Skip to main content

Chichewa Nyanja - Gideon, A Mighty Man of Valour

Page 1

Gideoni, Munthu Wamphamvu Wamphamvu Oweruza 6 1 Ndipo ana a Israyeli anachita choipa pamaso pa Yehova; ndipo Yehova anawapereka m'dzanja la Amidiyani zaka zisanu ndi ziwiri. 2 Ndipo dzanja la Amidiyani linapambana Israyeli; ndipo chifukwa cha Amidiyani ana a Israyeli anadzipangira mapanga m'mapiri, ndi mapanga, ndi malinga. 3 Ndipo kunali, pamene Israyeli anabzala, Amidiyani anakwera, ndi Aamaleki, ndi ana a kum'mawa, anakweranso kudzamenyana nawo; 4 Anamanga misasa molimbana nawo, nawononga zipatso za m'dziko mpaka ku Gaza, ndipo sanasiye chakudya kwa Israyeli, nkhosa, ng'ombe, kapena abulu. 5 Pakuti anakwera ndi ziweto zawo ndi mahema awo, nadza ngati dzombe lalikulu, pakuti iwo ndi ngamila zawo anali osawerengeka; ndipo analowa m'dzikomo kuti aliwononge. 6 Ndipo Israyeli anasauka kwambiri chifukwa cha Amidiyani; ndipo ana a Israyeli anafuulira kwa Yehova. 7 Ndipo kunali, pamene ana a Israyeli anafuulira kwa Yehova chifukwa cha Amidyani, 8 Yehova anatuma mneneri kwa ana a Israyeli, nati kwa iwo, Atero Yehova Mulungu wa Israyeli, Ine ndinakukwezani kuchokera ku Aigupto, ndi kukutulutsani m'nyumba ya ukapolo; 9 Ndipo ndinakulanditsani m'manja mwa Aigupto, ndi m'manja mwa onse akukusautsani, ndi kuwapitikitsa pamaso panu, ndi kukupatsani dziko lawo; 10 Ndipo ndinati kwa inu, Ine ndine Yehova Mulungu wanu; musaope milungu ya Aamori, amene mukukhala m'dziko lawo; koma simunamvera mawu anga. 11 Ndipo mngelo wa Yehova anadza, nakhala pansi pa mtengo waukulu womwe unali ku Ofira, wa Yoasi, Mabiezeri; ndi mwana wake Gideoni anali kupuntha tirigu m'chopondera mphesa, kuti abise kwa Amidiyani. 12 Ndipo mngelo wa Yehova anaonekera kwa iye, nati kwa iye, Yehova ali nawe, iwe ngwazi yamphamvu. 13 Ndipo Gideoni anati kwa iye, Ambuye wanga, ngati Yehova ali nafe, bwanji zonsezi zatigwera? Ndipo zili kuti zodabwitsa zake zonse zimene makolo athu anatiuza, kuti, Kodi Yehova sanatitulutse ku Igupto? Koma tsopano Yehova watisiya, natipereka m'manja mwa Amidiyani?

1


Gideoni, Munthu Wamphamvu Wamphamvu

14 Ndipo Yehova anamuyang'ana, nati, Pita ndi mphamvu yako iyi, ukapulumutse Israyeli m'manja mwa Amidiyani; kodi sindine amene ndakutuma? 15 Ndipo iye anati kwa iye, Ambuye wanga, ndidzapulumutsa Israyeli bwanji? Taonani, banja langa ndi losauka m'Manase, ndipo ine ndine wamng'ono m'nyumba ya atate wanga. 16 Ndipo Yehova anati kwa iye, Ine ndidzakhala nawe ndithu, ndipo udzakantha Amidiyani ngati munthu mmodzi. 17 Ndipo anati kwa iye, Ngati ndapeza chisomo pamaso pako, undionetse chizindikiro chakuti ukulankhula ndi ine. 18 Chonde musachoke pano mpaka nditabwera kudzakubweretserani mphatso yanga ndi kuiyika pamaso panu.” + Ndipo iye anati: “Ndidikirira mpaka mutabweranso.” 19 Ndipo Gideoni analowa, nakonza mwana wa mbuzi, ndi makeke opanda chotupitsa a efa wa ufa; nyamayo anaiika m'dengu, naika msuzi mumphika, nabwera nawo kwa iye pansi pa mtengo wa thundu, naupereka. 20 Ndipo mngelo wa Mulungu anamuuza kuti: “Tenga nyama ndi makeke opanda chofufumitsa, uziike pathanthwe ili, ndipo tsanulirani msuzi.” Ndipo iye anachitadi zimenezo. 21 Pamenepo mngelo wa Yehova anatambasula ndodo imene inali m’dzanja lake, nakhudza nyama ndi makeke opanda chofufumitsa, ndipo moto unatuluka m’thanthwe, n’kunyeketsa nyama ndi makeke opanda chofufumitsa. Pamenepo mngelo wa Yehova anachoka pamaso pake. 22 Ndipo Gideoni atazindikira kuti anali mngelo wa Yehova, Gideoni anati, Kalanga ine, Ambuye Mulungu, pakuti ndaona mngelo wa Yehova maso ndi maso. 23 Ndipo Yehova anati kwa iye, Mtendere ukhale nawe; usaope; sudzafa. 24 Pamenepo Gideoni anamangira Yehova guwa la nsembe pamenepo, nalitcha Yehova-shalomu; mpaka lero liripobe ku Ofira wa Aabiezeri. 25 Usiku womwewo, Yehova anamuuza kuti: “Tenga ng’ombe yaing’ono ya bambo ako, ng’ombe yachiwiri ya zaka 7, ndipo ugwetse guwa lansembe la Baala limene bambo ako ali nalo, ndipo udule mzati wopatulika umene uli pafupi nalo. 26 Ndipo umangire Yehova Mulungu wako guwa lansembe pamwamba pa thanthwe ili, pamalo okonzedwa bwino, ndipo utenge ng'ombe yachiwiriyo, ndi kupereka nsembe yopsereza ndi nkhuni za chifaniziro cha mzati chimene udzadula. 27 Pamenepo Gideoni anatenga amuna khumi mwa atumiki ake, nachita monga momwe Yehova adamuuza; ndipo popeza anaopa banja la atate wake, ndi amuna a mzindawo, sanathe kuchita usana, anachita usiku. 28 Ndipo amuna a mzindawo atadzuka m'mawa kwambiri, anaona guwa lansembe la Baala litagwetsedwa, ndi chifaniziro chopatulika chomwe chinali pafupi nacho chadulidwa, ndi ng'ombe yachiwiri yamphongo yaperekedwa nsembe pa guwa lansembe lomwe linamangidwa. 29 Ndipo anafunsana kuti, “Ndani wachita izi?” Atafunsa ndi kufunsa, anati, “Gideoni mwana wa Yowashi ndiye wachita izi.” 30 Pamenepo amuna a mumzindawo anauza Yoasi kuti: “Tulutsa mwana wako kuti afe, chifukwa wagwetsa guwa lansembe la Baala, ndipo wadula mzati wopatulika umene unali pafupi nalo.” 31 Ndipo Yoasi anati kwa onse amene anali kutsutsana naye, “Kodi mukufuna kuyimira Baala? Kodi mukufuna kumupulumutsa? Aliyense amene angamuteteze, aphedwe kudakali m’mawa. Ngati ndi mulungu, adziteteze yekha, chifukwa wina wagwetsa guwa lake lansembe.” 32 Choncho tsiku limenelo anamutcha Yerubaala, nati, Baala amutsutse chifukwa wagwetsa guwa lake lansembe. 33 Pamenepo Amidiyani onse, Aamaleki, ndi ana a kum'mawa anasonkhana pamodzi, naoloka, namanga misasa m'chigwa cha Yezreeli. 34 Koma mzimu wa Yehova unafika pa Gidiyoni, ndipo anaomba lipenga, ndipo Abiezeri anasonkhana pambuyo pake. 35 Ndipo anatumiza amithenga ku Manase yense, omwe anasonkhananso pambuyo pake; ndipo anatumiza amithenga ku Aseri, ndi ku Zebuloni, ndi ku Nafitali; ndipo anakwera kudzakumana nawo.

2


Gideoni, Munthu Wamphamvu Wamphamvu

36 Ndipo Gideoni anati kwa Mulungu, Ngati mudzapulumutsa Israyeli ndi dzanja langa, monga mwanenera, 37 Taonani, ndidzaika ubweya wa nkhosa pabwalo, ndipo ngati mame agwera pa ubweya wokha, ndipo nthaka yonse ikakhala youma, pamenepo ndidzadziwa kuti mudzapulumutsa Israyeli ndi dzanja langa, monga mwanenera. 38 Ndipo kunatero; pakuti anadzuka m'mawa mwake m'mawa mwake, nakankha ubweya, nafinya mame pa ubweyawo, mbale yodzaza ndi madzi. 39 Ndipo Gideoni anati kwa Mulungu, Mkwiyo wanu usandiyakire, ndipo ndilankhula kamodzi kokha: ndiloleni ndiyese kamodzi kokha ndi ubweya; tsopano ubweya wokha ukhale wouma, ndipo nthaka yonse ikhale ndi mame. 40 Ndipo Mulungu anachita chomwecho usiku womwewo; pakuti panali kouma pa ubweya wokha, ndipo panali mame pansi ponse.

Oweruza 7 1 Pamenepo Yerubaala, ndiye Gideoni, ndi anthu onse amene anali naye, anadzuka m’mawa kwambiri, namanga msasa pafupi ndi chitsime cha Harodi; kotero kuti gulu la Amidiyani linali kumpoto kwawo, pafupi ndi phiri la More, m’chigwa. 2 Ndipo Yehova anati kwa Gideoni, Anthu amene ali ndi iwe ndi ochuluka kwambiri kuti ndipereke Amidiyani m'manja mwawo, kuti Israyeli angadzitamandire ine, ndi kuti, Dzanja langa landipulumutsa. 3 Tsopano lengezani m'makutu mwa anthu kuti, 'Aliyense amene akuchita mantha ndi kuchita mantha, abwerere msanga achoke ku phiri la Giliyadi.' Ndipo anthu 22,000 anabwerera, ndipo anatsala 10,000. 4 Ndipo Yehova anati kwa Gideoni, Anthu akadali ochuluka kwambiri; tsikirani nawo kumadzi, ndipo ndidzawayesa kumeneko; ndipo kudzatero kuti amene ndidzakuuza kuti, Uyu apite nawe, ameneyo apite nawe; ndipo aliyense amene ndidzakuuza kuti, Uyu sapita nawe, ameneyo sapita nawe. 5 Ndipo anatsikira anthu kumadzi; ndipo Yehova anati kwa Gideoni, Aliyense womwa madzi ndi lilime lake, monga momwe galu amamwa, udzamuike payekha; momwemonso aliyense wogwada pa mawondo ake kuti amwe. 6 Ndipo chiwerengero cha iwo amene anamwa madzi ndi dzanja lawo pakamwa chinali mazana atatu; koma ena onse anagwada pansi kuti amwe madzi. 7 Ndipo Yehova anati kwa Gideoni, Ndi anthu mazana atatu akukhatira ndidzakupulumutsani, ndi kupereka Amidyani m'dzanja lanu; koma anthu ena onse apite, yense kumalo kwake. 8 Pamenepo anthu anatenga chakudya m'manja mwawo, ndi malipenga awo; ndipo anatumiza onse otsala a Israyeli, aliyense kuhema kwake; koma anasiya amuna mazana atatu aja; ndipo msasa wa Amidyani unali pansi pake m'chigwa. 9 Usiku womwewo Yehova anamuuza kuti: “Nyamuka, pita kunkhondo, pakuti ndaipereka m’manja mwako.” 10 Koma ngati uopa kutsika, tsikira ndi Pura mtumiki wako ku msasa; 11 Udzamva zimene akunena, ndipo pambuyo pake manja ako adzalimba mtima kuti utsikire ku msasa.” Kenako iye ndi mtumiki wake Pura anatsikira kunja kwa asilikali okonzekera nkhondo omwe anali m’misasa. 12 Ndipo Amidiyani ndi Aamaleki ndi ana onse a kum'mawa anagona m'chigwa ngati dzombe, ndi ngamila zawo zosawerengeka, ngati mchenga m'mphepete mwa nyanja. 13 Ndipo Gideoni atafika, taonani, panali munthu amene anafotokozera mnzake maloto, nati, Taonani, ndinalota loto, ndipo taonani, mkate wa barele unagwera m’misasa ya Amidiyani, nafika kuhema, nakamenya mpaka linagwa, naligubuduza, ndipo hema linagona pansi.

3


Gideoni, Munthu Wamphamvu Wamphamvu

14 Ndipo mnzake anayankha nati, Ichi si china koma lupanga la Gideoni mwana wa Yoasi, munthu wa ku Israyeli; pakuti Mulungu wapereka Amidiyani ndi gulu lonse lankhondo m'dzanja lake. 15 Ndipo Gideoni atamva kufotokozedwa kwa malotowo ndi tanthauzo lake, analambira, nabwerera ku msasa wa Israyeli, nati, Nyamukani, pakuti Yehova wapereka msasa wa Amidiyani m'manja mwanu. 16 Ndipo anagawa amuna mazana atatuwo m'magulu atatu, napatsa lipenga m'manja mwa aliyense, ndi mitsuko yopanda kanthu, ndi nyali m'kati mwa mitsukoyo. 17 Ndipo anati kwa iwo, Mundipenyerere ine, ndi kuchita momwemo; ndipo taonani, ndikafika kunja kwa msasa, kudzatero, monga momwe ndichitira ine, inunso muchite. 18 Ndikadzaliza lipenga, ine ndi onse amene ali ndi ine, inunso muziliza malipenga kuzungulira misasa yonse, ndi kunena kuti, Lupanga la Yehova ndi la Gideoni. 19 Pamenepo Gideoni ndi amuna zana amene anali naye anafika kunja kwa msasa pachiyambi cha ulonda wa pakati, atangokhazikitsa kumene ulonda; ndipo anaomba malipenga, naswa mbiya zomwe zinali m'manja mwawo. 20 Ndipo magulu atatuwo anaomba malipenga, naswa mitsuko, nagwira nyali m'manja mwawo amanzere, ndi malipenga m'manja mwawo amanja kuti alize; ndipo anafuula, Lupanga la Yehova ndi la Gideoni. 21 Ndipo anaima yense pamalo pake mozungulira msasa; ndipo gulu lonse lankhondo linathamanga, nafuula, nathawa. 22 Ndipo mazana atatuwo anaomba malipenga, ndipo Yehova anakantha lupanga la munthu yense mnzake, m’misasa yonse; ndipo gululo linathawira ku Betisita ku Zerera, ndi kumalire a Abelemehola, ku Tabati. 23 Ndipo amuna a Israyeli anasonkhana pamodzi ochokera ku Nafitali, ndi ku Aseri, ndi ku Manase yense, natsata Amidyani. 24 Gidiyoni anatuma amithenga kudera lonse lamapiri la Efuraimu, nati: “Tsikani mukamenyane ndi Amidiyani, ndipo muwagwire m’madzi mpaka ku Beti-bara ndi Yordano.” Pamenepo amuna onse a Efuraimu anasonkhana pamodzi, ndipo anagwira m’madzi mpaka ku Beti-bara ndi Yordano. 25 Ndipo anagwira akalonga awiri a Amidiyani, Orebu ndi Zeebu; napha Orebu pathanthwe la Orebu, ndi Zeebu anapha pa mphesa ya Zeebu, natsata Amidiyani, nabweretsa mitu ya Orebu ndi Zeebu kwa Gideoni kutsidya lina la Yordano.

Oweruza 8 1 Pamenepo amuna a ku Efuraimu anamuuza kuti: “N’chifukwa chiyani watichitira zimenezi, moti sunatiitane pamene unkapita kukamenyana ndi Amidiyani?” Ndipo anatsutsana naye mwamphamvu. 2 Iye anawafunsa kuti, “Kodi ine ndachita chiyani poyerekeza ndi inu? Kodi kusonkhanitsa mphesa kwa Efuraimu sikuli bwino kuposa mphesa za Abiezeri?” 3 Mulungu wapereka m'manja mwanu akalonga a Midiyani, Orebu ndi Zeebu, ndipo ine ndatha kuchita chiyani poyerekeza ndi inu?” Pamenepo mkwiyo wawo unachepa kwa iye atanena zimenezo. 4 Ndipo Gideoni anafika ku Yordano, naoloka, iye ndi amuna mazana atatu amene anali naye, ali otopa, koma akutsatabe. 5 Ndipo iye anauza amuna a ku Sukoti kuti: “Chonde, patsani anthu amene akunditsatira mitanda ya mkate, chifukwa atopa, ndipo ndikuthamangitsa Zeba ndi Zalimuna, mafumu a Midiyani.” 6 Koma akalonga a ku Sukoti anati, Kodi manja a Zeba ndi Zalimuna ali m'manja mwako tsopano, kuti tipatse asilikali ako mkate? 7 Ndipo Gideoni anati, Chifukwa chake, Yehova akapereka Zeba ndi Zalimuna m'dzanja langa, ndidzakuthyola nyama yanu ndi minga ya m'chipululu ndi mitungwi. 8 Ndipo anakwera kuchokera kumeneko kupita ku Penueli, nalankhula nawo momwemo; ndipo amuna a ku Penueli anamuyankha monga momwe amuna a ku Sukoti anamuyankhira. 9 Ndipo anauzanso anthu a ku Penueli kuti, “Ndikabweranso mwamtendere, ndidzagwetsa nsanja iyi.”

4


Gideoni, Munthu Wamphamvu Wamphamvu

10 Tsopano Zeba ndi Zalimuna anali ku Karkori, pamodzi ndi magulu awo ankhondo, amuna pafupifupi 15,000, onse otsala a magulu onse a anthu akum'mawa; pakuti amuna 120,000 osolola lupanga anagwa. 11 Ndipo Gideoni anakwera njira ya iwo okhala m'mahema kum'mawa kwa Noba ndi Yogbeha, nakantha gulu lankhondo; pakuti gulu lankhondo linali lotetezeka. 12 Ndipo pamene Zeba ndi Zalimuna anathawa, iye anawatsata, nagwira mafumu awiri a Midiyani, Zeba ndi Zalimuna, nasokoneza gulu lonse lankhondo. 13 Ndipo Gideoni mwana wa Yoasi anabwerera kuchokera kunkhondo dzuwa lisanatuluke, 14 Ndipo anagwira mnyamata wa ku Sukoti, nafunsa kwa iye; ndipo anamlembera akalonga a ku Sukoti, ndi akulu ake, amuna makumi asanu ndi awiri mphambu asanu ndi awiri. 15 Kenako anafika kwa anthu a ku Sukoti ndi kuwauza kuti: “Taonani Zeba ndi Zalimuna, amene munandinyoza nawo kuti, ‘Kodi manja a Zeba ndi Zalimuna ali m’manja mwako tsopano kuti tipatse anthu ako otopa chakudya?’” 16 Ndipo anatenga akulu a mzindawo, ndi minga ya m’chipululu ndi mitungwi, naphunzitsa nazo amuna a ku Sukoti. 17 Ndipo anagwetsa nsanja ya Penueli, napha amuna a mzindawo. 18 Kenako anafunsa Zeba ndi Zalimuna kuti: “Kodi amuna amene munapha ku Tabori anali otani?” Iwo anayankha kuti: “Iwo anali ngati iwe, ndipo aliyense anali ngati mwana wa mfumu.” 19 Ndipo iye anati, Anali abale anga, ana a amayi anga. Pali Yehova Mulungu wamoyo, mukanawasunga amoyo, sindikanakuphani. 20 Ndipo anauza Yeteri mwana wake woyamba kuti: “Nyamuka uwaphe.” Koma mnyamatayo sanasolole lupanga lake, chifukwa ankaopa, popeza anali wamng’ono. 21 Pamenepo Zeba ndi Zalimuna anati: “Imirira, utigwere, pakuti monga momwe munthu alili, momwemonso mphamvu zake.” Pamenepo Gidiyoni ananyamuka, napha Zeba ndi Zalimuna, natenga zokongoletsera zomwe zinali pakhosi pa ngamila zawo. 22 Pamenepo amuna a Israyeli anati kwa Gidiyoni, Utilamulire, iwe, ndi mwana wako, ndi mdzukulu wakonso; pakuti watipulumutsa m'dzanja la Amidiyani. 23 Koma Gideoni anawauza kuti: “Ine sindidzakulamulirani, ngakhale mwana wanga sadzakulamulirani. Yehova ndiye adzakulamulirani.” 24 Ndipo Gideoni anati kwa iwo, Ndikupemphani pempho limodzi kwa inu, kuti aliyense andipatse ndolo za m'mphuno za kunkhondo kwake. (Pakuti anali ndi ndolo za m'mphuno zagolide, chifukwa anali Aismayeli.) 25 Ndipo iwo anati, Tidzawapatsa mofunitsitsa. Ndipo anayala chovala, naponyamo aliyense ndolo za m'mphuno za zomwe anafunkha. 26 Kulemera kwa ndolo zagolide zimene anapempha kunali masekeli agolide chikwi chimodzi ndi mazana asanu ndi awiri, osaphatikiza zokongoletsa, makola, ndi zovala zofiirira zimene mafumu a ku Midiyani anali nazo, komanso kuphatikiza maunyolo amene anali m’khosi mwa ngamila zawo. 27 Ndipo Gideoni anapanga efodi, naiika mumzinda wake, ku Ofira; ndipo Israyeli yense anaitsata kumeneko, nakhala msampha kwa Gideoni ndi nyumba yake. 28 Motero Amidiyani anagonjetsedwa pamaso pa ana a Israyeli, kotero kuti sanakwezenso mitu yawo; ndipo dzikolo linakhala bata zaka makumi anayi m'masiku a Gideoni. 29 Ndipo Yerubaala mwana wa Yowasi anamuka nakhala m'nyumba yake. 30 Ndipo Gideoni anali ndi ana aamuna makumi asanu ndi awiri obadwa m'thupi mwake; pakuti anali ndi akazi ambiri. 31 Ndipo mdzakazi wake wa ku Sekemu nayenso anaberekera mwana wamwamuna, amene anamutcha dzina lakuti Abimeleki. 32 Ndipo Gideoni mwana wa Yoasi anamwalira ali wokalamba bwino, naikidwa m'manda a Yoasi atate wake, ku Ofira wa Aabiezeri. 33 Ndipo kunachitika, Gideoni atangomwalira, ana a Israyeli anabwerera m’mbuyo, nayamba kuchita chigololo ndi Abaala, napanga Baala-beriti kukhala mulungu wawo.

5


Gideoni, Munthu Wamphamvu Wamphamvu

34 Ndipo ana a Israyeli sanakumbukire Yehova Mulungu wawo, amene anawapulumutsa m'manja mwa adani awo onse owazungulira. 35 Sanachitire chifundo nyumba ya Yerubaala, ndiye Gideoni, monga mwa zabwino zonse zimene anachitira Israyeli.

Kusanthula kwa Vesi ndi Vesi Nkhani ya Gideoni mu Oweruza Chaputala 6 mpaka 8 ndi imodzi mwa nkhani zochititsa chidwi kwambiri m'Baibulo. Imafotokoza za kuzungulira kwa dziko la kupanduka ndi kuponderezedwa, kuyitana kosasamala komanso koopsa kwa ngwazi yosayembekezereka, kupambana kozizwitsa kwa nkhondo komwe kunapezeka ndi amuna 300 okha, komanso zotsatira zovuta za kupambana.

Mutu 6: Kuponderezedwa, Kuitana, ndi Kukonzekera Vesi 1–6 (Kuponderezedwa kwa Amidiyani): Chifukwa chakuti Aisraeli anachita choipa pamaso pa Yehova, Mulungu anawapereka m'manja mwa Amidiyani kwa zaka zisanu ndi ziwiri. Amidiyani, Aamaleki, ndi ana a kum'mawa anawononga dzikolo, kuwononga mbewu ndi ziweto, zomwe zinapangitsa Aisraeli kubisala m'mapanga, m'mapanga, ndi m'mapiri. Vesi 7–10 (Chidzudzulo cha Uneneri): Pamene Aisrayeli anafuulira kwa Yehova chifukwa cha Amidiyani, Mulungu anatumiza mneneri kuti awakumbutse za chisomo Chake—momwe anawatulutsira kuchokera ku Igupto ndi kuwalamula kuti asaope milungu ya Aamori—koma iwo sanamvere mawu Ake. Vesi 11-16 (Mngelo wa Yehova Aonekera): Mngelo wa Yehova anabwera nakhala pansi pa mtengo wa thundu ku Ofira, umene unali wa Yoasi wa ku Abiezeri. Mwana wake, Gideoni , anali kupuntha tirigu m’chopondera mphesa kuti abise kwa Amidiyani. Mngeloyo anati, “Yehova ali ndi iwe, ngwazi iwe.” Gideoni anafunsa izi, akuloza umphawi wa Israyeli ndi udindo wake wotsika m’nyumba ya atate wake. Yehova anamutsimikizira, nati, “Ndithudi ndidzakhala nawe.” Vesi 17–24 (Chizindikiro cha Kulandira): Gideoni anapempha chizindikiro chotsimikizira kuti Mulungu ndiyedi amene ankalankhula, akukonza nyama ndi makeke opanda chotupitsa. Mngelo atakhudza nsembeyo ndi nsonga ya ndodo yake, moto unatuluka m'thanthwe ndi kuipsereza, ndipo Mngeloyo anasowa. Atazindikira kuti anali ndani, Gideoni anaopa moyo wake, koma Ambuye anamuuza kuti, "Mtendere ukhale nawe; usaope; sudzafa." Gideoni anamanga guwa lansembe pamenepo lotchedwa Yehova-shalom (Yehova Ndi Mtendere). Mavesi 25–32 (Kuononga Guwa lansembe la Baala): Usiku womwewo, Mulungu anauza Gideoni kuti atenge ng'ombe yachiwiri ya atate wake ndi kugwetsa guwa lansembe la atate wake la Baala, kudula mtengo wamatabwa (Ashera) womwe unali pafupi nawo. Gideoni anachita izi usiku ndi antchito khumi chifukwa choopa banja lake ndi amuna a mumzindawo. Atapezeka m'mawa wotsatira, anthu a mumzindawo anafuna kuti aphedwe, koma Yoasi anamuteteza, nati, "Kodi mudzateteza Baala?... muloleni ateteze mlandu wake." Chifukwa cha ichi, Gideoni anatchedwa Yerubaala ("Baala ateteze mlandu wake"). Vesi 33–35 (Mzimu wa Mulungu Upatsa Mphamvu Gideoni): Amidyani ndi Aamaleki anasonkhana pamodzi namanga msasa m’chigwa cha Yezreeli. “Mzimu wa Yehova unagwera Gideoni” (kwenikweni unamuveka), ndipo anaimba lipenga, nasonkhanitsa mafuko a Abiezeri, Aseri, Zebuloni, ndi Nafitali kuti amutsatire.

6


Gideoni, Munthu Wamphamvu Wamphamvu

Vesi 36–40 (Chizindikiro cha Ubweya): Akufunabe chilimbikitso, Gideoni anapempha Mulungu kuti amupatse chizindikiro pogwiritsa ntchito ubweya wa ubweya. Choyamba, anapempha mame okha pa ubweya pamene nthaka inali youma; Mulungu anamulola. Kenako, anapempha kuti ubweya uume pamene nthaka inali ndi mame; Mulungu anachitanso zimenezo.

Mutu 7: Gulu Lankhondo Lochepa ndi Kupambana kwa Amidiyani Vesi 1–3 (Kudula Gulu Lankhondo): Yerubaala (Gideoni) ndi gulu lake lankhondo anamanga msasa pafupi ndi chitsime cha Harodi, pomwe Amidiyani anali kumpoto. Mulungu anauza Gideoni kuti anthuwo anali ambiri , kuti Aisrayeli asadzitamandire kuposa Mulungu. Mulungu analamula Gideoni kuti alengeze kuti aliyense woopa angachoke. Amuna 22,000 anachoka , kusiya 10,000. Vesi 4–8 (Kuyesedwa kwa Madzi): Mulungu anati akadali ochuluka kwambiri. Anauza Gideoni kuti awabweretse kumadzi, komwe Iye adzawalekanitsa. Omwe anamwa madzi ndi lilime lawo ngati galu (amuna 300) anapatulidwa. Omwe anagwada kuti amwe anabwezedwa kunyumba. Ndi amuna 300 okha, Mulungu analonjeza kupereka Amidiyani m'manja mwa Gideoni. Vesi 9-15 (Maloto a Amidiyani): Usiku umenewo, Mulungu anauza Gideoni kuti apite kumsasa wa adani chifukwa anali ataupereka m'manja mwake. Potsagana ndi mtumiki wake Phurah, Gideoni anamva msilikali wa Amidiyani akuuza mnzake maloto okhudza mkate wa barele ukugwera m'misasa ya Amidiyani, n’kugunda hema moti linagwa. Msilikali winayo anamasulira kuti: “Izi si zina koma lupanga la Gideoni... pakuti Mulungu wapereka Amidiyani m’manja mwake.” Akulambira Mulungu, Gideoni anabwerera kwa amuna ake ndi chidaliro. Vesi 16–22 (Njira Yogwiritsira Ntchito Nyali ndi Mitsuko): Gideoni anagawa amuna 300 m'magulu atatu. Anapatsa aliyense lipenga, mtsuko wopanda kanthu, ndi nyali (nyali) mkati mwa mtsuko . Atazungulira msasa usiku, analiza malipenga, anaswa mitsuko, anagwira mitsuko m'manja mwawo amanzere ndi malipenga m'manja mwawo amanja, nafuula kuti, "Lupanga la Yehova ndi la Gideoni." Mantha anagwira msasa wa Amidiyani, ndipo Yehova anaika lupanga la munthu aliyense motsutsana ndi mnzake m'msasa wonse. Vesi 23–25 (Kutsata): Amuna a Israyeli ochokera ku Nafitali, Aseri, ndi Manase anatsata Amidiyani omwe anali kuthawa. Gideoni anatumiza amithenga kudutsa Phiri la Efraimu kuti akagwire madzi omwe anali patsogolo pawo ku Beti-bara ndi Yordano, ndipo anagwira ndi kupha akalonga awiri a Amidiyani, Orebu ndi Zeebi , omwe mitu yawo anabweretsa kwa Gideoni.

Mutu 8: Kutsata, Mikangano, ndi Zotsatira zake Vesi 1–3 (Chisankho cha Ukadaulo ndi Efraimu): Amuna a Efraimu anadandaula kwambiri kuti sanaitanidwe kale kuti akamenyane. Gideoni anayankha modzichepetsa komanso mwanzeru kuti: “Ndachita chiyani tsopano poyerekeza ndi inu? Kodi kusonkhanitsa mphesa kwa Efraimu sikuposa mphesa za Abiezeri?” Yankho lake lofewa linachepetsa mkwiyo wawo. Vesi 4–9 (Kukana ku Sukoti ndi Penueli): Gideoni ndi amuna ake 300 otopa anawoloka mtsinje wa Yordano akuthamangitsa mafumu otsala a Amidiyani, Zeba ndi Zalimuna. Anapempha akulu a ku Sukoti ndi Penueli mkate kuti adyetse asilikali otopawo, koma atsogoleriwo anaseka Gideoni ndipo anakana, ponena kuti sanagwire mafumuwo. Gideoni anawachenjeza kuti abwerera kudzawalanga ndi minga ndi mitungwi.

7


Gideoni, Munthu Wamphamvu Wamphamvu

Vesi 10-17 (Chilango ndi Kugwidwa): Gideoni anadabwitsa gulu lankhondo la Amidiyani otsala ndipo anagwira mafumu Zeba ndi Zalimuna . Atabwerera, analanga akuluakulu a ku Sukoti pogwiritsa ntchito minga ya m’chipululu ndi mitungwi, ndipo anagwetsa nsanja ya Penueli ndi kupha amuna a mumzindawo. Vesi 18–21 (Tsogolo la Mafumu): Gideoni anafunsa Zeba ndi Zalimuna kuti ndi anthu amtundu wanji omwe anapha ku Tabori, ndipo anazindikira kuti anali abale ake enieni. Analamula mwana wake wamkulu, Yeteri, kuti awaphe, koma mnyamatayo anaopa chifukwa anali akadali mnyamata. Kenako mafumu awiriwo anapempha Gideoni kuti awaphe yekha, ndipo Gideoni anawapha, natenga zokongoletsera za m’khosi mwa ngamila zawo. Vesi 22-27 (Efodi Wagolide ndi Kulephera kwa Aisrayeli): Aisrayeli anayesa kupanga Gideoni ndi mbadwa zake kukhala olamulira olowa m'malo, koma Gideoni anakana mwamphamvu, nati, "Yehova adzakulamulirani." Komabe, Gideoni anapempha kuti aliyense amupatse mphete ya m'mphuno kuchokera ku zofunkha zawo. Anasonkhanitsa masekeli 1,755 agolide napanga efodi , naiika mumzinda wake wa Ofira. Mwatsoka, Aisrayeli onse anachita chigololo nayo kumeneko , ndipo inakhala msampha kwa Gideoni ndi nyumba yake. Vesi 28–35 (Imfa ya Gideoni ndi Kuiwala kwa Israyeli): Amidiyani anagonjetsedwa, ndipo dzikolo linakhala ndi mtendere kwa zaka 40 panthawi ya moyo wa Gideoni. Gideoni anamwalira ali wokalamba bwino ndipo anaikidwa m'manda a atate wake Yoasi. Atangomwalira, Aisrayeli anabwerera ku chigololo chauzimu, kulambira Baala-beriti ndi kulephera kusonyeza kukoma mtima kwa nyumba ya Yerubaala (Gideoni) chifukwa cha zabwino zonse zomwe adachita.

Maphunziro Ofunika Kwambiri Kuchokera ku Nkhani ya Gideoni Mulungu Amagwiritsa Ntchito Osayembekezereka ndi Ofooka: Gideoni anayamba kubisala ndi mantha ndipo anaona banja lake ngati lofooka kwambiri mwa Manase. Mulungu mwadala anachepetsa gulu lake lankhondo kuchoka pa 32,000 kufika pa 300 kuti atsimikizire kuti kupambana kumachokera ku mphamvu ya Mulungu, osati mphamvu ya munthu. Kuleza Mtima ndi Kukayika kwa Anthu: Mulungu anakumana ndi kusadzidalira kwakukulu kwa Gideoni ndi zopempha zake za zizindikiro (moto ndi ubweya) ndi kuleza mtima kwakukulu ndi chisomo, akumanga chikhulupiriro chake pang'onopang'ono. Utsogoleri Weniweni Umaphatikizapo Kudzichepetsa: Gideoni anakwanitsa kuyendetsa bwino ndale zosalimba za mafuko (kutonthoza Aefraimu) ndipo anakana mwamphamvu ulamuliro wachifumu, akuvomereza kuti Mulungu yekha ndiye ayenera kulamulira Israyeli. Kuopsa kwa Kugonjera Pachipambano: Ngakhale kuti Gideoni anapambana modabwitsa, kupanga efodi wagolide kunakhala msampha wauzimu (kulambira mafano) kwa banja lake ndi mtundu wake, kutsimikizira kuti tcheru chauzimu n'chofunika ngakhale—ndipo makamaka— pambuyo pa chipambano chachikulu.

8


Turn static files into dynamic content formats.

Create a flipbook
Chichewa Nyanja - Gideon, A Mighty Man of Valour by Filipino Tracts and Literature Society Inc. - Issuu