Débora, Barac e Xael Xuíces 4 1 Despois da morte de Ehud, os fillos de Israel volveron facer o mal aos ollos do Señor. 2 E o Señor vendeunos nas mans de Iabín, rei de Canaán, que reinaba en Hazor; o capitán do seu exército era Sísera, que habitaba en Harosheth dos Goims. 3 E os fillos de Israel clamaron ao Señor, porque tiña novecentos carros de ferro, e durante vinte anos oprimira poderosamente os fillos de Israel. 4 E Débora, profetisa, muller de Lapidot, xulgaba a Israel naquel tempo. 5 E ela vivía debaixo da palmeira de Déborah, entre Ramah e Betel, no monte de Efraím; e os fillos de Israel subían a ela para xuízo. 6 E mandou chamar a Barac, fillo de Abinoam, de Quedesnaftalí, e díxolle: «Non ordenou o Señor, Deus de Israel, dicindo: Vai e reúne as túas tropas contra o monte Tabor, e leva contigo dez mil homes dos fillos de Naftalí e dos fillos de Zebulón?» 7 E atraerei cara a ti ao río Quixón a Sísera, o capitán do exército de Iabín, cos seus carros e a súa multitude; e entregareino nas túas mans. 8 E Barac díxolle: "Se queres ir comigo, irei; pero se non queres ir comigo, non irei". 9 E ela respondeu: «Irei contigo, porén, a viaxe que emprendas non será para a túa honra, porque o Señor venderá a Sísera nas mans dunha muller». Débora levantouse e foi con Barac a Quédes. 10 Barac chamou a Zebulón e a Naftalí a Quédes; e subiu con dez mil homes ao seu pé; e Débora subiu con el. 11 Héber o quenita, fillo de Hobab, sogro de Moisés, separouse dos quenitas e plantou a súa tenda ata a chaira de Saanaim, que está xunto a Quedes. 12 E lle dixeron a Sísera que Barac, fillo de Abinoam, subira ao monte Tabor. 13 E Sísera reuniu todos os seus carros, novecentos carros de ferro, e toda a xente que estaba con el, desde Haroshet dos Goim ata o río Quixón. 14 E Débora díxolle a Barac: «Levántate, porque este é o día en que o Señor puxo a Sísera na túa man. Non vai o Señor diante de ti?». Entón Barac baixou do monte Tabor, e dez mil homes tras del. 15 E o Señor desconcertou a Sísera, a todos os seus carros e a todo o seu exército, co gume da espada diante de Barac; e Sísera baixou do seu carro e fuxiu a pé.
1
Débora, Barac e Xael
16 Pero Barac perseguiu os carros e o exército ata Haroshet dos Gonim, e todo o exército de Sísera caeu polo gume da espada; e non quedou nin un home. 17 Porén, Sísera fuxiu de pé cara á tenda de Iael, muller de Héber o quenita, porque había paz entre Iabín, rei de Hazor, e a casa de Héber o quenita. 18 Iael saíu ao encontro de Sísera e díxolle: «Apóñase, meu señor, apóñase comigo; non teña medo». E cando el se achegou a ela na tenda, ela cubriuno cun manto. 19 E díxolle ela: «Dáme, por favor, un pouco de auga para beber, porque teño sede». E ela abriu un ollo de leite, deulle de beber e tapouno. 20 Díxolle de novo: «Ponte á entrada da tenda, e cando alguén veña e che pregunte: "Hai alguén aquí?", responderás: "Non". 21 Entón Iael, a muller de Héber, colleu un cravo da tenda, colleu un martelo na man, achegouse a el amodo, cravoulle o cravo nas tempas e cravouno na terra, porque el estaba profundamente durmido e cansado. E morreu. 22 E velaquí que, mentres Barac perseguía a Sísera, Iael saíu ao seu encontro e díxolle: «Ven, e mostraréiche o home que buscas». Cando entrou na tenda dela, viu que Sísera estaba morto, co cravo cravado nas tempas. 23 Así Deus someteu aquel día a Iabín, rei de Canaán, diante dos fillos de Israel. 24 E a man dos fillos de Israel prosperou e prevaleceu contra Iabín, rei de Canaán, ata que o destruíron.
Xuíces 5 1 Entón cantaron Débora e Barac, fillo de Abinoam, aquel día, dicindo: 2 Louvade o Señor pola vinganza de Israel, cando o pobo se ofreceu voluntariamente. 3 Escoitade, reis; prestade oído, príncipes; eu, eu cantarei ao Señor, cantarei louvores ao Señor, Deus de Israel. 4 Señor, cando saíches de Seir, cando saíches do campo de Edom, tremeu a terra, os ceos gotearon auga, e as nubes tamén gotearon auga. 5 Os montes derretéronse diante do Señor, o Sinaí diante do Señor, Deus de Israel. 6 Nos días de Samgar, fillo de Anat, nos días de Iael, os camiños estaban baleiros, e os viaxeiros camiñaban por sendeiros tortos. 7 Os habitantes das aldeas cesaron, cesaron en Israel, ata que eu, Débora, xurdín, que eu xurdín como nai en Israel. 8 Escolleron novos deuses; entón houbo guerra nas portas: víuse escudo ou lanza entre corenta mil en Israel? 9 O meu corazón está cos gobernadores de Israel, que se ofreceron voluntariamente entre o pobo. Bendicide o Señor. 10 Falade, vós que cabalgades sobre asnas brancas, vós que sentades a xuízo e andades polo camiño. 11 Os que se libran do ruído dos arqueiros nos lugares de captación de auga, alí ensaiarán as xustas accións do Señor, as xustas accións para cos habitantes das súas aldeas en Israel; entón o pobo do Señor baixará ás portas. 12 Esperta, esperta, Débora; esperta, esperta, entoa un cántico; levántate, Barac, e leva cativo o teu cativerio, fillo de Abinoam. 13 Entón fixo que o que quedase se encargase do dominio sobre os nobres do pobo: o Señor fixo que eu encargase do dominio sobre os poderosos. 14 De Efraím saíu unha raíz contra Amalec; tras de ti, Benxamín, entre o teu pobo; de Maquir baixaron gobernadores, e de Zebulón os que manexan a pluma do escriba. 15 Os príncipes de Isacar estaban con Débora, Isacar e Barac, que foi enviado a pé ao val. As tropas de Rubén tiñan grandes pensamentos de corazón.
2
Débora, Barac e Xael
16 Por que te quedas entre os currais das ovellas, para escoitar os balidos dos rabaños? Para as faccións de Rubén había grandes escrutinios de corazón. 17 Galaad aloxouse alén do Xordán: e por que Dan permaneceu en barcos? Aser permaneceu na beira do mar e habitou nas súas brechas. 18 Zebulón e Naftalí eran un pobo que arriscou as súas vidas ata a morte nos lugares altos do campo. 19 Viñeron os reis e loitaron, logo loitaron os reis de Canaán en Taanac, xunto ás augas de Megiddo; non gañaron cartos. 20 Loitaron dende o ceo; as estrelas nos seus camiños loitaron contra Sísera. 21 O río Quixón arrastrounos, aquel río antigo, o río Quixón. Oh, alma miña, pisou a forza. 22 Entón quebráronse os cascos dos cabalos por mor dos saltos, polos saltos dos seus poderosos. 23 Maldicide Meroz —dixo o anxo do Señor—, maldicide amargamente os seus habitantes, porque non viñeron en axuda do Señor, en axuda do Señor contra os poderosos. 24 Bendita sexa Iael, a muller de Héber o quenita, bendita sexa ela entre as mulleres na tenda. 25 El pediu auga, e ela deulle leite; ela trouxo manteiga nun prato señorial. 26 Ela puxo a man no cravo e a dereita no martelo dos obreiros, e co martelo feriu a Sísera, cortoulle a cabeza, despois de perforar e ferir as tempas. 27 Aos seus pés inclinouse, caeu, deitouse: aos seus pés inclinouse, caeu: onde se inclinou, alí caeu morto. 28 A nai de Sísera ollaba pola fiestra e berraba pola reixa: «Por que tarda tanto en chegar o seu carro? Por que tardan as rodas dos seus carros? 29 As súas sabias damas respondéronlle, e ela respondeu para si mesma, 30 Non se repartiron a presa? Non repartiron a presa unha ou dúas mozas para cada home; para Sísera, unha presa de diversas cores, unha presa de diversas cores de bordado, de diversas cores de bordado por ambos os lados, xunta para o pescozo dos que rouban o botín? 31 Así perezan todos os teus inimigos, oh Señor, pero que os que o aman sexan coma o sol cando sae no seu poder. E a terra tivo repouso corenta anos.
Comentario O relato de Débora, Barac e Xael que se atopa nos capítulos 4 e 5 de Xuíces rexistra unha das liberacións máis rechamantes de Israel da opresión estranxeira. Destaca a soberanía divina, o liderado valente e como Deus usa instrumentos inesperados para cumprir os seus propósitos.
Parte 1: Desglose verso por verso Xuíces Capítulo 4: A narrativa da liberación Versículos 1–3: O pecado e a cruel opresión de Israel Tras a morte do xuíz Ehud, os israelitas volven facer o mal aos ollos do Señor. Como consecuencia, Deus entrégaos nas mans de Iabín, rei de Canaán (que reina en Hazor), cuxo comandante militar é Sísara . Sísara oprime severamente a Israel durante vinte anos usando unha formidable forza militar de 900 carros de ferro . Os fillos de Israel claman ao Señor pedindo axuda. Versículos 4–9: A chamada de Débora e Barac Débora , unha profetisa e esposa de Lapidot, está a xulgar Israel neste momento, sentada baixo a palmeira de Débora. Ela envía a chamar a Barac , fillo de Abinoam, e dálle unha orde de Deus: debe levar 10.000 homes de Neftalí e Zebulón ao monte Tabor, e Deus atraerá a Sísera e os seus carros ao río Quishon. Barac responde condicionalmente: «Se queres ir comigo, eu irei; pero se non queres ir
3
Débora, Barac e Xael
comigo, eu non irei» . Débora acepta ir, pero profetiza que a viaxe non lle traerá honra persoal , porque o Señor venderá a Sísera nas mans dunha muller. Versículos 10–16: A batalla no monte Tabor e Quishon Barac convoca a Zebulón e Neftalí a Cades, reunindo 10.000 seguidores con Débora acompañándoo. Cando Sísera oe isto, reúne os seus 900 carros de ferro e todas as súas tropas no río Quishon. Débora pídelle a Barac que se levante, declarando: "Non sae o Señor diante de ti?". Barac baixa os seus homes do monte, e o Señor desconcerta (desconcerta) a Sísera e o seu exército . O exército de Sísera é completamente destruído polo gume da espada, sen deixar ningún home con vida, mentres Sísera abandona o seu carro e foxe a pé. Versículos 17–22: Xael e a derrota de Sísera Sísera foxe á tenda de Iael , a esposa de Héber o quenita, porque hai paz entre a casa real de Iabín e a familia de Héber. Iael sae ao seu encontro, invítao a entrar e cóbreo. Sísera pide auga; no seu lugar, dálle manteiga (leite coalhado) nun prato señorial . Esgotado e confiado, Sísera adormece profundamente. Iael colle en silencio un cravo da tenda (estaca) e un martelo na man, achégase a el con suavidade e crava o cravo nas súas tempas, matándoo ao instante. Cando Barac chega perseguindo a Iael, Iael móstralle o comandante inimigo morto, cumprindo a profecía de Déborah. Versículos 23–24: Subxugación do rei Xabín Naquel día, Deus somete a Iabín, rei de Canaán, diante dos fillos de Israel, e a man de Israel prosperou e prevaleceu contra el ata que foi destruído. Xuíces Capítulo 5: A canción de Débora e Barac Versículos 1–5: Loanza ao Señor Débora e Barac cantan unha canción de triunfo, loando a Deus polos líderes voluntarios e o pobo disposto de Israel. Recordan a maxestosa e tremente presenza de Deus cando marchou de Seir e Edom. Versículos 6–11: A desolación de Israel volveuse á xustiza A canción lembra os escuros días de opresión cando as estradas estaban baleiras e os aldeáns se agochaban ata que Débora xurdiu como "unha nai en Israel" . Invita a gobernantes, xuíces e xente común da cidade reunidos nos lugares de regato para relatar os actos xustos e os actos de liberación do Señor. Versículos 12–18: Tribos dispostas vs. Tribos complacentes Unha chamada triunfante lévase a Barac para que leve cativo o cativerio. A canción detalla que tribos se ofreceron voluntarias con entusiasmo ( Efraín, Benxamin, Maquir, Zebulón, Isacar e Neftalí) e reprende duramente aos que quedaron nos seus curros ou nas costas, como Rubén, Dan e Aser . Versículos 19–23: A batalla cósmica e a maldición de Meroz Os reis de Canaán loitaron, pero "as estrelas nos seus camiños loitaron contra Sísera" (o que implica intervención divina, probablemente unha choiva torrencial que converteu o río Quishon nunha inundación que inmobilizou os carros de ferro). O antigo río Quishon arrastrou o inimigo. Unha amarga maldición pronúnciase sobre a cidade de Meroz porque non saíron "en axuda do Señor contra os poderosos".
4
Débora, Barac e Xael
Versículos 24–27: Honrando a coraxe de Xael Xael é celebrada como "bendita por riba das mulleres" na tenda. A canción describe vividamente a súa acción decisiva: coller o martelo e cravar o cravo na cabeza de Sísera, onde el afundiuse e caeu morto aos seus pés. Versículos 28–30: A ironía da nai de Sísara Unha viñeta dramática e irónica móstrase na nai de Sísera mirando pola súa xanela de celosía, preguntándose ansiosamente por que o carro do seu fillo tarda tanto en volver. As súas sabias damas consólana coa ilusión de que el simplemente está repartindo o botín (cativos e ricos bordados) sen saber que xa está morto. Versículo 31: Oración final A canción conclúe cunha poderosa oración: «Así perezan todos os teus inimigos, oh Señor: pero que os que o aman sexan coma o sol cando sae no seu poder». Despois desta vitoria, a terra descansa durante corenta anos .
Parte 2: Leccións clave e aplicacións na vida Deus usa o improbable e o ordinario: A liberación non chegou a través dun exército imperial tradicional con armas de elite, senón a través dunha muller común (Xael) que usaba unha estaca de tenda e un martelo domésticos, demostrando que Deus se deleita en usar ferramentas humildes para fins extraordinarios. O perigo da neutralidade espiritual e da autocomplacencia: O cántico de Débora critica ferozmente as tribos que quedaron na casa (como Rubén e Dan) e maldice a Meroz por negarse a axudar. A neutralidade espiritual en tempos de crise moral trátase como oposición; os crentes están chamados a un compromiso activo en lugar de a un cómodo estado de espectadores. O poder da colaboración e o ánimo: Barac recoñeceu a súa necesidade de base espiritual e pedíulle a Débora que o acompañase na batalla. Deus a miúdo deseña as nosas vitorias espirituais e prácticas arredor da comunidade, a responsabilidade mutua e a colaboración piadosa en lugar do individualismo illado. Devolvendo a gloria a Deus: Inmediatamente despois de acadar un éxito militar masivo, Débora e Barac non se gabaron da súa propia brillantez táctica; en vez diso, comezaron a entoar un canto de adoración atribuíndo toda a gloria, o poder histórico e a vitoria ao Señor. En épocas de triunfo persoal ou profesional, o eloxio e a humildade intencionados manteñen o noso foco ancorado na verdadeira fonte da nosa forza.
5