ხანა, სამუელის დედა 1 სამუელი 1 1. იყო ერთი კაცი რამათაიმცოფიმიდან, ეფრემის მთიდან, სახელად ელკანა, ძე იეროხამისა, ძე ელიჰუსა, ძე ტოჰუსა, ძე ცუფისა, ეფრათელი. 2 და ჰყავდა მას ორი ცოლი: ერთის სახელი იყო ხანა, მეორეს კი - ფენინა. ფენინას ჰყავდა შვილები, ხანას კი - არა. 3. ეს კაცი ყოველწლიურად ადიოდა თავისი ქალაქიდან შილოში ცაბაოთ უფლისთვის თაყვანისსაცემად და მსხვერპლის შესაწირად. იქ იყვნენ ელის ორი ვაჟი, ხოფნი და ფინხასი, უფლის მღვდლები. 4. ელკანას შესაწირავის შეწირვის დროც დადგა და მან თავისი ცოლი ფენინა და მისი ვაჟები და ასულები წილები მისცა. 5 ხანას კი ღირსეული წილი მისცა, რადგან უყვარდა ხანა, მაგრამ უფალმა მისი საშო დაკეტა. 6. მისი მოწინააღმდეგეც ძლიერ აღიზიანებდა, რათა გაებრაზებინა, რადგან უფალმა დაუკეტა მისი საშო. 7. როგორც კი ქალი უფლის სახლში ადიოდა, ისე აღიზიანებდა ქალი; ამიტომ ტიროდა ქალი და არაფერს ჭამდა. 8. უთხრა მას ელკანამ, მისმა ქმარმა: ხანა, რატომ ტირი და რატომ არა ჭამ? რატომ გაქვს გული დამწუხრებული? განა მე ათ ვაჟზე უკეთესი არ ვარ შენთვის? 9. ადგა ხანა შილოში ჭამისა და სმის შემდეგ. მღვდელი ელი კი უფლის ტაძრის სვეტთან სკამზე იჯდა. 10 და სულით გამწარებული ილოცა უფლის მიმართ და მწარედ ტიროდა.
1
ხანა, სამუელის დედა
11. და აღთქმა დადო და თქვა: ცაბაოთ უფალო, თუ მოხედავ შენი მხევლის გასაჭირს და გამიხსენებ, არ დაივიწყებ შენს მხევალს და მისცემ შენს მხევალს ვაჟს, მაშინ მივცემ მას უფალს მთელი მისი სიცოცხლე და სამართებელი არ გაჰკარება მის თავს. 12. და იყო, როცა ის უფლის წინაშე ლოცვას განაგრძობდა, ელიმ მის ბაგეებს დააკვირდა. 13 ხანა გულში ლაპარაკობდა; მხოლოდ ტუჩები ამოძრავებდა, ხმა კი არ ესმოდა; ამიტომ ელიმ იფიქრა, რომ მთვრალი იყო. 14. უთხრა მას ელიმ: როდემდე უნდა იყო მთვრალი? მოეშვი ღვინოს. 15. მიუგო ხანამ და თქვა: არა, ბატონო ჩემო, მე სულით დამწუხრებული ქალი ვარ; არც ღვინო დამილევია და არც მაგარი სასმელი, უფლის წინაშე ვღვრი ჩემს სულს. 16 ნუ ჩათვლი შენს მხევალს ნაძირალა ასულად, რადგან ჩემი უხვი წუხილისა და მწუხარების გამო ვლაპარაკობდი აქამდე. 17. მიუგო ელიმ და უთხრა: წადი მშვიდობით და ისრაელის ღმერთმა აგისრულოს შენი სათხოვარი, რაც მისგან ითხოვე. 18 და უთხრა ქალმა: „პოვოს შენმა მხევალმა მადლი შენს თვალში“. წავიდა ქალი, ჭამა და სახე აღარ სევდიანი ჰქონდა. 19 დილით ადრე ადგნენ და თაყვანი სცეს უფალს, შემდეგ დაბრუნდნენ და თავიანთ სახლში წავიდნენ რამათში. ელკანამ შეიცნო ხანა, თავისი ცოლი, და გაიხსენა იგი უფალმა. 20. ხანას დაორსულების ჟამის დადგომისას შვა ვაჟი და უწოდა სახელად სამუელი, რადგან თქვა: ვთხოვე იგი უფალს. 21. ავიდა ელკანა კაცი და მისი მთელი სახლი უფლისთვის ყოველწლიური მსხვერპლის შესაწირად და აღთქმის დასადებად. 22 ხანა კი არ ასულა, რადგან უთხრა ქმარს: არ ავალ, სანამ ბავშვს ძუძუს არ მოწყვეტ; მაშინ მივიყვან, რომ უფლის წინაშე წარსდგეს და იქ სამუდამოდ დარჩეს. 23. უთხრა ელკანამ, მისმა ქმარმა: „ისე მოიქეცი, როგორც გენებოს; დარჩი, სანამ ძუძუს არ მოწყვეტ; ოღონდ უფალმა შეასრულოს თავისი სიტყვა“. დარჩა ქალი და აწოვებდა თავის ვაჟს, სანამ ძუძუს არ მოწყვეტდა. 24. და როცა ძუძუს მოაცილა, თან წაიყვანა სამი ხარი, ერთი ეფა ფქვილი და ერთი ტიკი ღვინო და მიიყვანა უფლის სახლში, შილოში. ბავშვი კი პატარა იყო. 25 და დაკლეს ხარი და მიიყვანეს ბავშვი ელისთან. 26. მან თქვა: „ღმერთო ჩემო, ცოცხალია შენი სული, ბატონო! მე ვარ ის ქალი, რომელიც აქ შენს გვერდით იდგა და უფალს ევედრებოდა“. 27 ამ ბავშვისთვის ვილოცე და უფალმა მომცა ჩემი ვედრება, რომელიც მისგან ვთხოვე. 28 ამიტომაც მივეცი იგი უფალს; სანამ ცოცხალია, უფალს მიეცემა. და თაყვანი სცა უფალს იქ.
2
ხანა, სამუელის დედა
1 სამუელი 2 1. ილოცა ხანამ და თქვა: „გაიხარა ჩემი გული უფლის წყალობით, ამაღლდა ჩემი რქა უფლის წყალობით; გაფართოვდა ჩემი პირი ჩემს მტრებზე, რადგან ვხარობ შენი ხსნით. 2 არავინაა უფლისავით წმინდა, რადგან არავინაა შენს გარდა; და არ არსებობს კლდე ჩვენი ღმერთის მსგავსი. 3 ნუღარ ილაპარაკებთ ასე ზედმეტად ამპარტავნულად; ნუ გამოვა თქვენი პირიდან ამპარტავნება, რადგან უფალი ცოდნის ღმერთია და მისით იწონება საქმეები. 4 ძლიერთა მშვილდები დაიმსხვრა და წაბორძიკებულნი ძალით შეიმოსნენ. 5. ძღომიანებმა თავი პურის სანაცვლოდ დაიქირავეს, მშიერებმა კი გაწყვიტეს; უნაყოფომ შვიდი შვილი შვა და მრავალშვილიანი დასუსტდა. 6 უფალი კლავს და აცოცხლებს, ჩაჰყავს საფლავში და ამოჰყავს. 7 უფალი აღარიბებს და ამდიდრებს, დაამდაბლებს და აამაღლებს. 8 მტვრიდან აღადგენს ღარიბებს და ნაკელიდან ამაღლებს მათხოვარს, რათა მთავრებთან დასვას ისინი და დიდების ტახტი დაიმკვიდროს, რადგან უფლისაა დედამიწის სვეტები და მათზე დააფუძნა სამყარო. 9 ის დაიცავს თავის წმინდანთა ფეხებს და ბოროტნი დადუმდებიან სიბნელეში, რადგან ძალით ვერავინ გაიმარჯვებს. 10 უფლის მოწინააღმდეგენი დაიმსხვრევიან; ზეციდან დასჭექებს მათზე; განსჯის უფალი ქვეყნის კიდეებს და ძალას მისცემს თავის მეფეს და აღამაღლებს თავისი ცხებულის რქას.
კომენტარი ხანას ისტორია, რომელიც მოცემულია პირველი სამუელის წიგნის 1 და 2 თავებში , ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ბიბლიური მონათხრობია მწუხარების, დაუღალავი ლოცვის, რწმენისა და ღვთაებრივი გამართლების შესახებ.
ნაწილი 1: ჰანას ისტორიის ლექს-ლექსი დაშლა 1 სამუელი თავი 1: მწუხარება, ლოცვა და დაპირება მუხლები 1–2 (ელკანა და მისი ორი ცოლი): ისტორია იწყება ეფრემის მთიდან ლევიანი ელკანას და მისი ორი ცოლის: ფენინას (რომელსაც შვილები ჰყავდა) და ხანას (რომელიც უნაყოფო იყო) წარდგენით. მუხლები 3–5 (ყოველწლიური თაყვანისცემა და ფავორიტიზმი): ოჯახი ყოველწლიურად მიემგზავრება შილოში ცაბაოთ უფლისთვის თაყვანისცემისა და მსხვერპლის შესაწირად. მიუხედავად იმისა, რომ ფენინას შვილები ჰყავს,
3
ხანა, სამუელის დედა
ელკანა ხანას „ღირსეულ წილს“ (ან ორმაგ წილს) აძლევს, რადგან ძალიან უყვარს იგი, მიუხედავად იმისა, რომ უფალმა მისი საშო დახურა. მუხლები 6–8 (ფენინას პროვოკაცია): ფენინა გამუდმებით დასცინის და აღიზიანებს ხანას მისი უნაყოფობის გამო, რის გამოც ის ტირის და საკვებზე უარს ამბობს. ელკანა ცდილობს მის ნუგეშს ნაზი სიტყვებით ( „განა ათ ვაჟზე უკეთესი არ ვარ შენთვის?“ ), მაგრამ ხანას გული კვლავ მძიმეა. მუხლები 9–11 (ანას მწარე ლოცვა და აღთქმა): შილოში ჭამის შემდეგ, ღრმად დამწუხრებული ხანა დგება და ტაძარში მიდის. მწარედ ტირილით, ის უფალს ევედრება და აღთქმას დებს: თუ ღმერთი მას ვაჟს მისცემს, ის მას უფალს მიუძღვნის მთელი მისი სიცოცხლის განმავლობაში და საპარსი არასდროს შეეხება მის თავს. მუხლები 12–14 (ელის არასწორი შეფასება): როდესაც ხანა გულში ჩუმად აგრძელებს ლოცვას (მხოლოდ ტუჩები ამოძრავებს, მაგრამ ხმა არ ისმის), მღვდელმთავარი ელი უყურებს მას და შეცდომით ვარაუდობს, რომ ის მთვრალია და ეუბნება, რომ ღვინო გადადოს. მუხლები 15–16 (ჰანას დაცვა): ხანა პატივისცემით ასწორებს ელის და უხსნის, რომ ის ღვინით არ არის მთვრალი, არამედ „სულით დამწუხრებული ქალია“, რომელიც დიდი ჩივილითა და მწუხარებით სულს ღვრიდა უფლის წინაშე. მუხლები 17–18 (ელის კურთხევა და ხანას მშვიდობა): ელი კურთხევით პასუხობს: „წადი მშვიდობით და ისრაელის ღმერთმა შეგისრულოს შენი სათხოვარი, რაც მისგან ითხოვე“. ხანას სახე მაშინვე იცვლება; ის მიდის თავის გზაზე, ჭამს და აღარ არის მოწყენილი. მუხლები 19–20 (სამუელის დაბადება): მეორე დილით ოჯახი თაყვანს სცემდა და სახლში რამაში ბრუნდებოდა. ელკანა იცნობდა თავის ცოლს, ხანას და უფალმა გაიხსენა იგი. ქალი დაორსულდა და ვაჟი გააჩინა, სახელად სამუელი (რაც ნიშნავს „ღვთისგან მოსმენილს“) და თქვა: „რადგან უფალს ვთხოვე“. მუხლები 21–23 (ძუძუს მოცილებამდე დარჩენა): როდესაც ელკანა ყოველწლიური მსხვერპლშეწირვისთვის შილოში მიდის, ხანა სახლში რჩება და აცხადებს, რომ მხოლოდ ბავშვის მოცილების შემდეგ წავა, რათა სამუდამოდ წარადგინოს იგი უფლის წინაშე. ელკანა მხარს უჭერს მის გადაწყვეტილებას. მუხლები 24–28 (აღთქმის შესრულება): როგორც კი სამუელი ძუძუს აცილებს, ხანა მას შილოში, უფლის სახლში მიჰყავს, თან მიჰყავს უხვი შესაწირავი (სამი ხარი, ფქვილი და ღვინო). ის ელის ახსენებს ქალს, რომელიც წლების წინ მის
4
ხანა, სამუელის დედა
გვერდით იდგა და ლოცულობდა, აცხადებს, რომ ეს არის ბავშვი, რომლისთვისაც ლოცულობდა და უფალს აძლევს მას სიცოცხლის ბოლომდე.
1 სამუელი თავი 2:1–10: ხანას მადლიერების სიმღერა მუხლები 1–3 (ღვთის სიწმინდით სიხარული): ხანა წინასწარმეტყველურ ლოცვას წარმოთქვამს. მისი გული ხარობს უფლის გამო, მისი რქა ამაღლებულია და ხარობს მისი ხსნით. ის აცხადებს, რომ არავინაა უფლის მსგავსი წმინდა და არც კლდე, როგორც მისი. მუხლები 4–5 (ადამიანური გარემოებების შეცვლა): ხანა ზეიმობს ღვთის უზენაესობას ადამიანურ ბედზე: ძლიერთა მშვილდები დაიმსხვრა, დაბრკოლებულნი ძალით შეიმოსნენ, ძუძუმწოვრები პურის სანაცვლოდ იშრომებენ, უნაყოფოებმა შვიდი შვილი გააჩინეს , მრავალშვილიანი კი წუწუნებდა. მუხლები 6–8 (ღვთის ძალა სიცოცხლესა და სიკვდილზე): უფალი კლავს და აცოცხლებს; საფლავში ჩაჰყავს და ამოჰყავს; მტვრიდან აღადგენს ღარიბებს და ნაკელიდან ამოჰყავს მათხოვარი, რათა მთავრებთან დასვას, რადგან უფლისაა მიწის სვეტები. მუხლები 9–10 (მართალთა მფარველობა): ღმერთი იცავს თავის წმინდანებს, ბოროტნი კი სიბნელეში დადუმდებიან, რადგან ძალით ვერავინ გაიმარჯვებს. უფალი განსჯის დედამიწის კიდეებს და მისცემს ძალას და აამაღლებს თავისი ცხებულის რქას.
ნაწილი 2: ძირითადი გაკვეთილები გამოყენება ცხოვრებაში
და
მათი
1. რადიკალური პატიოსნება ლოცვაში გაკვეთილი: ხანამ თავისი ტკივილი თავაზიანი რელიგიური ენის მიღმა არ დამალა. ის მწარედ ტიროდა, სული ღვრიდა და ღვთის წინაშე მწარე მწუხარება გადასცა. ცხოვრებაში გამოყენება: ღმერთი მოგვიწოდებს, რომ ჩვენი ნამდვილი ემოციები - სევდა, იმედგაცრუება, სიმწარე და ლტოლვა - პირდაპირ მას მივმართოთ. ღმერთთან საუბრამდე ემოციების განწმენდა არ გჭირდებათ; ის გულწრფელ მწუხარებას ყველაზე უკეთ უმკლავდება.
5
ხანა, სამუელის დედა
2. სხვების განსჯისა და გაუგებრობის დაძლევა გაკვეთილი: ხანა სულიერმა წინამძღოლმაც კი (ელიმ) არასწორად შეაფასა და სიმთვრალეში დაადანაშაულა, მაშინ როცა სინამდვილეში ის ღმერთთან ღრმა ზიარებაში იმყოფებოდა. ხანამ არც საპასუხო არგუმენტები გადასცა და არც თავდაცვითი არგუმენტები წამოაყენა; მან თავმდაბლურად და პატივისცემით განმარტა თავისი პოზიცია. ცხოვრებაში გამოყენება: როდესაც ადამიანები არასწორად ესმით თქვენი მოტივები, ბრძოლა ან სულიერი ბრძოლის მშვიდი მომენტები, შეინარჩუნეთ სიმშვიდე. ყურადღება ღმერთზე გაამახვილეთ, ყოველი კრიტიკოსისგან თავის დაცვის ნაცვლად. 3. ღმერთის ნდობა გარღვევის მიღმა (ფიცის პატიოსნება) გაკვეთილი: ბავშვისთვის ასე სასოწარკვეთილი ლოცვის შემდეგ, ხანამ შეასრულა თავისი დაპირება და ნებაყოფლობით მიატოვა თავისი დიდი ხნის ნანატრი ვაჟი უფლის მსახურებას ტაძარში, როგორც კი ძუძუს მოკვეთეს. ცხოვრებაში გამოყენება: როდესაც ღმერთი პასუხობს ჩვენს ყველაზე ღრმა ლოცვებს, ადვილია, მტკიცედ ჩავეჭიდოთ ამ კურთხევას, როგორც ჩვენს საკუთრებას. ჰანა გვახსენებს, რომ თავისუფლად შევინახოთ ჩვენი კურთხევები და გვახსოვდეს, რომ ყველაფერი, რასაც ვიღებთ, ღვთისგან მოდის და საბოლოო ჯამში მის პატივსაცემად არის განკუთვნილი. 4. ტანჯვის ქების სიმღერად გადაქცევა გაკვეთილი: ჰანას ისტორია პირველ თავში ჩუმი ტირილიდან მეორე თავში გამარჯვების წინასწარმეტყველურ, ამაღლებულ სიმღერად გადაიქცევა. მისი ყურადღება წარსული დამცირებიდან მთლიანად ღვთის საბოლოო ხასიათსა და უზენაესობაზე გადადის. ცხოვრებისეული გამოყენება: ტკივილს აქვს ვადის გასვლის თარიღი, მაგრამ თაყვანისცემა მარადიულია. როდესაც ღმერთი გამოცდის პერიოდს გაგატარებთ ან დიდი ხნის ნანატრ ლოცვას პასუხობს, თქვენი პასუხი მისი სიკეთის დასტური იყოს, რომელიც სხვებსაც გაამხნევებს. მთავარი დასკვნა: ჰანას მოგზაურობა გვასწავლის, რომ უნაყოფობისა და დამცირების არც ერთი პერიოდი არ არის მუდმივი ღვთის ხელში. ის ხედავს უგულებელყოფილს, ესმის გულგატეხილის ჩუმი ტირილი და შეუძლია გლოვა ცეკვად აქციოს.
6