გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი მსაჯულთა 6 1. ბოროტებას სჩადიოდნენ ისრაელიანები უფლის თვალში და შვიდი წელი მიდიანის ხელში ჩააგდო ისინი უფალმა. 2. მიდიანის ხელი ძლიერდებოდა ისრაელზე და მიდიანელთა გამო ისრაელის ძეთ მთებში ბუნაგები, გამოქვაბულები და სიმაგრეები გაიკეთეს. 3. როგორც კი ისრაელმა დათესა, მიდიანელები, ამალეკელები და აღმოსავლეთის ძეები გამოვიდნენ მათ წინააღმდეგ. 4. დაბანაკდნენ მათ წინააღმდეგ და გაანადგურეს მიწის მოსავალი ღაზამდე და არ დაუტოვებიათ ისრაელისთვის საარსებო წყარო, არც ცხვარი, არც ხარი და არც ვირი. 5 რადგან ისინი თავიანთი პირუტყვითა და კარვებით ამოდიოდნენ და კალიებივით მოდიოდნენ უთვალავნი, რადგან უთვალავი იყო მათი და მათი აქლემების; და შევიდნენ ქვეყანაში მის გასაპარად. 6 და ძლიერ გაღატაკდა ისრაელი მიდიანელთა გამო; და შეჰღაღადეს ისრაელიანებმა უფალს. 7. როდესაც ისრაელიანებმა შეჰღაღადეს უფალს მიდიანელთა გამო, 8. უფალმა ისრაელიანებს წინასწარმეტყველი გაუგზავნა და უთხრა: ასე ამბობს უფალი, ისრაელის ღმერთი: მე გამოგიყვანეთ ეგვიპტიდან და გამოგიყვანეთ მონობის სახლიდან. 9 და გიხსენით ეგვიპტელთა ხელიდან და ყველა თქვენი მჩაგვრის ხელიდან; განვდევნე ისინი თქვენგან და მათი მიწა მოგეცით;
1
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
10. გითხარით: მე ვარ უფალი, თქვენი ღმერთი; ნუ გეშინიათ ამორეველთა ღმერთების, რომელთა ქვეყანაშიც ცხოვრობთ-მეთქი. მაგრამ არ ისმინეთ ჩემი ხმა. 11. მოვიდა უფლის ანგელოზი და დაჯდა ოფრაში, აბიყეზერელი იოაშ იოაშ ყოფილ მუხის ქვეშ. მისი ვაჟი, გედეონი, კი საწნახელში ხორბალს ცეხავდა, რომ მიდიანელებისგან დაეფარა. 12. გამოეცხადა მას უფლის ანგელოზი და უთხრა: უფალი შენთანაა, მამაცო! 13. გედეონმა უთხრა მას: „ღმერთო ჩემო, თუ უფალი ჩვენთანაა, რატომ დაგვემართა ეს ყველაფერი? სად არის მისი ყველა სასწაული, რომელიც ჩვენმა მამებმა გვიამბეს და თქვეს: განა უფალმა არ გამოგვიყვანა ეგვიპტიდან? ახლა კი მიგვატოვა უფალმა და მიდიანელთა ხელში ჩაგვაგდო“. 14. შეხედა მას უფალმა და უთხრა: წადი ამ შენი ძალით და იხსნი ისრაელს მიდიანელთა ხელიდან. განა მე არ გაგზავნე? 15. და უთხრა მას: უფალო ჩემო, რით ვიხსნა ისრაელი? აჰა, ჩემი ოჯახი ღარიბია მენაშეს ტომში, მე კი ყველაზე პატარა ვარ მამაჩემის სახლში. 16. უთხრა მას უფალმა: მე შენთან ვიქნები და ერთი კაცივით დაამარცხებ მიდიანელებს. 17 და უთხრა მას: თუ შენს თვალში მადლი ვპოვე, მაშინ მაჩვენე ნიშანი, რომ შენ მელაპარაკები. 18. გევედრები, ნუ წახვალ აქედან, სანამ არ მოვალ შენთან, არ მოვიტან ჩემს საჩუქარს და არ დაგიდებ წინ. მან კი თქვა: დავრჩები, სანამ არ დაბრუნდები. 19. შევიდა გედეონი და მოამზადა თიკანი და ერთი ეფა ფქვილისგან უფუარი პურები. ხორცი კალათაში ჩაყარა, ბულიონი კი ქვაბში ჩაყარა, მუხის ქვეშ გამოიღო და მიიტანა. 20. უთხრა მას ღვთის ანგელოზმა: აიღე ხორცი და უფუარი პურები, დადე ამ ქვაზე და დაასხით ბულიონი. მანაც ასე მოიქცა. 21. გაიწოდა უფლის ანგელოზმა ხელში არსებული კვერთხის ბოლო და შეეხო ხორცსა და უფუარ პურებს. კლდიდან ცეცხლი ამოვიდა და შთანთქა ხორცი და უფუარი პურები. უფლის ანგელოზი გაქრა მისი თვალთახედვიდან. 22. როდესაც გედეონმა მიხვდა, რომ უფლის ანგელოზი იყო, თქვა გედეონმა: ვაიმე, უფალო ღმერთო! რადგან პირისპირ ვიხილე უფლის ანგელოზი. 23. უთხრა მას უფალმა: მშვიდობა იყოს შენდა! ნუ გეშინია, არ მოკვდები. 24 და ააშენა იქ გედეონმა სამსხვერპლო უფლისთვის და უწოდა მას იეჰოვა შალომი. დღემდეა ის აბიეზრელთა ოფრაში. 25. იმავე ღამეს უთხრა მას უფალმა: წაიყვანე მამაშენის ხარი, შვიდი წლის მეორე ხარი, და დაანგრიე ბაალის სამსხვერპლო, რომელიც მამაშენს ეკუთვნის, და გაჩეხე მის გვერდით მდებარე აშერა. 26. ამ კლდის თავზე, დადგენილ ადგილას, აღუმართე სამსხვერპლო უფალს, შენს ღმერთს, და წაიყვანე მეორე ხარი და შესწირე აღსავლენი მსხვერპლი იმ ტყის შეშით, რომელსაც მოჭრი.
2
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
27. წაიყვანა გედეონმა ათი კაცი თავისი მსახურთაგან და ისე მოიქცა, როგორც უფალმა უთხრა. რადგან ეშინოდა მამამისის სახლისა და ქალაქის მკვიდრთა, დღისით ვერ შეძლო ამის გაკეთება, ღამით გააკეთა. 28. როდესაც ქალაქის კაცები დილით ადრე ადგნენ, აჰა, ბაალის სამსხვერპლო დანგრეული იყო, მის გვერდით მდებარე აშერა კი მოჭრილი, ხოლო მეორე ხარი აშენებულ სამსხვერპლოზე იყო შეწირული. 29. ერთმანეთს ეკითხებოდნენ: ვინ ჩაიდინა ეს საქმე? გამოკითხეს და უთხრეს: გედეონმა, იოაშის ძემ, ჩაიდინა ეს საქმე. 30. ქალაქის მკვიდრებმა უთხრეს იოაშს: გამოიყვანე შენი ვაჟი, რომ მოკვდეს, რადგან დაანგრია ბაალის სამსხვერპლო და მოჭრა მის გვერდით მდებარე აშერა. 31. უთხრა იოაშმა ყველას, ვინც მის წინააღმდეგ იდგა: ბაალს დაიცავთ? გადაარჩენთ მას? ვინც მის დასაცავად იბრძოლებს, დილითვე მოკვდეს. თუ ღმერთია, თავად იბრძოლოს, რადგან მისმა სამსხვერპლომ დაანგრია. 32 ამიტომ უწოდა მას იმ დღეს იერუბაალი და თქვა: ბაალმა იბრძოლოს მის წინააღმდეგ, რადგან დაანგრია მისი სამსხვერპლო. 33. მაშინ შეიკრიბნენ ყველა მიდიანელი, ამალეკელი და აღმოსავლეთის ძეები, გადავიდნენ და იზრეელის ველზე დაბანაკდნენ. 34 მაგრამ უფლის სული გადმოვიდა გედეონზე და მან საყვირს ჩაჰბერა; აბიყეზერიც შეიკრიბა მის უკან. 35 და გაგზავნა მაცნეები მთელ მენაშესთან; ისინიც შეიკრიბნენ მის უკან. გაგზავნა მაცნეები აშერს, ზებულონს და ნაფთალს და ისინიც ამოვიდნენ მათ შესახვედრად. 36. გედეონმა უთხრა ღმერთს: თუ ჩემი ხელით იხსნი ისრაელს, როგორც თქვი, 37 აჰა, მატყლის ძაფს ჩავდებ კალთაში და თუ ნამი მხოლოდ ძაფზე იქნება და მთელ მიწაზე მშრალი იქნება, მაშინ გავიგებ, რომ ჩემი ხელით იხსნი ისრაელს, როგორც თქვი. 38 ასეც იყო: ადგა დილით ადრე, შეკრა საწმისი და ნამი გამოწურა საწმისიდან, წყლით სავსე თასი. 39. უთხრა გედეონმა ღმერთს: ნუ აენთება შენი რისხვა ჩემზე და მხოლოდ ერთხელ ვილაპარაკებ; გთხოვ, ერთხელ მაინც გამოვცადო საწმისით; ახლა მხოლოდ საწმისი იყოს მშრალი და მთელ მიწაზე ნამი იყოს. 40 და ასეც მოიქცა ღმერთმა იმ ღამეს: მხოლოდ საწმისი იყო მშრალი, მთელ მიწაზე კი ნამი იყო.
მსაჯულთა 7 1. ადგნენ დილაადრიან იერუბაალი, იგივე გედეონი, და მასთან მყოფი მთელი ხალხი და დაბანაკდნენ ხაროდის ჭასთან. მიდიანელთა ლაშქარი კი მათ ჩრდილოეთით, მორეს ბორცვთან, ხეობაში იყო.
3
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
2. უთხრა უფალმა გედეონს: „ძალიან ბევრი ხალხია შენთან, რომ მიდიანელები ხელში ჩავცე, რომ არ დაიკვეხნოს ისრაელმა ჩემს წინაშე და არ თქვას, ჩემმა ხელმა მიხსნაო“. 3 ახლა კი გამოაცხადე ხალხის გასაგონად: ვინც შეშინებულია და შეშინებულია, დაბრუნდეს და ადრევე გავიდეს გალაადის მთიდან. და დაბრუნდა ხალხიდან ოცდაორი ათასი და დარჩა ათი ათასი. 4. უთხრა უფალმა გედეონს: ჯერ კიდევ ბევრი ხალხია; წყალთან ჩაიყვანე ისინი და იქ გამოვცდი მათ. ვისაც გეტყვი, ეს წამოვიდეს შენთან, ის წამოვიდეს შენთან; ვისაც გეტყვი, ეს არ წამოვიდეს შენთან, ის არ წამოვიდეს. 5. ჩაიყვანა ხალხი წყალთან და უთხრა უფალმა გედეონს: ყველა, ვინც ენით დალევს წყალს, როგორც ძაღლი, მარტო დააყენე; ასევე ყველა, ვინც წყლის დასალევად მუხლებზე დაიხრება. 6. პირზე ხელის მიდებით მოსმულთა რიცხვი სამასი კაცი იყო. დანარჩენი ხალხი კი წყლის დასალევად მუხლებზე დაიხარა. 7. უთხრა უფალმა გედეონს: სამასი კაცით, ვინც წყალი დალია, გიხსნით და მიდიანელებს თქვენს ხელში ჩაგაგდებთ. დანარჩენი ხალხი კი თავის ადგილას წავიდეს. 8. ხალხმა საჭმელი და საყვირები აიღო ხელში. გაგზავნა მთელი დანარჩენი ისრაელი, თითოეული თავის კარავში, და სამასი კაცი დაიტოვა. მიდიანელთა ლაშქარი კი მის ქვემოთ, ველზე იყო. 9. იმავე ღამეს უთხრა მას უფალმა: ადექი და ჩადი ბანაკში, რადგან ხელში ჩაგიგდე იგი. 10 თუ ჩასვლის გეშინია, შენ, ფურასთან, შენს მსახურთან ერთად ჩადი ბანაკში. 11 და მოუსმენ, რას იტყვიან და შემდეგ გაძლიერდება შენი ხელები, რომ ბანაკში ჩახვიდე. შემდეგ ის თავის მსახურ ფურასთან ერთად ბანაკში მყოფი შეიარაღებული ხალხის გარეთ ჩავიდა. 12 მიდიანელები, ამალეკელები და აღმოსავლეთის ყველა ძე ხეობაში კალიებივით ისხდნენ უთვალავნი; მათი აქლემები უთვალავი იყო, ზღვისპირა ქვიშასავით უთვალავი. 13. როცა გედეონი მივიდა, აჰა, ერთმა კაცმა სიზმარი უამბო თავის მოძმეს და უთხრა: აჰა, სიზმარი ვნახე: აჰა, ქერის პურის ნამცხვარი მიდიანის ბანაკში ჩავარდა, კარავს მიუახლოვდა და დაარტყა, რომ ის დაეცა და გადააბრუნა, კარავი კი გაშეშდა. 14. მიუგო მისმა მოყვასმა და თქვა: ეს სხვა არაფერია, თუ არა გედეონის, იოაშის ძის, ისრაელის კაცის, მახვილი, რადგან მის ხელში ჩააგდო ღმერთმა მიდიანი და მთელი ლაშქარი. 15. როგორც კი გედეონმა გაიგო სიზმრის ახსნა და მისი ახსნა, თაყვანი სცა, დაბრუნდა ისრაელის ბანაკში და თქვა: ადექით, რადგან უფალმა ხელში ჩაგიგდო მიდიანის ბანაკი. 16 და სამასი კაცი სამ რაზმად დაყო და თითოეულს ხელში საყვირი ჩაუდო, დოქებში კი ცარიელი დოქები და ლამპრები.
4
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
17. უთხრა მათ: შემომხედეთ და თქვენც ასევე მოიქეცით. როცა ბანაკის გარეთ გავალ, როგორც მე მოვიქცევი, თქვენც ისევე მოიქეცით. 18. როცა საყვირს დავუკრავ მე და ყველა, ვინც ჩემთანაა, თქვენც ჩაჰბერეთ საყვირებს მთელი ბანაკის ირგვლივ და თქვით: უფლისა და გედეონის მახვილი! 19 გედეონი და მასთან მყოფი ასი კაცი ბანაკის გარეუბანში შუა გუშაგობის დასაწყისში მივიდნენ; გუშაგები ახალი დაყენებული ჰქონდათ; საყვირებს ჩაჰბერეს და ხელში არსებული დოქები დაამტვრიეს. 20. სამივე რაზმმა საყვირებს ჩაჰბერა და დოქები დაამსხვრია. მარცხენა ხელში ლამპრები ეჭირათ, მარჯვენაში კი საყვირები, რომ ჩაეკრათ. ყვიროდნენ: უფლისა და გედეონის მახვილი! 21. თითოეული თავის ადგილას დადგეს ბანაკის გარშემო. მთელი ლაშქარი გაიქცა, ყვიროდა და გაიქცა. 22. სამასმა კაცმა საყვირებს ჩაჰბერა და უფალმა თითოეულის მახვილი მოყვასის წინააღმდეგ მიმართა მთელ ლაშქარში. გაიქცა ლაშქარი ბეთშიტაში, ცერათში და აბელმეჰოლას საზღვრამდე, ტაბათამდე. 23. შეიკრიბნენ ისრაელიანები ნაფთალისგან, აშერისგან და მთელი მენაშესგან და დაედევნენ მიდიანელებს. 24. გაგზავნა გედეონმა მაცნეები ეფრემის მთელ მთაზე და შეუთვალა: „ჩამოდით მიდიანელთა წინააღმდეგ და დაიკავეთ მათ წინ წყლები ბეთბარამდე და იორდანემდე“. შეიკრიბა ეფრემელი ყველა კაცი და დაიკავეს წყლები ბეთ-ბარამდე და იორდანემდე. 25. შეიპყრეს მიდიანელთა ორი მთავარი, ორები და ზიები; ორები კლდეზე მოკლეს, ზიები კი ზიების საწნახელთან მოკლეს. მიდიანელებს დაედევნენ და ორებისა და ზიების თავები გედეონს იორდანეს გაღმა მიუტანეს.
მსაჯულთა 8 1. ეფრემელებმა უთხრეს მას: რატომ გვემსახურე ასე, რატომ არ დაგვიძახე, როცა მიდიანელებთან საბრძოლველად წახვედი? და მკაცრად შეეკუმშნენ. 2. უთხრა მათ: რა გავაკეთე ახლა თქვენთან შედარებით? განა ეფრემის ყურძნის კრეფა აბიყეზერის რთველს არ ჯობია? 3. ღმერთმა თქვენს ხელში ჩაგიგდო მიდიანის მთავრები, ორები და ზიები; მე კი რა შემეძლო თქვენთან შედარებით? მაშინ მათი რისხვა ჩაცხრა მის მიმართ, როგორც კი ეს თქვა. 4 გედეონი იორდანეს მიადგა და გადაკვეთა ის და მასთან ერთად მყოფი სამასი კაცი, დაღლილები და მაინც მისდევდნენ მათ. 5. უთხრა მან სუქოთელებს: მიეცით პურის პური ჩემს მომდევნელ ხალხს, რადგან დაღლილები არიან და მე მიდიანის მეფეებს, ზებახსა და ცალმუნაყს, ვედევნები. 6. სუქოთის მთავრებმა უთხრეს: „ახლა შენს ხელშია ზებახისა და ცალმუნაყის ხელები, რომ შენი ლაშქრისთვის პური მივცეთ?“
5
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
7 გედეონმა თქვა: „როცა ხელში ჩამიგდებს უფალი ზებახსა და ცალმუნაყს, უდაბნოს ეკლებითა და ნარგავებით დაგგლიჯავ ხორცს“. 8 და ავიდა იქიდან ფენუელში და იგივე უთხრა მათ. ფენუელებმა უპასუხეს მას, როგორც სუქოთელებმა უპასუხეს. 9. ფენუელის კაცებსაც უთხრა: როცა მშვიდობით დავბრუნდები, ამ კოშკს დავანგრევ. 10. ზებახი და ცალმუნაყი კარკორში იყვნენ მათი ლაშქრებითურთ, დაახლოებით თხუთმეტი ათასი კაცით, აღმოსავლეთის ძეთა მთელი ლაშქრიდან დარჩენილი ყველა, რადგან ას ოცი ათასი მახვილის ამომღები კაცი დაეცა. 11. გედეონი ნობასა და იოგბეჰას აღმოსავლეთით კარვებში მცხოვრებთა გზით წავიდა და ბანაკი დაამარცხა, რადგან ბანაკი უსაფრთხოდ იყო. 12. ზებახი და ცალმუნაყი გაიქცნენ, ის კი დაედევნა მათ და შეიპყრო მიდიანის ორივე მეფე, ზებახი და ცალმუნაყი, და მთელი ლაშქარი შეაძრწუნა. 13 და გედეონი, იოაშის ძე, მზის ამოსვლამდე დაბრუნდა ბრძოლიდან. 14. დაიჭირა ერთი ჭაბუკი სუქოთიდან და ჰკითხა. მანაც აღწერა სუქოთის მთავრები და უხუცესები, სამოცდაჩვიდმეტი კაცი. 15. მივიდა სუქოთელებთან და უთხრა: აჰა, ზებახი და ცალმუნაყი, რომლებზეც მლანძღავდით და ამბობდით: ნუთუ ზებახისა და ცალმუნაყის ხელები შენს ხელშია, რომ პური მივცეთ შენს დაღლილ ხალხს? 16. წაიყვანა ქალაქის უხუცესები, უდაბნოს ეკალი და ნარ-ეკალი და მათით ასწავლა სუქოთელებს. 17 და დაანგრია ფენუელის კოშკი და დახოცა ქალაქის კაცები. 18. უთხრა ზებახს და ცალმუნას: როგორები იყვნენ ისინი, ვინც თაბორში მოკალით? მათ უპასუხეს: შენსავით იყვნენ ისინი; თითოეული მეფის შვილებს ჰგავდა. 19 მან თქვა: ისინი ჩემი ძმები იყვნენ, დედაჩემის შვილები. უფალს ვფიცავარ, რომ ცოცხლები დაგეტოვებინათ, არ მოგკლავდით. 20. უთხრა იეთერს, თავის პირმშოს: ადექი და მოკალი ისინი. მაგრამ ყმაწვილმა მახვილი არ ამოიღო, რადგან შეშინდა, რადგან ჯერ კიდევ ყმაწვილი იყო. 21. ზებახმა და ზალმუნაჰმა თქვეს: ადექი და დაგვემხე, რადგან კაცის ძალაც მისია. ადგა გედეონი და მოკლა ზებახი და ზალმუნაჰი, ხოლო მათი აქლემების კისერზე სამკაულები წაართვა. 22. უთხრეს ისრაელიანებმა გედეონს: შენ იბატონე ჩვენზე შენ, შენმა ძემ და შენი ძის ძემაც, რადგან შენ გვიხსენი მიდიანის ხელიდან. 23. გედეონმა უთხრა მათ: მე არ ვიბატონებ თქვენზე და არც ჩემი ძე იმეფებს თქვენზე. უფალი იმეფებს თქვენზე. 24. გედეონმა უთხრა მათ: ერთი რამ მინდა გთხოვოთ: თითოეულმა თქვენგანმა თავისი ნადავლის საყურეები მომეცით (რადგან ოქროს საყურეები ეკეთათ, რადგან ისმაელიელები იყვნენ).
6
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
25 მათ უპასუხეს: ნებაყოფლობით მივცემთ მათ. გაშალეს სამოსელი და თითოეულმა თავისი ნადავლის საყურეები ჩაყარა მასში. 26. მის მიერ მოთხოვნილი ოქროს საყურეების წონა ათას შვიდასი შეკელი ოქრო იყო, გარდა სამკაულებისა, საყელოებისა და ძოწეულის სამოსისა, რომელიც მიდიანის მეფეებს ეკეთათ, და მათი აქლემების კისერზე შემოხვეული ჯაჭვებისა. 27. გააკეთა მისგან ეფოდი და დადო თავის ქალაქში, ოფრაში. მთელი ისრაელი მის კვალდაკვალ გარყვნილდა და ეს ხაფანგად იქცა გედეონისთვის და მისი სახლისთვის. 28. ასე დაემორჩილა მიდიანი ისრაელიანებს და თავი აღარ აუწევიათ. და ორმოცი წელი იყო დამშვიდებული ქვეყანა გედეონის დღეებში. 29 და წავიდა იერუბაალი, იოაშის ძე, და დასახლდა თავის სახლში. 30 გედეონს სამოცდაათი ვაჟი შეეძინა მის საზარდულში, რადგან ბევრი ცოლი ჰყავდა. 31. მისმა ხარჭამ, რომელიც შექემში ცხოვრობდა, უშვა ვაჟი და უწოდა სახელად აბიმელექი. 32. მოკვდა გედეონი, იოაშის ძე, კარგ სიბერეში და დაიკრძალა მამამისის, იოაშის სამარხში, აბიეზრელთა ოფრაში. 33. როგორც კი გედეონი მოკვდა, ისრაელიანებმა კვლავ გარყვნილება დაიწყეს ბაალიმთან და ბაალბერითი თავიანთ ღმერთად დაამკვიდრეს. 34. არ გაიხსენეს ისრაელიანებმა უფალი, თავიანთი ღმერთი, რომელმაც იხსნა ისინი ყველა მტრის ხელიდან, რომლებიც ყველგან იყვნენ. 35. არც იერუბაალის, კერძოდ, გედეონის სახლის მიმართ გამოავლინეს სიკეთე ისრაელისთვის გაკეთებული ყველა სიკეთის მიხედვით.
ლექსის მიხედვით დაშლა მსაჯულთა წიგნის მე-6-დან მე-8 თავებამდე გედეონის ისტორია ბიბლიაში ერთ-ერთი ყველაზე დამაჯერებელი ნარატივია. იგი აღწერს ერის აჯანყებისა და ჩაგვრის ციკლს, ნაკლებად სავარაუდო გმირის უხალისოდ და შიშით აღსავსე მოწოდებას, მხოლოდ 300 კაცით მიღწეულ სასწაულებრივ სამხედრო გამარჯვებას და წარმატების რთულ შედეგებს.
თავი 6: ჩაგვრა, მოწოდება და მომზადება მუხლები 1–6 (მიდიანელთა ჩაგვრა): რადგან ისრაელი ბოროტებას სჩადიოდა უფლის თვალში, ღმერთმა ისინი შვიდი წლით მიდიანელთა ხელში ჩააგდო. მიდიანელები, ამალეკელები და აღმოსავლეთის მკვიდრნი ანადგურებდნენ ქვეყანას, ანადგურებდნენ მოსავალს და პირუტყვს, აიძულეს ისრაელები დამალულიყვნენ ბუნაგებში, გამოქვაბულებსა და მთებში.
7
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
მუხლები 7–10 (წინასწარმეტყველური საყვედური): როდესაც ისრაელმა მიდიანელთა გამო შეჰღაღადა უფალს, ღმერთმა წინასწარმეტყველი გაგზავნა, რათა შეეხსენებინა მათთვის თავისი მადლი - როგორ გამოიყვანა ისინი ეგვიპტიდან და უბრძანა, არ ეშინოდეთ ამორეველთა ღმერთების მაგრამ ისინი არ დაემორჩილნენ მის ხმას. მუხლები 11–16 (უფლის ანგელოზის გამოჩენა): უფლის ანგელოზი მოვიდა და ოფრაში, აბიყეზერელი იოაშს, მუხის ქვეშ დაჯდა. მისი ვაჟი, გედეონი , საწნახელთან ხორბალს ცეხავდა, რათა მიდიანელებისგან დაეფარა. ანგელოზმა განაცხადა: „უფალი შენთანაა, მამაცო კაცო“. გედეონმა ეს კითხვა დაუსვა და ისრაელის სიღარიბესა და მამის სახლში მის დაბალ სტატუსზე მიუთითა. უფალმა დაარწმუნა იგი და უთხრა: „მე შენთან ვიქნები“. მუხლები 17–24 (მიღების ნიშანი): გედეონმა ნიშანი ითხოვა იმის დასამტკიცებლად, რომ ჭეშმარიტად ღმერთი ლაპარაკობდა, რომელიც ხორცსა და უფუარ პურებს ამზადებდა. როდესაც ანგელოზმა შესაწირავს თავისი კვერთხის წვერით შეეხო, კლდიდან ცეცხლი ამოვიდა და შთანთქა იგი, ანგელოზი კი გაქრა. გედეონმა, რომელიც მიხვდა ვინ იყო ეს, სიცოცხლისთვის შეშინდა, მაგრამ უფალმა უთხრა: „მშვიდობა შენდა! ნუ გეშინია, არ მოკვდები“. გედეონმა იქ სამსხვერპლო ააგო, სახელად იეჰოვაშალომი (უფალი მშვიდობაა). მუხლები 25–32 (ბაალის საკურთხევლის განადგურება): იმავე ღამეს ღმერთმა გედეონს უთხრა, რომ მამამისის მეორე ხარი წაეყვანა და მამამისის მიერ ბაალის საკურთხეველი დაენგრია, მის გვერდით კი ხის კორომი (აშერა) მოეჭრა. გედეონმა ეს ღამით ათ მსახურთან ერთად გააკეთა, რადგან ოჯახის წევრებისა და ქალაქის მკვიდრნი შეეშინდათ. როდესაც მეორე დილით ქალაქის მაცხოვრებლებმა მისი სიკვდილი მოითხოვეს, იოაშმა დაიცვა იგი და თქვა: „ბაალისთვის იბრძოლებ?... დაე, თავად იბრძოლოს თავისი საქმისთვის“. ამის გამო გედეონს იერუბაალი ეწოდა („ბაალმა იბრძოლოს მის წინააღმდეგ“). მუხლები 33–35 (ღვთის სული აძლიერებს გედეონს): მიდიანელები და ამალეკელები შეიკრიბნენ და იზრეელის ველზე დაბანაკდნენ. „უფლის სული გადმოვიდა გედეონზე“ (სიტყვასიტყვით შემოსა იგი) და მან საყვირს დაუკრა, შეკრიბა აბიეზერის, აშერის, ზებულონისა და ნაფთალის ტომები, რათა მის კვალდაკვალ გაჰყოლოდნენ. მუხლები 36–40 (საწმისის ნიშანი): კვლავ დამშვიდების ძიებისას, გედეონმა ღმერთს მატყლის საწმისის გამოყენებით ნიშანი სთხოვა. თავდაპირველად, მან ითხოვა, რომ ნამი მხოლოდ საწმისზე ყოფილიყო, სანამ მიწა მშრალი
8
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
იქნებოდა; ღმერთმა შეუსრულა. შემდეგ, მან ითხოვა, რომ საწმისი მშრალი ყოფილიყო, სანამ მიწაზე ნამი იქნებოდა; ღმერთმა ესეც შეასრულა.
თავი 7: გათხელებული გამარჯვება
არმია
და
მიდიანზე
მუხლები 1–3 (ჯარის შემცირება): იერუბაალი (გედეონი) და მისი ჯარი ხაროდის ჭასთან დაბანაკდნენ, მიდიანელები კი ჩრდილოეთით იყვნენ. ღმერთმა გედეონს უთხრა, რომ ხალხი ძალიან ბევრი იყო , რათა ისრაელმა ღმერთზე დიდება არ დაემკვიდრებინა. ღმერთმა გედეონს დაავალა, გამოეცხადებინა, რომ ნებისმიერ შეშინებულს შეეძლო წასვლა. 22 000 კაცი წავიდა და 10 000 კაცი დატოვა. მუხლები 4–8 (წყლის გამოცდა): ღმერთმა თქვა, რომ ჯერ კიდევ ძალიან ბევრი იყო. მან გედეონს უთხრა, წყალთან ჩაეყვანა ისინი, სადაც ის გაარჩევდა მათ. ისინი, ვინც ძაღლებივით ენით დალევდნენ წყალს (300 კაცი), ცალკე გამოყვეს. ისინი, ვინც წყლის დასალევად დაიჩოქეს, სახლში გაუშვეს. მხოლოდ 300 კაცით ღმერთმა დაჰპირდა მიდიანელებს გედეონის ხელში ჩაგდებას. მუხლები 9–15 (მიდიანელთა სიზმარი): იმ ღამეს ღმერთმა გედეონს უთხრა, მტრის ბანაკში ჩასულიყო, რადგან ხელში ჩაუგდო იგი. გედეონმა, თავის მსახურ ფურასთან ერთად, გაიგო, როგორ უყვებოდა მიდიანელი ჯარისკაცი თავის თანამგზავრს სიზმარი, სადაც ქერის პურის ნამცხვარი მიდიანელთა ბანაკში ჩავარდა, კარავს დაარტყა და ის ჩამოინგრა. მეორე ჯარისკაცმა სიზმარი ასე ახსნა: „ეს სხვა არაფერია, თუ არა გედეონის მახვილი... რადგან მის ხელში ჩაუგდო ღმერთმა მიდიანელი“. ღმერთის თაყვანისცემის შემდეგ, გედეონი თავდაჯერებულად დაბრუნდა თავის ხალხთან. მუხლები 16–22 (ლამპარებისა და დოქების სტრატეგია): გედეონმა 300 კაცი სამ რაზმად დაყო. თითოეულ კაცს მისცა საყვირი, ცარიელი დოქი და დოქში ჩასმული ჩირაღდანი (ლამპარი) . ღამით ბანაკს გარს შემოერტყნენ, საყვირებს ჩაჰბერეს, დოქები დაამტვრიეს, მარცხენა ხელში ჩირაღდნები ეჭირათ, მარჯვენაში კი საყვირები და იყვირეს: „უფლისა და გედეონის მახვილი“. პანიკამ მოიცვა მიდიანელთა ბანაკი და უფალმა თითოეული კაცის მახვილი მოყვასის წინააღმდეგ მიმართა მთელ ლაშქარში. მუხლები 23–25 (დევნა): ისრაელის კაცები ნაფთალის, აშერის და მენაშეს ტომიდან გაქცეულ მიდიანელებს დაედევნენ. გედეონმა ეფრემის მთის გადაღმა მაცნეები გაგზავნა, რათა ბეთ-ბარასა და იორდანეს წყლები
9
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
დაეკავებინათ, შეიპყრეს და სიკვდილით დასაჯეს ორი მიდიანელი მთავარი, ორები და ზიები , რომელთა თავებიც გედეონს დაუბრუნეს.
თავი 8: დევნა, კონფლიქტები და შედეგები მუხლები 1–3 (დიპლომატიური რეზოლუცია ეფრემთან): ეფრემელებმა მწარედ უჩივლეს, რომ ადრე არ მოუხმეს საბრძოლველად. გედეონმა თავმდაბლობითა და ტაქტით უპასუხა: „რა ვქენი ახლა თქვენთან შედარებით? განა ეფრემის ყურძნის კრეფა აბიყეზერის რთველს არ ჯობია?“ მისმა რბილმა პასუხმა მათი რისხვა დააცხრო. მუხლები 4–9 (უარი სუქოთსა და ფენუელში): გედეონმა და მისმა დაღლილმა 300 კაცმა გადაკვეთეს იორდანე მდინარე და დასდევდნენ მიდიანის დარჩენილ მეფეებს, ზებახსა და ზალმუნას. მათ სუქოთისა და ფენუელის უხუცესებს პური სთხოვეს დაღლილი ჯარის გამოსაკვებად, მაგრამ ლიდერებმა დასცინეს გედეონს და უარი თქვეს, რადგან უთხრეს, რომ მეფეები ჯერ არ შეეპყროთ. გედეონმა გააფრთხილა ისინი, რომ დაბრუნდებოდა და ეკლებითა და ნარგავებით დასასჯელად. მუხლები 10–17 (სასჯელი და ტყვედ ჩავარდნა): გედეონმა გააოცა მიდიანელთა დარჩენილი ლაშქარი და შეიპყრო მეფეები ზებახი და ცალმუნა . დაბრუნებისას მან სუქოთის უხუცესები უდაბნოს ეკლებითა და ეკლით დასაჯა, ფენუელის კოშკი დაანგრია და ქალაქის კაცები მოკლა. მუხლები 18–21 (მეფეთა ბედი): გედეონმა ზებახსა და ზალმუნას ჰკითხა, როგორი კაცები მოკლეს თაბორთან და აღმოაჩინა, რომ ისინი მისი ძმები იყვნენ. მან თავის უფროს ვაჟს, იეთერს, უბრძანა მათი მოკვლა, მაგრამ ბიჭი შეშინდა, რადგან ჯერ კიდევ ახალგაზრდა იყო. შემდეგ ორმა მეფემ გიდეონს სთხოვა, თავად მოეკლა ისინი და გედეონმა მოკლა ისინი, აქლემების კისრიდან ნახევარმთვარის ფორმის სამკაულები წაართვა. მუხლები 22–27 (ოქროს ეფოდი და ისრაელის ტახტის დაკარგვა): ისრაელმა სცადა გედეონისა და მისი შთამომავლობის მემკვიდრეობითი მმართველები დაენიშნა, მაგრამ გედეონმა მტკიცე უარი თქვა და განაცხადა: „უფალი იმეფებს თქვენზე“. თუმცა, გედეონმა სთხოვა: თითოეულ კაცს ნადავლიდან საყურე მიეცა მისთვის. მან შეაგროვა 1755 შეკელი ოქრო, გააკეთა ეფოდი და თავის ქალაქში, ოფრაში დადო. სამწუხაროდ, მთელი ისრაელი იქ მის კვალს მიჰყვა და ეს ეფოდი გედეონისა და მისი სახლისთვის ხაფანგად იქცა. მუხლები 28–35 (გედეონის სიკვდილი და ისრაელის დავიწყება): მიდიანი დაიმორჩილა და გედეონის სიცოცხლეში 40 წელი დაისვენა ქვეყანამ. გედეონი კარგ სიბერეში გარდაიცვალა და მამამისის, იოაშის, სამარხში
10
გედეონი, მამაცი და ძლიერი კაცი
დაკრძალეს. მისი გარდაცვალებისთანავე ისრაელები სულიერ მრუშობას დაუბრუნდნენ, ბაალ-ბერითს სცემდნენ თაყვანს და იერუბაალის (გედეონის) სახლის მიმართ სიკეთეს არ იჩენდნენ მის მიერ გაკეთებული ყველა სიკეთისთვის.
გედეონის ისტორიიდან ძირითადი გაკვეთილები ღმერთი იყენებს ნაკლებად სავარაუდო და სუსტებს: გედეონმა შიშით დაიმალა და თავის კლანს მენაშეს ტომის ყველაზე სუსტ წევრად თვლიდა. ღმერთმა განზრახ შეამცირა მისი ჯარის რაოდენობა 32 000-დან 300-მდე, რათა დაემტკიცებინა, რომ გამარჯვება ღვთაებრივი ძალით მოდის და არა ადამიანური ძალით. მოთმინება ადამიანური ეჭვის მიმართ: ღმერთმა წარმოუდგენელი მოთმინებითა და მადლით უპასუხა გედეონის ღრმა დაუცველობასა და ნიშნების (ცეცხლისა და საწმისის) თხოვნას, ნაზად, ეტაპობრივად ააშენა მისი რწმენა. ჭეშმარიტი ლიდერობა თავმდაბლობას გულისხმობს: გედეონმა წარმატებით მართა მყიფე ტომობრივი პოლიტიკა (ეფრემელთა დამშვიდება) და კატეგორიულად უარი თქვა სამეფო ძალაუფლებაზე, აღიარებით, რომ მხოლოდ ღმერთს უნდა ემართა ისრაელი. კომპრომისის საფრთხე წარმატებისას: მიუხედავად მისი წარმოუდგენელი გამარჯვებებისა, გედეონის მიერ ოქროს ეფოდის შექმნა მისი ოჯახისა და ერისთვის სულიერ ხაფანგად (კერპთაყვანისმცემლობად) იქცა, რაც ადასტურებს, რომ სულიერი სიფხიზლე აუცილებელია დიდი ტრიუმფის შემდეგაც კი - და განსაკუთრებით - მას შემდეგ.
11