Skip to main content

Ewe - Gideon, A Mighty Man of Valour

Page 1

Gideon, Ŋutsu Sesẽtɔ aɖe Ʋɔnudrɔl̃ awo 6 1 Eye Israel-viwo wɔ vɔ̃ le Yehowa ŋkume, eye Yehowa tsɔ wo de asi na Midian ƒe adre. 2 Eye Midiantɔwo ƒe asi ɖu Israel dzi, eye le Midiantɔwo ta Israel-viwo wɔ do siwo le towo dzi kple agadowo kple mɔ̃ sesẽwo na wo. 3 Esi Israel ƒã nu vɔ la, Midiantɔwo, Amalekitɔwo kple ɣedzeƒetɔwo va do ɖe wo ŋu. 4 Woƒu asaɖa anyi ɖe wo ŋu, eye wotsrɔ̃ anyigba dzi nukuwo va se ɖe esime nèva ɖo Gaza, eye womegblẽ nuɖuɖu aɖeke ɖi na Israel o, alẽwo, nyitsuwo, kposɔwo hã o. 5 Elabena woho kple woƒe nyiwo kpakple woƒe agbadɔwo, eye wova abe ʋetsuviwo ene le agbɔsɔsɔ me; elabena wo kple woƒe kposɔwo siaa mexlẽ o, eye woge ɖe anyigba la dzi be yewoatsrɔ̃e. 6 Eye Israel da ahe vevie le Midiantɔwo ta; eye Israel-viwo do ɣli na Yehowa. 7 Esi Israel-viwo do ɣli na Yehowa le Midiantɔwo ta. 8 Yehowa dɔ nyagblɔɖila ɖe Israel-viwo gbɔ, eye wògblɔ na wo be: ‘Ale Yehowa Israel ƒe Mawu gblɔe nye esi: ‘Mekplɔ mi tso Egipte, eye mekplɔ mi do goe tso kluvinyenye ƒe aƒe la me; 9 Eye meɖe mi tso Egiptetɔwo kple amesiwo katã te mi ɖe anyi la si me, eye menya wo ɖa le mia ŋkume, eye metsɔ woƒe anyigba na mi; 10 Eye megblɔ na mi bena: Nyee nye Yehowa mia Mawu; migavɔ̃ Amoritɔwo, amesiwo ƒe anyigba dzi miele la ƒe mawuwo o, ke mieɖo to nye gbe o. 11 Eye Yehowa ƒe dɔla aɖe va bɔbɔ nɔ atikutsetse aɖe si le Ofra, si nye Yoas, Abiezritɔ la te, eye via Gideon ŋe lu le weinfiãƒe, be yeaɣlae ɖe Midiantɔwo. 12 Eye Yehowa ƒe dɔla ɖe eɖokui fiae gblɔ nɛ bena: Yehowa li kpli wò, kalẽtɔ kalẽtɔ. 13 Eye Gideon gblɔ nɛ be: “Oo nye Aƒetɔ, ne Yehowa li kpli mí la, ekema nu ka tae nu siawo katã dzɔ ɖe mía dzi?” eye afi kae eƒe nukunu siwo katã mía tɔgbuiwo gblɔ na mí bena: Alo menye Yehowae kplɔ mí tso Egipte oa? ke azɔ la, Yehowa gblẽ mí ɖi, eye wòtsɔ mí de asi na Midiantɔwo. 14 Eye Yehowa kpɔe hegblɔ be: “Yi le wò ŋusẽ sia me, eye naɖe Israel tso Midiantɔwo si me, ɖe menye nyee dɔ wò ɖa oa?” 15 Eye wògblɔ nɛ be: “Oo nye Aƒetɔ, nukae matsɔ aɖe Israel? kpɔ ɖa, nye ƒomea da ahe le Manase, eye nyee nye suetɔ le fofonye ƒe me. 16 Eye Yehowa gblɔ nɛ bena: Manɔ kpli wò vavã, eye nàwu Midiantɔwo abe ame ɖeka ene.

1


Gideon, Ŋutsu Sesẽtɔ aɖe

17 Eye wògblɔ nɛ be: “Ne mekpɔ amenuveve le ŋkuwòme azɔ la, ekema ɖe dzesi aɖe fiam be èle nu ƒom kplim.” 18 Meɖe kuku, mègadzo le afi sia o, va se ɖe esime mava gbɔwò, eye matsɔ nye nunana vɛ, eye matsɔe aɖo ŋkuwòme.” Eye wògblɔ bena: Matsi anyi va se ɖe esime nàtrɔ ava. 19 Eye Gideon ge ɖe eme, eye wòdzra gbɔ̃vi kple amɔwɔ maʋãmaʋã ƒe abolo siwo me wɔ efa ɖeka le, eye wòtsɔ lãgbalẽa de kusi me, eye wòtsɔ lãmi la de ze me, eye wòtsɔe do goe va nɛ le atikutsetse te hetsɔe vɛ. 20 Elohim ƒe dɔla la gblɔ nɛ be: “Tsɔ lã kple amɔwɔ maʋãmaʋã la, tsɔ wo da ɖe agakpe sia dzi, eye nàkɔ amɔwɔ makɔmakɔ la ɖe anyi.” Eye wòwɔe nenema. 21 Tete Yehowa ƒe dɔla do atikplɔ si le esi la ƒe nugbɔ, eye wòka asi lã kple amɔwɔ maʋãmaʋã la ŋu. eye dzo do tso agakpe la me, eye wòfiã lã kple amɔwɔ maʋãmaʋã. Tete Yehowa ƒe dɔla dzo le eƒe ŋkume. 22 Esi Gideon de dzesii be Yehowa ƒe dɔla yenye la, Gideon gblɔ be: “Oo, Yehowa Mawu! elabena esi mekpɔ Yehowa ƒe dɔla ŋkume kple ŋkume. 23 Eye Yehowa gblɔ nɛ be: “Ŋutifafa nava na wò; mègavɔ̃ o, màku o. 24 Tete Gideon tu vɔsamlekpui ɖe afi ma na Yehowa, eye wòyɔe be Yehowa-Salom, eye wògakpɔtɔ le Afra si tso Abiezritɔwo dome va se ɖe egbe. 25 Le zã ma ke me la, Yehowa gblɔ nɛ be: “Tsɔ fofowò ƒe nyitsu, si nye nyitsu evelia, si xɔ ƒe adre, eye nàtsɔ Baal ƒe vɔsamlekpui si le fofowò si la aƒu gbe, eye nàŋe ave si le eŋu la. 26 Eye nàtu vɔsamlekpui na Yehowa wò Mawu ɖe agakpe sia tame, le teƒe si woɖo ɖi la, eye nàtsɔ nyitsu evelia asa numevɔ kple Avetsu, si nàlã la ƒe atiwo. 27 Tete Gideon kplɔ ame ewo tso eƒe dɔlawo dome, eye wòwɔ abe ale si Yehowa gblɔ nɛ ene, elabena evɔ̃ fofoa ƒe aƒemetɔwo kple dua me tɔwo, ale be mete ŋu wɔe le ŋkeke me o, eye wòwɔe le zã me. 28 Esi dua me tɔwo fɔ ŋdi kanya la, kpɔ ɖa, wotsɔ Baal ƒe vɔsamlekpui la ƒu gbe, eye wotso Ave si le eŋu la, eye wotsɔ nyitsu evelia sa vɔsamlekpui si wotu la dzi. 29 Wobia wo nɔewo be: “Ame kae wɔ nu sia?” Eye esi wobia nya hebiae la, wogblɔ bena: Gideon, Yoas vi ye wɔ nu sia. 30 Eye dua me tɔwo gblɔ na Yoas be: “Kplɔ viwòa do goe, ne wòaku, elabena etsɔ Baal ƒe vɔsamlekpui la ƒu gbe, eye wòŋe Avetsu si le eŋu la. 31 Eye Yoas gblɔ na ame siwo katã tsi tre ɖe eŋu la be: “Ðe miele kuku ɖem ɖe Baal ta?” ɖe miaɖee ɖe agbea? ame si di be yeaɖe kuku ɖe eta la, newui esime ŋu ke, ne mawue wònye la, neɖe kuku ɖe eɖokui ta, elabena ame aɖe tsɔ eƒe vɔsamlekpui ƒu gbe. 32 Eya ta gbemagbe la, eyɔe be Yerubaal gblɔ be: “Baal naƒo koko nɛ, elabena etsɔ eƒe vɔsamlekpuia ƒu gbe.” 33 Emegbe Midiantɔwo katã kple Amalekitɔwo kpakple ɣedzeƒetɔwo ƒo ƒu, eye wotso tɔa, eye woƒu asaɖa anyi ɖe Yezreel Bali la me. 34 Ke Yehowa ƒe Gbɔgbɔ va Gideon dzi, eye wòku kpẽ; eye woƒo Abiezer nu ƒu ɖe eyome. 35 Eye wòdɔ amewo ɖe Manase blibo la katã me; woƒo wo nu ƒu ɖe eyome, eye wòdɔ amewo ɖe Aser, Zebulon kple Naftali; eye wova do go wo. 36 Eye Gideon gblɔ na Mawu be: “Ne ètsɔ nye asi ɖe Israel, abe ale si nègblɔe ene la. 37 Kpɔ ɖa, matsɔ alẽfu aɖe ade anyigba; eye ne zãmu le lãgbalẽ ɖeɖeko dzi, eye wòƒu ɖe anyigba blibo la katã dzi la, ekema manya be àɖe Israel to nye asi me, abe alesi nègblɔe ene. 38 Ale wòdzɔ alea, elabena efɔ ŋdi kanya, eye wòtsɔ lãgbalẽa ƒo ƒu, eye wòmimi zãmu le lãgbalẽa me, si nye agba si me tsi yɔ fũu. 39 Eye Gideon gblɔ na Mawu be: “Mègana wò dɔmedzoe nado dziku ɖe ŋunye o, eye maƒo nu zi ɖeka ko. azɔ ne wòaƒu le lãgbalẽ ko dzi, eye zãmu nenɔ anyigba blibo la katã dzi. 40 Elohim wɔe nenema le zã ma me, elabena alẽfu ɖeɖeko ƒu kplakplakpla, eye zãmu dza ɖe anyigba blibo la dzi.

2


Gideon, Ŋutsu Sesẽtɔ aɖe

Ʋɔnudrɔl̃ awo 7 1 Eye Yerubaal, si nye Gideon, kple ame siwo katã le eŋu la tso ŋdi kanya, eye woƒu asaɖa anyi ɖe Harod-vudo la to, ale be Midiantɔwo ƒe aʋakɔ la le woƒe dziehe gome, le More togbɛ la to le bali la me. 2 Eye Yehowa gblɔ na Gideon be: “Dukɔ siwo le gbɔwò la sɔ gbɔ akpa be matsɔ Midiantɔwo ade asi na wo, ne menye nenema o la, Israel nagaƒo adegbe ɖe ŋunye agblɔ be: Nye ŋutɔ nye asie ɖem o.” 3 Azɔ miyi ɖaɖe gbeƒã le dukɔ la ƒe to me be: “Ame sia ame si le vɔvɔ̃m hele vɔvɔ̃m la, netrɔ gbɔ, eye wòadzo kaba tso Gilead-to dzi.” Eye ame akpe blaeve vɔ eve trɔ gbɔ tso dukɔ la dome; eye ame akpe ewo susɔ. 4 Eye Yehowa gblɔ na Gideon be: “Dukɔ la gasɔ gbɔ akpa; ɖiɖi wo ɖe tsia me, eye mado wo kpɔ na wò le afima, eye wòava eme be, ame si ŋu megblɔ na wò bena: Esia ayi kpli wò la, eya hã ayi kpli wò; eye ame sia ame si magblɔ na wò bena: Esia mayi kpli wò o la, madzo o. 5 Ale wòkplɔ dukɔ la va tsi la gbɔ, eye Yehowa gblɔ na Gideon be: “Amesiame si tsɔ eƒe aɖe ƒo tsi la abe avu ene la, natsɔe aɖo eɖokui gbɔ; nenema ke ame sia ame si bɔbɔ klo be yeano aha. 6 Ame siwo tsɔ asi ɖo nu me la ƒe xexlẽme nye ŋutsu alafa etɔ̃, ke dukɔ mamlɛawo katã bɔbɔ klo be yewoano tsi. 7 Eye Yehowa gblɔ na Gideon be: “Matsɔ ŋutsu alafa etɔ̃, siwo ƒo nu la, maɖe wò, eye matsɔ Midiantɔwo ade asi na wò, eye dukɔ mamlɛawo katã nayi eƒe nɔƒe.” 8 Ale dukɔ la tsɔ nuɖuɖu kple woƒe kpẽwo ɖe asi, eye wòdɔ Israel-vi susɔeawo katã ɖe eƒe agbadɔ me, eye wòlé ŋutsu alafa etɔ̃ mawo, eye Midiantɔwo ƒe aʋakɔ la nɔ ete le balia me. 9 Le zã ma ke me la, Yehowa gblɔ nɛ bena: Tso, ɖiɖi yi aʋakɔ la gbɔ; elabena metsɔe de asi na wò. 10 Ke ne èle vɔvɔ̃m be yeaɖiɖi la, yi kple wò dɔla Fura yi aʋakɔ la gbɔ. 11 Eye nàse nya siwo gblɔm wole; eye emegbe la, ŋusẽ ado wò asiwo, ne woayi aʋakɔ la gbɔ. Tete Yesu kple eƒe subɔvi Fura ɖiɖi yi aʋawɔla siwo le aʋakɔa me la ƒe gota. 12 Midiantɔwo kple Amalekitɔwo kpakple ɣedzeƒeviwo katã mlɔ balia me abe ʋetsuviwo ene le agbɔsɔsɔ gã aɖe me; eye woƒe kposɔwo mexlẽ o, abe ke si le atsiaƒu to ene. 13 Esi Gideon va ɖo la, kpɔ ɖa, ŋutsu aɖe le drɔ̃e aɖe gblɔm na ehati, eye wògblɔ bena: Kpɔ ɖa, meku drɔ̃e, eye kpɔ ɖa, ƒobolo aɖe ge dze Midian-ʋakɔa me, eye wòva ɖo agbadɔ aɖe gbɔ, eye wòƒoe wòmu, eye wòmu, be agbadɔ la mlɔ anyi. 14 Eye ehati ɖo eŋu be: “Esia menye nu bubu aɖeke o negbe Israel-ŋutsu Gideon, Yoas vi, ƒe yi ko, elabena Mawu tsɔ Midian kple aʋakɔ blibo la de asi nɛ. 15 Esi Gideon se drɔ̃e la gbɔgblɔ kple eƒe gɔmeɖeɖe la, ede ta agu, eye wòtrɔ yi Israel-ʋakɔa me hegblɔ be: Tso! elabena Yehowa tsɔ Midiantɔwo ƒe aʋakɔ la de asi na mi. 16 Eye wòma ŋutsu alafa etɔ̃awo ɖe hatsotso etɔ̃ me, eye wòtsɔ kpẽ de asi na ame sia ame, si me ze ƒuƒluwo le, eye akaɖiwo le zeawo me. 17 Eye wògblɔ na wo be: “Mikpɔm ɖa, eye miwɔ nenema ke, eye ne meva ɖo asaɖa la godo la, nenema ke miawo hã miawɔe.” 18 Ne meku kpẽ la, nye kple ame siwo katã le gbɔnye la, miaku kpẽawo hã le asaɖa la katã ƒe goawo katã me, eye miagblɔ bena: Yehowa kple Gideon ƒe yi. 19 Ale Gideon kple ŋutsu alafa siwo le eŋu la va asaɖa la godo le titina dzɔlawo ƒe gɔmedzedze. eye woɖo dzɔlawo yeyee, eye woku kpẽwo, eye wogbã ze siwo le wo si la. 20 Aʋalɔgo etɔ̃awo ku kpẽawo, wogbã zeawo, eye wolé akaɖiawo ɖe woƒe miasi me, eye kpẽawo le woƒe ɖusime be woaku, eye wodo ɣli be: “Yehowa kple Gideon ƒe yi.” 21 Eye wo dometɔ ɖe sia ɖe tsi tre ɖe wo nɔƒe ƒo xlã asaɖa la, eye aʋakɔ blibo la ƒu du do ɣli hesi dzo. 22 Eye ame alafa etɔ̃awo ku kpẽawo, eye Yehowa tsɔ yi ɖe ehavi ŋu le aʋakɔ blibo la katã me, eye aʋakɔ la si yi Bet-Sita le Zererat kple Abel-Mehola ƒe liƒo dzi va ɖo Tabat. 23 Eye Israel ŋutsuwo ƒo wo ɖokui nu ƒu tso Naftali, Aser kple Manase blibo la me, eye woti Midiantɔwo yome.

3


Gideon, Ŋutsu Sesẽtɔ aɖe

24 Eye Gideon dɔ amewo ɖe Efrayim-to blibo la katã dzi be: “Miva dze Midiantɔwo dzi, eye miatsɔ tsi la adze wo ŋgɔ vaseɖe Bet-Bara kple Yordan.” Tete Efrayim ŋutsuwo katã ƒo ƒu, eye wolé tsi la yi Bet-Bara kple Yordan. 25 Wolé Midiantɔwo ƒe amegã eve siwo nye Oreb kple Zeeb; eye wowu Oreb le agakpe Oreb dzi, eye Zeeb wowu le Zeeb ƒe weinfiãƒe, eye woti Midian yome, eye wokplɔ Oreb kple Zeeb ƒe ta va Gideon le Yordan ƒe go kemɛ dzi.

Ʋɔnudrɔl̃ awo 8 1 Eye Efrayim ŋutsuwo gblɔ nɛ be: “Nu ka tae nèsubɔ mí alea, esi mèyɔ mí o, esime nèyi aʋa kple Midiantɔwo? Eye woka mo nɛ vevie. 2 Eye wòbia wo bena: Nukae mewɔ azɔ ne wotsɔe sɔ kple mia? Ðe Efrayim ƒe weintsetsewo ŋeŋe menyo wu Abiezer ƒe weintsetse oa? 3 Mawu tsɔ Midiantɔwo ƒe amegãwo, Oreb kple Zeeb de asi na mi, eye nukae mete ŋu wɔ tsɔ sɔ kple mia? Emegbe woƒe dziku nu fa ɖe eŋu, esi wògblɔ nya ma vɔ. 4 Eye Gideon va ɖo Yordan, eye wòtso, eya kple ŋutsu alafa etɔ̃ siwo nɔ eŋu la, ɖeɖi te wo ŋu, gake woti wo yome. 5 Eye wògblɔ na Sukottɔwo be: “Meɖe kuku, mitsɔ abolo na dukɔ siwo le yonyeme. elabena ɖeɖi te wo ŋu, eye mele Midian-fiawo Zeba kple Zalmuna yome tim. 6 Eye Sukot ƒe amegãwo gblɔ be: “Ðe Zeba kple Zalmuna ƒe asi le asiwò azɔ be míana abolo wò aʋakɔa?” 7 Eye Gideon gblɔ be: “Eya ta ne Yehowa tsɔ Zeba kple Zalmuna de asinye la, ekema mavuvu miaƒe ŋutilã kple gbedadaƒo ƒe ŋùwo kple ŋùwo. 8 Eye wòtso afi ma yi Penuel, eye wòƒo nu na wo nenema ke, eye Penueltɔwo ɖo eŋu nɛ abe alesi Sukottɔwo ɖo eŋu nɛ ene. 9 Eye wògblɔ na Penueltɔwo hã be: “Ne metrɔ va le ŋutifafa me la, magbã xɔ kɔkɔ sia.” 10 Azɔ Zeba kple Zalmuna nɔ Karkor, eye woƒe aʋakɔwo hã nɔ wo ŋu, wo dometɔ siwo ade akpe wuiatɔ̃, siwo katã susɔ tso ɣedzeƒeviwo ƒe aʋakɔwo katã dome, elabena ŋutsu akpe alafa ɖeka blaeve siwo ku yi la mu. 11 Eye Gideon to ame siwo nɔ agbadɔ me le Noba kple Yogbeha ƒe ɣedzeƒe gome la ƒe mɔ dzi, eye wòƒo aʋakɔ la, elabena aʋakɔ la le dedie. 12 Esi Zeba kple Zalmuna si la, eti wo yome, eye wòlé Midian-fia eve, Zeba kple Zalmuna, eye wòtɔtɔ aʋakɔ la katã. 13 Eye Gideon, Yoas vi, trɔ gbɔ tso aʋa la me hafi ɣe dze. 14 Eye wòlé Sukot ŋutsuwo dome ɖekakpui aɖe, eye wòbiae, eye wòƒo nu tso Sukot ƒe amegãwo kple eƒe ame tsitsiwo ŋu nɛ, ŋutsu blaade vɔ adre. 15 Eye wòva Sukottɔwo gbɔ, eye wògblɔ be: “Kpɔ ɖa, Zeba kple Zalmuna, ame siwo mieƒo nu tsi tre ɖe ŋunye gblɔ bena: Zeba kple Zalmuna ƒe asiwo le asiwò azɔ be míana abolo wò ŋutsu siwo ŋu ɖeɖi tea? 16 Eye wòkplɔ dua me amegãwo kple gbedadaƒo ŋu ŋùwo kple ŋùwo, eye wòtsɔ wo fia nu Sukotŋutsuwo. 17 Eye wòmu Penuel-xɔ kɔkɔ la, eye wòwu dua me ŋutsuwo. 18 Eye wòbia Zeba kple Zalmuna be: “Ŋutsu ka ƒomevie miewu le Tabor?” Woɖo eŋu bena: Abe ale si nèle ene la, nenemae wonɔ; wo dometɔ ɖesiaɖe ɖi fia ƒe viwo. 19 Eye wògblɔ be: “Nɔvinyewoe wonye, danye viwo, abe alesi Yehowa le agbe ene la, ne ɖe mieɖe wo agbagbee la, anye ne nyemawu mi o.” 20 Eye wògblɔ na eƒe ŋgɔgbevi Yeter be: “Tso nàwu wo.” Ke ɖekakpui la meɖe eƒe yi o, elabena enɔ vɔvɔ̃m, elabena egakpɔtɔ nye ɖekakpui.

4


Gideon, Ŋutsu Sesẽtɔ aɖe

21 Tete Zeba kple Zalmuna gblɔ be: “Tso nàdze mía dzi, elabena ale si ŋutsu la le la, nenema kee eƒe ŋusẽ hã le.” Eye Gideon tso, eye wòwu Zeba kple Zalmuna, eye wòtsɔ atsyɔ̃ɖonu siwo le woƒe kposɔwo ƒe kɔ ŋu la dzoe. 22 Eye Israel ŋutsuwo gblɔ na Gideon be: “Wò kple viwòŋutsu kpakple viwòŋutsu hã ɖu mía dzi, elabena èɖe mí tso Midian si me.” 23 Eye Gideon gblɔ na wo bena: Nyemaɖu fia ɖe mia dzi o, eye vinye hã maɖu fia ɖe mia dzi o. 24 Eye Gideon gblɔ na wo be: “Mele biabiam tso mia si, be mia dometɔ ɖe sia ɖe natsɔ eƒe togɛ siwo wòlé la nam.” (Elabena sikatogɛwo nɔ wo si, elabena Ismaeltɔwoe wonye). 25 Woɖo eŋu be: “Míalɔ̃ faa ana wo.” Eye wokeke awu ɖe enu, eye wo dometɔ ɖesiaɖe tsɔ eƒe lã lénu ƒe togɛwo ƒu gbe ɖe eme. 26 Sikatogɛ siwo wòbia la ƒe kpekpeme nye sika sekel akpe ɖeka alafa adre; le atsyɔ̃ɖonuwo kple kɔmewuwo kple awu dzĩ siwo le Midian-fiawo ŋu kple kɔsɔkɔsɔ siwo le woƒe kposɔwo ƒe kɔ ŋu la xa. 27 Eye Gideon wɔ kɔmewu le eŋu, eye wòtsɔe da ɖe eƒe du me le Ofra, eye Israel blibo la yi afima nɔ gbolo wɔm le eyome, eye nu sia va zu mɔ̃ na Gideon kple eƒe aƒe. 28 Aleae wobɔbɔ Midian ɖe Israel-viwo ŋkume, ale be womegakɔ ta ɖe dzi azɔ o. Eye tomefafa nɔ anyigba la dzi ƒe blaene le Gideon ŋɔli. 29 Eye Yerubaal, Yoas vi, yi ɖanɔ eya ŋutɔ ƒe aƒe me. 30 Eye Gideon dzi vi blaadre vɔ ewo tso eƒe ŋutilã me, elabena nyɔnu geɖewo nɔ esi. 31 Eye eƒe ahiãvi si le Sekem hã dzi ŋutsuvi nɛ, eye wòna ŋkɔ Abimelex. 32 Eye Gideon, Yoas vi ku le tsitsime, eye woɖii ɖe fofoa Yoas ƒe yɔdo me le Ofra si tso Abiezritɔwo dome. 33 Esi Gideon ku ko la, Israel-viwo trɔ, eye wodze Baal-viwo yome gbolo, eye wotsɔ Baalberit ɖo woƒe mawu. 34 Eye Israel-viwo meɖo ŋku Yehowa woƒe Mawu, ame si ɖe wo tso woƒe futɔwo katã si me le goawo katã me la dzi o. 35 Womewɔ dɔmenyo na Yerubaal ƒe aƒe, si nye Gideon, le nu nyui siwo katã wòwɔ na Israel la nu o.

Kpukpui ɖesiaɖe ƒe Gbeƒãɖeɖe Gideon ƒe ŋutinya si le Ʋɔnudrɔl̃ awo Ta 6 vaseɖe 8 nye ŋutinya siwo ƒonɛ ɖe ame nu wu le Biblia me la dometɔ ɖeka. Eƒo nu tso dukɔ aɖe ƒe aglãdzedze kple ameteteɖeanyi ƒe tsatsam, kalẽtɔ aɖe si mebɔ o ƒe yɔyɔ si melɔ̃na o eye wòvɔ̃na nɛ, aʋadziɖuɖu nukutɔe si wokpɔ kple ŋutsu 300 pɛ ko, kple dzidzedzekpɔkpɔ ƒe emetsonu sesẽwo ŋu nya.

Ta 6: Ameteteɖeanyi, Yɔyɔ, Kple Dzadzraɖo Kpukpui 1–6 (Midianitɔwo ƒe ameteteɖeanyi): Esi Israel wɔ vɔ̃ le Yehowa ŋkume ta la, Mawu tsɔ wo de asi na Midian ƒe adre. Midiantɔwo, Amalekitɔwo, kple ɣedzeƒeviwo gbã anyigba la, wogblẽ nukuwo kple lãwo dome, eye wozi Israel-viwo dzi be woɣla wo ɖokui ɖe dowo, agadowo, kple towo me. Kpukpui 7–10 (Nyagblɔɖi ƒe mokaname): Esi Israel do ɣli na Yehowa le Midiantɔwo ta la, Mawu dɔ nyagblɔɖila aɖe be wòaɖo ŋku eƒe amenuveve dzi na wo—alesi wòkplɔ wo tso Egipte eye wòde se na wo be woagavɔ̃ Amoritɔwo ƒe mawuwo o—ke hã womeɖo to eƒe gbe o. Kpukpui 11–16 (Aƒetɔ ƒe Mawudɔla la Do): Aƒetɔ la ƒe dɔla va bɔbɔ nɔ ati aɖe te le Ofra, si nye Yoas, Abiezritɔ la tɔ. Viaŋutsu Gideon , nɔ lu ƒom le weinfiãƒea be yeaɣlae ɖe Midiantɔwo.

5


Gideon, Ŋutsu Sesẽtɔ aɖe

Mawudɔla la ɖe gbeƒãe be, "Aƒetɔ la li kpli wò, kalẽtɔ kalẽtɔ." Gideon ke ɖi esia, eye wòhe susu yi Israel ƒe ahedada kple eya ŋutɔ ƒe ɖoƒe tsɛ le fofoa ƒe aƒeme dzi. Yehowa ka ɖe edzi nɛ be, “Manɔ kpli wò godoo.” Kpukpui 17–24 (Dzesi si nye Lɔlɔ̃ ɖe edzi): Gideon bia be woatsɔ dzesi aɖe aɖo kpe edzi be Mawue le nu ƒom vavã, nɔ lã kple amɔwɔ maʋãmaʋã ɖam. Esi Mawudɔla la tsɔ eƒe atikplɔ ƒe nugbɔ ka vɔsa la, dzo do tso agakpe la me eye wòfiãe, eye Mawudɔla la bu. Esi Gideon kpɔ amesi wònye dze sii la, evɔ̃ ɖe eƒe agbe ta, gake Aƒetɔ la gblɔ nɛ be, "Ŋutifafa nanɔ gbɔwò; megavɔ̃ o, màku o." Gideon tu vɔsamlekpui aɖe ɖe afima si ŋkɔe nye Yehowa-salom (Aƒetɔ Nye Ŋutifafa). Kpukpui 25–32 (Baal ƒe Vɔsamlekpui la Tsɔtsrɔ)̃ : Le zã ma ke me la, Mawu gblɔ na Gideon be wòatsɔ fofoa ƒe nyitsu evelia ahe fofoa ƒe vɔsamlekpui la aƒu anyi na Baal, eye wòatso atikpo (Aserah) si le egbɔ. Gideon wɔ esia le zã me kple subɔvi ewo le vɔvɔ̃ na eƒe ƒomea kple dua me ŋutsuwo ta. Esi woke ɖe eŋu le ŋufɔke la, dua me tɔwo bia tso esi be wòaku, gake Yoas ʋli eta gblɔ be, "Miaɖe kuku ɖe Baal taa?... na wòaɖe kuku ɖe eya ŋutɔ ƒe nya ta." Le esia ta la, wotsɔ ŋkɔ na Gideon be Yerubaal ("Baal naɖe kuku ɖe eŋu"). Kpukpui 33–35 (Mawu ƒe Gbɔgbɔ Do ŋusẽ Gideon): Midiantɔwo kple Amalekitɔwo ƒo ƒu heƒu asaɖa anyi ɖe Yezreel bali me. "Aƒetɔ ƒe Gbɔgbɔ va Gideon dzi" (le nyateƒe me la, edo awu nɛ), eye wòku kpẽ, ƒo Abiezer, Aser, Zebulon, kple Naftali ƒe ƒomewo nu ƒu be woadze eyome. Kpukpui 36–40 (Lãgbalẽ ƒe Dzesi): Esi Gideon gakpɔtɔ nɔ kakaɖedzi dim la, ebia Mawu be wòana dzesi ye to lãfu si wotsɔ lãfu wɔe zazã me. Gbã la, ebia zãmu le lãgbalẽa dzi ko esime anyigba gakpɔtɔ le ƒuƒuie; Mawu ɖe mɔ nɛ. Eyome, ebia be alẽfu la naƒu esime zãmu le anyigba; Mawu wɔ ema hã.

Ta 7: Aʋakɔ si Woɖe Ðe Edzi Kple Aʋadziɖuɖu Ðe Midian Dzi Kpukpui 1–3 (Aʋakɔa tsotso): Yerubaal (Gideon) kple eƒe aʋakɔa ƒu asaɖa anyi ɖe Harod ƒe vudo gbɔ, esime Midiantɔwo nɔ anyiehe gome. Mawu gblɔ na Gideon be dukɔ la sɔ gbɔ akpa , be Israel nagabia ŋutikɔkɔe na yewo ɖokui ɖe Mawu ta o. Mawu de se na Gideon be wòaɖe gbeƒãe be ame sia ame si le vɔvɔ̃m la ate ŋu adzo. Ŋutsu 22,000 dzo , eye wogblẽ ame 10,000 ɖi. Kpukpui 4–8 (Tsi la ƒe dodokpɔ): Mawu gblɔ be wogasɔ gbɔ akpa. Egblɔ na Gideon be wòaɖiɖi wo ɖe tsia me, afi si yeama wo dome le. Woɖe amesiwo tsɔ woƒe aɖe ƒoa tsia abe avu ene (ŋutsu 300) ɖe vovo. Woɖo amesiwo dze klo be yewoano aha la ɖe aƒeme. Esi ame 300 koe Mawu nɔ ta la, edo ŋugbe be yeatsɔ Midian ade asi na Gideon. Kpukpui 9–15 (Midianitɔwo ƒe Drɔẽ ): Le zã ma me la, Mawu gblɔ na Gideon be wòaɖiɖi ayi futɔwo ƒe asaɖa me elabena Etsɔe de asi nɛ. Esi Gideon kpe ɖe eƒe subɔla Fura ŋu la, ese Midiansrafo aɖe wònɔ drɔ̃e aɖe gblɔm na eƒe zɔhɛ tso ƒobolo aɖe si nɔ gegem ɖe Midiantɔwo ƒe aʋakɔa me, eye wòƒo agbadɔ aɖe ale gbegbe be wòmu. Asrafo kemɛa ɖe egɔme be: "Esia menye naneke bubu o negbe Gideon ƒe yi ko... elabena Mawu tsɔ Midian de asi nɛ." Esi Gideon nɔ ta dem agu na Mawu ta la, etrɔ yi eƒe amewo gbɔ kple kakaɖedzi. Kpukpui 16–22 (Akaɖiwo Kple Kpluwo ƒe Aɖaŋu): Gideon ma ŋutsu 300 la ɖe hatsotso etɔ̃ me. Ena kpẽ, ze ƒuƒlu, kple akaɖi (akaɖi) ame sia ame le zea me . Esi woƒo xlã asaɖaa le zã me la, woku kpẽawo, wogbã zeawo, lé akaɖiawo ɖe woƒe miasi me eye wolé kpẽawo ɖe woƒe ɖusime, eye wodo ɣli be, “Aƒetɔ kple Gideon ƒe yi.” Dzidzi ƒo Midiantɔwo ƒe asaɖa la, eye Yehowa tsɔ yi ɖe ehati ŋu le aʋakɔ bliboa me.

6


Gideon, Ŋutsu Sesẽtɔ aɖe

Kpukpui 23–25 (Tititi): Israel ŋutsu siwo tso Naftali, Aser, kple Manase ti Midiantɔ siwo nɔ sisim la yome. Gideon dɔ amewo ɖa to Efrayim-toa dzi be woaxɔ tsi siwo le wo ŋgɔ le Bet-Bara kple Yordan, eye wolé Midian-fiavi eve, Oreb kple Zeeb , siwo ƒe ta wogbugbɔ va Gideon gbɔ la hewu wo.

Ta 8: Tiatia, Masɔmasɔwo, Kple Emetsonuwo Kpukpui 1–3 (Dutadɔnunɔlawo ƒe Nyametsotso kple Efrayim): Efrayim ŋutsuwo to nyatoƒoe vevie be womeyɔ yewo do ŋgɔ be yewoava wɔ aʋa o. Gideon ɖo eŋu kple ɖokuibɔbɔ kple aɖaŋudzedze be: "Nukae mewɔ fifia ne wotsɔe sɔ kple wò? Ðe Efrayim ƒe weintsetsewo ŋeŋe menyo wu Abiezer ƒe weintsetse oa?" Eƒe ŋuɖoɖo fafɛa trɔ woƒe dziku. Kpukpui 4–9 (Gbegbe le Sukot kple Penuel): Gideon kple eƒe ame 300 siwo ŋu ɖeɖi te la tso Yordan-tɔsisia henɔ Midian-fia susɔeawo, Zeba kple Zalmuna yome tim vevie. Wobia abolo tso Sukot kple Penuel ƒe ametsitsiwo si be woatsɔ aɖu asrafoha siwo ŋu ɖeɖi te la, gake kplɔlawo ɖu fewu le Gideon ŋu eye wogbe, eye wogblɔ be yewomelé fiawo haɖe o. Gideon xlɔ̃ nu wo be yeatrɔ ava atsɔ ŋù kple ŋùwo ahe to na wo. Kpukpui 10–17 (Tohehe Kple Ameléle): Gideon wɔ nuku na Midiantɔwo ƒe aʋakɔ susɔeawo eye wòlé fiawo Zeba kple Zalmuna . Esi wòtrɔ gbɔ la, etsɔ gbedadaƒo ŋùwo kple ŋùwo he to na Sukotmememegãwo, eye wòmu Penuel-xɔ kɔkɔ la hewu dua me ŋutsuwo. Kpukpui 18–21 (Fiawo ƒe Dzɔgbese): Gideon bia Zeba kple Zalmuna be ŋutsu ka ƒomevie wowu le Tabor, eye wòkpɔe be ye ŋutɔ ye nɔviwoe. Ede se na via tsitsitɔ, Yeter, be wòawu wo, gake ŋutsuvia nɔ vɔvɔ̃m elabena egakpɔtɔ nye ɖekakpui. Emegbe fia eveawo bia tso Gideon si be eya ŋutɔ naƒo yewo, eye Gideon wu wo, eye wòɖe dzinuvi ƒe atsyɔ̃ɖonuwo le woƒe kposɔwo ƒe kɔ me. Kpukpui 22–27 (Sika Efod kple Israel ƒe Gbegblẽ): Israel dze agbagba be yeana Gideon kple eƒe dzidzime nanye domenyinu dziɖulawo, gake Gideon gbe vevie, eye wòɖe gbeƒãe be, "Aƒetɔ aɖu dziwò." Ke hã, Gideon biae: be ame sia ame natsɔ togɛ ɖeka tso woƒe aboyonuawo me. Eƒo sika sekel 1,755 nu ƒu hewɔ efod , eye wòtsɔe da ɖe eƒe du Ofra me. Nublanuitɔe la, Israel katã yi gbolo le eyome le afima , eye wòzu mɔ̃ na Gideon kple eƒe aƒe. Kpukpui 28–35 (Gideon ƒe Ku kple Israel ƒe Ŋkuŋlɔ be): Woɖu Midian dzi, eye anyigba la kpɔ gbɔɖeme ƒe 40 le Gideon ƒe agbenɔɣi. Gideon ku esime wòtsi nyuie eye woɖii ɖe fofoa Yoas ƒe yɔdo me. Le eƒe ku megbe teti la, Israel-viwo trɔ yi gbɔgbɔmehasiwɔwɔ me, wosubɔ Baal-berit eye womete ŋu nyo dɔme na Yerubaal (Gideon) ƒe aƒea ɖe nu nyui siwo katã wòwɔ ta o.

Nu Vevi Siwo Míesrɔ̃ tso Gideon ƒe Ŋutinya Me Mawu Zãa Nusiwo Mebɔ O Kple Nusiwo Gbɔdzɔna: Gideon dze egɔme ɣla eɖokui le vɔvɔ̃ ta eye wòbu eƒe ƒomea be wonye amesiwo gbɔdzɔ wu le Manase. Mawu ɖoe koŋ ɖe eƒe aʋakɔa dzi kpɔtɔ tso 32,000 va ɖo 300 tsɔ ɖo kpe edzi be aʋadziɖuɖu tsoa Mawu ƒe ŋusẽ me, ke menye amegbetɔ ƒe ŋusẽ me o. Dzigbɔɖi na Amegbetɔ ƒe Ðikeke: Mawu tsɔ dzigbɔɖi kple amenuveve si mexɔ se o do go Gideon ƒe dedienɔnɔmanɔmanɔ deto kple dzesiwo biabia (dzo kple lãfu), eye wòtu eƒe xɔse ɖo blewuu afɔɖeɖe ɖesiaɖe.

7


Gideon, Ŋutsu Sesẽtɔ aɖe

Kplɔla Vavã Bia Ðokuibɔbɔ: Gideon kpɔ towo ƒe dunyahehe si mebɔbɔ o dzi dzidzedzetɔe (ena Efrayimtɔwo ƒe dzi dze eme) eye wògbe fiaɖuƒeŋusẽ tẽ, eye wòlɔ̃ ɖe edzi be Mawu ɖeka koe wòle be wòaɖu Israel dzi. Afɔku si le Nugblẽfexexe me le Dzidzedzekpɔkpɔ Me: Togbɔ be Gideon ɖu dzi nukutɔe hã la, sikakplu la wɔwɔ va zu gbɔgbɔmemɔ̃ (trɔ̃subɔsubɔ) na eƒe ƒomea kple dukɔa, si ɖo kpe edzi be gbɔgbɔ me ŋudzɔnɔnɔ hiã le aʋadziɖuɖu gã aɖe gɔ̃ hã megbe—eye vevietɔ—le aʋadziɖuɖu gã aɖe megbe.

8


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Ewe - Gideon, A Mighty Man of Valour by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu