Samson: Libje sterk, stjerre sterker Rjochters 13 1 En de bern fan Israel diene wer wat kwea wie yn 'e eagen fan 'e Heare; en de Heare joech harren fjirtich jier lang yn 'e hân fan 'e Filistinen. 2 En der wie in man út Sora, út it laach fan 'e Daniten, waans namme Manoach wie; en syn frou wie ûnfruchtber, en krige gjin bern. 3 Doe ferskynde de ingel fan de Heare oan 'e frou en sei tsjin har: Sjoch, dû bist ûnfruchtber en hast gjin bern krigen, mar dû scilst swier wurde en in soan krije. 4 No dêrom, nim dysels yn acht, en drink gjin wyn of sterke drank, en yt neat ûnreins. 5 Want sjuch, dû scilst swier wurde en in soan krije; en gjin skearmes scil op syn holle komme; hwent it bern scil in Nazarener foar God wêze fan 'e liifmoer ôf; en hy scil begjinne Israel te rêden út 'e hân fan 'e Filistinen. 6 Doe kaam de frou en fertelde it har man en sei: In man fan God kaam by my, en syn gesicht wie as it gesicht fan in ingel fan God, tige ferskriklik; mar ik frege him net wêr't er wei wie, en hy fertelde my ek net syn namme. 7 Mar hy sei tsjin my: Sjoch, dû scilst swier wurde en in soan krije; en drink no gjin wyn of sterke drank, en yt neat ûnreins, want it bern sil in Nazarener fan God wêze fan 'e liifmoer ôf oant de dei fan syn dea. 8 Doe smeekte Manoach de Heare en sei: Och, myn Heare, lit de man Gods dy't Jo stjoerd hawwe weromkomme nei ús, en lear ús wat wy dwaan moatte mei it bern dat berne wurde sil. 9 En God harke nei de stim fan Manoach; en de ingel fan God kaam werom nei de frou, wylst se yn it fjild siet, mar Manoach, har man, wie net by har. 10 Doe hastige de frou har en rûn, en fertelde it har man, en sei tsjin him: Sjuch, de man is my ferskynd, dy't de oare deis by my kaam is. 11 En Manoach stie op en gyng syn frou achternei, en kaam by de man, en sei tsjin him: Bistû de man dy't mei de frou sprutsen hat? En hy sei: Ik bin it. 12 En Manoach sei: Lit dyn wurden no útkomme. Hoe sille wy it bern befelje, en hoe sille wy mei him dwaan?
1
Samson: Libje sterk, stjerre sterker
13 Doe sei de ingel fan de Heare tsjin Manoach: Foar alles wat Ik tsjin de frou sein haw, moat se har hoede. 14 Se mei neat ite dat fan 'e wynstok komt, en se mei gjin wyn of sterke drank drinke, en ek gjin ûnrein ding ite: alles wat Ik har gebean haw, moat se ûnderhâlde. 15 Doe sei Manoach tsjin de ingel fan de Heare: Lit ús dy dochs ophâlde oant wy in geitebokje foar dy klearmakke hawwe. 16 Doe sei de ingel fan de Heare tsjin Manoach: Al hâldtst my op, ik sil net fan dyn brea ite; en as dû in brânoffer offerje wolst, moatst it de Heare offerje. Want Manoach wist net dat hy in ingel fan de Heare wie. 17 En Manoach sei tsjin de ingel fan de Heare: Wat is dyn namme, dat wy dy eare dwaan meie as dyn wurden útkomme? 18 Doe sei de ingel fan de Heare tsjin him: Wêrom freegje jo sa nei myn namme, wylst dy geheim is? 19 Doe naam Manoach in geitebokje mei in spiisoffer en offerde it op in rots oan de Heare; en de ingel die wûnders; en Manoach en syn frou seagen ta. 20 Want it barde, doe't de flam fan it alter nei de himel opstie, dat de ingel fan de Heare yn 'e flam fan it alter opstie. En Manoach en syn frou seagen it oan en foelen op har gesicht nei de grûn. 21 Mar de ingel fan de Heare ferskynde net mear oan Manoach en syn frou. Doe wist Manoach dat hy in ingel fan de Heare wie. 22 En Manoach sei tsjin syn frou: Wy sille wis stjerre, om't wy God sjoen hawwe. 23 Mar syn frou sei tsjin him: As it de Heare behaagd hie om ús te deadzjen, soe Hy gjin brânoffer en gjin spiisoffer út ús hannen oannommen hawwe, en Hy soe ús al dizze dingen net sjen litten hawwe, en soe ús sokke dingen net op dit stuit ferteld hawwe. 24 En de frou krige in soan, en neamde him Simson; en it bern groeide op, en de Heare seinge him. 25 En de Geast fan de Heare begon him soms te bewegen yn it kamp fan Dan tusken Sora en Estaol.
Rjochters 14 1 En Simson gyng del nei Timna, en seach yn Timna in frou út 'e dochters fan 'e Filistinen. 2 Doe kaam er op en fertelde it syn heit en syn mem, en sei: Ik haw in frou sjoen yn Timna út 'e dochters fan 'e Filistinen; nim har no foar my as frou. 3 Doe seinen syn heit en syn mem tsjin him: Is der nea in frou ûnder de dochters fan dyn bruorren, of ûnder al myn folk, datstû hinne giest om in frou te nimmen út 'e ûnbesniene Filistinen? Doe sei Simson tsjin syn heit: Nim har foar my, want se stiet my goed yn 'e smaak. 4 Mar syn heit en syn mem wisten net dat it fan 'e Heare wie, dat hy in oanlieding socht tsjin 'e Filistinen; want yn dy tiid hearsken de Filistinen oer Israel. 5 Doe gyng Simson del, en syn heit en syn mem, nei Timna, en kamen by de wyngerds fan Timna; en sjuch, in jonge liuw brûlde tsjin him op. 6 Doe kaam de Geast fan de Heare machtich oer him, en hy skuorde him as er in geitebokje skuorde soe, en hy hie neat yn syn hân; mar hy fertelde syn heit en syn mem net wat er dien hie. 7 En hy gyng del en spriek mei de frou; en sy wie Simson wolkom. 8 En nei in skoftke kaam er werom om har mei te nimmen, en hy draaide him om om it kadaver fan 'e liuw te sjen; en sjuch, dêr wie in swerm bijen en huning yn it kadaver fan 'e liuw. 9 En hy naam dêrfan yn syn hannen, en bleau iten, en kaam by syn heit en mem, en hy joech it harren, en sy ieten; mar hy fertelde harren net dat hy de huning út it karkas fan 'e liuw helle hie. 10 Doe gie syn heit nei de frou ta, en Simson makke dêr in feestmiel; want sa diene de jonge mannen. 11 En it barde, doe't se him seagen, dat se tritich maten meinamen om by him te wêzen. 12 En Simson sei tsjin harren: Ik sil jimme no in riedsel foarlizze; as jimme it my binnen de sân dagen fan it feest wis útlizze kinne en it útfine, dan sil ik jimme tritich lekkens en tritich wikselklean jaan.
2
Samson: Libje sterk, stjerre sterker
13 Mar as jimme it my net útlizze kinne, dan moatte jimme my tritich lekkens en tritich stelle klean jaan. Doe seinen se tsjin him: "Stel dyn riedsel foar, dat wy it hearre meie." 14 En hy sei tsjin harren: Ut 'e iter kaam iten, en út 'e sterke kaam swietens. En se koenen it riedsel yn trije dagen net útlizze. 15 En it barde op 'e sânde dei dat se tsjin Simsons frou seine: Lok dyn man, dat er ús it riedsel útlizze mei, oars ferbaarne wy dy en it hûs fan dyn heit mei fjoer. Hawwe jimme ús roppen om te nimmen wat wy hawwe? Is it net sa? 16 En de frou fan Simson gûlde foar him en sei: Do hast my allinnich mar haatsje en my net leaf. Do hast in riedsel foarlein oan de bern fan myn folk, mar it my net ferteld. En hy sei tsjin har: Sjoch, ik haw it myn heit noch myn mem net ferteld, en moat ik it dy fertelle? 17 En hja gûlde foar him de sân dagen, dat harren feest duorre; en it barde op 'e sânde dei dat er it har fertelde, om't hja him sear die; en hja fertelde it riedsel oan 'e bern fan har folk. 18 Doe seine de mannen fan 'e stêd tsjin him op 'e sânde dei foar sinneûndergong: Wat is swieter as huning, en wat is sterker as in liuw? Hy sei tsjin harren: As jimme net mei myn jonge ploege hiene, hiene jimme myn riedsel net útfûn. 19 Doe kaam de Geast fan de Heare oer him, en hy gyng del nei Askelon, en fermoarde tritich manlju fan harren, en naam harren bút, en joech wikselklean oan dejingen dy't it riedsel útlein hiene. Doe waard syn lilkens ûntstoken, en hy gyng op nei it hûs fan syn heit. 20 Mar Simson syn frou waard jûn oan syn freondinne, dy't er as freondinne brûkt hie.
Rjochters 15 1 Mar it barde nei in skoftke, yn 'e tiid fan 'e weetrispinge, dat Simson syn frou besocht mei in geitebokje; en hy sei: Ik sil nei myn frou yn 'e keamer gean. Mar har heit woe him net tastean om yn te gean. 2 En har heit sei: Ik tochte wier dat jo har hielendal haten; dêrom haw ik har oan jo gemalinne jûn: is har jongere suster net moaier as sy? Nim har, freegje jo, yn har plak. 3 En Simson sei oer harren: No sil ik ûnskuldiger wêze as de Filistinen, al doch ik harren in kweaaerdichheid oan. 4 En Simson gyng hinne en fong trijehûndert foksen, en naam fjoerfakken, en draaide sturt oan sturt, en die in fjoerfak yn 'e midden tusken twa sturten. 5 En doe't er de fakkels yn 'e brân stutsen hie, liet er se gean yn it steande nôt fan 'e Filistinen, en ferbaarnde sawol de stokken as it steande nôt, mei de wyngerds en de olivebeammen. 6 Doe seinen de Filistinen: Wa hat dit dien? En hja antwurden: Simson, de skoansoan fan 'e Timnyt, om't hy syn frou nommen en har oan syn gemalinne jûn hie. En de Filistinen kamen op en ferbaarnden har en har heit mei fjoer. 7 En Simson sei tsjin harren: Al hawwe jimme dit dien, ik sil my dochs op jimme wraak nimme, en dêrnei sil ik ophâlde. 8 En hy sloech harren heup en dijen mei in grutte slachting; en hy gyng del en wenne op 'e top fan 'e rots fan Etam. 9 Doe teagen de Filistinen op en legeren har yn Juda, en fersprieden har yn Lehi. 10 Doe seinen de mannen fan Juda: Wêrom binne jimme tsjin ús opkommen? En hja antwurden: Wy binne opkommen om Simson te binen, om him te dwaan lykas hy ús dien hat. 11 Doe gongen trijetûzen man út Juda nei de top fan 'e rots fan Etam en seinen tsjin Simson: "Witstû net dat de Filistinen hearskers oer ús binne? Wat hastû ús no oandien?" Hy sei tsjin harren: "Lykas sy my oandien hawwe, sa haw ik harren oandien." 12 En hja seinen tsjin him: Wy binne delkommen om dy te binen, dat wy dy oerjaan kinne yn 'e hân fan 'e Filistinen. En Simson sei tsjin harren: Swear my dat jimme my sels net oanfalle sille. 13 En hja seinen tsjin him: Nee, mar wy sille dy fêstbine en dy yn harren hân oerjaan, mar wy sille dy wis net deadzje. En hja bûnen him mei twa nije touwen en brochten him út 'e rots.
3
Samson: Libje sterk, stjerre sterker
14 Doe't er by Lehi kaam, rôpen de Filistinen tsjin him op; en de Geast fan de Heare kaam machtich oer him, en de touwen dy't om syn earms wiene, waarden as flaaks dat mei fjoer ferbaarnd wie, en syn bannen rekken los fan syn hannen. 15 En hy fûn in nije ezelskaakbonke, en hy strekte syn hân út, en naam dy, en fermoarde dêrmei tûzen man. 16 En Simson sei: Mei de kaakbonke fan in ezel, hopen op hopen, mei de kaakbonke fan in ezel haw ik tûzen man slein. 17 En it barde, doe't er klear wie mei praten, dat er de kaakbonke út syn hân smiet, en hy neamde dy plak Ramatlehi. 18 En hy hie swiere toarst, en rôp de Heare oan, en sei: Jo hawwe dizze grutte ferlossing yn 'e hân fan jo tsjinner jûn, en no moat ik stjerre fan toarst, en falle yn 'e hân fan 'e ûnbesniene? 19 Mar God kloof in holte dy't yn 'e kaak wie, en dêr kaam wetter út; en doe't er dronken hie, kaam syn geast werom, en hy krige wer libben; dêrom neamde er it En-Hakkore, dat oant hjoed de dei yn Lehi is. 20 En hy rjochte Israel yn 'e dagen fan 'e Filistinen tweintich jier.
Rjochters 16 1 Doe gie Simson nei Gaza, en seach dêr in hoer, en gie by har yn. 2 Doe waard de Gaziten ferteld: Simson is hjir kommen. En se omsingelen him en leine him de hiele nacht yn 'e poarte fan 'e stêd yn 'e wacht, en wiene de hiele nacht stil en seinen: Moarns, as it dei wurdt, sille wy him deadzje. 3 En Simson lei oant middernacht, en stie op om middernacht, en pakte de doarren fan 'e stedspoarte, en de twa pylders, en gyng dermei fuort, mei de skoattel en al, en lei se op syn skouders, en droech se nei de top fan in heuvel dy't foar Hebron leit. 4 En dêrnei barde it dat hy in frou leaf hie yn 'e delling fan Sorek, waans namme Delilah wie. 5 Doe kamen de foarsten fan 'e Filistinen nei har ta en seine tsjin har: Lok him en sjoch wêr't syn grutte krêft leit, en hoe't wy him oerwinne kinne, sadat wy him bine kinne om him te ûnderdrukken; en wy sille jo elk fan ús alvehûndert sulveren stikken jaan. 6 Doe sei Delila tsjin Simson: Sis my dochs wêr't dyn grutte krêft leit, en wêrmei't jo bûn wurde kinne om jo te lijen. 7 En Simson sei tsjin har: As se my bine mei sân griene broeken dy't nea útdroege binne, dan sil ik swak wêze en wêze as in oar minske. 8 Doe brochten de foarsten fan 'e Filistinen sân griene broeken dy't net droech wiene, en sy bûn him dêrmei. 9 Doe leine der mannen op 'e loer, dy't by har yn 'e keamer bleauwen. Doe sei sy tsjin him: "De Filistinen binne op dy, Simson!" En hy bruts de broeksbannen, lykas in touwtried brutsen wurdt as er it fjoer rekket. Sa waard syn krêft net bekend. 10 Doe sei Delila tsjin Simson: Sjoch, dû hast my bespot en my leagens ferteld; sis my no, wêrmei't dû bûn wurde kinst. 11 En hy sei tsjin har: As se my fêstbine mei nije touwen dy't noait brûkt binne, dan sil ik swak wêze en wêze as in oar minske. 12 Doe naam Delilah nije touwen, en bûn him dêrmei fêst, en sei tsjin him: De Filistinen binne op dy, Simson! En der leine wachters yn 'e keamer. En hy bruts se fan syn earms ôf as in tried. 13 Doe sei Delila tsjin Simson: Oant no ta hast my bespot en my leagens ferteld; sis my wêrmei'tst bûn wurde kinst. En hy sei tsjin har: As jo de sân lokken fan myn holle mei it web weve. 14 En hja makke it fêst mei de pinne, en sei tsjin him: De Filistinen binne op dy, Simson! En hy waard wekker út syn sliep, en gyng fuort mei de pinne fan 'e balk, mei it web. 15 Doe sei sy tsjin him: Hoe kinstû sizze: Ik hâld fan dy, as dyn hert net mei my is? Dû hast my no trije kear bespot en hast my net ferteld wêr't dyn grutte krêft yn leit.
4
Samson: Libje sterk, stjerre sterker
16 En it barde, doe't sy him alle dagen mei har wurden oansette en him oantrune, sadat syn siel oant de dea ta benaud waard; 17 Dat hy har syn hiele hert fertelde, en tsjin har sei: Der is gjin skearmes op myn holle kommen, want ik bin in Nazarener fan God fan myn memmes liifmoer ôf; as ik skeare wurd, dan sil myn krêft fan my ôfgean, en ik sil swak wurde, en wêze lykas elke oare man. 18 Doe't Delila seach dat hy har syn hiele hert ferteld hie, stjoerde se de boaden en rôp de foarsten fan 'e Filistinen en sei: Kom dizze kear op, want hy hat my syn hiele hert ferteld. Doe kamen de foarsten fan 'e Filistinen nei har ta en brochten jild mei. 19 En hja liet him op har knibbels yn 'e sliep falle; en hja rôp om in man, en hja liet him de sân lokken fan syn holle ôfskeare; en hja begûn him te pleagjen, en syn krêft ferdwûn fan him. 20 Doe sei sy: De Filistinen binne op dy, Simson! Doe waard er wekker út syn sliep en sei: Ik sil útgean lykas earder en mysels útskodzje. Mar hy wist net dat de Heare fan him ôfwykt wie. 21 Mar de Filistinen pakten him, en stieken syn eagen út, en brochten him del nei Gaza, en bûnen him mei koperen boeien; en hy maalde yn 'e finzenis. 22 Mar it hier op syn holle begûn wer te groeien nei't er skeard wie. 23 Doe kamen de foarsten fan 'e Filistinen byinoar om in grut offer te bringen oan harren god Dagon, en om bliid te wêzen; want se seinen: Us god hat ús fijân Simson yn ús hân oerlevere. 24 En doe't it folk him seach, priizgen se harren god: want se seinen: Us god hat ús fijân en de ferneatiger fan ús lân, dy't in protte fan ús fermoarde hat, yn ús hannen oerlevere. 25 Doe't harren hert fleurich wie, seinen se: "Rop Simson, dat er ús boartsje kin." Doe rôpen se Simson út 'e finzenis, en hy boartse mei harren, en se setten him tusken de pylders. 26 Doe sei Simson tsjin de jonge dy't him by de hân hold: Lit my mar, dat ik de pylders dêr't it hûs op stiet, fiele mei, dat ik derop leanje mei. 27 No siet it hûs fol manlju en froulju; en al de foarsten fan 'e Filistinen wiene dêr; en der wiene op it dak sa'n trijetûzen manlju en froulju, dy't seagen wylst Simson boartele. 28 Doe rôp Simson de Heare oan en sei: O Heare GOD, tink oan my, en sterkje my, o God, allinnich dizze kear, dat ik daliks wraak nim op 'e Filistinen foar myn beide eagen. 29 En Simson pakte de twa middelste pylders beet dêr't it hûs op stie en dêr't it op stipe waard, de iene mei syn rjochterhân en de oare mei syn lofterhân. 30 Doe sei Simson: Lit my stjerre mei de Filistinen. En hy bûgde him mei al syn macht; en it hûs foel yn op 'e hearen en op al it folk dat dêryn wie. Sa wiene de deaden dy't hy by syn dea deade mear as dyjingen dy't hy yn syn libben deade. 31 Doe kamen syn bruorren en it hiele hûs fan syn heit del, en namen him mei, en brochten him omheech, en begroeven him tusken Sora en Estaol yn it grêf fan syn heit Manoach. En hy rjochte Israel tweintich jier.
Kommentaar It ferhaal fan Simson, te finen yn Rjochters haadstikken 13 oant en mei 16 fan 'e King James Bibel (KJV), is ien fan 'e meast dramatyske ferhalen yn 'e Skrift. It beskriuwt it libben fan in man dy't unyk begiftigd is mei boppenatuerlike krêft troch de Geast fan God, mar dochs pleage wurdt troch persoanlike swakkens, geastlike kompromissen, en in tragyske ûndergong folge troch úteinlike ferlossing.
Diel 1: Ferhaalûnderbrekking fers-foar-fers Haadstik 13: De Oankundiging en Berte fan Simson
5
Samson: Libje sterk, stjerre sterker
Fersen 1–5: Israel docht wer kwea yn 'e eagen fan 'e Heare, wat resulteart yn fjirtich jier fan ûnderdrukking troch de Filistinen. De ingel fan 'e Heare ferskynt oan 'e ûnfruchtbere frou fan Manoach (fan 'e stam Dan), en kundiget oan dat se swier wurde sil en in soan krije sil. Hy sil in Nazarener foar God wêze fan 'e liifmoer ôf , en hy sil begjinne Israel te rêden út 'e hân fan 'e Filistinen. Fersen 6–14: De frou fan Manoach fertelt oer it besyk oan har man. Manoach bidt dat de ingel weromkomt om har te ynstruearjen oer hoe't se it bern grutbringe moatte. De ingel ferskynt wer en herhellet de Nazarener-beperkingen: de mem moat har ûnthâlde fan wyn, sterke drank en ûnrein iten, en gjin skearmes mei ea de holle fan 'e jonge oanreitsje. Fersen 15–23: Manoach offert in geitebokje as brânoffer. De ingel giet op nei de himel yn 'e flam fan it alter en iepenbieret Syn godlike identiteit. Manoach is bang dat se stjerre sille, om't se God sjoen hawwe, mar syn frou stelt him gerêst dat as de Heare fan doel wie har te deadzjen, Hy har offer net akseptearre of har dizze dingen sjen litten hie. Fersen 24–25: De frou krijt in soan en neamt him Simson . It bern groeit op, en de Heare segenet him. De Geast fan de Heare begjint him soms te bewegen yn Mahaneh-Dan , tusken Sora en Eshtaol. Haadstik 14: It Houlik en it Riedsel Fersen 1–4: Simson giet nei Timna, sjocht in Filistynske frou, en easke dat syn âlden har as frou krije. Syn âlden protestearje tsjin it trouwen mei in frou út 'e ûnbesniene Filistinen, mar de tekst merkt op dat dit fan 'e Heare wie , dy't in oanlieding socht tsjin 'e Filistinen, dy't doe Israel dominearren. Fersen 5–9: Underweis nei Timna brult in jonge liuw tsjin Simson. De Geast fan de Heare komt machtich oer him, en hy skuort de liuw mei bleate hannen útinoar as wie it in geit. Letter komt er werom en fynt in swerm bijen en huning yn it karkas fan 'e liuw. Hy yt de huning op en jout wat oan syn âlden sûnder har de oarsprong te fertellen. Fersen 10–20: Simson organisearret in brulloftsfeest mei tritich Filistynske maten. Hy stelt in riedsel dat basearre is op in weddenskip: "Ut 'e iter kaam fleis, en út 'e sterke kaam swietens." Om't se it net yn trije dagen oplosse koene, driigje de Filistynen de breid fan Simson en twinge har om it antwurd fan him ôf te krijen. Se gûlt oant hy it har fertelt, en se iepenbieret it oan 'e mannen. Lulk oer harren ferrie, deadet Simson tritich Filistynske mannen fan Askelon om de weddenskip te beteljen, ferlit syn frou yn lilkens en giet werom nei it hûs fan syn heit, wylst syn frou oan syn bêste man jûn wurdt. Haadstik 15: Wraak, it kaakbonke en befrijing Fersen 1–8: Tidens de weetrispinge besiket Simson syn frou mei in geit, allinich om te ûntdekken dat har heit har oan syn freondinne jûn hat en har jongere suster ynstee oanbiedt. Yn lilkens fangt Simson trijehûndert foksen , bindt se sturt oan sturt mei fjoerfakken dertusken, en lit se los yn 'e steande nôt, wyngerds en olivebosken fan 'e Filistinen, wêrby't se folslein ferbaarnd wurde. As wraak ferbaarne de Filistinen Simson syn frou en skoanheit. Wraak swarre Simson, slacht in grut oantal Filistinen ôf ("heup en dij mei in grutte slachting") en lûkt him werom nei de rots fan Etam. Fersen 9–13: De Filistinen kampearje yn Juda om Simson te finen. Trijetûzen man fan Juda geane nei de rots fan Etam, út eangst foar wraak fan 'e Filistinen tsjin harsels. Se bine Simson mei twa nije touwen en leverje him oer oan 'e fijân.
6
Samson: Libje sterk, stjerre sterker
Fersen 14–20: As Simson triomfantlik jubeljend de Filistinen by Lehi benaderet, komt de Geast fan de Heare machtich oer him. De touwen oan syn earms wurde as flaaks dat mei fjoer ferbaarnd wurdt, en syn bannen smelte ôf. Hy fynt it farske kaakbonke fan in ezel en slacht tûzen Filistinen del. Dêrnei, fersliten troch toarst, ropt er ta God; God spjalt in holte yn Lehi, en wetter streamt derút om him wer ta libben te wekken (en de plak wurdt En-Hakkore neamd ). Simson rjochtet Israel yn 'e dagen fan 'e Filistinen tweintich jier lang . Haadstik 16: Delilah, finzenskip en definitive oerwinning Fersen 1–3: Simson giet nei Gaza, besiket in hoer, en wurdt finzen nommen troch de Gaziten dy't fan plan binne him by moarnsiten te deadzjen. Om middernacht stiet Simson op, skuort de stedspoarten fan harren pylders ôf tegearre mei de twa pylders en de lat, tilt se op syn skouders, en draacht se nei de top fan 'e heuvel foar Hebron. Fersen 4–14: Simson wurdt fereale op Delila yn 'e delling fan Sorek. De foarsten fan 'e Filistijnen keapje har om mei enoarm sulver om it geheim fan syn grutte krêft te ûntdekken. Delila ûnderfreget him ferskate kearen: Earste leagen: Bind my mei sân griene touwen (fochtige bôgesnaren) dy't nea droech binne, en ik sil swak wêze. (Mislearret; hy brek se as tried). Twadde leagen: Bind my fêst mei nije touwen dy't nea brûkt binne. (Mislearret; hy knapt se fan syn earms as in tried). Tredde leagen: Weef de sân lokken fan myn holle mei it web fan it weefgetouw. (Mislearret; hy lûkt de pinne en balk fuort). Fersen 15–22: Útput troch har deistich gûlen en seuren, fertelt Simson har úteinlik de absolute wierheid: in skearmes hat syn holle noch nea oanrekke, want hy is in Nazarener fan God fan berte ôf; as syn holle skeard is, sil syn krêft him ferlitte. Delila wieget him yn 'e sliep op har knibbels, ropt in man om syn sân lokken ôf te skearen en ûnderdrukt him. De Filistinen stekke syn eagen út, bine him yn koperen boeien en twinge him om nôt te meallen yn it finzenishûs yn Gaza. Underwilens begjint syn hier werom te groeien. Fersen 23–31: De foarsten fan 'e Filistinen komme byinoar foar in grut offer oan harren god Dagon , en fiere dat harren god harren fijân yn harren hannen oerlevere hat. Se bringe in bline Simson de arena yn om him út te daagjen. Simson freget de jonge dy't him begeliedt om him de pylders te fielen dy't de timpel stypje. Yntinsyf bidt Simson ta God om in lêste krêftboost om syn twa bline eagen te wreken, en stipet him tsjin 'e twa sintrale pylders. Mei in machtige stoot en ropt: "Lit my stjerre mei de Filistinen!" , stoart it hûs yn, wêrby't mear Filistinen yn syn dea omkomme as yn syn hiele libben. Syn famylje hellet syn lichem op en begravet him tusken Sora en Estaol.
Diel 2: Wichtige lessen en libbensapplikaasjes 1. It gefaar fan morele en geastlike kompromissen De les: Simson spile hieltyd wer mei fjoer. Hy skeinde routinematich syn Nazarener-geloften (oanreitsjen fan deade kadavers, omgean mei ûnreine frjemde froulju, en it jaan fan syn fleislike passys). Hy naam oan dat syn godlike jefte him ymmúniteit joech foar persoanlike sûnde.
7
Samson: Libje sterk, stjerre sterker
Libbens tapassing: Geastlike jeften, talinten of liederskipsposysjes ûntspanne nimmen fan morele ferantwurdlikens. Unkontroleare lytse kompromissen, geheime sûnden en rasjonalisaasjes ûndergrave stadichoan persoanlike yntegriteit, wat liedt ta in geastlike bline flek dêr't kwetsberens ûnopmurken bliuwt oant in ramp tafalt. 2. God brûkt gebrekkige skippen om syn doelen te berikken De les: Nettsjinsteande Simson syn massive gebreken, ympulsiviteit en selsgenoechsumens, brûkte God him as in ynstrumint om de ûnderdrukking fan 'e Filistynen te kontrolearjen. Fan it begjin ôf wurke God troch Simson syn opstannige keuzes hinne om Syn ferlossingsplan foar Israel te ferfoljen. Libbens tapassing: Wylst God soeverein is en troch minsklike swakkens en mislearring wurkje kin, hat ûngehoorzaamheid swiere gefolgen. Genede ferlost, mar it wisket de pine en littekens fan minne keuzes net út. Wy moatte stribje om God te tsjinjen mei hertlike gehoorzaamheid ynstee fan te fertrouwen op Syn genede om ús te rêden út in roekeloos libben. 3. De krêft fan wijing en de boarne fan wiere krêft De les: Simson syn krêft wie nea eins fysike spieren; it wie in boppenatuerlike mooglikheid dy't direkt ferbûn wie mei syn ferbûnsrelaasje mei God, symbolisearre troch syn Nazarener tawijing. Doe't syn hier ôfsnien waard - net om't hier magyske eigenskippen hat, mar om't it syn definitive oerjefte fan ferbûnstrou fertsjintwurdige - ferliet de Geast fan de Heare him. Libbens tapassing: Wiere geastlike krêft, fearkrêft en ynfloed komme folslein fan it ferbûn bliuwen mei God. As wy ús tawijing oan Him brekke en fertrouwe op ús eigen middels, fine wy ússels geastlik machteleas, kwetsber en ferslave troch wrâldske krêften. 4. Bekearing, Herstel, en Gods Uteinlike Genede De les: Sels nei't er de boaiem berikt hie - blyn, fernedere, en nôt meald yn in finzenissel - ûnderfûn Simson in ommekear. Krúsjaal wie dat syn hier wer begûn te groeien . Yn syn lêste mominten kearde Simson him werom nei God yn wanhopich gebed, en God antwurde en joech him de krêft om syn úteinlike ropping te ferfoljen. Libbens tapassing: It is nea te let om werom te kearen nei God. Hoe djip jo ek fallen binne, hoe slim jo in kompromis oangien binne, of hoe brutsen jo libben ek fielt, God is in God fan herstel. In beroufol hert en in lêste gebed fan oerjefte kinne noch altyd genede en doel fine yn Syn hannen.
8