuimbaʼe omano pe ygui, oñembohorýgui. 12 Ha pe irundyha ángel ombopu, ha peteĩ tercera parte kuarahy, ha peteĩ tercio parte jasy ha tercera parte mbyjakuéragui. upéicha iñypytũvo mbohapyha pehẽngue,
170
Apocalipsis
taʼanga óro, pláta, vrónse, ita ha yvyrágui: upéva ni ndaikatúi ohecha, ni ohendu ha ndoguata. 21 Ni noñearrepentíri hikuái ojuka haguére, ni paje ojapóvagui, ni hekovaígui, ni mondakuéragui. MOAKÃHA 10 rehegua 1 Ha ahecha ótro ánhel ipoderósova oguejy yvágagui, oñemonde arai reheve, ha iñakã ári peteĩ arco iris, hova kuarahyicha, ha ipy tatakuaicha. 2 Oguereko ipópe peteĩ kuatiahaipyre michĩmi ojepe'áva, ha omoĩ ipy akatúa yguasu ári ha ipy asu yvýpe. 3 Ha osapukái hatã, peteĩ león okororõháicha. 4 Ha umi siete arasunu ohenduka rire iñe'ẽ, ahai potaitéma, ha ahendu peteĩ ñe'ẽ yvágagui he'íva chéve: “Esella umi mba'e umi siete arasunu he'iva'ekue ha ani ehai”. 5 Ha pe ánhel ahechavaʼekue oñemboʼy yguasu ha yvy ári, ohupi ipo yvága gotyo. 6 Ha ohura pe oikovévare tapiaite ha tapiaite peve, omoheñóiva yvága, ha umi mbaʼe oĩva ipype, ha yvy, ha umi mbaʼe oĩva ipype, ha yguasu, ha umi mbaʼe oĩva ipype, oĩtaha ára ndaha’evéima: 7 Ha katu pe séptimo ángel ñe’ẽ ára, oñepyrũ vove ombopu, Tupã misterio oñemohu’ãta, ha’e omombe’u haguéicha hembiguái profétakuérape. 8 Ha pe ñeʼẽ ahendúva yvágagui oñeʼẽ jey chéve, ha heʼi: “Tereho ejagarra pe kuatiañeʼẽ michĩva ojepeʼáva pe ángel oñemboʼýva pe yguasu ha yvy ári.” 9 Ha aha pe ánhel rendápe ha haʼe chupe: “Emeʼẽ chéve pe lívro michĩmi”. Ha he'i chéve: Ejagarra ha e'upa. ha nde rye hykúta, ha katu nde jurúpe he'ẽta eíraicha. 10 Aipeʼa pe ángel pógui pe lívro michĩ ha haʼupa. ha che jurúpe he'ẽ eíraicha, ha ha'u riremínte, che rye hyakuã. 11 Ha'e he'i chéve: “Reprofetisa jeyva'erã heta tetã, tetã, ñe'ẽ ha mburuvicha guasu renondépe. MOAKÃHA 11 rehegua
9 Ha haʼekuéra tavayguakuéra, ñemoñare ha ñeʼẽ ha tetãnguéra ohecháta hetekuéra mbohapy ára ha mbyte, ha ndohejamoʼãi oñemoĩ hetekuekuéra sepultúrape. 10 Ha umi oikóva ko yvy ape ári ovyʼáta hesekuéra, ha ovyʼáta, ha ombohasáta jopói ojupe; ko'ã mokõi maranduhára ombohasa asy haguére umi oikóvape ko yvy ape ári. 11 Ha mbohapy ára ha mbyte rire oike ipypekuéra pe Espíritu tekove rehegua Tupãgui, ha oñemboʼy hikuái ipy ári; ha tuicha kyhyje hoʼa umi ohecháva chupekuéra. 12 Ohendu hikuái peteĩ ñe'ẽ hatã yvágagui he'íva chupekuéra: Pejupi ko'ápe. Ha ojupi hikuái yvágape peteĩ arai ári; ha iñenemigokuéra ohecha chupekuéra. 13 Upe aravópe oiko peteĩ yvyryrýi tuicháva, ha ho'a peteĩ diez parte pe távagui, ha pe yvyryrýipe ojuka siete mil kuimba'e. 14 Ohasáma pe mokõiha ñembyasy; ha, péina ápe, pe mbohapyha ñembyasy pyaʼe ou. 15 Ha pe ángel sieteha ombopu; ha oñehendu tuicha yvágape, heʼíva: Ko yvóra rréinogui oiko ñande Ruvicha ha iCristo rréino; ha haʼe oisãmbyhýta opa ára g̃uarã. 16 Umi veinte anciano oguapýva Tupã renondépe oguapyhápe, oñesũ hova ári ha oadora Tupãme. 17 He'i: “Ñandejára Tupã Ipu'akapáva, rome'ẽ ndéve aguyje, nde reimeva'ekue, opytáva ha oútava. rejagarrágui ne pokatu guasu, ha rerreina. 18 Ha umi tetã ipochy, ha og̃uahẽma ne pochy, ha omanóva ára, ojehusga hag̃ua chupekuéra, ha remeʼẽ hag̃ua jopói ne rembiguái proféta, imarangatúvape, ha umi okyhyjéva nde rérape. michĩ ha tuicha; ha ohundi vaʼerã umi ohundívape ko yvy. 19 Tupã tupao ojeabri yvágape, ha itupaópe ojehecha pe árka testamento rehegua. MOAKÃHA 12 rehegua 1 Ha ojekuaa yvágape peteĩ tuicha hechapyrãva; peteĩ kuña oñemonde kuarahy, jasy ipy guýpe ha iñakã ári peteĩ koróna 12 mbyja reheve. 2 Ha imembykuña ha osapukái, imemby ha hasy imemby haguã. 3 Ha ojekuaa ambue mbaʼe hechapyrãva yvágape; ha péina ápe peteĩ dragón pytã guasu, oguerekóva siete akã ha diez hatĩ, ha siete koróna iñakã ári. 4 Ha ikuã oipe'a mbohapyha pehẽngue yvága mbyjakuéragui ha omombo yvýpe, ha pe dragón oñembo'y pe kuña imembypotaitéva renondépe, ho'u haguã imemby onase riremínte. 5 Upéi imemby peteĩ mitã kuimba'e, oisãmbyhýtava opa tetãme peteĩ yvyra iérroguigua reheve, ha imemby ojegueraha Tupãme ha itrónope. 6 Ha pe kuña okañy pe desiértope, oĩháme peteĩ lugár Ñandejára oprepara vaʼekue chupe, omongaru hag̃ua chupe upépe mil doscientos sesenta día. 7 Yvágape oiko ñorairõ: Miguel ha hiʼanhelkuéra oñorairõ pe dragón ndive; ha pe dragón oñorairõ ha hiʼanhelkuéra ndive, 8 Ha ndopuʼakái; ni ndojejuhuvéima hendakuéra yvágape. 9 Ha pe dragón tuichaitéva oñemosẽ, pe mbói tuja, hérava Aña ha Satanás, ombotavýva ko yvy ape ári.
1 Upéi oñeme'ẽ chéve peteĩ yvyra ra'ỹi ojoguáva vastónpe, ha pe ánhel oñembo'y ha he'i: “Epu'ã ha emedi Tupã tupao, altar ha umi omomba'eguasúva ipype”. 2 Pe korapy oĩva témplo okaháre katu peheja okápe, ha ani pemedi; Oñeme'ẽgui umi tetã ambueguápe, ha opyrũta hikuái táva marangatúre cuarenta y dos mese pukukue. 3 Ha ameʼẽta puʼaka che mokõi testígope, ha haʼekuéra oprofetisáta mil doscientos sesenta día, ijao vosa reheve. 4 Koʼãva hína umi mokõi olivo máta ha umi mokõi kandelero oñemboʼýva Ñandejára ko yvy ape ári. 5 Oĩramo ojaposéva chupekuéra mbaʼeve ivaíva, osẽ ijurúgui tata ha ohundíva iñenemigokuérape. 6 Koʼãva oreko puʼaka omboty hag̃ua yvága, ani hag̃ua oky umi profesía omombeʼu jave, ha oreko puʼaka umi y ári ojapo hag̃ua tuguy, ha ojuka hag̃ua ko yvy opa mbaʼe vai, oipotaháicha. 7 Ha ojapopa vove hikuái itestimonio, pe mymba ojupíva pe yvykua ijyvykuʼỹvagui oñorairõta hesekuéra, ha ipuʼakáta hesekuéra ha ojukáta chupekuéra. 8 Hetekue omanóta pe táva guasu rapére, espiritualmente oñembohérava Sodoma ha Egipto, ha'e avei ñande Ruvicha ojejuka haguépe kurusúre.
171
Apocalipsis
10 Ahendu peteĩ ñe'ẽ hatã he'íva yvágape: “Ko'ágã oúma pe salvación, mbarete, ha ñande Tupã Rréino ha iCristo pu'aka ha pyhare. 11 Ha ipuʼaka hikuái hese pe Cordero ruguy rupive, ha itestimonio ñeʼẽ rupive; ha ndohayhúi hikuái hekove omano meve. 12 Upévare, pevyʼa, peẽ yvága ha peiko vaʼekue ipype. ¡Aichejáranga umi oikóva ko yvy ha yguasúpe! pe aña oguejy niko pende rendápe, ipochyeterei, oikuaágui mbykymi oguerekoha. 13 Ha pe dragón ohechávo oñemomboha chupe yvýpe, opersegi pe kuña imembyvaʼekuépe pe mitãkuimbaʼépe. 14 Ha pe kuñáme oñemeʼẽ mokõi pepo peteĩ ágila tuichávagui, ikatu hag̃uáicha oveve pe desiértope, hendaguépe, oñemongaruhápe chupe peteĩ tiémpo, heta tiémpo ha media tiémpo, pe mbói rovagui. 15 Ha pe mbói omosẽ ijurúgui y peteĩ dilúvioicha pe kuñá rapykuéri, ikatu hag̃uáicha ogueraha chupe pe dilúviogui. 16 Ha pe yvy oipytyvõ pe kuñáme, ha pe yvy oipeʼa ijuru ha omokõ pe dilúvio pe dragón omombovaʼekue ijurúgui. 17 Ha pe dragón ipochy pe kuña ndive, ha oho oñorairõ iñemoñare rembyre ndive, oñangarekóva Tupã rembiapoukapykuérare, ha oguerekóva Jesucristo testimonio.
renondépe rupive; he'ívo umi oikóvape ko yvy ape ári ojapo haguã ra'ãnga mymba ñarõ kyse puku reheve ha oikovévape. 15 Ha haʼe oguereko puʼaka omoingove hag̃ua pe mymba raʼanga, pe mymba raʼanga oñeʼẽ hag̃ua, ha ojapo hag̃ua ojejuka hag̃ua opavave nomombaʼeguasúiva pe mymba raʼanga. 16 Ha haʼe omoĩ peteĩ márka ipo akatúape térã isyváre opavavépe, tahaʼe michĩva, tuicháva, ipirapire hetáva ha imboriahúva, isãsóva ha tembiguáipe. 17 Ha ani hag̃ua avave ojogua térã ovende, ndahaʼéiramo pe orekóva pe márka, térã pe mymba ñarõ réra, térã pe número de héra. 18 Koʼápe oĩ arandu. Pe iñaranduetéva toipapa pe mymba ñarõ, ha'e hína peteĩ kuimba'e papapy. ha ipapapy ha'e Seiscientos sesenta y seis. MOAKÃHA 14 rehegua
MOAKÃHA 13 rehegua 1 Ha añembo'y yguasu yvyku'i ári, ha ahecha peteĩ mymba opu'ãva yguasúgui, oguerekóva siete iñakã ha diez hatĩ, ha hatĩ ári diez koróna, ha iñakã ári oñembohéra ñe'ẽ vai. 2 Pe mymba ahechavaʼekue ojogua peteĩ leopardope, ha ipy ojogua peteĩ óso pype, ha ijuru ojogua peteĩ león jurúpe. 3 Ha ahecha peteĩ iñakã ojekutuháicha omano meve; ha kuera pe herida oporojukáva. 4 Ha'e kuéra omomba'e guasu pe dragón ome'ẽva pu'aka pe mymba ñarõme, ha omomba'eguasu hikuái pe mymba ñarõme ha he'i: “¿Máva piko pe mymba ñarõicha?”. mávapa ikatu oñorairõ hendive? 5 Ha oñemeʼẽ chupe peteĩ juru oñeʼẽva tuicha mbaʼe ha ñeʼẽ vai; ha oñemeʼẽ chupe puʼaka osegi hag̃ua cuarenta y dos mése. 6 Haʼe oipeʼa ijuru otahẽvo Ñandejárare, ojahéi hag̃ua héra, tavernákulo ha umi oikóvape yvágape. 7 Oñeme'ẽ chupe oñorairõ haguã imarangatúva ndive ha ipu'aka haguã hesekuéra. 8 Ha opa oikóva ko yvy ape ári omombaʼeguasúta chupe, héra ndojehaíri pe Cordero ojejukavaʼekue rekove kuatiañeʼẽme ko yvy oñepyrũ guive. 9 Oĩramo ijapysa, tohendu. 10 Pe ogueraháva prisionéroramo, ohóta prisionéroramo, pe oporojukáva kyse puku reheve ojejuka vaʼerã kyse puku reheve. Ko’ápe oĩ umi imarangatúva paciencia ha jerovia. 11 Ha ahecha ambue mymba opuʼãva yvýgui; ha oguereko mokõi hatĩ ovecha ra'ýicha, ha oñe'ẽ dragón-icha. 12 Ha haʼe oipuru opa puʼaka orekóva pe mymba peteĩha henondépe, ha ojapo pe yvy ha umi oikóva ipype omombaʼeguasu hag̃ua pe mymba ypykue, okuera vaʼekue ijerída oporojukáva. 13 Ha'e ojapo tuicha mba'e hechapyrãva, ha omboguejy tata yvágagui yvy ape ári yvyporakuéra renondépe. 14 Ha ombotavy umi oikóvape ko yvy ape ári umi milagro haʼe oguerekovaʼekue puʼaka ojapo hag̃ua pe mymba resa
172
1 Ha amaña, ha, péina ápe, peteĩ Ovecha Raʼy oñemboʼy pe yvyty Sión ári, ha hendive cien cuarenta y cuatro mil, isyvápe ojehai Itúva réra. 2 Ahendu peteĩ ñe'ẽ yvágagui, heta y ñe'ẽicha, ha arasunu hatãicha. 3 Ha opurahéi hikuái peteĩ purahéi pyahúicha pe tróno renondépe, umi cuatro mymba ha umi anciano renondépe, ha avave ndaikatúi oaprende upe purahéi ndahaʼéirõ umi cien cuarenta y cuatro mil, ojerredimi vaʼekue ko yvy ape árigui. 4 Koʼãva haʼe umi noñemongyʼái vaʼekue kuñanguéra ndive; haʼekuéra niko kuñataĩ. Koʼãva hína umi osegíva pe Ovecha Raʼy ohohápe. Ko'ãva ojerredimi yvypóra apytégui, ha'égui yva tenondegua Tupã ha Cordero-pe guarã. 5 Ijurúpe ndojejuhúi mba'eveichagua ñembotavy, ha'ekuéra ndoikóigui mba'e vai Tupã guapyha renondépe. 6 Ha ahecha ótro ángel oveve yvága mbytépe, oguerekóva pe marandu porã opaveʼỹva omombeʼu hag̃ua umi oikóvape ko yvy ape ári, ha opa tetãme, ipehẽngue, iñeʼẽme, ha tavayguakuérape. 7 Hatã he'i: —Pekyhyje Tupãgui ha pemomba'e guasu chupe. og̃uahẽma pe ára ha'e ohusga haguã, ha pemomba'eguasu pe yvága, yvy, yguasu ha y ykua ojapova'ekuépe. 8 Upéi oho hapykuéri ótro ánhel ha heʼi: “Babilonia hoʼa, hoʼáma, pe siuda tuichaitéva, omboyʼu haguére opa tetãme pe víno pochy oguerúva hekovai”. 9 Pe tercer ánhel oho hapykuéri ha heʼi hatã: “Oĩramo omombaʼeguasúva pe mymba ñarõ ha haʼanga, ha orresivíramo isyváre térã ipópe imárka. 10 Upeva hoy'úta pe víno Tupã pochy rehegua, oñeñohẽva oñembojehe'a'ỹre pe kópa ipochy rehegua; ha ojehasa asy chupe tata ha azufre reheve umi ángel marangatu renondépe ha Cordero renondépe. 11 Ha pe tatatĩ ojehasa asy hikuái ojupi ohóvo opa ára g̃uarã, ha ndopytuʼúi hikuái ára ni pyhare, umi omombaʼeguasúva pe mymba ñarõ ha haʼanga, ha oimeraẽva orresivíva héra. 12 Ko'ápe oĩ umi imarangatúva ipasiénsia, ko'ápe oĩ umi omoañetéva Ñandejára rembiapoukapy ha Jesús jerovia. 13 Ha ahendu peteĩ ñeʼẽ yvágagui heʼíva chéve: Ehai: Ovyʼa umi omanóva omanóva Ñandejárape koʼág̃a guive:
Apocalipsis
Heẽ, heʼi pe Espíritu, opytuʼu hag̃ua hikuái hembiapokuéragui; ha hembiapokuéra osegi chupekuéra. 14 Ha amaña, ha péina ápe peteĩ arai morotĩ, ha pe arai ári oguapy peteĩ Yvypóra Raʼýpeguáicha, iñakã ári peteĩ koróna de óro ha ipópe peteĩ hoz haimbe asýva. 15 Upéi osẽ ótro ánhel pe témplogui ha osapukái hatã pe oguapývape pe arai ári: “Emoinge nde jyva ha emonoʼõ. Hi'ajupámagui pe ñemono'õ yvy ape ári. 16 Pe arai ári oguapýva oity yvýpe ijyvykuʼi. ha pe yvy oñemonoʼõ. 17 Upéi osẽ ótro ánhel pe témplo oĩvagui yvágape, haʼe oreko avei peteĩ ládo haimbe asýva. 18 Upe rire osẽ pe altárgui ótro ánhel, orekóva puʼaka tata ári. ha osapukái hatã pe oguerekóvape pe yvyra haimbe asývape, ha he'i: “Emoinge nde jyva haimbe asýva ha embyaty parral ra'ỹi yvy ape ári. Iparralkuéra hi'ajupaitégui. 19 Ha pe ánhel omoinge ijyvykuʼi yvýpe, ha ombyaty pe parralty oĩva yvy ape ári, ha omombo pe víno ryru guasúpe Ñandejára pochy. 20 Pe víno ryru opyrũ pe siuda okaháre, ha tuguy osẽ pe víno ryrugui, umi kavaju freno peve, mil seiscientos estadio pukukue.
1 Ha ahecha ambue techaukaha yvágape, tuicha ha hechapyrãva, siete ángel oguerekóva umi siete mbaʼasy paha; ipypekuéra henyhẽgui Tupã pochy. 2 Ha ahecha peteĩ yguasu vidrio-icha oñembojehe'áva tata ndive, ha umi ohupytyva'ekue ipu'akava'ekue mymba ñarõ, ha'anga, ha imarka ha héra número rehe, oñembo'y yguasu vidrio ári , oguerekóva Tupã arpa. 3 Ha opurahéi hikuái Tupã rembiguái Moisés purahéi ha Ovecha Ra'y purahéi, he'ívo: Tuicha ha hechapyrãva ne rembiapo, Ñandejára Tupã Ipu'akapáva. hekojoja ha añete nde rape, nde Marangatukuéra Ruvicha guasu. 4 Máva piko ndokyhyjéi ndehegui, Ñandejára, ha nomombaʼeguasúi nde réra? nde añoite niko imarangatu, opa tetãnguéra oútagui ha omomba'eguasúta ne renondépe; nde huísio-kuéra ojekuaaukágui. 5 Upe rire amaña, ha ahecha ojeabri pe tavernáculo oĩva yvágape. 6 Umi 7 ánhel osẽ pe témplogui, oreko umi 7 mbaʼe vai, omonde líno potĩ ha morotĩva, ha ijyva ojejokua cinturón de óro reheve. 7 Ha peteĩ umi irundy mymba apytégui omeʼẽ umi siete ánhelpe siete mbaʼyru de óro henyhẽva Ñandejára pochygui, oikovéva opa ára g̃uarã. 8 Ha pe témplo henyhẽ tatatĩgui oúva Tupã gloriagui, ha ipuʼakagui; ha avave ndaikatúi oike témplope, oñekumpli peve umi siete mbaʼe vai ogueraháva umi siete ángel.
3 Pe ángel mokõiha oñohẽ imbaʼyru yguasúpe. ha oiko chugui peteĩ omanóva ruguyicha, ha opavave oikovéva omano yguasúpe. 4 Ha pe tercer ánhel oñohẽ imbaʼyru umi ysyry ha y ykua ári; ha oiko chuguikuéra tuguy. 5 Ahendu pe y remimbou he'ívo: “Nde niko hekojojáva, Ñandejára, reimeva'ekue, reimeva'ekue ha reimeva'ekue, rehusga haguére péicha.” 6 Haʼekuéra oñohẽgui imarangatúva ha profetakuéra ruguy, ha nde remeʼẽ chupekuéra tuguy hoyʼu hag̃ua; haʼekuéra omeresegui. 7 Ha ahendu ótro osẽva altar-gui heʼíva: “Upéicharõ jepe, Ñandejára Ipuʼakapáva, añete ha hekojoja umi ne huísio”. 8 Ha pe irundyha ánhel oñohẽ imbaʼyru kuarahy ári. ha oñemeʼẽ chupe puʼaka ohapy hag̃ua tatápe yvypórape. 9 Ha yvyporakuéra ojehapy hakuetereígui, ha ojahéi Tupã réra, oguerekóva puʼaka koʼã mbaʼe vai apohare, ha noñearrepentíri hikuái omombaʼeguasu hag̃ua chupe. 10 Ha pe quinto ánhel oñohẽ imbaʼyru pe mymba ñarõ apyka ári. ha irréino henyhẽ pytũmbýgui; ha oisu'u hikuái iñe'ẽ hasýgui, 11 Ha ojahéi Tupã yvágapeguápe hasy ha hasy rupi, ha noñearrepentíri hembiapokuéragui. 12 Pe sexto ánhel oñohẽ imbaʼyru pe ysyry guasu Éufrates ári. ha pe y ipiru, oñembosakoʼi hag̃ua umi rréi kuarahyresẽgua rape. 13 Ha ahecha mbohapy espíritu kyʼa ojoguáva sapo-pe osẽha pe dragón jurúgui, pe mymba ñarõ jurúgui ha pe proféta japu jurúgui. 14 Haʼekuéra haʼégui aña espíritu, ojapóva milagro, ohóva umi rréi yvýpe ha opa yvórapeguápe, ombyaty hag̃ua chupekuéra upe tupã Ipuʼakapáva ára guasu ñorairõme. 15 Péina ápe, aju mondahaicha. Ovy'a pe oñangarekóva ha oñangarekóva ijao rehe, ani haguã oguata opívo ha ohecha hikuái iñemotĩ. 16 Upéi ombyaty chupekuéra peteĩ lugár hebréope hérava Armagedón. 17 Ha pe séptimo ánhel oñohẽ yvágare imbaʼyru. ha oñehendu peteĩ ñe'ẽ hatã yvága tupãogui, pe trónogui, he'íva: “Ojejapóma”. 18 Ha oĩ ñeʼẽ, ha arasunu, ha aratiri; ha oiko peteĩ yvyryrýi tuicháva, ndahaʼéi vaʼekue yvypóra oĩ guive ko yvy ape ári, peteĩ yvyryrýi ipuʼakapáva, ha tuichaitereíva. 19 Pe táva guasu oñemboja'o mbohapy hendápe, ha umi tetã tetãnguéra táva ho'a, ha Babilonia guasu imandu'a Tupã renondépe ome'ẽ haguã chupe kópa víno pochy pochy rehegua. 20 Ha opa ísla okañy, ha ndojejuhúi umi montáña. 21 Yvágagui ho'a yvyporakuéra ári peteĩ amandáu tuicháva, káda ita ipukúva peteĩ talento rupi. tuichaitereígui pe mbaʼasy vai.
MOAKÃHA 16 rehegua
MOAKÃHA 17 rehegua
1 Ahendu peteĩ ñe'ẽ hatã osẽva témplogui he'íva umi siete ánhelpe: —Tapeho ha peñohẽ ko yvy ape ári umi mba'yru Tupã pochy rehegua. 2 Ha pe peteĩha oho ha oñohẽ imbaʼyru yvýpe; ha hoʼa peteĩ mbaʼasy tyapu ha ivaietereíva umi kuimbaʼe orekóvare pe mymba ñarõ márka, ha umi omombaʼeguasúva hiʼanga ári.
1 Upérõ ou peteĩ umi 7 ánhel oguerekóva umi 7 mbaʼyru, ha oñeʼẽ chéve: “Eju koʼápe. Ahechaukáta ndéve pe kuña rekovai guasu oguapýva heta y ári. 2 Umi rréi ko yvy arigua ojapo hekovai hendive, ha umi oikóva ko yvy ape ári okaʼu pe víno hekovaígui. 3 Upémarõ haʼe chegueraha espíritu rupive pe desiértope, ha ahecha peteĩ kuña oguapýva peteĩ mymba pytãva ári,
MOAKÃHA 15 rehegua
173
Apocalipsis
henyhẽva héragui oñeʼẽ vai vaʼekuégui, ha 7 iñakã ha 10 hatĩ. 4 Pe kuña oñemonde pytã ha pytã, ha oñemonde óro, ita porã ha pérla reheve, ipópe peteĩ kópa de óro henyhẽva umi mbaʼe oporombojeguarúvagui ha hekovaigui. 5 Isyváre ojehai peteĩ téra: “ÑEMBOSARÁI, BABILÓN TUICHAVÉVA, ÑEMBOSARÁI HA ÑE’ẼTEKUAA SY. 6 Ha ahecha pe kuña oka'úva umi imarangatúva ruguy ha Jesús mártir ruguy reheve. 7 Pe ánhel heʼi chéve: “Mbaʼére piko reñesorprende? Amombe'úta ndéve pe kuña ha mymba ogueraháva chupe, 7 iñakã ha 10 hatĩva. 8 Pe mymba rehecháva oĩ vaʼekue, ha ndaipóri; ha ojupíta pe yvykua ijyvyku’ỹvagui, ha ohóta ñehundi gotyo, ha umi oikóva ko yvy ape ári oñemondýita, héra ndojehaíriva’ekue tekove kuatiañe’ẽme ko yvy oñepyrũ guive, ohechávo pe mymba oikova’ekue, ha ndaha’éi, ha upéicharõ jepe oĩ. 9 Ha péina ápe pe apytuʼũ oguerekóva arandu. Umi 7 akã ha'e 7 yvyty, kuña oguapy hi'ári. 10 Oĩ siete rréi: cinco hoʼa, peteĩ oĩ, ha pe ótro neʼĩra gueteri ou. ha og̃uahẽvo, osegivaʼerã peteĩ lugár mbykymi. 11 Ha pe mymba oĩ vaʼekue ha ndaiporivéimava, haʼe hína pe octavo, ha oĩ umi siete apytégui, ha ohóta ñehundípe. 12 Ha umi hatĩ rehecháva haʼe umi rréi, ndohupytýiva gueteri rréino; ha katu pehupyty pu’aka rréi ramo peteĩ aravo’i pe mymba ñarõ ndive. 13 Koʼãva oreko peteĩ apytuʼũ, ha omeʼẽta ipuʼaka ha imbarete pe mymba ñarõme. 14 Ko'ãva oñorairõta pe Cordero ndive, ha pe Cordero ipu'akáta hesekuéra, ha'égui karaikuéra Jára ha mburuvicha guasu ruvicha guasu. 15 Ha he'i chéve: “Umi y rehechava'ekue, oguapyhápe pe kuña rekovai, ha'e tetãnguéra, aty guasu, tetãnguéra ha ñe'ẽ. 16 Ha umi hatĩ rehecha vaʼekue pe mymba ñarõ ári, koʼãva ndaijaʼéi pe kuña rekovaíre, ha ojapóta chupe nandi ha opíta, hoʼúta hoʼo ha ohapyta chupe tatápe. 17 Tupã omoĩgui ikorasõme okumpli hag̃ua hembipota, ha peteĩ ñeʼẽme, ha omeʼẽ hag̃ua irréino pe mymba ñarõme, oñekumpli peve Tupã ñeʼẽ. 18 Ha pe kuña rehecháva hína upe táva guasu, oisãmbyhýva mburuvicha guasu yvy ape ári.
ikorasõme: “Che aguapy rréina ramo, ndaha'éi viuda, ha ndahechamo'ãi ñembyasy”. 8 Upévare peteĩ árape oúta chupe ijehasa asy, ñemano, ñembyasy, ha ñembyahýi; Ha ohapýta tatápe, imbarete niko Tupã Ñandejára ohusgáva chupe. 9 Ha umi rréi ko yvy ape ári hekovai ha oiko vaʼekue hendive, ojaheʼóta hese ha ojaheʼóta hese, ohechávo tatatĩ okáiva. 10 Oñembo'y mombyry okyhyjégui ojehasa asy haguére chupe, ha he'i: “¡Ay, pe táva guasu Babilonia, upe táva ipu'akapáva! Peteĩ aravópe oútagui ne huísio. 11 Ha umi ñemuhára yvy arigua hasẽ ha oñembyasýta hese; Avave ndojoguavéimagui imba'erepy. 12 Umi mbaʼerepy óro, pláta, ita hepyetereíva, pérla, líno iporãva, púrpura, séda, pytã, ha opa nde yvyra, ha opaichagua tembiporu marfilgui, ha opaichagua tembiporu yvyra hepyetévagui , ha vrónse, iérro ha mármolgui, 13 Avei canela, hyakuã asýva, mba'e ryakuã porã, insiénso, víno, aséite, ha arína porã, trígo, mymba, ovecha, kavaju, kárro, tembiguái, ha yvypóra ánga. 14 Ha umi yva ne ánga oipotaitereíva ojei ndehegui, ha opa mbaʼe heʼẽ ha iporãva ojei ndehegui, ha nderejuhumoʼãvéima mbaʼeveichavérõ. 15 Umi ñemuhára ko'ã mba'e rehegua, ha'e ombopirapire heta vaekue, oñembo'ýta mombyry okyhyjégui ojehasa asy haguére chupe, hasẽ ha ojahe'o. 16 Ha he'i: “Ai, ai, upe táva guasu, oñemondeva'ekue líno, púrpura, pytã, ha oñembojegua óro, ita hepyetereíva ha pérla reheve! 17 Pórke peteĩ órape opa umi mbaʼe heta rrikésa. Opa umi várko ruvicha, ha opavave várko pegua, umi marinero ha umi omba'apóva yguasúpe, oñembo'y mombyry. 18 Ha osapukái hikuái ohechávo tatatĩ hendyha, ha he'i: “Mba'e távaicha piko ko táva guasúpe?”. 19 Haʼekuéra omombo yvytimbo iñakã ári, ha osapukái, hasẽ ha ojaheʼo, heʼívo: “¡Ay, ai, upe táva guasu, oñembopirapire heta haguépe opa umi várko oĩva yguasúpe hepyeterei rupi!”. Pórke peteĩ órape ojeheja rei chupe. 20 Pevyʼa hese, peẽ yvága, ha peẽ apóstol ha proféta imarangatúva; Tupã niko penevenga hese. 21 Peteĩ ánhel ipoderósova ohupi peteĩ ita ojoguáva peteĩ ita guasu molino-pe ha oity yguasúpe ha heʼi: “Péicha ojeitypaitéta pe siuda guasu Babilonia, ha ndojejuhumoʼãvéima mbaʼeveichavérõ”. 22 Ha noñehendumoʼãvéima nderehe mbaʼeveichavérõ umi árpa ombopúva, músiko, ipire ha trompeta ombopúva ñeʼẽ; ha ni peteĩ artesano, tahaʼe haʼéva artesano, ndojejuhumoʼãvéima ndepype; ha peteĩ ita molino ryapu noñehendumoʼãvéima mbaʼeveichavérõ ndepype; 23 Ha peteĩ mbaʼe resape ndohesapemoʼãvéima mbaʼeveichavérõ ndepype; ha nóvio ha nóvia ñe'ẽ noñehendumo'ãvéima nderehe, ne ñemuhára ha'égui kuimba'e guasu yvy ape ári. Ne paje rupi oñembotavy opa tetãnguéra. 24 Ha ipype ojejuhu proféta, imarangatúva ruguy, ha opa ojejukavaʼekue yvy ape ári.
MOAKÃHA 18 rehegua 1 Ha koʼã mbaʼe rire ahecha ambue ángel oguejyha yvágagui, oguerekóva tuicha puʼaka; ha pe yvy omimbipa igloria reheve. 2 Ha osapukái hatã ha he'i: “Babilonia guasu ho'a, ho'a, ha oiko chugui aña kuéra rekoha, opa espíritu ky'a ojokóva, ha peteĩ jaula opa guyra iky'áva ha ndaija'éiva rendápe”. 3 Opa tetã hoyʼúgui pe víno ipochývagui hekovai, ha umi rréi ko yvy arigua ojapo hekovai, ha umi komersiánte ko yvy arigua ipirapire heta heʼẽ porã rupi. 4 Ahendu ótro ñeʼẽ yvágagui heʼíva: “Pesẽ chugui, che retãyguakuéra, ani hag̃ua peipeʼa iñangaipakuéragui, ha ani hag̃ua pehupyty umi mbaʼe vai ijetuʼúvagui”. 5 Iñangaipakuéra og̃uahẽgui yvága peve, ha Tupã imanduʼa hembiapovaikuérare. 6 Pembojopói chupe ha'e penembojopói haguéicha, ha pembojopói mokõi jey hembiapokue rupi. 7 Ha'e niko oñemomba'eguasu ha oiko he'ẽ porã, heta jehasa asy ha ñembyasy peme'ẽ chupe, ha'e he'ígui
MOAKÃHA 19 rehegua 1 Ko'ã mba'e rire ahendu yvágape heta hénte ñe'ẽ hatã he'íva: Aleluia! Ñandejára ñande Járape tojesalva, toñemomba'eguasu, ha toñemomba'e guasu ha pokatu.
174
Apocalipsis
2 Añete ha hekojojágui umi huísio ojapóva, ha'e ohusgágui pe kuña rekovai guasúpe, ombyaíva ko yvy hekovai reheve, ha ovenga hembiguái ruguy ipópe. 3 Ha'e kuéra he'i jey: “Aleluia!” Ha tatatĩ opuʼã opa ára g̃uarã. 4 Umi veinte anciano ha umi cuatro mymba oñesũ ha omombaʼeguasu Ñandejára oguapývape pe trónope ha heʼi: “Amén! Aleluia rehegua. 5 Upe rire osẽ pe trónogui peteĩ ñeʼẽ heʼíva: “Pemombaʼeguasu Ñandejárape, enterove peẽ hembiguái ha pekyhyjéva chugui, michĩ ha tuicháva”. 6 Ahendu ha'ete ku aty guasu ñe'ẽ, y heta y ha arasunu hatãicha, he'íva: “Aleluia, Tupã Ñandejára opa mba'e ipu'akapáva oisãmbyhýgui”. 7 Javy'a ha javy'a ha ñamomba'e chupe, og̃uahẽmagui pe Cordero ñemenda ha hembireko oñembosako'íma. 8 Oñeme'ẽ chupe oñemonde líno ipotĩva, ipotĩ ha morotĩva, pe líno ipotĩva niko hekojoja umi imarangatúvape. 9 Ha hae he'i chéve: Ehai: Ovy'a umi oñehenóiva Cordero ñemendarã. Ha he'i chéve: Ko'ãva hína Tupã ñe'ẽ añetegua. 10 Ha añesũ ipy gotyo amombaʼeguasu hag̃ua chupe. Ha ha'e he'i chéve: “Emañamína ani rejapo, che ha'e ne rapicha rembiguái ha ne ryvy kuéra omombe'úva Jesús rehegua. 11 Ha ahecha yvága ojepeʼa, ha péina ápe peteĩ kavaju morotĩ; ha pe oguapýva hiʼári oñembohéra Ijeroviaha ha Añetegua, ha tekojojápe ohusga ha oñorairõ. 12 Hesa haʼete peteĩ tatarendy, ha iñakã ári oĩ heta koróna; ha oguereko peteĩ téra ojehaíva, avave ndoikuaáiva, haʼe voi. 13 Haʼe omonde peteĩ ao oñembohypýiva tuguýre, ha héra héra Ñandejára Ñeʼẽ. 14 Ha umi ehérsito oĩva yvágape oho hapykuéri kavaju morotĩ ári, ijao líno porã, morotĩ ha ipotĩva. 15 Ha ijurúgui osẽ peteĩ kyse puku haimbe asýva, oinupã hag̃ua tetãnguérape, ha oisãmbyhýta chupekuéra peteĩ vastón de iérro reheve, ha opyrũ pe víno ryru Tupã Ipu'akapáva pochy ha pochy pochy. 16 Ha ijao ha ijyva ári ojehai héra: “Mburuvicha guasu ruvicha guasu ha Ñandejára Jára”. 17 Ha ahecha peteĩ ángel oñemboʼýva kuarahyʼãme; ha osapukái hatã, he'ívo opa guyra oveveva yvága mbytépe: Peju peñembyaty Tupã guasu karurã. 18 Pe'u haguã mburuvicha guasu ro'o, kapitán ro'o, kuimba'e ipu'akapáva ro'o, kavaju ro'o ha umi oguapýva hi'ári ro'o, ha opavave yvypóra ro'o, isãsóva ha tembiguái michĩ ha tuicha. 19 Ha ahecha pe mymba, ha umi rréi yvy arigua ha ijehérsito, oñembyaty oñorairõ hag̃ua pe kavaju ári oguapýva ndive, ha ijehérsito ndive. 20 Ojegueraha pe mymba ñarõ, ha hendive pe proféta japu ojapovaʼekue henondépe milágro, ombotavy umi orresivi vaʼekuépe pe mymba ñarõ márka ha umi omombaʼeguasúvape haʼanga. Ko'ãva mokõivéva oñemombo oikovéva peteĩ lágo tatatĩme hendýva azufre-pe. 21 Umi hembýva ojejuka pe kavaju ári oguapýva kyse puku reheve, pe kyse puku osẽva ijurúgui. MOAKÃHA 20 rehegua 1 Ha ahecha peteĩ ánhel oguejyha yvágagui, oguerekóva ipópe pe yvykua ipypukúva llave ha peteĩ kadéna tuicháva.
175
2 Ha ojoko pe dragón, upe mbói tuja, ha'éva Diablo ha Satanás, ha ojokua chupe mil áño pukukue. 3 Pemombo chupe pe yvykua yvýpe, ha pemboty chupe ha pemoĩ peteĩ séllo ani hag̃ua ombotavy umi tetãme, oñekumpli peve pe mil áño. 4 Ahecha umi tróno, ha oguapy hi'ári, ha oñeme'ẽ chupekuéra huísio, ha ahecha umi oñeñakã'ova'ekue Jesús testimonio rehe ha Tupã ñe'ẽ rehe, ha nomomba'eguasúiva pe mymba ñarõ. ni haʼanga, ni ndohupytýi imarka isyváre, ni ipópe; ha oikove ha orreina hikuái Cristo ndive mil áño. 5 Péro umi omanóva hembýva ndoikovevéima opa peve umi mil áño. Kóva ha’e pe primera resurrección. 6 Ovy'a ha imarangatu pe oguerekóva parte pe jeikove jey peteĩháme, ko'ãichagua ñemano mokõiha ndoguerekói pu'aka, ha'éta hikuái Tupã ha Cristo sacerdote, ha oisãmbyhýta hendive mil áño. 7 Ohasávo pe mil áño, Satanáspe ojepoi vaʼerã kárselgui. 8 Ha osẽta ombotavy hag̃ua umi tetã oĩvape umi cuatro pártepe, Gog ha Magog, ombyaty hag̃ua chupekuéra oñorairõ hag̃ua. 9 Ojupi hikuái yvy ape ári, ha ojere umi imarangatúva kampaménto ha pe táva ohayhuetévare, ha oguejy tata Tupãgui yvágagui ha ho'upa chupekuéra. 10 Ha pe aña ombotavýva chupekuéra oñemombo pe lágo tata ha azufre-pe, oĩháme pe mymba ñarõ ha pe proféta japu, ha ojehasaʼasýta ára ha pyhare opa ára g̃uarã. 11 Ha ahecha peteĩ tróno guasu morotĩva, ha pe oguapýva hiʼári, hovagui okañy yvy ha yvága. ha ndojejuhúi tenda chupekuéra g̃uarã. 12 Ha ahecha umi omanóva, michĩ ha tuicháva, oñemboʼy Tupã renondépe; ha ojepe'a umi kuatiahaipyre, ha ojepe'a ambue kuatiañe'ẽ, ha'éva pe kuatia tekove rehegua, ha ojehusga umi omanóvape umi mba'e ojehaíva umi kuatiañe'ẽme, hembiapokue rupive. 13 Ha pe mar omeʼẽ umi omanóva oĩva ipype; ha pe ñemano ha pe infierno ome'ẽ umi omanóva oĩva ipype, ha opavave ojehusga chupekuéra hembiapoháicha. 14 Ha pe ñemano ha infierno oñemombo pe lágo tatatĩme. Kóva ha’e pe ñemano mokõiha. 15 Ha oimeraẽ ndojejuhúiva ojehaíva pe tekove kuatiañeʼẽme, ojepoi pe lágo tatatýpe. MOAKÃHA 21 rehegua 1 Ha ahecha yvága pyahu ha yvy pyahu, yvága ypykue ha yvy ypykue ohasámagui; ha ndaiporivéima yguasu. 2 Ha che Juan ahecha pe táva marangatu, Jerusalén pyahu, oguejyha Tupãgui yvágagui, oñembosakoʼíva peteĩ nóvia oñembojeguávaicha iménape g̃uarã. 3 Ahendu peteĩ ñe'ẽ hatãva yvágagui he'íva: “Péina ápe, Tupã tavernákulo oĩ yvypóra ndive, ha'e oikóta hendivekuéra, ha'ekuéra ha'éta hetãygua, ha Tupã voi oĩta hendivekuéra ha ha'éta Ijára. 4 Ha Tupã omokãta opa tesay hesakuéragui; ha ndaiporimoʼãvéima ñemano, ni ñembyasy, ni sapukái, ha ndaiporimoʼãvéima mbaʼasy, ohasámagui umi mbaʼe yma guare. 5 Pe oguapýva pe trónope heʼi: “Péina ápe, che ajapo pyahu opa mbaʼe”. Ha'e he'i chéve: Ehai, ko'ã ñe'ẽ añete ha jeroviaha.
Apocalipsis
MOAKÃHA 22 rehegua
6 Ha'e he'i chéve: —Ojejapóma. Che ha’e Alfa ha Omega, iñepyrũ ha ipaha. Che ame'ẽta pe ijy'uhéivape pe y tekove rehegua ykuágui gratis. 7 Pe ipuʼakáva ohupytýta opa mbaʼe; ha che haʼéta Itupã, ha haʼe haʼéta che raʼy. 8 Ha katu umi okyhyjéva, ndogueroviáiva, umi oporombojeguarúva, ha oporojukáva, umi kuña rekovai, paje apoha, ta'anga adoráva, ha opavave ijapúva, oguerekóta iparte pe lágo hendýva tata ha azufre-pe, ha'éva pe ñemano mokõiha. 9 Oguahẽ che rendápe peteĩ umi siete ánhel oguerekóva umi 7 mbaʼyru henyhẽva umi siete mbaʼasy pahagui, ha oñeʼẽ chéve: “Eju koʼápe ahechaukáta ndéve pe nóvia, pe Cordero rembireko”. 10 Upéi haʼe chegueraha espíritupe peteĩ montáña tuicha ha ijyvatévape, ha ohechauka chéve pe siuda guasu, Jerusalén marangatu, yvágagui oguejyha Ñandejáragui. 11 Ha'e oguereko Tupã mimbipa, ha hesape ojogua peteĩ ita ivaliosovévape, peteĩ ita jaspe-icha, hesakã porãva cristal-icha. 12 Oguereko peteĩ murálla tuicha ha ijyvatéva, ha oguereko 12 okẽ, ha umi okẽme 12 ánhel, ha ojehai hese umi 12 Israel ñemoñare réra. 13 Kuarahy resẽ gotyo mbohapy okẽ; nórte gotyo mbohapy okẽ; sur gotyo mbohapy okẽ; ha kuarahyreike gotyo mbohapy okẽ. 14 Pe siuda murálla oreko doce pyenda, ha umívape oĩ umi doce apóstol del Cordero réra. 15 Ha pe oñeʼẽva chendive oreko peteĩ kárro de óro omedi hag̃ua pe siuda, umi okẽ ha pe murálla. 16 Ha pe siuda ningo cuatro cuadrado ha ipukukue ipukúvaicha, ha omedi pe siuda pe ka'avo reheve, 12.000 kilometro. Ipukukue ha ipekue ha ijyvatekue ojoja. 17 Omedi pe murálla, cien métro cuarenta y cuatro métro, peteĩ kuimbaʼe, heʼiséva pe ánhel omediháicha. 18 Pe murálla omopu'ãva jaspe-gui, ha pe táva óro potĩ, vidrio hesakãvaicha. 19 Ha pe siuda murálla pyendakuéra oñembojegua opaichagua ita iporãitereívape. Pe pyenda peteĩha haʼe vaʼekue jaspe; mokõiha, zafiro; mbohapyha, peteĩ calcedonia; irundyha, peteĩ esmeralda; 20 Pe poteĩha, sardonix; pe sexto, sardius; pe sieteha, crisolito; pe octavo, berilo; pe noveno, peteĩ topacio; pe décimo, peteĩ crisópraso; pe onceha, peteĩ jacinto; pe doceha, peteĩ amatista. 21 Ha umi doce okẽ haʼe vaʼekue doce pérla; káda heta okẽ ningo peteĩ pérlagui, ha pe siuda kálle óro potĩ, haʼetévaicha vidrio hesakãva. 22 Ha ndahechái ipype tupao, Tupã Ipu'akapáva ha Cordero ha'égui tupao. 23 Ha pe táva noikotevẽi kuarahy, ni jasy, omimbi haguã ipype, Tupã mimbipa ohesapégui chupe, ha pe Cordero ha'e ohesapéva. 24 Umi tetã ojesalva vaʼekue oikóta pe tesape rupive, ha umi rréi yvy arigua oguerúta ipype iñemombaʼeguasu ha iñemombaʼeguasu. 25 Árape noñembotymo'ãi mba'eveichavérõ umi okẽ, ndaiporimo'ãigui pyhare. 26 Ha oguerúta ipype tetãnguéra ñemombaʼe ha ñemombaʼeguasu. 27 Ha ndoikemo'ãi ipype mba'eve omongy'áva, ni opa mba'e oporombojeguarúva térã ijapúva.
1 Ha ohechauka chéve peteĩ ysyry potĩ y tekovére, hesakã porãva cristal-icha, osẽva Tupã ha Cordero guapyhágui. 2 Pe tape mbytépe ha mokõive ysyry rembe'ýpe oĩ pe yvyramáta tekove rehegua, hi'áva 12 hendáicha, ha hi'a káda mes tetãnguéra. 3 Ha ndaiporimoʼãvéima maldición, ha katu oĩta ipype Tupã ha Ovecha Raʼy apyka; ha hembiguái kuéra oservíta chupe. 4 Ha ohecháta hikuái hova; ha héra oĩta isyváre. 5 Ha ndaiporimoʼãi pyhare upépe; ha noikotevẽi hikuái tesape, ni kuarahy resape; Tupã Ñandejára ome'ẽgui chupekuéra tesape, ha ha'ekuéra oisãmbyhýta opa ára g̃uarã. 6 Ha ha'e he'i chéve: “Ko'ã mba'e he'íva jeroviaha ha añete, ha Ñandejára, maranduhára marangatu Jára omondo hi'ánhel ohechauka haguã hembiguáikuérape umi mba'e ojejapótava pya'e. 7 Péina ápe, aju pyaʼe: ojehovasa pe oñangarekóva ko kuatiañeʼẽ profecía heʼívare. 8 Che Juan ahecha ko'ã mba'e ha ahendu. Ahendu ha ahecha rire, añesũ amomba'e guasu haguã pe ánhel ohechaukava'ekue chéve ko'ã mba'e py renondépe. 9 Upéi he'i chéve: “Ani rejapo, che ha'e ne rapicha rembiguái, ne ryvy proféta ha umi omoañetéva ko kuatiañe'ẽ he'íva. 10 Ha'e he'i chéve: “Ani resella umi mba'e he'íva ko kuatiañe'ẽ profesía-pe. 11 Pe hekojojáva, toĩ hekojojáva gueteri, ha pe iky'áva toñemongy'a gueteri, ha pe hekojojáva toĩ hekojojáva gueteri, ha pe imarangatúva toñemomarangatu gueteri. 12 Ha, péina ápe, aju pyaʼe; ha che jopói oĩ chendive, ameʼẽ hag̃ua peteĩ teĩme hembiapoháicha. 13 Che hína Alfa ha Omega, pe iñepyrũha ha ipaha, pe primero ha ipahaitéva. 14 Ovy'a umi ojapóva hembiapoukapy, oguereko haguã derecho pe yvyramáta tekove rehegua, ha oike haguã okẽ rupi pe távape. 15 Okápe oĩ jagua, paje apoha, hekovai, oporojukáva, ha oadoráva ta'anga, ha opavave ohayhúva ha ijapu. 16 Che Jesús amondo che ángelpe otestifika haguã peẽme ko'ã mba'e tupaópe. Che hína David rapo ha ñemoñare, ha pe mbyja omimbi ha pyharevegua. 17 Ha pe Espíritu ha pe nóvia heʼi: “Eju”. Ha pe ohendúva to’e: “Eju”. Ha tou pe ijy'uhéiva. Ha oipotáva, to'u sãsõme pe y tekove rehegua. 18 Che atestifika opavave ohendúvape ko kuatiañe'ẽ profesía: “Oĩramo ombojoapýva ko'ã mba'e, Tupã ombojoapýta chupe umi mba'e vai ojehaíva ko kuatiañe'ẽme. 19 Ha oĩramo oipeʼáva ko profesía kuatiañeʼẽ ñeʼẽgui, Tupã oipeʼáta iparte pe tekove kuatiañeʼẽgui, ha tavaguasu marangatúgui, ha umi mbaʼe ojehaívagui ko kuatiañeʼẽme. 20 Pe omombe'úva ko'ã mba'e he'i: “ Añetehápe aju pya'e”. Amén. Upéicharõ jepe, eju, Ñandejára Jesús. 21 Ñande Ruvicha Jesucristo imba'eporã opavavépe. Amén.
176