La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon 2 Reĝoj 18-19 2 Reĝoj 18 1 En la tria jaro de Hoŝea, filo de Ela, reĝo de Izrael, ekreĝis Ĥizkija, filo de Aĥaz, reĝo de Judujo. 2 Li havis la aĝon de dudek kvin jaroj, kiam li komencis reĝi, kaj dudek naŭ jarojn li reĝis en Jerusalem. La nomo de lia patrino estis Abi, filino de Zeĥarja. 3 Kaj li agadis bone antaŭ la Eternulo, tiel same kiel agadis lia patro David. 4 Li forigis la altojn, kaj rompis la statuojn, kaj dehakis la sanktajn stangojn, kaj disbatis la kupran serpenton, kiun faris Moseo; ĉar ĝis tiu tempo la Izraelidoj incensadis al ĝi; kaj li nomis ĝin Neĥuŝtan. 5 Li fidis la Eternulon, Dion de Izrael; kaj post li estis neniu simila al li inter ĉiuj reĝoj de Judujo, nek inter tiuj, kiuj estis antaŭ li. 6 Ĉar li forte tenis sin al la Eternulo kaj ne deturniĝis de Li, kaj li observis Liajn ordonojn, kiujn la Eternulo donis al Moseo. 7 Kaj la Eternulo estis kun li, kaj li prosperis ĉie, kien li iris; kaj li ribelis kontraŭ la reĝo de Asirio kaj ne servis al li. 8 Li venkobatis la Filiŝtojn ĝis Gaza kaj ĝiaj limoj, de la turo de la gardostaro ĝis la fortikigita urbo. 9 En la kvara jaro de la reĝo Ĥizkija, tio estas en la sepa jaro de Hoŝea, filo de Ela, reĝo de Izrael, Ŝalmaneser, reĝo de Asirio, iris kontraŭ Samarion kaj sieĝis ĝin. 10 Kaj ili prenis ĝin post tri jaroj; en la sesa jaro de Ĥizkija, tio estas en la naŭa jaro de Hoŝea, reĝo de Izrael, Samario estis prenita. 11 Kaj la reĝo de Asirio forkondukis Izraelon en Asirion kaj loĝigis ilin en Ĥalah, kaj en Ĥabor, ĉe la rivero Gozan, kaj en la urboj de la Medoj. 12 Ĉar ili ne obeis la voĉon de la Eternulo, ilia Dio, kaj malobeis Lian interligon, kaj ĉion, kion ordonis Moseo, servanto de la Eternulo, kaj ili ne aŭskultis ilin kaj ne faris ilin. 13 En la dek-kvara jaro de la reĝo Ĥizkija Sanĥerib, reĝo de Asirio, eliris kontraŭ ĉiujn fortikigitajn urbojn de Judujo kaj prenis ilin. 14 Kaj Ĥizkija, reĝo de Judujo, sendis al la reĝo de Asirio en Laĥiŝon, dirante: Mi pekis; deturnu vin de mi; tion, kion vi metos sur min, mi portos. Kaj la reĝo de Asirio mendis por Ĥizkija, reĝo de Judujo, tricent kiarojn da arĝento kaj tridek kiarojn da oro. 1
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
15 Kaj Ĥizkija donis al li la tutan arĝenton, kiu troviĝis en la domo de la Eternulo kaj en la trezorejoj de la reĝa domo. 16 En tiu tempo Ĥizkija dehakis la oron de la pordoj de la templo de la Eternulo, kaj de la kolonoj, kiujn Ĥizkija, reĝo de Judujo, estis teginta, kaj donis ĝin al la reĝo de Asirio. 17 Kaj la reĝo de Asirio sendis Tartanon kaj Rabsarison kaj Rabŝaken el Laĥiŝ al la reĝo Ĥizkija kun granda militistaro kontraŭ Jerusalemon; kaj ili iris kaj venis Jerusalemon. Kaj kiam ili supreniris, ili venis kaj stariĝis apud la akvotubo de la supra lageto, kiu estas sur la vojo al la kampo de la fulisto. 18 Kaj ili vokis la reĝon. Tiam eliris al ili Eljakim, filo de Ĥilkija, la estro de la domo, kaj Ŝebna, la skribisto, kaj Joaĥ, filo de Asaf, la kronikisto. 19 Kaj Rabŝake diris al ili: Diru al Ĥizkija: Tiele diras la granda reĝo, la reĝo de Asirio: Kian fidon vi fidas? 20 Vi diras (sed ili estas nur vanaj vortoj) ke mi havas konsilon kaj forton por la milito. Nun kiun vi fidas, ke vi ribelis kontraŭ mi? 21 Jen vi fidas la bastonon de tiu kano rompita, de Egiptujo, kiu, se iu sin apogas sur ĝin, eniras en lian manon kaj trapikas ĝin; tia estas Faraono, reĝo de Egiptujo, por ĉiuj, kiuj fidas lin. 22 Sed se vi diros al mi: Ni fidas la Eternulon, nian Dion — ĉu Li estas ja Tiu, kies altojn kaj altarojn Ĥizkija forigis, dirante al Judujo kaj Jerusalem: Antaŭ ĉi tiu altaro adorkliniĝu en Jerusalem? 23 Nun donu donon al mia sinjoro, la reĝo de Asirio; mi donos al vi du mil ĉevalojn, se vi povos trovi rajdantojn por ili. 24 Kiel do vi povus forpuŝi unu el la plej malgrandaj servantoj de mia sinjoro, kaj fidi Egiptujon pro ĉaroj kaj rajdistoj? 25 Ĉu sen la volo de la Eternulo mi iris kontraŭ ĉi tiun lokon, por ruinigi ĝin? La Eternulo diris al mi: Iru kontraŭ ĉi tiun landon kaj ruinigu ĝin. 26 Tiam Eljakim, filo de Ĥilkija, kaj Ŝebna kaj Joaĥ diris al Rabŝake: Parolu al viaj servantoj en la lingvo Siria, ĉar ni ĝin komprenas; sed ne parolu al ni en la lingvo Jude antaŭ la oreloj de la popolo, kiu estas sur la murego. 27 Sed Rabŝake diris al ili: Ĉu al via sinjoro kaj al vi sendis min mia sinjoro, por diri tiujn vortojn? Li sendis min ne al la homoj, kiuj sidas sur la murego, por ke ili manĝu sian ekskrementon kaj trinku sian urinon kune kun vi? 28 Tiam Rabŝake stariĝis kaj ekkriis per laŭta voĉo en la Judea lingvo, kaj diris jene: Aŭskultu la vorton de la granda reĝo, la reĝo de Asirio: 29 Tiele diras la reĝo: Ĥizkija ne forlogu vin, ĉar li ne povos savi vin el lia mano; 30 Kaj Ĥizkija ne fidigu vin al la Eternulo, dirante: La Eternulo nin savos, kaj ĉi tiu urbo ne estos transdonita en la manojn de la reĝo de Asirio. 31 Ne aŭskultu Ĥizkijan; ĉar tiele diras la reĝo de Asirio: Faru kun mi interligon per donaco, kaj eliru al mi, kaj poste manĝu ĉiu de sia vinberujo kaj ĉiu de sia figarbo kaj trinku ĉiu la akvon el sia puto. 32 ĝis mi venos kaj prenos vin en landon similan al via lando, landon de greno kaj mosto, landon de pano kaj vinberĝardenoj, landon de oleo kaj olivoj kaj mielo, kaj vi vivos kaj ne mortos; kaj ne aŭskultu Ĥizkijan, kiam li forlogas vin per la vortoj: La Eternulo nin savos. 33 Ĉu iu el la dioj de la nacioj savis sian tutan landon el la mano de la reĝo de Asirio? 34 Kie estas la dioj de Ĥamat kaj Arpad? kie estas la dioj de Sefarvaim, Hena kaj Iva? Ĉu ili savis Samarion el mia mano? 35 Kiu el ĉiuj dioj de la landoj savis sian landon el mia mano, ke la Eternulo savu Jerusalemon el mia mano? 36 Sed la popolo silentis kaj ne respondis al li eĉ unu vorton; ĉar estis ordono de la reĝo: Ne respondu al li. 37 Tiam Eljakim, filo de Ĥilkija, la estro de la domo, kaj Ŝebna, la skribisto, kaj Joaĥ, filo de Asaf, la kronikisto, venis al Ĥizkija en disŝiritaj vestoj, kaj raportis al li la vortojn de Rabŝake.
2
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
2 Reĝoj 19 1 Kiam la reĝo Ĥizkija tion aŭdis, li disŝiris siajn vestojn kaj kovris sin per sakaĵo, kaj iris en la domon de la Eternulo. 2 Kaj li sendis Eljakimon, la palacestron, kaj Ŝebnan, la skribiston, kaj la pliaĝulojn de la pastroj, kovritajn per sakaĵoj, al la profeto Jesaja, filo de Amoc. 3 Kaj ili diris al li: Tiele diras Ĥizkija: Ĉi tiu tago estas tago de malfeliĉo kaj de riproĉo kaj de blasfemo; ĉar la infanoj atingis la punkton de la nasko, sed ne estas forto por naski. 4 Eble la Eternulo, via Dio, aŭdos ĉiujn vortojn de Rabŝake, kiun sendis la reĝo de Asirio, lia sinjoro, por blasfemi la vivantan Dion; kaj Li riproĉos la vortojn, kiujn aŭdis la Eternulo, via Dio; tial levu vian preĝon por la restintoj, kiuj ankoraŭ restis. 5 Kaj la servantoj de la reĝo Ĥizkija venis al Jesaja. 6 Kaj Jesaja diris al ili:Tiele diru al via sinjoro:Tiele diras la Eternulo:Ne timu la vortojn, kiujn vi aŭdis kaj per kiuj la servantoj de la reĝo de Asirio blasfemis Min. 7 Jen Mi sendos sur lin venton, kaj li aŭdos famon, kaj li revenos en sian landon; kaj Mi faligos lin per glavo en lia lando. 8 Kaj Rabŝake revenis, kaj trovis la reĝon de Asirio militanta kontraŭ Libna; ĉar li aŭdis, ke li foriris de Laĥiŝ. 9 Kiam li aŭdis pri Tirhaka, reĝo de Etiopujo, dirante:Jen li eliris, por batali kontraŭ vi, li denove sendis senditojn al Ĥizkija, dirante: 10 Tiele diru al Ĥizkija, reĝo de Judujo, jene: Via Dio, kiun vi fidas, ne forlogu vin, dirante: Jerusalem ne estos transdonita en la manojn de la reĝo de Asirio. 11 Jen vi aŭdis, kion faris la reĝoj de Asirio al ĉiuj landoj, pereigante ilin tute; ĉu vi saviĝos? 12 Ĉu la dioj de la nacioj savis ilin, kiujn ekstermis miaj patroj, kiel la naciojn de Gozan kaj Ĥaran kaj Recef kaj la infanojn de Eden, kiuj estis en Telasar? 13 Kie estas la reĝo de Ĥamat kaj la reĝo de Arpad kaj la reĝo de la urbo Sefarvaim, de Hena kaj Iva? 14 Kaj Ĥizkija prenis la leteron el la manoj de la senditoj kaj legis ĝin, kaj Ĥizkija iris en la domon de la Eternulo kaj disvolvis ĝin antaŭ la Eternulo. 15 Kaj Ĥizkija preĝis antaŭ la Eternulo, kaj diris: Ho Eternulo, Dio de Izrael, kiu sidas sur la keruboj! Vi estas la sola Dio super ĉiuj regnoj de la tero, Vi kreis la ĉielon kaj la teron. 16 Klinu, ho Eternulo, Vian orelon, kaj aŭskultu; malfermu, ho Eternulo, Viajn okulojn, kaj vidu; kaj aŭskultu la vortojn de Sanĥerib, kiun li sendis, por blasfemi la vivantan Dion. 17 Vere, ho Eternulo, la reĝoj de Asirio ruinigis la popolojn kaj iliajn landojn, 18 Kaj ili ĵetis iliajn diojn en fajron; ĉar ili estis ne dioj, sed faritajĵo de homaj manoj, ligno kaj ŝtono; tial ili ilin ekstermis. 19 Kaj nun, ho Eternulo, nia Dio, savu nin el lia mano, por ke ĉiuj regnoj de la tero sciu, ke Vi, la Eternulo, estas sola Dio. 20 Tiam Jesaja, filo de Amoc, sendis al Ĥizkija, dirante: Tiele diras la Eternulo, Dio de Izrael: Kion vi preĝis al Mi pri Sanĥerib, reĝo de Asirio, Mi aŭdis. 21 Jen estas la vorto, kiun la Eternulo diris pri li: Malestimis vin kaj mokis vin la virgulino, la filino de Cion; la filino de Jerusalem skuas pri vi sian kapon. 22 Kiun vi malhonoris kaj blasfemis? Kaj kontraŭ kiun vi levis vian voĉon kaj alten viajn okulojn? Kontraŭ la Sanktulo de Izrael. 23 Per viaj senditoj vi blasfemis la Eternulon, kaj vi diris: Kun la multe da miaj ĉaroj mi supreniris sur la supron de la montoj, sur la flankon de Lebanon, kaj mi dehakis ĝiajn altajn cedrojn kaj ĝiajn plej bonajn cipresojn; kaj mi iros en la kamparon de liaj limoj, en la arbaron de lia Karmel. 24 Mi fosis kaj trinkis fremdajn akvojn, kaj per la plandoj de miaj piedoj mi elsekigis ĉiujn riverojn de sieĝataj lokoj. 25 Ĉu vi ne aŭdis, ke Mi tion faris antaŭ longe, kaj ke Mi tion destinis de longe; nun Mi tion plenumis, ke vi detruos fortikigitajn urbojn en amasojn da ruinoj.
3
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
26 Tial iliaj loĝantoj estis malgrandaj, ili konfuziĝis kaj hontiĝis; ili fariĝis kiel herbo de la kampo, kiel verda musko, kiel musko sur tegmentoj, kiel brulanta greno antaŭ ol ĝi spikis. 27 Sed Mi scias vian loĝejon kaj vian eliron kaj vian eniron, kaj vian koleron kontraŭ mi. 28 Ĉar via kolero kontraŭ Mi kaj via tumulto venis al Miaj oreloj, tial Mi metos Mian hokon en viajn nazotruojn kaj Mian bridon en viajn lipojn, kaj Mi revenigos vin per la sama vojo, per kiu vi venis. 29 Kaj jen estas por vi la signo: vi manĝos en ĉi tiu jaro tion, kio elkreskos memstare, kaj en la dua jaro tion, kio elkreskos de ĝi; kaj en la tria jaro semu kaj rikoltu kaj plantu vinberejojn kaj manĝu iliajn fruktojn. 30 Kaj la restinto de la domo de Jehuda denove enradikiĝos malsupre kaj donos fruktojn supre. 31 Ĉar el Jerusalem eliros restaĵo, kaj savito de la monto Cion; la fervoro de la Eternulo Cebaot tion faros. 32 Tial tiele diras la Eternulo pri la reĝo de Asirio: Li ne eniros en ĉi tiun urbon kaj ne ĵetos tien sagon kaj ne aliros ĝin kun ŝildo kaj ne ŝutos ĉirkaŭ ĝi remparon. 33 Per la sama vojo, per kiu li venis, laŭ tiu li reiros, kaj en ĉi tiun urbon li ne eniros, diras la Eternulo. 34 Ĉar Mi defendos ĉi tiun urbon, por savi ĝin pro Mi kaj pro Mia servanto David. 35 Kaj en tiu nokto eliris anĝelo de la Eternulo kaj frapis en la tendaro de la Asirianoj cent okdek kvin mil; kiam ili leviĝis matene, ili ĉiuj estis kadavroj senvivaj. 36 Kaj Sanĥerib, reĝo de Asirio, eliris kaj iris kaj revenis kaj loĝis en Nineve. 37 Kaj okazis, ke kiam li adorkliniĝis en la domo de sia dio Nisroĥ, liaj filoj Adrameleĥ kaj Ŝarecer mortigis lin per glavo, kaj ili forkuris en la landon Armenio. Kaj anstataŭ li ekreĝis lia filo EsarĤadon.
2 Kronikoj 32:1-23 1 Post tiuj aferoj kaj ilia establiĝo venis Sanĥerib, reĝo de Asirio, kaj eniris Judujon, kaj starigis tendarojn ĉirkaŭ la fortikigitaj urboj, kaj intencis akiri ilin por si. 2 Kiam Ĥizkija vidis, ke Sanĥerib venis kaj intencas militi kontraŭ Jerusalem, 3 Li konsiliĝis kun siaj eminentuloj kaj siaj fortuloj, por ŝtopi la akvon de la fontoj, kiuj estis ekster la urbo; kaj ili helpis lin. 4 Kaj kolektiĝis multe da popolo, kaj ili ŝtopis ĉiujn fontojn kaj la torenton, kiu fluas tra la lando, dirante: Kial la reĝoj de Asirio, kiuj venas, trovu multe da akvo? 5 Li ankaŭ fortigis sin kaj konstruis la tutan difektiĝintan muron kaj levis ĝin ĝis la turoj kaj alian muron ekstere; kaj li riparis Milon en la urbo de David, kaj faris multe da sagoj kaj ŝildoj. 6 Kaj li starigis militestrojn super la popolon, kaj kunvenigis ilin al si sur la placo de la pordego de la urbo, kaj parolis al ili konsole, dirante: 7 Estu forta kaj kuraĝa, ne timu nek senkuraĝiĝu antaŭ la reĝo de Asirio, nek antaŭ la tuta homamaso, kiu estas kun li; ĉar estas pli multaj kun ni ol kun li. 8 Kun li estas brako el karno; sed kun ni estas la Eternulo, nia Dio, por helpi nin kaj por batali niajn batalojn. Kaj la popolo fidiĝis je la vortoj de Ĥizkija, reĝo de Judujo. 9 Post tio Sanĥerib, reĝo de Asirio, sendis siajn servantojn al Jerusalem (li mem sieĝis Laĥiŝon kune kun sia tuta militistaro) al Ĥizkija, reĝo de Judujo, kaj al ĉiuj Judoj, kiuj estis en Jerusalem, dirante: 10 Tiele diras Sanĥerib, reĝo de Asirio: Kion vi fidas, ke vi restas sieĝataj en Jerusalem? 11 Ĥizkija ja trompas vin, ke vi mortigu per malsato kaj soifo, dirante: La Eternulo, nia Dio, savos nin el la mano de la reĝo de Asirio? 12 Ĉu ne tiu sama Ĥizkija forigis Liajn altojn kaj Liajn altarojn, kaj ordonis al Judujo kaj Jerusalem, dirante: Antaŭ unu sola altaro adorkliniĝu kaj sur ĝi incensu? 13 Ĉu vi ne scias, kion mi kaj miaj patroj faris al ĉiuj popoloj de aliaj landoj? Ĉu la dioj de la nacioj de tiuj landoj povis iel savi iliajn landojn el mia mano?
4
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
14 Kiu el ĉiuj dioj de tiuj nacioj, kiujn miaj patroj ekstermis, povis savi sian popolon el mia mano, ke via Dio povu savi vin el mia mano? 15 Nun Ĥizkija ne trompu vin kaj ne logu vin tiamaniere, kaj ankoraŭ ne fidu lin; ĉar neniu dio de iu ajn nacio aŭ regno povis savi sian popolon el mia mano kaj el la mano de miaj patroj; des malpli via Dio savos vin el mia mano! 16 Kaj liaj servantoj parolis ankoraŭ pli kontraŭ la Eternulo, Dio, kaj kontraŭ Lia servanto Ĥizkija. 17 Li skribis ankaŭ leterojn, por insulti la Eternulon, Dion de Izrael, kaj paroli kontraŭ Li, dirante: Kiel la dioj de la nacioj de aliaj landoj ne savis sian popolon el mia mano, tiel la Dio de Ĥizkija ne savos Sian popolon el mia mano. 18 Kaj ili kriis per laŭta voĉo en la Juda lingvo al la popolo de Jerusalem, kiu estis sur la murego, por timigi ilin kaj maltrankviligi ilin, por ke ili povu preni la urbon. 19 Kaj ili parolis kontraŭ la Dio de Jerusalem, kiel kontraŭ la dioj de la popoloj de la tero, kiuj estas faritajxo de homaj manoj. 20 Kaj pro tio la reĝo Ĥizkija, kaj la profeto Jesaja, filo de Amoc, preĝis kaj kriis al la ĉielo. 21 Kaj la Eternulo sendis anĝelon, kaj li ekstermis ĉiujn fortulojn kaj eminentulojn kaj estrojn en la tendaro de la reĝo de Asirio; kaj li revenis kun honto en sian landon. Kaj li eniris en la domon de sia dio; kaj tiuj, kiuj eliris el liaj propraj internaĵoj, mortigis lin tie per glavo. 22 Tiamaniere la Eternulo savis Ĥizkijan kaj la loĝantojn de Jerusalem el la mano de Sanĥerib, reĝo de Asirio, kaj el la mano de ĉiuj; kaj Li gvidis ilin ĉiuflanke. 23 Kaj multaj alportis donacojn al la Eternulo en Jerusalemon, kaj donacojn al Ĥizkija, reĝo de Judujo; kaj li fariĝis granda antaŭ ĉiuj nacioj de tiam poste.
Jesaja 36-37 Jesaja 36 1 En la dek-kvara jaro de la reĝo Ĥizkija Sanĥerib, reĝo de Asirio, eliris kontraŭ ĉiujn fortikigitajn urbojn de Judujo kaj prenis ilin. 2 Kaj la reĝo de Asirio sendis Rabŝaken el Laĥiŝ en Jerusalemon al la reĝo Ĥizkija kun granda militistaro; kaj li stariĝis ĉe la akvotubo de la supra lageto sur la vojo al la kampo de la fulisto. 3 Kaj eliris al li Eljakim, filo de Ĥilkija, la palacestro, kaj Ŝebna, la skribisto, kaj Joaĥ, filo de Asaf, la kronikisto. 4 Kaj Rabŝake diris al ili: Diru do al Ĥizkija: Tiele diras la granda reĝo, la reĝo de Asirio: Kian fidon vi fidas? 5 Mi diras, vi diras (sed ili estas nur vanaj vortoj), ke mi havas konsilon kaj forton por milito; nun kiun vi fidas, ke vi ribelis kontraŭ mi? 6 Jen vi fidas la bastonon de Egiptujo, tiu kano rompita; se iu sin apogas sur ĝi, ĝi eniras en lian manon kaj trapikas ĝin. Tia estas Faraono, reĝo de Egiptujo, por ĉiuj, kiuj fidas lin. 7 Sed se vi diros al mi: Ni fidas la Eternulon, nian Dion? Ĉu Li ne estas Li, kies altojn kaj altarojn Ĥizkija forigis, dirante al Judujo kaj Jerusalem: Antaŭ ĉi tiu altaro adorkliniĝu? 8 Nun donu donon al mia sinjoro, la reĝo de Asirio; mi donos al vi du mil ĉevalojn, se vi povas trovi rajdantojn por ili. 9 Kiel do vi povus forpuŝi unu el la plej malgrandaj servantoj de mia sinjoro, kaj fidi Egiptujon pro ĉaroj kaj rajdistoj? 10 Kaj ĉu sen la volo de la Eternulo mi iris kontraŭ ĉi tiun landon, por ruinigi ĝin? La Eternulo diris al mi: Iru kontraŭ ĉi tiun landon kaj ruinigu ĝin. 11 Tiam Eljakim kaj Ŝebna kaj Joaĥ diris al Rabŝake: Parolu al viaj servantoj en la lingvo Siria, ĉar ni ĝin komprenas; sed ne parolu al ni en la lingvo Jude, antaŭ la oreloj de la popolo, kiu estas sur la murego.
5
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
12 Sed Rabŝake diris: Ĉu al via sinjoro kaj al vi sendis min mia sinjoro, por diri tiujn vortojn? Li sendis min ne al la homoj, kiuj sidas sur la murego, por ke ili manĝu sian ekskrementon kaj trinku sian urinon kune kun vi? 13 Tiam Rabŝake stariĝis, kaj ekkriis per laŭta voĉo Jude, kaj diris: Aŭskultu la vortojn de la granda reĝo, la reĝo de Asirio. 14 Tiele diras la reĝo: Ĥizkija ne forlogu vin, ĉar li ne povos savi vin. 15 Kaj Ĥizkija ne fidigu vin la Eternulon, dirante: La Eternulo certe nin savos; ĉi tiu urbo ne estos transdonita en la manojn de la reĝo de Asirio. 16 Ne aŭskultu Ĥizkijan; ĉar tiele diras la reĝo de Asirio: Faru kun mi interligon per donaco kaj eliru al mi, kaj manĝu ĉiu el sia vinberujo kaj ĉiu el sia figarbo kaj trinku ĉiu la akvon el sia puto; 17 ĝis mi venos kaj prenos vin en landon similan al via lando, landon de greno kaj mosto, landon de pano kaj vinberĝardenoj. 18 Ĥizkija ne forlogu vin, dirante: La Eternulo nin savos. Ĉu iu el la dioj de la nacioj savis sian landon el la mano de la reĝo de Asirio? 19 Kie estas la dioj de Ĥamat kaj Arpad? kie estas la dioj de Sefarvaim? Ĉu ili savis Samarion el mia mano? 20 Kiu el ĉiuj dioj de tiuj landoj savis sian landon el mia mano, ke la Eternulo savu Jerusalemon el mia mano? 21 Sed ili silentis kaj ne respondis al li eĉ unu vorton, ĉar estis ordono de la reĝo: Ne respondu al li. 22 Tiam Eljakim, filo de Ĥilkija, la estro de la domo, kaj Ŝebna, la skribisto, kaj Joaĥ, filo de Asaf, la kronikisto, venis al Ĥizkija en disŝiritaj vestoj, kaj raportis al li la vortojn de Rabŝake. Jesaja 37 1 Kiam la reĝo Ĥizkija tion aŭdis, li disŝiris siajn vestojn kaj kovris sin per sakaĵo, kaj iris en la domon de la Eternulo. 2 Kaj li sendis Eljakimon, la palacestron, kaj Ŝebnan, la skribiston, kaj la pliaĝulojn de la pastroj, kovritajn per sakaĵoj, al la profeto Jesaja, filo de Amoc. 3 Kaj ili diris al li: Tiele diras Ĥizkija: Ĉi tiu tago estas tago de malfeliĉo kaj de riproĉo kaj de blasfemo; ĉar la infanoj atingis la punkton de la nasko, sed ne estas forto por naski. 4 Eble la Eternulo, via Dio, aŭdos la vortojn de Rabŝake, kiun sendis la reĝo de Asirio, lia sinjoro, por blasfemi la vivantan Dion, kaj riproĉi la vortojn, kiujn aŭdis la Eternulo, via Dio; levu do vian preĝon por la restintoj, kiuj ankoraŭ restis. 5 Kaj la servantoj de la reĝo Ĥizkija venis al Jesaja. 6 Kaj Jesaja diris al ili:Tiele diru al via sinjoro:Tiele diras la Eternulo:Ne timu la vortojn, kiujn vi aŭdis kaj per kiuj la servantoj de la reĝo de Asirio blasfemis Min. 7 Jen Mi sendos sur lin venton, kaj li aŭdos famon kaj revenos en sian landon; kaj Mi faligos lin per glavo en lia lando. 8 Kaj Rabŝake revenis, kaj trovis la reĝon de Asirio militanta kontraŭ Libna; ĉar li aŭdis, ke li foriris de Laĥiŝ. 9 Kaj li aŭdis pri Tirhaka, reĝo de Etiopujo, nome:Li eliris, por militi kontraŭ vi. Kaj kiam li tion aŭdis, li sendis senditojn al Ĥizkija, dirante: 10 Tiele diru al Ĥizkija, reĝo de Judujo, jene: Via Dio, kiun vi fidas, ne forlogu vin, dirante: Jerusalem ne estos donita en la manojn de la reĝo de Asirio. 11 Jen vi aŭdis, kion la reĝoj de Asirio faris al ĉiuj landoj, pereigante ilin tute; ĉu vi saviĝos? 12 Ĉu la dioj de la nacioj savis ilin, kiujn ekstermis miaj patroj, kiel Gozanon kaj Ĥaranon kaj Recefon kaj la infanojn de Eden, kiuj estis en Telasar? 13 Kie estas la reĝo de Ĥamat kaj la reĝo de Arpad kaj la reĝo de la urbo Sefarvaim, Hena kaj Iva? 14 Kaj Ĥizkija prenis la leteron el la manoj de la senditoj kaj legis ĝin, kaj Ĥizkija iris en la domon de la Eternulo kaj disvolvis ĝin antaŭ la Eternulo. 15 Kaj Ĥizkija preĝis al la Eternulo, dirante:
6
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
16 Ho Eternulo Cebaot, Dio de Izrael, kiu sidas sur la keruboj! Vi estas la sola Dio super ĉiuj regnoj de la tero; Vi kreis la ĉielon kaj la teron. 17 Klinu, ho Eternulo, Vian orelon, kaj aŭskultu; malfermu, ho Eternulo, Viajn okulojn, kaj vidu; kaj aŭskultu ĉiujn vortojn de Sanĥerib, kiujn li sendis, por blasfemi la vivantan Dion. 18 Vere, ho Eternulo, la reĝoj de Asirio ruinigis ĉiujn popolojn kaj iliajn landojn, 19 Kaj ili ĵetis iliajn diojn en fajron; ĉar ili estis ne dioj, sed faritajĵo de homaj manoj, ligno kaj ŝtono; tial ili ilin ekstermis. 20 Kaj nun, ho Eternulo, nia Dio, savu nin el lia mano, por ke ĉiuj regnoj de la tero sciu, ke Vi, la Eternulo, estas sola. 21 Tiam Jesaja, filo de Amoc, sendis al Ĥizkija, dirante: Tiele diras la Eternulo, Dio de Izrael: Pro tio, ke vi preĝis al Mi pri Sanĥerib, reĝo de Asirio, 22 Jen estas la vorto, kiun la Eternulo diris pri li: Malestimis vin kaj mokis vin la virgulino, la filino de Cion, la filino de Jerusalem skuas pri vi sian kapon. 23 Kiun vi malhonoris kaj blasfemis? Kaj kontraŭ kiun vi levis vian voĉon kaj alten viajn okulojn? Kontraŭ la Sanktulo de Izrael. 24 Per viaj servantoj vi blasfemis la Eternulon, kaj vi diris: Kun la multe da miaj ĉaroj mi supreniris sur la supron de la montoj, sur la flankon de Lebanon, kaj mi dehakis ĝiajn altajn cedrojn kaj ĝiajn plej belajn cipresojn, kaj mi atingis la supron de liaj limoj, en la arbaron de lia Karmel. 25 Mi fosis kaj trinkis akvon, kaj per la plandoj de miaj piedoj mi elsekigis ĉiujn riverojn de la sieĝataj lokoj. 26 Ĉu vi ne aŭdis, ke Mi tion faris de longe, kaj ke Mi tion destinis de tempo antikva; nun Mi tion plenumis, ke vi detruos fortikigitajn urbojn en amasojn da ruinoj. 27 Tial iliaj loĝantoj estis malgrandaj, ili konfuziĝis kaj hontiĝis; ili fariĝis kiel herbo de la kampo, kiel verda musko, kiel musko sur tegmentoj, kiel brulanta greno antaŭ ol ĝi spikis. 28 Sed Mi scias vian loĝejon kaj vian eliron kaj vian eniron, kaj vian koleron kontraŭ mi. 29 Ĉar via kolero kontraŭ Mi kaj via tumulto venis al Miaj oreloj, tial Mi metos Mian hokon en viajn nazotruojn kaj Mian bridon en viajn lipojn, kaj Mi revenigos vin per la sama vojo, per kiu vi venis. 30 Kaj jen estas por vi la signo: vi manĝos en ĉi tiu jaro tion, kio elkreskos memstare, kaj en la dua jaro tion, kio elkreskos de ĝi; kaj en la tria jaro semu kaj rikoltu kaj plantu vinberejojn kaj manĝu iliajn fruktojn. 31 Kaj la restinto de la domo de Jehuda denove enradikiĝos malsupre kaj donos fruktojn supre; 32 Ĉar el Jerusalem eliros restaĵo, kaj savito de la monto Cion; la fervoro de la Eternulo Cebaot tion faros. 33 Tial tiele diras la Eternulo pri la reĝo de Asirio: Li ne eniros en ĉi tiun urbon kaj ne ĵetos tien sagon kaj ne aliros ĝin kun ŝildoj kaj ne ŝutos ĉirkaŭ ĝi remparon. 34 Per la sama vojo, per kiu li venis, laŭ tiu li reiros, kaj en ĉi tiun urbon li ne eniros, diras la Eternulo. 35 Ĉar Mi defendos ĉi tiun urbon, por savi ĝin pro Mi kaj pro Mia servanto David. 36 Tiam eliris anĝelo de la Eternulo kaj frapis en la tendaro de la Asirianoj cent okdek kvin mil; kiam ili leviĝis matene, ili ĉiuj estis kadavroj senvivaj. 37 Kaj Sanĥerib, reĝo de Asirio, eliris kaj iris kaj revenis kaj loĝis en Nineve. 38 Kaj okazis, ke kiam li adorkliniĝis en la domo de sia dio Nisroĥ, liaj filoj Adrameleĥ kaj Ŝarecer mortigis lin per glavo, kaj ili forkuris en la landon Armenio; kaj anstataŭ li ekreĝis lia filo EsarĤadon.
Verso-post-versa Analizo La historia rakonto pri Hezekiah, Jesaja, Sanĥerib, kaj la Rabŝakeh estas registrita en tri ĉefaj lokoj en la Malnova Testamento: 2 Reĝoj 18-19 , Jesaja 36-37 , kaj 2 Kronikoj 32 .
7
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
Sube estas vers-post-versa analizo kongruanta kun la paralelaj pasaĵoj el la Reĝo Jakoba Versio , sekvata de ŝlosilaj lecionoj. 1. La Fideleco kaj Fruaj Reformoj de Hezekiah 2 Reĝoj 18:1–3 - Hezekiah komencas sian regadon en Judujo je la aĝo de 25 jaroj kaj faras "tion, kio plaĉas al la Eternulo". 2 Reĝoj 18:4 - Li forigis la altojn, rompis la statuojn, dehakis la sanktajn stangojn, kaj rompis la kupran serpenton (Nehuŝtan), kiun faris Moseo, ĉar Izrael komencis incensadi al ĝi. 2 Reĝoj 18:5–7a – "Li fidis la Eternulon, Dion de Izrael; kaj post li estis neniu simila al li inter ĉiuj reĝoj de Judujo..." La Eternulo estas kun li, kaj li prosperas kien ajn li iras. 2 Reĝoj 18:7b–8 - Li ribelas kontraŭ la reĝo de Asirio (rifuzante servi lin) kaj batas la Filiŝtojn ĝis Gaza. 2 Kronikoj 32:1–8 – Vidante la alvenon de Sanĥerib, Ĥizkija konsiliĝas kun siaj princoj por ŝtopi la akvofontojn ekster Jerusalemo, konstruas la murojn kaj turojn, fabrikas armilojn kaj kuraĝigas la popolon: "Estu forta kaj kuraĝa... kun li estas brako el karno; sed kun ni estas la Eternulo, nia Dio, por helpi nin kaj por batali niajn batalojn" (2 Kronikoj 32:7–8). 2. La Falo de Samario kaj la Invado de Asirio 2 Reĝoj 18:9–12 - En la 4-a jaro de Ĥizkija, Ŝalmaneser, reĝo de Asirio, sieĝas Samarion (la nordan regnon de Izrael), kaptante ĝin en la 6-a jaro de Ĥizkija ĉar Izrael "ne obeis la voĉon de la Eternulo, ilia Dio." 2 Reĝoj 18:13 / Jesaja 36:1 – En la 14-a jaro de Ĥizkija, Sanĥerib, reĝo de Asirio, iris kontraŭ ĉiujn fortikigitajn urbojn de Judujo kaj prenis ilin. 2 Reĝoj 18:14–16 - En momento de timo, Hezekiah sendas tributon al Sanĥerib en Laĥiŝ, dirante: "Mi pekis; deturnu vin de mi: tion, kion vi metos sur min, mi portos." Li pagas 300 talentojn da arĝento kaj 30 talentojn da oro, eĉ forprenante la oron de la pordoj kaj kolonoj de la templo de la SINJORO. 3. La Mokado kaj Psikologia Militado de Rabŝake 2 Reĝoj 18:17–18 / Jesaja 36:2–3 – Sanĥerib sendas la Tartanon, Rabsarison, kaj Rabŝakenon el Laĥiŝ kun granda armeo al Jerusalemo. Ili stariĝas ĉe la akvotubo de la supra lageto. Eljakim, Ŝebna, kaj Joaĥ eliras por renkonti ilin. 2 Reĝoj 18:19–21 / Jesaja 36:4–6 - Rabŝake transdonas la mesaĝon de Sanĥerib: "Kian fidon vi havas?" Li mokas Judujon pro fido al Egiptujo, nomante Egiptujon "rompita kano", kiu trapikos la manon de ĉiu, kiu sin apogas sur ĝi. 2 Reĝoj 18:22 / Jesaja 36:7 - Rabŝake provas misprezenti la religiajn reformojn de Ĥizkija, asertante ke Ĥizkija ofendis Dion forigante la altojn kaj altarojn. 2 Reĝoj 18:23–25 / Jesaja 36:8–10 – Rabŝake moke proponas 2 000 ĉevalojn se Jehuda povas eĉ provizi rajdantojn por ili. Li poste asertas, ke la Eternulo mem sendis lin por detrui Jehudan: "La Eternulo diris al mi: Iru kontraŭ ĉi tiun landon kaj detruu ĝin." 2 Reĝoj 18:26 / Jesaja 36:11 - Eljakim, Ŝebna kaj Joaĥ petas Rabŝakeh paroli sirie (aramee) anstataŭ la lingvo de la Judoj (hebree), por ke la simpla popolo sur la muro ne paniku. 2 Reĝoj 18:27–35 / Jesaja 36:12–20 – Rabŝake rifuzas, kriante hebree al la viroj sur la muro. Li instigas ilin ne lasi Ĥizkijan trompi ilin per promesoj, ke Dio savos ilin. Li fanfaronas, ke neniuj dioj de Ĥamat, Arpad, Sefarvaim aŭ Samario savis iliajn landojn de Asirio — do "kiuj estas el ĉiuj dioj
8
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
de la landoj, kiuj savis sian landon el mia mano, ke la Eternulo savu Jerusalemon el mia mano?" (2 Reĝoj 18:35). 2 Reĝoj 18:36–37 / Jesaja 36:21–22 – La popolo silentas kaj ne respondas al li eĉ unu vorton, kiel ordonis Ĥizkija ("Ne respondu al li"). La oficistoj revenas al Ĥizkija kun ŝiritaj vestoj. 4. Hezekiah Serĉas Jesaja kaj la Unuan Promeson de la Sinjoro 2 Reĝoj 19:1–5 / Jesaja 37:1–5 – Reĝo Ĥizkija disŝiris siajn vestojn, kovris sin per sakaĵo, iris en la domon de la Eternulo, kaj sendis Eljakimon, Ŝebnan kaj la pliaĝulojn de la pastroj al la profeto Jesaja . Ili deklaras: “Ĉi tiu tago estas tago de malfeliĉo kaj de riproĉo kaj de blasfemo... tial levu vian preĝon por la restintoj, kiuj restis.” 2 Reĝoj 19:6–7 / Jesaja 37:6–7 – Jesaja respondas per la vorto de Dio: “Ne timu la vortojn, kiujn vi aŭdis, per kiuj la servantoj de la reĝo de Asirio blasfemis min. Jen Mi sendos sur lin venton, kaj li aŭdos famon, kaj revenos en sian landon; kaj Mi faligos lin per glavo en lia lando.” 5. La blasfema letero de Rabŝake kaj la preĝo de Hezekiah 2 Reĝoj 19:8–13 / Jesaja 37:8–13 - Rabŝake revenas kaj trovas Sanĥerib batalantan kontraŭ Libna. Aŭdinte, ke Tirhaka, reĝo de Etiopio, eliris por batali kontraŭ li, Sanĥerib denove sendas leterojn al Ĥizkija, avertante lin, ke Dio ne povas savi Jerusalemon kaj listigante la detruitajn naciojn (Gozan, Haran, Rezef, Telasar). 2 Reĝoj 19:14 / Jesaja 37:14 - Ĥizkija ricevas la leteron de la sendito, legas ĝin, kaj iras en la domon de la Eternulo, kaj disvastigas ĝin antaŭ la Eternulo . 2 Reĝoj 19:15–19 / Jesaja 37:15–20 – Ĥizkija preĝas: "Ho Eternulo, Dio de Izrael, kiu sidas sur la keruboj, Vi estas la sola Dio de ĉiuj regnoj de la tero... Klinu Vian orelon, ho Eternulo, kaj aŭskultu; malfermu, ho Eternulo, Viajn okulojn, kaj vidu; kaj aŭskultu la vortojn de Sanĥerib, kiun li sendis, por blasfemi la vivantan Dion." Li agnoskas, ke Asirio detruis aliajn naciojn, ĉar iliaj dioj estis nur ligno kaj ŝtono, kaj preĝas: "Nun do, ho Eternulo, nia Dio, mi petegas Vin, savu nin el lia mano, por ke ĉiuj regnoj de la tero sciu, ke Vi estas la Eternulo, Dio, Vi sola." 6. La Respondo de Dio per Jesaja 2 Reĝoj 19:20 / Jesaja 37:21–22 – Jesaja sendas mesaĝon al Ĥizkija: “Kion vi preĝis al mi pri Sanĥerib, reĝo de Asirio, mi aŭdis.” 2 Reĝoj 19:21–28 / Jesaja 37:22–29 – La Eternulo riproĉas la fierecon de Sanĥerib: “Kiun vi malhokis kaj blasfemis?... eĉ kontraŭ la Sanktulo de Izrael.” Dio rimarkas, ke la venkoj de Asirio estis permesitaj nur de Lia dia providenco (“Ĉu vi ne aŭdis antaŭ longe, kiel Mi tion faris?”). Pro la kolero de Sanĥerib, Dio deklaras: “Mi metos Mian hokon en viajn nazojn kaj Mian bridon en viajn lipojn, kaj Mi revenigos vin laŭ la vojo, laŭ kiu vi venis.” 2 Reĝoj 19:29–31 / Jesaja 37:30–32 – Dio donas al Jehuda signon de postvivado kaj kresko: la restaĵo de la domo de Jehuda denove enradikiĝos malsupren kaj donos fruktojn supren. 2 Reĝoj 19:32–34 / Jesaja 37:33–35 – Dio promesas pri la reĝo de Asirio: “Li ne eniros en ĉi tiun urbon, nek pafos tien sagon, nek aliros ĝin kun ŝildo, nek ŝutos ĉirkaŭ ĝi remparon... Ĉar Mi defendos ĉi tiun urbon, por savi ĝin pro Mi mem kaj pro Mia servanto David.”
9
La potenca anĝelo de la Eternulo defendas Jerusalemon
7. Dia Interveno kaj la Falo de Sanĥerib 2 Reĝoj 19:35 / Jesaja 37:36 / 2 Kron. 32:21 – En tiu sama nokto, la anĝelo de la Eternulo eliris kaj frapis en la tendaro de la Asirianoj 185 000 homojn . Kiam la homoj leviĝis frue matene, "jen, ili ĉiuj estis kadavroj." 2 Reĝoj 19:36 / Jesaja 37:37 - Sanĥerib foriras, revenas al Nineve, kaj tie restas. 2 Reĝoj 19:37 / Jesaja 37:38 / 2 Kron. 32:21 – Kiam Sanĥerib adorkliniĝis en la domo de sia dio Nisroĥ, liaj filoj Adrameleĥ kaj Ŝarecer lin frapis per glavo kaj forkuris en la landon Armenion. Kaj anstataŭ li ekreĝis lia filo Esar-Ĥadon.
Ŝlosilaj Lecionoj el la Rakonto La Diferenco Inter Homa Kompromiso kaj Dia Savo Hizkija komence provis subaĉeti Sanĥerib-on per forprenado de oro el la Templo (2 Reĝoj 18:14-16), tamen Asirio revenis por plena konkero ĉiuokaze. Trankviligi malamikon de Dio malofte funkcias; daŭra paco venis nur kiam Hizkija ĉesis fidi je arĝento kaj tute turnis sin al preĝo. Praktika Preparo Kombinita kun Spirita Fido Antaŭ la komenco de la sieĝo, Ĥizkija haltigis la akvoprovizon, plifortigis la murojn, kaj organizis defendojn (2 Kron. 32:2-5). Kredo al Dio ne signifas ignori praktikan respondecon, sed Ĥizkija bazigis sian finfinan fidon sur la Plejpotenculo prefere ol sur siaj fortikaĵoj. Spirita Distingo Kontraŭ Mokado kaj Trompo Rabŝake uzis psikologiajn taktikojn — distordante la Skribon, disvastigante timon, pridubante la potencon de Dio, kaj provante apartigi la gvidantaron de la popolo (2 Reĝoj 18:22, 28–35). La ordono de Ĥizkija "Ne respondu al li" instruas la saĝon rifuzi argumenti per blasfemaj mokadoj, elektante anstataŭe porti la aferon rekte al Dio. Disvastigante Niajn Problemojn Antaŭ la Sinjoro Kiam Ĥizkija ricevis la timigan leteron de Sanĥerib, li portis ĝin rekte al la templo kaj "dismetis ĝin antaŭ la Eternulo" (2 Reĝoj 19:14). Tio provizas modelon por preĝo: preni palpeblajn minacojn, timojn kaj zorgojn rekte en la ĉeeston de Dio kaj elmontri ilin antaŭ Li. La Gloro de Dio kiel la Plej Alta Prioritato en Preĝo Hizkija ne nur preĝis por persona supervivo; li preĝis, ke Dio agu "por ke ĉiuj regnoj de la tero sciu, ke Vi estas la Eternulo, Dio, Vi sola" (2 Reĝoj 19:19). Preĝoj centritaj sur la honoro de Dio proksime konformas al Lia volo. La Fiereco de Homo kontraŭ la Suvereneco de Dio Sanĥerib kredis, ke liaj militaj konkeroj estis la rezulto de lia propra potenco (2 Reĝoj 19:23–24). Dio memorigis lin, ke li estis nur instrumento en la superreganta plano de Dio (2 Reĝoj 19:25–28). Dio rezistas la fierulojn, kaj neniu monda potenco povas superi Liajn suverenajn celojn.
10