Gedeón, Peteĩ Kuimbaʼe Ipuʼakapáva ipyʼaguasúva Jueces 6. Ñe’ẽpoty ha purahéi 1 Israel ñemoñare ojapo ivaíva Ñandejára renondépe, ha Ñandejára ome'ẽ chupekuéra Madián pópe 7 áño pukukue. 2 Madián po ipu'aka Israel rehe, ha madianita kuéra rupi Israel ñemoñare ojapo chupekuéra yvyty, itakua ha yvyty mbarete. 3 Ha upéicha ojehu, Israel oñotỹ rire, ojupi madianita-kuéra, ha amalequita-kuéra, ha kuarahy resẽgua ra'ykuéra, jepe ojupi hikuái hesekuéra; 4 Haʼekuéra oñemoĩ ipuʼaka hesekuéra, ha ohundi umi mbaʼe okakuaáva ko yvy ape ári, reguahẽ meve Gaza-pe, ha ndohejái mbaʼeveichagua tembiʼu Israel-pe g̃uarã, ni ovecha, vaka, ni vúrro. 5 Ojupígui hikuái hymba ha hogakuéra reheve, ha ou hikuái saltamontes-icha hetaiterei; Ha'e kuéra ha ikaméllo kuéra ndaipapapáigui, ha oike hikuái upe tetãme ohundi haguã. 6 Ha Israel tuicha imboriahu madianita kuéra rupi; Israel ñemoñare osapukái Ñandejárape. 7 Israel ñemoñare osapukái jave Ñandejárape madianita kuéra rehe. 8 Ñandejára omondo peteĩ maranduhára Israel ñemoñare rendápe ha he'i chupekuéra: “Péicha he'i Ñandejára Israel Jára: Che poguenohẽ Egíptogui ha poguenohẽ tembiguái rógagui. 9 Che poguenohẽ egipcio kuéra poguýgui ha opa penemoñeñandu vaíva poguýgui, ha amosẽ chupekuéra pene renondégui ha ame'ẽ peẽme ijyvy. 10 Ha ha'e peẽme: Che hína Tupã pende Jára. Ani pekyhyje umi amorréo tupãgui, peikohápe hetãme. 11 Upéi ou peteĩ Tupã remimbou, oguapy peteĩ yvyra roble guýpe, oĩva Ofrápe, Joás abiezreo mba'éva, ha ita'ýra Gedeón oikytĩ trígo pe víno ryru ykére, omokañy haguã madianita-kuéragui. 12 Ñandejára remimbou ojehechauka chupe ha heʼi chupe: “Ñandejára oĩ nendive, nde kuimbaʼe ipuʼakapáva”. 13 Gedeón he'i chupe: —Che Ruvicha, Ñandejára oĩramo ñanendive, mba'ére piko ojehu ñanderehe opa ko'ã mba'e? ha moõpa oĩ opa mba'e hechapyrãva ore ru ypykue omombe'u vaekue ñandéve: “Ndaha'éi piko Ñandejára oreguenohẽ Egiptogui?”. ha ko'ágã katu Ñandejára orereja ha oreme'ẽ madianita kuéra pópe.
1
Gedeón, Peteĩ Kuimbaʼe Ipuʼakapáva ipyʼaguasúva
14 Ñandejára omaña hese ha he'i: —Tereho ko'ã mba'épe ha esalváta Israel-pe madianita kuéra poguýgui. 15 Ha'e he'i chupe: —Che Jára, ¿mba'éicha piko asalváta Israélpe? péina ápe, che rogayguakuéra imboriahu Manaséspe, ha che michĩvéva che ru rógape. 16 Ñandejára he'i chupe: “Añetehápe aiméta nendive, ha reinupãta madianitakuérape peteĩ kuimba'éicha. 17 Upéi he'i chupe: —Ko'ágã atopa ramo nde resa renondépe, ehechauka chéve peteĩ señal reñe'ẽha chendive. 18 Ani resẽ koʼágui, ajerure ndéve, aju peve ne rendápe, ha aguenohẽ che jopói, ha amoĩ ne renondépe. Ha'e he'i: —Apytáta reju jey peve. 19 Upémarõ Gedeón oike ha oprepara peteĩ kavara ra'y ha mbuja'i ilevadura'ỹva peteĩ efá arínagui, so'o omoĩ peteĩ kanástope, ha omoĩ pe caldo peteĩ mba'yrúpe, ha oguenohẽ chupe pe roble guýpe ha opresenta. 20 Tupã remimbou he'i chupe: —Ejagarra pe so'o ha umi pan ilevadura'ỹva, ha emoĩ ko ita ári ha eñohẽ pe caldo. Ha ojapo upéicha. 21 Upéi Ñandejára remimbou ombohasa pe yvyra ipópe ipópe, ha opoko so'o ha mbujare ilevadura'ỹvare. ha opu'ã tata pe itagui, ha ohundi pe so'o ha umi pan ilevadura'ỹva. Upéi Ñandejára remimbou osẽ henondégui. 22 Gedeón ohechakuaávo haʼeha peteĩ Ñandejára remimbou, Gedeón heʼi: “¡Ay, ¡Ñandejára! ahecha haguére peteĩ Tupã remimbou rovake. 23 Ñandejára he'i chupe: —Toiko py'aguapýpe ndéve. ani rekyhyje: neremano mo'ãi. 24 Upémarõ Gedeón omopuʼã upépe peteĩ altár Ñandejárape g̃uarã ha ombohéra Jehová Salom. 25 Upe pyharépe Ñandejára he'i chupe: “Ejagarra nde ru tóro ra'y, tóro ra'y mokõiha orekóva 7 áño, ha eity Baal altar nde ru orekóva, ha eikytĩ pe ka'aguy oĩva ijykére. 26 Pemopu'ã peteĩ altar Tupã pende Járape guarã ko ita ru'ãme, pe tenda oñemohenda porãvape, ha pejagarra pe tóro mokõiha ha peikuave'ẽ mymbahapy pe yvyra ka'aguy peikytĩtava reheve. 27 Upémarõ Gedeón ojagarra diez kuimbaʼe hembiguái apytégui ha ojapo Ñandejára heʼi haguéicha chupe, ha upéicha okyhyjégui itúva rógagui ha umi kuimbaʼe oĩvagui upe siudápe, ndaikatuvéigui ojapo ára pukukue, upévare ojapo pyharekue. 28 Koʼẽmbotávo opuʼãvo umi kuimbaʼe oĩva pe siudápe, omaña Baal altár, ha oñekytĩ pe kaʼaguy oĩva ijykére, ha pe tóro mokõiha oñekuaveʼẽ pe altár oñemopuʼãva ári. 29 Ha'e kuéra oporandu ojupe: —Máva piko ojapo ko mba'e? Ha oporandúvo ha oporandúvo hikuái, he'i hikuái: Gedeón, Joás ra'y ojapo ko mba'e. 30 Upémarõ umi kuimba'e upe távapegua he'i Joáspe: “Eguenohẽ nde ra'ýpe omano haguã, oity haguére Baal altár ha oikytĩgui pe ka'aguy oĩva ijykére”. 31 Upémarõ Joás heʼi opavave oñemoĩvape hese: “¿Pejerure piko Baal rehehápe?”. ¿pesalvátapa chupe? pe ojerureséva hese, tojejuka ko'ẽmbotávo gueteri. 32 Upe árape ombohéra Jerubaal ha he'i: “Baal tojerure chupe, oity haguére altár”. 33 Upéi oñembyatypaite umi madianita, amalequita ha umi oriental raʼy, ohasa ha oñemoĩ Jezreel ñúme. 34 Ñandejára Espíritu katu ou Gedeón ári ha ombopu peteĩ trompéta. ha Abiezer oñembyaty hapykuéri. 35 Ha'e omondo mensahéro opa Manaséspe. ha'e oñembyaty avei hapykuéri, ha omondo maranduhára Aser, Zabulón ha Neftalípe. ha ojupi hikuái ohug̃uaitĩ hag̃ua chupekuéra. 36 Gedeón he'i Tupãme: —Resalváta ramo Israel-pe che po rupive, ere haguéicha. 37 Péina ápe, amoĩta peteĩ lána rogue yvýpe; ha pe roʼy oĩramo ipire roʼy árinte, ha iseko ramo opa yvy ári, upéicharõ aikuaáta resalvataha Israélpe che pópe, ere haguéicha. 38 Ha upéicha, ha'e opu'ãgui pyhareve ko'ẽmbotávo, ha omboty pe ipire hũ ha oikytĩ pe ro'y pe ipire, peteĩ mba'yru henyhẽva ygui.
2
Gedeón, Peteĩ Kuimbaʼe Ipuʼakapáva ipyʼaguasúva
39 Gedeón he'i Tupãme: —Ani nde pochy cherehe, ha añe'ẽta ko'ã jey. tove ko'ágã ipire hũ ári añoite, ha opa yvy ári toĩ ro'y. 40 Upe pyharépe Tupã ojapo upéicha, ipire ipire ipire reheguánte, ha ro'y opa yvy ári.
Jueces 7. Ñe’ẽpoty ha ñe’ẽpoty 1 Upémarõ Jerubaal, Gedeón, ha entéro umi hénte oĩva hendive, opuʼã pyhareve ha oñemoĩ Harod ykua ykére, ha upéicha rupi umi madianita ehérsito oĩ nórte gotyo, sérro Moré ypýpe, pe ñúme. 2 Ñandejára heʼi Gedeónpe: “Umi hénte oĩva nendive hetaitereíma cherehe ameʼẽ hag̃ua ipópe umi madiánpe, ani hag̃ua Israel oñembotuicha cherehe ha heʼi: ‘Che po chesalva’. 3 Koʼág̃a peho, pemombeʼu umi hénte apysápe ha peje: “Oimeraẽ okyhyjéva ha okyhyjéva, tojevy ha tosẽ voi sérro Galaadgui”. Ha ou jey tavayguakuéra apytégui veintidós mil; ha opyta diez mil. 4 Ñandejára he'i Gedeón-pe: --Hetaiterei gueteri tavayguakuéra. eguejy ýpe ha añeha'ãta ndéve upépe, ha'éta ndéve: “Kóva ohóta nendive, ha'e ohóta nendive. ha oimeraẽva rehe ha'éva ndéve: Kóva ndohomo'ãi nendive, ha'e ndohói va'erã. 5 Upémarõ omboguejy pe puévlope pe ýpe, ha Ñandejára heʼi Gedeónpe: “Opavave ojahoʼíva pe y iñeʼẽme, jagua opyrũháicha, remoĩ vaʼerã chupe haʼeño. upéicha avei opavave oñesũva ijyva ári hoy'u haguã. 6 Oĩ 300 kuimbaʼe umi ojahoʼíva, omoĩvo ipo ijuru gotyo, ha enterove umi hénte hembýva oñesũ hoyʼu hag̃ua y. 7 Ñandejára he'i Gedeón-pe: —Umi trescientos kuimba'e opyrũva'ekue rupive che posalváta, ha ame'ẽta nde pópe madianita kuérape. 8 Upémarõ umi puévlo ogueraha ipópe hiʼupy ha itrumpéta, ha omondo káda uno umi israelíta hembývape hogapýpe ha ojoko umi 300 kuimbaʼépe. 9 Upe pyharépe Ñandejára he'i chupe: “Epu'ã ha eguejy ehérsito rendápe. ame'ẽgui nde pópe. 10 Rekyhyjéramo reguejy haguã, tereho ne rembiguái Furá ndive ehérsito rendápe. 11 Ha rehendúta mbaʼépa heʼi hikuái; ha upe rire imbaretéta nde po oguejy hag̃uáicha pe ehérsitope. Upéi oguejy hembiguái Furá ndive umi kuimba'e armado okaháre. 12 Ha umi madianita, amalequita ha entéro umi mitã éstegua oñeno pe ñúre, saltamontes-icha hetaiterei. ha ikaméllokuéra ndaipapapái, yvykuʼíicha yguasu rembeʼýpe hetaitereígui. 13 Gedeón og̃uahẽvo, péina ápe, oĩ peteĩ kuimbaʼe omombeʼúva peteĩ képe, ha heʼi: “Péina ápe, che képe ahecha peteĩ képe, ha péina ápe, peteĩ mbujape cebadaguigua hoʼa Madián ehérsitope, ha og̃uahẽ peteĩ óga kárpape, ha oinupã chupe hoʼa ha ombojere, ha pe tenda oñemoĩ ijykére. 14 Ha iñirũ he'i: —Kóva ndaha'éi ambue mba'e ndaha'éirõ Gedeón, Joás ra'y, Israelgua kyse puku. 15 Gedeón ohendúvo mba'épa omombe'u pe sueño ha mba'épa he'ise, omomba'e guasu ha ohojey Israel ehérsitope ha he'i: —Epu'ã. Ñandejára ome'ẽgui pende pópe Madián ñorairõhára. 16 Upéi ombojaʼo umi trescientos kuimbaʼépe mbohapy grúpope, ha omoĩ peteĩ trompéta káda uno pópe, umi mbaʼyru nandi ha lámpara oĩva umi mbaʼyru ryepýpe. 17 Ha'e he'i chupe kuéra: “Pema'ẽ cherehe ha pejapo upéicha avei. 18 Che ha enterove oĩva chendive ambopu jave peteĩ trompéta, upéicharõ pembopu umi trompéta oparupiete pe kampaméntope, ha peje: ‘Ñandejára ha Gedeón kyse puku’. 19 Upémarõ Gedeón ha umi cien kuimbaʼe oĩva hendive, og̃uahẽ pe kampaménto oka gotyo, oñepyrũvo pe viga mbyte. Ha'e kuéra omoĩ ramoite pe ñangarekoha, ombopu umi trompéta ha omboja'o umi mba'yru oĩva ipópe. 20 Umi mbohapy grúpo ombopu umi trompéta, oitypa umi mbaʼyru, ha ipo asu gotyo umi lámpara ha umi trompéta ipo akatúape ombopu hag̃ua, ha osapukái hikuái: “Ñandejára ha Gedeón kysepuku”. 21 Peteĩteĩ oñembo'y hendaguépe pe kampaménto jerére, ha opavave ehérsito odipara ha osapukái ha okañy. 22 Umi trescientas ombopu trompéta, ha Ñandejára omoĩ kyse puku hapicha rehe, opa ehérsitope, ha umi ehérsito okañy Bet-Sitápe, Zereratpe, ha Abel-Meholá rembeʼýpe, Tabt peve.
3
Gedeón, Peteĩ Kuimbaʼe Ipuʼakapáva ipyʼaguasúva
23 Umi kuimbaʼe israelíta oñembyaty Neftalígui, Asergui, ha opa Manasésgui, ha omuña umi madiánpe. 24 Upémarõ Gedeón omondo mensahéro Efraín yvyty tuichakue javeve ha heʼi: “Peguejy madianita kuéra kóntrape ha pejagarra henondépe pe y Betbará ha Jordán peve”. Upéi Efraín kuimba'ekuéra oñembyaty ha ogueraha y Betbarra ha Jordán peve. 25 Ojagarra hikuái mokõi mburuvicha madianita pegua, Oreb ha Zeeb. ha ojuka hikuái Oreb-pe ita Oreb ári, ha Zeeb-pe ojuka hikuái Zeeb víno rembe'ýpe, ha omuña Madián-pe, ha ogueru Oreb ha Zeeb akã Gedeónpe, Jordán rembe'y rembe'ýpe.
Jueces 8. Ñe’ẽpoty ha ñe’ẽpoty 1 Umi kuimba'e Efraíngua he'i chupe: —Mba'ére piko reservi péicha ore renói hague, reho jave reñorairõ madianita kuéra ndive? Ha ojahéi hese hikuái hatã. 2 Ha he'i chupe kuéra: —Mba'e piko ajapo ko'ágã peẽme? ¿Ndahaʼéi piko iporãve pe parrál ñemonoʼõ Efraín raʼy Abiezer raʼỹigui? 3 Ñandejára ome'ẽ pende pópe umi mburuvicha Madiángua, Oreb ha Zeeb, ha mba'épa ikatu ajapo penderehe? Upéi ipochy hikuái oguejy hese, he’i rire upéva. 4 Gedeón og̃uahẽ Jordán ysyry ha ohasa, haʼe ha umi 300 kuimbaʼe oĩva hendive, ikaneʼõ ha omuña chupekuéra. 5 Upéi heʼi umi kuimbaʼe Sucotguápe: “Pemeʼẽ mbujape umi hénte chemoirũvape. Ikangy niko hikuái, ha che apersegi Zebá ha Zalmuná, Madián ruvicha guasu. 6 Sucot ruvicha kuéra he'i: “¿Oĩ piko nde pópe Zeba ha Zalmunna po rome'ẽ haguã mbuja ne ehérsitope? 7 Upémarõ Gedeón he'i: —Upévare Ñandejára ome'ẽ vove che pópe Zebá ha Zalmunápe, aikytĩta pene ro'o ñuatĩgui desierto ha ka'avo reheve. 8 Upégui ojupi Penuel rendápe ha oñe'ẽ chupe kuéra avei, ha Penuel kuimba'ekuéra ombohovái chupe Sucot kuimba'ekuéra he'i haguéicha chupe. 9 Haʼe heʼi avei umi kuimbaʼe Penuelguápe: “Aju jeývo pyʼaguapýpe, aitypáta ko tórre”. 10 Zabá ha Zalmunna oĩkuri Carcórpe ha ijehérsitokuéra, 15.000 kuimbaʼe rupi, opytáva entéro umi ehérsito oĩvagui éste gotyo, pórke omano 120.000 kuimbaʼe oipyhýva kyse puku. 11 Upe rire Gedeón oho umi oikóva óga kárpape, Nobá ha Jogbá éste gotyo, ha oinupã pe ehérsitope, pórke pe ehérsito oĩ porã. 12 Zebá ha Zalmúna okañy rire, haʼe omuña chupekuéra, ha ojagarra umi mokõi rréi Madiángua, Zeba ha Zalmuná, ha omoapañuãi opa ehérsitope. 13 Gedeón, Joás raʼy, ou jey ñorairõgui kuarahy osẽ mboyve. 14 Upéi ojagarra peteĩ mitãrusu Sucot pegua, ha oporandu chupe, ha omombe'u chupe Sucot ruvicha kuéra ha umi myakãhára, 77 kuimba'e. 15 Upémarõ Jesús ou Sucot kuimbaʼekuéra rendápe ha heʼi: “Péina ápe Zeba ha Zalmúna, peẽ pembohory vaʼekue chéve: “¿Oĩpa pende pópe Zebá ha Zalmunna po romeʼẽ hag̃ua mbuja pende kuimbaʼekuéra ikaneʼõvape?”. 16 Ha ojagarra umi anciano tavaguasu, ha ñuatĩ desierto ha ka'aguy, ha hendivekuéra ombo'e Sucot kuimba'ekuérape. 17 Upéi oity pe tórre de Penuel ha ojuka umi kuimbaʼe oikóvape upe siudápe. 18 Upémarõ Jesús oporandu Zebá ha Zalmunápe: “¿Mbaʼeichagua kuimbaʼe piko raʼe peẽ pejuka vaʼekue Tabórpe?”. Ha'e kuéra he'i: —Nde reikoháicha, upéicha avei ha'ekuéra. káda uno ojogua peteĩ rréi raʼykuérape. 19 Ha'e he'i: —Ha'e kuéra che ryvy, che sy ra'y. 20 He'i Jeter-pe: —Epu'ã ha ejuka chupekuéra. Pe mitãrusu katu noguenohẽi ikyse puku, okyhyjégui, imitã guive gueteri.
4
Gedeón, Peteĩ Kuimbaʼe Ipuʼakapáva ipyʼaguasúva
21 Upémarõ Zebá ha Zalmuna heʼi: “Epuʼã ha eñeno ore ári, pe kuimbaʼe oĩháicha, upéicha avei imbarete”. Gedeón opu'ã ojuka Zebá ha Zalmúnape, ha oipe'a umi mba'eporã oguerekóva kaméllo ajúra. 22 Upémarõ umi kuimbaʼe israelíta heʼi Gedeónpe: “Nde, nde raʼy ha nde raʼy raʼy avei, oremosãsógui Madián poguýgui”. 23 Gedeón he'i chupe kuéra: —Che nachemosãsõmo'ãi, ha che ra'y ndoikomo'ãi penderehe. 24 Upémarõ Gedeón he'i chupekuéra: —Ajerure peẽme peme'ẽ haguã chéve peteĩ teĩ umi ipehẽngue ojuka vaekue. (Oguerekógui hikuái apyka óro, ha'égui ismaelgua). 25 Haʼekuéra heʼi: “Romeʼẽta chupekuéra”. Ha oipyso hikuái peteĩ ao, ha omombo ipype peteĩ teĩ umi ijyvyra apyka. 26 Umi apyka óro ojerure vaʼekue ipohýi mil setecientos grámo de óro. Madián ruvicha kuéra ñemomba'e guasu ykére, ao pytã ha umi kadéna ojokóva kaméllo ajúrare. 27 Gedeón ojapo chugui peteĩ efod ha omoĩ itávape, Ofrápe, ha opa Israelgua oho upépe oporomoakãratĩ haguã, ha upévagui oiko ñuhã Gedeón ha hógape. 28 Péicha Madián oñemoĩ Israel ñemoñare poguýpe, ha nohupivéima iñakã. Ha'e gui kuarenta áño opyrũ pytũmbýgui, Gedeón oisãmbyhy aja. 29 Joás ra'y Jerubaal oho oiko hógape. 30 Gedeón oguereko 17 ita'ýra hetegui, heta hembireko. 31 Hembireko Siquempe imemby avei peteĩ mitãkuimba'e, ha'e ombohéra Abimelec. 32 Joás ra'y Gedeón omano ituja porã rire, ha oñeñotỹ itúva Joás sepultúrape, Afrá, abiezrita kuérape. 33 Gedeón omano riremínte, Israel ñemoñare ojere jey ha oho Baalberit rapykuéri ha ojapo Baalberit-gui itupã. 34 Israel ñemoñare naimandu'ái Tupã Ijárare, ha'e oipe'a vaekue chupekuéra opa iñenemigokuéra poguýgui opárupi. 35 Ha'e kuéra ndohechaukái mba'eporã Jerubaal rógape, ha'éva Gedeón, opa mba'e porã ha'e ohechauka haguéicha Israel-pe.
Versíkulo Por Verso Ñembyai Gedeón rembiasakue Jueces Capítulo 6 guive 8 peve ha’e peteĩva umi mombe’upy oporokonvensevéva la Bíbliape. Omombe’u crónica peteĩ tetã ciclo de rebelión ha opresión rehegua, peteĩ héroe improbable ñehenói ndoipotáiva ha kyhyje, peteĩ victoria militar milagrosa ojehupytýva 300 kuimba’énte reheve, ha pe complejo consecuencia éxito rehegua.
Capítulo 6: Pe Opresión, pe Ñehenói ha Pe ñembosako’i Versíkulo 1–6 (La opresión madianita): Israel ojapo haguére ivaíva Ñandejára renondépe, Ñandejára omeʼẽ chupekuéra Madián pópe siete áño pukukue. Umi madianita, amalequita ha mitãnguéra kuarahy resẽ gotyogua ohundipaite pe yvy, ohundi umi ñemitỹ ha mymbakuéra, omboliga umi isrraelítape okañy hag̃ua umi yvykua, itakua ha montáñape. Versíkulo 7–10 (Pe ñembohory profético): Israel osapukáirõ guare Ñandejárape umi madianita káusare, Ñandejára omondo peteĩ profeta omomandu’a haĝua chupekuéra Igrásia rehe — mba’éichapa oguenohẽ chupekuéra Egipto-gui ha omanda chupekuéra ani haĝua okyhyje umi amorréo tupãgui —ha katu naiñe’ẽrendúi hikuái Iñe’ẽme. Versíkulo 11–16 (Ojekuaa Ñandejára Ángel): Ñandejára Ángel ou ha oguapy peteĩ roble guýpe Ofra-pe, ha’éva Joás abiezrita mba’e. Itaʼýra Gedeón , oikytĩ hína kuri pe trígo pe víno ryru ykére omokañy hag̃ua umi madiángui. Pe Ángel odeclara: “Ñandejára oĩ nendive, nde kuimba’e
5
Gedeón, Peteĩ Kuimbaʼe Ipuʼakapáva ipyʼaguasúva
ipu’akapáva ipy’aguasúva”. Gedeón ocuestiona upéva, ohechaukávo Israel imboriahu ha ijyvateha itúva rógape. Ñandejára oasegura chupe, he'ívo: “Añetehápe aiméta nendive”. Versíkulo 17–24 (Pe señal de aceptación): Gedeón ojerure peteĩ señal ohechauka haĝua añetehápe ha’eha Ñandejára oñe’ẽva, ombosako’ívo so’o ha torta ilevadura’ỹva. Pe Ángel opokóvo pe ofrénda rehe ivastón punta reheve, opu’ã tata pe itagui ha ohapypa, ha pe Ángel okañy. Ohechakuaávo mávapa, Gedeón okyhyje hekove rehe, ha katu Ñandejára he'i chupe: "Py'aguapy toĩ ndéve; ani rekyhyje, neremanomo'ãi". Upépe Gedeón omopuʼã peteĩ altár hérava Jehová-salón (Ñandejára ningo pyʼaguapy). Versículo 25–32 (Baal altar ñehundi): Upe pyharépe voi, Ñandejára he’i Gedeón-pe ogueraha haĝua itúva tóro mokõiha ha oity haĝua itúva altar Baal-pe ĝuarã, oikytĩvo pe yvyra ka’aguy (Aserah) oĩva ijykére. Gedeón ojapo upéva pyhare umi tembiguái ndive okyhyjégui ifamilia ha umi kuimbaʼe siudápe. Ojejuhúvo ambue ára pyhareve, umi tavaygua ojerure omano haguã, ha katu Joás odefende chupe, he'ívo: "¿Pejerure piko Baal rehe?... tojerure ikáusa rehe". Upévare Gedeón oñembohéra Jerubaal ("Baal tojerure hese"). Versíkulo 33–35 (Ñandejára Espíritu omombarete Gedeón): Madianita ha amalequita-kuéra oñembyaty ha oñemoĩ Jezreel ñúme. "Ñandejára Espíritu ou Gedeón ári" (literalmente omonde chupe), ha ombopu peteĩ trompeta, ombyatývo Abiezer, Aser, Zabulón ha Neftalí clan-kuérape omoirũ haguã chupe. Versíkulo 36–40 (Pe Señal de la Lana): Oheka gueteri tranquilidad, Gedeón ojerure Ñandejárape peteĩ señal oipurúvo peteĩ polar de lana. Primero, ojerure ro’y pe polar ári añoite pe yvy opyta aja iseko; Ñandejára omeʼẽ upéva. Upe rire, ojerure pe polar iseko haĝua pe yvy oreko aja ro’y; Ñandejára ojapo avei upéva.
Capítulo 7: Pe ehérsito oñembopiroʼýva ha pe victoria Madián rehe Versíkulo 1–3 (Oikytĩvo pe ehérsito): Jerubaal (Gedeón) ha ijehérsito oñemoĩ Harod ykua ypýpe, ha umi madianita oĩ aja nórte gotyo. Ñandejára heʼi Gedeónpe umi hénte hetaitereiha , ani hag̃ua Israel heʼi oñemombaʼeguasuha Ñandejárare. Ñandejára omanda Gedeónpe oikuaauka hag̃ua oimeraẽ okyhyjéva ikatuha oho. 22.000 kuimba'e osê , ohejávo 10.000. Versíkulo 4–8 (Pe Y Prueba): Ñandejára heʼi oĩha gueteri hetaiterei. He'i Gedeónpe omboguejy haguã chupekuéra ýpe, upépe Ha'e oipe'áta chupekuéra. Umi oinupãva y iñe’ẽme jaguéicha (300 kuimba’e) ojeipe’a aparte. Umi oñesũva'ekue hoy'u haguã oñemondo hógape. Oĩgui 300 kuimbaʼénte, Ñandejára opromete omeʼẽtaha Madián Gedeón pópe. Versículo 9–15 (Pe sueño madianita): Upe pyharépe, Ñandejára he’i Gedeón-pe oguejy haĝua enemigo campamento-pe ome’ẽgui ipópe. Omoirũvo hembiguái Furá, Gedeón ohendu peteĩ soldádo madianita omombeʼúvo iñirũme peteĩ iképe peteĩ torta de pan de cebada hoʼáva pe ehérsito madiánpe, oinupãvo peteĩ tenda hoʼapa hag̃ua. Pe ambue soldado ointerpreta: "Kóva ndaha'éi ambue mba'e ndaha'éirõ Gedeón kyse puku... Ñandejára ome'ẽgui ipópe Madián". Oadorávo Ñandejárape, Gedeón oho jey ikuimbaʼekuéra rendápe jerovia reheve. Versíkulo 16–22 (La Estrategia de Lámparas y Jarras): Gedeón ombojaʼo umi 300 kuimbaʼépe mbohapy grúpope. Ome’ẽ peteĩ teĩme peteĩ trompeta, peteĩ mba’yru nandi ha peteĩ tataindy
6
Gedeón, Peteĩ Kuimbaʼe Ipuʼakapáva ipyʼaguasúva
(lámpara) pe mba’yru ryepýpe . Pyhare ojerévo pe kampaméntore, ombopu hikuái umi trompéta, omopẽ umi mba'yru, oguereko umi tataindy ipo akatúape ha umi trompeta ijasu gotyo, ha osapukái: “Ñandejára ha Gedeón kyse puku”. Ñemondýi ojagarra madianita kampaménto, ha Ñandejára omoĩ opavave kyse puku hapicha rehe pe ejército pukukue. Versíkulo 23–25 (Pe persecución): Kuimba’e Israelgua Neftalí, Aser ha Manasés-gua omuña umi madianita okañývape. Gedeón omondo mensahéro ohasávo sérro Efraín ojagarra hag̃ua pe y oĩva henonderãme Bet-Bará ha Jordánpe, ojagarra ha ojuka mokõi prínsipe madianita, Oreb ha Zeeb , haʼekuéra iñakã ogueru jey Gedeónpe.
Capítulo 8: Pe persecución, umi conflicto ha umi mba’e oúva upe rire Versículo 1–3 (Peteĩ Resolución Diplomática Efraín ndive): Umi kuimba’e Efraín-gua oñe’ẽ vai noñehenóiri hague chupekuéra upe mboyve oñorairõ haĝua. Gedeón ombohovái humildad ha tacto reheve: "¿Mba'e piko ajapo ko'ágã ambojojávo nderehe? ¿Ndaha'éi piko iporãvéva Efraín parral ñemono'õ Abiezer cosecha-gui?" Imbohovái suave ombojere ipochy hikuái. Versíkulo 4–9 (Ombotove Sucot ha Penuel-pe): Gedeón ha 300 kuimba’e ikane’õva ohasa ysyry Jordán omuña hakúpe umi rréi madianita hembývape, Zeba ha Zalmuná. Ojerure hikuái mbujape Sucot ha Penuel ruvicha guasúpe omongaru haguã umi soldádo ikane'õvape, ha katu umi mburuvicha oñembohory Gedeón rehe ha ndoipotái, he'ívo ndojagarrái gueteriha umi mburuvicha guasúpe. Gedeón o’adverti chupekuéra ou jeytaha okastiga haĝua chupekuéra ñuatĩ ha ñuatĩ reheve. Versíkulo 10–17 (Kastigo ha jejagarra): Gedeón osorprende pe ehérsito madianita hembývape ha ojagarra umi rréi Zebá ha Zalmunna -pe . Ojevývo, okorrehi umi ansiáno Sucot-gua oipurúvo ñuatĩ ha ñuatĩ desierto, ha oity pe tórre de Penuel ha ojuka umi kuimbaʼe oĩvape upe siudápe. Versíkulo 18–21 (Mburuvichakuéra destino): Gedeón oporandu Zeba ha Zalmunna-pe mba’eichagua kuimba’épepa ojuka hikuái Tabor-pe, ojuhúvo ha’eha ijoyke’ykuéra. Haʼe omanda itaʼýra ypykuépe Jeterpe ojuka hag̃ua chupekuéra, péro pe mitãkariaʼy okyhyje imitã gueteri rupi. Upémarõ umi mokõi rréi ojerure Gedeónpe oinupã hag̃ua chupekuéra, ha Gedeón ojuka chupekuéra, oipeʼa umi kaméllo ajúragui umi adorno de luna. Versíkulo 22–27 (Efod de Oro ha Israel Lapso): Israel oñeha’ã ojapo Gedeón ha iñemoñare gobernante hereditario, ha katu Gedeón ombotove mbarete, odeclarávo: “Ñandejára oisãmbyhýta pende ári”. Upevére, Gedeón ojerure: káda uno tomeʼẽ chupe peteĩ apyka umi mbaʼe ojesakea vaʼekuégui. Ombyaty 1.755 grámo de óro ha ojapo peteĩ efod , omoĩ itáva Ofra-pe. Ñambyasýramo jepe, enterove Israel oho oprostitui hapykuéri upépe , ha oiko chugui peteĩ ñuhã Gedeón ha hógape g̃uarã. Versíkulo 28–35 (Gedeón ñemano ha Israel tesarái): Madián oñemoĩ ipoguýpe, ha pe yvy opytu’u 40 áño aja Gedeón oikove aja. Gedeón omano ituja porã rire ha oñeñotỹ chupe itúva Joás sepultúrape. Haʼe omano riremínte, umi isrraelíta oho jey oporomoakãratĩ espirituálpe, oadora Baal-berítpe ha ndohechaukái ipyʼaporã Jerubaal (Gedeón) rógape opa mbaʼe porã ojapovaʼekuére.
7
Gedeón, Peteĩ Kuimbaʼe Ipuʼakapáva ipyʼaguasúva
Mboʼepy iñimportánteva Gedeón rembiasakuegui Ñandejára oipuru umi mbaʼe ndaikatumoʼãiva ha ikangyva: Gedeón oñepyrũ okañy kyhyjégui ha ohecha iklánpe haʼeha pe ikangyvéva Manaséspe. Ñandejára omboguejy deliberadamente ijehérsito 32.000-gui 300-pe ohechauka haĝua pe victoria ouha pu’aka divino-gui, ndaha’éi yvypóra pu’akagui. Paciencia Duda Humana reheve: Ñandejára ombohovái Gedeón inseguridad pypuku ha umi señal ojeruréva (pe tata ha pe polar) paciencia ha grásia increíble reheve, omopu’ãvo suavemente ijerovia paso a paso. Pe liderazgo añetegua oike humildad: Gedeón omaneha porã pe frágil política tribal (opacifica umi efraimita-pe) ha ombotove plenamente pe poder rréi, orrekonose Ñandejára añoite oisãmbyhyva’erãha Israel. Pe Peligro de Compromiso Éxito-pe: Jepe umi victoria ojeguerovia’ỹva, Gedeón omoheñóivo efod de oro oiko chugui peteĩ ñuhã espiritual (idolatría) ifamilia ha hetãme ĝuarã, ohechaukáva oñeikotevẽha vigilancia espiritual jepe —ha especialmente — peteĩ triunfo tuicháva rire.
8