Ewe - The Letter of Aristeas

Page 1


AristeasƒeLɛta

KPƆKPLƆYIƉEME

LeAristeasƒelɛtasinyenusiwoɖedzesiwueyewogakpɔ leblemalenuƒoƒoƒusiameladometɔɖekamela,míetso AdamkpleXawagbɔdidi,sididitsoTsiɖɔɖɔagbɔ. Nuŋɔŋlɔsiaɖealesiameƒomeateŋunɔateɖenɔnɔme sesẽwonu,sigbugbɔamewoyɔAnyigbadzi,eyedukɔ sesẽwoleagbeleatsyɔɖoɖokpleatsyɔɖoɖomelafia.

Àxlẽagbalẽwolɔlagãgbãtɔ--PtolemyPhiladelphusŋunya leafisia.Edibeyeaƒo“agbalẽsiwokatãlexexeame”nu ƒuɖeyeƒeagbalẽdzraɖoƒesileAlexandriaMlɔebaleeƒe didiveviebeyeakpɔdɔgãɖekataYudatɔwoƒeSewo la,etsɔaaboyome100,000ɖɔliaagbalẽma.Anɔemebe esiaenyegahomegãtɔkekeakesiwoxeɖedɔɖekatakpɔ EgblɔsususimebɔositaAboyomenɔnɔGãlawuenuɖo

NudzɔdzɔsiwoleŋutinyasiamedzɔleFianyɔnuArsinoe xɔŋkɔaƒeagbenɔɣi,amesikuleƒe270DMŊ

Ʋɔnudrɔƒegbenɔnɔŋutinyatakakawo,hadomekuxisiwonɔ anyiɣemaɣimedzodzronyenusiwomewotsɔɖelewu eyewomekɔ.Enyenusiŋuwokeɖoleɣeyiɣisiamebe woakpɔfialakpleeƒeamedzrowowoanɔfefemle nyabiasewokpleŋuɖoɖowoŋulewoƒekplɔɖoƒea.

Dɔsiasixɔaameƒesusuƒewɔwɔmeleale:

1.AgbalẽatsɔtsɔnaFilocrates.

2Afɔɖeɖegbãtɔ:

(a)Agbalẽdzraɖoƒedzikpɔlaƒeaɖaŋuɖoɖobewoaɖeasile Yudatɔaboyomeawoŋuɖeagbalẽaɖeta.

(b)Ablɔɖeɖeɖefia

(c)LɛtasiPhiladelphusŋlɔnaEleazar (d)Ŋuɖoɖoa.

(e)Kɔmitisiwoɖobewoaɖeagbalẽagɔmelaƒeŋkɔwo 3Fiaƒenunanawoŋutinumeɖeɖe:

(a)Kplɔa(ɖewohĩeyaenyexɔmenuwoƒeakpasiwowɔ wònyakpɔwuɖesiaɖe)

(b)Amemamlɛawotsɔanunanawo 4.YerusalemŊutiNumeɖeɖe.

(a)Gbedoxɔa(kpletsidɔwɔƒea) (b)Kɔnua (c)Mɔsesẽa. (d)Duametɔwo (e)Kɔƒenutowometɔwo 5.Eleazarƒegbedoname.

6Eleazarƒenumeɖeɖeleseaŋu(esianyenunyadeto) 7Amewoxɔxɔ 8.Kplɔɖoƒea(biabiakpleŋuɖoɖo72).

9Agbalẽagɔmeɖeɖe

TA1lia

LeYudatɔwoƒeAboyomeɣileEgiptela,Ptolemy Philadelphusɖeeɖokuifiabeyeenyeagbalẽŋlɔlagãgbãtɔ Ediveviebeagbalẽsiwokatãlexexeamenanɔyeƒe agbalẽdzraɖoƒe;beMoseƒeSewonasuyesila,egblɔbe yeatsɔaboyome100,000aɖɔlidɔmahenɔɣlidombe, "Enyeyayrasueaɖevavã!"

1EsimeƒonyatakakawonuƒuhenanyeYudatɔwoƒe NunɔlagãEleazarsasrãkpɔƒeŋutinyasidziwoaɖoŋkui, eyeesiwònyebewò,Filocrates,esimɔnukpɔkpɔaɖeke mebubenàɖoŋkuedzinamotala,èdzranugãaɖeɖoesi nèxɔnuŋlɔɖitsonusiwoʋãmkplenusitamewɔnyedɔdasi ŋutala,medzeagbagbabemaɖenyalamekɔtenawò, elabenamekpɔebedzɔdzɔmelɔlɔleasiwònanusɔsrɔ,si nyenɔnɔmesinyeamegbetɔƒenunɔamesikɔkɔtɔ kekeake--bewòanɔagbagbadzemɣesiaɣibe‘yeatsɔ sidzedzekplenusiwowòxɔakpeɖeeƒenudzraɖoƒeŋu’ eɖanyetoŋutinyasɔsrɔmealotogomekpɔkpɔle nudzɔdzɔawoŋutɔmeŋutɔŋutɔmeo

2Mɔsiadzieluʋɔlatoanububumetɔwoxɔxɔɖeeɖokui meledzadzɛnyenyeme,eyeesiwòɖoeƒetaɖodzinuɖe mawuvɔvɔ,sinyetaɖodzinudeŋgɔtɔkekeakelewokatã domedzitala,ezãaesiaabeeƒemɔfialasimevodada aɖekemeleoeneeyealeawòkpɔatameɖoɖosiŋu kakaɖedzile

3Nyeɖokuitsɔtsɔnaɖemawusubɔsubɔŋutisidzedze yometitiŋuenametsɔdutadɔnunɔladɔadeasinaŋutsusi meyɔ,amesiŋueyaŋutɔƒedukɔmeviwokpleamebubuwo deabubuiwu,leeƒenɔnɔmenyuikpleeƒegãnyenyesiaa ta,eyenuŋlɔɖisiwoŋuasixɔxɔgãtɔkekeakelenaYudatɔ siwoleeyaŋutɔƒedukɔmekpledutanyigbawodzihena Mawuƒeseagɔmeɖeɖe,lewoƒesewotalaleesiwoŋlɔ woɖelãgbalẽgbalẽwodzikpleYudatɔwoƒeŋɔŋlɔdzesiwo 4Emegbemetsɔdzonɔamemedeasinadutadɔnunɔlasia, elabenagbãla,mekpɔmɔnukpɔkpɔbemaɖekukunafiala ɖeYudatɔaboyomesiwofiafofotsɔtsoYudeayiEgiptela teƒe,esimewòxɔdusiazigbãtɔeyewòxɔEgipte-nyigbala 5Anyobemagblɔŋutinyasiahãnawò,elabenamekaɖe edzibewò,kplewònɔnɔmeɖekɔkɔenyenyeŋukplewò veveseseɖeamenunaamesiwoleagbelesekɔkɔelanula, àɖotonuŋlɔɖisimeɖobemagblɔlabɔbɔewu,elabenawò ŋutɔnètsoƒukpoadzivamíagbɔnyitsɔlaaeyenètsidzibe yeasenusianusidinabeyeatuluʋɔlaɖo

6Ɣeaɖeɣivayihãla,meɖonyateƒenyasiwomesusube edzebemagblɔtsoYudatɔwoƒeƒomeaŋulaƒenuŋlɔɖi ɖemi,--nuŋlɔɖisimexɔtsoEgipte-nyigbasidzinunyale wununɔlagãwogbɔ.

7Esinèdiveviebeyeaxɔnumawosiwoateŋuaɖevina susulaƒesidzedzetala,meseleɖokuinyemebeenye agbaledzinyebematsɔnyatakakasiwokatãleasinyela anami

8Elebemaseleɖokuinyemebeenyeagbanɔamedzima keɖeamesiwokatãsinɔnɔmeɖekanɔŋugakemesenɛle ɖokuinyemevevietɔɖeŋuwòelabenadidisiwodeŋgɔale gbegbeleasiwò,eyeesimenyenɔvinyekoenènyele nɔnɔmemeo,simedeʋunuo,keboŋènyeɖekakplimle nyuiwɔwɔyometitihãme

9Elabenavivisesesiwokpɔnatsosikamealonunɔamesi bubuaɖekesiŋusususiwomegogloodeaasixɔxɔela menaaviɖesiledekɔnuwoyometitikplenusɔsrɔsi míezãnatsɔkpɔawotao

10Gakebenyemagateɖeɖimiaŋutoŋgɔdonyasididi akpadziola,mayinyeŋutinyamenyaveviwogbɔ enumake.

11DemetriositsoFalerum,sinyefiaƒeagbalẽdzraɖoƒe ƒezimenɔla,xɔgagbogboaɖe,kplesusubeyeaƒoagbalẽ siwokatãlexexeamenuƒuɖekae,alesiwòateŋui.

12Etonuƒlekplenuŋɔŋlɔdziwɔfialaƒetameɖoɖodzi, alesiwòateŋui

13Ɣeaɖeɣiesimenɔeteƒela,wobiaebe,Agbalẽakpe nenieleagbalẽdzraɖoƒea?eyewòɖoeŋube,‘Fia,akpe alafaevekpleedzivɔ,eyemadzeagbagbaleetsɔsigbɔna kpuiemebemaƒoamesusɔeawohãnuƒu,alebewoateŋu aɖoakpealafaatɔƒeƒuƒoƒoWogblɔnambeYudatɔwo ƒesewosɔbewoaŋlɔeyewodzenanɔƒelemiaƒe agbalẽdzraɖoƒe!

14‘Nukaeaxemɔnawòbemàgawɔesiao?’fialaɖoeŋu ‘Wotsɔnusianusihiãladaɖemiasi!

15Demetrioɖoeŋube:‘Ehiãbewoaɖewogɔmeelabena leYudatɔwoƒedukɔmela,wozãaŋɔŋlɔdzesitɔxɛaɖe (abealesiŋɔŋlɔdzesitɔxɛaɖeleEgiptetɔwohãsiene)eye wodoagbetagbetɔxɛaɖe.

16WobuibewoazãSiriagbe,gakemenyenenemaeo; woƒegbegbɔgblɔtovovokura’

17Eyeesifialasenyalaŋutinyateƒenyawokatãgɔmela, eɖegbebewoaŋlɔlɛtanaYudatɔwoƒeNunɔlagãlabena yeƒetameɖoɖo(siŋuwoƒonutsoexoxo)navaeme 18Esimesusubeɣeyiɣiadebemazinudidisimetsɔnaɖoa SosibiussitsoTarentumkpleAndreas,sinye amedzikpɔlawoƒeamegãŋkumezigeɖebewoaɖeasile YudatɔsiwofiafofotsɔtsoYudealaŋuta--elabenaesime wòtodzɔgbenyuikpledzideƒoƒokplimenaeƒe amedzidzedzeɖeCoele-SyriakplePhenikenutobliboaŋu kpɔdzidzedzenyala,leŋɔdzidodonadukɔabewòabɔbɔ eɖokuimela,etsɔeƒefutɔaɖewoeyewòɖebubuwodzi kpɔtɔwozuaboyo

19AmesiwowòkplɔtsoYudatɔwoƒedukɔmeyiEgipte laƒexexlẽmemedeakpealafaɖekao

20Leamesiawodomela,etsɔaʋawɔnuameakpeblaetɔ, eyewòtsɔwonɔasrafohawomelekɔƒenutowome

21(Eyedoŋgɔnaɣeyiɣisiagɔhãla,Yudatɔgbogbo aɖewovaEgiptekplePersiatɔla,eyeleɣeyiɣisidoŋgɔ mela,wodɔamebubuwoɖeEgiptebewoakpeɖe PsammetixoŋuleeƒeaʋawɔwɔɖeEtiopiatɔwoƒefiaŋu me

22Abealesimegblɔexoxoenela,Ptolemytiaamesiawo dometɔnyuitɔwo,ŋutsusiwonɔagbeƒetsitsimeeyewoɖe dzesilewoƒedzideƒota,eyewòtsɔaʋawɔnuwonawo, gakeamemamlɛawoƒeamehagãla,amesiwotsiakpaalo ɖeviakpanataɖodzinusia,kplenyɔnuwohã,eɖeedzi kpɔtɔvazukluvinyenye,menyebeedibeyeawɔesialeye ŋutɔyeƒelɔlɔnumeo,keboŋeƒeasrafosiwogblɔbe

wonyeteƒeɖoɖonayelaeziedzisubɔsubɔdɔsiwowowɔle aʋawɔwɔme.

23Esi,abealesimíegblɔexoxoenela,mɔnukpɔkpɔsu asinyebemakpɔwoƒeablɔɖetala,meƒonunafialakple nyaʋiʋlisiwogbɔna.‘Miganamíawɔnumadzemadzeeale gbegbebemíaɖemɔmíaƒenuwɔnawonatsɔalakpaana míaƒenyawoo

24EsimenyeYudatɔwoƒeameƒomebliboatɔkoesesi míedibemíaŋlɔo,keboŋmíaɖeegɔmehãla,tameɖoɖo kaemíateŋuakpɔnamíaƒedutadɔnunɔlaesimewo dometɔgbogbomawogakpɔtɔlekluvinyenyeƒenɔnɔme melemiaƒefiaɖuƒeame?

25Lewònublanuikpɔkpɔƒeblibodedekplekesinɔnume la,ɖeasileamesiwowoléɖekluvinyenyewɔnublanuisia meŋu,elabenaabealesimesevevebemakpɔeenela, MawusinawoƒeselaenyeMawusiléwòfiaɖuƒelame ɖeasi

26WosubɔaMawuɖekamake--AƒetɔkpleXexeamekatã Wɔla,abeamebubuwokatãene,abealesimíaŋutɔwo míedeataagunamí,Oofia,togbɔbemíeyɔaŋkɔ vovovowo,abeZeus1aloDis

27Míatɔgbuigbãtɔwotsɔŋkɔsianɛwòsɔŋutɔ,bewoatsɔ afiabeEya,amesidziwotsɔagbenanuwokatãeyewova dzɔla,nyeXexeameKatãƒeDolakpleAƒetɔgodoo

28Ðoameƒomeakatãɖedɔmenyonyoƒekpɔɖeŋuto asiɖeɖeleamesiwowodekluvinyenyemeŋu’

29Leɣeyiɣikpuiaɖemegbe,esimemenɔgbedomɖa vevienaMawubewòanafialaƒetamesusunanɔalebe woaɖeasileaboyomeawokatãŋu--(elabenaameƒomea, esiwònyeMawuƒenuwɔwɔtala,Eyaeʋãnɛeyewòkpɔa ŋusẽɖeedzi.

30EyatametsɔgbedodoɖavovovowoyɔAmesiɖuadzi dzibenawoazifialadzibewòawɔnyebiabialadzi

31Elabenamɔkpɔkpɔgãaɖenɔasinyeleŋutsuawoƒe ɖeɖekpɔkpɔŋutsoesimewokaɖeedzinambeMawuana nyegbedodoɖanavaeme

32Elabenaneamewotsosusudzadzɛwomeɖoebe yewoawɔnaneledzɔdzɔenyenyekplebubumedɔwowɔwɔ mela,MawuŊusẽkatãtɔlaheawoƒeagbagbadzedzewo kpletameɖoɖowovaanyasikpɔadzidzedze)--fialakɔta dzieyewòfɔmodzikpɔmodzikplemosimedzidzɔle biambe,‘Ameakpenenienèsusubewoaxlẽ?’

33Andreas,siletsitreɖeegbɔla,ɖoeŋube,‘Ameakpe alafaɖekakpleedzivɔvie

34Fialagblɔbe:‘Yayrasueaɖeewònyevavã,beAristeas biamí!’

35EmegbeSosibiuskpleamebubuaɖewosiwonɔafima gblɔbe:‘Ẽ,gakeanyeadzɔsisɔnawòdɔmenyonyobe nànaŋutsusiawoƒegomenɔamesibewòanye ɖokuitsɔtsɔnaMawukɔkɔtɔla

36MawuŊusẽkatãtɔladebubuŋuwòŋutɔeyewodowò ɖedziwutɔgbuiwòwokatãleŋutikɔkɔemeeyeesɔbe nàtsɔakpedadagãtɔkekeakesilewòŋusẽmelaanae’

37Esinyaʋiʋlisiawododzidzɔnɛŋutɔtala,edesebe woatsɔgahomesiwoatsɔaxefenaasrafowoakpeɖe asrafowoƒefetuŋu,woaxedrakmablaevenaaƒetɔwoɖe kluviɖesiaɖeta,woawɔdutoƒoɖoɖoaɖeeyewoatsɔ aboyomeawoƒeŋkɔwoƒeagbalẽwoakpeɖeeŋu

38Eɖedzonɔamemegãtɔkekeakefialeasitsatsalame, elabenaMawuenamíaƒetameɖoɖovaemebliboeeye wòziedzibewòaxɔmenyeamesiwovaEgiptekplefofoa

ƒeaʋakɔlaɖeɖekoo,keboŋamesiaamesivadoŋgɔna ɣeyiɣimaalowokplɔwovafiaɖuƒeameemegbe.

39Wofiaebetafegalaawutalentoalafaene

40Mesusubeanyobewoatsɔsededeaƒekɔpiadeeme, elabenatomɔsiadzianafialaƒedɔmenyonyo,amesi Mawunaŋusẽebewòaɖeamehagãmawola,nadzeƒãwu eyewòadzeƒãwu

41Fialaƒesededeazɔale:‘Amesiwokatãsubɔlemía fofoƒeaʋakɔmeleaʋawɔwɔɖeSiriakpleFoinikeŋu kpakpleYudatɔwoƒedukɔdzidzedzemeeyeYudatɔ aboyomewovazuwotɔeyewogbugbɔwovaAlexandria dukpleEgipte-nyigbadzialodzrawonaamebubuwo--eye lemɔmakenula,aboyomeɖesiaɖesinɔmíaƒeanyigba dzidoŋgɔnaɣeyiɣimaalonɔanyiwotsɔevaafisialeema megbe--wobiatsoamesiwokatãsiaboyomemawolesibe woaɖeasilewoŋuziɖeka,eyewoaxɔdrakmablaeveɖeta ɖesiaɖetaabetafegaene

42Asrafoawoaxɔgasiawòanyenunanasiwotsɔkpeɖe woƒefetuŋu,eyebubuawoatsofiaƒegaxɔme.

43Míesusubeetsitreɖemíafofoƒelɔlɔnuŋueyewòtsi treɖenusisɔŋubewoawɔwoaboyoehafieyebewoƒe anyigbaƒegbegblẽkpleYudatɔwotsɔtsɔyiEgiptenye asrafowoƒenumamemawɔmawɔ

44Aboyonusiwodzeasrafowosileaʋagbedzilanye aboyonusiwokatãwòlebewoaxɔhafi.

45Bewoaɖeameawodziakpɔtɔvazukluvinyenyekpeɖe eŋulanyenumadzɔmadzɔwɔwɔkeŋkeŋ

46Eyata,esiwolɔɖeedzibeezunumamenamíbe míadrɔʋɔnudzɔdzɔenaamewokatãeyevevietɔna amesiwolekluvinyenyeƒenɔnɔmememadzemadzee,eye esimíedzeaagbagbabemíawɔnuɖeamewokatãŋule dzɔdzɔenyenyekplemawuvɔvɔƒedidiwonutala,míede se,leYudatɔsiwolekluvinyenyeƒenɔnɔmeɖesiaɖemele míaƒedziɖuɖuƒeakpaɖesiaɖe,ƒeamenyenyeŋube amesiwosiwolelaaxɔgahomesiwoɖoɖieyewoana ablɔɖewoeyebeameaɖekenagaɖemegbededeaɖekeafia leeƒeagbanɔamedziwodziwɔwɔmeo.

47Leŋkekeetɔmegbetsoesimewotasededesiala,elebe woaŋlɔkluviwoƒeŋkɔwonaamegãsiwowoɖobewoawɔ míaƒedomenyinumãgbalẽ,eyewoaɖeaboyomeawoƒe amewoafiaenumake

48Elabenamíebuibeanyonamíkplemíaƒenyawobe woawunyalanu.

49Amesiaamesilɔlaateŋuananyatakakatsoamesia amesimewɔɖesededeadzioŋu,nenyebenewokpɔebe ŋutsuaɖifɔla,azueƒekluvi;kehã,woatsɔeƒe nunɔamesiwoadeasinafiaƒegaxɔme’ 50Esiwotsɔsededeayibewoaxlẽenafialabewòadaasi ɖeedzila,ɖoɖobubuawokatãnɔemenegbenyagbɔgblɔsi nye‘aboyomeɖesiaɖesinɔanyigbaadzidoŋgɔnaɣeyiɣi maalowokplɔevaafisialeemamegbe’ko,eyeleeƒe dɔmenyonyokpleeƒedziƒelolometala,fialatsɔnyasia deemeeyewòdesebewoatsɔgasiwobiabewoatsɔaxɔe laadeemebliboekpleasrafowoƒefetudzikpɔlawokplefia ƒegadzraɖoƒedɔwɔlawo,eyealewotsonyamelenyaaŋu eyewodaasiɖesededeadzileŋkekeadreme

51Gakpekpeɖeŋusiwonahenaxɔnamelawutalentoalafa adeblaade;elabenawoɖeasilevidzĩgeɖesiwolenoŋu ɖekaekplewodadawo

52Esiwobianyabewoaxetalentoblaeveƒegahomeɖe esiawotahãla,fialadesebewoawɔe,eyealewòwɔeƒe nyametsotsoadzilemɔsidetowunu

TA2lia

Alesiwowɔnuŋlɔɖisiwowowɔnyuiewuledukɔaƒenyawo ŋulaɖeɖefiaDziɖuɖuaƒeAgbalẽDzĩWoɖokɔmitisime ameadelebewoayiNunɔlagãlagbɔleYerusalemawɔ ɖoɖoɖewoɖɔliɖɔliŋuWotsɔAristeasɖoamedɔdɔawodzi kpɔm

1Esiwowuesianula,edesenaDemetriobewòawɔ ŋkuɖodzinuaɖesikuɖeYudatɔwoƒeagbalẽawoŋɔŋlɔŋu 2Elabenatsãla,Egipte-fiasiawowɔadziɖuɖunyawokatã tosededewodzieyewowɔawopɛpɛpɛlemɔsime veveseselewunu,eyewomewɔananekelemɔsimekɔ alolevomeo.

3Eyealemetsɔŋkuɖodzikpeakplelɛtaawoƒekɔpiwo, nunanasiwowoɖoɖaƒexexlẽmekplewodometɔɖesiaɖe ƒenɔnɔmedeeme,elabenawodometɔɖesiaɖebiɖe gãnyenyekpleaɖaŋudɔwɔwɔme

4NusiwogbɔnanyeŋkuɖodzikpeaƒekɔpiDemetrioƒe Ŋkuɖodzinafiagãla.‘EsinènamɔfiamewomOfia,be woaƒoagbalẽsiwohiãbewoatsɔawuwòagbalẽdzraɖoƒea nulanuƒuɖekae,eyewoadzraesiwogblẽɖotala,metsɔ ɖokuinyenakplebelélebliboɖewòdidiwodziwɔwɔŋu, eyeaɖaŋuɖoɖosigbɔnalaleasinyeazɔbematsɔaɖo ŋkuwòme

5Yudatɔwoƒesegbalẽwo(kplebubuʋɛaɖewo)mele agbalẽdzraɖoƒeao

6WoŋlɔwoɖeHebrigbemeŋɔŋlɔdzesiwokple gbegbɔgblɔmeeyewoɖewogɔmeŋumaɖɔɖotɔe,eye wometsitreɖinanuŋlɔɖigbãtɔaabealesiamesiwonyae namenyaeneo;elabenafiaaɖekemelébenawokpɔbe wòakpɔwotao.

7Ehiãbewoawɔnusiawowoadepɛpɛpɛnamiaƒe agbalẽdzraɖoƒeelabenasesilewome,leesiwòtsoMawu gbɔtala,nunyayɔfũeyeɖiƒoƒoaɖekemeleeŋuo.

8Leesiataagbalẽŋlɔlawokplehakpanyaŋlɔlawokpakple ŋutinyaŋlɔlagbogboaɖewoɖewoɖokuiɖatsoagbalẽ siawokpleŋutsusiwonɔagbeheleagbeɖewonuŋu, elabenawoƒenukpɔsusuleagbeŋulekɔkɔeeyewònye mawusubɔsubɔ,abealesiHecataeussitsoAbderagblɔe ene.

9Oofia,needzeŋuwòla,woaŋlɔlɛtanaNunɔlagãsile Yerusalem,abiatsoesibewòadɔhamemetsitsiadeɖatso toɖesiaɖemeŋutsusiwonɔagbesimebubulewueye wobiɖewoƒesenyawomewubemíakpɔnyasiwome wodometɔakpagãtɔlɔɖeedzile,eyenemíexɔgɔmeɖeɖe sidepɛpɛpɛla,míateŋuatsɔeadeteƒesidzeƒãlemɔsi dzenaselanudɔwɔwɔŋutɔkplewòtaɖodzinu

10Nudzedzinameatraɖiinanyetɔwò!’

11Esiwotsɔŋkuɖodzinusiaɖoŋkumevɔla,fialaɖegbe bewoaŋlɔlɛtanaEleazartsonyasiaŋu,eyewòagblɔ ablɔɖesiwoɖetsoYudatɔaboyomeawohãŋu

12Eyewònasikatalentoblaatɔkpleklosalotalento blaadrekpakplekpexɔasigbogboaɖewobewoatsɔawɔ agbawokplekpluwokpakplekplɔkpakpleahanono kpluwo

13Edesenaamesiwokpɔeƒegaxɔwodzihãbewoaɖe mɔnaaɖaŋudɔwɔlawobewoatianuɖesiaɖesiwoabia henadɔawɔwɔ,eyewoaɖogatalentoalafaɖekaɖabe woatsɔasavɔnagbedoxɔakplenuhiahiãbubuwo

14Nemetsɔlɛtaawoƒekɔpiwoɖomiaŋkumevɔmegbela, magblɔaɖaŋudɔaŋutinuŋlɔɖiblibonamiFialaƒelɛtala zɔale:

15‘FiaPtolemyɖogbedonamekplegbedonameɖe NunɔlagãEleazar.

16EsiYudatɔgeɖewovanɔmíaƒefiaɖuƒeamesiwo PersiatɔwokplɔdzoeleYerusalemlewoƒeŋusẽnɔɣikple amebubugeɖesiwovakplefofonyevaEgipteabe aboyomeenetalaetsɔamesiawodometɔgeɖede asrafohameeyewòxefenawowualesiwònɔnaɖaa,eye esiwòɖokpewoƒeŋgɔnɔlawoƒenuteƒewɔwɔdzivɔla, etumɔsesẽwoeyewòtsɔwodewoƒedzikpɔkpɔtebe Egiptetɔgbãtɔwonanyewodovɔvɔnawo

17Eyenyehã,esimeliafiazikpuiala,metsɔdɔmenyonyo ƒenɔnɔmeɖenyeteviwokatãŋu,eyevevietɔwula,na amesiwonyemiatɔ--meɖeasileaboyomesiwowuakpe alafaɖekaŋu,eyemexeasisisɔnawotɔnawo,eyene wowɔvɔɖewòdukɔŋukpɔtoamehalaƒedzodzrowome la,meɖoeteƒenawo.

18Nusiʋãmbemawɔnusiaenyedidibemawɔmawuvɔvɔ eyematsɔakpedadavɔsaanaMawukɔkɔelaleesimelé nyefiaɖuƒemeɖeasileŋutifafakpleŋutikɔkɔegãmele xexeamekatãta

19Gakpeɖeeŋula,mexɔmiaƒedukɔsiwonɔanyile woƒeagbemeŋkekewomelaɖenyeasrafohame,kpleame siwodzebewoakuɖenyeameŋueyewodzebe ʋɔnudrɔƒeanakaɖewodzila,meɖowoɖe dziɖuɖumegãwoƒenɔƒewo.

20Azɔesimetsidziveviebemaɖenyeakpedadaafia ŋutsusiawokpleYudatɔsiwolexexeamekatãkpakple dzidzimesiwogbɔnala,meɖoebewoaɖemiaƒeselagɔme tsoHebrigbesiwozãnalemiadomelameayiHelagbeme, alebewoatsɔagbalẽsiawoakpeɖefiagbalẽbubusiwole nyeagbalẽdzraɖoƒeaŋu.

21Anyedɔmenyonyolemiagomekplenyedzonɔameme ƒeteƒeɖoɖonemietiahamemetsitsiadetsomiaƒeto ɖesiaɖeme,ŋutsusiwobiɖemiaƒeseameeyewoateŋu aɖeegɔme,alebelenyaʋiʋliwomela,míateŋuakeɖe ʋɔnudɔdrɔsidziameakpagãtɔlɔɖolaŋu,elabena numekukualeveviewu.

22Melemɔkpɔmbemaxɔŋkɔgãaɖetodɔsiawɔwɔme

23MedɔAndreas,sinyenyedzɔlawoƒeamegãkple Aristeas--ŋutsusiwoŋumedeabubuiŋutɔbewoatsɔnya laaɖomiaŋkumeeyewoatsɔklosalotalentoalafaɖeka,si nyenyevɔsanagbedoxɔaƒekutsetsegbãtɔwokple vɔsawokpakplemawusubɔsubɔƒekɔnububuwoanami.

24Neèŋlɔagbalẽnamtsowòdidiwoŋulenyasiawome la,ànaamenuvevegãaɖemeyenànaxɔlɔwɔwɔƒeadzɔgbe yeyenam,elabenawoawɔwòdidiwokatãdzikabaalesi nàteŋuiHedenyuie!

25Eleazarɖoeŋunalɛtasiawòsɔale:‘NunɔlagãEleazar dogbenaFiaPtolemyexɔlɔvavãtɔ

26NyedidivevieenyemiaƒenyonyokpleFianyɔnu Arsinoe,nɔviwònyɔnukpleviwòwoƒenyonyo

27Nyehãnyelãmesẽ.Mexɔwòlɛtaeyewòtameɖoɖo kplewòaɖaŋuɖoɖonyuiladodzidzɔnamŋutɔ

28Meyɔdukɔblibolavaƒoƒu,eyemexlẽenawo,ne woanyaalesimietsɔmiaɖokuinamíaMawula

29Metsɔkplusiwonèdɔɖalahãfiawo,sikablaevekple klosaloblaetɔ,agbaatɔkpleadzɔgbeɖeɖeƒekplɔ,kpakple klosalotalentoalafaɖekahenavɔsasakplenusiwohiã gbedoxɔatɔ

30Andreas,sinyemiaƒedɔlasiwoŋububulewula dometɔɖeka,kpleAristeas,amenyuiwokpleamevavãwo siaa,siwotovovolewoƒenusɔsrɔme,eyewodzelegosia

gomebewoanyemiaƒegɔmeɖosekɔkɔwokplemiaƒe tameɖoɖodzɔdzɔewoteƒenɔlawo,yetsɔnunanasiawovɛ nam

31Ŋutsusiawotsɔwògbedasianameyewoxɔŋuɖoɖotso gbɔnyesiwɔɖekakplewòlɛta.Malɔɖenusianusiaɖevi nawòdzitogbɔbewòbiabiaamebɔkuraohã

32Elabenamietsɔviɖegãsiwowomaŋlɔbeakpɔgbeɖeo lanamíaƒedumeviwolemɔgeɖenu.

33Enumakemesavɔwoɖewò,nɔviwònyɔnu,viwòwo, kplexɔwòwota,eyedukɔlakatãdogbeɖabewò tameɖoɖowonadzeedziɖaa,eyebenaMawuŊusẽkatãtɔla nakpɔwòfiaɖuƒetaleŋutifafamekplebubu,eyebeSe kɔkɔelagɔmeɖeɖenaɖevinawòeyewoawɔe dzidzedzetɔe

34Ledukɔlakatãŋkumela,metiahamemetsitsiadetsoto ɖesiaɖeme,amenyuiwokplenyateƒetɔ,eyemeɖowoɖe mikplemíaƒeSelaƒekɔpi

35Anyedɔmenyonyo,Oofiadzɔdzɔe,neènamɔfiamebe newowuSelagɔmeɖeɖenukola,woagbugbɔŋutsuawo aɖomíagbɔlededieHedenyuie!

36Ametsitsiawoƒeŋkɔwoenyeesiawo:Togbãtɔme tɔwoenyeYosef,Ezekiya,Zaxarya,Yohanes,Ezekiya, Elisa

37Letoeveliamela,Yuda,Simon,Samuel,Adeo, Matatia,Esklemia.

38Letoetɔliamela,Nehemia,Yosef,Teodosio,Baseas, Ornias,Dakis

39Letoeneliamela,Yonatan,Abraio,Elisa,Anania, Kabriya

40ToatɔliametɔwoenyeIsak,Yakob,Yesu,Sabata, Simon,Lewi.

41ToadeliametɔwoenyeYuda,Yosef,Simon,Zakaria, Samuel,Selema

42Sabato,Zedekiya,Yakob,Isak,Yesias,Nateoleto adreliame

43Letoenyiliamela,Teodosio,Yason,Yesu,Teodoto, Yohanes,Yonatan.

44Letoenyiliamela,Teofilo,Abraham,Arsamos,Yason, Endemia,Daniel

45Letoewoliamela,Yeremya,Eleazar,Zaxarya,Baneas, Elisa,Dateo

46Letowuiɖekɛliamela,Samuel,Yosef,Yuda,Yonate, Kabu,Dositeo.

47TowuieveliametɔwoenyeIsael,Yohanes,Teodosio, Arsamos,Abietes,Ezekiel

48Wokatãwonyeblaadrevɔeve.AleaeEleazarkple exɔlɔwoɖofiaƒelɛtalaŋu

TA3lia

Woƒonutsokplɔsinyakpɔwueyewònyakpɔwuɖesiaɖe siwowɔkpɔŋuleNunanabubusiwomekesinɔnuwolehã, Edoadzidzɔnaameletomenukukusiwowowɔnyitsɔlaale Egipteta

1Azɔmayiedziaxɔnyeŋugbedodoeyemaɖeaɖaŋudɔwo ŋutinumeɖeɖe

2Wotsɔaɖaŋutɔxɛaɖewɔwo,elabenafialameɖea gazazãaɖekedzikpɔtɔnaoeyeeyaŋutɔkpɔadɔwɔlawo dziɖekaɖeka

3Eyatawomateŋuasiledɔaƒeakpaaɖekenualoawu enuɖekematsɔlemetɔeo

4Gbãla,magblɔkplɔaŋutinumeɖeɖenami

5Fialatsidzibedɔsianaloloetɔxɛe,eyewònawobianya YudatɔsiwolenutoamekuɖekplɔsileYerusalem gbedoxɔamexoxolaƒelolomeŋu

6Eyeesiwoɖɔdzidzenuawola,ebiabeyeateŋuawɔxɔsi lolowuhã.

7EyenunɔlaaɖewokpleYudatɔbubuawoɖoeŋube nanekemelisiaxemɔnɛo

8Eyewògblɔbeyetsidzibeyeawɔewòalolowuzigbɔzi atɔ,gakeyeheɖemegbe,nemenyenenemaola,viɖe aɖekemanɔeŋunagbedoxɔmesubɔsubɔdɔwoo

9Ediveviebewoagatsɔyeƒenunanaaɖogbedoxɔameko o,elabenaanayeakpɔdzidzɔgeɖewuneŋutsusiwoƒedɔe nyebewoasavɔsiwosɔlateŋuwɔelekplɔsiwòtsɔsa vɔeladziwòsɔ

10Mesusubesikaƒeanyimanɔmanɔtaewowɔkplɔsinɔ anyitsãlawòloloo,gakeegblɔbeedzeabesusuaɖewonɔ anyisitaewotsɔ--dzidzemesiawɔeene

11Elabenaneɖewodesela,anyenegaaɖekemanɔanyio 12Eyatamelebemíadaagɔaloawɔnuwòagbɔemeo.

13Leɣeyiɣimakemela,edesenawobewoaziaɖaŋudɔ vovovoawokatãdzilesubɔsubɔdɔme,elabenaenyeamesi sinukpɔsusukɔkɔtɔwokekeakeleeyedzɔdzɔmenawòkpɔ susuŋudɔwɔwɔnyuiesinawòteŋukpɔdzedzemesidɔsi wowɔvɔlaaɖeafialalesusume

14Edesehãbe,leafisimɔfiameaɖekemeleYudatɔwoƒe Ŋɔŋlɔawomeola,woawɔnusianuwòanyakpɔalesi woateŋui

15Newoɖomɔfiamemawoɖila,elebewoawɔɖewodzi.

16Wotsɔsikasesẽdzadzɛwɔkplɔawòdidiabɔkluguieve, eyewòkekeabɔkluguiɖeka,eyewòkɔabɔkluguiɖekakple afã.

17Nusiŋumelenuƒomtsoelamenyesikatsɛsiwotsɔɖo gɔmeɖoanyibubudzio,keboŋsikagãaɖesiwotsɔgaƒo ƒuiyewotsɔƒoxɔbliboa.

18Eyewowɔliƒosikekeabeasieneƒoxlãe

19Eyeseƒoƒotsiheaɖesiwotsɔƒutsotsoewowɔe,si wokpaɖeeƒeaxaetɔawodzinukutɔelanɔanyi.

20Elabenaeƒenɔnɔmeledzogoeetɔmeeyedɔaƒeatsyã sɔpɛpɛpɛleaxaɖesiaɖe,alebeaxakakeewoɖatrɔola, woƒedzedzemesɔ.

21Leaxaevesiwoleliƒoatela,esiɖiɖivakplɔaŋulanye dɔdzeaniaɖeŋutɔ,gakegotagomeehenukpɔlaƒeŋkume 22Keaxaeveawoƒeetame,esiwodoɖedzitala,eɖa, elabenaabealesimíegblɔeenela,axaetɔleeƒeaxadzi,le afisiafisiameateɖeeŋu

23Eyekpexɔasiwonɔedzilekasiwotsɔnuŋlɔtsiwɔela titina,eyewotsɔaɖaŋunusiwomateŋuasrɔolablawoɖe wonɔewoŋu.

24Lededienɔnɔtala,wotsɔsikaaŋesiwowotsɔdedo siwolekpeawomelablawokatã

25Leaxawodzila,wotsɔanulénublaawoɖewonɔewo ŋubewoaléwosesĩe.

26Leliƒoaƒeakpasiƒoxlãkplɔasileŋgɔgbeeyewòdo goŋkuwola,wotsɔkpexɔasiwokpaaziƒenɔnɔmetataaɖe, siwotsɔsaŋkuƒenɔnɔmetatasimewomeɖeaasileo,sido ƒomekplikplikpliƒoxlãkplɔbliboa

27Eyelekpesiwowoɖobewoatsitreɖinaaziwotela, nutalaawowɔfiakukusimeatikutsetseƒomeviɖesiaɖele, eyeweintsetsekplebli,datikpleakɔɖu,kpakplegranate kpleesiawotɔgbeleeƒetame,eyewoɖowoɖeɖoɖonu wòdzeƒã

28Wotsɔkpexɔasisiwoƒeamadedesɔkple atikutsetseawoŋutɔkpaatikutsetsesiawoeyewotsɔsikaka blawoɖekplɔaƒeaxawokatãŋu

29Eyeesiwodoatikutsetseƒefiakukuvɔla,wotsɔaziƒe nɔnɔmebubudekpexɔasiwome,kplesaŋkukplenutata bubuwo,bewoateŋuazãkplɔaƒeakpaeveawo,leetɔawo ƒedidinueyeleesiatawokekeƒutsotsoeawokpleliƒoaɖe enuvaɖokplɔaƒeafɔwodzi.

30Wowɔagbagãaɖesiƒetitrimenyeasibidɛene,eye woblaeɖekplɔaƒekekemekatãte,alebewoateŋuatsɔ afɔawoadeeme,eyewotsɔlinch-pinssiwowotsɔde sogowomeleliƒoatelablaesesĩe,alebewoateŋuazã kplɔaƒeakpaɖesiaɖesiamewolɔ.

31Alewòvadzeƒãbewoɖoebewoazãdɔalemɔeveawo siaanu

32Wokpa‘maeander’ɖekplɔaŋutɔdzi,eyekpexɔasiwo leeƒetitina,kpexɔasiwokpleemeraldkpakpleonyxhã kpakplekpeƒomevibubugeɖesiwodeŋgɔwule atsyɔɖoɖome.

33Eyewotsɔkawɔnukuaɖedaɖe‘maeander’laxa,sina kplɔatitinadzeaberhomboidene,eyewowɔkristalokple amber,abealesiwoyɔnɛene,ɖeedzi,sinawòwɔdɔɖe eteƒekpɔlawodzisiɖekemesɔkpliio

34Wowɔkplɔaƒeafɔwokpletaabelilitiene,alebe wodzeabelilitisiwobɔbɔɖekplɔateene,eyeakpasiwo wokpɔnalatsitreɖinaaŋgbasiwoletsitrenu

35Afɔsileanyigbalaƒegɔmeɖoanyinyekpexɔasiaɖe eyewòkekeasiɖekaƒekekemelegoawokatãme.

36Eƒedzedzemeleabeafɔkpaeneeyewòkekeasibidɛ enyi

37Afɔlaƒekekemeblibolakatãnɔedzi.

38Wonaafɔladzeabeatiglinyisiletsitsimtsokpeame ene,siwotsɔakanthusblaeeyewotsɔweintsetseƒoxlãe, eyewotsɔweintsetsewoƒoxlãe,siwowotsɔkpewɔe,vase ɖeafɔlatame

39Wowɔafɔeneawokatãleatsyãɖekame,eyewowɔ nusianuhetsɔesɔkplewonɔewoaɖaŋutɔealegbegbe,eye wozãaɖaŋukplesidzedzeɖedzesiaɖetsɔwɔebewòanye nyateƒenadzɔdzɔme,alegbegbebeneyaƒegbɔgbɔʋuʋu yala,wotsɔaʋuʋunaaaŋgbawo,eyewowɔanusianu wòsɔnakplenuŋutɔŋutɔsiwòtsitreɖina

40Eyewowɔkplɔatameɖeakpaetɔmeabeatikplɔetɔ ene,eyewotsɔaŋetuwoblawoɖewonɔewoŋuledɔaƒe kekemekatãmealegbegbebewometeŋukpɔ ƒunukpeƒeawoƒegododoalokeɖeeŋugɔhão

41Kplɔlaƒetitrimemedeabɔkluguiafão,eyatadɔblibo laanyaxɔtalentogeɖe

42Elabenaesifialamedibeyeatsɔeakpeɖeeƒelolome ŋuotala,ezãgahomemakesiabianekplɔaƒelolome ateŋulolowuhafilaɖenuawoŋutsitotsito

43Eyewowunusianunuleeƒeɖoɖonu,lemɔwɔnuku kplenuɖedzesiaɖenu,kpleaɖaŋudɔsiwomateŋuasrɔo kpleatsyɔɖoɖosiɖekemesɔkpliio

44Lenudanusiwowotsɔtsakaeladomela,wotsɔsikawɔ eve,eyewotsɔnudanuƒenɔnɔmetatakpatsogɔmevase ɖetitina,eyewotsɔaɖaŋudɔgãaɖetsɔkpexɔasiwode nudanuawodome.

45Emegbe‘maeander’aɖesiƒekɔkɔmenyeabɔklugui ɖeka,eyeeƒetamewotsɔkpexɔasisiwoƒeamadedele vovovo,siwoɖeaɖaŋudɔwɔwɔƒeagbagbadzedzekple atsyɔɖoɖogãaɖefia

46Mosaicaɖenɔesiadzi,siwowɔlerhombusƒenɔnɔme me,siƒedzedzemeleabeɖɔeneeyewòɖoeƒegokemɛ dzi

47Letitinala,akpoxɔnusuesiwowotsɔkpexɔasi vovovowowɔ,siwowodaɖewonɔewoyome,eyewoƒe ƒomeviwotovovo,siwoƒekekememedeasibidɛeneola, nawoƒedzedzemenyoɖeedzi

48lilitisiwoleseƒoƒoƒeatsyɔɖonuaɖeleeƒegoawo tame,eyewoklẽweintsetsesiwolewonɔewoxaɖewo nɔewoŋugodoo

49Nenemaesikakpluawotu,eyewodometɔɖesiaɖeléa aŋɔsiwowueve

50Klosalogoawoƒeakpasilegbadzaa,eyewowɔwo nukutɔeabeɖewoɖoenaŋkumekpɔnuene,alebenusianu siwotsɔvawogbɔladzenanyuiewuahuhɔewogɔhã

51Gakemanyawɔbewoaɖɔalesiaɖaŋudɔsiawowɔdɔɖe susudziŋutɔŋutɔesimewowuwonuo

52Elabenaesiwowunugoesiawonueyewotsɔwodaɖe wonɔewoxa,gbãklosalogbaaɖeeyeemegbesika,emegbe klosalobubu,eyeemegbesikabubula,dzedzemesiwoɖe fialanyenusiwomateŋuaɖɔkurao,eyeamesiwovakpɔ wolameteŋuvuvuwoɖokuilenukpɔkpɔsiklẽnakple nukpɔkpɔsidoadzidzɔnaamelameo

53Nukpɔkpɔanaamewowɔdɔɖeamedzilatovovo

54Neamewoléŋkuɖesikanuawoŋu,eyewoƒesusuwɔ numekukubliboleaɖaŋudɔɖesiaɖeŋutsitotsitola,woƒe luʋɔwodoadzidzɔnawoŋutɔ

55Agateŋuadzɔbeneŋutsuaɖedibeyeatsɔyeƒeŋku aɖoklosalogoawoŋu,esimewoletsitreɖeeŋgɔla,edze abenusianunɔkeklẽmkplekekeliƒoxlãteƒesiwòtsitre ɖoene,eyewònaekpɔlawogakpɔdzidzɔgeɖewu.

56Alebelenyateƒemela,manyawɔbewoaɖɔ aɖaŋudɔwɔwɔƒeatsyɔɖoɖoo

57Sikakplusiwowotsɔweintsetsewokpaɖetitina.

58Eyewolɔaseƒoƒotsihesinyeivykplemyrtlekpakple amititsetseƒeseƒoƒotsiheleeƒegoawoŋueyewotsɔkpe xɔasiwodeeme.

59Kpekpeɖeŋunadɔaƒeakpabubuawowowɔlenɔnɔme vovovowome,elabenawowɔebubutɔebewoawunusianu nulemɔsidzenafialaƒegãnyenyenu.

60Lenyaɖekamela,woateŋuagblɔbelefiaƒegaxɔme alolebubuaɖekemela,dɔaɖekemenɔanyisisɔkple esiawolegazazãaloaɖaŋudɔwɔwɔmeo.

61Elabenafialamebutamebooo,elabenaelɔaŋutikɔkɔe xɔxɔleeƒetameɖoɖonyuiwota

62Elabenazigeɖela,eŋeaaɖabaƒuaeƒe dziɖuɖudɔwɔnawodzi,eyewòzãaeƒeɣeyiɣiɖenutalaawo ŋuleeƒedzimaɖitsitsimebewoawunusianunulemɔsi dzenateƒesiwoaɖonunanaawoɖolanu

63Alewowɔnusianuledzidzenugãaɖenu,lemɔsidze nafiasiɖonunanaawoɖakplenunɔlagãsinyeanyigbala dziɖulalanu.

64Kpexɔasiaɖekemenɔanyio,elabenawomedeakpeatɔ oeyewokatãlolo

65Wozãaɖaŋudɔsitovovowu,alebekpeawokplealesi wowɔawoeƒeasisɔgbɔwusikatɔzigbɔziatɔ

TA4lia

Vɔsalaŋutinyatakakasiwomekɔ.Alesinunɔlawowɔanu wòdeapɛpɛpɛvodadamanɔmeelaɖedzesiŋutɔAdzodada vɔɖiaɖeGbedoxɔakpleeƒetsidɔwɔƒewoŋutinumeɖeɖe

1Metsɔnunanaawoŋutinumeɖeɖesianamielabena mesusubeehiã.

2Nyasikplɔeɖoleŋutinyaameenyemíaƒemɔzɔzɔyi Eleazarŋutinuŋlɔɖi,gakegbãla,maƒonutsodukɔbliboa ŋunami.

3EsimíevaɖoYudatɔwoƒeanyigbadzila,míekpɔdusi leYudeablibolatitinaletosikɔkɔŋutɔlatame

4Wotugbedoxɔaletogbɛatameleeƒeatsyɔɖoɖokatãme.

5Glietɔsiwokɔkɔwuabɔkluguiblaadre,eyewoƒe didimekplekekemesɔkplexɔaƒexɔtuɖoɖoƒoxlãe 6Xɔawokatãƒeatsyɔɖoɖokpleasixɔxɔsitɔgbemedzɔ kpɔoyeɖedzesi

7Edzeƒãbewomeɖegaaɖekeɖeʋɔtruakplegavisiwo wotsɔblaekpleʋɔtrutiwo,kpleʋɔtruaƒeakpataƒeliƒoŋu o

8Vɔvɔlilahãƒeatsyãsɔkplemɔatɔpɛpɛpɛ.

9Eƒeavɔleyaƒeƒoƒotalanɔaʋuʋumɖaa,eyeesiwonɔ ʋuʋusiagblɔmtsoeteeyexɔmetsovɔanɔdodomvaɖoeƒe kɔkɔƒela,enanukpɔkpɔviviaɖesimeamemateŋuavuvu eɖokuilekurao

10Vɔsamlekpuilatutuleɖekawɔwɔmekpleteƒeaŋutɔ kplenumevɔsasiwowofiãnaɖeedzi,eyealesiwoteɖe eŋulasɔkplewonɔewo

11Togbɛaɖenɔtogbɛaɖedziyiedzivivivi,siwoɖoɖe ɖoɖonyuinuleameŋububuta,eyenunɔlasiwole subɔsubɔmladoaklalawuwo,vaseɖewoƒeafɔkpodziwo dzi

12Gbedoxɔadzeŋgɔɣedzeƒeeyeeƒemegbeleɣetoɖoƒe gome

13Wotsɔkpewoɖoanyigbabliboakatãdzi,eyewoto togbɛwodzivaɖoteƒesiwowoɖoɖi,benewoatsɔtsiakɔ ʋusilevɔsaawomelaɖa,elabenawosaalãakpegeɖele afimaleŋkekenyuiwodzi

14Eyetsisinumetsinaohãli,elabenadzɔdzɔmetsidzɔƒe gbogboaɖeledodomtsogbedoxɔaƒenutome

15Gawula,tsidowɔnukusiwowomateŋuaɖɔole anyigbate,abealesiwoɖeefiamene,siwodidikilometa atɔtsogbedoxɔaƒeteƒeakatã,eyepɔmpigbogboaɖewole wodometɔɖesiaɖeŋualebetɔsisivovovoawovaƒoaƒu ɖekae.

16Wotsɔlifiblanusiawokatãɖeetekpleaxadzi,eye wotsɔaŋɔgbogboaɖekekeɖewodzi,eyewowɔdɔaƒe akpasiaakpanyuie.

17Vɔsamlekpuilagɔmenatsidzɔƒegeɖewo,siwoamesia amemateŋuakpɔo,negbeamesiwolesubɔsubɔdɔawɔm ko,alebevɔsawoƒeʋusiwoƒoƒuleagbɔsɔsɔgãmela kɔnaleŋkuʋuʋume

18Aleaenyenukpɔsusuletsitaawoƒenɔnɔmeŋueye mafiaalesiwoɖokpeedziilamiazɔ

19Wokplɔmyiduagodowukilometaene,eyewodese nambemaɖeŋkuɖeteƒeaɖe,eyemasetoɣliɖeɖesitsiawo ƒegododole,alebetsitaawoƒelolomegãladzeƒãnam, abealesimíeɖeefiaxoxoene

20Nunɔlawoƒesubɔsubɔdɔameɖinanekelemɔsiamɔnu leeƒeŋutilãmedzidodokpleeƒesubɔsubɔdɔsiwowɔnale ɖoɖonukpleɖoɖoezizimesiaata

21Elabenawokatãwowɔadɔlewoɖokuisi,togbɔbeesia biaagbagbadzedzegeɖesimeveveseselehã,eyedɔtɔxɛ aɖelewodometɔɖesiaɖesi

22Woyiasubɔsubɔdɔadzimadzudzɔmadzudzɔe--ame aɖewonaaati,bubuwonaaami,bubuwotsɔaluwɔnyui,

bubuwonaanuʋeʋĩwo;amebubuwogatsɔalãkakɛawo vaanumevɔsalagbɔ,eyewoɖeaŋusẽwɔnukuaɖefiana.

23Elabenawotsɔaasieveawotsɔanyiviƒeafɔwo,eyewo dometɔɖesiaɖeƒekpekpemewutalentoeve,eyewotsɔa asiɖesiaɖetsɔawoƒuagbelemɔwɔnukuaɖenuyia vɔsamlekpuiaƒekɔkɔƒe,eyewometoawodadaɖeteƒesi sɔlaŋugbeɖeo

24Nenemakealẽwokplegbɔwoƒekakɛwohãwɔnukule woƒekpekpemekplewoƒeamisiaata

25Elabenaamesiwoƒedɔenyela,tiaalãsiwoŋuɖiƒoƒo aɖekemeleoeyewodaamietɔxɛelaɣesiaɣi,eyealea wowɔavɔsasiŋumeƒonutsoela

26Teƒetɔxɛaɖelisiwoɖoɖinawobewoaɖiɖeeme,afisi amesiwoŋuwoɖeasileledɔmelanɔaanyiɖo

27Neesiadzɔla,amesiwogbɔɖeemexoxoeyewole klalobeyewoagadzeyewoƒedɔwogɔmelatsonalewo ɖokuisielabenaameaɖekemelisiadeselevɔsaawoƒe ɖoɖowɔwɔŋuo

28Ðoɖoeziziblibotɔkekeakeɖuadzialebeameaɖe nasusuibeameɖekapɛhãmenɔafimao,togbɔbele nyateƒemela,ŋutsualafaadreyeledɔawɔm,tsɔkpeɖe amegbogbosiwoƒowoɖokuiɖevɔsawohehevɛŋu.

29WowɔanusianukplebubukplemɔsidzenaMawugã la

30EwɔnukunamíŋutɔesimíekpɔEleazarwònɔ subɔsubɔdɔawɔm,eƒeawudodokpleeƒedzedzemeƒe gãnyenye,sidzeleawuʋlayasiwòdokplekpexɔasisiwo leeƒeŋutilãdzilata.

31Sikagaƒoɖokuiwonɔawuaŋu,siɖoeƒeafɔwodzi,eye woƒoahaƒoƒotɔxɛaɖe,eyegranate-tisiwoƒeseƒoƒowo levovovosiwoƒeamadedenyenukunulalewoƒeaxa eveawo

32Wotsɔalidziblanusinyakpɔŋutɔ,siwolɔleamadede dzeanitɔkekeakemelablae.

33EdoMawuƒenyagbɔgblɔ,abealesiwoyɔnɛene,sidzi wotsɔkpewuieve,ƒomevivovovowo,kpeɖeeŋu,siwo wotsɔsikablaɖewonɔewoŋu,siwodzitoawoƒe ŋgɔnɔlawoƒeŋkɔwole,lewoƒeɖoɖogbãtɔnu,eyewo dometɔɖesiaɖeklẽnalemɔsiwomateŋuaɖɔonu

34Edotaɖa,abealesiwoyɔnɛene,eyewòdotaɖasi womateŋuasrɔo,sinyefiakukusiyɔfũkpleŋutikɔkɔesi dziwoŋlɔMawuƒeŋkɔɖokpleŋɔŋlɔdzesikɔkɔewoɖe sikagbadzɛaɖedzileeƒeŋgonutitina...esiwobube edzebewoadokpɔɖeŋunusiawolesubɔsubɔdɔwometa

35Woƒedzedzemenavɔvɔkplesusutɔtɔalegbegbebe wònaameseleeɖokuimebeyevaleameaɖesitsoxexe bubumelaŋkume

36Mekaɖeedzibeamesiaamesiakpɔgomelenukpɔkpɔ siŋumeƒonutsoemela,awɔnukunɛeyewòawɔnukuna amesiwomateŋuaɖɔoeyewòakpɔŋusẽɖeeƒesusudzi vevielekɔkɔenyenyesikpeɖesubɔsubɔdɔaƒeakpa ɖesiaɖeŋulaŋububuta.

37Gakebemíakpɔnyatakakablibola,míeliatogbɛsiteɖe míaŋulatame,eyemíeléŋkuɖemíaŋu

38Enɔteƒekɔkɔaɖeŋutɔ,eyewotsɔxɔkɔkɔgeɖewo, siwowotuvaseɖeetametututu,kplekpegãwo,kple taɖodzinu,abealesiwonamíenyaene,bewoadzɔ gbedoxɔaƒeakpatawoŋu,alebeneamedzidzedzeaɖe,alo aglãdzedzealofutɔwoƒeamedzidzedzeaɖedzɔla,ame aɖekemateŋuazigegeɖeglisiwoƒoxlãgbedoxɔameo.

39Wodaaʋawɔmɔwokplemɔƒomevivovovowoɖemɔ sesẽawoƒexɔkɔkɔwodzi,eyeteƒeakɔwuglisiwoƒo xlãesimeyɔlasãsãsã

40Ŋutsusiwodziwokaɖoakpagãtɔsiwoɖokpewoƒe nuteƒewɔwɔnawoƒedukɔadzilaedzɔxɔkɔkɔawohã. 41womeɖemɔnaŋutsusiawobewoadolemɔsesẽame gbeɖeo,negbeleazãɖuɣiwokoeyeemegbelehatsotsowo meko,eyewomeɖemɔnaamedzroaɖekehãbewòageɖe emeo

42Woɖɔŋuɖoŋutɔhãnesededeɖesiaɖetsoamegãlagbɔ bewoaxɔamedzroɖesiaɖebewòavaléŋkuɖeteƒeaŋu, abealesimíaŋutɔwoƒenuteƒekpɔkpɔfiamíene

43Womediveviebeyewoaxɔmíɖeemeo,togbɔbeŋutsu evesiwometsɔtuokoemíenyehãbemíakpɔvɔsawoƒe vɔsawo

44Eyewogblɔbewoblayewokpleatamesimewotsɔ nuɖoanyiadeyewosi,elabenawokatãwokaatameye woblawobeyewoawɔɖeatamkakaladzikɔkɔevaseɖe ŋɔŋlɔdzesiladzi,betogbɔbewoƒexexlẽmelealafaatɔhã la,yewomaɖemɔnaŋutsusiwowuatɔbewoageɖeemele ɣeyiɣiɖekameo

45Mɔsesẽanyegbedoxɔatakpɔnutɔxɛeyeeɖoladoŋusẽe sesĩealegbegbebewòateŋuakpɔetanyuie

TA5lia

DuakplekɔƒenutowoŋutinumeɖeɖeTsɔKpukpui11lia sɔkpleegbegbenɔnɔmewo.Kpukpui89-41ɖealesi blematɔwobuakɔntaleagbalẽnyalakpleaƒetɔaɖeŋuifia 1Duaƒelolomelemɔsisɔnu

2Eƒoxlãeabekilometablaeneene,lealesiameateŋu asusuinu

3Woɖoeƒexɔkɔkɔwoɖeɖoɖonuabefefewɔƒeene,eye mɔdodowolewodomefifiaxɔkɔkɔsiwoleanyimeƒe mɔdodowodzenagakexɔkɔkɔsiwoleetametɔyaamewo yiawu

4Elabenaanyigbaliadzi,elabenatodziewotuduaɖo.

5Atrakpuiwohãlisiwokplɔaameyiamɔaƒetsatsam,eye ameaɖewonɔadziyimɣesiaɣi,eyebubuwohãɖiɖinaeye woɖeawonɔewoɖalemɔadzialesiwoateŋuileame siwoŋudzadzɛnyenyeƒesewoblata,bewoagakaasinusi ŋusemeɖemɔɖooŋuo

6Menyesusumanɔmeebeduaɖolagbãtɔwotuele agbɔsɔsɔsisɔmeo,elabenagɔmesesesimekɔlewosiku ɖenusiwobiatsowosiŋu

7Elabenadukɔakekeeyewònyakpɔŋutɔ.

8Eƒeakpaaɖewolegbadzaa,vevietɔnutosiwonye Samariatɔ,abealesiwoyɔnɛene,eyewodoliƒokple Idumea-nyigbala,akpabubuwonyetowo,vevietɔesiwote ɖeYudea-nyigbaŋu

9Eyataelebeameawonatsɔwoɖokuianaagblededekple anyigbaƒeagblededealebetomɔsiadzila,agblemenuku geɖenasuwosi

10Tomɔsiadziyiaagblededeƒomeviɖesiaɖedzieye woŋeanugeɖeleanyigbasimíeyɔvayilakatãdzi

11Dusiwololoeyewokpɔadzidzedzesisɔkpliilame tɔwosɔgbɔ,gakewoŋeaaɖabaƒuakɔƒenutowodzi, elabenaamegbetɔwokatãdinabeyewoanɔagbesime vivisesele,elabenavivisesedidiƒenɔnɔmelewodometɔ ɖesiaɖesiledzɔdzɔmenu.

12NumakedzɔleAlexandria,sideŋgɔwuduwokatãle woƒelolomekplenudzedzinamegome

13Dukɔmeviwotoʋuʋutsokɔƒenutowomekpleduame nɔnɔmenaagblededevazuŋkɔgbegblẽ:eyealebewoaxe mɔnawobewoagavanɔduameola,fialadesebe woaganɔemewuŋkekeblaeveo.

14Eyelemɔmakenula,eŋlɔagbalẽnaʋɔnudrɔlawobe, neehiãbewoayɔameaɖesiledukɔamela,elebewoakpɔ nyaagbɔleŋkekeatɔme

15Eyeesiwòbunyalabeenyenuveviaɖeŋutɔtala,eɖo senyawogbɔkpɔlawohãnanutomeɖesiaɖekplewoƒe kpeɖeŋutɔwo,beagbledelawokplewoƒetaʋlilawonagatsɔ agblededeƒenukuwoƒuƒluleduaƒenukudzraɖoƒewo, mebe,leasitsatsatao

16MeɖemɔɖemɔɖeɖesiaŋuelabenaEleazaryehesusu yinyasiwowoyɔladziemekɔŋutɔ

17Elabenaŋusẽsiwozãnaɖeanyigbaƒeagblededeŋula loloŋutɔ.

18Elabenawoƒãamitigbogboaɖewoɖeanyigbaladzi, woƒãblikplebli,wainkawohã,eyeanyitsihãsɔgbɔɖe afima.

19Atikutsetsetikpledatiƒomevibubuwomexɔasine wotsɔesɔkpleesiawoo

20Nyiƒomeviɖesiaɖeleagbɔsɔsɔgãmeeyelãnyiƒegã aɖelinawo

21Eyatawokpɔedzesiinyuiebedukɔaƒenutomewohiã amegbogboaɖewo,eyewowɔɖoɖoɖeduakplekɔƒeawo domeƒomedodoŋunyuie

22Arabtɔwotsɔanuʋeʋĩwokplekpexɔasiwokpakplesika gbogboaɖewovaadukɔame.

23Elabenamenyeagblededeɖeɖekoedukɔasɔnyuienao, keboŋnaasitsatsahã,eyeaɖaŋudɔwosɔgbɔɖeduame eyeadzɔnusiwowotsɔnatsoaatsiaƒuadziladometɔaɖeke meleduameo

24Melidzeƒesiwosɔakpaeyewosɔgbɔakpaleesile Askalon,Yopa,kpleGaza,kpakplemlePtolemaissiFiala ɖoanyieyewòleɖoƒeveviaɖenewotsɔesɔkpleteƒe bubusiwoŋkɔwoyɔ,elabenamediditsowodometɔaɖeke gbɔbooo.

25Dukɔanaanusianugeɖe,elabenawodeatsiinyuiele goawokatãmeeyewokpɔaetanyuietsoahomwome

26Yordan-tɔsisi,siwoyɔnabe,simeƒunagbeɖeola,sina toaanyigbaladzi

27Legɔmedzedzeamela,dukɔaƒeanyigbaƒelolome medeacremiliɔn60o--togbɔbeleemamegbela,dukɔ siwoteɖeeŋuladzeedzihã--eyewotsɔŋutsu600,000va nɔedzileagblesiwodometɔɖesiaɖeƒelolomenyeacre alafaɖekame.

28TɔsisisileabeNiltɔenelakɔnalenuŋeɣieyewòdea tsianyigbaƒeakpagãaɖe.

29LenutosinyePtolemaistɔwotɔgbɔla,edonayiatɔsisi bubumeeyeesiasinayiaatsiaƒuame

30Todzitɔsisibubuwo,abealesiwoyɔawoeene,sinayia gbadzaƒeaeyewoƒoxlãnutosiwoƒoxlãGazakpleAsdod nutola

31Dzɔdzɔmegliƒoxlãdukɔaeyeedzidzedzesesẽŋutɔ eyeasrafohagãwomateŋuadzeedzio,lemɔxaxɛsiwo dziwoto,kplefififisiwoletogbɛwokplebaligoglowodzi, kpletonyigbasiwoƒoxlãanyigbabliboaƒenɔnɔmesime ʋuʋudedileta

32Wogblɔnamíbetsãla,wokpɔaakɔblikplegayibɔtso Arabiatosiwoteɖewoŋume.

33GakewotɔteesialePersiatɔwoƒedziɖuɖuaƒeɣeyiɣia me,elabenaɣemaɣiƒedziɖuɖumegãwokakaalakpanya

aɖeɖedutabeviɖeaɖekemeletomenukuƒeawoƒe dɔwɔwɔŋuoeyewòxɔasiŋutɔbewoatsɔaxemɔnawoƒe dukɔabetomenukuƒesiwolenutosiawomenagatsrɔeo eyeɖewohĩwoaxɔelewosilePersiatɔwoƒedziɖuɖuata, elabenatoalakpanyatakakasiaƒekpekpeɖeŋumela, wokpɔtaflatsedodoaɖebeyewoageɖenutoame

34Fifia,nɔvinyelɔlɔaFilocrates,menanyatakakavevi siwokatãkuɖenyasiaŋulawòkpuie.

35Maƒonutsogbegɔmeɖeɖedɔaŋuleedziyiyime

36Nunɔlagãlatiaaŋutsusiwoƒenɔnɔmedeŋgɔkple dekɔnukɔkɔtɔkekeake,abealesiameakpɔmɔnatsowo dzilabubumewogbɔene

37WonyeŋutsusiwomenyeɖekowobiɖeYudatɔwoƒe agbalẽwomekoo,kewosrɔHelatɔwotɔhãnyuiewu

38Eyatawodzeetɔxɛehenasubɔsubɔledutadɔnunɔlawo ƒedɔwɔƒewoeyewowɔadɔsiaɣesiaɣisiwòhiã.

39Teƒegãaɖenɔwosinatakpekpewokplekuxisiwodo ƒomekpleseamedzodzro

40Wodaasiɖetitinamɔadzi--eyeesiaenyemɔnyuitɔsi dziwoatoɣesiaɣi

41Wogbenulemɔgbegblẽkpleamemabumabunu,gake woƒodadatakuraeyewometsɔebeyewodeŋgɔwuame bubuwoƒeyaaɖekegbeɖeo,eyeledzeɖoɖomela,wonɔa klalobeyewoaɖotoahaɖonyabiaseɖesiaɖeŋuwòasɔ

42Eyewokatãwolésesiameɖeasinyuieeyewotsidzi wunububuɖesiaɖebeyewoaƒoyewonɔewotale edziwɔwɔmeeyewokatãwodzenawoƒeŋgɔnɔlakple eƒenɔnɔmenyui.

43EyeameateŋualéŋkuɖealesiwolɔEleazartowoƒe didibewoaɖeyeɖaleegbɔkplealesiwòlɔwoelaŋu 44Tsɔkpeɖelɛtasiwòŋlɔnafialakuɖewoƒetɔtrɔgbɔ dedieŋula,eɖekukunaAndreasveviebewòawɔdɔhena taɖodzinumakeeyewòƒoeɖenyehãnubemakpeasiɖe eŋualesimateŋui.

45Eyetogbɔbemíedoŋugbebemíaléŋkuɖenyalaŋu nyuiehãla,egblɔbeyegakpɔtɔlenuxamvevie,elabena yenyabefialaleeƒenɔnɔmenyuitabuaeŋubeenyeyeƒe mɔnukpɔkpɔgãtɔkekeake,ɣesiaɣisiyeseameaɖeside ŋgɔwuehatiwoledekɔnukplenunyamela,beyeayɔye avayeƒefiasãme.

46Elabenamesenyanyuiaɖesiwògblɔbeneenaame dzɔdzɔesiwobuatameleeƒeamenyenyeŋula,yeakpɔ takpɔkpɔgãtɔkekeakenayeƒefiaɖuƒea,elabenaxɔlɔ mawoaɖoaɖaŋusiɖeaviwulanɛmadzudzɔmadzudzɔe 47Eyeɖikekemeleemeobenɔnɔmesiawonɔŋutsusiwo Eleazardɔɖeegbɔazɔlasi.

48Eyewòkaatamenuenubeyemaɖeasileŋutsuawoŋu gbeɖeonenyebeyeŋutɔyeƒedidiaɖekoenyenusiʋãa amegakedukɔmeviwokatãƒeviɖetaewòlewoɖomɖa 49Elabenaeɖeemebeagbenyuilanɔaseaƒesededewo dziwɔwɔme,eyenuwuwusiavaatotoɖoɖomewu nuxexlẽ.

50Lenyasiakplenyabubusiwosɔkpliimela,edzeƒãbe nukaenyeeƒeseselelãmeɖewoŋu

TA6lia

Ameawoƒekɔnuwoŋutinumeɖeɖesiwoɖenusinya, "Makɔmakɔ"fiafia"Mawu-Dzixɔse"ƒenuvevitɔkpleeƒe gɔmedzedze.Kpukpui48-44ɖɔŋutilãŋutinunyaƒe Mawunyenyenyuie

1Anyobemíayɔnyatakakasiwowònatsɔɖomíaƒe biabiawoŋukpuie.

2Elabenamesusubeameakpagãtɔdinabeyewoanyanu tsosesiwoleseameladometɔaɖewoŋu,vevietɔesiwoku ɖelãkplenunonokpakplelãsiwowobubewomekɔoŋu.

3Esimíebianusitae,esinuwɔwɔƒomeviɖekakoelitala, wobualãaɖewobewomekɔonewoɖuwo,eyebubuwohã mekɔonewokaasiwoŋugɔhã(elabenatogbɔbeselaléa ŋkuɖenyaakpagãtɔŋuhãla,eléaŋkuɖenyasiawotɔgbe ŋuetɔxɛehã)la,edzeeƒeŋuɖoɖogɔmeale:

4Egblɔbe:‘Miekpɔŋusẽsigbegbemíaƒeagbenɔnɔkple míaƒehadedewokpɔnaɖemíadzi;tohadedekpleame vɔɖiwomela,amegbetɔwoléawoƒenuwɔnagbegblẽwo eyewozuanublanuitɔwolewoƒeagbemeŋkekewokatãme; gakenewoleagbekplenunyalawokplenunyalawola, wokpɔamɔnusidziwoatoasilemanyamanyanuahaɖɔ woƒeagbenɔnɔɖo

5Míaƒesewɔlalatsɔmawuvɔvɔkpledzɔdzɔenyenyeƒe gɔmeɖosewoɖogbãeyewòƒãwoɖewometẽ,menyeto mɔxexeɖenudzrokodzio,keboŋtokpɔɖeŋuwozazãhã me,tsɔɖenuvɔƒenugbegblẽleameŋukpletohehesiwo Mawutsɔnafɔɖilawolafia.

6ElabenaeɖokpeedzigbãbeMawuɖekakoelieyeeƒe ŋusẽdzelexexeamekatã,elabenateƒesiateƒeyɔfũkple eƒedziɖulanyenyeeyenusiwoamegbetɔwowɔnale adzameleanyigbadziladometɔaɖekemetoaEƒesidzedze nuo

7Elabenanusiwokatãamewɔnakplenusiwokatãava emeleetsɔmeladzenagaglãanɛ

8Esiwòwɔdɔtsonyateƒenyasiawoŋunyuieeyewònawo mekɔnyuievɔla,eɖeefiabeneameaɖebuvɔwɔwɔŋu gɔhãbemíagagblɔnyaaɖeketsoedziwɔwɔŋutɔŋutɔŋu ola,mateŋuasileŋkuléleɖeeŋunuo,elabenaenaemekɔ ƒãbeMawuƒeŋusẽxɔaƒeɖeSebliboakatãme.

9Tsoesimewòdzeegɔmela,eyiedziɖeefiabeameƒomea katãxɔmawugeɖewoƒeanyinɔnɔdzisenegbemía ŋutɔwoko,togbɔbewoawoŋutɔwoƒeŋusẽdeŋgɔsãwu nuwɔwɔsiwowosubɔnadzodzrohã

10Elabenanewotsɔkpekpleatiwɔkpememewola, wogblɔnabewonyeamesiwotonanesiŋuviɖelenaagbe laƒenɔnɔmetatawoeyewodeataagunawo,togbɔbe kpeɖodzisimekɔlewosibeseselelãmeaɖekemeleyewo siohã.

11Elabenaanyebometsitsikurabewoabuibeameaɖeva zumawuleeƒenutovɛwota

12Elabenaɖekonutovɛlawotsɔnuaɖewosiwowowɔ xoxoeyetowoƒoƒoƒuɖekaemela,woɖeefiabeviɖe yeyeaɖeleyewosi:menyeyewoŋutɔewɔnulaƒenuvevi o,eyeeyataenyetoflokokplebometsitsibeamewonawɔ amegbetɔwoƒemawuwoabeyewoŋutɔwoene

13Elabenalemíaƒeɣeyiɣiawomela,amegeɖewolisiwo tonuyeyewovɛeyewosrɔnugeɖewublemaŋutsusiwo wotsɔmawuwowɔ,gakewomavadetaagunawogbeɖeo

14Amesiwowɔglisiawokplewoŋlɔlawosusuibeyewoe nyenunyalawowuleHelatɔwodome

15Nukataewòhiãbemíaƒonutsoamebubusiwoƒenu lédzinawo,Egiptetɔwokpleesiawotɔgbe,siwoɖoaŋuɖe lãwɔadãwokplelãsiwotanaƒomeviakpagãtɔkpakple nyiwoŋu,eyewodeataagunawo,eyewosaavɔnawone woleagbekplenewokusiaa?

16AzɔesimíaƒeSewɔlanyenunyalaeyeMawunae etɔxɛebewòasenuwokatãgɔmetala,eléŋkuɖenu

ɖesiaɖeŋutsitotsito,eyewòtsɔgayibɔƒeglisiwodzi womateŋuaɖuolaƒoxlãmí,benemíagatsakakpledukɔ bubuawodometɔaɖekekurao,keboŋmíanɔdzadzɛle ŋutilãkpleluʋɔme,eyemíavotsosusudzodzrowokatãme, eyemíadetaagunaMawuŊusẽkatãtɔɖekakoliasiƒo nuwɔwɔwokatãta

17EyataesiEgiptenunɔlaxɔŋkɔwoléŋkuɖenyageɖewo ŋunyuie,eyewonyamíaƒenyawonyuietala,woyɔamíbe “Mawuƒeamewo”

18Esianyedzesideŋkɔsimenyeameƒomeametɔ mamlɛawotɔokeboŋamesiwodeataagunaMawuvavã lakotɔ

19AmesusɔeawomenyeMawuƒeamewoo,keboŋ nuɖuɖukplenunonokpleawuwotɔ

20Elabenawoƒenɔnɔmewokatãkplɔawobewoakpɔ akɔfafalenusiawome,womebuawoɖekemeo,negbele woƒenuwokatãmeko

21Lemíaƒedukɔmawotɔgbedomeleagbemeŋkekewo katãmela,nuvevitɔsiŋuwobunaenyeMawuƒe dziɖulanyenye

22Eyatabeŋunyɔnuaɖekenagagblẽmío,alonyavɔwo nagagblẽmíaƒeagbeola,etsɔdzadzɛnyenyeƒesewoxe mɔnamílegoawokatãme,eyewògblẽnulenusiwo míeɖuna,nunono,aloasikakanuŋu,alonusiwomíesena, alonusiwomíekpɔnaŋu.

23Elabenanemíagblɔelegoawokatãmela,nuwokatãsɔ lewoƒedzɔdzɔmedukplɔsenu,elabenaŋusẽɖekakoe kpɔawokatãdzi,kehãsusudetoaɖeleameɖekaɖekawo ƒenyaɖesiaɖemesitamíeƒoaasananuaɖewozazãeye míeseavivinabubuwozazãzigeɖe

24Lekpɔɖeŋutala,maƒuduaƒonutsonyaɖekaaloeve ŋueyemaɖewomenami

25Elabenamègageɖeameŋugblẽnyasinyebesisiblisiwo kpleʋetsuviwokpakplenusiawotɔgbitaeMosetsɔbeléle sigbɔemekpaeƒesewoɖolameo

26Wowɔɖoɖosiawokatãɖedzɔdzɔenyenyetabewoakpe ɖeamenyuiwodidikpleamenyenyeƒeblibodedeŋu.

27Elabenaxevisiwokatãmíezãnalaɖuaamenyuieeye woɖeawoɖevovolewoƒedzadzɛnyenyeta,woɖuanuku kplenukuƒomevivovovowo,abelekpɔɖeŋume, akpakpawo,atiglinyiwo,ʋetsuviwo,akpɔkplɔwo, akpɔkplɔwohã,kplexebubusiwokatãlehatsotsosiame ene.

28Kexevisiwoŋuwodeseɖolamiakpɔebewonye gbemelãwokplelãɖulawo,woɖuaamemamlɛawodzito ŋusẽsilewosime,eyewokpɔanuɖuɖuŋutasesẽtɔetoxevi siwowoyɔɖeetamelaléleme

29Eyemenyeesiaɖeɖekoo,kewoléaalẽviwokple gbɔviwo,eyewowɔanuveviamegbetɔwohã,eɖanyeame kukuwoaloagbagbeewoo,eyealeesiwòtsɔŋkɔnawobe womekɔola,enadzesitowodzibeamesiwota woɖose,elebewoawɔdzɔdzɔenyenyelewoƒedzimeeye womawɔŋutasẽnuɖeameaɖekeŋuleŋuɖoɖoɖewoawo ŋutɔƒeŋusẽŋumealoaxɔnanekelewosio,keboŋ woakplɔwoƒeagbenɔnɔledzɔdzɔenyenyenu,abealesi xevisiwobɔbɔ,siwoŋumíeƒonutsoexoxola,ɖua ʋuʋudediƒomevivovovosiwotsinaɖeanyigbadzieye womewɔaŋutasẽnutsɔtsrɔawoawoŋutɔƒeƒometɔwoo ene

30Eyatamíaƒesewɔlafiamíbemɔnusiawotɔgbedzie wotsɔadzesiwonaanunyalawo,beelebewoanɔdzɔdzɔe eyewomawɔnaneketoŋutasẽnuwɔwɔmeo,eyewoaƒo

AristeasƒeLɛta

asanaŋutasẽdziɖuɖuɖeamebubuwodzileŋuɖoɖoɖe woawoŋutɔƒeŋusẽŋume.

31Elabenaesiwobubemedzebewoakaasilãmakɔmakɔ mawo,abealesimíegblɔeenegɔhãŋuo,lewoƒe numametɔxɛwotala,ɖemelebemíaɖɔŋuɖoɖesiaɖebe míagagblẽmíaŋutɔwomíaƒenɔnɔmewohãoa?

32Eyatasesiwokatãwòɖokuɖenusiwoŋuwoɖemɔɖo lexevisiawokplelãbubuwogomeŋula,edesekplesusu beyeafiaagbenyuinɔnɔŋutinusɔsrɔmí

33Elabenawoɖoebeafɔkpodziƒemamakpleasikewoƒe mamanafiamíbeelebemíadevovototomíadometɔ ɖesiaɖeƒenuwɔnawodomekplesusubemíawɔnyuiwɔwɔ

34Elabenamíaƒeŋutilãbliboaƒeŋusẽkpleeƒedɔwɔwɔ nɔteɖemíaƒeabɔtakpleafɔwodzi

35Eyataezimídzibemíadedzesiibeelebemíawɔmíaƒe nuwɔnawokatãkplevovototodedeamemele dzɔdzɔenyenyeƒedzidzenunu,--vevietɔleesiwoɖemíɖa tsoameƒomeametɔmamlɛawogbɔwòdzeƒãta

36Elabenaamebubuakpagãtɔƒoaɖiwoɖokuito gbɔdɔdɔƒeagbegbegblẽnɔnɔme,eyewotoaesiamewɔa nugbegblẽgãaɖe,eyedukɔblibowokpledublibowoƒoa adegbelenugbegblẽmawota.

37Elabenamenyeŋutsuwokoewodɔnakplewonɔewoo, kewoƒoaɖiwodadawokplewovinyɔnuwogɔhã

38Gakewoɖemíɖatsonuvɔsiawotɔgbegbɔ.

39Eyeamesiwodomeklãlemɔsimíeyɔvayinulahãƒe dzesileSewɔlalasibeŋkuɖoɖonudziƒenunanalewosi

40Elabenalãwokatã"siwoƒeafɔwomemãeyewoɖua lãmiawo"tsitreɖinaŋkuɖodzinuƒedzesinaamesiwodze egɔme

41Elabenalãmiɖuɖuƒenuwɔnamenyenanekewu ŋkuɖoɖoagbekpleanyinɔnɔdzio

42Elabenaenyenumamenambewoaléagbeɖeteto nuɖuɖume,eyataexlɔnumíleŊɔŋlɔlamehãlenya siawomebe:“ÐoŋkuAƒetɔsiwɔnugãkplenukunu mawolemewòladzigodoo”

43Elabenanewofɔfunyuiela,edzenabewololoeye ŋutikɔkɔelewoŋugbãla,ŋutilãƒewɔwɔmekple nuɖuɖuaƒenɔnɔmekpleabɔɖesiaɖeƒemamakple,ne míagblɔgeɖewula,sidzenuwoƒeɖoɖowɔwɔ,susuƒe dɔwɔwɔkpleeƒeʋuʋusiwomekpɔnao,eƒenuwɔna tɔxɛwoƒeablaɖeɖekpleeƒeaɖaŋudɔwodidi,ɖea aɖaŋudzedzesiseɖoƒemelinaofiana.

44EyataelenuxlɔmmíbemíaɖoŋkuedzibeMawuƒe ŋusẽlaléaakpasiwomíeyɔvayilaɖekaekpleaɖaŋublibo 45Elabenaededzesiɣeyiɣikpleteƒesiateƒebemíaɖo ŋkuMawu,siɖuamíadzi,eyewòkpɔamíataladziɖaa

46Elabenalenuɖuɖukplenunonogomela,ebiatsomíasi gbãbemíatsɔakpaaɖeasavɔeeyeemegbemíasevivina míaƒenuɖuɖuenumake

47Gawula,enaŋkuɖodzinuƒedzesimílemíaƒeawuwo dzi,eyenenemakewòdesenamíbemíatsɔMawuƒe nyagbɔgblɔwoadaɖemíaƒeagbowokpleʋɔtruwonube woatsɔaɖoŋkuMawudzi

48Eyelemíaƒeasiwohãdzila,eɖegbetẽbewoabladzesi la,siɖeefiakɔtebeelebemíawɔnusianule dzɔdzɔenyenyeme,aɖoŋkumíaŋutɔwomíaƒenuwɔwɔwo dzi,eyeƒowokatãtala,Mawuvɔvɔ

49Edesenaamewohã,newomlɔanyibeyewoadɔalɔeye wogafɔɖetsitrela,bewoadeŋugbleleMawuƒe dɔwɔwɔwoŋu,menyelenyameɖeɖekoo,keboŋto ŋkuléleɖetɔtrɔkpleŋusẽkpɔɖeamedzisidonaɖewodzi,

newolealɔdɔm,kplewoƒeŋudzɔhãŋunyuieme,alesi tɔtrɔtsonɔnɔmesiawodometɔɖekameyibubumenye mawumekplenusigɔmewomateŋuaseo

50Wohesusuyialesinɔnɔmetatasiwotsɔsɔkplewo nɔewolevovototodedeamemekpleŋkuɖoɖonudzigomela nyoedzinamiazɔ,lemíaƒegɔmesesesimíeɖele “afɔkpodzisiwogbãkplelãgbalẽgoloɖuɖu”ŋunu

51Elabenawomewɔmíaƒesewolevomealoleɖekawɔwɔ mekplesusugbãtɔsivasusumelevomeo,keboŋkple susubewoawɔnyateƒekplesusunyuiɖeɖefia

52Elabenatomɔfiamesiwowònakuɖelãwokple nunonowokpakpleasikakaameŋuƒenyatɔxɛwoŋudzila, egblɔnamíbemíagawɔnanekealoaɖotoe ŋumabumabutɔealoawɔnumadzɔmadzɔwɔwɔtosusuƒe ŋusẽzazãɖemɔgbegblẽnumeo

53Legbemelãwohãgomela,woateŋuakeɖegɔmeɖose makeŋu

54Elabenalãklekplesisiblisiwokpakplelãsiawotɔgbe siwoŋuwoƒonutsoetẽƒenɔnɔmegblẽanu.

55Miceƒoaɖinusianuhegblẽanulewoŋu,menyele woawoŋutɔƒenuɖuɖutakoo,keboŋvaseɖeafisiwowɔa nusianusiadzewoŋubewòagblẽnulewoŋulabeviɖe aɖekemeleamegbetɔŋukuraogɔhã

56Weaselƒehatsotsohãleetɔxɛ:elabenatsɔkpeɖenusi wogblɔŋula,nɔnɔmeaɖeleesisiƒoaɖiame:Efɔafutoto meeyewòtoanume

57Esiataewobuanuwɔnasiatɔgbibemekɔoleamewo dome.

58Elabenanewotsɔnusiwokatãwoxɔnatotomeladea nuƒoƒomela,wotsɔaamebubuwodeanuvɔɖiwomeeye womewɔaɖiƒoƒodzroaɖekeo,elabenamawumavɔmavɔ ƒeɖiƒoƒowoƒoɖiwoɖokuikura

59Eyemiaƒefia,abealesiwogblɔenamíenela,esɔŋutɔ leamemawotsrɔme.’

60Emegbemegblɔbe‘Mesusubenyatakakaxɔlawoenèdi beyeagblɔ,elabenaetsɔawodeafunyafunyawɔwɔamewo kplekuƒomevisiwomeveveseselemeɣesiaɣi.’

61Eɖoeŋube,‘Ẽ,ŋutsusiawoemegblɔ;elabenaŋudzɔɖe amewoƒetsɔtsrɔŋunyenumakɔmakɔ

62Eyemíaƒeselaxemɔnamíbemíagawɔnuveviame aɖeketonyaalonuwɔnameo

63Elebenyenyakpuisimegblɔtsonyasiawoŋunana miaxɔeasehafi,bewowɔmíaƒeɖoɖowokatãkplesusube woawɔnudzɔdzɔe,eyebewomedeseaɖekeleŊɔŋlɔame leŊɔŋlɔameŋumabumabutɔealosusuaɖekemanɔmeeo, keboŋeƒetaɖodzinuenyebewòanamíateŋuawɔ dzɔdzɔenyenyelemíaƒeagbemeŋkekewokatãmekplele míaƒenuwɔnawokatãmeleamewokatãŋkume,eye míaƒesusunanɔMawuŊusẽkatãtɔlaŋu

64Eyealelenuɖuɖukplenumakɔmakɔwo,lãsiwotana kplegbemelãwogomela,nuɖoanyibliboaƒetaɖodzinue nyebeyeakpɔdzɔdzɔenyenyekpleƒomedododzɔdzɔesi anɔamegbetɔkpleamegbetɔdome’

65Edzenambeeʋlinyanyuielenyaawokatãŋu;elabena lenuƒoƒotsonyivikpleagbokplegbɔsiwowotsɔnasaa vɔehãŋula,egblɔbeehiãbewoaxɔwolenyiwokple alẽhawodome,eyewoatsɔlãsiwowoɖulaasavɔeeye womagatsɔgbemelãaɖekeasavɔeo,alebevɔsalawonase sewɔlalaƒekpɔɖeŋugɔmesesegɔmeeyewomaganɔ ɖokuiŋudzedzedadaƒeŋusẽkpɔɖeamedziteo.

66Elabenaamesisavɔla,etsɔaeyaŋutɔƒeluʋɔhãsaa vɔeleeƒenɔnɔmewokatãme

67Mesusubenyasiawosiwokuɖemíaƒenumedzodzroa ŋulasɔbewoagblɔ,eyeleseaƒekɔkɔenyenyekple gɔmesesesiledzɔdzɔmenutala,woƒoeɖenunyebemaɖe womenawòemenakɔ,Filocrates,lewòŋutɔwò ɖokuitsɔtsɔnananusɔsrɔta.

TA7lia

Amedɔdɔawoƒevavakpleagbalẽxɔasilaƒe asinuŋɔŋlɔgbalẽkplenunanawoDzadzraɖoɖefiaƒe kplɔɖoƒeaɖeŋuEsiamedzroxɔlalabɔbɔnɔkplɔŋu enumakela,etsɔanyabiasewokpleŋuɖoɖowodoadzidzɔ naeƒeamedzrowoNunyalaaɖewogblɔtsohadomenunya ŋu

1EsiEleazarsavɔla,eyewòtiaamedɔdɔawo,eyewòdzra nunanageɖewoɖonafialavɔla,edɔmíɖemíaƒemɔzɔzɔa dzilededienɔnɔgãaɖeme

2EsimíeɖoAleksandriala,wogblɔnafialaenumakebe míevaɖo.

3Esimíegeɖefiasãamela,míakpleAndreasmíedogbe nafialavividoɖeameŋutɔeeyemíetsɔlɛtasiEleazarŋlɔla nɛ.

4Fialatsidziveviebeyeadogoamedɔdɔawo,eyewòde sebewoaɖeamegãbubuawokatãledɔmeeyewoayɔ amedɔdɔawovayegbɔziɖeka.

5Azɔesiawɔnukunaamewokatã,elabenaenyekɔnuna amesiwovabeyewoadinyaselawolefialagbɔlenya veviwomela,woaxɔwoɖeeƒeanyinɔnɔmeleŋkeke atɔliadzi,esimeamedɔdɔsiwotsofiawoaloduvevi ŋutɔwomekplesesẽkpɔamɔnawobewoageɖe Ʋɔnudrɔƒealeŋkekeblaetɔmegbe--gakeebuŋutsusiawo bewodzenabubugãaɖe,elabenaedeabubuwoƒeaƒetɔ ŋualeagbegbe,eyenenemaeeɖeamesiwoƒeanyinɔnɔ wòbubemehiãolaledɔmeenumakeeyewòyiedzinɔ tsatsamvaseɖeesimewogeɖeemeeyewòteŋuxɔwo nyuie

6Esiwotsɔnunanasiwowoɖoɖakpliwokpakplelãgbalẽ xɔasisiwodziwoŋlɔselaɖokplesikaleYudatɔwoƒe ŋɔŋlɔdzesiwomelageɖeeme,elabenawodzralãgbalẽaɖo nukutɔeeyewowɔaxaawodomekadodoalegbegbebe womateŋuakpɔeola,esifialakpɔwokola,edze agbalẽawobiamwo

7Esiwoɖeagbalẽxatsaxatsaawolewoƒenutsyɔnume heʋuaxaawovɔla,fialatsitreɖeteƒeɖekaɣeyiɣididiaɖe eyeemegbewòdetaaguabeziadreene

8‘Xɔnyewo,medaakpenami,eyemedaakpenaamesidɔ miɖawula,eyevevietɔwula,Mawu,amesiƒe nyagblɔɖilawonyeesiawo.’

9Eyeesiwokatã,amedɔdɔawokpleamebubusiwonɔ eteƒehã,doɣlileɣeyiɣiɖekamekplegbeɖekabe:‘Mawu neɖeFiala!’efaaviledzidzɔta

10Elabenaeƒeluʋɔdodoɖedzikplebubugãsiwotsɔnɛ laƒeseselelãmeziedziwòfaavileeƒedzɔgbenyuita

11Edesenawobewoagbugbɔagbalẽxatsaxatsaawoaɖo wonɔƒeeyeemegbeesiwodogbenaŋutsuawovɔla, egblɔbe:‘Esɔ,Mawuƒeamewo,begbãla,matsɔbubude agbalẽsiwotameyɔmivaafisiaeyeemegbenemewɔesia vɔla,matsɔxɔlɔwɔwɔƒeɖusimeaɖomiagbɔ

12Sususiataemewɔesiagbãɖo

13Medesebewoaɖuŋkekesiasidzinèvaɖolabe wòanyeŋkekegãaɖeeyewoaɖuiƒesiaƒelenyeagbenɔɣi katã

14Edzɔnahãbeenyenyeƒudzisrafowoƒeaʋadziɖuɖuɖe Antigonusdziƒeƒezã.Eyataadzɔdzinambemaɖunu kplimiegbe

15Egblɔbe,nusianusimɔnukpɔkpɔasumiasibemiazãla, woadzrawoɖonamilemɔsisɔnueyenyehãmanɔmia gbɔ’

16Esiwoɖewoƒedzidzɔkpɔkpɔgblɔvɔla,edesebe woatsɔnɔƒenyuitɔkekeakesiteɖemɔsesẽaŋulaasina wo,eyewoadzraɖoɖekplɔɖoƒeaŋu

17EyeNikanoryɔaƒedzikpɔlagã,Doroteo,sinyeamegã tɔxɛsiwoɖobewòakpɔYudatɔwodzi,eyewòdesenɛbe wòawɔdzadzraɖosihiãnawodometɔɖesiaɖe

18Elabenafialaewɔɖoɖosiaeyeenyeɖoɖosimiekpɔbe woleedziyimegbea

19Elabenadugeɖesiwosikɔnutɔxɛwoleleahanono, nuɖuɖukpleanyinɔƒegomela,woɖoamegãtɔxɛwobe woakpɔwoƒenudidiwogbɔ

20Eyeɣesiaɣisiwovasrãfiawokpɔla,wowɔa dzadzraɖowolewoawoŋutɔƒedekɔnuwonu,bene veveseseaɖekenagagblẽnulewoƒesasrãkpɔaƒevivisese ŋuo

21Amesi.wowɔafɔɖeɖemakeleYudatɔwoƒe amedɔdɔwohãgome

22DoroteosinyeamesiwoɖobewòakpɔYudatɔwoƒe amedzrowodzilanyeamesiléafɔɖenuŋuŋutɔ.

23Etsɔnudzraɖoƒesiwokatãleeƒedzikpɔkpɔte,siwo wodzraɖoɖinaamedzromawoxɔxɔladogoehena kplɔɖoƒea.

24Eɖozikpuiawoɖeflievemelefialaƒemɔfiamewonu 25Elabenaedesenɛbewòanaŋutsuawoƒeafãnanɔeƒe ɖusime,eyeamemamlɛawonanɔmegbenɛ,benewòagaxe bubugãtɔkekeakenawoo

26Esiwovanɔanyila,edesenaDoroteobewòawɔnusia nulekɔnusiwowowɔnaleeƒeYudatɔamedzrowodome lanu

27Eyataeɖeasilegbeƒãɖelakɔkɔewokplenunɔlasiwo tsɔavɔsawokpleamebubusiwoƒenumamedogbeɖala ƒesubɔsubɔdɔwoŋu,eyewòyɔmíadometɔɖeka,Eleazar, sinyeYudatɔwoƒenunɔlatsitsitɔ,bewòadogbeɖaɖe eteƒe.

28Eyewòtsohedogbeɖaɖedzesiaɖe‘MawuŊusẽkatãtɔ lanatsɔnunyuisiwokatãwòwɔlaanakesinɔtɔnawò,Oo fia,eyewòanawòkplesrɔwòkpakpleviwòwokpakplewò zɔhɛwonanyewotɔɣesiaɣizialesinèleagbe!’

29Lenyasiawomela,asikpeƒoƒosesẽaɖesimedzidzɔle sinɔanyiɣeyiɣididiaɖe,eyeemegbewotrɔɖekplɔɖoɖosi wodzraɖolaƒeviviseseŋu

30Wowɔɖoɖosiwokatãwowɔɖesubɔsubɔlekplɔŋula leɖekawɔwɔmekpleDorotheusƒesedede

31Subɔlawodometɔaɖewoenyefiaƒeaxawokpleame bubusiwonɔbubunɔƒewolefiaƒefiasãme

32Esifialazãmɔnukpɔkpɔaɖesiwònatoɖiɖiɖemele kplɔɖoƒeamela,ebiaamedɔdɔsibɔbɔnɔbubuzikpuidzi (elabenawoɖowoɖetsitsimenu)be,alekewòawɔanaeƒe fiaɖuƒeanagagblẽovaseɖenuwuwu?

33Esiwòdeŋugbleviela,eɖoeŋube,‘Anyowubenàɖo eƒededienɔnɔanyineèsrɔMawuƒedɔmenyonyo madzudzɔmadzudzɔeElabenaneèkpɔnublanuieyenèhe tonaamesiwodzenawolewoƒedzogbewonula,àtrɔwo tsovɔgbɔeyenàkplɔwoayidzimetɔtrɔgbɔ.’

34Fialakafuŋuɖoɖoaeyeemegbewòbiaamesikplɔeɖo be,alekewòateŋuawɔnusianunyuieleeƒenuwɔnawo katãme?

35Eyewòɖoeŋube,‘Neameaɖelénudzɔdzɔeɖeamewo katãŋumela,awɔnudzɔdzɔeɣesiaɣileɣeyiɣiɖesiaɖeme, eyewòaɖoŋkuedzibeMawunyatamesusuɖesiaɖeNe ètsɔMawuvɔvɔbeenyewògɔmedzedzela,màto taɖodzinuaŋugbeɖeo.’

36Fialakafuŋutsusiahãleeƒeŋuɖoɖoataeyewòbia amebubube,alekewòawɔaxɔxɔlɔsiwoƒesususɔkple eyaŋutɔ?

37Eɖoeŋube,‘Newokpɔwònèlenusrɔmtsoamehasiwo dzinèledziɖumlaƒenyonyoŋu;anyobenàléŋkuɖealesi Mawunaaeƒeviɖewoameƒomea,eyewònaalãmesẽkple nuɖuɖuwokple--nububuwokatãleɣeyiɣinyuitɔdzi’

38Esifialaɖeeƒelɔlɔɖeŋuɖoɖoadzigblɔvɔla,ebia amedzrosikplɔeɖobe,alekewòateŋuaxɔkafukafuna amesiwometeŋuɖudzilewoƒenyameogɔhã?

39Eyewògblɔbe,‘Neètoanuƒoƒomenaamewokatã sɔsɔe,eyemèwɔanuɖekematsɔlemetɔealo ŋutasẽnuwɔwɔtɔelewònuwɔwɔɖeagɔdzelawoŋume gbeɖeo.EyeàwɔesianeèléŋkuɖemɔnusidziMawu tonawɔanuŋuAmesiwodzeƒekukuɖeɖewovaaeme ɣesiaɣi,evɔwotsɔadrɔealonudzɔdzɔwonaanyanya amesiwodokpowoƒegbedodoɖawoƒeŋuɖoɖotsonusiwo gblẽlewoƒebiabiawomeŋueyebeMawumeƒoawole woƒenuvɔwoaloEƒeŋusẽƒegãnyenyenuo,keboŋewɔa nukpledzigbɔɖiɖewoŋu.’

40Fialakafuŋutsuavividoɖeameŋutɔeɖeeƒeŋuɖoɖota eyewòbiaesikplɔeɖoɖeɖoɖonube,alekewòateŋuaɖu edzileasrafonyawome?

41Eyewòɖoeŋube,‘Nemeɖoŋuɖeeƒeamehawoaloeƒe aʋawɔhawoŋubliboeo,keboŋeyɔaMawuɣesiaɣibe wòanaeƒedɔwɔnawonadzeedzi,esimeeyaŋutɔhã.wɔ eƒedɔwokatãledzɔdzɔenyenyeƒegbɔgbɔme’

42Esiwòxɔŋuɖoɖosianyuiela,ebiaamebububealeke yeateŋuavazu.nusiwòvɔnanaeƒefutɔwo.

43Eyewòɖoeŋube,‘Neesimewòléaʋawɔnuwokple ŋusẽgbogboaɖewomeɖeasila,eɖoŋkuedzibeŋusẽ aɖekemelenusiawoŋubewoakpɔemetsonusianɔanyi ɖaaeyewòaƒonyataoElabenaMawugɔhãƒãavɔvɔɖe amewoƒesusumetomɔɖeɖenanaamewokpleeƒeŋusẽ ƒegãnyenyeɖeɖefiakome.’

44Fiakafuŋutsusiaeyeemegbewògblɔnaamesikplɔe ɖobe,‘Nunyuikaenyenyuitɔkekeakeleagbeme?

45Eyewòɖoeŋube,‘BemíanyabeMawuenyeXexeame katãƒeAƒetɔ,eyebelemíaƒedzidzedzekpɔkpɔnyuitɔwo mela,menyemíawoekpɔadzidzedzeo,keboŋMawueto eƒeŋusẽdzinaanuwokatãvaaemeeyewòkplɔamíyia taɖodzinuagbɔ’

46Fialadoɣlibeŋutsuaɖoeŋunyuieeyeemegbewòbia amesikplɔeɖobealekewòawɔaléeƒenunɔamesiwokatã ɖeteeyemlɔebawòatsɔwoanaamesiwoavaxɔɖeeteƒe lenɔnɔmemakeme?

47Eyewòɖoeŋube,‘TogbedodoɖanaMawuatraɖiibe woatsɔsusukɔkɔwoaʋãwòlewòdɔwokatãme,eyenàxlɔ nuwòdzidzimeviwobeŋkɔxɔxɔalokesinɔnuwonagagbã ŋkunawoo,elabenaMawuenaanunanasiawokatãeye amegbetɔwoɖeɖemeɖuadziƒogbeɖeo’

48Fialaɖeeƒelɔlɔɖeŋuɖoɖoadzigblɔeyewòbia amedzrosikplɔeɖobe,alekewòateŋuadodzilenusianu siadzɔɖeedzilamekplesusu?

49Eyewògblɔbe,‘NeèsesususinyebeMawuetia amewokatãbewoakpɔgomelevɔgãtɔkplenyuigãtɔhã melagɔmenyuie,elabenamanyawɔbeamesinyeame navotsonusiawomeo.GakeMawusiwòlebemíadogbe ɖanaɣesiaɣila,tsɔadzideƒoʋãamíbemíadodzi.’

50Esifialakpɔdzidzɔɖeŋutsuaƒeŋuɖoɖoaŋutala, egblɔbeyewoƒeŋuɖoɖowokatãnyoEgblɔkpeebe: ‘Mabianyaaɖemíanɔewo,eyeemegbematɔfifia:be míatrɔmíaƒesusuɖekplɔɖoɖoaƒeviviseseŋueyemíazã ɣeyiɣiviviaɖe’

51Eyewòbiaŋutsuabe,‘Nukaenyedzideƒoƒetaɖodzinu vavãtɔ?

52Eyewòɖoeŋube,‘Newowɔɖoɖonyuiaɖeleafɔkuƒe gaƒoƒoameleɖekawɔwɔmekpletameɖoɖogbãtɔla ElabenaMawuwɔnuwokatãvaaemenawò,Oofia, elabenawòtameɖoɖonyo.’

53Esiwokatãwotsɔasikpeƒoƒoɖeefiabeyewolɔɖe ŋuɖoɖoadzila,fialagblɔnaxexemenunyalawo(elabena wodometɔʋɛaɖewokoenɔafimabe),‘Enyenye nukpɔsusubeŋutsusiawobiɖenɔnɔmenyuimeeye sidzedzetɔxɛaɖelewosi,elabenaleɣeyiɣisiamela, woɖonyasiawosiwosɔnabiabiasiawosiwomebiawo, eyewokatãwotsɔMawuwɔwoƒenyawoƒegɔmedzedze’ 54EyeMenedemus,sinyeEretriaƒexexemenunyalagblɔ be,‘Nyateƒee,OoFia--elabenaesiwònyebewokpɔa xexeamekatãdzitoɖoɖowɔwɔmeeyeesimíekpɔedzesii nyuiebeamegbetɔnyeMawuƒenuwɔwɔtala,ekplɔeɖo benuƒoƒoƒeŋusẽkpleatsyɔɖoɖokatãtsoMawugbɔ.’

55Esifialaʋuʋutatsɔdaasiɖeseselelãmesiadzila, nuƒoƒoanutsoeyewovanɔdzidzɔkpɔmEsifiẽɖola, kplɔɖoƒeawuenu.

TA8lia

NyabiasekpleŋuɖoɖobubuwoDedzesiKpukpui20liasi mewòƒonutsoyameʋuɖoɖotoyameŋusiwoŋlɔleƒe150 D.M.Ŋ

1Leŋufɔkela,wogabɔbɔnɔkplɔŋueyewoyikplɔɖoƒea dzileɖoɖomawokenu

2Esifialasusubemɔnukpɔkpɔnyuiaɖevaɖobeyeabia nyayeƒeamedzrowola,eyiedzibianyabubuwoŋutsu siwonɔanyiɖewoyomebeyeatsɔaɖonyaŋunaame siwoɖonyaŋuleŋkekesidoŋgɔdzi.

3Edzedzeɖoɖogɔmekpleŋutsuwuiɖekɛlia,elabenaame ewoewobianyaleɣeyiɣisivayime

4Esiwoɖoɖoɖoezizila,ebiabealekeyeateŋuayiedzi anyekesinɔtɔ?

5Leŋugblededekpuiaɖemegbela,ŋutsusiwobianyala ɖoeŋube--‘Nemewɔnanekesimedzenaeƒeɖoƒeao, mewɔnumadzemadzeegbeɖeo,metsɔgagbogboaɖeke ɖedɔƒuƒlukpledzodzrowoyomegbeɖeo,keboŋto dɔmenyonuwɔnawomela,enaeteviwokatãƒedzidzeeme ɖeeɖokuiŋunyuieElabenaMawuenyenunyuiwokatã ŋlɔlaeyeEhiãbeamegbetɔnaɖotoe’ 6Fialakafuieyeemegbewòbiaamebububealekewòawɔ alényateƒeameɖeasi?

7Lebiabialaŋuɖoɖomela,egblɔbe,‘Esiwòdedzesiibe alakpaheaŋukpegãaɖevaaamewokatãdzi,eyevevietɔ nafiawoElabenaesiŋusẽlewosibewoawɔnusianusi woditala,nukataewoatoalakpanyawodzi?Tsɔkpeɖe esiaŋula,elebenàɖoŋkuedziɣesiaɣi,OoFia,beMawu nyenyateƒelɔla

8Fialaxɔŋuɖoɖoakpledzidzɔgãaɖeeyewòléŋkuɖe amebubuŋugblɔbe,‘Nukaenyenunyaƒenufiafia?

9Eyeeveliaɖoeŋube,‘Alesinèdibevɔaɖekenagavaye dzio,keboŋbeyeakpɔgomelenunyuiwokatãmela, nenemakenàwɔɖegɔmeɖosemakedzinawòteviwokple agɔdzelawo,eyenàxlɔnuameŋkutawokpleamenyuiwo tufafatɔeElabenaMawuheaamewokatãvaaeɖokuigbɔ toeƒedɔmenyonyome.’

10Fialakafuieyewòbiaamesikplɔeɖoleɖoɖonube alekewòateŋuanyeamewoxɔlɔ?

11Eyewòɖoeŋube,‘Neèléŋkuɖeameƒomeadzinaɖe edzieyewodziawokplexaxakplefukpekpegeɖe,eyata melebenàhetonawobɔbɔealoawɔfunyafunyawoo, elabenamienyaebeamegbetɔƒeagbenyevevesesekple tohehewoElabenaneèsenusianugɔmela,anyene nublanuikpɔkpɔayɔwòfũu,naMawuhã,nublanuikpɔkpɔ!

12Fialaxɔŋuɖoɖoakpleŋudzedzekpɔkpɔeyewòbia amesikplɔeɖobe,‘Nukaenyedzedzevevitɔkekeakesi anawoaɖudzi?’

13Eɖoeŋube:‘Bewòanaameɖokuinavotsozãnunana me,eyewòanɔŋudzɔleeƒeagbemeŋkekeakpagãtɔme, bewòadebubudzɔdzɔenyenyeŋuwunusianu,eyewòadze xɔlɔamesiawotɔgbiElabenaMawuhãnye dzɔdzɔenyenyelɔla!

13Esifialaɖeefiabeyekpɔŋudzedzeɖeyeŋula,egblɔ naamebubube,‘Nukaenyemawuvɔvɔƒedzesivavãtɔ?

14Eyewòɖoeŋube,‘BemíakpɔeadzesiibeMawuwɔa dɔleXexeamekatãmeɣesiaɣieyewònyanuwokatã,eye ameaɖekesiwɔanumadzɔmadzɔhewɔavɔɖinyenyela mateŋuasileeƒeŋkumeoAbealesiMawunyexexeame katãƒedɔmenyotɔenela,nenemakewòlebewòhã,nàsrɔ Eyamaeyemàgaɖifɔo!

15Fialaɖeefiabeyelɔɖeedzieyewògblɔnaamebubu be,‘Nukaenyefianyenyeƒevevienyenye?’

16Eyewòɖoeŋube,‘Neameŋutɔnaɖueɖokuidzinyuie eyekesinɔnuwoaloŋkɔxɔxɔnagatramɔnanudzodzro siwomesɔoaloesiwomedzeola,esiaenyeʋɔnudɔdrɔƒe mɔvavãtɔneèbunyalaŋunyuieElabenanusiwokatã nèhiãŋutɔŋutɔlanyetɔwò,eyeMawumevotsohiahiãme oeyewònyoadɔme.Minamiaƒetamesusuwonanɔabe ameene,eyemigadzronugeɖeo,keboŋnusiwohiãhena dziɖuɖuko!

17Fialakafuieyewòbiaamebubube,alekeeƒe tamebubuwoateŋuanyowu?

18Eyewòɖoeŋube,‘Neetsɔadzɔdzɔenyenyeɖoaeŋkume ɣesiaɣilenusianume,eyewòsusunabenumadzɔmadzɔ wɔwɔsɔkpleagbexɔxɔElabenaMawudoayayrakɔkɔtɔ kekeakeƒeŋugbenaamedzɔdzɔewoɣesiaɣi!’

19Esifialakafuivɔla,ebiaamesikplɔeɖobe,aleke wòateŋuavotsotamesususiwoɖeafunaamelameleeƒe alɔme?

20Eyewòɖoeŋube,‘Èbiama.biabiasiŋuɖoɖosesẽŋutɔ, elabenamíateŋuatsɔmíaɖokuivavãwoadefefemele gaƒoƒosiwomemíedɔaalɔlemeo,keboŋsusumesusu siwodzisusumateŋuaɖuolaléamísesĩeleesiawome Elabenaseselelãmelemíaƒeluʋɔwosibeyewokpɔa nusiwogenaɖemíaƒesusumeŋutɔŋutɔlealɔdɔdɔme. Gakemíewɔavodadanemíesusubeletɔdziʋuwomele ƒuadziŋutɔŋutɔalomíeledzodzomtoyamealomíelemɔ zɔmyinanutobubuwomealonububuɖesiaɖesileabe esiaeneEyekehãmíesusunalesusumeŋutɔŋutɔbenu mawotɔgbeledzɔdzɔm

21Afisiwòanyawɔbematsonyamelela,meƒonyatasi gbɔna.Elebelemɔɖesiaɖesinàteŋuinu,OoFia,nàtsɔ mawuvɔvɔƒeseaaɖuwònyawokplenuwɔnawodzialebe sidzedzenanɔasiwòbeyelenɔnɔmenyuiwomelémɖeasi eyebemàtiaegbeɖebeyeadzeyeɖokuiŋulesusuƒe asixɔxɔtaoeyegbeɖetowòŋusẽzazãɖemɔgbegblẽnu memawɔeotogbɔbeèwɔdzɔdzɔenyenyehã

22Elabenasusuaƒoaeɖokuiɖealɔdɔdɔmekplenumawo ke,siwoŋuwòtsiadziɖoneenyɔEyeamesitsɔeƒe tamesusuwokplenuwɔnawokatãɖotaɖodzinunyuitɔwo kekeakegbɔla,eɖoaeɖokuiɖedzɔdzɔenyenyemeneele ŋudzɔkpleneelealɔdɔmsiaaEyataelebenànɔtesesĩe leɖokuiwòɖɔɖɔɖoɣesiaɣime.

23Fialakafuŋutsuaeyewògblɔnaamebubube--Esiwòe nyeameewoliasiaɖoeŋutala,neèƒonuvɔla,míatsɔ míaɖokuianaɖekplɔɖoƒea.’Eyeemegbewòbianyasia be,alekemawɔaƒoasananusianusimedzenaɖokuinyeo wɔwɔ?

24Eyewòɖoeŋube,‘Léŋkuɖewòŋutɔwòŋkɔxɔxɔkple wòŋutɔwòɖoƒekɔkɔtɔŋuɣesiaɣi,benanàƒonuahabu tamelenyasiwosɔkplewoŋuko,elabenaènyabeteviwo katãbuatameheƒoanutsoŋuwò.Elabenamelebenàdze abeɖenèvɔɖiwufefewɔlawoeneo,amesiwosrɔaakpasi wòwɔnanyuie,sihiãbewoawɔ,eyewotrɔaasilewoƒe nuwɔnawokatãŋuwòsɔnaɖeenu.Menyeakpaaɖeenèle wɔwɔmo,keboŋfiaenènyeŋutɔŋutɔ,elabenaMawuna fiaƒeŋusẽwòbewòasɔɖewònɔnɔmenu’

25Esifialaƒoasikpesesĩeeyewòdidileamenuveveme la,woƒoeɖeamedzroawonubewoadigbɔɖemeEyataesi dzeɖoɖoanutsola,wotsɔwoɖokuinaɖekplɔɖoɖoaƒe ɖoɖosikplɔeɖoŋu.

26Leŋufɔkela,wowɔɖoɖomake,eyeesifialakpɔ mɔnukpɔkpɔbeyeabianyaŋutsuawola,ebiagbeamesiwo susɔhenagbebiamesikplɔeɖoladometɔgbãtɔbe, Dziɖuɖukaenyeesideŋgɔwu?

27Eyewòɖoeŋube,‘Bewoaɖuameɖokuidzi,eye womatsɔnudzodzrowoakplɔyeadzoeo.Elabena dzɔdzɔmetamesusuaɖeleamegbetɔwokatãsiAnɔeme beŋutsuakpagãtɔƒedidienyebeyewoalɔnuɖuɖukple nunonokpakplevivisese,eyefiawoƒedidibeyewoaxɔ anyigbamamakpleŋkɔgãxɔxɔGakeenyobewoadaasɔ lenuwokatãme

28NusiMawunala,elebenàxɔahaléemeɖeasi,gake mègadzronusiwogbɔwòasiŋugbeɖeo’

29Esinyasiawodzefialaŋutala,ebiaamesikplɔeɖobe, alekewòawɔavotsoŋuʋaʋãme?

30Eyeesiwòtɔviela,eɖoeŋube,‘Nemiebueŋugbãbe Mawuenaaŋutikɔkɔekplekesinɔnugãfiawokatãeyeame aɖekemenyefialeeyaŋutɔƒeŋusẽmeoAmewokatã dinabeyewoakpɔgomeleŋutikɔkɔesiamegakewomate ŋuio,elabenaMawuƒenunanaewònye!

31Fialakafuŋutsualenuƒodidiaɖemeeyeemegbe wòbiaamebubube,“Alekewòateŋuadovloeƒefutɔwo?”

32Eyewòɖoeŋube,‘Neènyodɔmenaamewokatãeye nèdzexɔlɔwola,mehiãbenàvɔameaɖekeoBeamewo katãnalɔwòenyenunananyuitɔkekeakesinàxɔtsoMawu gbɔ!

33Esifialakafuŋuɖoɖosiavɔla,eɖegbenaamesikplɔe ɖobewòaɖobiabiasinye,alekewòawɔaléeƒeŋkɔgãla meɖeasi?

34Eyewòɖoeŋube,‘Neènyedɔmenyotɔkpledzigãle dɔmenyonyokpleamenuvevewɔwɔnaamebubuwomela,

wòŋkɔmabugbeɖeo,gakeneèdibeamenuvevesiwo míeyɔvayilanayiedzianyetɔwòla,elebenàyɔMawu ɖaa’

35Fialaɖeeƒeŋudzedzekpɔkpɔfiaeyewòbiaesikplɔeɖo be:“Amekaewòlebeamenaɖedɔmenyonyoafia?”

36Eyewòɖoeŋube,‘Amewokatãlɔɖeedzibeelebe míaɖedɔmenyonyoafiaamesiwoƒenɔnɔmenyonamí, gakemesusubeelebemíaɖedɔmenyonyoƒegbɔgbɔvevi makeafiaamesiwotsitreɖemíaŋu,alebemíatomɔsia dziahewoayidzɔdzɔenyenyekplenusiaɖevinamía ɖokuidziGakeelebemíadogbeɖanaMawubeesianava eme,elabenaeyaeɖuaamewokatãƒesusudzi’

37Esifialagblɔbeyelɔɖeŋuɖoɖoadzivɔla,ebiatsoame adeliasibewòaɖobiabialaŋube,amekaewòlebemíada akpena?

38Eyewòɖoeŋube,‘Namíadzilawoɖaa,elabenaMawu deseveviaɖemíkuɖebubusidzenadzilawoŋuLeteƒe sikplɔeɖola,EbuxɔlɔƒenɔnɔmeɖexɔlɔŋuelabenaEƒo nutso"xɔlɔsileabewòŋutɔwòluʋɔene"ŋu.Èwɔenyuie neèdzeagbagbabeyeanaŋutsuwokatãnadzexɔlɔye ɖokui’

39Fialaƒonukpliidɔmenyotɔeeyeemegbewòbiaesi kplɔeɖobena:Nukaeɖitugbedzedzeleasixɔxɔgome?

40Eyewògblɔbe:‘Mawuvɔvɔ,elabenaeyaenye atsyɔɖoɖoƒenɔnɔmevevitɔ,eyeeƒeŋusẽlelɔlɔ,sinye MawuƒenunanalameEsiasuasiwòxoxoeyeagbeƒe yayrawokatãkpeɖeeŋu’

41Fialaƒoasikpeleŋuɖoɖoaŋuleamenuvevetɔkekeake meeyewòbiaamebubube,alekeneedokponula,aleke wòagaxɔŋkɔakeleagbɔsɔsɔmakeme?

42Eyewògblɔbe,‘Mateŋuadzɔbemiadokponuo, elabenamieƒãakpedadaƒenukusiwotseanunyuiƒe nuŋeŋeɖeamewokatãme,eyeesiasesẽwuaʋawɔnu sesẽtɔwoeyewònadedienɔnɔgãtɔkekeake.Gakeneame aɖedokponula,melebewòagawɔnumawosiwona wòdokponulagbeɖeo,keboŋelebewòadzexɔlɔwo ahawɔnudzɔdzɔe.ElabenaMawuƒenunanaewònyebe wòateŋuawɔnunyuiwokemenyenusitsitreɖeeŋuo’

43Esinyasiawododzidzɔnafiala,eyewòbiaamebubu be,alekewòawɔavotsonuxaxame?

44Eyewòɖoeŋube,‘Nemewɔnuveviameaɖekekpɔo, keboŋewɔnyuinaamesiaameeyewòtodzɔdzɔenyenye ƒemɔdzila,elabenaeƒekutsetsewoheaablɔɖetsonuxaxa meGakeelebemíadogbeɖanaMawubenugbegblẽ siwomíelemɔkpɔmnaoabekualodɔlélealovevesese alonusiatɔgbienenagavamíadziawɔnuvevimío.Gake esiwònyebeètsɔɖokuiwònamawuvɔvɔtala,dzɔgbevɔe matɔgbeaɖekemavadziwògbeɖeo.’

45Fialakafuivevieeyewòbiaewoliabe:“Ŋutikɔkɔeƒe nɔnɔmekɔkɔtɔkaenyeka?”

46Eyewògblɔbe:‘BewoadebubuMawuŋu,eyemenye nunanawokplevɔsawoewotsɔaesiawɔnao,keboŋ wotsɔaluʋɔƒedzadzɛnyenyekplekakaɖedzikɔkɔe, elabenaMawuetrɔasilenuwokatãŋuheɖuawodzileeƒe lɔlɔnunuTaɖodzinusialeasiwòɣesiaɣiabealesiŋutsuwo katãateŋuienetsowòdzidzedzekpɔkpɔsiwonèwɔvayi kplefifiame.’

47Fialatsɔgbesesẽdogbenawokatãheƒonunawo tufafatɔe,eyeamesiwokatãnɔeteƒelaɖewoƒe ŋudzedzekpɔkpɔfia,vevietɔxexemenunyalawo.Elabena wokɔwuwo[sinyexexemenunyalawo]sãsãsãleagbenɔnɔ

kplenyaʋiʋlisiaame,elabenawotsɔaMawuwɔawoƒe gɔmedzedzeɣesiaɣi.

48Leesiamegbela,fialabeyeaɖeyeƒeseselelãmenyui afiala,enoeƒeamedzrowoƒelãmesẽ.

TA9lia

Kpukpui8liaɖeasixɔxɔsilesidzedzeŋufiaKpukpui28 lia,dzilawoƒelɔlɔDedzesibiabiasileKpukpui26lia kpleŋuɖoɖoakoŋDedzesibiabiasileKpukpui47liakple ŋuɖoɖoahãEsianyeaɖaŋuɖoɖosimenunyalena asitsalaŋutsuwo

1Leŋufɔkela,wowɔɖoɖomakenakplɔɖoƒea,eyene mɔnukpɔkpɔaɖedomoɖakola,fialadzenyabiasewo biabiaŋutsusiwonɔanyiɖeamesiwoɖonyaŋuxoxolaxa, eyewògblɔnagbãtɔabe‘Ðenunyaateŋuafianua?’

2Eyewògblɔbe,‘Luʋɔlaleɖoɖonualegbegbebeeteŋu toMawuƒeŋusẽdzixɔanunyuiwokatãeyewògbeanusi tovovonaema.’

3Fialaɖeefiabeyedaasiɖeedzieyewòbiaŋutsusikplɔe ɖobe,Nukaeɖeavinalãmesẽwu?

4Eyewògblɔbe,‘Ðokuidziɖuɖu,eyemanyawɔbeesia nasuamesionegbeɖeMawuwɔnɔnɔmeɖeeŋuhafi’

5Fialaƒonukpleŋutsuatufafatɔehegblɔnaamebubube, ‘Alekeameateŋuaxeakpedadaƒefesiwònyileedzilawo ŋuwòadze?’

6Eyewògblɔbe:‘Tovevesesenawogbeɖeome,eyeesia manyawɔonegbeɖeMawutsɔsusuɖotameɖoɖonyuitɔ kekeakeyometimhafi’

7Fialaɖeefiabeelɔɖeedzieyewòbiaesikplɔeɖobe, alekewòawɔazutoɖolaveviedonula?

8Eyewògblɔbe,‘Toŋkuɖoɖoedzibesidzedzewokatã ɖeavi,elabenaenamiateŋuatoMawuƒekpekpeɖeŋume leɣeyiɣikpataaɖemebemiateŋuatianusiwomiesrɔla dometɔaɖewoahawɔwoŋudɔlexaxasidzeŋgɔmilame Eyealeamegbetɔwoƒeagbagbadzedzewovaaemeto Mawuƒekpekpeɖeŋume.’

9FialakafuihebiaamesikplɔeɖoAlekewòawɔaƒoasa nanusianusitsitreɖeseŋuwɔwɔ?

10Eyewògblɔbe:‘NemiekpɔedzesiibeMawuetsɔ tamesusuwodesewɔlawoƒedzimebewoakpɔ amegbetɔwoƒeagbetala,ekemamiadzewoyome”

11Fialalɔɖeŋutsuaƒeŋuɖoɖoadzieyewògblɔnaame bubube:Viɖekaeleƒometɔnyenyeme?

12Eyewòɖoeŋube,‘Nemíebueŋubedzɔgbevɔesiwo dzeamíaƒeƒometɔwodzilalefukpemnamíŋutɔwoeye newoƒefukpekpewovazumíaŋutɔwotɔla,ekema ƒometɔnyenyeƒeŋusẽdzenaziɖeka,elabenanewoɖe seselelãmematɔgbefiakohafimíaxɔbubukplebubule woŋkumeElabenakpekpeɖeŋu,newotsɔedoƒomekple dɔmenyonyola,leeɖokuisinyekadodosiwomateŋuagbã kurao.Eyelewoƒenudzedzinamegbela,melebewoƒe nunɔamesiwonadzromío,keboŋelebemíadogbeɖana Mawubewòananyuiƒomeviɖesiaɖewo’

13Esifialakafuiabeamemamlɛawoenela,ebiaame bubube:“Alekewòawɔakpɔablɔɖetsovɔvɔme?”

14Eyewògblɔbe,‘Netamesusunyabeyemewɔvɔaɖeke o,eyeneMawufiamɔeɖeaɖaŋuɖoɖonyuiwokatãŋu’

15Fialaɖeeƒeŋudzedzekpɔkpɔfiaeyewòbiaamebubu be,alekewòateŋualéʋɔnudɔdrɔnyuitɔmeɖeasiɣesiaɣi?

16Eyewòɖoeŋube,‘Neetsɔdzɔgbevɔesiwodzɔnaɖe amewodzilaɖoŋkumeɣesiaɣieyewòkpɔedzesiibe

Mawuexɔanudzedzinameleameaɖewosieyewòhea bubukpleŋutikɔkɔegãaɖevaaamebubuwosi.’

17Fialaxɔŋutsuadɔmenyotɔeeyewòbiatsoamesikplɔe ɖosibewòaɖobiabiasiaŋube,alekewòawɔaƒoasana agbesimedziɖeleameƒokplevivisesele?

18Eyewòɖoeŋube,‘Neeɖoaŋkuedziɣesiaɣibeyenye fiaɖuƒegãaɖeƒedziɖulakpleamegbogboaɖewoƒeaƒetɔ, eyemelebeyeƒesusunanɔnububuwoŋuo,keboŋelebe wòanɔŋugbledemɣesiaɣilealesiwòateŋuadowoƒe nyonyoɖeŋgɔnyuiewuŋuElebewòadogbeɖanaMawu hãbewoaŋeaɖabaaƒudɔaɖekedzio’ 19Esifialakafuivɔla,ebiaewoliabe:“Alekewòateŋu adedzesiamesiwolealakpanuwɔmkplii?

20Eyewòɖobiabiasiaŋube,‘Neededzesiinenyebeame siwokuɖeyeŋuƒezɔzɔmenyedzɔdzɔmenueyebewoléa ŋgɔxɔxɔƒesesisɔmeɖeasileamedzroxɔƒewokple takpekpewome,kpakplelewoƒehadedekpleamewokatã me,eyemegbɔaseɖoƒesisɔgbeɖelekafukafunyawoalo agbenɔnɔŋutinyabubuwomeo.GakeOoFia,Mawuana wòsusunanɔnunyuiwokatãŋu’

21Esifialaɖeeƒeŋudzedzekpɔkpɔgãaɖegblɔeye wòkafuwokatãɖekaɖeka(leamesiwokatãnɔeteƒelaƒe kafukafunyawodome)la,wotrɔɖekplɔɖoƒeaƒevivisese ŋu

22Leŋufɔke,esimɔnukpɔkpɔaɖila,fialabiaamesi kplɔeɖobe:“Amekaenyeaɖabaŋeŋeƒuamedzi?

23Eyewòɖoeŋube,‘Neŋutsumelébenaviawooeye wòdzeagbagbaɖesiaɖeɖewoƒesukudedeŋu.Elabena míedoagbeɖanaMawuɣesiaɣi,menyeɖemíaŋutɔwota koo,keboŋɖemíaviwota,benayayraɖesiaɖenanyewo tɔ.Mawuƒeŋusẽkoekpɔamíaƒedidibemíaviwonateŋu aɖumíaɖokuidzi’

24Fialagblɔbeyeƒonunyuieeyeemegbewòbiaame bubube,alekewòawɔanyedulɔlɔla?

25Eɖoeŋube:‘Tosususinyebeenyobeamenanɔye ŋutɔyeƒedukɔmeahakulaléleɖesusumeDutanɔnɔhea vlododoamedahewokpleŋukpevaakesinɔtɔwodziabeɖe wonyawolenuvlowɔwɔtaeneNeènaviɖeamewokatã, abealesinèwɔnaɣesiaɣienela,Mawuanaamewokatãƒe amenuvevewòeyewoabuwòbeènyedulɔlɔtɔ."

26Esifialaɖotoŋutsusiavɔla,ebiaamesikplɔeɖoɖe ɖoɖonube,alekewòawɔanɔxɔlɔwɔwɔmekplesrɔa?

27Eyewòɖoeŋube,‘Todzesidedebeledzɔdzɔmenula, nyɔnuwonyetagbɔsesẽtɔkpleŋusẽlewoawoŋutɔƒe nudzodzrowoyometitime,eyewoateŋuatrɔwoƒe nukpɔsusukpatatotamebubualakpatɔeme,eyewoƒe nɔnɔmegbɔdzɔlenyateƒemeEhiãbemíawɔnuɖewoŋu nunyatɔeeyemíagahedzrevɛo.Leagbemenɔnɔ dzidzedzetɔetaelebeʋukulaananyataɖodzinusigbɔ wòlebewòafiamɔeƒemɔɖoToMawuƒekpekpeɖeŋu yɔyɔmekoeamegbetɔwoateŋuakplɔagbenɔnɔvavãtɔɖo ɣesiaɣi.’

28Fialagblɔbeyelɔɖeedzieyewòbiaamesikplɔeɖobe, alekewòawɔavotsovodadame?

29Eyewòɖoeŋube,‘Neèbuatameɣesiaɣi,eyemèkaa ameŋugblẽnyawodzigbeɖeo,keboŋwòŋutɔnèdoanya siwowogblɔnawòlakpɔ,eyenètsonyamelenusiwo wobiatsoasiwòlaŋutowòŋutɔwòʋɔnudɔdrɔme,eye nèwɔanusianulewòʋɔnudɔdrɔƒekekelinula,ekema vodadaaɖekemanɔŋuwòo,OoFia.Gakenusiawonyanya kplewowɔwɔnyeMawuƒeŋusẽƒedɔwɔwɔ’

30Esinyasiawododzidzɔnafiala,eyewòbiaamebubu be,alekeyeateŋuavotsodzikume?

31Eyewògblɔlebiabialaŋube,‘Neekpɔedzesiibeŋusẽ leyesiɖeamewokatãdzibeyeahekuvɛnawogɔhã,ne yeɖeasiledzikuŋu,eyebeviɖeaɖekemanɔemeoeye wòawɔnublanuineyexɔaƒeleamegeɖesileesiwònye aƒetɔtako

32Nukaehiãdziku,esimeamewokatãbɔbɔwoɖokuieye ameaɖekemeléfuio?ElebemíadedzesiibeMawuɖua xexeamekatãdziledɔmenyonyoƒegbɔgbɔmeeyedziku meleemekurao,eyewòhã,’egblɔbe,‘OoFia,elebe nàsrɔEƒekpɔɖeŋugodoo’

33Fialagblɔbeyeɖoeŋunyuieeyeemegbewòbiaamesi kplɔeɖobe:“Aɖaŋuɖoɖonyuikaenye?”

34Eɖeemebe:‘Bemíawɔnunyuieɣesiaɣieyemíade ŋugblenyuie,atsɔnusiɖeavinamíaŋutɔwoƒeɖoɖoaasɔ kplenuveviwɔamesiwoadotsonukpɔsususitovovona emadziwɔwɔme,alebenemíedanyaɖesiaɖekpɔla, woaɖoaɖaŋunamínyuieeyemíaƒetameɖoɖonavaeme. Eyevevietɔwula,toMawuƒeŋusẽmela,wòɖoɖo ɖesiaɖeavaemeelabenaèwɔamawuvɔvɔ’

35Fialagblɔbeamesiaɖoeŋunyuie,eyewòbiaame bubube:Nukaenyexexemenunya?

36Eyewòɖeemebe,‘Bewoadeŋugblenyuielenyabiase ɖesiaɖesiadomoɖaŋueyebedzodzrowonagatsɔeadzoe gbeɖeo,keboŋbewoadeŋugbleleabisiwodzodzrowo donatsoemeŋu,eyewoawɔnuwòasɔabealesi nɔnɔmeawobiaene,eyewoasrɔalesiwoadaasɔ.Gakeele bemíadogbeɖanaMawubewòaƒãbubudedenusiawoŋu ɖemíaƒesusume’

37Fialaɖeefiabeelɔɖeedzieyewòbiaamebubube, alekewòateŋuakpɔŋudzedzeɖeeŋuneelemɔzɔmyi duta?

38Eɖoeŋube:‘Toamedzɔdzɔewɔwɔnaamewokatãme, eyewòdzeabeamebɔbɔɖeanyiwuamesiwodomewòle mɔzɔmleeneElabenaenyegɔmeɖosesiwonyabeMawu leeƒedzɔdzɔmenuxɔaɖokuibɔbɔlawo.Eyeameƒomea lɔaamesiwolɔnafaabeyewoabɔbɔyewoɖokui’

39Esifialaɖeeƒeŋudzedzekpɔkpɔɖeŋuɖoɖosiaŋufiala, ebiaamebubube,alekewòawɔatuxɔwoalebeeƒexɔwo nanɔanyileyemegbe?

40Eyewòɖobiabialaŋube,‘Neeƒenuwɔwɔwolegã kplebubume,alebeekpɔlawonakpɔnublanuinawole woƒetugbedzedzeta,eyenemeɖeasileamesiwowɔadɔ mawodometɔaɖekeŋugbeɖeoeyemeziamebubuwodzi gbeɖebewoasubɔeƒenuhiahiãwofetumanɔmeeo.

41LeŋkuléleɖealesiMawunaaameƒomeaƒenuhiahiãwo ŋu,enalãmesẽkplesusuƒeŋutetewokple.nunana bubuawokatãla,eyaŋutɔnasrɔEƒekpɔɖeŋutowoƒe kutrikukusesẽlaƒefetutsɔtsɔnaamewomeElabenadɔ siwowowɔnaledzɔdzɔenyenyemelaenɔaanyiɖaa!

42Fialagblɔbeŋutsusiahãɖoeŋunyuieeyewòbia ewoliabena:Nukaenyenunyaƒekutsetse?

43Eyewòɖoeŋube,‘Neameaɖenanyaleeɖokuimebe yemewɔvɔaɖekeoeyeyeanɔagbelenyateƒemeEsi wònyebeesiawogbɔewòtso,OoFiasesẽla,luʋɔƒe dzidzɔkpleteteɖeanyikpleMawudzixɔsesẽŋugãtɔ kekeakevaadziwòneèɖuwòfiaɖuƒeadzilemawuvɔvɔ me’

44Esiwoseŋuɖoɖoala,wokatãwodoɣlikplekafukafu, eyeemegbela,fialadeasiwoƒelãmesẽnonomeleeƒe dzidzɔkpɔkpɔblibome

45Leŋufɔkela,kplɔɖoƒeazɔabealesiwònɔleɣeyiɣi siwovayimeene,eyeesimɔnukpɔkpɔavala,fialabia nyaamedzrosusɔeawo,eyewògblɔnagbãtɔabe:‘Aleke ameawɔaléeɖokuiɖeteledadame?

46Eyewòɖoeŋube,‘Neelétasɔsɔmeɖeasieyewòɖo ŋkuedzileɣeyiɣiɖesiaɖemebeamesiledziɖumɖe amewodziyeEyeMawuheadadalawoɖedzi,eyewòdoa amefafawokpleɖokuibɔbɔlawoɖedzi!

47Fialaƒonukpliidɔmenyotɔehebiaamesikplɔeɖobe: “Amekaewòlebeamenatiabewòanyeeƒeaɖaŋuɖolawo?”

48Eyewòɖoeŋube,‘Amesiwowodokpɔlenugeɖewo me,eyewolélɔlɔnunyuimatsyɔtsyɔɖeeŋumeɖeasi,eye woɖuaeyaŋutɔƒenɔnɔme.EyeMawuɖeaeɖokuifiana amesiwodzebewoaɖotaɖodzinusiawogbɔ’

49Fialakafuieyewòbiaamebububena:Nukaenye nunɔamesisihiãwunafia?

50Eɖoeŋube:‘Eƒeteviwoƒexɔlɔwɔwɔkplelɔlɔ,elabena esiadzielɔlɔnunyuiƒekadodoameteŋugblẽnaoEye Mawuekpɔaegbɔbeesianavaemeleɖekawɔwɔmekple wòdidi’

51Fialakafuieyewòbiaamebububena:Nukaenye nuƒoƒoƒetaɖodzinu?Eyewòɖoeŋube,‘Benànawò tsitretsiɖeŋulanaxɔeasetoeƒevodadawoɖeɖefiaele nyaʋiʋliƒeaʋakɔsiwoɖoɖeɖoɖonyuinume

52Elabenatomɔsiadziatoaɖuwònyaseladzi,menyeto tsitretsitsiɖeeŋumeo,keboŋneèkafuikplesusube yeaƒoeɖeenuEyeMawuƒeŋusẽewotsɔƒoanyaɖeame nu.’

53Fialagblɔbeyeɖonyaŋunyuie,eyewòbiaamebubu be,alekeyeateŋuanɔanyilexɔlɔwɔwɔmekple ameƒomevivovovogeɖesiwowɔyeƒefiaɖuƒeametɔwo?

54Eɖoeŋube:‘Tonusisɔnawodometɔɖesiaɖewɔwɔ me,eyenàtsɔdzɔdzɔenyenyeawɔwòmɔfialae,abealesi nèleewɔmfifiakplegɔmesesesiMawunawòlaƒe kpekpeɖeŋuene’

55Ŋuɖoɖosiadodzidzɔnafiala,eyewòbiaamebubube, ‘Nɔnɔmekawomeewòlebeamenaléblanuile?’

56Eɖoeŋube:‘Ledzɔgbevɔesiwodzɔnaɖemíaxɔlɔwo dzimela,nemíekpɔebewodidieyewomateŋuaɖɔwoɖo o.Susumeɖeamɔnamíbemíaxanuɖeamesiwokueye woɖeasilewoŋutsovɔmetao,gakeamewokatãxaanu lewotaelabenawoawoŋutɔwokplewoawoŋutɔƒeviɖe koewobuna.Mawuƒeŋusẽɖeɖekodziemíateŋuasile vɔɖinyenyekatãnu!

57Fialagblɔbeyeɖonyaŋunyuie,eyewòbiaamebubu be,“Alekeŋkɔnyuibu?

58Eyewòɖoeŋube,‘Nedadakplekakaɖeamedzisi seɖoƒemelinaoxɔaƒeɖeameɖokuimela, bubumademadeameŋukpleŋkɔgbegblẽvadoamoɖa ElabenaMawunyeŋkɔɖesiaɖeƒeAƒetɔeyewòtsɔawo naaamewoleafisiwòdi’

59Fialaɖokpeŋuɖoɖoadzi,eyewòbiaamesikplɔeɖobe: “Amekagbɔewòlebeamewonatsɔwoɖokuiadeasina?”

60Eɖoeŋube:‘Naamesiwosubɔamitsolɔlɔnunyuime kemenyelevɔvɔaloɖokuitɔdidimeo,eyewoawoŋutɔwo ƒeviɖekobumElabenaɖekanyelɔlɔƒedzesi,evelianye lɔlɔnufaaƒedzesi.

61Elabenaamesileŋkulémɖeeyaŋutɔƒeviɖeŋu ɣesiaɣilanyealakpatɔledzimeKewòteviwokatãƒelɔlɔ leasiwòtoaɖaŋuɖoɖonyuisiMawuɖonanawòlaƒe kpekpeɖeŋume’

62Fialagblɔbeyeɖoeŋununyatɔe,eyewòbiaamebubu be:Nukaenanafiaɖuƒenɔadedie?

63Eyewòɖobiabiasiaŋube,‘Mikpɔnyuieeyemibutame doŋgɔ,beamesiwowotsɔɖoŋusẽnɔƒeɖedukɔladzila nagawɔvɔaɖekeo,eyeesiaemiewɔnaɣesiaɣitoMawusi ʋãamikpleʋɔnudɔdrɔvevielaƒekpekpeɖeŋume’

64Fialagblɔdzideƒonyawonɛ,eyewòbiaamebububena: Nukaeléaŋudzedzekpɔkpɔkplebubumeɖeasi?

65Eyewòɖoeŋube,‘Nɔnɔmenyui,elabenaeyaewɔdɔ nyuiwo,eyetoedzitsrɔavɔ,abealesinèɖea bubumenyenyefiananaamewokatãtonunanasiMawu naawòmeene’

66Fialalɔɖeŋuɖoɖoadzidɔmenyotɔeeyewòbia wuiɖekɛlia(esiwònyeameevewublaadreta),aleke wòawɔaléluʋɔƒetomefafameɖeasileaʋawɔɣi?

67Eyewòɖoeŋube,‘Neèɖoŋkuedzibemewɔnu gbegblẽaɖekeɖeyeteviwodometɔaɖekeŋuo,eyebe amewokatãaʋlietaɖeviɖesiwoyewokpɔlata,elabena enyaebenewobuwoƒeagbehãla,àlébenaamesiwodzi woanɔteɖoElabenamèdoakponuɖɔɖɔɖonaameaɖeke gbeɖeo--aleaenyedɔmenyonyosiMawutsɔʋãwò’

68Fialaƒoasikpenawokatãsesĩeeyewòƒonunawo dɔmenyotɔeŋutɔeyeemegbewònotsididiaɖehenawo dometɔɖesiaɖeƒelãmesẽ,tsɔeɖokuinavivisese,eye wòtsɔxɔlɔwɔwɔsimedɔmenyonyokpledzidzɔlewulana eƒeamedzrowo

TA10lia

NyabiaseawokpleŋuɖoɖoawoyiedziAlesiwòlebewoatia asrafomegãwoeɖeɖefia.Nusiamegbetɔdzebewoakpɔ ŋudzedzeɖeeŋukplegbesiagbegbenɔnɔmekuxibubusiwo nyenyateƒeegbeaabeƒe2000siwovayieneKpukpui1517ɖedzesilealesiwokafufefewɔƒeata.Kpukpui21-22ƒo nutsonunyasiledukplɔlatiatiaalofiaƒeamesinɔnɔme ŋu

1Leŋkekeadreliadzila,wowɔdzadzraɖosiwokeketawu sã,eyeamebubugeɖewohãtsoduvovovoawome (amedɔdɔgbogboaɖewohãnɔwodome)

2Esimɔnukpɔkpɔaɖedomoɖala,fialabiaamesiwo womebiagbeehaɖeoladometɔgbãtɔbe,alekeyeawɔaƒo asanasusutotrowobleye?

3Eyewòɖoeŋube,‘Toŋkuléleɖenuƒola,nyasiwogblɔ, kplenyasiŋuwolenuƒomtsoeŋunyuieme,eyetobiabia mawokegbugbɔgabialedometsotsoaɖemegbelenɔnɔme vovovowome.Gakebesususileŋudzɔnanɔasiwòeye nàteŋuawɔʋɔnudɔdrɔnyuielenɔnɔmeɖesiaɖemenye Mawuƒenunananyuiwodometɔɖeka,eyewòeleasiwò, OoFia’

4Fialaƒoasikpesesĩeleŋuɖoɖoaŋueyewòbiaamebubu be:Nukataeameakpagãtɔmeganyeaamenyuiwogbeɖe o?

5Eɖoeŋube:‘Elabena,ledzɔdzɔmenula,amewokatã nyeamesiwomebuaameŋuoeyewolɔadzidzɔkpɔkpɔ Eyatamadzɔmadzɔnyenyedoamoɖaeyeŋukeklẽƒe tsiɖɔɖɔNɔnɔmenyuiƒenumamenyemɔxenunaamesiwo tsɔwoɖokuinaɖedzidzɔgbenɔnɔŋuelabenaedesenawo bewoalɔɖokuidziɖuɖukpledzɔdzɔenyenyeElabena Mawuenyenusiawoƒeaƒetɔ’

6Fialagblɔbeyeɖoeŋunyuie,eyewòbiabe:“Nukae wòlebefiawonaɖoto?”Eyewògblɔbe,‘Seawo,benato sedzɔdzɔewodzinanaamegbetɔwoƒeagbenagaɖoanyi

AbealesiwòtonuwɔnasiatɔgbedziwɔwɔɖeMawuƒe sededeadzimedzraŋkuɖodzinusianɔanyiɖaaɖoɖina ɖokuiwòenegɔhã’

7Fialagblɔbeamesiahãƒonunyuie,eyewòbiaamesi kplɔeɖobe:“Amekaewòlebemíaɖonutodziɖulawoe?”

SEyewòɖoeŋube,‘Amesiwokatãléfuvɔɖinyenye,eye wosrɔamiaŋutɔwoƒeagbenɔnɔlawɔanudzɔdzɔebena woaléŋkɔnyuimeɖeasiɣesiaɣi.Elabenanusiaenèwɔna, OoFiakalẽtɔ,’egblɔbe,‘eyeMawuetsɔdzɔdzɔenyenye ƒefiakukunawò’

9Fialakafuŋuɖoɖoasesĩeeyeemegbewòléŋkuɖeamesi kplɔeɖoŋula,egblɔbe,‘Amekaewòlebemíaɖobe wòanyeasrafomegãwo?

10Eyewòɖeemebe,‘Amesiwobiɖedzideƒokple dzɔdzɔenyenyemekpleamesiwotsiadziɖewoƒeamewo ƒededienɔnɔŋuwubeyewoaɖudzitoyewoƒeagbedede afɔkumetoablaɖeɖemeElabenaabealesiMawuwɔanu nyuieɖeamewokatãŋuenela,nenemakewòhãnènyewò teviwokatãƒedɔmenyotɔleEsɔsrɔme.’

11Fialagblɔbeyeɖonyaŋunyuieeyewòbiaamebubu be:“Amekaedzenakafukafu?”

12Eyewòɖoeŋube,‘Ŋutsusiŋuŋkɔnyuikple kesinɔnuwokpakpleŋusẽle,eyeluʋɔsisɔkplewokatãle esiWòŋutɔèɖenɛfianatowònuwɔnawomebeyedzebe woakpɔŋudzedzeɖeyeŋuwutoMawusinanèléabena nusiawoƒekpekpeɖeŋume’

113Fialaɖeeƒeŋudzedzekpɔkpɔfiaeyewògblɔnaame bubube,‘Nukawoŋuewòlebefiawonazãɣeyiɣigeɖeɖo?

14Eyewòɖoeŋube,‘Nadziɖuɖumegãwoƒemɔzɔzɔŋuti nuŋlɔɖiwoxexlẽkplewosɔsrɔ,siwowoŋlɔtsɔƒonutso fiaɖuƒevovovoawoŋu,kplesusubewoawɔɖɔɖɔɖokple wotakpɔkpɔEyedɔwɔnasiatɔgbemeenètoɖoŋutikɔkɔe siŋuamebubuwometeɖokpɔolagbɔ,toMawusinaa wòdidiwokatãvaaemelaƒekpekpeɖeŋume.’

15Fialaƒonunaŋutsuadzonɔamemetɔehebiaamebubu be,alekewòlebeamenaƒoeɖokuiɖeemeleeƒeɖiɖiɖeme kplemodzakaɖeɖegaƒoƒoawome?

16Eyewòɖoeŋube,‘Bewoakpɔfefemawosiwowoate ŋuawɔlemɔnyuitɔnueyewoatsɔnukpɔkpɔsiwowoɖele agbemeeyewoawɔwolebubukpleameŋububumelaaɖo ameŋkumela,eɖeavieyewòsɔ

17Elabenatutuɖoaɖewolemodzakaɖeɖesiawogɔhãme, elabenazigeɖela,wofiaanuveviaɖewotoagbemenu siwomelevevieodziGakeesinèwɔnusisɔwuɖesiaɖele wònuwɔnawokatãmela,èɖeefiabexexemenunyalaye nènyeeyeMawudeabubuŋuwòlewònɔnɔmenyuiwota.’

18Nyasiwowogblɔtetiladzefialaŋula,egblɔnaŋutsu enyiliabe:“Alekewòlebeamenawɔnulekplɔɖoƒewo?”

19Eyewòɖoeŋube,‘Elebenàyɔagbalẽnyalawokple amesiwoateŋuanaaɖaŋuɖoɖonyuiwowòkuɖewò fiaɖuƒeaƒenyawokplewòteviwoƒeagbenɔnɔŋu (elabenamèkpɔtanyaaɖekesisɔalosifiaanuwuesiao) elabenaamemawotɔgbenyelɔlɔtɔwonaMawuelabena wonahehewoƒesusubewoadeŋugblelenyati bubumetɔwoŋu--abealesiwòŋutɔnèleewɔmvavã,tso esimeMawuefiaamɔwònuwɔnawokatã’

20Esifialakpɔdzidzɔɖeŋuɖoɖoaŋutala,ebiaamesi kplɔeɖobe:“Nukaenyonadukɔla?”Bewoatsɔ dukɔmeviaɖesinyeameŋutɔtɔaɖofiaɖewodzilooalo fiaƒomeametɔa?

21Eyewòɖoeŋube,‘Amesinyowuledzɔdzɔmenu Elabenazigeɖela,fiasiwotsofiaƒomemelaƒenyame

sẽnaeyewoƒenusẽnaɖewoteviwoŋuEyeesiagasɔwu leamesiwodotsoameŋutɔƒedukɔmeviwoƒehatsotsome, amesiwotovɔɖinyenyemeeyewotsɔwoƒeahedadaƒe akpaaɖevɔmegbela,newoɖuamehawodzila,wovazua ŋutasẽlawuŋutasẽlamawuvɔlaawo.

22Gakeabealesimegblɔeenela,nɔnɔmenyuisiwona heheenyuielateŋuɖuadzi,eyefiagãenènye,menyele esinèdeŋgɔwulewòdziɖuɖukplewòkesinɔnuwoƒe ŋutikɔkɔemetakoo,keboŋleesinèƒoamewokatãtale nublanuikpɔkpɔkpledɔmenyonyome,akpenaMawusina nɔnɔmesiawowò’

23Fialazãɣeyiɣiaɖetsɔkafuŋutsusiaeyeemegbewòbia amemamlɛtɔbe,Nukaenyenugãtɔkekeakesiwowɔle fiaɖuƒeaɖedziɖuɖume?

24Eyewòɖoeŋube,‘Beamesiwolewotelananɔ ŋutifafaƒenɔnɔmemeɖaa,eyewoadrɔʋɔnudzɔdzɔekaba lenyaʋiʋliwome’

25Nusiawodonatsodziɖulalaƒeŋusẽkpɔɖeamedzime, neenyeamesiléfuvɔeyewòlɔanyuieyewòzãaeƒeŋusẽ tsɔɖeaamegbetɔwoƒeagbe,abealesinèbua madzɔmadzɔnyenyebeenyevɔɖinyenyevɔɖitɔkekeake ene,eyetowòdziɖuɖudzɔdzɔedzinanèwɔŋkɔmavɔna ɖokuiwò,elabenaMawunaatamesususiledzadzɛeyevɔ aɖekemeƒoɖiiolawò’

26Esiwòdzudzɔla,woƒoasikpesesĩekpledzidzɔhena ɣeyiɣididiaɖeEsiwòtɔla,fialatsɔkpluɖekatsɔtoasttsɔ debubueƒeamedzrowokatãkplenyasiwowogblɔlaŋu 27Azɔegblɔlenyataƒoƒomebe:“Mekpɔviɖegãtɔ kekeaketsomiaƒeanyinɔnɔme”Mekpɔviɖegeɖetso nunyaƒenudzraɖoƒesinènamledziɖuɖuƒeaɖaŋuŋula me.’

28Emegbeedesebewoatsɔklosalotalentoetɔanawo dometɔɖesiaɖe,eyewòɖoeƒekluviwodometɔɖekabe wòatsɔgalaana.

29Amewokatãdoɣliziɖekabeyewokpɔŋudzedzeɖe yewoŋu,eyekplɔɖoƒeavazudzidzɔkpɔkpɔƒeteƒe,esime fialatsɔeɖokuinaɖeazãɖuɖusiyiaedziɖaalame.

TA11lia

Neèdinyaaɖetsoblemaŋɔŋlɔdzesiwoŋɔŋlɔŋula,kpɔ Kpukpui7Wotsɔagɔmeɖeɖeaɖonaɖabewoadaasiɖe edzieyewoxɔesebewoxlẽe,eye(Kpukpui23)woxɔa akɔdadasiledzidzimɖeedzibewodaasiɖeedzieye wotsɔanusɔsɔetsɔna

1Meŋlɔnudidiaɖeeyeelebewòtsɔtsɔkenadzromvevie, Filocrates

2Ŋutsuawokplealesiwotsɔŋuɖoɖosiwohiãɣeyiɣididi ŋutɔŋutɔbewoatowovɛleɣeyiɣikpuiaɖekomelawɔ nukunamalegbegbe

3Elabenatogbɔbenyabialalabubiabiaɖesiaɖekoŋŋu veviehãla,amesiwoɖonyaŋuɖewonɔewoyomelaƒe ŋuɖoɖowonɔklaloziɖekaeyealewòdzenamkple amesiwokatãnɔafimakplevevietɔxexemenunyalawobe wodzebewoakpɔŋudzedzeɖewoŋu

4Eyemesusubenyalaadzenusidziwomateŋuaxɔaseo naamesiwoaxlẽnyeŋutinyaleetsɔme.

5Gakemedzebewoagblɔnyateƒenyasiwowoŋlɔɖe dutoƒonudzraɖoƒewolalemɔgbegblẽnuo

6Eyemasɔbemadaselenyasiatɔgbimeo.Megblɔa ŋutinyaaabealesiwòdzɔeene,eyemetsɔadzitsinyaƒoa asanavodadaɖesiaɖe

7Woƒenyagbɔgblɔwoƒeŋusẽwɔdɔɖedzinyealegbegbe bemedzeagbagbabemabiagbeamesiwoƒedɔenyebe woawɔnuŋlɔɖitsonusiwokatãdzɔlefiaƒenyaselawo kplekplɔɖoƒewoŋu.

8Elabenaabealesimienyaeenela,enyekɔnutsoesime fialadzeasitsatsagɔmevaseɖeesimewòxɔdzudzɔle dɔme,bewoaŋlɔeƒenyawokplenuwɔnawokatãɖienye ɖoɖonyuitɔkekeakesiŋuviɖele.

9Elabenaleŋkekesikplɔeɖodzila,woxlẽaŋkekesido ŋgɔƒenuwɔnakplenyasiwowogblɔlaƒeaɖabaƒoƒowo hafiasitsatsadzeaegɔme,eyenenumadzɔmadzɔaɖedzɔ la,woɖɔanyaaɖoziɖeka

10Eyataabealesiwogblɔeenela,mexɔnyatakakasiwo depɛpɛpɛtsodutoƒonuŋlɔɖiwome,eyemegblɔ nyateƒenyawoɖeɖoɖonyuitɔnuelabenamenyaalesi gbegbemiediveviebeyewoaxɔnyatakakasiwoŋuviɖele.

11Leŋkekeetɔmegbela,Demetriokplɔŋutsuawoeye wòtoatsiaƒuƒeglisididiafɔdzideƒeadreladziyiƒukpoa dzi,eyewòtsotɔdzisasrãaheɖotaFarosƒeanyiehenutowo me

12Afimaewòƒowonuƒuɖeaƒeaɖesiwotuɖeatsiaƒuto, sinyakpɔŋutɔeyewòteɖeameɖokuigbɔlame,eye wòkpewobewoawɔgbegɔmeɖeɖedɔa,elabenawotsɔnu sianusiwohiãnataɖodzinualadewosi

13Eyatawodzedɔgɔmetsɔnugeɖesiwodotsoemelasɔ kplewonɔewohenawolɔɖeedzi,eyewogbugbɔŋlɔnusia nusidziwolɔɖolawòsɔnyuieleDemetrioƒemɔfiafiate

14Eyekpekpeanɔanyivaseɖegaƒoƒoasiekelia;leesia megbela,woɖeasilewoŋubewoasubɔwoƒe ŋutilãmenuhiahiãwo

15Wodzranusianusiwodilaɖonawolenudanugãaɖe dziTsɔkpeɖeesiaŋula,Dorotheuswɔadzadzraɖomawo kenawogbesiagbeabealesiwowɔnanafialaŋutɔene-elabenaaleaefialadesenɛ.

16Leŋdikanyala,wovaƲɔnudrɔƒeagbesiagbe,eyeesi wodogbenafiavɔla,egatrɔnayiawogbɔ

17EyeabealesiYudatwokatdeaknuenela,woklasile atsiaƒumehedogbeɖanaMawueyeemegbewotsɔwo ɖokuinaɖekpukpuitɔxɛsiŋuwodoŋugbenalaxexlẽ kpleegɔmeɖeɖeŋu,eyemebianyawobe,Nukataewoklɔ asihafidogbeɖa?

18Eyewoɖeemebeenyedzesibeyewomewɔvɔaɖekeo (elabenawotsɔaasiwɔadɔɖesiaɖeƒomevi)elabenale woƒemɔkɔkɔelanula,wobuanusianubeenye dzɔdzɔenyenyekplenyateƒeƒedzesi

19Abealesimegblɔevayienela,wokpeatagbesiagbe leteƒesidoadzidzɔnaameleeƒetomefafakpleeƒekeklẽ ta,eyewoƒoawoɖokuiɖewoƒedɔame.

20Eyewòvaemebewowugbegɔmeɖeɖedɔanuleŋkeke blaadrevɔeveme,abeɖewoɖoeɖeɖoɖosianuene

21Esiwowudɔanula,DemetrioƒoYudatɔwonuƒuɖe teƒesiwoɖegbegɔmeɖeɖeale,eyewòxlẽenaamewokatã, legbegɔmeɖelawoŋkume,eyeameawohãxɔenyuietso dukɔlagbɔ,leviɖegãsiwowonawota

22WokafuDemetriohãvividoɖeameŋutɔe,eyewoƒoeɖe enubewòanawoaŋlɔsebliboaɖeagbalẽmeeyewòatsɔ eƒeɖekaanawoƒeŋgɔnɔlawo.

23Esiwoxlẽagbalẽawovɔla,nunɔlawokple gbegɔmeɖelawoƒeamegãwokpakpleYudatɔwoƒe habɔbɔakpakpledukɔlaƒeamegãwotsitrehegblɔbe,esi wònyebewoɖegbegɔmeɖeɖesinyoŋutɔeyewòlekɔkɔe

eyewòdepɛpɛpɛaleatala,esɔbewòanɔabealesiwòle eneeyewomawɔtɔtrɔaɖekeleemeo

24Eyeesiamehabliboaɖeefiabeyewodaasiɖeedzila, wodesenawobewoagblɔfiƒodelewoƒekɔnununa amesiamesiawɔtɔtrɔaɖetonyaaɖetsɔtsɔkpeealotɔtrɔle mɔaɖenutonyasiwowoŋlɔaloesiwowoɖeɖaladometɔ aɖeŋu

25Esianyeafɔɖeɖesimenunyaleŋutɔbewoakpɔegbɔ bewoateŋuakpɔagbalẽatahenaɣeyiɣisiwokatãavava lamatrɔmatrɔe

26Esiwogblɔnyasianafiala,dzidzɔeŋutɔ,elabenaese leeɖokuimebewowɔɖoɖosiyewɔladzidedie

27Woxlẽagbalẽbliboanɛeyesewɔlalaƒegbɔgbɔwɔ nukunɛŋutɔ

28EyewògblɔnaDemetriobe,‘Alekewòdzɔebe ŋutinyaŋlɔlawoalo‘hakpanyaŋlɔlawodometɔaɖekemebui kpɔbeeɖevibeyewoaƒonutsonuwɔnukusiatɔgbeŋuo?

29Eyewòɖoeŋube,‘Elabenaselalekɔkɔeeyewòtso Mawugbɔ.EyeMawuƒoamesiwoɖotameɖoɖobe yewoakpɔegbɔladometɔaɖewoeyeleesiatawodzudzɔ woƒetameɖoɖo’

30EgblɔbeyesetsoTheopompusgbɔbewonyayeɖale yeƒesusumeŋkekeblaetɔkpleedzivɔenyesiaelabena yeɖoebeyeadenudzɔdzɔsiwodzɔtsoseagɔmeɖeɖesiwo doŋgɔeyewomateŋuakaɖewodzivieolayeƒeŋutinya me

31Esiwòhayaviela,eɖekukunaMawubewòananusita dzɔgbevɔelavayedzilanadzeƒã.

32Eyewoɖeefiaeledrɔemebe,ledidibeyeanyanu dzodzrotala,eledidimbeyeagblɔnyateƒekɔkɔewona ametsɛwo,eyeneedzudzɔla,eƒelãmeasẽ.

33MesehãtsoTheodektes,sinyehakpanyaŋlɔla wɔnublanuiawodometɔɖekaƒenuyiwomebeesiwòsusɔ viewòatrɔasilenudzɔdzɔsiwowoŋlɔɖeagbalẽame dometɔaɖewoŋunaeƒefefeawodometɔɖekala,ŋku eveawosiaaƒeŋkuwoʋuʋu

34Eyeesiwòkpɔsususitadzɔgbevɔeladzɔɖeedziladze siila,edogbeɖanaMawuŋkekegeɖeeyeemegbeeƒe lãmegaɖoeŋu

35Eyeesifiala,abealesimegblɔexoxoenela,exɔ Demetrioƒenumeɖeɖelenyasiaŋuvɔla,edebubueŋu eyewòdesebewoakpɔagbalẽawodzivevie,eyewoakpɔ woŋukɔkɔe.

36Eyewòƒoeɖegbegɔmeɖelawonubewoavasrãyekpɔ enuenulewoƒetɔtrɔgbɔvaYudeamegbe,elabenaegblɔbe esɔbeyeaɖowoɖeaƒeazɔ.

37Gakenewotrɔgbɔla,ewɔanuɖewoŋuabexɔlɔwoene, abealesiwòsɔene,eyewoxɔanunanagbogboaɖewotso egbɔ

38Edesebewoadzrawoɖobewoatrɔayiaƒe,eyewòwɔ nuɖewoŋunyuiewu

39Etsɔawuʋlayanyuitɔetɔ,sikatalentoeve,axadzinusi ƒekpekpemenyetalentoɖeka,kpleabadzivɔetɔƒe xɔmenuwokatãnawodometɔɖesiaɖe

40Eyewòtsɔkplɔlalaɖoabaewosiwoŋuklosalofɔwole kpakpledɔwɔnusiwokatãhiã,axadzikpesiƒehomenye talentoblaetɔ,awuʋlayaewo,aŋutiɖiɖikplefiakuku dzeaniaɖe,kpakpleaklalanyuitɔkekeakealafaɖeka, agbawokpleagbawokpakplesikakpluevesiwowotsɔɖe adzɔgbenaMawu.

41Eƒoeɖeenuhãlelɛtaaɖemebeneŋutsuawodometɔ aɖedibeyeatrɔavayegbɔla,negaxemɔnawoo

42Elabenaebuibeenyemɔnukpɔkpɔgãaɖebeyeasevivi naagbalẽnyalamawoƒehadede,eyealɔbeyeatsɔyeƒe kesinɔnuwoaƒugbeɖewodziwutofloko

43EyeazɔFilocrates,ŋutinyablibolaleasiwòlenye ŋugbedodonu.

44Mesusubenyasiawodoadzidzɔnamiwuglitotolawo ƒenuŋɔŋlɔwo

45Elabenamietsɔwoɖokuinabeyewoasrɔnusiwoateŋu aɖevinaluʋɔla,eyemiezãaɣeyiɣigeɖeɖewoŋuMadze agbagbaagblɔnudzɔdzɔbubuɖesiaɖesisɔbewoaŋlɔɖi, alebeneèdzrowomela,àteŋuakpɔteƒeɖoɖogãtɔ kekeakelewòdzonɔamemeta

Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Issuu converts static files into: digital portfolios, online yearbooks, online catalogs, digital photo albums and more. Sign up and create your flipbook.