იფთახი გალაადელი მსაჯულთა 11 1. იფთახი გალაადელი ძლიერი და მამაცი კაცი იყო, მეძავის ვაჟი. გალაადმა შვა იფთახი. 2. გაუჩინა მას გალაადის ცოლმა ვაჟები; მისი ცოლის ვაჟები წამოიზარდნენ და გააძევეს იფთახე და უთხრეს: ვერ დაიმკვიდრებ ჩვენი მამის სახლში, რადგან უცხო ქალის შვილი ხარ. 3. გაიქცა იფთახე თავისი ძმებისგან და ტობის ქვეყანაში დასახლდა. იფთახესთან შეიკრიბნენ ამაყი კაცები და მასთან ერთად გავიდნენ. 4. გარკვეული დროის შემდეგ, ამონის ძეებმა ომი გამოუცხადეს ისრაელს. 5. როდესაც ამონის ძეები ისრაელს ებრძოდნენ, გალაადის უხუცესები წავიდნენ იფთახის ტობის ქვეყნიდან მოსაყვანად. 6. უთხრეს იფთახეს: მოდი და ჩვენი სარდალი გახდი, რომ შევებრძოლოთ ამონის ძეებს. 7. უთხრა იფთახემ გალაადის უხუცესებს: განა არ შემიძულეთ და არ გამომდევნეთ მამაჩემის სახლიდან? ახლა რატომ მოხვედით ჩემთან, როცა გაჭირვებაში ხართ? 8. უთხრეს გალაადის უხუცესებმა იფთახეს: ამიტომაც დავბრუნდით შენთან, რომ ჩვენთან ერთად წამოხვიდე, იბრძოლო ამონის ძეებთან და ჩვენი მეთაური იყო გალაადის ყველა მკვიდრის წინააღმდეგ. 9. უთხრა იფთახემ გალაადის უხუცესებს: თუ დამაბრუნებთ ამონის ძეებთან საბრძოლველად და უფალი მათ ხელში ჩამიგდებს, თქვენი მეთაური ვიქნები? 10. უთხრეს გალაადის უხუცესებმა იფთახეს: უფალი იყოს მოწმე ჩვენს შორის, თუ შენი სიტყვისამებრ არ მოვიქცევით.
1
იფთახი გალაადელი
11. წავიდა იფთახე გალაადის უხუცესებთან ერთად და ხალხმა ის თავის მეთაურად და მეთაურად დაადგინა. წარმოთქვა იფთახემ ყველა მისი სიტყვა უფლის წინაშე მიცფაში. 12. გაუგზავნა იფთახემ მოციქულები ყამონიანთა მეფეს და შეუთვალა: რა საქმე გაქვს ჩემთან, რომ ჩემს ქვეყანაში საბრძოლველად გამოხვედი? 13. მიუგო ყამონიანთა მეფემ იფთახის მაცნეებს: რადგან ისრაელმა წამართვა ჩემი ქვეყანა, როცა ისინი ეგვიპტიდან გამოვიდნენ, არნონიდან იაბოკამდე და იორდანემდე. ახლა კი მშვიდობიანად დააბრუნე ეს ქვეყნები. 14. კვლავ გაუგზავნა იფთახემ მაცნეები ყამონიანთა მეფეს. 15. და უთხრა მას: ასე ამბობს იფთახე: ისრაელმა არ წაიღო მოაბის ქვეყანა და ამონის ძეთა ქვეყანა. 16. როცა ისრაელი ეგვიპტიდან გამოვიდა და უდაბნოში გაიარა წითელ ზღვამდე, კადეშამდე მივიდა, 17 გაუგზავნა ისრაელმა მაცნეები ედომის მეფეს და შეუთვალა: გამიშვი შენს ქვეყანაშიო, მაგრამ ედომის მეფემ არ შეისმინა. ასევე გაუგზავნეს მაცნეები მოაბის მეფესაც, მაგრამ ის არ დათანხმდა და კადეშში დარჩა ისრაელი. 18. შემდეგ უდაბნოში გაიარეს და ედომისა და მოაბის ქვეყნები შემოუარეს, მოაბის ქვეყნის აღმოსავლეთით მივიდნენ და არნონის გაღმა დაბანაკდნენ, მაგრამ მოაბის საზღვარზე არ შესულან, რადგან არნონი მოაბის საზღვარი იყო. 19. გაუგზავნა ისრაელმა მაცნეები სიხონს, ამორეველთა მეფეს, ხეშბონის მეფეს და უთხრა მას ისრაელმა: „გთხოვთ, გავიაროთ შენი ქვეყნიდან ჩემს ადგილას“. 20. სიხონს არ სჯეროდა ისრაელის მის საზღვრებში გავლის. შეკრიბა სიხონმა მთელი თავისი ხალხი, იაჰცაში დაბანაკდა და ისრაელს შეებრძოლა. 21 და უფალმა, ისრაელის ღმერთმა, ხელში ჩაუგდო სიხონი და მთელი მისი ხალხი ისრაელს და დაამარცხა ისინი. და დაეუფლა ისრაელს ამორეველთა, იმ ქვეყნის მკვიდრთა მთელი მიწა. 22. დაეუფლა მათ ამორეველთა მთელი საზღვარი არნონიდან იაბოკამდე და უდაბნოდან იორდანემდე. 23. ახლა კი, უფალმა, ისრაელის ღმერთმა, განდევნა ამორეველები თავისი ერის, ისრაელის წინაშე. შენ უნდა დაეპატრონო მას? 24. განა შენ არ დაიმკვიდრებ იმას, რასაც შენი ღმერთი, ქემოში, გაძლევს დასამკვიდრებლად? ვისაც უფალი, ჩვენი ღმერთი, განდევნის ჩვენს წინაშე, ჩვენც დავიმკვიდრებთ. 25. ახლა კი, ნუთუ შენ რითიმე უკეთესი ხარ ბალაკ ციფორის ძეზე, მოაბის მეფეზე? ოდესმე უბრძოლია მას ისრაელის წინააღმდეგ ან ოდესმე უბრძოლია მათ წინააღმდეგ? 26. სამასი წელი ცხოვრობდა ისრაელი ხეშბონსა და მის სოფლებში, აროერსა და მის სოფლებში, არნონის საზღვართან მდებარე ყველა ქალაქში, რატომ არ დაიბრუნეთ ისინი ამ ხნის განმავლობაში?
2
იფთახი გალაადელი
27. ამიტომ მე არ შემცოდავს შენს წინააღმდეგ, შენ კი უსამართლოდ მიქცევი, რომ მეომრები. უფალმა, მსაჯულმა, განსაჯოს დღეს ისრაელიანებსა და ამონის ძეებს შორის. 28. მაგრამ ყამონიანთა მეფემ არ შეისმინა იფთახის სიტყვები, რომლებიც მან გამოუგზავნა. 29. უფლის სული გადმოვიდა იფთახეზე და გაიარა გალაადმა და მენაშემ, გაიარა გალაადის მიცფე და გალაადის მიცფედან ყამონიანებთან გადავიდა. 30. აღუთქვა იფთახემ უფლის წინაშე აღთქმა და თქვა: თუ ხელში ჩამიგდებ ამონის ძეებს, 31. როცა მშვიდობით დავბრუნდები ამონიანებისგან, ყოველი, ვინც გამოვა ჩემი სახლის კარიდან ჩემს შესახვედრად, უფლის იქნება და მას შევწირავ დასაწვავ შესაწირავად. 32. იფთახე გადავიდა ამონის ძეებთან მათ წინააღმდეგ საბრძოლველად და უფალმა ისინი ხელში ჩაუგდო. 33 და დაამარცხა ისინი აროერიდან მინითამდე, ოცი ქალაქი, და ვენახების ველამდე, დიდი ხოცვა-ჟლეტით. ასე დაემხონენ ამონიანები ისრაელიანებს. 34. მივიდა იფთახე მიცფეში, თავის სახლში და, აჰა, მისი ქალიშვილი გამოვიდა მის შესახვედრად დაფებითა და ცეკვით. ის მისი ერთადერთი შვილი იყო; მის გარდა არც ვაჟი ჰყავდა და არც ქალიშვილი. 35. როგორც კი დაინახა, შემოიხია სამოსელი და თქვა: ვაიმე, ასულო! ძალიან დამამცირე და ერთ-ერთი ხარ ჩემს მწუხარებაში, რადგან გავხსენი პირი უფლის წინაშე და უკან ვეღარ დავიხევ. 36. უთხრა მას: მამაო, თუ უფლის წინაშე პირი გაუხსენი, შენი პირიდან გამოსულისამებრ მომექეცი, რადგან შური იძია შენთვის უფალმა შენს მტრებზე, ამონის ძეებზე. 37. უთხრა ქალმა მამამისს: „ასე გამიკეთონ: ორი თვე მომეცი უფლება, მთებში ავიდე და ვიტირო ჩემს ქალიშვილობაზე მე და ჩემი ძმისშვილები“. 38. უთხრა მან: წადი! და ორი თვით გაუშვა იგი; წავიდა თავის მეგობრებთან ერთად და მთებში დასტიროდა თავის ქალწულობას. 39. ორი თვის შემდეგ დაბრუნდა მამამისთან, რომელმაც შეასრულა მისთვის თავისი აღთქმა, რომელიც დადო. ქალი არავის იცნობდა. ეს ისრაელში წესად იქცა. 40 რომ ისრაელის ასულები ყოველწლიურად, წელიწადში ოთხ დღეს, დასტიროდნენ გალაადელი იფთახის ასულს.
მსაჯულთა 12 1. შეიკრიბნენ ეფრემის კაცები და ჩრდილოეთისკენ წავიდნენ და უთხრეს იფთახეს: რატომ გადახვედი ამონის ძეებთან საბრძოლველად და არ დაგვიძახე, რომ შენთან ერთად წამოვსულიყავით? შენს სახლს ცეცხლს წავუკიდებთ.
3
იფთახი გალაადელი
2. უთხრა მათ იფთახემ: მე და ჩემი ხალხი დიდი ჩხუბით ვიყავით ამონის ძეებთან; და როცა დაგიძახეთ, არ მიხსენით მათი ხელიდან. 3. როცა დავინახე, რომ არ მიხსენით, სიცოცხლე საფრთხეში ჩავდე და ამონის ძეებთან გადავედი, მაგრამ უფალმა ისინი ხელში ჩამიგდო. რატომ მოხვედით დღეს ჩემთან საბრძოლველად? 4. შეკრიბა იფთახემ გალაადის ყველა კაცი და შეებრძოლა ეფრემს. და დაამარცხეს გალაადელებმა ეფრემი, რადგან თქვეს: თქვენ, გალაადელები, ეფრემის ლტოლვილები ხართ ეფრემელებსა და მენაშეელებს შორის. 5. გალაადელებმა ეფრემელებისგან იორდანეს გასასვლელები დაიკავეს და როდესაც გადარჩენილმა ეფრემელებმა თქვეს: გამიშვით, გალაადელებმა უთხრეს: ეფრემელი ხარ? თუ უპასუხებდა: არა, 6. უთხრეს: ახსენე „შიბოლეთი“. მან თქვა „სიბოლეთი“, რადგან ვერ შეძლო სწორად წარმოთქმა. შეიპყრეს იგი და მოკლეს იორდანეს გასასვლელებთან. იმ დროს ეფრემელთაგან ორმოცდაორი ათასი კაცი დაეცა. 7. ექვსი წელი მსაჯულობდა იფთახი ისრაელზე. მოკვდა იფთახი გალაადელი და დაიკრძალა გალაადის ერთ-ერთ ქალაქში.
კომენტარი იფთახის ისტორია , რომელიც მეფე ჯეიმზის ბიბლიის მსაჯულთა წიგნის მე-11 და მე-12 თავებშია მოცემული , ძველი აღთქმის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი, რთული და ტრაგიკული ნარატივია. მასში აღწერილია ოჯახის მიერ უარყოფილი ძლიერი მეომარი, რომელიც ისრაელის გადასარჩენად აღდგება, თუმცა ტრაგიკული აღთქმის ხაფანგში აღმოჩნდება და მოგვიანებით სასტიკ სამოქალაქო ომში ეხვევა.
ნაწილი 1: მსაჯულთა წიგნის 11–12 თავების მუხლი-მუხლი დაყოფა მსაჯულთა მე-11 თავი: იფთახის აღზევება და ამონელთა კონფლიქტი 11:1–3 — იფთახის წარსული და გადასახლება იფთახე წარმოდგენილია, როგორც „მამაცი და ძლიერი კაცი“, თუმცა ის მეძავის შვილია. მის მამას, გალაადს, ჰყავს კანონიერი ვაჟები, რომლებიც იფთახეს აძევებენ, რათა მემკვიდრეობა არ მიეღო. იფთახე ტობის მიწაზე გარბის, სადაც მის გარშემო „ამპარტავანი კაცების“ (გარიყულების ან უსაქმურების) ჯგუფი იკრიბება და მას, როგორც მათ ლიდერს, მიჰყვება. 11:4–11 — გალაადის უხუცესები დახმარებას ითხოვენ როდესაც ამონელები ისრაელს ომს უცხადებენ, გალაადის უხუცესები ხვდებიან, რომ მათ სამხედრო მეთაური სჭირდებოდათ. ისინი ტობის მიწაზე
4
იფთახი გალაადელი
მიემგზავრებიან, რათა იფთახეს წინამძღოლობა სთხოვონ. თავდაპირველად იფთახე წარსულში უარყოფის გამო ეკამათება მათ, მაგრამ ისინი თანხმდებიან, რომ თუ ის მათ გამარჯვებამდე მიიყვანს, გალაადის ყველა მკვიდრის მეთაური გახდება. ისინი ამ ფიცს უფლის წინაშე დებენ მიცფაში. 11:12–28 — იფთახეს დიპლომატიური და თეოლოგიური მოლაპარაკებები ბრძოლის დაწყებამდე იფთახე ამონელთა მეფეს მაცნეებს უგზავნის და ეკითხება, თუ რატომ ესხმიან თავს ისრაელის მიწას. ამონელთა მეფე ამტკიცებს, რომ ისრაელმა მათი მიწა ეგვიპტიდან გამოსვლისას წაართვა. იფთახე პასუხობს დეტალური ისტორიული და თეოლოგიური დაცვით: ისრაელმა მიწა არ წაართვა ამონს ან მოაბს, არამედ სიხონს, ამორეველთა მეფეს, რომელიც ღმერთმა მათ ხელში ჩააგდო. ის ეჭვქვეშ აყენებს ამონელთა უფლებას, სამასწლიანი მშვიდობიანი დასახლების შემდეგ იჩივლონ და განკითხვას უფალს ანდობს. ამონელთა მეფე უგულებელყოფს ამონელთა ცნობას. 11:29 — სულის გაძლიერება „მაშინ უფლის სული გადმოვიდა იფთახეზე“. ღვთისგან ძლიერებული იფთახე მოგზაურობს გალაადსა და მენაშეში, აგროვებს ჯარებს და ამონელთაკენ მიემართება. 11:30–31 — იფთახის ნაჩქარევი აღთქმა ბრძოლის წინ იფთახე აღთქმას დებს უფლის წინაშე: თუ ღმერთი ყამონელებს ხელში ჩაუგდებს, ყველაფერი, რაც მისი სახლის კარიდან გამოვა მის შესახვედრად, როცა ის მშვიდობით დაბრუნდება, უფლისაა და ის მას დასაწვავ შესაწირავად შესწირავს. 11:32–33 — გამარჯვება ამონზე იფთახე წინ მიიწევს და ებრძვის ამონელებს. უფლის დახმარებით, ის მათ ოცი ქალაქის გავლით საშინელ დამარცხებას აყენებს და ისრაელის ძეების წინაშე ამონელების დამორჩილებას ახდენს. 11:34–40 — ტრაგიკული დაბრუნება და აღთქმის შესრულება იფთახე სახლში, მიცფეში ბრუნდება. მისი ერთადერთი შვილი - ქალიშვილი დაირებზე ცეკვით ხვდება მას. დამწუხრებული იფთახე ტანსაცმელს იხევს და თავის აღთქმას დებს, რადგან ხვდება, რომ უკან ვეღარ დაიბრუნებს. მისი ქალიშვილი მამაცურად ემორჩილება და მხოლოდ ორი თვე ითხოვს, რომ თავის მეგობრებთან ერთად მთაში ავიდეს და თავისი ქალიშვილობა იგლოვოს. ორი თვის შემდეგ ის ბრუნდება და იფთახე ასრულებს თავის აღთქმას. ეს მოვლენა ყოველწლიურ ტრადიციად იქცევა, როდესაც ისრაელის ქალიშვილები ყოველწლიურად ოთხი დღის განმავლობაში გლოვობენ მას.
5
იფთახი გალაადელი
მსაჯულთა თავი 12: სამოქალაქო ომი ეფრემთან და შემდგომ მსაჯულებთან 12:1–3 — ეფრემის წყენა ეფრემელი ამპარტავანი კაცები იკრიბებიან და ზაფონში გადადიან, გაბრაზებულები კი იფთახეს უპირისპირდებიან. ისინი წუწუნებენ, რომ ის ამონების წინააღმდეგ ომში წავიდა მათი დახმარების გარეშე და ემუქრებიან, რომ მის სახლს დაწვავენ, სანამ ის შიგნით იქნება. იფთახე პასუხობს, რომ მან და მისმა ხალხმა დახმარება გამოიძახეს, როდესაც დიდ გასაჭირში იყვნენ, მაგრამ ეფრემმა არ იხსნა ისინი. 12:4–6 — სამოქალაქო ომი და „შიბოლეთის“ ტესტი იფთახე აგროვებს გალაადელ კაცებს, ებრძვის ეფრემს და ამარცხებს მათ. გალაადელები იკავებენ იორდანეს გასასვლელებს. როდესაც გაქცეული ეფრემელები ცდილობენ უკან გადასვლას, მცველები ცდიან მათ და სთხოვენ წარმოთქვან სიტყვა „შიბოლეთი“. რადგან ეფრემელთა დიალექტი ვერ წარმოთქვამს ბგერას „შ“, ისინი წარმოთქვამენ მას „სიბოლეთად“. ეს ლინგვისტური გახმაურება მათ ამხელს, რაც იწვევს 42 000 ეფრემელის ხოცვაჟლეტას. 12:7 — იფთახის სიკვდილი იფთახე ექვსი წლის განმავლობაში მსაჯული იყო ისრაელში, სანამ მოკვდებოდა. ის დაკრძალულია გალაადის ერთ-ერთ ქალაქში.
ნაწილი 2: ძირითადი გაკვეთილები და მათი გამოყენება ცხოვრებაში 1. ღმერთს შეუძლია გამოიყენოს გარიყულები და უარყოფილები გაკვეთილი: იფთახე საკუთარმა ოჯახმა განდევნა თავისი წარმომავლობის გამო, მიუხედავად ამისა, ღმერთმა ის მთელი ერის გადასარჩენად აირჩია. გამოყენება: არასოდეს მისცეთ თქვენს წარსულს, ოჯახურ წარმომავლობას ან ადამიანურ უარყოფას თქვენი პოტენციალის განსაზღვრის უფლება. ღმერთი ხშირად იყენებს ადამიანებს, რომლებსაც საზოგადოება უგულებელყოფს ან არ აქცევს ყურადღებას, არაჩვეულებრივი მიზნების მისაღწევად. 2. სიტყვების დაცვის კრიტიკული მნიშვნელობა (ნაჩქარევი აღთქმების საფრთხე) გაკვეთილი: იფთახემ ემოციური მხურვალებისა და შფოთვის გამო ნაჩქარევი, არასაჭირო აღთქმა დადო, რამაც დამანგრეველი პირადი ტრაგედია გამოიწვია.
6
იფთახი გალაადელი
გამოყენება: სიტყვებს უდიდესი წონა აქვთ. სიფრთხილე უნდა გამოვიჩინოთ იმპულსური დაპირებების, ემოციური განცხადებების ან ზეწოლის ქვეშ დადებული ვალდებულებების მიმართ. ჭეშმარიტი რწმენა ენდობა ღვთის უზენაესობას, ნაჩქარევი დაპირებებით „მოსყიდვის“ ან მასთან ვაჭრობის მცდელობის გარეშე (ეკლესიასტე 5:2,5). 3. თქვენი ისტორიის ცოდნა და სიმართლეზე დგომა გაკვეთილი: იფთახე უბრალოდ სასტიკი მეომარი არ იყო; მას ღრმა ცოდნა ჰქონდა ისრაელის ისტორიისა და ღვთის მიერ მიმდებარე ერებთან დადებული აღთქმის შესახებ. ძალადობამდე მან დიპლომატია და ისტორიული სიმართლე გამოიყენა. გამოყენება: დაფუძნდით ღვთის სიტყვის ჭეშმარიტებასა და ისტორიულ რეალობაზე. თქვენი რწმენის საფუძვლის ცოდნა საშუალებას გაძლევთ უპასუხოთ კრიტიკოსებს, გონივრულად მოაგვაროთ კონფლიქტები და მტკიცედ დაუდგეთ ცრუ ბრალდებებს. 4. სიამაყისა და ტომობრივი კუთვნილების დამანგრეველი ბუნება გაკვეთილი: ეფრემელებს ამოძრავებდათ შელახული სიამაყე, შური და ტომობრივი ეგო, რამაც გამოიწვია უაზრო სამოქალაქო ომი, რომელმაც ათიათასობით ისრაელის სიცოცხლე შეიწირა. გამოყენება: მორწმუნეებს შორის (ან თემებსა და ოჯახებში) სიამაყე და წვრილმანი მეტოქეობა შიგნიდან ანგრევს ერთიანობას. იმის ნაცვლად, რომ ვიკამათოთ იმაზე, თუ ვის ეკუთვნის დამსახურება ან დიდება, პრიორიტეტი უნდა მივცეთ ღვთის სასუფეველს და ურთიერთდახმარებას. 5. ნაკლოვანი ადამიანური იარაღები და ღვთაებრივი მადლი გაკვეთილი: იფთახე ახალი აღთქმის რწმენის დარბაზშია ჩამოთვლილი (ებრაელთა 11:32), თუმცა მისი ცხოვრება სერიოზული შეცდომებით, ნაჩქარევი გადაწყვეტილებებითა და სასტიკი ტომობრივი ომებით იყო აღსავსე. გამოყენება: ღმერთი მოქმედებს გატეხილი, არასრულყოფილი ადამიანების მეშვეობით. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენი ცუდი არჩევანი კვლავ მტკივნეულ მიწიერ შედეგებს იწვევს, ღვთის მადლს შეუძლია გამოისყიდოს მოშურნე გული, მაშინაც კი, როდესაც ეს გული უკიდურესად უხეშია.
7
იფთახი გალაადელი
იფთახე ახალ აღთქმაში მიმართ წერილის მე-11 თავში — რომელსაც ხშირად „რწმენის დარბაზს“ უწოდებენ — იფთახე მოულოდნელად და საპატიო ხსენებას იღებს ბიბლიური ისტორიის დიდ გმირებსა და გმირებს შორის. მსაჯულთა წიგნში მის ისტორიაში აღწერილი ტრაგიკული შედეგებისა და მორალური ბუნდოვანებების გათვალისწინებით, ამ თავში მისი ჩართვა ღრმა წარმოდგენას გვიქმნის იმის შესახებ, თუ როგორ უყურებს ახალი აღთქმა რწმენას, მადლსა და ადამიანურ არასრულყოფილებას. 1. ებრაელთა მიმართ 11-ე თავში იფთახეს სახელის მოხსენიების ადგილი იფთახე მოხსენიებულია ებრაელთა 11:32–34- ში : „და კიდევ რა ვთქვა? რადგან დრო არ მეყოფა გედეონის, ბარაკის, სამსონის, იფთაეს, დავითის , სამუელისა და წინასწარმეტყველთა შესახებ სათქმელად, რომლებმაც რწმენით დაიმორჩილეს სამეფოები, აღასრულეს სიმართლე, მოიპოვეს აღთქმები, პირი დაუკრეს ლომებს, ჩააქრეს ცეცხლის ძალა, გადაურჩნენ მახვილის პირს, სისუსტისგან გაძლიერდნენ, მამაცები გახდნენ ბრძოლაში, გააქციეს უცხოტომელთა ჯარები“. 2. ახალი აღთქმის პერსპექტივიდან ძირითადი მოსაზრებები ა. რწმენის აღიარება ნაკლოვან კაცობრიობაში მსაჯულთა წიგნი ასახავს ისრაელის სულიერი დაცემის პერიოდს და იფთახის ცხოვრება შორს იყო სუფთა და იდეალურისგან. ის იყო უკანონო შვილი, გადასახლებული, „ამპარტავანი კაცების“ ლიდერი და მეომარი, რომელმაც ნაჩქარევი აღთქმა დადო, რომელიც ტრაგედიით დასრულდა. მიუხედავად ამისა, ებრაელთა მიმართ წერილის 11-ე თავი წმინდანებს მორალური სრულყოფილების მიხედვით არ ჩამოთვლის; ის მათ რწმენის საფუძველზე ჩამოთვლის . ახალი აღთქმის მწერალი უგულებელყოფს იფთახეს სოციალურ სტიგმას, რთულ წარმომავლობას და პირად შეცდომებს, რათა ხაზი გაუსვას იმ მომენტს, როდესაც მან ღმერთს მიენდო ისრაელისთვის საბრძოლველად. ახალ აღთქმაში ღვთის ქება მის მიმართ ნდობაზეა დაფუძნებული და არა ადამიანურ უნაკლოობაზე. ბ. „სისუსტისგან გაძლიერდნენ“ ებრაელთა 11:34 მრავალი მსაჯულის გამოცდილებას შემდეგი ფრაზით აჯამებს: „სისუსტით გაძლიერდნენ“. იფთახის სისუსტე: მან ცხოვრება დაიწყო, როგორც გარიყულმა, რომელიც საკუთარი ძმების მიერ იყო განდევნილი (მსაჯულნი 11:2) და არ ჰქონდა ტრადიციული, კეთილშობილური წარმომავლობა.
8
იფთახი გალაადელი
ღვთის ძალა: როდესაც უფლის სული გადმოვიდა მასზე (მსაჯულნი 11:29), მისი ბუნებრივი არახელსაყრელი მდგომარეობა და სოციალური გადასახლება სულიერ ავტორიტეტად და სამხედრო ხსნად გარდაიქმნა. ახალი აღთქმის კავშირი: ეს პირდაპირ ემთხვევა პავლეს თეოლოგიას მეორე კორინთელთა 12:9-ში ( „საკმარისია შენთვის ჩემი მადლი, რადგან სისუსტეში ხდება ჩემი ძალა სრულყოფილი“ ). გ. რწმენა, რომელიც ვლინდება ვერბალურ და თეოლოგიურ რწმენებში სანამ იფთახე ამონელებს შეებრძოლებოდა, მან ისრაელის ისტორიაზე დაფუძნებული ხანგრძლივი დიპლომატიური ურთიერთობა დაიწყო (მსაჯულნი 11:12–27). მან თამამად განაცხადა, რომ უფალმა, ისრაელის ღმერთმა, მიწა თავის ხალხს მისცა და დაადასტურა: „უფალი მსაჯული იყოს დღეს განსჯის ისრაელიანებსა და ამონის ძეებს შორის“. იფთახის რწმენა იმაში გამოიხატებოდა, რომ მისი რწმენით მხოლოდ ღმერთი იყო უზენაესი მსაჯული და ადამიანთა სამეფოების სუვერენი . ებრაელთა 11:33-ში რწმენის ეს ასპექტი აღწერილია, როგორც სამეფოების დამორჩილება და ბრძოლაში მამაცობის გაძლიერება . დ. აღთქმის მადლის ძალა ებრაელთა მიმართ წერილის მე-11 თავში ისეთი პიროვნებების ჩართვა, როგორიცაა იფთახე, სამსონი და გედეონი, ხაზს უსვამს ახალი აღთქმის მთავარ თემას: გამომსყიდველ მადლს . თუ ხსნა და ღვთის მოწონება უნაკლო შესრულებაზე იქნებოდა დამოკიდებული, იფთახე სიაში არ იქნებოდა. მისი ჩართვა სახარებისეულ უწყებაზე მიუთითებს - რომ ღმერთი მოქმედებს გატეხილი, არეული და არასრულყოფილი ადამიანების მეშვეობით, რომლებიც მას ნდობით მიმართავენ.
9
იფთახი გალაადელი
3. ძველი აღთქმის თხრობის შედარება ახალი აღთქმის შეჯამებასთან ძველი აღთქმის ფოკუსი (მსაჯულნი 11–12)
ახალი აღთქმის ფოკუსი (ებრაელთა 11)
ისტორიული და ადამიანური რეალობა: გარიყულის სტატუსი, მკაცრი დიპლომატია, ნაჩქარევი აღთქმა, ტრაგიკული დანაკარგი, სამოქალაქო დაპირისპირება.
სულიერი ჭეშმარიტება: გამარჯვება ნდობით, სისუსტის დაძლევით, ღვთის ძალაზე დაყრდნობით.
ხაზგასმა: ადამიანური სირთულე და ისრაელის ტომობრივი ეპოქის არეულობა.
ხაზგასმა: ღვთის ძალა, რომელიც მოქმედებს ნამდვილი რწმენის მეშვეობით რთულ ვითარებაში.
გაკვეთილი: სულელური სიტყვებისა და დარღვეული ადამიანური სისტემების გაუთვალისწინებელი შედეგები.
გაკვეთილი: მარადიული პატივი ენიჭება მათ, ვინც ღმერთს ენდობა თავის ბრძოლებში.
ცხოვრებისეული გამოყენება ახალი აღთქმის პერსპექტივიდან ღმერთი არ განსაზღვრავს შენს ყველაზე უარეს შეცდომებს: ახალ აღთქმაში იფთახე ღვთის ხსნის ძალისადმი რწმენით მოიხსენიება და არა ტრაგიკული, ნაჩქარევი აღთქმით. ქრისტეში შენი მემკვიდრეობა რწმენითა და ღვთის მადლით არის ჩამოყალიბებული და არა შენი წარსული შეცდომებით. რწმენა არასრულყოფილ დროში მოქმედებს: იფთახე მორალურად ქაოსურ ეპოქაში ცხოვრობდა, თუმცა მაინც ენდობოდა ღმერთს. ნამდვილი რწმენის განსავითარებლად იდეალური გარემო არ არის საჭირო. ფოკუსირება მოახდინეთ მხსნელზე და არა მხოლოდ ინსტრუმენტზე: იფთახის ჩართვა ებრაელთა მიმართ ეპისტოლეს 11-ში ღმერთზე მიუთითებს - ბიბლიის ნამდვილ გმირზე, რომელიც სუსტი ადამიანების ძალას აძლევს, შეასრულონ მისი აღთქმები.
10