დებორა, ბარაკი და იაელი მსაჯულთა 4 1. ეჰუდის სიკვდილის შემდეგ ისრაელიანებმა კვლავ ბოროტება ჩაიდინეს უფლის თვალში. 2 და უფალმა ისინი ხელში ჩაუგდო იაბინს, ქანაანის მეფეს, რომელიც ხაცორში მეფობდა; მისი ლაშქრის მეთაური იყო სისერა, რომელიც ხალხთა ხაროშეთში ცხოვრობდა. 3 და შეჰღაღადეს ისრაელიანებმა უფალს, რადგან ცხრაასი რკინის ეტლი ჰყავდა მას და ოცი წელი სასტიკად ჩაგრავდა ისრაელიანებს. 4. იმ დროს ისრაელის მსაჯული იყო დებორა, წინასწარმეტყველი ქალი, ლაფიდოთის ცოლი. 5 და ცხოვრობდა ის დებორას პალმის ხის ქვეშ რამასა და ბეთელს შორის, ეფრემის მთაზე; და ისრაელიანები ადიოდნენ მასთან განკითხვისთვის. 6. გაგზავნა კაცი და კედეშნაფთალიდან დაიბარა ბარაკი, აბინოამის ძე, და უთხრა: განა უფალმა, ისრაელის ღმერთმა, არ გიბრძანა: წადი და თაბორის მთისკენ გაემართე და თან წაიყვანე ათი ათასი კაცი ნაფთალისა და ზებულონის ძეთაგან? 7. კიშონის მდინარესთან მოგიყვან სისარას, იაბინის ლაშქრის მეთაურს, თავისი ეტლებითა და ბრბოთი და ხელში ჩაგიგდებ მას. 8. უთხრა მას ბარაკმა: თუ წამომყვები, წავალ; თუ არ წამომყვები, არ წავალ. 9. მან თქვა: „მე აუცილებლად წამოგყვები, მაგრამ შენი დიდების გზა არ იქნება, რადგან უფალი ქალის ხელში ჩააგდებს სისარას“. ადგა დებორა და ბარაკთან ერთად კედეშში წავიდა.
1
დებორა, ბარაკი და იაელი
10 ბარაკმა ზებულონი და ნაფთალი კედეშში მოიწვია და ათი ათასი კაცით ავიდა. დებორაც მასთან ერთად წავიდა. 11 კენიელი ხებერი, მოსეს სიმამრის, ხობაბის შთამომავალი, გამოეყო კენიელებს და თავისი კარავი ცაანაიმის ველზე, კედეშთან ახლოს, გაშალა. 12. აცნობეს სისერას, რომ ბარაკი, აბინოყამის ძე, თაბორის მთაზე ავიდა. 13. შეკრიბა სისერამ თავისი ცხრაასი რკინის ეტლი და მთელი ხალხი, რომელიც მასთან იყო, წარმართთა ხაროშეთიდან კიშონის ხევამდე. 14. უთხრა დებორამ ბარაკს: ადექი, რადგან ეს არის დღე, როცა უფალმა სისარა ხელში ჩაგიგდო. განა უფალი არ გამოვიდა შენს წინ? ჩამოვიდა ბარაკი თაბორის მთიდან და ათი ათასი კაცი მიჰყვა მას. 15. და შეაძრწუნა უფალმა სისარა, მისი ყველა ეტლი და მთელი მისი ლაშქარი მახვილის პირით ბარაკის წინაშე; ჩამოხტა სისარა ეტლიდან და ფეხით გაიქცა. 16. ბარაკი კი ეტლებსა და ლაშქარს დაედევნა წარმართთა ხაროშეთამდე. სისერას მთელი ლაშქარი მახვილის პირით დაეცა და არც ერთი კაცი არ დარჩენილა. 17 სისერა კი ფეხით გაიქცა იაელის, კენიელი ხებერის ცოლის, კარვისკენ, რადგან მშვიდობა იყო ხაცორის მეფე იაბინსა და კენიელი ხებერის სახლს შორის. 18. გამოვიდა იაელი სისერას შესახვედრად და უთხრა: შემოდი, ბატონო, შემოდი ჩემთან, ნუ გეშინია! და შემობრუნდა მასთან კარავში, ქალმა კი მოსასხამი შეაფარა. 19 და უთხრა მას: „გთხოვ, ცოტა წყალი დამილევ, რადგან მწყურია“. გახსნა ქალმა რძის ტიკი, დაალევინა და დაფარა. 20. კვლავ უთხრა მას: დადექი კარვის კართან და თუ ვინმე მოვა და გკითხავს და გკითხავს, არის აქ ვინმე? უთხარი: არა. 21. აიღო იაელ ხებერის ცოლმა კარვის ერთი ლურსმანი, ხელში ჩაქუჩი აიღო, ჩუმად მივიდა მასთან, ლურსმანი საფეთქლებში ჩაარჭო და მიწაში ჩაარჭო. რადგან ღრმად ეძინა და დაღლილი იყო. ასე მოკვდა. 22. და აჰა, ბარაკი სისერას მისდევდა, და იაელი გამოვიდა მის შესახვედრად და უთხრა: წამოდი და გაჩვენებ კაცს, რომელსაც ეძებ. და როცა ბარაკი მის კარავში შევიდა, აჰა, სისერა მკვდარი იწვა და ლურსმანი საფეთქლებში ჰქონდა. 23. დაიმდაბლა ღმერთმა იმ დღეს იაბინი, ქანაანის მეფე, ისრაელიანთა წინაშე. 24. ისრაელიანთა ხელი ძლიერდებოდა და ძლიერდებოდა იაბინზე, ქანაანის მეფეზე, სანამ არ გაანადგურეს იაბინი, ქანაანის მეფე.
მსაჯულთა 5 1. იმ დღეს იმღერეს დებორამ და ბარაკმა, აბინოყამის ძემ:
2
დებორა, ბარაკი და იაელი
2. ადიდეთ უფალი ისრაელის შურისძიებისთვის, როცა ხალხი ნებით შესწირა თავი. 3 ისმინეთ, მეფენო, ყური მოჰკიდეთ, მთავრნო! მე ვუგალობ უფალს, ვუგალობ უფალს, ისრაელის ღმერთს. 4 უფალო, როცა სეირიდან გამოხვედი, როცა ედომის ველიდან გამოხვედი, მიწა შეირყა და ცამ წვეთი წამოუვიდა, ღრუბლებმაც წყალი დაღვარეს. 5. მთები დადნა უფლის წინაშე, სინაიც კი - უფლის, ისრაელის ღმერთის წინაშე. 6 შამგარის, ანათის ძის, დღეებში, იაელის დღეებში, გზები ცარიელი იყო და მგზავრები შემოვლითი გზებით დადიოდნენ. 7. გაქრნენ სოფლების მკვიდრნი, გაქრნენ ისრაელში, სანამ მე, დებორა, არ აღვდგებოდი, როგორც დედა ისრაელში. 8 ახალი ღმერთები აირჩიეს; მაშინ ომი იყო კარიბჭესთან: განა ფარი ან შუბი ჩანდა ორმოცი ათას ისრაელში? 9. ჩემი გული ისრაელის მთავრებისკენაა, რომლებმაც ნებაყოფლობით შესწირეს თავი ხალხში. აკურთხეთ უფალი. 10 ილაპარაკეთ, თეთრ ვირებზე ამხედრებულნო, სამსჯავროზე მჯდომნო და გზაზე მიმავალნო. 11. წყლის ამოსაღებ ადგილებში მშვილდოსნების ხმაურისგან გადარჩენილები იქ უფლის სიმართლეს მოიხსენებენ, ისრაელში მისი სოფლების მკვიდრთა სიმართლეს; მაშინ ჩავა უფლის ხალხი კარიბჭეებთან. 12. გაიღვიძე, გაიღვიძე, დებორა! გაიღვიძე, გაიღვიძე, სიმღერა ილაპარაკე! აღსდექი, ბარაკ, და ტყვედ წაიყვანე შენი ტყვეობა, აბინოამის ძეო! 13 შემდეგ მან დარჩენილს ხალხში დიდებულებზე ბატონობა მისცა; უფალმა მე ძლიერებზე ბატონობა მომცა. 14 ეფრემიდან იყო მათი ფესვი ამალეკის წინააღმდეგ; შენს შემდეგ, ბენიამინ, შენს ხალხში; მაქირიდან ჩამოვიდნენ მთავრები და ზებულუნიდან - მწერლის კალმის მჭერნი. 15. ისაქარის მთავრები დებორასთან იყვნენ, ისაქარიც და ბარაკიც; ის ფეხით გაიგზავნა ხეობაში. რეუბენის რაზმებს დიდი ზრახვები ჰქონდათ. 16. რატომ ჩერდები ცხვრის ფარეხებში, რომ ისმინო ფარების ბღავილი? რეუბენის რაზმებს დიდი გულისწყრომა ჰქონდათ. 17 გალაადი იორდანეს გაღმა ცხოვრობდა. რატომ დარჩა დანი ხომალდებში? აშერი ზღვის პირას ცხოვრობდა და თავის ნაპრალებში ცხოვრობდა. 18 ზებულონი და ნაფთალი ის ხალხი იყო, ვინც სიკვდილამდე გაწირა სიცოცხლე ველის მაღლობებზე. 19 მოვიდნენ მეფეები და იბრძოლეს, შემდეგ კი ქანაანის მეფეებს შეებრძოლნენ თაანახში, მეგიდოს წყლებთან; ვერაფერი მოიგეს. 20 ისინი ციდან იბრძოდნენ; ვარსკვლავები თავიანთ გზაზე ებრძოდნენ სისერას. 21 კიშონის მდინარემ წაიღო ისინი, ძველმა მდინარემ, კიშონის მდინარემ. სულო ჩემო, შენ გათელი ძალა.
3
დებორა, ბარაკი და იაელი
22 მაშინ ცხენების ჩლიქები დაიმსხვრა სირბილისგან, მათი ძლევამოსილი კაცების სირბილისგან. 23. დაწყევლილნი ხართ მეროზი, ამბობს უფლის ანგელოზი, დაწყევლილნი ხართ მისი მკვიდრნი, რადგან არ მოვიდნენ უფლის დასახმარებლად, უფლის დასახმარებლად ძლიერთა წინააღმდეგ. 24 კურთხეული იყოს ქალებს შორის იაელი, ხებერ კენიელის ცოლი, კურთხეული იყოს კარავში მყოფ ქალებს შორის. 25 წყალი სთხოვა და ქალმა რძე მისცა; ქალმა კარაქი მიუტანა დიდებულ ჭურჭელში. 26. ხელი ლურსმანს მიადო და მარჯვენა - ხელოსნის ჩაქუჩს; ჩაქუჩით დაჰკრა სისერას, თავი მოკვეთა, საფეთქლებში კი გაუყარა და ჩაარჭო. 27 მის ფეხებთან დაიხარა, დაეცა, დაწვა; მის ფეხებთან დაიხარა, დაეცა; სადაც დაიხარა, იქვე მკვდარი დაეცა. 28. სისერას დედამ სარკმლიდან გაიხედა და გისოსებიდან წამოიძახა: რატომ აგვიანებს მისი ეტლი ასე მოსვლას? რატომ ყოყმანობენ მისი ეტლების ბორბლები? 29 მისმა ბრძენმა ქალწულებმა უპასუხეს მას, მან კი თავის თავს უპასუხა, 30 განა არ იჩქარეს, განა არ გაიყვეს ნადავლი; თითოეულს თითო-ორი ყმაწვილი; სისერას - სხვადასხვა ფერის ნადავლი, სხვადასხვა ფერის ნაქარგი ნადავლი, სხვადასხვა ფერის ნაქარგი ნადავლი ორივე მხრიდან, ნადავლის მტაცებელთა კისრებისთვის შესატყვისი? 31 ასე დაიღუპოს ყველა შენი მტერი, უფალო! მის მოყვარულნი კი იყვნენ როგორც მზე, როცა ამოდის თავისი ძალით. და დაისვენა ქვეყანამ ორმოცი წელი.
კომენტარი დებორას, ბარაკისა და იაელის შესახებ ინფორმაცია მსაჯულთა წიგნის მე-4 და მე-5 თავებშია მოცემული. აღწერს ისრაელის ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავ გათავისუფლებას უცხოელთა ჩაგვრისგან. ის ხაზს უსვამს ღვთაებრივ უზენაესობას, მამაც ლიდერობას და იმას, თუ როგორ იყენებს ღმერთი მოულოდნელ ინსტრუმენტებს თავისი განზრახვების შესასრულებლად.
ნაწილი 1: ლექსის მიხედვით დაყოფა მსაჯულთა მე-4 თავი: ხსნის ისტორია მუხლები 1–3: ისრაელის ცოდვა და სასტიკი ჩაგვრა მსაჯული ეჰუდის სიკვდილის შემდეგ, ისრაელები კვლავ ბოროტებას სჩადიან უფლის თვალში. შედეგად, ღმერთი მათ ქანაანის მეფის, იაბინის ხელში ჩააგდებს (რომელიც ხაცორში მეფობს), რომლის სამხედრო მეთაურიც სისერა
4
დებორა, ბარაკი და იაელი
იყო. სისერა ოცი წლის განმავლობაში სასტიკად ჩაგრავდა ისრაელს 900 რკინის ეტლისგან შემდგარი ძლიერი სამხედრო ძალის გამოყენებით . ისრაელის შვილები დახმარებისთვის უფალს შესთხოვენ. მუხლები 4–9: დებორასა და ბარაკის ძახილი დებორა , წინასწარმეტყველი ქალი და ლაფიდოთის ცოლი, ამ დროს ისრაელის მსაჯულია და დებორას პალმის ხის ქვეშ ზის. მან ბარაკი, აბინოამის ძე, გამოიძახა და ღვთის ბრძანება გადასცა: მას ნაფთალისა და ზებულონის 10 000 კაცი თაბორის მთაზე უნდა წაიყვანოს, ხოლო ღმერთი სისერას და მის ეტლებს კიშონის მდინარესთან მიიყვანს. ბარაკი პირობითად პასუხობს: „თუ წამომყვები, წავალ; თუ არ წამომყვები, არ წავალ“ . დებორა თანხმდება წასვლაზე, მაგრამ წინასწარმეტყველებს, რომ ეს მოგზაურობა მას პირად პატივს არ მოუტანს , რადგან უფალი სისერას ქალის ხელში გაყიდის. მუხლები 10–16: ბრძოლა თაბორისა და კიშონის მთაზე ბარაკი ზებულონსა და ნაფთალს კადეშში იბარებს და 10 000 მიმდევარს აგროვებს, დებორასთან ერთად კი. როდესაც სისერა ამის შესახებ შეიტყობს, თავის 900 რკინის ეტლსა და მთელ ჯარს კიშონის მდინარესთან აგროვებს. დებორა ბარაკს ეუბნება, რომ ადგეს და აცხადებს: „განა უფალი არ გამოგიძღვება?“ ბარაკი თავის ხალხს მთიდან ჩამოჰყავს და უფალი სისერასა და მის ჯარს აფრთხობს . სისერას ჯარი მახვილით განადგურებულია, არც ერთი ცოცხალი არ რჩება, სისერა კი თავის ეტლს ტოვებს და ფეხით გარბის. მუხლები 17–22: იაელი და სისერას დამარცხება იაელის , კენიელი ხებერის ცოლის, კარავში გაიქცა , რადგან იაბინის სამეფო სახლსა და ხებერის ოჯახს შორის მშვიდობა იყო. იაელი მის შესახვედრად გამოვიდა, შიგნით შეიპატიჟა და დაფარა. სისერა წყალს სთხოვდა; ამის ნაცვლად, სისერა მას დიდებულ ჭურჭელში კარაქს (რძის ნაღები) აძლევდა . დაღლილი და ნდობით აღსავსე სისერა ღრმად ჩაეძინა. იაელმა ჩუმად აიღო კარვის ლურსმანი და ჩაქუჩი ხელში, რბილად წავიდა მასთან და ლურსმანი საფეთქლებში მიწაში ჩაარჭო, რითაც მყისიერად მოკლა იგი. როდესაც ბარაკი მისდევდა, იაელი მას მტრის მკვდარ მეთაურს უჩვენებდა, რითაც დებორას წინასწარმეტყველება სრულდებოდა. მუხლები 23–24: მეფე იაბინის დამორჩილება იმ დღეს ღმერთი დაამარცხებს იაბინს, ქანაანის მეფეს, ისრაელის ძეთა წინაშე და ისრაელის ხელი ძლიერდება და ძლიერდება მასზე, სანამ არ განადგურდება.
5
დებორა, ბარაკი და იაელი
მსაჯულთა მე-5 თავი: დებორასა და ბარაკის სიმღერა მუხლები 1–5: დიდება უფალს დებორა და ბარაკი გამარჯვების სიმღერას მღერიან, ადიდებენ ღმერთს ისრაელის ნებაყოფლობითი ლიდერებისა და ნებაყოფლობითი ხალხისთვის. ისინი იხსენებენ ღვთის დიდებულ, მიწისძვრის მსგავს თანდასწრებას, როდესაც ის სეირიდან და ედომიდან გამოვიდა. მუხლები 6–11: ისრაელის განადგურება სამართლიანობისკენ მიისწრაფვის სიმღერა იხსენებს ჩაგვრის ბნელ დღეებს, როდესაც გზები ცარიელი იყო და სოფლის მოსახლეობა იმალებოდა, სანამ დებორა „ისრაელის დედა“ არ გამოჩნდა . სიმღერა იწვევს მმართველებს, მსაჯულებს და რიგით მოქალაქეებს, რომლებიც წყლის წყაროებთან შეიკრიბნენ, რათა უფლის მიერ მოტანილი მართალი და ხსნის საქმეები გაიხსენონ. მუხლები 12–18: ნებისყოფის მქონე ტომები თვითკმაყოფილი ტომების წინააღმდეგ ბარაკისადმი ტრიუმფალური მოწოდება ისმის, რომ ტყვედ წაიყვანოს ტყვეები. სიმღერაში დეტალურად არის აღწერილი, თუ რომელი ტომები გამოვიდნენ გულმოდგინედ ნებაყოფლობით - ეფრემი, ბენიამინი, მაქირი, ზებულონი, ისაქარი და ნაფთალი - და მკაცრად კიცხავს მათ, ვინც თავიანთ ფარეხებთან ან სანაპირო ზოლთან დარჩა, მაგალითად , რეუბენი, დანი და აშერი . ლექსები 19–23: კოსმიური ბრძოლა და მეროზის წყევლა ქანაანის მეფეები იბრძოდნენ, მაგრამ „ვარსკვლავები თავიანთ მსვლელობაში ებრძოდნენ სისერას“ (რაც ღვთაებრივ ჩარევას გულისხმობს, სავარაუდოდ, კოკისპირულმა წვიმამ კიშონის მდინარე ადიდებად აქცია, რამაც რკინის ეტლები დააზიანა). უძველესმა მდინარე კიშონმა მტერი გაიტაცა. მეროზის ქალაქს მწარე წყევლა ედება, რადგან ისინი არ გამოვიდნენ „უფლის დასახმარებლად ძლიერთა წინააღმდეგ“. მუხლები 24–27: იაელის გამბედაობის პატივისცემა კარავში იაელს „ქალებს შორის კურთხეულს“ უწოდებენ . სიმღერაში ნათლად არის აღწერილი მისი გადამწყვეტი ქმედება — როგორ მიაღწია ჩაქუჩს და ლურსმანი სისერას თავში ჩაარჭო, სადაც ის ჩაიძირა და მის ფეხებთან მკვდარი დაეცა. სტროფები 28–30: სისერას დედის ირონია დრამატული, ირონიული ვინიეტი სისერას დედაზე გადადის, რომელიც თავისი ბადისებრი ფანჯრიდან იყურება და შეშფოთებული ფიქრობს, თუ რატომ ნელა ბრუნდება მისი შვილის ეტლი ასე. მისი ბრძენი ქალბატონები
6
დებორა, ბარაკი და იაელი
ანუგეშებენ მას იმ ილუზიით, რომ ის უბრალოდ ანაწილებს ნადავლს ტყვეებსა და მდიდრულ ნაქარგებს - იმის ცოდნის გარეშე, რომ უკვე მკვდარია. მუხლი 31: დასკვნითი ლოცვა სიმღერა ძლიერი ლოცვით მთავრდება: „ასე დაიღუპოს ყველა შენი მტერი, უფალო, ხოლო მის მოყვარულნი იყვნენ როგორც მზე, როცა ამოდის თავისი ძალით“. ამ გამარჯვების შემდეგ, მიწა ორმოცი წლის განმავლობაში ისვენებს .
ნაწილი 2: ძირითადი გაკვეთილები და მათი გამოყენება ცხოვრებაში ღმერთი იყენებს არაჩვეულებრივსა და ჩვეულებრივს: ხსნა არ მოხდა ტრადიციული იმპერიული არმიის მეშვეობით, რომელსაც ელიტური იარაღი ჰქონდა, არამედ ჩვეულებრივი ქალის (იაელის) მეშვეობით, რომელიც სახლის კარვის საკეტსა და ჩაქუჩს იყენებდა, რითაც აჩვენებდა, რომ ღმერთს სიამოვნებს მოკრძალებული იარაღების გამოყენება არაჩვეულებრივი მიზნებისთვის. სულიერი ნეიტრალიტეტისა და თვითკმაყოფილების საფრთხე: დებორას სიმღერა სასტიკად აკრიტიკებს სახლში დარჩენილ ტომებს (როგორიცაა რუბენი და დანი) და წყევლის მეროზს დახმარებაზე უარის თქმის გამო. მორალური კრიზისის დროს სულიერი ნეიტრალიტეტი ოპოზიციად განიხილება; მორწმუნეები მოწოდებულნი არიან აქტიური ჩართულობისკენ და არა კომფორტული მაყურებლის სტატუსისკენ. პარტნიორობისა და წახალისების ძალა: ბარაკმა აღიარა სულიერი საფუძვლის საჭიროება და სთხოვა დებორას, ბრძოლაში გაჰყოლოდა. ღმერთი ხშირად ჩვენს სულიერ და პრაქტიკულ გამარჯვებებს საზოგადოების, ურთიერთპასუხისმგებლობისა და ღვთისმოსავი პარტნიორობის გარშემო ქმნის და არა იზოლირებული ინდივიდუალიზმის. დიდების დაბრუნება ღმერთისთვის: მასშტაბური სამხედრო წარმატების მიღწევისთანავე, დებორა და ბარაკი არ დაიკვეხნიდნენ საკუთარი ტაქტიკური ბრწყინვალებით; ამის ნაცვლად, ისინი თაყვანისცემის სიმღერაში ჩაერთნენ, სადაც მთელ დიდებას, ისტორიულ ძალასა და გამარჯვებას უფალს მიაწერდნენ. პირადი თუ პროფესიული ტრიუმფის დროს, განზრახ ქება და თავმდაბლობა ჩვენს ყურადღებას ჩვენი ძალის ნამდვილ წყაროზე ამახვილებს.
7