Jefté pe Galaadgua Jue-kuéra rehegua 11 1 Jefté, Galaadgua, peteĩ kuimba'e ipu'akapáva, ha'e peteĩ kuña rekovai ra'y. 2 Galaad rembireko imemby chupe ita'ýra. ha hembireko ra'y kuéra okakuaa, ha omosẽ Jeftépe ha he'i chupe: —Ndereikomo'ãi ore ru rógape. nde niko peteĩ kuña extranhéro raʼy. 3 Upémarõ Jefté okañy iñermanokuéragui ha oiko Tob retãme, ha ombyaty kuimba'e ndovaléiva Jeftépe ha osẽ hendive. 4 Ha ojehu ohasávo ára, ammón ñemoñare oñorairõ Israel ndive. 5 Ammón ñemoñare oñorairõrõ guare Israel ndive, umi ansiáno Galaadgua oho oguenohẽ Jeftépe Tob retãgui. 6 Ha'e kuéra he'i Jeftépe: —Eju ha eiko ore ruvicha ramo, roñorairõ haguã ammón ñemoñare ndive. 7 Jefté he'i Galaad myakãha kuérape: —Ndaha'éi piko peẽ ndacha'éi cherehe ha chemosẽ che ru rógagui? ha mbaʼére piko peju che rendápe koʼág̃a peime jave jepyʼapýpe? 8 Umi anciano Galaadgua he'i Jeftépe: —Upévare rojevy ne rendápe, reho haguã orendive, reñorairõ ammón ñemoñare ndive, ha ore moakã opa Galaadpe oikóva rehe. 9 Jefté he'i Galaad myakãha kuérape: “Pegueru jeýramo che rógape añorairõ haguã ammón ñemoñare ndive, ha Ñandejára omosãsóramo chupekuéra che renondépe, che aikóta piko pene moakã? 10 Umi anciano Galaadgua he'i Jeftépe: “Ñandejára tomombe'u ore apytépe, ndorojapóiramo upéicha nde ere haguéicha”. 11 Upémarõ Jefté oho umi ansiáno Galaadgua ndive, ha umi hénte omoĩ chupe mburuvicha ha kapitán ramo, ha Jefté heʼi opa iñeʼẽ Ñandejára renondépe Mizpépe. 12 Upémarõ Jefté omondo mensahéro ammón rréi rendápe ha heʼi chupe: “Mbaʼe piko rejapo chendive reju che kóntrape reñorairõ hag̃ua che retãme?”. 13 Ammón ruvicha guasu he'i Jefté remimbou kuérape: “Israel oipe'a haguére che retã, osẽrõ guare Egiptogui, Arnón guive Jaboc ha Jordán peve. 14 Jefté omondo jey marandu ammón ñemoñare rendápe. 15 Ha he'i chupe: —Péicha he'i Jefté: Israel ndoipe'ái Moab retã ha Amón ñemoñare. 16 Israel ou jave Egiptogui, oguata pe desiérto rupi mar Rojo peve, ha og̃uahẽ Cadespe.
1
Jefté pe Galaadgua
17 Upémarõ Israel omondo mensahéro rréi de Edom rendápe ha heʼi chupe: “Eheja chéve ahasa nde retã rupi, péro pe rréi de Edom nohendúi upéva”. Upéicha avei omondo hikuái Moab ruvicha guasu rendápe, ha'e katu ndoipotái, Israel opyta Cades-pe. 18 Upéi oho hikuái pe desiértore, ha ojere Edom retã ha Moab retãre, ha og̃uahẽ Moab retã éste gotyo, ha oñemoĩ Arnón rembeʼýre, péro ndoikéi Moab rembeʼýpe, pórke Arnón haʼe hína Moab rembeʼy. 19 Israel omondo maranduhára Hesbón ruvicha guasu Sihón rendápe, amorréo kuéra ruvicha guasu. Israel he'i chupe: —Rohasa nde retã rupi che rendaguépe. 20 Sihón katu ndojeroviapái Israel ohasataha ijyvy rembe'ýre, Sihón katu ombyaty hetãyguakuérape ha oñemoĩ Jahazpe ha oñorairõ Israel ndive. 21 Ñandejára Israel Jára ome'ẽ Sihón ha hetãyguakuérape Israel pópe, ha ojuka chupekuéra, upéicha Israel oñemomba'e opa amorréo retãme, umi oikóva upe tetãme. 22 Haʼekuéra ojagarrapaite umi amorréo rembeʼy, Arnón guive Jaboc peve, ha pe desiérto guive Jordán peve. 23 Upéicharõ, Ñandejára Israel Jára omosẽ umi amorréope hetã Israel renondégui, ha nde piko reguerekóta? 24 ¿Ndereguerekói piko pe nde tupã Quemós ome'ẽva ndéve reguereko haguã? Upéicharõ, Tupã ñande Jára omosẽtava ñande renondégui, ñande jaguerekóta imba'erã. 25 Ha ko'ágã piko nde iporãvéva Balac, Zipor ra'ygui, Moab ruvicha guasu? oñorãirõpa raʼe Israel kóntrape, térãpa oñorairõ rakaʼe hendivekuéra, 26 Israel oiko aja 300 áño Hesbónpe, ipuévlope, Aroerpe, ha entéro umi siuda oĩvape Arnón rembeʼýpe? ¿mbaʼére piko ndaperrekuperamoʼãi chupekuéra upe tiémpope? 27 Upévare ndajapói mba'eve ivaíva nderehe, nde katu rejapo vai chéve añorairõ haguã chendive. 28 Ammón ñemoñare ruvicha guasu nohendúi Jefté ñe'ẽ ha'e omondova'ekue chupe. 29 Upémarõ Ñandejára espíritu ou Jefté ári, ha ohasa Galaad ha Manasés ári, ha ohasa Mizpé Galaad pegua, ha Mizpa Galaad guive ohasa ammón ñemoñare rendápe. 30 Jefté ome'ẽ iñe'ẽme'ẽ Ñandejárape ha he'i: —Reme'ẽramo ammón ñemoñare che pópe. 31 Upe rire, oimeraẽ mba'e osẽva che róga rokẽgui che rovasa haguã, aju jeývo py'aguapýpe ammón ñemoñare kuéragui, katuete oikóta Ñandejára mba'e ha aikuave'ẽta mymbahapy ramo. 32 Upémarõ Jefté ohasa ammón ñemoñare rendápe oñorairõ hag̃ua hendivekuéra. Ñandejára ome'ẽ chupe kuéra ipópe. 33 Ha ojuka chupe kuéra Aroer guive, reguahẽ meve Minít peve, veinte táva ha parralty ñu peve, hetaiterei jejuka reheve. Péicha ammón ñemoñare oñemoĩ Israel ñemoñare poguýpe. 34 Jefté og̃uahẽ hógape Mizpépe, ha imembykuña osẽ ohug̃uaitĩ chupe ipukúva ha jeroky reheve. ijykére ndorekói ni ita’ýra ni tajýra. 35 Ohechávo chupe, omondoro ijao ha he'i: —Ay, che rajy! nde chemomichĩeterei, ha nde ha'e peteĩ chemoñeñandu vaíva, aipe'águi che juru Ñandejárape ha ndaikatúi aha jey. 36 Ha he'i chupe: —Che ru, reipe'áramo nde juru Ñandejárape, ejapo cherehe umi mba'e osẽva nde jurúgui. Ñandejára ovengágui nderehe ne enemigokuéra, Amón ñemoñare. 37 Ha ha'e he'i itúvape: —Tojejapo cherehe ko mba'e. 38 Ha'e he'i: —Tereho. Ha'e omondo chupe mokõi jasy pukukue, ha oho iñirũnguéra ndive, ha ojahe'o vírgen rehe yvyty ári. 39 Opa rire dos mese, ha'e ohojey itúva rendápe, ha'e ojapo hendive iñe'ẽme'ẽ he'i haguéicha, ha ndoikuaái avavépe. Ha ojepokuaa vaekue Israel-pe, 40 Israel rajykuéra oho káda áño ojaheʼo hag̃ua Jefté pe galaadita rajyre, 4 día peteĩ áñope.
2
Jefté pe Galaadgua
Jueces 12. Ñe’ẽpoty ha ñe’ẽpoty 1 Umi kuimba'e Efraíngua oñembyaty ha oho nórte gotyo ha he'i Jeftépe: —Mba'ére piko rehasa reñorairõ haguã ammón ñemoñare ndive, ha norohenóiri roho haguã nendive? rohapýta nde róga tatápe. 2 Jefté he'i chupe kuéra: —Che ha che retãygua roñorairõ guasu ammón ñemoñare ndive. ha che pohenóirõ guare, ndachemosãsói ipópekuéra. 3 Ha ahechávo peẽ ndachemosãsói hague, amoĩ che rekove che pópe ha ahasa ammón ñemoñare rehe, ha Ñandejára ome'ẽ chupekuéra che pópe. 4 Upémarõ Jefté ombyaty opa kuimbaʼe Galaadgua ha oñorairõ Efraín ndive, ha umi kuimbaʼe Galaadgua oity Efraínpe, heʼígui hikuái: “Peẽ galaadgua ningo pekañy Efraíngui umi efraín ha manasés apytépe”. 5 Upe rire umi galaadgua ojahoga Jordán rrío Efraín kuéra renondépe, ha upéicha umi efraíta okañýva heʼi: “Ahasa. umi kuimba'e Galaadgua he'i chupe: —Nde piko Efraín pegua? Ha'e he'íramo: Nahániri; 6 Ha'e kuéra he'i chupe: —Ere Sibolet, ha ha'e he'i Sibolet, ndaikatúigui he'i porã. Upéi ojagarra chupe hikuái ha ojuka chupe Jordán rape rupi, ha upérõ ho'a cuarenta y dos. 7 Jefté ohusga Israélpe 6 áño. Upéi omano Jefté, Galaadgua, ha oñeñotỹ chupe peteĩ táva Galaad-pe.
Comentario rehegua Jefté rembiasakue , ojejuhúva Jueces Capítulo 11 ha 12- pe Biblia King James-pe, ha’e peteĩ umi mombe’upy ipoderosovéva, ikomplikado ha trágico Antiguo Testamento-pe. Ojehechauka peteĩ ñorairõhára ipu’akapáva omboykéva ifamilia opu’ãva osalva haĝua Israel-pe, ha’énte oñeñapytĩ peteĩ promesa trágica-pe ha upéi oñemboja peteĩ guerra civil ivaietereívape.
Parte 1: Versículo por versículo Jueces ñemboja’o Capítulo 11–12 Jueces Capítulo 11: Jefté opu'ã ha amonita ñorairõ 11:1–3 — Jefté antecedente ha exilio Jefté oñepresenta "kuimba'e ipu'akapáva ipy'aguasúva", ha katu ha'e peteĩ kuña rekovai ra'y. Itúva Galaad oreko itaʼýra legítimo omosẽva Jeftépe ani hag̃ua ohereda. Jefté okañy Tob retãme, upépe oñembyaty ijerére peteĩ aty "kuimba'e ndovaléiva mba'eve" (oñemosẽ térã tapicha ocioso) ha osegi chupe itendota ramo. 11:4–11 — Umi Anciano Galaad-gua oheka pytyvõ Umi amonita oñorairõ jave Israel kóntrape, umi ansiáno Galaadgua ohechakuaa oikotevẽha peteĩ komandánte soldádo. Oho hikuái Tob retãme ojerure asy Jeftépe omotenonde haguã chupekuéra. Ñepyrũrã Jefté oñembohovái chupekuéra orrechasa haguére chupekuéra yma, péro haʼekuéra oñemoĩ peteĩ ñeʼẽme ogueraháva chupekuéra ogana hag̃ua, oikotaha chugui omoakãva enterove oikóva Galaádpe. Osella hikuái ko juramento Ñandejára renondépe Mizpe-pe. 11:12–28 — Jefté Negociación Diplomática ha Teológica rehegua Oñorairõ mboyve, Jefté omondo mensahéro amonita rréi rendápe, oporandu hag̃ua mbaʼérepa oataka hikuái Israel retã. Pe rréi amonita heʼi Israel oipeʼa hague ijyvy osẽrõ guare Egíptogui. Jefté ombohovái peteĩ defensa histórica ha teológica detallado reheve: Israel ndoipe’ái yvy Ammón térã Moab-gui, ha katu Sihón-gui, amorréo rréi, Ñandejára ome’ẽva’ekue ipópe. Ha’e odesafia Ammón
3
Jefté pe Galaadgua
derecho odenuncia haĝua trescientos áño rire arreglo py’aguapýpe ha oheja pe juicio Ñandejárape. Ammón ruvicha guasu nopenái pe marandu rehe. 11:29 — Pe Espíritu Ñemombarete "Upérõ Ñandejára Espíritu ou Jefté ári". Ñandejára omombarete Jefté oviaha Galaad ha Manasés rupi, ombyaty soldádo ha oguata umi amonita gotyo. 11:30–31 — Jefté Ñe’ẽme’ẽ Ñe’ẽñemi Oñorairõ mboyve, Jefté ojapo peteĩ ñe'ẽme'ẽ Ñandejárape: Tupã ome'ẽramo amoníta kuérape ipópe, oimeraẽ mba'e osẽva hóga rokẽgui ojotopa haguã chupe ou jeývo py'aguapýpe, ha'e Ñandejára mba'éta, ha ha'e oikuave'ẽta mymbahapy ramo. 11:32–33 — Victora Ammón ári Jefté oñemotenonde ha oñorairõ umi amonita ndive. Ñandejára pytyvõ rupive, ha’e ojapo hesekuéra peteĩ derrota tuicháva veinte táva rupi, omoĩvo amonita-kuérape Israel ra’ykuéra renondépe. 11:34–40 — Pe Trágico Jeju ha Ñe’ẽme’ẽ Ñekumpli Jefté oho jey hógape Mizpépe. Imemby peteĩnte —itajýra— osẽ ojotopa chupe ojeroky timbre reheve. Jefté oñembyasy, oikytĩ ijao ha ombyasy pe promésa ojapo vaʼekue, ohechakuaágui ndaikatumoʼãiha ojagarra jey. Itajýra py’aguasúpe oñesomete, ojerurévo dos meses añónte oho haĝua montaña-pe iñirũnguéra ndive ombyasy haĝua ivirginidad rehe. Dos mése rire, haʼe ou jey, ha Jefté okumpli pe promésa ojapo vaʼekue hese. Ko acontecimiento-gui oiko peteĩ tradición anual Israel rajykuéra ombyasyhápe chupe cuatro días káda áño. Jueces Capítulo 12: Guerra Civil Efraín ha umi Juez oúva upe rire ndive 12:1–3 — Efraín ñembyasy Umi kuimbaʼe oñemombaʼeguasúva Efraíngua oñembyaty ha ohasa Zafón gotyo, ha pochýpe ombohovái Jeftépe. Odenunsia hikuái oho hague oñorairõ Amón ndive ohenói’ỹre chupekuéra oipytyvõ haĝua, ha oamenasa ohapytaha hóga hendive hyepýpe. Jefté ombohovái haʼe ha ipuévlo ohenói hague oipytyvõ hag̃ua chupekuéra oĩ jave tuicha jehasa asy, péro Efraín nomosãsói chupekuéra. 12:4–6 — Pe Guerra Civil ha pe Prueba "Shibboleth". Jefté ombyaty umi kuimbaʼe Galaadpegua ha oñorairõ Efraín ndive, ha ipuʼaka hesekuéra. Umi galaadíta ojagarra umi paso oĩva pe rrío Jordánpe. Umi efraímita okañýva oñeha'ãvo ohasa jey, umi guárdia oproba chupekuéra ojerurévo chupekuéra he'i haguã pe ñe'ẽ "Sibolet". Pe efraimita ñe'ẽ'aty ndaikatúigui opronunsia pe "sh" pu, ha'ekuéra opronunsia "Sibboleth". Ko jopói lingüístico oikuaauka chupekuéra, ha upévagui ojejuka 42.000 efraimita. 12:7 — Jefté omano hague Jefté ohusga Israélpe seis áño omano mboyve. Oñeñotỹ peteĩva umi táva Galaad-pe.
Parte 2: Mbo’epy tenondegua ha Tekove jeporu 1. Ñandejára ikatu oipuru umi oñemosẽva ha oñemboykévape Ñamboʼe: Jeftépe omosẽ vaʼekue ifamília voi, pórke haʼe ou, upéicharõ jepe Ñandejára oiporavo chupe osalva hag̃ua peteĩ tetã kompletoite.
4
Jefté pe Galaadgua
Aplicación: Araka’eve ani reheja nde rekove yma guare, nde familia térã yvypóra ñemboyke odefini nde potencial. Ñandejára oipuru jepi umi individuo sociedad ohecha’ỹva térã oskrivíva ohupyty haĝua umi propósito extraordinario. 2. Pe Importancia Crítica reñangareko haĝua ne ñe’ẽre (Pe peligro umi promesa erupción rehegua) . Pe lección: Jefté ojapo peteĩ promesa pya’e ha natekotevẽiva fervor emocional ha ansiedad-gui, ogueraháva peteĩ tragedia personal devastadora-pe. Aplicación: Ñe’ẽ oguereko tuichaiterei ipohýi. Ñañangarekova’erã umi promesa impulsiva, declaración emocional térã compromiso ojejapóva presión-pe. Jerovia añetegua ojerovia Ñandejára soberanía rehe oñeha'ã'ỹre "osoborna" térã onegosia hendive umi promesa pya'e rupive (Eclesiastés 5:2,5). 3. Reikuaávo Nde Rembiasakue ha Reñembo’y Añeteguáre Pe mboʼepy: Jefté ndahaʼéi vaʼekue peteĩ ñorairõhára ipyʼahatãva añónte; ha’e oguereko peteĩ conocimiento pypuku Israel rembiasakue ha Ñandejára trato konvénio rehegua umi tetã oĩva ijerére ndive. Oiporu diplomacia ha añeteguáva histórica orecurri mboyve violencia-pe. Aplicación: Eñemopyenda Ñandejára Ñe’ẽ añeteguápe ha realidad histórica-pe. Peikuaávo pe pyenda pende jerovia rehegua oheja peẽme pembohovái umi crítico-pe, pesolusiona iñarandu umi conflicto ha peñembo’y mbarete umi acusación japu rehe. 4. Pe Naturaleza Destructiva Orgullo ha Tribalismo rehegua Pe mbo’epy: Umi efraimita-pe oñemomýi pe orgullo herido, celos ha ego tribal, ha upévagui osẽ peteĩ guerra civil ndorekóiva sentido ha ocostáva decenas de miles de israelíta rekove. Aplicación: Orgullo ha rivalidad michĩmi umi ogueroviáva apytépe (térã comunidad ha familia ryepýpe) ombyai joaju hyepy guive. Ñañorairõ rangue mávapa ohupyty pe crédito térã gloria, ñamotenondeva’erã Ñandejára rréino ha ñañopytyvõ. 5. Yvypóra Tembiporu Defectuoso ha Gracia Divina Pe mbo’epy: Jefté oñemoĩ peteĩ lista-pe pe Salón de Fe del Nuevo Testamento-pe ( Hebreos 11:32 ), upéicharõ jepe hekovépe oĩkuri defecto tuicháva, odesidi pya’e ha ñorairõ vai tribal-pe. Aplicación: Ñandejára ombaʼapo umi hénte oñembyaíva ha imperfékto rupive. Ñande elección vai ogueraha gueteri consecuencia terrenal hasýva, Ñandejára grásia ikatu orredimi peteĩ korasõ voluntario, jepe upe korasõ asy umi orilla jerére.
Jefté Nuevo Testamento-pe Hebreos 11- pe —ojeheróva jepi "Salón de Fe"— Jefté ohupyty peteĩ mención oñeha’arõ’ỹva ha oñemomba’eguasúva umi heroína ha héroe tuichavéva tembiasakue bíblico-pegua apytépe. Oñeme’ẽvo umi resultado trágico ha ambigüedad moral ojeregistráva hembiasakue Jueces-pe, pe inclusión ko capítulo-pe ome’ẽ peteĩ perspectiva pypuku mba’éichapa Nuevo Testamento ohecha jerovia, grásia ha imperfección humana.
5
Jefté pe Galaadgua
1. Moõpa ojekuaa Jefté Hebreos 11-pe Jefté rehe oñeñeʼẽ Hebreos 11:32–34 -pe . "Ha mba'e piko ha'evéta? nda'emo'ãigui chéve Gedeón, Barac, Sansón, Jefté [Jefté], David, Samuel ha maranduhára kuéra rehegua: Ojerovia rupi ipoguýpe umi rréino, ojapo tekojoja, ohupyty iñe'ẽme'ẽ, ojoko leõ juru, Ombogue tata violencia, okañy yvýre." pe kyse puku, ikangygui oñemombarete, oñembopy’aguasu ñorairõme, ojere okañy haĝua umi extraterrestre ehérsitogui”. 2. Umi Perspectiva Clave Nuevo Testamento Perspectiva-gui R. Jerovia Ojehechakuaáva Yvypóra Defectuosa Apytégui Pe Kuatiañeʼẽ de Jueces ohechauka peteĩ tiémpo oñembyai hague espirituálmente Israélpe, ha Jefté rekove mombyry oĩ vaʼekue ipotĩ térã iporãvagui. Ha'e peteî mitã ilegítimo, exiliado, tendota "kuimba'e en vano" ha guerrero ojapóva promesa de erupción oñemohu'ãva tragedia-pe. Upéicharõ jepe, Hebreos 11-pe nomoĩri peteĩ lista umi santo oñemopyendáva perfección moral-pe; omoĩ peteĩ lístape umíva oñemopyendáva jerovia rehe . Pe Nuevo Testamento ohaíva ohecha’ỹ Jefté estigma social, antecedente hasýva ha umi paso personal error odestaca haĝua pe momento omoĩ hague ijerovia Ñandejárare oñorairõ haĝua Israel rehehápe. Ñandejára elogio Nuevo Testamento-pe oñemopyenda jerovia Hese , ndaha’éi yvypóra defecto’ỹre. B. "Osẽ Kangygui Oñemombarete". Hebreos 11:34 ombyaty heta juez ohasava’ekue ko ñe’ẽjoaju rupive: “ikangýgui oñemombarete”. Jefté ikangy: Oñepyrũ peteĩ oñemosẽva ramo iñermanokuéra voi (Jueces 11:2) ha ndorekói peteĩ linaje tradicional ha noble. Ñandejára mbarete: Ñandejára Espíritu oúrõ guare hese (Jueces 11:29), desventaja natural ha exilio social oñemoambue autoridad espiritual ha liberación militar-pe. Conexión Nuevo Testamento rehegua: Kóva oñemohenda directamente Pablo teología ndive 2 Corintios 12:9-pe ( "Che grásia suficiente ndéve guarã, che mbarete niko perfecto kangy jave" ). C. Jerovia ojehechaukáva Convicción Verbal ha Teológica-pe Jefté oñorairõ mboyve umi amonita ndive, oñemboja peteĩ intercambio diplomático ipukúvape oñemopyendáva Israel historia-pe ( Jueces 11:12–27 ). Py’aguasúpe odeclara Ñandejára Israel Jára ome’ẽ hague pe yvy Itavayguakuérape ha omoañete: “Ñandejára Juez tohusga ko árape Israel ñemoñare ha ammón ñemoñare apytépe”. Jefté ojeroviaha ojerovia rupi Ñandejára añoite haʼeha pe Hués tuichavéva ha ogovernáva yvypóra rréino . Hebreos 11:33 -pe oñemombeʼu ko mbaʼe ojeroviáva ipoguýpe umi rréino ha ipyʼaguasuha ñorairõme . D. Pe Grásia Convenio rehegua Poder Oñemoĩvo umi figura Jefté, Sansón ha Gedeón-icha Hebreos 11-pe, omomba’eguasu peteĩ tema tuichavéva Nuevo Testamento-pe: Grásia Redentiva . Pe salvasión ha Ñandejára aprobación odepende ramo pe desempeño inmaculada rehe, Jefté noĩmoʼãi pe lístape.
6
Jefté pe Galaadgua
Iinclusión oapunta tenonde gotyo pe Evangelio mensaje-pe —Ñandejára omba’apoha umi tapicha oñembyaíva, sarambi ha imperfecto rupive ojeréva Hese jerovia reheve. 3. Ñambojojávo Antiguo Testamento mombe’upy Nuevo Testamento Resumen ndive Antiguo Testamento Enfoque (Jueces 11–12) .
Nuevo Testamento Enfoque (Hebreos 11) .
Realidad Histórica & Humana: Estatus expulsado, diplomacia hasýva, promesa erupción, pérdida trágica, conflicto civil.
Añetegua Espiritual: Victora jerovia rupive, ipu’akávo kangy, jerovia Ñandejára pu’akare.
Enfasis: Complejidad humana ha sarambi Israel época tribal-pe.
Enfasis: Ñandejára puʼaka ombaʼapóva jerovia añete rupive umi situasión ijetuʼúvape.
Mbo’epy: Consecuencia noñeha’ãiva umi ñe’ẽ tavy ha sistema humano oñembyaívagui.
Mbo’epy: Pe ñemomba’eguasu opave’ỹva oñeme’ẽva umi ojeroviávape Ñandejárare oñorairõ haĝua iñorairõme.
Tekove Aplicación Nuevo Testamento Perspectiva guive Ñandejára ndedefiníri umi nde javy ivaivéva rupive: Jefté rehe ojegueromandu’a Nuevo Testamento-pe ojerovia haguére Ñandejára pu’akare ome’ẽ haĝua, ndaha’éi ipromesa trágico pya’e ojapova’ekuére. Cristo-pe, pende legado oñemoldea jerovia ha Ñandejára grásia rupive, ndaha’éi umi pende javy yma guare. Pe jerovia ombaʼapo umi tiémpo imperféktope: Jefté oiko vaʼekue peteĩ époka imorálmente sarambikuépe, upéicharõ jepe ojerovia gueteri Ñandejárare. Natekotevẽi peteĩ ambiente perfecto re’ejerce haĝua jerovia añetegua. Peñecentra pe Salvador-pe, ndaha’éi pe Instrumento-pe añónte: Jefté inclusión Hebreos 11-pe umi punto paha Ñandejárape —pe Héroe añetegua Biblia-pegua omombaretéva yvypóra ikangyvévape okumpli haĝua ipromesakuéra.
7