Skip to main content

Chichewa Nyanja - How to Grow Rice Manually Step-By-Step (Cultivation Process from Planting to Harve

Page 1

Momwe Mungakulire Mpunga Pamanja Pang'onopang'ono (Njira Yolima Kuyambira Kubzala Mpaka Kukolola) Musadane ndi ntchito yolemetsa, kapena ulimi, chimene Wam’mwambamwamba anachikhazikitsa. Mlaliki 7:15

Kupanga mpunga woyera ndi manja—kuyambira mbewu zochepa mpaka tirigu womalizidwa pa mbale yanu—ndi njira yachikhalidwe komanso yofuna ntchito yambiri yomwe imatenga miyezi itatu mpaka isanu, kutengera mtundu wa mpunga.

1. Kukonzekera ndi Kumera kwa Mbewu

Musanabzale, muyenera kuonetsetsa kuti mbewu zanu zili bwino komanso zokonzeka kumera. Mayeso Oyandama: Imwani mbewu zanu za mpunga mu chidebe cha madzi oyera (kapena madzi amchere). Zisanganizeni ndi kutaya mbewu zilizonse zomwe zimayandama pamwamba, chifukwa zilibe kanthu kapena zili ndi dzenje. Sungani mbewu zathanzi zomwe zimamira pansi. Kuviika ndi Kuika M'madzi: Viikani mbewu zathanzi m'madzi abwino kwa maola 24. Pambuyo pake, tsanulirani madziwo ndikuyika mbewu zonyowa mu chidebe chotetezedwa ndi mthunzi kapena

1


Musadane ndi ntchito yolemetsa, kapena ulimi, umene Wam'mwambamwamba waulamulira. Mlaliki 7:15

kuzikulunga mu thumba lonyowa kwa maola ena 24 mpaka 36 mpaka zitamera kale (mizu yaying'ono yoyera idzayamba kumera).

2. Kukonzekera ndi Kubzala Malo

Mpunga umafunika kusamalira bwino madzi ndi nthaka yake ikayamba. Malo Obzala Nazale: Ikani pambali dothi laling'ono (pafupifupi gawo limodzi mwa magawo khumi a malo anu obzala). Lima, linganizani, ndipo falitsani mbewu zanu zomwe zamera kale mofanana pa malo onyowa awa kuti zikule mbande. Kukonzekera Munda Waukulu: Pamene mbande zanu zikumera m'munda kwa masiku pafupifupi 20 mpaka 25, limani ndi kudula munda wanu waukulu kawiri kapena katatu kuti muswe nthaka. Thirani madzi okwanira masentimita angapo m'mundamo ndipo thirani nthakayo (isakanizeni kukhala matope ofewa, osalala), kenako pangani makoma a matope ochepa kuzungulira m'mphepete mwa mzindawo kuti madzi asungidwe. Kubzala mbande: Kokani mbande za masiku 20 mofatsa kuchokera ku nazale, tsukani matope ochokera ku mizu yake, ndikuzikulunga. Lowani m'munda waukulu wokhala ndi matope ndikukankhira mbande ziwiri kapena zitatu m'matope pa "phiri lililonse," ndikuziika patali pafupifupi masentimita 20.

3. Kusamalira ndi Kukolola Mbewu

2


Musadane ndi ntchito yolemetsa, kapena ulimi, umene Wam'mwambamwamba waulamulira. Mlaliki 7:15

Madzi ndi Kupalira: Sungani madzi osaya kwambiri (2 mpaka 5 cm) m'munda nthawi ya zomera kuti muchepetse kukula kwa namsongole mwachilengedwe. Ngati namsongole aonekera, muzimukoka ndi manja patatha milungu itatu ndi isanu mutabzala. Kutulutsa madzi: Masiku 7 mpaka 10 musanayambe kukolola—mbewu zikayamba kuoneka zachikasu chagolide ndipo munda ukakonzeka—tulutsani madzi onse otsala m'munda kuti nthaka iume. Kukolola: Gwiritsani ntchito chikwakwa cha dzanja kudula mapesi a mpunga okhwima pafupifupi masentimita 15 mpaka 25 kuchokera pansi ngati 80-85% ya tirigu ali ndi mtundu wa udzu. Ikani mapesi odulidwawo padzuwa kwa kanthawi kochepa kuti aume pang'ono.

4. Kupuntha, Kuumitsa, ndi Kugaya ndi Manja

Mukakolola, mumasiyidwa mpunga (mpunga wopyapyala womangidwa mu chipolopolo cholimba). Kusintha mpunga uwu kukhala mpunga woyera wodyedwa kumafuna njira zitatu zomaliza: Kupuntha: Patulani njere ndi udzu pamanja. Mutha kuchita izi pogwira mapesi ndikumenya mwamphamvu pa chopunthira chamatabwa kapena mkati mwa bokosi lalikulu lamatabwa. Kupeta ndi Kuumitsa: Thirani tirigu wopunthidwa kuchokera pamalo okwera kwambiri tsiku la mphepo, kapena gwiritsani ntchito dengu lolukidwa bwino, kuti mphepo iziuluza mankhusu opepuka, fumbi, ndi tirigu wopanda kanthu. Pakani mpunga woyera pa mphasa kapena pansi pa simenti yoyera pansi pa dzuwa kwa masiku awiri kapena atatu, muuzungulire pafupipafupi mpaka chinyezi chitatsika kufika pa 13-14%. Kupera ndi Manja (Kupera ndi Manja): Ikani mpunga wouma mu matope akuya amatabwa kapena miyala. Pogwiritsa ntchito matope olemera amatabwa, perani tiriguwo motsatira ndondomeko. Kukangana pakati pa tirigu, matope, ndi matope kudzaswa makoko olimba akunja ndikuchotsa gawo lamkati la chimanga. Kuyeretsa Komaliza: Nthawi ndi nthawi tengani chisakanizo chophwanyidwacho ndikugwiritsa ntchito thireyi yanu yopetera kuti muchotse makoko ophwanyidwawo, ndikulekanitsa mpunga woyera woyera ndi zinyalala zotsala kapena zidutswa zosweka.

3


Musadane ndi ntchito yolemetsa, kapena ulimi, umene Wam'mwambamwamba waulamulira. Mlaliki 7:15

Udindo Wofunika Kwambiri wa Mpunga pa Chitetezo cha Chakudya Padziko Lonse Mpunga ndi chakudya choposa chakudya chokha; ndi maziko a chitetezo cha chakudya padziko lonse, kukhazikika kwachuma, komanso moyo wabwino wa anthu. Kudyetsa anthu oposa theka la anthu padziko lonse lapansi, kupezeka kwake, mtengo wake, komanso kukhazikika kwa kupanga kumatsimikizira mwachindunji ngati anthu mabiliyoni ambiri angathe kuthawa njala ndi umphawi.

1. Kudalira kwambiri kalori ndi zakudya Kufikira Padziko Lonse: Anthu opitilira 3.5 biliyoni padziko lonse lapansi—makamaka ku Asia konse, koma mochulukira m'madera ena a Africa ndi Latin America—amadalira mpunga kuti apeze 20% ya chakudya chawo cha tsiku ndi tsiku. Mphamvu: Monga gwero lochuluka la chakudya cham'mawa, mpunga umapereka mphamvu mwachangu komanso mosavuta, zomwe zimapangitsa kuti ukhale wofunikira kwa anthu osauka komwe zakudya zosiyanasiyana zingakhale zochepa. Kuthekera kwa Zakudya Zazing'ono: Kupatula mphamvu zoyambira, kupita patsogolo kwamakono monga mpunga wopangidwa ndi biofortified (monga mitundu yoberekedwa kapena yopangidwa kuti ikhale ndi mavitamini ndi mchere wowonjezera) kukuwonetsa ntchito ya mpunga polimbana ndi njala yobisika komanso kusowa kwa zakudya.

2. Moyo Wachuma ndi Kukhazikika kwa Kumidzi Ulimi wa Alimi Ang'onoang'ono: Ulimi wa mpunga ndi gwero lalikulu la ndalama ndi ntchito kwa alimi ang'onoang'ono mazana ambiri padziko lonse lapansi, ambiri mwa iwo amagwira ntchito m'malo ang'onoang'ono. Zachuma Zakumidzi: M'madera akuluakulu olima, chuma chonse cha m'deralo—kuyambira kubzala, kukolola, kugaya, mayendedwe, ndi malonda ogulitsa—chimadalira unyolo wa phindu la mpunga. Malonda Padziko Lonse: Mpunga ndi chinthu chogulitsidwa kwambiri padziko lonse lapansi, ndipo kusinthasintha kwa kutumiza kunja kuchokera kwa ogulitsa akuluakulu kumakhudza mwachindunji kukhazikika kwa msika wa chakudya padziko lonse lapansi.

3. Kukhazikika kwa Anthu ndi Ndale ndi Kulamulira Mitengo Kupewa Mavuto a Chakudya: Popeza mpunga ndi chakudya chofunikira kwambiri kwa anthu ogwira ntchito m'mizinda komanso kumidzi, kukwera kwadzidzidzi kwa mitengo yake kungayambitse nthawi yomweyo kusatetezeka kwa chakudya komanso kukwera mtengo kwa zinthu. Kupewa Zipolowe Zachiweniweni: Mbiri yawonetsa mobwerezabwereza kuti misika ya mpunga yosakhazikika komanso kusowa kwakukulu kwa chakudya kungayambitse kusakhazikika kwa chikhalidwe cha anthu komanso ziwonetsero. Chifukwa chake, maboma amaona mpunga ngati chuma cha dziko, nthawi zambiri amasunga masheya adziko lonse ndikulamulira kutumiza kunja kuti ateteze anthu am'deralo.

4


Musadane ndi ntchito yolemetsa, kapena ulimi, umene Wam'mwambamwamba waulamulira. Mlaliki 7:15

4. Mavuto Akuluakulu Okhudza Chitetezo cha Mpunga Kusunga chitetezo cha mpunga mtsogolo kukukumana ndi zopinga zomwe sizinachitikepo: Kusintha kwa Nyengo: Zochitika za nyengo zoopsa, mvula yamkuntho yosayembekezereka, kutentha kokwera, ndi kukwera kwa madzi a m'nyanja zikuwopseza madera ozungulira mitsinje omwe amapanga mpunga (monga Mekong Delta). Kusowa kwa Madzi: Ulimi wa mpunga wachikhalidwe umafuna madzi ambiri. Kuchepa kwa madzi apansi panthaka komanso chilala chomwe chikuwonjezeka kumapangitsa kuti njira zothirira zomwe zilipo zikhale zovuta kuzisamalira. Kuchuluka kwa Anthu: Kufunika kwa chakudya padziko lonse kukupitirira kukwera, zomwe zimafuna kuti ulimi upitirire kupanga zatsopano kuti pakhale zokolola zambiri pa nthaka yolima yomwe ikuchepa.

5


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Chichewa Nyanja - How to Grow Rice Manually Step-By-Step (Cultivation Process from Planting to Harve by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu