Ulaliki wa pa Phiri Mateyu 5:1-48 1 Ndipo pamene Iye anaona makamu a anthu, anakwera m’phiri; ndipo pamene Iye anakhala pansi, ophunzira ake anadza kwa Iye; 2 Ndipo anatsegula pakamwa pake, nawaphunzitsa, nati, 3 Odala ali osauka mumzimu; chifukwa ufumu wakumwamba ndi wawo. 4 Odala ali akulira; pakuti adzatonthozedwa. 5 Odala ali ofatsa; pakuti adzalandira dziko lapansi. 6 Odala ali iwo amene amva njala ndi ludzu la chilungamo; pakuti adzakhuta. 7 Odala ali achifundo; chifukwa adzalandira chifundo. 8 Odala ali oyera mtima; pakuti adzaona Mulungu. 9 Odala ndi anthu odzetsa mtendere, chifukwa adzatchedwa ana a Mulungu. 10 Odala ndi iwo amene akuzunzidwa chifukwa cha chilungamo: pakuti ufumu wakumwamba ndi wawo. 11 Odala inu, pamene anthu adzakunyozani, nadzakuzunzani, nadzakunenerani zoipa zilizonse chifukwa cha Ine. 12 Kondwerani, kondwerani kwambiri; pakuti mphotho yanu ndi yayikulu kumwamba; pakuti momwemonso anazunza aneneri amene analipo inu musanakhaleko. 13 Inu ndinu mchere wa dziko lapansi; koma ngati mcherewo watha mphamvu yake, udzasanduka bwanji mchere? Sukuthandiza kanthu, koma kutayidwa kunja ndi kuponderezedwa ndi anthu. 14 Inu ndinu kuunika kwa dziko lapansi. Mzinda wokhazikika paphiri sungathe kubisika. 15 Anthu sayatsa nyale ndi kuiika pansi pa mbiya, koma pa choyikapo nyale, ndipo imaunikira onse omwe ali m'nyumbamo. 16 Motere, unikirani inu pamaso pa anthu, kuti aone ntchito zanu zabwino, ndi kulemekeza Atate wanu wakumwamba. 17 Musaganize kuti ndinabwera kudzawononga chilamulo, kapena aneneri; sindinabwere kudzawononga, koma kukwaniritsa. 18 Pakuti indetu ndikukuuzani, Kufikira kumwamba ndi dziko lapansi zitapita, kadontho kamodzi kapena kachidutswa kamodzi sikadzachoka pa lamulo, kufikira zonse zitakwaniritsidwa.
1
Ulaliki wa pa Phiri
19 Chifukwa chake aliyense amene aphwanya limodzi mwa malamulo ang'onoang'ono awa ndi kuphunzitsa anthu motero, adzatchedwa wamng'ono kwambiri mu Ufumu wakumwamba; koma aliyense amene adzawachita ndi kuwaphunzitsa, iyeyu adzatchedwa wamkulu mu Ufumu wakumwamba. 20 Pakuti ndikukuuzani kuti, ngati chilungamo chanu sichingapose chilungamo cha alembi ndi Afarisi, simudzalowa konse mu Ufumu wakumwamba. 21 Munamva kuti anthu akale anati, Usaphe; ndipo aliyense amene wapha adzakhala pa mlandu wa chiweruzo. 22 Koma ine ndikukuuzani kuti, Aliyense wokwiyira m'bale wake popanda chifukwa adzakhala pachiwopsezo cha mlandu; ndipo Aliyense wonena kwa m'bale wake, Wopanda pake, adzakhala pachiwopsezo cha khoti; Koma Aliyense wonena, Chitsiru iwe, adzakhala pachiwopsezo cha moto wa Gehena. 23 Chifukwa chake ngati ubweretsa mphatso yako pa guwa la nsembe, ndipo pamenepo ukakumbukira kuti mbale wako ali ndi kanthu pa iwe; 24 Siya mphatso yako pamenepo patsogolo pa guwa la nsembe, ndipo pita; choyamba uyanjane ndi mbale wako, ndipo pamenepo ubwere udzapereke mphatso yako. 25 Lumikizanani ndi mdani wako msanga, pamene uli naye panjira; kuti mdaniyo asakupereke kwa woweruza milandu, ndipo woweruzayo akupereka kwa msilikali, ndipo ukaponyedwe m’ndende. 26 Indetu ndikukuuza, Sudzatulukamo konse, kufikira utalipira kotala lomaliza. 27 Munamva kuti kunanenedwa ndi anthu akale kuti, Usachite chigololo; 28 Koma Ine ndikukuuzani kuti, Aliyense amene akuyang'ana mkazi ndi chilakolako cha iye wachita naye chigololo kale mumtima mwake. 29 Ndipo ngati diso lako lamanja likukhumudwitsa, ulichotse, ulitaye; pakuti nkwabwino kwa iwe kuti chimodzi mwa ziwalo zako chiwonongeke, osati thupi lako lonse kuponyedwa ku gehena. 30 Ndipo ngati dzanja lako lamanja likukhumudwitsa, ulidule, nulitaye; pakuti nkwabwino kwa iwe kuti chimodzi mwa ziwalo zako chiwonongeke, osati thupi lako lonse kuponyedwa ku gehena. 31 Kwanenedwanso, Aliyense wochotsa mkazi wake, ampatse kalata ya chilekaniro; 32 Koma Ine ndikukuuzani, Aliyense wosudzula mkazi wake, kupatula chifukwa cha dama, amchititsa chigololo; ndipo Aliyense wokwatira wosudzulidwayo achita chigololo. 33 Munamvanso kuti kunanenedwa ndi anthu akale kuti, Usalumbire konama, koma udzakwaniritsa malumbiro ako kwa Ambuye. 34 Koma ine ndikukuuzani, Musalumbire konse; kapena kutchula kumwamba, chifukwa ndi mpando wachifumu wa Mulungu; 35 Kapena ndi dziko lapansi, chifukwa ndi chopondapo mapazi ake; kapena ndi Yerusalemu, chifukwa ndi mzinda wa Mfumu yayikulu. 36 Ndipo usalumbire ndi mutu wako, chifukwa sungathe kusandutsa tsitsi limodzi kukhala loyera kapena lakuda. 37 Koma mawu anu akhale Inde, inde; Ayi, ayi: pakuti chilichonse choposa izi chimachokera kwa woipa. 38 Munamva kuti kunanenedwa, Diso kulipa diso, ndi dzino kulipa dzino; 39 Koma ndinena kwa inu, Musakanize choipa; koma amene adzakumenya patsaya lako lamanja, mutembenuzire linanso. 40 Ndipo ngati wina akufuna kukutsutsa ndi kutenga malaya ako, umpatsenso malaya ako. 41 Ndipo amene akukakamiza kuyenda mtunda umodzi, pita naye ziwiri. 42 Perekani kwa iye amene akupemphani, ndipo kwa iye amene akufuna kubwereka kwa inu musampatukire. 43 Munamva kuti kunanenedwa, Uzikonda mnansi wako, ndi kudana ndi mdani wako. 44 Koma ine ndinena kwa inu, Kondani adani anu, dalitsani iwo akutemberera inu, chitirani zabwino iwo akudana nanu, ndipo pemphererani iwo akukugwiritsani ntchito monyoza, ndi kukuzunzani;
2
Ulaliki wa pa Phiri
45 Kuti mukhale ana a Atate wanu wakumwamba, chifukwa Iye amawalitsira dzuwa lake pa oipa ndi abwino, ndipo amavumbitsira mvula pa olungama ndi osalungama. 46 Pakuti ngati mukonda iwo amene amakukondani, mudzalandira mphotho yanji? Kodi ngakhale okhometsa msonkho sachita chimodzimodzi? 47 Ndipo ngati mupatsa moni abale anu okha, kodi mumachita chiyani kuposa ena? Kodi ngakhale okhometsa msonkho sachita chimodzimodzi? 48 Chifukwa chake khalani angwiro, monga momwe Atate wanu wakumwamba alili wangwiro.
Mateyu 6:1-34 1 Yang'anirani kuti musachite zachifundo zanu pamaso pa anthu kuti muwonekere kwa iwo; chifukwa chake mulibe mphotho kwa Atate wanu wakumwamba. 2 Chifukwa chake pamene upereka mphatso zako zachifundo, usalize lipenga patsogolo pako, monga momwe amachitira onyenga m'masunagoge ndi m'misewu, kuti alemekezedwe ndi anthu. Indetu ndikukuuzani, Iwo alandira mphotho yawo. 3 Koma pamene upereka mphatso zachifundo, dzanja lako lamanzere lisadziwe chimene dzanja lako lamanja lichita. 4 Kuti mphatso zako zachifundo zikhale m’chinsinsi, ndipo Atate wako amene amaona m’chinsinsi adzakubwezera poyera. 5 Ndipo pamene mupemphera, musakhale ngati onyenga: chifukwa iwo amakonda kupemphera ataimirira m'masunagoge ndi m'makona a misewu, kuti aonekere kwa anthu. Indetu ndikukuuzani, Alandira mphotho yawo. 6 Koma iwe, popemphera, lowani m'chipinda chako chamkati, ndipo ukatseka chitseko chako, pemphera kwa Atate wako amene ali m'chinsinsi, ndipo Atate wako amene amaona m'chinsinsi adzakubwezera poyera. 7 Koma mukamapemphera, musabwereze mawu opanda pake, monga amachitira anthu akunja, chifukwa amaganiza kuti adzamvedwa chifukwa cha kulankhula kwawo kwambiri. 8 Musafanane nawo; pakuti Atate wanu adziwa zomwe mukusowa, musanapemphe Iye. 9 Chifukwa chake pempherani motere: Atate wathu wakumwamba, dzina lanu liyeretsedwe. 10 Ufumu wanu udze. Kufuna kwanu kuchitike pansi pano monga kumwamba. 11 Mutipatse ife lero chakudya chathu cha tsiku ndi tsiku. 12 Ndipo mutikhululukire mangawa athu, monga momwe ifenso timakhululukira amangawa athu. 13 Ndipo musatitengere m’mayesero, koma mutipulumutse kwa woipa: Pakuti ufumu ndi wanu, ndi mphamvu, ndi ulemerero, kwamuyaya. Amen. 14 Pakuti ngati mukhululukira anthu zolakwa zawo, Atate wanu wakumwamba adzakukhululukiraninso. 15 Koma ngati simukhululukira anthu zolakwa zawo, Atate wanu sadzakhululukiranso zolakwa zanu. 16 Ndipo pamene musala kudya, musakhale ndi nkhope yachisoni ngati achinyengo, chifukwa amaipitsa nkhope zawo kuti aonekere kwa anthu kuti akusala kudya. Indetu ndikukuuzani, Alandira mphotho yawo. 17 Koma iwe, ukasala kudya, dzola mutu wako, ndi kusamba nkhope yako; 18 Kuti usaonekere kwa anthu kuti ukusala kudya, koma kwa Atate wako amene ali mseri: ndipo Atate wako amene amaona mseri adzakubwezera poyera. 19 Musadzikundikire chuma padziko lapansi, kumene njenjete ndi dzimbiri zimawononga, ndi kumene mbala zimathyola ndi kuba; 20 Koma mudzisungire chuma chanu kumwamba, kumene njenjete kapena dzimbiri siziwononga, ndi kumene mbala sizilowa kapena kuba. 21 Pakuti kumene kuli chuma chako, mtima wako udzakhala komwekonso. 22 Nyali ya thupi ndi diso; chifukwa chake ngati diso lako lili lokha, thupi lako lonse lidzawala.
3
Ulaliki wa pa Phiri
23 Koma ngati diso lako lili loipa, thupi lako lonse lidzakhala lodzaza ndi mdima. Chifukwa chake ngati kuwala komwe kuli mwa iwe kuli mdima, mdimawo ndi waukulu bwanji! 24 Palibe munthu amene angatumikire ambuye awiri: pakuti adzadana ndi mmodzi, nadzakonda winayo; kapena adzagwirizana ndi mmodzi, nadzanyoza winayo. Simungathe kutumikira Mulungu ndi chuma. 25 Chifukwa chake ndikukuuzani, Musadere nkhawa za moyo wanu, zomwe mudzadya, kapena zomwe mudzamwa, kapena matupi anu, zomwe mudzavala. Kodi moyo suli woposa chakudya, ndi thupi siliposa zovala? 26 Yang'anani mbalame zakumwamba: pakuti sizifesa, sizimakolola, kapena sizimasunga m'nkhokwe; koma Atate wanu wakumwamba amazidyetsa. Kodi inu simuli abwino kuposa izo? 27 Ndani wa inu ndi nkhawa angathe kuwonjezera mkono umodzi pa msinkhu wake? 28 Ndipo n’chifukwa chiyani mukuda nkhawa ndi zovala? Taganizirani za maluwa akuthengo, momwe amakulira: sagwira ntchito, kapena sapota; 29 Koma ndikukuuzani kuti, ngakhale Solomo mu ulemerero wake wonse sanavale ngati limodzi la awa. 30 Chifukwa chake, ngati Mulungu amaveka udzu wakuthengo, womwe ulipo lero, ndipo mawa uponyedwa mu uvuni, kodi sadzakuvekani kwambiri inu, inu a chikhulupiriro chochepa? 31 Choncho musade nkhawa ndi kunena kuti, ‘Tidzadya chiyani?’ kapena, ‘Tidzamwa chiyani?’ kapena, ‘Tidzavala chiyani?’” 32 (Pakuti zinthu zonsezi anthu amitundu afuna :) pakuti Atate wanu wakumwamba akudziwa kuti mukusowa zinthu zonsezi. 33 Koma choyamba funani Ufumu wa Mulungu ndi chilungamo chake, ndipo zonsezi zidzawonjezedwa kwa inu. 34 Musamade nkhawa ndi za mawa, chifukwa mawa adzade nkhawa ndi zinthu zawo zokha. Zoipa zake ndi zokwanira pa tsikulo.
Mateyu 7:1-29 1 Musaweruze, kuti inunso musaweruzidwe. 2 Pakuti chiweruzo chimene mukuweruza nacho, inunso mudzaweruzidwa nacho; ndipo muyeso umene muyesa nawo, udzayesedwanso kwa inu. 3 Ndipo bwanji umayang'ana kachitsotso kali m'diso la m'bale wako, koma sukuganizira mtanda womwe uli m'diso lako? 4 Kapena ungauze bwanji m'bale wako kuti, 'Ndilole ndichotse kachitsotso m'diso lako,' ndipo taona, mtanda uli m'diso lako?' 5 Wonyenga iwe, choyamba tulutsa mtanda m'diso lako, ndipo pamenepo udzaona bwino kuchotsa kachitsotso m'diso la m'bale wako. 6 Musapatse agalu zinthu zopatulika, kapena kuponya ngale zanu pamaso pa nkhumba, kuti zisaziponde pansi pa mapazi awo, ndipo zingatembenukenso ndi kukung'ambani. 7 Pemphani, ndipo chidzapatsidwa kwa inu; funani, ndipo mudzapeza; gogodani, ndipo chidzatsegulidwa kwa inu; 8 Pakuti aliyense wopempha amalandira; ndipo wofunafuna amapeza; ndipo wogogoda adzatsegulidwa. 9 Kapena ndani wa inu, amene mwana wake akapempha mkate, angam’patse mwala? 10 Kapena ngati apempha nsomba, kodi angamupatse njoka? 11 Ngati inu, ngakhale muli oipa, mumadziwa kupatsa ana anu mphatso zabwino, kuli bwanji Atate wanu wakumwamba? 12 Chifukwa chake zinthu zonse zomwe mukufuna kuti anthu akuchitireni, inunso muwachitire zomwezo; pakuti ichi ndicho Chilamulo ndi Aneneri.
4
Ulaliki wa pa Phiri
13 Lowani pachipata chopapatiza; pakuti chipata chili chachikulu, ndi njira yotakata, yopita ku chiwonongeko, ndipo pali ambiri amene amalowamo. 14 Pakuti chipata chopita ku moyo n’chopapatiza, ndipo njira yopita ku moyo ndi yopapatiza, ndipo ndi ochepa amene amaipeza. 15 Chenjerani ndi aneneri onyenga, amene amabwera kwa inu atavala zovala za nkhosa, koma mkati mwawo ndi mimbulu yolusa. 16 Mudzawadziwa ndi zipatso zawo: Kodi anthu amakolola mphesa paminga, kapena nkhuyu paminga? 17 Momwemonso mtengo uliwonse wabwino umabala zipatso zabwino, koma mtengo woipa umabala zipatso zoyipa. 18 Mtengo wabwino sungabale zipatso zoyipa, ndipo mtengo woipa sungabale zipatso zabwino. 19 Mtengo uliwonse wosabala zipatso zabwino umadulidwa, naponyedwa pamoto. 20 Chifukwa chake mudzawazindikira ndi zipatso zawo. 21 Si onse amene amandiuza kuti, “Ambuye, Ambuye,” amene adzalowa mu Ufumu wakumwamba, koma okhawo amene amachita chifuniro cha Atate wanga wakumwamba ndi amene amachita chifunirocho.” 22 Ambiri adzati kwa ine tsiku limenelo, Ambuye, Ambuye, kodi sitinanenere m'dzina lanu, ndi m'dzina lanu kutulutsa ziwanda, ndi kuchita zodabwitsa zambiri m'dzina lanu? 23 Ndipo pamenepo ndidzawauza kuti, Sindinakudziwani konse; chokani kwa ine, inu ochita zoipa. 24 Chifukwa chake yense wakumva mawu anga awa, ndi kuwachita, ndidzamufanizira ndi munthu wanzeru, amene anamanga nyumba yake pathanthwe; 25 Ndipo mvula inagwa, madzi anasefukira, ndipo mphepo inawomba, inagunda nyumbayo, koma sinagwe, chifukwa inamangidwa pathanthwe. 26 Ndipo aliyense amene akumva mawu anga awa, osawachita, adzafanizidwa ndi munthu wopusa, amene anamanga nyumba yake pamchenga; 27 Ndipo mvula inagwa, ndipo madzi anasefukira, ndipo mphepo zinawomba, ndipo zinagunda nyumbayo, ndipo inagwa: ndipo kugwa kwake kunali kwakukulu. 28 Ndipo kudali, pamene Yesu adatsiriza mawu awa, makamu a anthu adadabwa ndi chiphunzitso chake; 29 Pakuti anawaphunzitsa monga munthu waulamuliro, osati monga alembi.
5