Yefta, Gileadtɔ Ʋɔnudrɔl̃ awo 11 1 Ke Gileadtɔ Yefta nye kalẽtɔ kalẽtɔ, eye wònye gbolo ƒe vi, eye Gilead dzi Yefta. 2 Eye Gilead srɔ̃ dzi ŋutsuviwo nɛ; eye srɔ̃a viŋutsuwo tsi, eye wonya Yefta do goe hegblɔ nɛ bena: Mèganyi dome le mía fofo ƒe me o; elabena amedzro nyɔnu aɖe ƒe vie nènye. 3 Tete Yefta si le nɔviawo nu, eye wòva nɔ Tob-nyigba dzi, eye ame dzodzrowo va ƒo ƒu ɖe Yefta gbɔ hedo go kplii. 4 Le ɣeyiɣi aɖe megbe la, Amon-viwo wɔ aʋa kple Israel. 5 Esi Amon-viwo wɔ aʋa kple Israel la, Gilead-dukɔmegãwo yi ɖakplɔ Yefta tso Tob-nyigba dzi. 6 Wogblɔ na Yefta be: Va nanye míaƒe aʋafia, ne míawɔ aʋa kple Amon-viwo. 7 Eye Yefta gblɔ na Gilead-dukɔmegãwo be: “Ðe menye mielé fum, eye mienyam do goe le fofonye ƒe me oa? eye nu ka tae mieva gbɔnye azɔ esime miele xaxa me? 8 Eye Gilead-dukɔmetsitsiwo gblɔ na Yefta be: “Eya ta míegatrɔ ɖe ŋuwò azɔ, ne nayi kpli mí, aɖawɔ aʋa kple Amon-viwo, eye nànye míaƒe tatɔ ɖe Gilead nɔlawo katã nu.” 9 Eye Yefta gblɔ na Gilead-dukɔmegãwo be: “Ne miekplɔm va aƒe me be mawɔ aʋa kple Amonviwo, eye Yehowa tsɔ wo de asi nam la, ɖe manye miaƒe tatɔa?” 10 Eye Gilead-dukɔmetsitsiwo gblɔ na Yefta be: “Yehowa naɖi ɖase le mía dome, ne míewɔe nenema le wò nyawo nu o.” 11 Eye Yefta yi kple Gilead-dukɔmetsitsiwo, eye dukɔ la tsɔe ɖo tatɔ kple aʋafia ɖe wo dzi, eye Yefta gblɔ eƒe nyawo katã le Yehowa ŋkume le Mizpa. 12 Eye Yefta dɔ amedɔdɔwo ɖe Amon-viwo ƒe fia gbɔ be: “Nu kae le mia kplim, esi nèva wɔ aʋa kplim le nye anyigba dzi?” 13 Eye Amon-viwo ƒe fia ɖo eŋu na Yefta ƒe dɔlawo be: “Elabena Israel xɔ nye anyigba le wo si, esime woho tso Egipte, tso Arnon va se ɖe Yabok kple Yordan; 14 Eye Yefta gadɔ amewo ɖo ɖe Amon-viwo ƒe fia gbɔ. 15 Eye wògblɔ nɛ be: “Ale Yefta gblɔe nye esi: Israel mexɔ Moab-nyigba alo Amon-viwo ƒe anyigba o. 16 Ke esi Israel tso Egipte va to gbedadaƒo va ɖo Ƒudzĩ la gbɔ, eye wòva Kades;
1
Yefta, Gileadtɔ
17 Eye Israel dɔ amewo ɖo ɖe Edom-fia gbɔ be: “Meɖe kuku, na mato wò anyigba dzi, gake Edomfia meɖo toe o.” Nenema ke wodɔ amewo ɖe Moab-fia gbɔ, gake melɔ̃ o, eye Israel va nɔ Kades. 18 Emegbe woto gbedadaƒo, eye woƒo xlã Edom-nyigba kple Moab-nyigba, eye wova to Moabnyigba ƒe ɣedzeƒekpa dzi, eye woƒu asaɖa anyi ɖe Arnon ƒe go kemɛ dzi, gake womeva ɖo Moab ƒe liƒo me o, elabena Arnon nye Moab ƒe liƒo. 19 Eye Israel dɔ amewo ɖo ɖe Amoritɔwo ƒe fia Sihon, Hesbon-fia gbɔ; eye Israel gblɔ nɛ bena: Míeɖe kuku, na míato wò anyigba dzi ayi nye teƒe. 20 Ke Sihon meɖo ŋu ɖe Israel ŋu be wòato eƒe ƒuta o, ke boŋ Sihon ƒo eƒe dukɔ blibo la nu ƒu, eye wòƒu asaɖa anyi ɖe Yahaz, eye wòwɔ aʋa kple Israel. 21 Eye Yehowa Israel ƒe Mawu tsɔ Sihon kple eƒe dukɔ blibo de asi na Israel, eye woɖu wo dzi, ale Israel xɔ Amoritɔ siwo le anyigba ma dzi la ƒe anyigba blibo la tɔ. 22 Woxɔ Amoritɔwo ƒe anyigbawo katã, tso Arnon va se ɖe Yabok, kple tso gbea dzi va se ɖe Yordan. 23 Eya ta Yehowa Israel ƒe Mawu la nya Amoritɔwo ɖa le eƒe dukɔ Israel ŋkume, eye ɖe wòle be wòazu tɔwòa? 24 Ðe màxɔ nu si wò mawu Kemos tsɔ na wò be wòazu tɔwò oa? Eya ta ame sia ame si Yehowa mía Mawu anya le mía ŋkume la, míazu wo tɔ. 25 Azɔ ɖe nènyo wu Moab-fia Balak, Zipor vi? ɖe wòwɔ avu kple Israel kpɔ, alo ɖe wòwɔ avu kpli wo kpɔ, . 26 Esi Israel nɔ Hesbon kple eƒe duwo, Aroer kple eƒe duwo kple du siwo katã le Arnon ƒuta la me ƒe alafa etɔ̃? nu ka tae miegaxɔ wo le ɣeyiɣi ma me o? 27 Eya ta nyemewɔ nu vɔ̃ ɖe ŋuwò o, ke boŋ èwɔ nu gbegblẽ ɖe ŋunye, be yeawɔ aʋa kplim, Yehowa Ʋɔnudrɔ̃la nanye ʋɔnudrɔ̃la egbea le Israel-viwo kple Amon-viwo dome. 28 Ke Amon-viwo ƒe fia meɖo to Yefta ƒe nya siwo wòdɔ ɖa la o. 29 Eye Yehowa ƒe gbɔgbɔ va Yefta dzi, eye wòto Gilead kple Manase, eye wòto Mizpa si le Gilead, eye wòtso Mizpa le Gilead yi Amon-viwo gbɔ. 30 Eye Yefta ka adzɔgbe na Yehowa gblɔ be: “Ne ètsɔ Amon-viwo de asi nam madzudzɔmadzudzɔe la, 30 . 31 Ekema nu sia nu si ado tso nye aƒe ƒe ʋɔtruwo nu ava kpem, ne metrɔ tso Amon-viwo gbɔ le ŋutifafa me la, anye Yehowa tɔ, eye matsɔe asa numevɔ. 32 Ale Yefta tso Amon-viwo gbɔ be yeawɔ aʋa kpli wo; eye Yehowa tsɔ wo de asi nɛ. 33 Eye wòwu wo tso Aroer va se ɖe esime nèva Minnit, du blaeve kple weingblewo ƒe gbadzaƒe. Ale wobɔbɔ Amon-viwo ɖe Israel-viwo te. 34 Eye Yefta va eƒe aƒe me le Mizpa, eye kpɔ ɖa, vianyɔnuvi do go va kpee kple saŋkuwo kple ɣeɖuɖu. le egbɔ la, ŋutsuvi alo nyɔnuvi aɖeke menɔ esi o. 35 Esi wòkpɔe la, evuvu eƒe awuwo, eye wògblɔ bena: Baba, vinyenyɔnuvi! èbɔbɔm ɖe anyi ŋutɔ, eye nènye amesiwo le fu ɖem nam la dometɔ ɖeka, elabena meʋu nye nu na Yehowa, eye nyemate ŋu atrɔ ayi o. 36 Eye wògblɔ nɛ be: “Fofonye, ne èʋu wò nu na Yehowa la, wɔ nu si do tso wò nu me la nam; elabena Yehowa bia hlɔ̃ wò le wò futɔwo kple Amon-viwo dome. 37 Eye wògblɔ na fofoa be: “Mina woawɔ nu sia nam: Miɖe asi le ɣleti eve ŋu, ne mate ŋu ayi towo dzi aɖi konyi le nye ɖetugbui leaƒe nyenye ta, nye kple hatiwo.” 38 Eye wògblɔ be: “Miyi!” Eye wòɖe asi le eŋu ɣleti eve, eye wòyi kple eƒe zɔhɛwo, eye wofa konyi le eƒe ɖetugbui leaƒe nyenye ta le towo dzi. 39 Le ɣleti eve ƒe nuwuwu la, etrɔ yi fofoa gbɔ, eye wòwɔ ɖe eƒe adzɔgbe si wòka la dzi kplii, gake menya ame aɖeke o. Eye wònye kɔnu le Israel, . 40 Israel-vinyɔnuwo yia Gileadtɔ Yefta vinyɔnu gbɔ ŋkeke ene le ƒe ɖeka me.
2
Yefta, Gileadtɔ
Ʋɔnudrɔl̃ awo 12 1 Eye Efrayim ŋutsuwo ƒo ƒu, eye woyi dziehe gome, eye wobia Yefta be: “Nu ka tae nètso yi ɖawɔ aʋa kple Amon-viwo, eye mèyɔ mí be míayi kpli wò o?” míatɔ dzo wò aƒe ɖe dziwò. 2 Eye Yefta gblɔ na wo be: “Nye kple nye dukɔ míenɔ dzre gã aɖe wɔm kple Amon-viwo; eye esi meyɔ mi la, mieɖem tso wo si me o. 3 Eye esi mekpɔ be mieɖem o la, metsɔ nye agbe de asi me, eye metso Amon-viwo, eye Yehowa tsɔ wo de asi nam. 4 Eye Yefta ƒo Gileadtɔwo katã nu ƒu hewɔ aʋa kple Efrayim, eye Gileadtɔwo ɖu Efrayim dzi, elabena wogblɔ be: “Mi Gileadtɔwo mienye Efrayim sisilawo le Efrayimtɔwo kple Manasetɔwo dome.” 5 Eye Gileadtɔwo tsɔ Yordan-tɔsisi la to Efrayimtɔwo ŋkume, eye esi Efrayimtɔ siwo si la gblɔ be: “Na matso. ale Gileadtɔwo gblɔ nɛ bena: Efrayimtɔ nènyea? Ne egblɔ bena: Ao; 6 Eye wogblɔ nɛ be: “Gblɔ Sibolet azɔ, eye wògblɔ be Sibolet, elabena mete ŋu yɔe nyuie o.” Tete wolée, eye wowui le Yordan-tɔsisiwo to, eye Efrayimtɔwo ƒe ame akpe blaene vɔ eve dze anyi ɣemaɣi. 7 Eye Yefta drɔ̃ ʋɔnu Israel ƒe ade. Azɔ Gileadtɔ Yefta ku, eye woɖii ɖe Gilead-duawo dometɔ ɖeka me.
Numeɖeɖe Yefta ƒe ŋutinya , si dze le King James Biblia ƒe Ʋɔnudrɔl̃ awo ƒe Ta 11 kple 12 lia me la nye ŋutinya siwo ŋu ŋusẽ le, siwo gɔme sese sesẽ, eye wowɔa nublanui wu le Nubabla Xoxoa me la dometɔ ɖeka. Eɖe aʋawɔla sesẽ aɖe si eƒe ƒomea gbe si tso be yeaɖe Israel, gake adzɔgbeɖeɖe wɔnublanui aɖe lée eye emegbe wòva ge ɖe dukɔmeviʋa sesẽ aɖe me la fia.
Akpa 1: Ʋɔnudrɔl̃ awo ƒe Kpukpui ɖesiaɖe ƒe Mamã Ta 11–12 Ʋɔnudrɔl̃ awo Ta 11: Yefta ƒe Tsitretsitsi Kple Amonitɔwo ƒe Aʋawɔwɔ 11:1–3 — Yefta ƒe Nɔnɔme Kple Aboyomenɔnɔ Woɖe Yefta fia be enye "kalẽtɔ kalẽtɔ," gake gbolo aɖe ƒe vie wònye. Viŋutsu siwo le se nu le fofoa Gilead si siwo nya Yefta do goe ale be wòaganyi dome o. Yefta si yi Tob-nyigba dzi, afisi "ame dzodzrowo" (ame siwo woɖe le hame alo ame siwo mewɔa naneke o) ƒe ha aɖe ƒo ƒu ɖe eŋu eye wodze eyome abe woƒe ŋgɔnɔla ene. 11:4–11 — Gilead Hamemegãwo Di Kpekpeɖeŋu Esi Amonitɔwo wɔ aʋa kple Israel la, Gilead-hamemetsitsiwo kpɔe be yewohiã asrafomegã. Wozɔ mɔ yi Tob-nyigba dzi be yewoaɖe kuku na Yefta be wòakplɔ yewo. Yefta dze ŋgɔ wo le gɔmedzedzea me le alesi wogbe wo va yi ŋu, gake wolɔ̃ ɖe edzi be ne ekplɔ yewo yi aʋadziɖuɖu gbɔ la, yeazu tatɔ na Gilead nɔlawo katã. Wotre atam sia nu le Yehowa ŋkume le Mizpa. 11:12–28 — Yefta ƒe Dutanyawo Kple Mawunyaŋutinunya ƒe Dzeɖoɖowo Hafi Yefta nawɔ aʋa la, edɔ amewo ɖe Amonitɔwo ƒe fia gbɔ, eye wobia nusita wole Israel-nyigba dzi dzem. Amonitɔwo ƒe fia la gblɔ be Israel xɔ yewoƒe anyigba esime wonɔ dodom tso Egipte. Yefta ɖo eŋu kple ŋutinya kple mawunyaŋununya taʋiʋli tsitotsito be: Israel mexɔ anyigba le Amon alo Moab si o, ke boŋ le Sihon, Amoritɔwo ƒe fia, amesi Mawu tsɔ de asi na wo la si. Etsɔ nya ɖe Amon ƒe gomenɔamesi be wòato nyatoƒoe le ƒe alafa etɔ̃ ƒe ŋutifafa me nyawo gbɔ kpɔkpɔ megbe ŋu eye wògblẽ ʋɔnudɔdrɔ̃a ɖe Aƒetɔ la si me. Amon-fia ŋe aɖaba ƒu gbedasia dzi.
3
Yefta, Gileadtɔ
11:29 — Gbɔgbɔ la ƒe Ŋusẽdodo "Ekema Yehowa ƒe Gbɔgbɔ va Yefta dzi." Esi Mawu do ŋusẽ Yefta ta la, ezɔ mɔ to Gilead kple Manase, ƒo asrafowo nu ƒu, eye wòzɔ yi Amonitɔwo gbɔ. 11:30–31 — Yefta ƒe Atamkaka Kpata Do ŋgɔ na aʋawɔwɔ la, Yefta ɖe adzɔgbe na Yehowa: ne Mawu tsɔ Amonitɔwo de asi nɛ la, nu sia nu si ado tso eƒe aƒe ƒe ʋɔtruwo nu ava do goe ne etrɔ gbɔ le ŋutifafa me la, anye Yehowa tɔ, eye wòatsɔe asa numevɔ. 11:32–33 — Aʋadziɖuɖu ɖe Amon dzi Yefta yi ŋgɔ hewɔ aʋa kple Amonitɔwo. Le Aƒetɔ la ƒe kpekpeɖeŋu me la, ena woɖu wo dzi vevie le du blaeve me, eye wòbɔbɔ Amonitɔwo ɖe Israel-viwo te. 11:34–40 — Aƒeme Trɔgbɔ Nublanuitɔe Kple Atamkaka la Me Vava Yefta trɔ yi aƒe le Mizpa. Via ɖeka kolia—si nye vianyɔnuvi—do go va kpee hele ɣe ɖum kple saŋku. Esi nuxaxa gbã Yefta ta la, evuvu eƒe awuwo eye wòfa konyi le eƒe adzɔgbeɖeɖea ŋu, esi wòkpɔe be yemate ŋu axɔe o. Vianyɔnua bɔbɔa eɖokui dzinɔameƒotɔe, eye ɣleti eve koe wòbia be yeayi towo dzi kple yeƒe zɔhɛwo aɖafa konyi le yeƒe ɖetugbui leaƒe nyenye ta. Le ɣleti eve megbe la, etrɔ gbɔ, eye Yefta wɔ adzɔgbe si wòdo ɖe eŋu la dzi. Nudzɔdzɔ sia va zua ƒe sia ƒe ƒe kɔnu si me Israel vinyɔnuwo faa konyi le eŋu ŋkeke ene ƒe sia ƒe. Ʋɔnudrɔl̃ awo Ta 12: Dukɔmeviʋawɔwɔ kple Efrayim Kple Ʋɔnudrɔl̃ a siwo kplɔe ɖo 12:1–3 — Efrayim ƒe Nyatoƒoetoto Efrayim-ŋutsu dadalaawo ƒo ƒu hetso yi Zafon, eye wodze ŋgɔ Yefta dzikutɔe. Woto nyatoƒoe be eyi aʋa kple Amon evɔ meyɔ yewo be woava kpe ɖe yewo ŋu o, eye wodo ŋɔdzi nɛ be yewoatɔ dzo eƒe aƒea kplii le eme. Yefta ɖo eŋu be ye kple yeƒe amewo woyɔ kpekpeɖeŋu esime wonɔ xaxa gã aɖe me, gake Efrayim meɖe wo o. 12:4–6 — Dukɔmeviʋa kple "Shibboleth" Dodokpɔ Yefta ƒo Gilead ŋutsuwo nu ƒu eye wòwɔ aʋa kple Efrayim, eye wòɖu wo dzi. Gileadtɔwo xɔ Yordan-tɔsisia ƒe mɔwo. Ne Efrayimtɔ siwo le sisim la dze agbagba be yewoatso atrɔ ayi megbe la, dzɔlawo doa wo kpɔna to biabia tso wo si be woagblɔ nya "Shibbolet" me. Esi Efrayimtɔwo ƒe gbetagbe mete ŋu yɔa gbeɖiɖi "sh" o ta la, woyɔnɛ be "Sibboleth." Gbegbɔgblɔ ƒe nunana sia klo nu le wo dzi, si wɔe be wowu Efrayimtɔ 42,000. 12:7 — Yefta ƒe Ku Yefta drɔ̃ ʋɔnu Israel ƒe ade hafi wòku. Woɖii ɖe Gilead-duawo dometɔ ɖeka me.
Akpa 2: Nusɔsrɔ̃ Veviwo Kple Wo Ŋudɔwɔwɔ le Agbe me 1. Mawu Ate Ŋu Azã Ame Siwo Wonya Kple Ame Siwo Wogbe Nufiame si le eme: Yefta ŋutɔ ƒe ƒometɔwoe nyae do goe le afisi wòtso ta, ke hã Mawu tiae be wòaɖe dukɔ blibo aɖe. Dɔwɔwɔ: Mègana wò tsãgbenɔnɔ, ƒome si me nètso, alo amegbetɔ ƒe gbegbe naɖe wò ŋutetewo afia gbeɖe o. Mawu zãa ame ɖekaɖeka siwo dzi hadomegbenɔnɔ ŋea aɖaba ƒua wo dzi alo ŋlɔa wo ɖi zi geɖe tsɔ wɔa tameɖoɖo tɔxɛwoe.
4
Yefta, Gileadtɔ
2. Wò Nyawo Dzi Kpɔkpɔ ƒe Vevienyenye Vevietɔ (Afɔku Si Le Atamkaka Kpata Me) . Nufiame si le eme: Yefta ka atam kabakaba, si mehiã o le seselelãme ƒe dzonɔameme kple dzimaɖitsitsi ta, si na wòhe ame ŋutɔ ƒe nublanuinya si gblẽ nu ŋutɔ vɛ. Dɔwɔwɔ: Nyawo ƒe kpekpeme lolo ŋutɔ. Ele be míaɖɔ ŋu ɖo le ŋugbedodo kpata, seselelãme ƒe gbeƒãɖeɖe, alo ŋugbedodo siwo míedo le nyaƒoɖeamenu me ŋu. Xɔse vavãtɔ ka ɖe Mawu ƒe dziɖulanyenye dzi evɔ medzea agbagba be "yeaxɔ zãnu" alo adzra nu kplii to adzɔgbeɖeɖe kpata me o (Nyagblɔla 5:2,5). 3. Wò Ŋutinya Nyanya Kple Tsitretsitsi ɖe Nyateƒea Ŋu Nufiame si le eme: Menye aʋawɔla vɔ̃ɖi aɖe koe Yefta nye o; Israel ƒe ŋutinya kple nubabla si Mawu bla kple dukɔ siwo ƒo xlãe la ŋuti sidzedze deto nɔ esi. Ezã dutadɔnunɔlawo kple ŋutinya me nyateƒe hafi to ŋutasẽnuwɔwɔ dzi. Dɔwɔwɔ: Tu ɖokuiwò ɖe Mawu ƒe Nya la ƒe nyateƒenyenye kple ŋutinya me nu ŋutɔŋutɔwo dzi. Wò xɔse ƒe gɔmeɖoanyi nyanya na nète ŋu ɖoa ɖeklemiɖelawo ŋu, kpɔa masɔmasɔwo gbɔ nunyatɔe, eye nètsia tre sesĩe ɖe alakpanutsotsowo ŋu. 4. Dada Kple Towo dome vovototodedeameme ƒe Tsɔtsrɔ̃ ƒe Nɔnɔme Nufiame si le eme: Dada, ŋuʋaʋã, kple towo ƒe ɖokuidodoɖedzi si xɔ abi ye ʋã Efrayimtɔwo, si wɔe be dukɔmeviʋa si me susu mele o si na Israel-vi akpe ewo wu agbe. Dɔwɔwɔ: Dada kple hoʋiʋli suesuesue siwo le xɔsetɔwo dome (alo le nutoawo kple ƒomewo me) gblẽa ɖekawɔwɔ me tso ememe. Le esi míanɔ avu wɔm le amesi axɔ kafukafu alo ŋutikɔkɔe ŋu teƒe la, ele be míatsɔ Mawu ƒe fiaɖuƒe kple kpekpeɖeŋunana mía nɔewo aɖo nɔƒe gbãtɔ. 5. Amegbetɔ ƒe Dɔwɔnuwo Kple Mawu ƒe Amenuveve si me vodada le Nusɔsrɔã : Woŋlɔ Yefta ŋkɔ ɖe Nubabla Yeyea ƒe Xɔsexɔ me (Hebritɔwo 11:32), ke hã vodada gãwo, nyametsotso siwo wòwɔ kpata, kple towo dome aʋawɔwɔ ŋutasesẽtɔe ɖe eƒe agbe me. Dɔwɔwɔ: Mawu wɔa dɔ to ame gbagbã siwo mede blibo o dzi. Togbɔ be míaƒe tiatia gbegblẽwo gakpɔtɔ tsɔa anyigba dzi emetsonu vevesesewo hã la, Mawu ƒe amenuveve ate ŋu axɔ dzi si lɔ̃na faa, ne dzi ma ƒe goawo me mekɔ o gɔ̃ hã.
Yefta le Nubabla Yeyea me Le Hebritɔwo 11 —si woyɔna zi geɖe be "Xɔse ƒe Akpata"—la, woyɔ Yefta ŋkɔ si womenɔ mɔ kpɔm na o eye bubu le eŋu le kalẽtɔ kple kalẽtɔ gãwo dome le Biblia ƒe ŋutinya me. Ne míebu emetsonu wɔnublanuiwo kple agbenyuinɔnɔ ƒe nya siwo me mekɔ o siwo woŋlɔ ɖe eƒe ŋutinya si le Ʋɔnudrɔ̃lawo me ŋu la, eƒe dede ta sia me na gɔmesese deto le alesi Nubabla Yeyea bua xɔse, amenuveve, kple amegbetɔ ƒe blibomademade ŋu. 1. Afisi Yefta Dze le le Hebritɔwo 11 Woyɔ Yefta ŋkɔ le Hebritɔwo 11:32–34 :
5
Yefta, Gileadtɔ
"Eye nukae magagblɔ? elabena ɣeyiɣia magblɔ Gedeon, Barak, Simson, Yefta [Yefta], Dawid, Samuel, kple nyagblɔɖilawo hã ŋu nya: Amesi to xɔse me ɖu fiaɖuƒewo dzi, wɔ dzɔdzɔenyenye, ŋugbedodowo su esi, tɔ dzatawo ƒe nu, tsi dzo ƒe ŋutasẽnuwɔwɔ, si le ƒe nugbɔ yi la, le gbɔdzɔgbɔdzɔ ta wosẽ ŋu, wozu kalẽtɔ le aʋawɔwɔ me, wotrɔ be yewoasi amedzrowo ƒe aʋakɔwo." 2. Gɔmesese Veviwo Tso Nubabla Yeyea ƒe Nukpɔsusu Me A. Xɔse si Wokpɔ De dzesii Le Amegbetɔƒome si Me Vodada Le Me Ʋɔnudrɔ̃lawo ƒe Agbalẽa ɖe ɣeyiɣi aɖe si me woɖiɖi le gbɔgbɔ me le Israel fia, eye Yefta ƒe agbenɔnɔ mekɔ alo mesɔ kura kura o. Enye vi si womedzi le se nu o, aboyome, "ame dzodzrowo" ƒe ŋgɔnɔla, kple aʋawɔla si ka atam kpata si wu enu kple nublanuinya. Ke hã Hebritɔwo 11 meyɔ ame kɔkɔewo ɖe agbenyuinɔnɔ ƒe blibodede dzi o; eŋlɔ wo ɖe xɔse dzi . Nubabla Yeyea ŋlɔla ŋea aɖaba ƒua Yefta ƒe hadome vlododo, nɔnɔme sesẽ, kple ame ŋutɔ ƒe afɔɖeɖe totrowo dzi be yeatsɔ ahe susu ayi ɣeyiɣi si me wòɖo ŋu ɖe Mawu ŋu be yeaʋli Israel ta. Mawu ƒe kafukafu le Nubabla Yeyea me dzɔ tso ŋuɖoɖo ɖe Eŋu me , ke menye amegbetɔ ƒe vodadamanɔmanɔ o. B. "Wowɔ Ŋusẽ Tso Gbɔdzɔgbɔdzɔ Me". Hebritɔwo 11:34 tsɔ nyagbɔgblɔ sia ƒo nu tso ʋɔnudrɔ̃la geɖe ƒe nuteƒekpɔkpɔ ŋu kpuie be: “wodo ŋusẽ tso gbɔdzɔgbɔdzɔ me.” Yefta ƒe Gbɔdzɔgbɔdzɔ: Edze egɔme abe ame aɖe si woɖe le eme si eya ŋutɔ nɔviŋutsuwo nya wo ɖa ene (Ʋɔnudrɔ̃lawo 11:2) eye dzidzime si me bubu le si tso blema ke menɔ esi o. Mawu ƒe Ŋusẽ: Esi Aƒetɔ la ƒe Gbɔgbɔ va edzi (Ʋɔnudrɔ̃lawo 11:29), eƒe dzɔdzɔme numakpɔmakpɔ kple aboyomenɔnɔ le hadome trɔ zu gbɔgbɔmeŋusẽ kple asrafowo ƒe ɖeɖekpɔkpɔ. Nubabla Yeye ƒe Kadodo: Esia sɔ kple Paulo ƒe mawunyaŋununya tẽ le 2 Korintotɔwo 12:9 ( "Nye amenuveve sɔ gbɔ na wò: elabena nye ŋusẽ de blibo le gbɔdzɔgbɔdzɔ me" ). C. Xɔse si Woɖe Fia le Nyagbɔgblɔ Kple Mawunyaŋutinunya Me Kakaɖedzi Me Hafi Yefta nawɔ aʋa kple Amonitɔwo la, eƒo eɖokui ɖe dutadɔnunɔlawo ƒe asitɔtrɔ didi aɖe si wotu ɖe Israel ƒe ŋutinya dzi la me (Ʋɔnudrɔ̃lawo 11:12–27). Egblɔ dzideƒotɔe be Aƒetɔ Israel ƒe Mawu tsɔ anyigba la na yeƒe amewo eye wòɖo kpe edzi be: "Yehowa Ʋɔnudrɔ̃la nadrɔ̃ ʋɔnu egbea le Israel-viwo kple Amon-viwo dome." Yefta ƒe xɔse dze esi wòka ɖe edzi be Mawu ɖeɖe koe nye Ʋɔnudrɔl̃ a gãtɔ kple dziɖula ɖe amegbetɔwo ƒe fiaɖuƒewo dzi . Le Hebritɔwo 11:33 la, woƒo nu tso xɔse ƒe akpa sia ŋu be enye fiaɖuƒewo dzi ɖuɖu kple kalẽwɔwɔ le aʋawɔwɔ me . D. Nubabla ƒe Amenuveve ƒe Ŋusẽ Ame ŋkutawo abe Yefta, Simson, kple Gideon ene dede Hebritɔwo 11 me te gbe ɖe Nubabla Yeyea ƒe tanya vevi aɖe dzi: Amenuveve si nye Ðeɖekpɔkpɔ . Ne ɖeɖekpɔkpɔ kple Mawu ƒe ŋudzedzekpɔkpɔ nɔ te ɖe dɔwɔwɔ makɔmakɔ dzi la, anye ne Yefta manɔ ŋkɔawo me o. Eƒe dede eme fia asi Nyanyuigbedasia—be Mawu wɔa dɔ to ame gbagbã, tɔtɔ, kple ame madeblibo siwo trɔna ɖe Eŋu le ŋuɖoɖo ɖe eŋu me.
6
Yefta, Gileadtɔ
3. Nubabla Xoxoa me Nuŋlɔɖi la tsɔtsɔ sɔ kple Nubabla Yeyea ƒe Kpuie Nubabla Xoxoa ƒe susu (Ʋɔnudrɔl̃ awo 11–12) .
Nubabla Yeyea ƒe susu (Hebritɔwo 11) .
Ŋutinya & Amegbetɔ ƒe Nyateƒenya: Amegbetɔ ƒe ɖoƒe, dutadɔnunɔlawo ƒe ɖoɖo sesẽ, adzɔgbeɖeɖe kpata, nublanuinya si bu, dukɔmeviʋa.
Gbɔgbɔme Nyateƒe: Aʋadziɖuɖu to kakaɖeamedzi me, gbɔdzɔgbɔdzɔ dzi ɖuɖu, ŋuɖoɖo ɖe Mawu ƒe ŋusẽ ŋu.
Te gbe ɖe edzi: Amegbetɔ ƒe nu sesẽwo kple Israel ƒe towo ƒe ɣeyiɣia me tɔtɔ.
Tete ɖe edzi: Mawu ƒe ŋusẽ si le dɔ wɔm to xɔse vavãtɔ me le nɔnɔme sesẽwo me.
Nusɔsrɔ:̃ Bometsinyawo kple amegbetɔ ƒe nuɖoanyi gbagbãwo me tsonu siwo womeɖo be woadzɔ o.
Nusɔsrɔ:̃ Bubu mavɔ si wonana amesiwo ɖoa ŋu ɖe Mawu ŋu be woawɔ woƒe aʋawo.
Agbe Zazã tso Nubabla Yeyea ƒe Nukpɔsusu me Mawu Meɖe Wò Gɔme To Wò Vodada Vɔɖ ̃ itɔwo Me O: Woɖo ŋku Yefta dzi le Nubabla Yeyea me le eƒe xɔse le Mawu ƒe ŋusẽ be wòaɖe ame me ta, ke menye le eƒe adzɔgbeɖeɖe kpata si wɔ nublanui ta o. Le Kristo me la, xɔse kple Mawu ƒe amenuvevee trɔa asi le wò domenyinu ŋu, ke menye wò vodada siwo nèwɔ va yi o. Xɔse wɔa dɔ le ɣeyiɣi madeblibowo me: Yefta nɔ agbe le agbenyuinɔnɔ ƒe zitɔtɔ ƒe ɣeyiɣi aɖe me, ke hã egaka ɖe Mawu dzi kokoko. Mehiã be nànɔ nɔnɔme deblibo me hafi aɖe xɔse vavãtɔ afia o. Lé fɔ ɖe Ðela La Ŋu, Menye Dɔwɔnua Ko O: Yefta ƒe ŋkɔ dede Hebritɔwo 11 me fia asi Mawu— Biblia ƒe Kalẽtɔ vavãtɔ si doa ŋusẽ amegbetɔ siwo gbɔdzɔ be woawɔ Eƒe ŋugbedodowo dzi.
7