Debora, Barac è Iaele Ghjudici 4 1 È i figlioli d'Israele fecenu torna u male à l'ochji di u Signore, quandu Ehud era mortu. 2 È u Signore i vende in manu à Jabin, rè di Canaan, chì rignava in Hazor; u capitanu di a so armata era Sisera, chì stava in Harosheth di e Nazioni. 3 È i figlioli d'Israele gridaru à u Signore; perchè avia novecentu carri di ferru; è vinti anni hà oppressu putentemente i figlioli d'Israele. 4 È Debora, una prufetessa, a moglia di Lapidot, ghjudicò Israele in quellu tempu. 5 È ella stava sottu à a palma di Debora trà Rama è Betel, in a muntagna d'Efraim; è i figlioli d'Israele cullavanu da ella per ghjudicà. 6 È ella mandò à chjamà Barak, figliolu d'Abinoam, da Kedeshnaphtali, è li disse: «Ùn hà micca urdinatu u Signore Diu d'Israele, dicendu: Vai è tira versu u monte Tabor, è piglia cun tè dece mila omi di i figlioli di Neftali è di i figlioli di Zabulon?» 7 È ti cunduceraghju à u fiume Kishon Sisera, u capitanu di l'armata di Jabin, cù i so carri è a so multitùdine; è u metteraghju in e to mani. 8 È Barak li disse: «Sè vo vulete vene cun mè, allora andaraghju; ma s'è vo ùn vulete micca vene cun mè, allora ùn andaraghju micca.» 9 È ella disse: «Certamente andaraghju cun tè; ma u viaghju chì fai ùn serà micca per a to gloria; perchè u Signore venderà Sisera in manu à una donna». È Debora si alzò, è andò cun Barak à Kedes. 10 È Barak chjamò Zabulon è Neftali à Kedes; è cullò cun dece mila omi à i so pedi: è Debora cullò cun ellu. 11 Avà Heber u Chenite, chì era di i figlioli di Hobab, u suoceru di Mosè, s'era separatu da i Cheniti, è avia piantatu a so tenda finu à a pianura di Zaanaim, chì hè vicinu à Kedes. 12 È anu dettu à Sisera chì Barak, figliolu d'Abinoam, era cullatu à u monte Tabor. 13 È Sisera hà riunitu tutti i so carri, novecentu carri di ferru, è tutta a ghjente ch'era cun ellu, da Harosheth di i Goyin finu à u fiume di Kishon. 14 È Debora disse à Barak: «Alzati, perchè questu hè u ghjornu chì u Signore hà messu Sisera in e to mani. U Signore ùn hè micca andatu davanti à tè?» Cusì Barak scese da u monte Tabor, è dece mila omi dopu à ellu.
1
Debora, Barac è Iaele
15 È u Signore hà scunfittu Sisera, è tutti i so carri, è tutta a so armata, à filu di spada davanti à Barak; cusì chì Sisera hè scesu da u so carru, è hè fughjitu à pedi. 16 Ma Barak hà perseguitu i carri è l'armata finu à Harosheth di e Nazioni; è tutta l'armata di Sisera hè cascata à filu di spada; è ùn ci hè statu più un omu. 17 Eppuru Sisera fuggì à pedi versu a tenda di Jael, moglia di Heber u Chenita; perchè ci era pace trà Jabin, rè di Hazor, è a casa di Heber u Chenita. 18 È Jael surtì à scuntrà Sisera, è li disse: «Vai da mè, signore meu, vai da mè; ùn teme micca». È quandu ellu si vultò da ella in a tenda, ella u cupriu cù un mantellu. 19 È ellu li disse: «Dammi, ti pregu, un pocu d'acqua da beie, perchè aghju sete.» È ella aprì una buttiglia di latte, li dette da beie è u cupriu. 20 Li disse torna: «Stà à l'entrata di a tenda, è quandu qualchissia venerà è ti dumanderà: Ci hè qualchissia quì?», rispondirai: «Innò». 21 Allora Jael, a moglia di Heber, pigliò un chiodu di a tenda, pigliò un martellu in manu, s'avvicinò pianu pianu à ellu, li diede u chiodu in e tempie è u ficca in terra; perchè era prufundamente addurmintatu è stancu. Cusì morse. 22 È eccu, mentre Barak perseguitava Sisera, Jael surtì à scuntrà lu è li disse: «Veni, è ti mustraraghju l'omu chì cerchi». È quandu ellu intrì in a so tenda, eccu, Sisera era mortu, è u chiodu era in e so tempie. 23 Cusì Diu hà umiliatu quellu ghjornu Jabin, rè di Canaan, davanti à i figlioli d'Israele. 24 È a manu di i figlioli d'Israele prosperò, è prevalse contr'à Jabin, rè di Canaan, finu à ch'elli avianu distruttu Jabin, rè di Canaan.
Ghjudici 5 1 Tandu cantaru Debora è Barak, figliolu d'Abinoam, in quellu ghjornu, dicendu: 2 Lodate u Signore per a vendetta d'Israele, quandu u populu s'hè offertu vuluntariamente. 3 Ascoltate, o rè; fate attenzione, o principi; eiu, eiu canteraghju à u Signore; canteraghju lode à u Signore Diu d'Israele. 4 Signore, quandu sì surtitu da Seir, quandu sì marchjatu da u campu d'Edom, a terra hà trematu, è u celu hà stillatu, è ancu e nuvole anu stillatu acqua. 5 I monti si sò sciolti davanti à u Signore, ancu quellu Sinai davanti à u Signore Diu d'Israele. 6 À i ghjorni di Samgar, figliolu d'Anat, à i ghjorni di Jael, e strade eranu vuote, è i viaghjatori andavanu per strade secondarie. 7 L'abitanti di i paesi sò cessati, sò cessati in Israele, finché eiu Debora sò nata, chì sò nata cum'è mamma in Israele. 8 Anu sceltu novi dii; tandu ci era a guerra à e porte: si vidia un scudu o una lancia trà quaranta mila in Israele? 9 U mo core hè versu i guvernatori d'Israele, chì si sò offerti vuluntariamente trà u populu. Benedite u Signore. 10 Parlate, voi chì cavalcate sumeri bianchi, voi chì site à ghjudicà è camminate per a strada. 11 Quelli chì sò liberati da u rumore di l'arceri in i lochi di prelevamentu d'acqua, quì ripeteranu l'atti ghjusti di u Signore, ancu l'atti ghjusti versu l'abitanti di i so paesi in Israele; allora u populu di u Signore scenderà à e porte. 12 Svegliati, svegliati, Debora : svegliati, svegliati, canta un cantu : alzati, Barak, è mena captivu u to cattività, figliolu d’Abinoam. 13 Tandu hà fattu chì quellu chì ferma duminia sopra à i nobili trà u populu: u Signore m'hà fattu duminià sopra à i putenti. 14 Da Efraim ci hè stata una radica di elli contr'à Amalek; dopu à tè, Beniaminu, trà u to populu; da Machir sò ghjunti i guvernatori, è da Zabulon quelli chì maneghjanu a penna di u scrittore.
2
Debora, Barac è Iaele
15 È i principi d'Issacar eranu cun Debora; ancu Issacar, è ancu Barak: hè statu mandatu à pedi in a valle. Per e divisioni di Ruben ci eranu grandi pinsamenti di core. 16 Perchè stai trà i stalli, per sente i belati di e greggi ? Per e schiere di Ruben ci eranu grandi scrutazioni di core. 17 Galaad stava al di là di u Ghjurdanu: è perchè Dan stava in navi? Aser stava nantu à a riva di u mare, è stava in e so brecce. 18 Zabulon è Neftali eranu un populu chì hà messu a so vita in periculu finu à a morte in i lochi alti di a campagna. 19 I rè sò ghjunti è anu cumbattutu, tandu anu cumbattutu i rè di Canaan in Taanach vicinu à l'acque di Megiddo; ùn anu pigliatu micca guadagnu di soldi. 20 Anu cumbattutu da u celu; e stelle in i so corsi anu cumbattutu contr'à Sisera. 21 U fiume di Chison i hà spazzati via, quellu fiume anticu, u fiume Chison. O anima meia, hai calpestatu a forza. 22 Allora i zoccoli di i cavalli sò stati rotti per via di i galoppi, di i galoppi di i so prodi. 23 Maledite Meroz, disse l'ànghjulu di u Signore, maledite amaramente i so abitanti; perchè ùn sò micca venuti in aiutu di u Signore, in aiutu di u Signore contru à i putenti. 24 Benedetta sia trà e donne Jael, moglia di Heber u Cheneu, benedetta sia trà e donne in a tenda. 25 Ellu dumandò acqua, è ella li dete latte ; ella purtò burru in un piattu di signore. 26 Ella hà messu a manu à u chiodu, è a manu dritta à u martellu di l'operai; è cù u martellu hà culpitu Sisera, li hà tagliatu a testa, dopu avè trapassatu è feritu e so tempie. 27 À i so pedi s'inchinò, cascò, si stende: à i so pedi s'inchinò, cascò: induve s'inchinò, culà cascò mortu. 28 A mamma di Sisera fighjulava da una finestra, è gridava à traversu a grata: Perchè u so carru tarda tantu à vene ? Perchè tardanu e rote di i so carri ? 29 E so donne savie li anu rispostu, iè, ella hà rispostu à sè stessa, 30 Ùn anu micca sbrigatu ? Ùn anu micca spartutu a preda ; per ogni omu una o duie zitelle ; per Sisera una preda di diversi culori, una preda di diversi culori di ricamu, di diversi culori di ricamu da ogni latu, s'accorda per u collu di quelli chì piglianu u bottino ? 31 Cusì, chì tutti i to nemici periscanu, o Signore, ma chì quelli chì l'amanu sianu cum'è u sole quand'ellu esce in a so putenza. È a terra ebbe riposu per quaranta anni.
Cummentariu U racontu di Debora, Barak è Jael chì si trova in i Ghjudici capituli 4 è 5 registra una di e liberazioni più impressiunanti d'Israele da l'oppressione straniera. Mette in risaltu a suvranità divina, a dirigenza curaghjosa, è cumu Diu usa strumenti inaspettati per rializà i so scopi.
Parte 1: Ripartizione versu per versu Ghjudici Capitulu 4: A Narrativa di a Liberazione Versetti 1–3: U peccatu d'Israele è a crudele oppressione Dopu à a morte di u ghjudice Ehud, l'Israeliti facenu torna u male à l'ochji di u Signore. Di cunsequenza, Diu li cunsegna in manu à Jabin, rè di Canaan (chì regna in Hazor), u cui cumandante militare hè Sisera . Sisera opprime severamente Israele per vinti anni aduprendu una forza militare formidabile di 900 carri di ferru . I figlioli d'Israele gridanu à u Signore per aiutu.
3
Debora, Barac è Iaele
Versi 4–9: A chjama di Deborah è Barak Debora , una prufetessa è a moglia di Lapidot, ghjudica Israele in questu mumentu, seduta sottu à a palma di Debora. Manda à chjamà Barak, figliolu d'Abinoam, è dà un cumandamentu da Diu: deve piglià 10.000 omi di Neftali è Zabulon à u monte Tabor, è Diu attirerà Sisera è i so carri à u fiume Kishon. Barak risponde cundiziunalmente: "Sè tù voli vene cun mè, allora andaraghju; ma s'è tù ùn voli micca vene cun mè, allora ùn andaraghju micca" . Debora accetta d'andà, ma prufetizza chì u viaghju ùn li purterà micca onore persunale , perchè u Signore venderà Sisera in manu à una donna. Versetti 10–16: A battaglia à u monte Tabor è Kishon Barak chjama Zabulon è Neftali à Cades, riunendu 10.000 seguitori cù Deborah chì l'accumpagna. Quandu Sisera sente questu, riunisce i so 900 carri di ferru è tutte e so truppe à u fiume Kishon. Deborah dice à Barak di alzassi, dichjarendu: "U Signore ùn hè micca andatu davanti à tè?". Barak guida i so omi in ghjò per a muntagna, è u Signore mette in difficultà Sisera è u so esercitu . L'esercitu di Sisera hè cumpletamente distruttu da u filu di a spada, senza lascià un omu vivu, mentre Sisera abbanduneghja u so carru è fughje à pedi. Versetti 17-22: Jael è a scunfitta di Sisera Sisera fughje à a tenda di Jael , a moglia di Heber u Chenite, perchè ci hè pace trà a casa reale di Jabin è a famiglia di Heber. Jael esce à scuntrà lu, l'invita à entre è u copre. Sisera dumanda acqua; invece, li dà burro (latte cagliatu) in un piattu signorile . Esaustu è fiduciosu, Sisera s'addurmenta prufundamente. Jael piglia tranquillamente un chiodu di tenda (piccollu) è un martellu in manu, si avvicina pianu pianu à ellu è li conficca u chiodu à traversu e tempie in terra, uccidendulu istantaneamente. Quandu Barak ghjunghje à l'inseguimentu, Jael li mostra u cumandante nemicu mortu, cumpiendu a prufezia di Deborah. Versi 23-24: Sottumissione di u rè Jabin In quellu ghjornu, Diu sottumette Jabin, u rè di Canaan, davanti à i figlioli d'Israele, è a manu d'Israele prospera è prevale contr'à ellu finu à ch'ellu sia distruttu. Ghjudici Capitulu 5: A Canzona di Debora è Barac Versi 1–5: Lode à u Signore Debora è Barak cantanu una canzona di trionfu, lodendu Diu per i capi vuluntarii è u populu vuluntariu d'Israele. Si ricordanu di a prisenza maestosa è tremenda di Diu quandu ellu marchjò da Seir è Edom. Versi 6–11: A desolazione d'Israele si vultò versu a ghjustizia A canzona richiama i ghjorni scuri di l'oppressione quandu e strade eranu viote è l'abitanti di u paese si sò ammucciati finu à chì Deborah hè nata "una mamma in Israele" . Invita i guvernanti, i ghjudici è a ghjente ordinaria di a cità riuniti in i lochi d'acqua per ricuntà l'atti ghjusti è l'atti di liberazione da u Signore. Versi 12–18: Tribù vuluntarie vs. Tribù cumpiacenti Una chjama trionfante và à Barak per guidà u captivu. A canzone detalla e tribù chì si sò offerte vuluntarie cun entusiasmu - Efraim, Beniaminu, Machir, Zabulon, Issacar è Neftali - è rimprovera severamente quelli chì sò rimasti daretu vicinu à i so ovili o à e zone costiere, cum'è Ruben, Dan è Aser .
4
Debora, Barac è Iaele
Versi 19–23: A battaglia cosmica è a maledizione di Meroz I rè di Canaan anu cumbattutu, ma "e stelle in i so corsi anu cumbattutu contr'à Sisera" (implicendu l'intervenzione divina, prubabilmente una pioggia torrenziale chì hà trasfurmatu u fiume Kishon in un'inundazione chì hà immobilizatu i carri di ferru). L'anticu fiume Kishon hà spazzatu via u nemicu. Una maledizione amara hè pronunziata nantu à a cità di Meroz perchè ùn sò micca surtiti "in aiutu di u Signore contr'à i putenti". Versi 24–27: Onurà u curaghju di Jael Jael hè celebrata cum'è "benedetta sopra à e donne" in a tenda. U cantu descrive vividamente a so azzione decisiva - piglià u martellu è ficcà u chiodu in a testa di Sisera, induve ellu affundò è cascò mortu à i so pedi. Versi 28-30: L'ironia di a mamma di Sisera Una vignetta drammatica è ironica si sposta versu a mamma di Sisera chì guarda fora da a so finestra à graticcio, dumandendusi ansiosamente perchè u carru di u so figliolu hè cusì lentu à vultà. E so donne sagge a cunsulanu cù l'illusione ch'ellu stia solu dividendu u bottino - prigiuneri è ricami ricchi - senza sapè ch'ellu hè digià mortu. Versu 31: Preghiera conclusiva A canzona si cunclude cù una preghiera putente: "Cusì periscinu tutti i to nemici, o Signore: ma chì quelli chì l'amanu sianu cum'è u sole quandu esce in a so putenza". Dopu à sta vittoria, a terra hà riposu per quaranta anni .
Parte 2: Lezioni chjave è applicazioni di vita Diu usa l'improbabile è l'ordinariu: A liberazione ùn hè micca ghjunta per mezu di un esercitu imperiale tradiziunale cù armi d'elite, ma per mezu di una donna ordinaria (Jael) chì usava un picchettu di tenda è un martellu domesticu, dimustrendu chì Diu si diletta à aduprà strumenti umili per scopi straordinarii. U Periculu di a Neutralità Spirituale è di a Cumpiacenza: U cantu di Debora critica ferocemente e tribù chì sò state in casa (cum'è Ruben è Dan) è maledice Meroz per avè rifiutatu d'aiutà. A neutralità spirituale in tempi di crisa murale hè trattata cum'è uppusizione; i credenti sò chjamati à un impegnu attivu piuttostu chè à un statutu di spettatore cunfurtevule. U Putere di a Partenariatu è di l'Incuragimentu: Barak hà ricunnisciutu u so bisognu di una basa spirituale, dumandendu à Deborah di accumpagnallu in battaglia. Diu spessu cuncepisce e nostre vittorie spirituali è pratiche intornu à a cumunità, a responsabilità mutuale è a partenariatu divinu piuttostu chè l'individualismu isulatu. Restituendu a Gloria à Diu: Subitu dopu avè ottenutu un successu militare massivu, Deborah è Barak ùn si sò vantati di a so propria brillantezza tattica; invece, sò scoppiati in un cantu d'adorazione attribuendu tutta a gloria, u putere storicu è a vittoria à u Signore. In e stagioni di trionfu persunale o prufessiunale, a lode intenzionale è l'umiltà mantenenu a nostra attenzione ancorata à a vera fonte di a nostra forza.
5