Debora, Barak, kaj Jael Juĝistoj 4 1 Kaj la Izraelidoj denove faris malbonon antaŭ la okuloj de la Eternulo, kiam Ehud mortis. 2 Kaj la Eternulo vendis ilin en la manojn de Jabin, reĝo de Kanaano, kiu reĝis en Ĥacor; kies militestro estis Sisera, kiu loĝis en Ĥaroshet-Goim. 3 Kaj la Izraelidoj kriis al la Eternulo; ĉar li havis naŭcent ferajn ĉarojn, kaj dum dudek jaroj li forte turmentis la Izraelidojn. 4 Debora, profetino, edzino de Lapidot, juĝis Izraelon en tiu tempo. 5 Kaj ŝi loĝis sub la palmo de Debora inter Rama kaj Bet-El, sur la monto de Efraim; kaj la Izraelidoj venadis al ŝi por juĝo. 6 Kaj ŝi sendis kaj alvokis Barakon, filon de Abinoam, el Kedesxnaftali, kaj diris al li: La Eternulo, Dio de Izrael, ne ordonis jene: Iru, kaj direktu militistaron al la monto Tabor, kaj prenu kun vi dek mil virojn el la Naftaliidoj kaj el la Zebulunidoj; 7 Kaj al la rivero Kiŝon Mi alkondukos al vi Siseran, la militistestron de Jabin, kaj liajn ĉarojn kaj lian amason, kaj Mi transdonos lin en vian manon. 8 Kaj Barak diris al ŝi: Se vi iros kun mi, mi iros; sed se vi ne iros kun mi, mi ne iros. 9 Kaj ŝi diris: Mi iros kun vi; tamen la vojo, kiun vi iros, ne estos por vi gloro; ĉar la Eternulo transdonos Siseran en la manojn de virino. Kaj Debora leviĝis kaj iris kun Barak al Kedeŝ. 10 Kaj Barak alvokis Zebulunon kaj Naftalion al Kedeŝ; kaj li iris kun dek mil viroj post li; kaj Debora iris kun li. 11 Ĥeber, la Kenido, el la idoj de Ĥobab, bopatro de Moseo, apartiĝis de la Kenidoj, kaj starigis sian tendon apud la valo Caanaim, apud Kedeŝ. 12 Kaj oni sciigis Siseran, ke Barak, filo de Abinoam, supreniris sur la monton Tabor. 13 Kaj Sisera kolektis ĉiujn siajn ĉarojn, naŭcent ferajn ĉarojn, kaj la tutan popolon, kiu estis kun li, de Ĥaroshet-Goim ĝis la torento Kiŝon. 14 Kaj Debora diris al Barak: Leviĝu, ĉar nun estas la tago, en kiu la Eternulo transdonis Siseran en vian manon; la Eternulo ja eliris antaŭ vi. Kaj Barak malsupreniris de la monto Tabor, kaj dek mil viroj post li.
1
Debora, Barak, kaj Jael
15 Kaj la Eternulo konfuzis Siseran kaj ĉiujn liajn ĉarojn kaj lian tutan militistaron per la glavo de Barak; kaj Sisera desaltis de sia ĉaro kaj forkuris sur siaj piedoj. 16 Kaj Barak persekutis la ĉarojn kaj la militistaron ĝis Ĥaroshet-Goim; kaj la tuta militistaro de Sisera falis de glavo; kaj neniu restis. 17 Sed Sisera forkuris sur siaj piedoj al la tendo de Jael, edzino de Ĥeber, la Kenido; ĉar estis paco inter Jabin, reĝo de Ĥacor, kaj la domo de Ĥeber, la Kenido. 18 Kaj Jael eliris renkonte al Sisera, kaj diris al li: Envenu, mia sinjoro, envenu al mi; ne timu. Kaj li eniris al ŝi en la tendon, kaj ŝi kovris lin per mantelo. 19 Kaj li diris al ŝi: Donu al mi, mi petas, por trinki iom da akvo, ĉar mi soifas. Kaj ŝi malfermis felsakon da lakto kaj donis al li trinki, kaj kovris lin. 20 Kaj li diris al ŝi: Staru ĉe la pordo de la tendo; kaj se iu venos kaj demandos vin, kaj diros: Ĉu iu estas ĉi tie? tiam diru: Ne. 21 Tiam Jael, la edzino de Ĥeber, prenis najlon de la tendo kaj prenis martelon en sian manon kaj aliris al li mallaŭte, kaj enbatis la najlon en liajn tempiojn kaj enfiksis ĝin en la teron; ĉar li dormis profunde kaj estis laca; kaj li mortis. 22 Kaj jen, dum Barak persekutis Siseran, Jael eliris al li renkonte, kaj diris al li: Venu, mi montros al vi la viron, kiun vi serĉas. Kaj li eniris en ŝian tendon, kaj jen Sisera kuŝis mortinta, kaj najlo estis en liaj tempioj. 23 Tiel Dio humiligis en tiu tago Jabinon, reĝon de Kanaan, antaŭ la Izraelidoj. 24 Kaj la mano de la Izraelidoj kreskis kaj fortiĝis kontraŭ Jabin, reĝo de Kanaan, ĝis ili ekstermis Jabinon, reĝon de Kanaan.
Juĝistoj 5 1 Tiam kantis Debora kaj Barak, filo de Abinoam, en tiu tago, dirante: 2 Gloru la Eternulon pro la venĝo al Izrael, Kiam la popolo memvole sin oferis. 3 Aŭskultu, ho reĝoj; atentu, ho princoj; Mi, mi kantos al la Eternulo, mi kantos al la Eternulo, Dio de Izrael. 4 Ho Eternulo, kiam Vi eliris de Seir, Kiam Vi iris el la kampo de Edom, Tremis la tero, kaj la ĉielo gutigis akvon, Kaj la nuboj gutigis akvon. 5 La montoj fandiĝis antaŭ la Eternulo, Tiu Sinaj antaŭ la Eternulo, Dio de Izrael. 6 En la tempo de Ŝamgar, filo de Anat, en la tempo de Jael, la vojoj estis neuzataj, kaj la migrantoj iris laŭ flankaj vojetoj. 7 La loĝantoj de la vilaĝoj malaperis, ili malaperis en Izrael, Ĝis kiam mi, Debora, stariĝis, Ĝis kiam mi, stariĝis kiel patrino en Izrael. 8 Ili elektis novajn diojn; tiam estis milito ĉe la pordegoj; ĉu oni vidis ŝildon aŭ lancon Ĉe kvardek mil en Izrael? 9 Mia koro estas kun la estroj de Izrael, Kiuj sin oferis memvole inter la popolo. Benu la Eternulon. 10 Parolu, vi, kiuj rajdas sur blankaj azeninoj, Vi, kiuj sidas por juĝado kaj iras sur la vojo. 11 Tiuj, kiuj saviĝos de la bruo de arkpafistoj ĉe la akvoĉerpejoj, tie oni proklamos la justecon de la Eternulo, la justecon de la loĝantoj de Liaj vilaĝoj en Izrael; tiam la popolo de la Eternulo malsupreniros al la pordegoj. 12 Vekiĝu, vekiĝu, Debora; vekiĝu, vekiĝu, kantu kanton; leviĝu, Barak, kaj forkonduku viajn kaptitojn, filo de Abinoam. 13 Tiam Li faris al la restinto reganton super la eminentuloj de la popolo; La Eternulo min faris reganton super la herooj. 14 De Efraim venis ilia radiko kontraŭ Amalek; post vi, ho Benjamen, en via popolo; de Maĥir venis estroj, kaj de Zebulun tenantoj de skribisto. 15 Kaj la princoj de Isaĥar estis kun Debora; Isaĥar ankaŭ estis kun Barak; li estis sendita piede en la valon. Ĉe la taĉmentoj de Ruben estis grandaj pensoj en la koro.
2
Debora, Barak, kaj Jael
16 Kial vi sidas inter la baraĵoj, aŭdante la blekadon de la ŝafoj? Ĉe la taĉmentoj de Ruben estis grandaj serĉadoj en la koro. 17 Gilead sidis trans Jordan, kaj kial Dan sidis sur ŝipoj? Aŝer sidis ĉe la bordo de la maro kaj loĝis ĉe siaj breĉoj. 18 Zebulun kaj Naftali estis popolo, kiu riskis sian vivon ĝis la morto sur la altaj lokoj de la kampo. 19 Venis la reĝoj kaj batalis, tiam batalis la reĝoj de Kanaan en Taanahx apud la akvo de Megido; ili ne gajnis monon. 20 El la ĉielo ili batalis; la steloj en siaj vojoj batalis kontraŭ Sisera. 21 La torento Kiŝon ilin forportis, La antikva torento, la torento Kiŝon. Ho mia animo, vi dispremis la forton. 22 Tiam la hufoj de ĉevaloj rompiĝis Pro la kurado, Pro la kurado de iliaj fortuloj. 23 Malbenu Merozon, diris anĝelo de la Eternulo, malbenu amare ĝiajn loĝantojn; Ĉar ili ne venis kun helpo al la Eternulo, Kun helpo al la Eternulo kontraŭ la herooj. 24 Benata estu inter la virinoj Jael, la edzino de la Kenido Ĥeber, benata ŝi estu inter la virinoj en la tendo. 25 Akvon li petis, kaj ŝi donis al li lakton; En belega poto ŝi alportis buteron. 26 Ŝi etendis sian manon al la najlo Kaj sian dekstran manon al la martelo de laboristoj; kaj per la martelo ŝi frapis Siseran, dehakis lian kapon, Kaj trapikis kaj trabatis liajn tempiojn. 27 Al ŝiaj piedoj li kliniĝis kaj falis kaj kuŝiĝis: al ŝiaj piedoj li kliniĝis kaj falis; kie li kliniĝis, tie li falis mortinta. 28 La patrino de Sisera rigardis tra la fenestro, kaj plorkriis tra la krado: Kial longe ne venas lia ĉaro? Kial ne plu estas la radoj de liaj ĉaroj? 29 Ŝiaj saĝaj sinjorinoj respondis al ŝi, kaj ŝi ankaŭ respondis al si mem, 30 Ĉu ili ne rapidis, ĉu ili ne dividis la militakiron? Por ĉiu viro po unu aŭ du junulinoj; por Sisera diverskoloran militakiron, diverskoloran brodaĵon, ambaŭflanke, taŭgan por la kolo de tiuj, kiuj prenas la militakiron. 31 Tiel pereu ĉiuj Viaj malamikoj, ho Eternulo; Sed Liaj amantoj estu kiel la suno, kiam ĝi leviĝas en sia potenco. Kaj la lando ripozis dum kvardek jaroj.
Komentaĵo La rakonto pri Debora, Barak kaj Jael trovebla en Juĝistoj ĉapitroj 4 kaj 5 registras unu el la plej frapaj saviĝoj de Izrael el fremda subpremo. Ĝi elstarigas dian suverenecon, kuraĝan gvidadon, kaj kiel Dio uzas neatenditajn ilojn por plenumi Siajn celojn.
Parto 1: Verso-post-versa Analizo Juĝistoj Ĉapitro 4: La Rakonto de Liberigo Versoj 1–3: La peko kaj kruela subpremo de Izrael Post la morto de la juĝisto Ehud, la Izraelidoj denove faris malbonon antaŭ la okuloj de la Eternulo. Sekve, Dio transdonis ilin en la manojn de Jabin, reĝo de Kanaano (kiu regas en Ĥacor), kies milita komandanto estas Sisera . Sisera severe subpremis Izraelon dum dudek jaroj uzante imponan militforton de 900 feraj ĉaroj . La Izraelidoj kriis al la Eternulo por helpo. Versoj 4–9: La Voko de Debora kaj Barak Debora , profetino kaj edzino de Lapidot, juĝas Izraelon tiutempe, sidante sub la palmo de Debora. Ŝi sendas voki Barakon , filon de Abinoam, kaj transdonas ordonon de Dio: li prenu 10 000 virojn el Naftali kaj Zebulun al la monto Tabor, kaj Dio tiros Siseran kaj liajn ĉarojn al la rivero Kiŝon. Barak
3
Debora, Barak, kaj Jael
respondas kondiĉe: “Se vi iros kun mi, mi iros; sed se vi ne iros kun mi, mi ne iros” . Debora konsentas iri, sed profetas, ke la vojaĝo ne alportos al li personan honoron , ĉar la Eternulo vendos Siseran en la manojn de virino. Versoj 10–16: La Batalo ĉe Monto Tabor kaj Kiŝon Barak alvokas Zebulunon kaj Naftalion al Kadeŝ, kolektante 10 000 sekvantojn, akompanate de Debora. Kiam Sisera aŭdas pri tio, li kolektas siajn 900 ferajn ĉarojn kaj ĉiujn siajn trupojn al la rivero Kiŝon. Debora diras al Barak leviĝi, deklarante: "Ĉu la Eternulo ne eliras antaŭ vi?" Barak kondukas siajn virojn malsupren de la monto, kaj la Eternulo konfuzas Siseran kaj lian armeon . La armeo de Sisera estas tute detruita per la glavo, lasante neniun vivantan, dum Sisera forlasas sian ĉaron kaj fuĝas piede. Versoj 17–22: Jael kaj la Malvenko de Sisera Sisera fuĝas al la tendo de Jael , la edzino de Heber la Kenido, ĉar ekzistas paco inter la reĝa domo de Jabin kaj la familio de Heber. Jael eliras renkonte al li, invitas lin enen kaj kovras lin. Sisera petas akvon; anstataŭe, ŝi donas al li buteron (koagulitan lakton) en nobla plado . Elĉerpita kaj fidanta, Sisera profunde endormiĝas. Jael kviete prenas tendonajlon (kejlon) kaj martelon en sian manon, mallaŭte iras al li kaj enbatas la najlon tra liajn tempiojn en la teron, mortigante lin tuj. Kiam Barak alvenas persekutante lin, Jael montras al li la mortintan malamikan komandanton, plenumante la profetaĵon de Debora. Versoj 23–24: Subigo de reĝo Jabin En tiu tago Dio subigis Jabinon, reĝon de Kanaano, antaŭ la Izraelidoj; kaj la mano de Izrael sukcesis kaj forte venkis lin, ĝis li estis ekstermita. Juĝistoj Ĉapitro 5: La Kanto de Debora kaj Barak Versoj 1–5: Laŭdo al la Eternulo Debora kaj Barak kantas triumfan kanton, laŭdante Dion pro la libervolaj gvidantoj kaj pretaj homoj de Izrael. Ili memoras la majestan, tertremantan ĉeeston de Dio kiam Li marŝis el Seir kaj Edom. Versoj 6–11: La dezertiĝo de Izrael turniĝis al justeco La kanto memorigas pri la malhelaj tagoj de subpremo, kiam ŝoseoj estis vakaj kaj vilaĝanoj kaŝis sin ĝis Debora leviĝis kiel "patrino en Izrael" . Ĝi invitas regantojn, juĝistojn kaj ordinarajn urbanojn kolektiĝintajn ĉe la akvofontoj por rakonti la justajn agojn kaj agojn de savo fare de la Eternulo. Versoj 12–18: Volantaj Triboj kontraŭ Memkontentaj Triboj Triumfa voko iras al Barak por gvidi kaptitojn. La kanto detaligas, kiuj triboj fervore volontulis — Efraim, Benjamen, Maĥir, Zebulun, Isaĥar kaj Naftali — kaj akre riproĉas tiujn, kiuj restis ĉe siaj ŝafejoj aŭ marbordoj, kiel ekzemple Ruben, Dan kaj Aŝer . Versoj 19–23: La Kosma Batalo kaj la Malbeno de Meroz La reĝoj de Kanaano batalis, sed "la steloj en siaj vojoj batalis kontraŭ Sisera" (implicante dian intervenon, verŝajne torenta pluvo ŝanĝanta la riveron Kiŝon en inundo kiu senmovigis la ferajn ĉarojn). La antikva rivero Kiŝon forbalais la malamikon. Amara malbeno estas prononcita sur la urbon Meroz ĉar ili ne eliris "por helpi la Eternulon kontraŭ la fortuloj".
4
Debora, Barak, kaj Jael
Versoj 24–27: Honorante la kuraĝon de Jael Jael estas celebrata kiel "benita super virinoj" en la tendo. La kanto vivece priskribas ŝian decidan agon — etendi la manon al la martelo kaj enbati la najlon tra la kapo de Sisera, kie li sinkis kaj falis mortinta ĉe ŝiaj piedoj. Versoj 28–30: La Ironio de la Patrino de Sisera Drameca, ironia vinjeto ŝanĝiĝas al la patrino de Sisera rigardanta tra sia kradfenestro, maltrankvile scivolante kial la ĉaro de ŝia filo tiel malrapide revenas. Ŝiaj saĝaj sinjorinoj konsolas ŝin per la iluzio, ke li nur dividas la militakiron - kaptitojn kaj riĉajn brodaĵojn - nekonscia, ke li jam estas mortinta. Verso 31: Fina Preĝo La kanto finiĝas per potenca preĝo: "Tiele pereu ĉiuj viaj malamikoj, ho Eternulo; sed tiuj, kiuj lin amas, estu kiel la suno, kiam ĝi leviĝas en sia potenco." Post ĉi tiu venko, la lando ripozis dum kvardek jaroj .
Parto 2: Ŝlosilaj Lecionoj kaj Vivaplikoj Dio Uzas la Neverŝajnan kaj Ordinaran: Savo ne venis per tradicia imperia armeo kun elitaj armiloj, sed per ordinara virino (Jael) uzanta hejman tendkejlon kaj martelon, montrante ke Dio ĝuas uzi humilajn ilojn por eksterordinaraj celoj. La Danĝero de Spirita Neŭtraleco kaj Memkontenteco: La kanto de Debora furioze kritikas la tribojn, kiuj restis hejme (kiel Ruben kaj Dan) kaj malbenas Merozon pro rifuzo helpi. Spirita neŭtraleco en tempoj de morala krizo estas traktata kiel opozicio; kredantoj estas vokitaj al aktiva engaĝiĝo anstataŭ komforta spektanta statuso. La Potenco de Partnereco kaj Kuraĝigo: Barak rekonis sian bezonon de spirita bazo, petante Deboran akompani lin en batalon. Dio ofte planas niajn spiritajn kaj praktikajn venkojn ĉirkaŭ komunumo, reciproka respondeco kaj dia partnereco anstataŭ izolita individuismo. Redonante la Gloron al Dio: Tuj post atingado de grandega milita sukceso, Debora kaj Barak ne fanfaronis pri sia propra taktika brileco; anstataŭe, ili ekkantis adoradon, atribuante ĉian gloron, historian potencon kaj venkon al la Sinjoro. En sezonoj de persona aŭ profesia triumfo, intenca laŭdo kaj humileco tenas nian fokuson ankrita al la vera fonto de nia forto.
5