Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem 2 Hari 18-19 2 Hari 18 1 Karon nahitabo sa ikatulong tuig ni Oseas nga anak nga lalaki ni Ela nga hari sa Israel, nga si Ezechias nga anak nga lalaki ni Achaz nga hari sa Juda nagsugod sa paghari. 2 Kaluhaan ug lima ka tuig ang iyang panuigon sa pagsugod niya sa paghari; ug siya naghari sulod sa kaluhaan ug siyam ka tuig sa Jerusalem. Ang ngalan sa iyang inahan mao si Abi, ang anak nga babaye ni Zacarias. 3 Ug iyang gibuhat ang matarong sa mga mata ni Jehova, sumala sa tanan nga gibuhat ni David nga iyang amahan. 4 Iyang gikuha ang mga hatag-as nga dapit, ug gidugmok ang mga haligi, ug giputol ang mga Asherim, ug gidugmok ang bitin nga tumbaga nga gibuhat ni Moises: kay hangtud niadtong mga adlawa ang mga anak sa Israel nagsunog ug incienso niini; ug iyang gitawag kini nga Nehustan. 5 Misalig siya sa Ginoo, ang Dios sa Israel; mao nga sunod kaniya walay sama kaniya taliwala sa tanang mga hari sa Juda, ni bisan kinsa nga nauna kaniya. 6 Kay siya nakig-uban kang Jehova, ug wala mobiya sa pagsunod kaniya, kondili nagbantay sa iyang mga sugo nga gisugo ni Jehova kang Moises. 7 Ug si Jehova nag-uban kaniya; ug siya nagmauswagon bisan asa siya moadto: ug siya misukol batok sa hari sa Asiria, ug wala moalagad kaniya. 8 Iyang gilaglag ang mga Filistehanon, bisan ngadto sa Gaza, ug sa mga utlanan niini, gikan sa torre sa mga magbalantay ngadto sa kinutaan nga siyudad. 9 Ug nahitabo sa ikaupat nga tuig ni hari Ezechias, nga mao ang ikapito ka tuig ni Oseas nga anak nga lalaki ni Ela nga hari sa Israel, nga si Salmaneser nga hari sa Asiria mitungas batok sa Samaria, ug gilibutan kini. 10 Ug sa katapusan sa tulo ka tuig ilang nakuha kini: bisan sa ikaunom nga tuig ni Ezechias, nga mao ang ikasiyam nga tuig ni Oseas nga hari sa Israel, ang Samaria nakuha.
1
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
11 Ug ang hari sa Asiria nagdala sa Israel ngadto sa Asiria, ug gibutang sila sa Hala ug sa Habor sa suba sa Gozan, ug sa mga lungsod sa mga Medo: 12 Tungod kay wala sila motuman sa tingog ni Jehova nga ilang Dios, kondili milapas sa iyang tugon, bisan sa tanan nga gisugo ni Moises nga alagad ni Jehova, ug wala mamati kanila, ni magtuman niini. 13 Karon sa ikanapulo ug upat ka tuig ni hari Ezechias, si Sennacherib nga hari sa Asiria misulong batok sa tanang mga kinutaan nga lungsod sa Juda, ug giagaw sila. 14 Ug si Ezechias nga hari sa Juda nagpadala ngadto sa hari sa Asiria ngadto sa Lachiz, nga nagaingon: Ako nakasala; biyai ako; ang imong ipabuhat kanako akong pas-anon. Ug ang hari sa Asiria naningil kang Ezechias nga hari sa Juda ug totolo ka gatos ka talento nga salapi ug katloan ka talento nga bulawan. 15 Ug gihatag ni Ezechias kaniya ang tanang salapi nga nakaplagan sa balay ni Jehova, ug sa mga bahandi sa balay sa hari. 16 Niadtong panahona giputol ni Ezechias ang bulawan gikan sa mga pultahan sa templo ni Jehova, ug gikan sa mga haligi nga gihaklapan ni Ezechias nga hari sa Juda, ug gihatag kini sa hari sa Asiria. 17 Ug ang hari sa Asiria nagpadala kang Tartan, kang Rabsaris, ug kang Rabsaces gikan sa Lachiz ngadto kang hari Ezechias uban ang usa ka dakung panon sa kasundalohan batok sa Jerusalem. Ug sila nanungas ug miadto sa Jerusalem. Ug sa pag-abut nila, nangadto sila ug mitindog tupad sa kanal sa ibabaw nga linaw, nga anaa sa dalan paingon sa uma sa maglalaba. 18 Ug sa dihang gitawag na nila ang hari, migula ngadto kanila si Eliakim nga anak ni Hilkias, nga mao ang nagdumala sa panimalay, ug si Sebna nga eskriba, ug si Joah nga anak ni Asaf nga tigrekord. 19 Ug si Rabsaces miingon kanila: Sultihi ninyo karon si Ezechias, Mao kini ang giingon sa bantugang hari, ang hari sa Asiria: Unsang pagsaliga kini nga imong gisaligan? 20 Ikaw nagaingon, (apan sila mga pulong lamang nga walay pulos,) Ako adunay tambag ug kusog alang sa gubat. Karon kinsa man ang imong gisaligan, nga misukol ka man batok kanako? 21 Karon, tan-awa, ikaw nagasalig niining sungkod nga basag nga tangbo, bisan sa Egipto, nga kong ang usa ka tawo mosandig niini, kini motuslok sa iyang kamot, ug molagbas niini: mao man si Faraon nga hari sa Egipto sa tanan nga nagasalig kaniya. 22 Apan kon moingon kamo kanako, ‘Kami nagasalig kang Jehova nga among Dios:’ dili ba kana siya, kansang mga hatag-as nga dapit ug kansang mga halaran gikuha ni Ezechias, ug nag-ingon sa Juda ug sa Jerusalem: Kamo managsimba sa atubangan niining halarana sa Jerusalem? 23 Busa karon, ako nagahangyo kanimo, paghatag ug mga pasalig sa akong ginoo nga hari sa Asiria, ug ako magahatag kanimo ug duha ka libo ka mga kabayo, kong ikaw makahimo sa imong bahin sa pagbutang ug mga magkakabayo niini. 24 Unsaon man nimo pagpalingiw sa nawong sa usa ka kapitan sa labing ubos sa mga alagad sa akong agalon, ug pagbutang sa imong pagsalig sa Egipto tungod sa mga carro ug sa mga magkakabayo? 25 Nangsulong ba ako karon nga wala ang Ginoo batok niining dapita aron sa paglaglag niini? Ang Ginoo miingon kanako, ‘Tungas batok niining yutaa, ug laglaga kini.’ 26 Unya miingon si Eliakim nga anak ni Hilkias, ug si Sebna, ug si Joa, kang Rabsaces: Pakigsulti, ako nagahangyo kanimo, sa imong mga alagad sa pinulongan nga Siriahanon; kay kami makasabut niana; ug ayaw pakigsulti kanamo sa pinulongan nga Judio sa igdulungog sa mga tawo nga anaa sa ibabaw sa kuta. 27 Apan si Rabsake miingon kanila: Gipadala ba ako sa akong agalon ngadto sa imong agalon, ug kanimo, aron sa pagsulti niining mga pulonga? Wala ba ako niya ipadala ngadto sa mga tawo nga naglingkod sa ibabaw sa kuta, aron sila mokaon sa ilang kaugalingong hugaw, ug moinom sa ilang kaugalingong ihi uban kaninyo? 28 Unya mitindog si Rabsake ug misinggit sa makusog nga tingog sa pinulongan sa mga Judio, ug misulti, nga nagaingon: Pamatia ang pulong sa bantugang hari, ang hari sa Asiria.
2
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
29 Mao kini ang giingon sa hari: Ayaw kamo pagpalimbong ni Ezechias: kay siya dili makahimo sa pagluwas kaninyo gikan sa iyang kamot. 30 Ug ayaw tugoti si Ezechias nga mosalig kaninyo kang Jehova, nga magaingon: Si Jehova sa pagkatinuod magaluwas kanato, ug kining ciudara dili igatugyan ngadto sa kamot sa hari sa Asiria. 31 Ayaw kamo pagpatalinghug kang Ezechias: kay mao kini ang giingon sa hari sa Asiria: Paghimo kamo ug pakigsaad kanako pinaagi sa usa ka gasa, ug umari kamo kanako, ug unya kaon kamo ang tagsatagsa sa iyang kaugalingong parras, ug ang tagsatagsa sa iyang kaugalingong kahoy nga igos, ug imna ninyo ang tagsatagsa sa mga tubig sa iyang kaugalingong atabay: 32 Hangtud nga ako moanhi ug magdala kaninyo ngadto sa usa ka yuta nga sama sa inyong kaugalingong yuta, usa ka yuta sa mais ug bino, usa ka yuta sa tinapay ug mga kaparrasan, usa ka yuta sa lana sa olibo ug dugos, aron kamo mabuhi, ug dili mamatay: ug ayaw kamo pagpatalinghug kang Ezechias, kong siya mohaylo kaninyo, nga magaingon: Si Jehova magaluwas kanato. 33 Aduna bay mga dios sa mga nasud nga nakaluwas sa iyang yuta gikan sa kamot sa hari sa Asiria? 34 Hain man ang mga diyos sa Hamat ug sa Arpad? Hain man ang mga diyos sa Sefarvaim, sa Hena, ug sa Iva? Naluwas ba nila ang Samaria gikan sa akong kamot? 35 Kinsa ba sa mga dios sa tanang kayutaan, nga nakaluwas sa ilang yuta gikan sa akong kamot, aron si Jehova magaluwas sa Jerusalem gikan sa akong kamot? 36 Apan ang katawhan nanghilom, ug wala motubag kaniya bisan usa ka pulong; kay ang sugo sa hari mao, nga nag-ingon, Ayaw siya tubaga. 37 Unya miadto si Eliakim ang anak nga lalaki ni Hilkias, nga mao ang nagdumala sa panimalay, ug si Sebna ang escriba, ug si Joah ang anak nga lalaki ni Asaf ang magsusulat sa kabalaoran, ngadto kang Ezechias nga gisi ang ilang mga bisti, ug gisugilon kaniya ang mga pulong ni Rabsake. 2 Hari 19 1 Ug nahitabo, sa pagkadungog niini ni hari Ezechias, nga iyang gigisi ang iyang mga bisti, ug nagtabon sa iyang kaugalingon sa sako nga saput, ug misulod sa balay ni Jehova. 2 Ug iyang gipadala si Eliakim, nga mao ang nagdumala sa panimalay, ug si Sebna nga escriba, ug ang mga anciano sa mga sacerdote, nga nanagsul-ob ug sako, ngadto kang Isaias nga manalagna, ang anak nga lalake ni Amoz. 3 Ug sila miingon kaniya: Mao kini ang giingon ni Ezechias: Kining adlawa mao ang adlaw sa kasamok, ug sa pagbadlong, ug sa pagpasipala; kay ang mga bata nanghiabut na sa pagkatawo, ug walay kusog aron sa pagpanganak. 4 Basin pa lang nga madungog sa Ginoo nga imong Dios ang tanang mga pulong ni Rabsaces, nga gipadala sa hari sa Asiria nga iyang agalon aron sa pagbiaybiay sa buhing Dios; ug badlongon niya ang mga pulong nga nadungog sa Ginoo nga imong Dios: busa ipataas ang imong pag-ampo alang sa salin nga nahabilin. 5 Busa ang mga sulogoon ni haring Ezechias nangadto kang Isaias. 6 Ug si Isaias miingon kanila: Mao kini ang isulti ninyo sa inyong agalon: Mao kini ang giingon ni Jehova: Ayaw kahadlok sa mga pulong nga imong nadungog, nga pinaagi kanila ang mga sulogoon sa hari sa Asiria nagpasipala kanako. 7 Ania karon, ipadala ko kaniya ang usa ka espiritu, ug siya makadungog ug mga balita, ug mopauli sa iyang kaugalingong yuta; ug ipapukan ko siya pinaagi sa espada sa iyang kaugalingong yuta. 8 Busa si Rabsake mipauli, ug hingkaplagan niya ang hari sa Asiria nga nakiggubat batok sa Libna; kay iyang nadungog nga ang hari mibiya na gikan sa Lachis. 9 Ug sa pagkadungog niya mahitungod kang Tirhakah nga hari sa Etiopia: Ania karon, siya migula aron sa pagpakig-away batok kanimo, siya nagpadala ug mga sulogoon pag-usab kang Ezechias, nga nagaingon: 10 Mao kini ang inyong isulti kang Ezechias nga hari sa Juda, nga magaingon: Ayaw palimbonga kanimo ang imong Dios nga imong gisaligan, nga magaingon: Ang Jerusalem dili igahatag ngadto sa kamot sa hari sa Asiria.
3
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
11 Ania karon, ikaw nakadungog kong unsa ang gibuhat sa mga hari sa Asiria sa tanang mga yuta, pinaagi sa paglaglag kanila pag-ayo: ug maluwas ka ba? 12 Nakaluwas ba ang mga dios sa mga nasud kanila, nga gilaglag sa akong mga amahan: ang Gozan ug ang Haran, ug ang Rezeph, ug ang mga anak sa Eden nga diha sa Thelasar? 13 Hain man ang hari sa Hamat, ug ang hari sa Arpad, ug ang hari sa siyudad sa Sefarvaim, sa Hena, ug sa Iva? 14 Ug gidawat ni Ezechias ang sulat gikan sa kamot sa mga sinugo, ug gibasa kini; ug si Ezechias misaka ngadto sa balay ni Jehova, ug gibuklad kini sa atubangan ni Jehova. 15 Ug si Ezechias nangamuyo sa atubangan ni Jehova, ug miingon: Oh Jehova, ang Dios sa Israel, nga nagalingkod ibabaw sa mga querubin, ikaw ang Dios, ikaw lamang, sa tanang mga gingharian sa yuta; ikaw ang nagbuhat sa langit ug sa yuta. 16 Ginoo, ikiling ang imong igdulungog, ug pamatia; bukha, Ginoo, ang imong mga mata, ug tanawa: ug pamatia ang mga pulong ni Sennacherib, nga nagpadala kaniya aron sa pagpasipala sa buhing Dios. 17 Sa pagkatinuod, Ginoo, gilaglag sa mga hari sa Asiria ang mga nasod ug ang ilang mga yuta, 18 Ug gisalibay ang ilang mga dios ngadto sa kalayo: kay sila dili mga dios, kondili buhat sa mga kamot sa mga tawo, kahoy ug bato: busa ilang gilaglag sila. 19 Busa karon, Oh Jehova nga among Dios, luwasa kami, nangaliyupo ako kanimo, gikan sa iyang kamot, aron ang tanang gingharian sa yuta mahibalo nga ikaw lamang, Oh Jehova, mao ang Dios. 20 Unya si Isaias ang anak nga lalaki ni Amoz nagpadala ngadto kang Ezechias, nga nagaingon: Mao kini ang giingon ni Jehova, ang Dios sa Israel: Gidungog ko ang imong pag-ampo kanako batok kang Sennacherib nga hari sa Asiria. 21 Mao kini ang pulong nga gipamulong ni Jehova mahitungod kaniya: Ang ulay nga anak nga babaye sa Sion nagtamay kanimo ug nagkatawa kanimo sa pagtamay; ang anak nga babaye sa Jerusalem naglingo-lingo sa iyang ulo kanimo. 22 Kinsa ang imong gisaway ug gipasipalahan? Ug batok kang kinsa man ang imong gipataas ang imong tingog, ug gipataas ang imong mga mata? Bisan batok sa Balaan sa Israel. 23 Pinaagi sa imong mga mensahero gihagit mo ang Ginoo, ug miingon ka, Uban sa panon sa akong mga karwahe nakasaka ako sa kinatumyan sa mga bukid, ngadto sa kinatumyan sa Libano; ug putlon ko ang mga tag-as nga cedro niini, ug ang mga pinili nga kahoy nga abeto niini: ug mosulod ako sa mga puloy-anan sa iyang mga utlanan, ug ngadto sa kalasangan sa iyang Carmelo. 24 Ako nakakalot ug nakainom ug mga tubig nga gikan sa laing mga nasud, ug pinaagi sa lapalapa sa akong mga tiil gipamala ko ang tanang mga suba sa mga dapit nga gilikosan. 25 Wala ba ikaw makadungog kaniadto pa nga gibuhat ko kini, ug gikan sa karaang mga panahon nga akong giumol kini? Karon gipahinabo ko na kini, aron imong gub-on ang mga kinutaan nga lungsod ngadto sa mga tipun-og nga magun-ob. 26 Busa ang ilang mga pumoluyo gamay ra ang gahum, sila nangalisang ug nangalibog; sila nahisama sa balili sa kapatagan, ug sama sa lunhaw nga bunglayon, sama sa balili sa mga atop sa balay, ug sama sa trigo nga nalaya sa wala pa kini motubo. 27 Apan ako nahibalo sa imong puloy-anan, ug sa imong paggula, ug sa imong pagsulod, ug sa imong kasuko batok kanako. 28 Tungod kay ang imong kasuko batok kanako ug ang imong pagkagarboso nadungog sa akong mga dalunggan, busa ibutang ko ang akong kaw-it sa imong ilong, ug ang akong renda sa imong mga ngabil, ug pabalikon ko ikaw sa dalan nga imong giagian. 29 Ug kini mao ang timaan alang kanimo: Karong tuiga kamo magakaon sa mga butang nga motubo sa ilang kaugalingon, ug sa ikaduha nga tuig niadtong motubo sa mao gihapon; ug sa ikatulo nga tuig magpugas kamo, ug magaani, ug magtanom ug mga kaparrasan, ug kan-on ninyo ang mga bunga niini. 30 Ug ang salin nga makaikyas sa balay sa Juda mogamot pag-usab paubos, ug mamunga pataas.
4
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
31 Kay gikan sa Jerusalem mogula ang usa ka salin, ug gikan sa bukid sa Sion sila nga makagawas: ang kakugi ni Jehova sa mga panon magabuhat niini. 32 Busa mao kini ang giingon ni Jehova mahitungod sa hari sa Asiria: Dili siya moanhi niining ciudara, ni mopana ug udyong didto, ni moanha siya sa atubangan niini nga may taming, ni maghimo ug bungdo batok niini. 33 Sa dalan nga iyang giagian paingon nganhi, mao usab ang iyang pagbalik, ug dili siya moanhi niining siyudara, nagaingon si Jehova. 34 Kay panalipdan ko kining siyudara, aron sa pagluwas niini, tungod sa akong kaugalingon, ug tungod sa akong alagad nga si David. 35 Ug nahitabo niadtong gabhiona nga ang manolonda ni Jehova migula, ug gipamatay sa campo sa mga Asirianhon ang usa ka gatus kawaloan ug lima ka libo: ug sa pagbangon sa mga tawo sayo sa pagkabuntag, ania karon, silang tanan mga minatay. 36 Busa si Senakerib nga hari sa Asiria mipahawa, ug milakaw ug mibalik, ug mipuyo didto sa Nineve. 37 Ug nahitabo nga samtang nagsimba siya didto sa balay ni Nisroch nga iyang dios, nga si Adremelech ug si Sarezer, iyang mga anak nga lalake, mitigbas kaniya sa espada: ug nangalagiw sila ngadto sa yuta sa Armenia. Ug si Esarhadon nga iyang anak nga lalake naghari ilis kaniya.
2 Cronicas 32:1-23 1 Sa tapus niining mga butanga, ug niining pagkatukod niini, si Sennacherib nga hari sa Asiria miabut, ug misulod ngadto sa Juda, ug nagkampo batok sa mga kinutaan nga lungsod, ug naghunahuna sa pag-agaw niini alang sa iyang kaugalingon. 2 Ug sa pagkakita ni Ezechias nga si Sennacherib miabot, ug nga siya nagtinguha sa pagpakig-away batok sa Jerusalem, 3 Nakigsabut siya sa iyang mga prinsipe ug sa iyang mga gamhanang tawo aron pagtabon sa mga tubig sa mga tubod nga didto sa gawas sa siyudad: ug sila mitabang kaniya. 4 Busa nagtigom ang daghang katawhan, ug ilang gitak-opan ang tanang mga tubod ug ang sapa nga nagaagay sa taliwala sa yuta, nga nag-ingon, Ngano man nga ang mga hari sa Asiria moanhi ug makakaplag ug daghang tubig? 5 Gipalig-on usab niya ang iyang kaugalingon, ug gitukod ang tanang kuta nga nangaguba, ug gipatindog kini hangtod sa mga torre, ug laing kuta sa gawas, ug giayo ang Millo sa siyudad ni David, ug naghimo ug daghang mga pana ug mga taming. 6 Ug nagbutang siyag mga kapitan sa gubat ibabaw sa katawhan, ug gitigom sila pagtingob ngadto kaniya sa plasa sa ganghaan sa siyudad, ug nakigsulti nga makalipay kanila, nga nagaingon: 7 Magmakusganon ug magmaisugon kamo, ayaw kahadlok ni maluya tungod sa hari sa Asiria, ni tungod sa tanan nga panon sa katawhan nga uban kaniya: kay adunay mas daghan uban kanato kay sa uban kaniya: 8 Uban kaniya anaa ang bukton nga unod; apan uban kanato mao ang Ginoo nga atong Dios aron sa pagtabang kanato, ug sa pagpakig-away sa atong mga gubat. Ug ang katawohan misalig sa mga pulong ni Ezechias nga hari sa Juda. 9 Human niini, si Senakerib nga hari sa Asiria nagpadala sa iyang mga sulugoon ngadto sa Jerusalem (apan siya mismo naglikos batok sa Lakis, ug ang tanan niyang gahom uban kaniya), ngadto kang Ezequias nga hari sa Juda, ug ngadto sa tibuok Juda nga didto sa Jerusalem, nga nag-ingon, 10 Mao kini ang giingon ni Senakerib nga hari sa Asiria: Unsa may inyong gisaligan, nga nagpabilin man kamo sulod sa paglikos sa Jerusalem? 11 Wala ba kamo gihaylo ni Ezechias aron itugyan ninyo ang inyong kaugalingon sa kamatayon pinaagi sa gutom ug kauhaw, nga nagaingon: Si Jehova nga atong Dios magaluwas kanato gikan sa kamot sa hari sa Asiria?
5
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
12 Wala ba si Ezechias mao ang nagkuha sa iyang mga hatag-as nga dapit ug sa iyang mga halaran, ug nagsugo sa Juda ug Jerusalem, nga nagaingon: Kamo managsimba sa atubangan sa usa ka halaran, ug managsunog kamo ug incienso niini? 13 Wala ba kamo masayod sa akong gibuhat ug sa akong mga katigulangan ngadto sa tanang katawhan sa ubang mga nasod? Nakaluwas ba ang mga dios sa mga nasod niadtong mga yutaa gikan sa akong kamot? 14 Kinsa ba sa tanang mga dios niadtong mga nasud nga gilaglag sa akong mga amahan, nga nakaluwas sa iyang katawohan gikan sa akong kamot, aron ang inyong Dios makahimo sa pagluwas kaninyo gikan sa akong kamot? 15 Busa karon ayaw pagtugot nga si Ezechias maglimbong kaninyo, ni maglukmay kaninyo niining paagiha, ni tumoo kamo kaniya: kay walay dios sa bisan unsang nasud o gingharian nga nakahimo sa pagluwas sa iyang katawohan gikan sa akong kamot, ug gikan sa kamot sa akong mga amahan: unsa pa kaha ang inyong Dios nga makaluwas kaninyo gikan sa akong kamot? 16 Ug ang iyang mga alagad misulti pa gayud batok sa Ginoong Dios, ug batok sa iyang alagad nga si Ezechias. 17 Nagsulat usab siyag mga sulat aron sa pagbiaybiay kang Jehova nga Dios sa Israel, ug sa pagsulti batok kaniya, nga nagaingon: Ingon nga ang mga dios sa mga nasud sa ubang mga yuta wala makaluwas sa ilang katawohan gikan sa akong kamot, mao man usab ang Dios ni Ezechias dili makaluwas sa iyang katawohan gikan sa akong kamot. 18 Unya sila misinggit sa makusog nga tingog sa pinulongan sa mga Judio ngadto sa katawhan sa Jerusalem nga didto sa ibabaw sa kuta, aron sa paghadlok kanila, ug sa pagsamok kanila; aron ilang makuha ang siyudad. 19 Ug sila misulti batok sa Dios sa Jerusalem, sama sa ilang pagsulti batok sa mga dios sa katawhan sa yuta, nga binuhat sa mga kamot sa mga tawo. 20 Ug tungod niini nga hinungdan si Ezechias nga hari, ug si Isaias nga manalagna nga anak nga lalaki ni Amoz, nag-ampo ug mituaw ngadto sa langit. 21 Ug si Jehova nagpadala ug usa ka manolonda, nga naglaglag sa tanang gamhanang mga tawo sa kaisug, ug sa mga pangulo ug mga capitan sa campo sa hari sa Asiria. Busa siya mipauli nga naulawan sa iyang kaugalingong yuta. Ug sa iyang pagsulod sa balay sa iyang dios, sila nga sa iyang kaugalingong mga tinai mipatay kaniya didto pinaagi sa espada. 22 Busa giluwas ni Jehova si Ezechias ug ang mga pumoluyo sa Jerusalem gikan sa kamot ni Sennacherib nga hari sa Asiria, ug gikan sa kamot sa tanan nga uban pa, ug gigiyahan sila sa tanang dapit. 23 Ug daghan ang nagdala ug mga gasa kang Jehova sa Jerusalem, ug mga gasa kang Ezechias nga hari sa Juda: mao nga siya gipasidunggan sa mga mata sa tanang mga nasud sukad niadto.
Isaias 36-37 Isaias 36 1 Karon nahitabo sa ikanapulo ug upat ka tuig ni hari Ezechias, nga si Sennacherib nga hari sa Asiria mitungas batok sa tanang mga kinutaan nga lungsod sa Juda, ug giagaw sila. 2 Ug ang hari sa Asiria nagpadala kang Rabsake gikan sa Lakish ngadto sa Jerusalem ngadto kang Haring Ezequias uban ang usa ka dakong kasundalohan. Ug siya mitindog tupad sa kanal sa ibabaw nga linaw sa dalan paingon sa yuta sa maglalaba. 3 Unya migula ngadto kaniya si Eliakim, ang anak nga lalaki ni Hilcias, nga mao ang nagdumala sa panimalay, ug si Sebna ang escriba, ug si Joah ang anak nga lalaki ni Asaph, ang magsusulat sa kasulatan. 4 Ug si Rabsaces miingon kanila: Sultihi ninyo karon si Ezechias, Mao kini ang giingon sa bantugang hari, ang hari sa Asiria: Unsang pagsaliga kini nga imong gisaligan?
6
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
5 Ako nagaingon, nagaingon ka ba, (apan sila mga pulong lamang nga walay hinungdan) ako adunay tambag ug kusog alang sa gubat: karon kinsa man ang imong gisaligan, nga misukol ka batok kanako? 6 Ania karon, ikaw nagasalig niining sungkod nga nabali nga tangbo, sa Egipto; diin kong ang usa ka tawo mosandig, kini motuslok sa iyang kamot, ug molagbas niini: mao man si Faraon nga hari sa Egipto sa tanan nga nagasalig kaniya. 7 Apan kon moingon ka kanako, Kami nagasalig kang Jehova nga among Dios: dili ba siya, kansang mga hatag-as nga dapit ug kansang mga halaran gikuha ni Ezechias, ug miingon sa Juda ug sa Jerusalem: Kamo managsimba sa atubangan niining halarana? 8 Busa karon, ihangyo ko kanimo, paghatag ug mga pasalig sa akong agalon nga hari sa Asiria, ug hatagan ko ikaw ug duha ka libo ka kabayo, kon ikaw makahimo sa imong bahin sa pagbutang ug mga magkakabayo niini. 9 Unsaon man nimo pagpalingiw sa nawong sa usa ka kapitan sa labing ubos sa mga alagad sa akong agalon, ug pagbutang sa imong pagsalig sa Egipto tungod sa mga carro ug sa mga magkakabayo? 10 Ug karon mitungas ba ako nga wala ang Ginoo batok niining yutaa aron sa paglaglag niini? Ang Ginoo miingon kanako, 'Tungas batok niining yutaa, ug laglaga kini.' 11 Unya miingon si Eliakim ug si Sebna ug si Joa kang Rabsaces: “Palihog, pakigsulti sa imong mga alagad sa pinulongan nga Siriahanon; kay among nasabtan kini; ug ayaw pagsulti kanamo sa pinulongan nga Judio, sa igdulungog sa mga tawo nga anaa sa ibabaw sa kuta.” 12 Apan si Rabsake miingon, Gipadala ba ako sa akong agalon ngadto sa imong agalon ug kanimo aron sa pagsulti niining mga pulonga? Wala ba ako niya ipadala ngadto sa mga tawo nga naglingkod sa ibabaw sa kuta, aron sila mokaon sa ilang kaugalingong hugaw, ug moinom sa ilang kaugalingong ihi uban kaninyo? 13 Unya mitindog si Rabsaces, ug misinggit sa usa ka makusog nga tingog sa pinulongan sa mga Judio, ug miingon: Pamatia ninyo ang mga pulong sa bantugang hari, ang hari sa Asiria. 14 Mao kini ang giingon sa hari: Ayaw pagpalimbonga si Ezechias kaninyo; kay siya dili makahimo sa pagluwas kaninyo. 15 Ug ayaw tugoti si Ezechias nga mosalig kaninyo kang Jehova, nga magaingon: Si Jehova sa pagkatinuod magaluwas kanato: kining ciudara dili igatugyan ngadto sa kamot sa hari sa Asiria. 16 Ayaw kamo pagpatalinghug kang Ezechias: kay mao kini ang giingon sa hari sa Asiria: Paghimo kamo ug pakigsaad kanako pinaagi sa usa ka gasa, ug umari kanako; ug ang tagsatagsa kaninyo makakaon sa iyang parras, ug ang tagsatagsa kaninyo gikan sa iyang kahoy nga igos, ug ang tagsatagsa kaninyo makainum sa tubig sa iyang kaugalingong atabay; 17 Hangtod nga moabot ako ug dad-on ko kamo ngadto sa usa ka yuta nga sama sa inyong kaugalingong yuta, usa ka yuta sa mais ug bino, usa ka yuta sa tinapay ug mga parasan. 18 Pagbantay kamo kay basin limbongan kamo ni Ezequias nga moingon, ‘Luwason kita sa Ginoo.’ Aduna bay mga dios sa mga nasod nga nakaluwas sa iyang yuta gikan sa kamot sa hari sa Asiria? 19 Hain man ang mga diyos sa Hamat ug Arpad? Hain man ang mga diyos sa Sefarvaim? Ug naluwas ba nila ang Samaria gikan sa akong kamot? 20 Kinsa ba sa mga dios niining mga yutaa, nga nakaluwas sa ilang yuta gikan sa akong kamot, aron si Jehova magaluwas sa Jerusalem gikan sa akong kamot? 21 Apan sila nangahilum, ug wala motubag kaniya bisan usa ka pulong; kay ang sugo sa hari mao, nga nag-ingon: Ayaw siya tubaga. 22 Unya miadto si Eliakim, ang anak nga lalaki ni Hilkias, nga mao ang nagdumala sa panimalay, ug si Sebna nga escriba, ug si Joah, ang anak nga lalaki ni Asaph, ang magsusulat sa kalihim, ngadto kang Ezechias nga gisi ang ilang mga bisti, ug gisugilon kaniya ang mga pulong ni Rabsake. Isaias 37 1 Ug nahitabo, sa pagkadungog niini ni hari Ezechias, nga iyang gigisi ang iyang mga bisti, ug nagtabon sa iyang kaugalingon sa sako nga saput, ug misulod sa balay ni Jehova.
7
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
2 Ug iyang gipadala si Eliakim, nga mao ang nagdumala sa panimalay, ug si Sebna nga escriba, ug ang mga anciano sa mga sacerdote, nga nanagsul-ob ug sako, ngadto kang Isaias nga manalagna, ang anak nga lalake ni Amoz. 3 Ug sila miingon kaniya: Mao kini ang giingon ni Ezechias: Kining adlawa mao ang adlaw sa kasamok, ug sa pagbadlong, ug sa pagpasipala: kay ang mga bata nanghiabut na sa pagkatawo, ug walay kusog aron sa pagpanganak. 4 Basin pa lang nga madungog sa Ginoo nga imong Dios ang mga pulong ni Rabsaces, nga gipadala sa hari sa Asiria nga iyang agalon aron sa pagbiaybiay sa buhing Dios, ug badlongon ang mga pulong nga nadungog sa Ginoo nga imong Dios: busa ipataas ang imong pag-ampo alang sa salin nga nahabilin. 5 Busa ang mga sulogoon ni haring Ezechias nangadto kang Isaias. 6 Ug si Isaias miingon kanila: Mao kini ang isulti ninyo sa inyong agalon: Mao kini ang giingon ni Jehova: Ayaw kahadlok sa mga pulong nga imong nadungog, nga pinaagi niini ang mga sulogoon sa hari sa Asiria nagpasipala kanako. 7 Ania karon, ipadala ko kaniya ang usa ka espiritu, ug siya makadungog ug mga balita, ug mopauli sa iyang kaugalingong yuta; ug ipapukan ko siya pinaagi sa espada sa iyang kaugalingong yuta. 8 Busa si Rabsake mipauli, ug hingkaplagan niya ang hari sa Asiria nga nakiggubat batok sa Libna; kay iyang nadungog nga ang hari mibiya na gikan sa Lachis. 9 Ug nakadungog siyag balita mahitungod kang Tirhaka nga hari sa Etiopia: “Mianhi siya aron sa pagpakiggubat kanimo.” Ug sa pagkadungog niya niini, nagpadala siyag mga mensahero ngadto kang Ezequias, nga nag-ingon: 10 Mao kini ang inyong isulti kang Ezechias nga hari sa Juda, nga magaingon: Ayaw palimbonga kanimo ang imong Dios nga imong gisaligan, nga magaingon: Ang Jerusalem dili igahatag ngadto sa kamot sa hari sa Asiria. 11 Tan-awa, nadungog mo na ang gibuhat sa mga hari sa Asiria sa tanang kayutaan pinaagi sa paglaglag kanila pag-ayo; ug maluwas ka ba? 12 Naluwas ba sa mga dios sa mga nasud sila nga gilaglag sa akong mga amahan, sama sa Gozan, ug Haran, ug Rezeph, ug ang mga anak sa Eden nga didto sa Telasar? 13 Hain man ang hari sa Hamat, ug ang hari sa Arpad, ug ang hari sa siyudad sa Sefarvaim, sa Hena, ug sa Iva? 14 Ug gidawat ni Ezechias ang sulat gikan sa kamot sa mga sinugo, ug gibasa niya kini: ug si Ezechias misaka ngadto sa balay ni Jehova, ug gibuklad kini sa atubangan ni Jehova. 15 Ug si Ezechias nangamuyo kang Jehova, nga nagaingon: 16 Oh Jehova sa mga panon, ang Dios sa Israel, nga nagalingkod ibabaw sa mga querubin, ikaw mao ang Dios, bisan ikaw lamang, sa tanang mga gingharian sa yuta; ikaw ang nagbuhat sa langit ug sa yuta. 17 Ikiling ang imong igdulungog, Oh Jehova, ug pamatia; bukha ang imong mga mata, Oh Jehova, ug tan-awa: ug pamatia ang tanang mga pulong ni Sennacherib, nga gipadala aron sa pagpasipala sa buhing Dios. 18 Sa pagkatinuod, Ginoo, gilaglag sa mga hari sa Asiria ang tanang mga nasud, ug ang ilang mga yuta, 19 Ug gisalibay ang ilang mga dios ngadto sa kalayo: kay sila dili mga dios, kondili buhat sa mga kamot sa mga tawo, kahoy ug bato: busa ilang gilaglag sila. 20 Busa karon, Oh Jehova nga among Dios, luwasa kami gikan sa iyang kamot, aron ang tanang gingharian sa yuta mahibalo nga ikaw lamang mao si Jehova. 21 Unya si Isaias ang anak nga lalaki ni Amoz nagpadala ngadto kang Ezechias, nga nagaingon: Mao kini ang giingon ni Jehova, ang Dios sa Israel: Ingon nga ikaw nangamuyo kanako batok kang Sennacherib nga hari sa Asiria,
8
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
22 Mao kini ang pulong nga gipamulong ni Jehova mahitungod kaniya: Ang ulay nga anak nga babaye sa Sion nagtamay kanimo ug nagkatawa kanimo sa pagtamay; ang anak nga babaye sa Jerusalem naglingo-lingo sa iyang ulo kanimo. 23 Kinsa ang imong gisaway ug gipasipalahan? Ug batok kang kinsa man ang imong gipataas ang imong tingog, ug gipataas ang imong mga mata? Bisan batok sa Balaan sa Israel. 24 Pinaagi sa imong mga alagad gisaway mo ang Ginoo, ug miingon ka, Pinaagi sa panon sa akong mga karwahe nakasaka ako sa kinatumyan sa mga bukid, ngadto sa kinatumyan sa Libano; ug putlon ko ang mga tag-as nga cedro niini, ug ang mga pinili nga kahoy nga abeto niini: ug mosulod ako sa kinatumyan sa iyang utlanan, ug sa kalasangan sa iyang Carmelo. 25 Ako nakakalot ug nakainom ug tubig; ug pinaagi sa lapalapa sa akong mga tiil gipamala ko ang tanang suba sa mga dapit nga gilikosan. 26 Wala ba ikaw makadungog kaniadto pa, kon giunsa ko kini pagbuhat; ug gikan sa karaang mga panahon, nga akong giumol kini? Karon gipahinabo ko na kini, aron imong gub-on ang mga kinutaan nga siyudad ngadto sa mga pundok nga magun-ob. 27 Busa ang ilang mga pumoluyo gamay ra ang gahum, sila nangalisang ug nangalibog: sila nahisama sa balili sa kapatagan, ug sama sa lunhaw nga bunglayon, sama sa balili sa mga atop sa balay, ug sama sa trigo nga nalaya sa wala pa kini motubo. 28 Apan ako nahibalo sa imong puloy-anan, ug sa imong paggula, ug sa imong pagsulod, ug sa imong kasuko batok kanako. 29 Tungod kay ang imong kasuko batok kanako, ug ang imong pagkagarboso, nadungog ko, busa ibutang ko ang akong kaw-it sa imong ilong, ug ang akong renda sa imong mga ngabil, ug pabalikon ko ikaw sa dalan nga imong giagian. 30 Ug kini mao ang timaan alang kanimo: Karong tuiga kamo magakaon niadtong motubo sa iyang kaugalingon; ug sa ikaduha nga tuig niadtong motubo gikan sa mao gihapon: ug sa ikatulo nga tuig magpugas kamo, ug magaani, ug magtanom ug mga kaparrasan, ug kan-on ninyo ang bunga niini. 31 Ug ang salin nga makaikyas sa balay sa Juda mogamot pag-usab paubos, ug mamunga pataas. 32 Kay gikan sa Jerusalem mogula ang usa ka salin, ug gikan sa bukid sa Sion sila nga makagawas: ang kakugi ni Jehova sa mga panon magabuhat niini. 33 Busa mao kini ang giingon ni Jehova mahitungod sa hari sa Asiria: Dili siya moanhi niining ciudara, ni mopana ug udyong didto, ni moanha siya sa atubangan niini nga may mga taming, ni maghimo ug bungdo batok niini. 34 Sa dalan nga iyang giagian paingon nganhi, mao usab ang iyang pagbalik, ug dili siya moanhi niining siyudara, nagaingon si Jehova. 35 Kay panalipdan ko kining siyudara aron maluwas kini tungod sa akong kaugalingon, ug tungod sa akong alagad nga si David. 36 Unya ang anghel sa Ginoo migula ug gipamatay sa kampo sa mga Asirianhon ang usa ka gatos ug kawaloan ug lima ka libo: ug sa pagbangon sa mga tawo sayo sa buntag, ania karon, silang tanan mga minatay. 37 Busa si Senakerib nga hari sa Asiria mipahawa, ug milakaw ug mibalik, ug mipuyo didto sa Nineve. 38 Ug nahitabo, samtang nagsimba siya didto sa balay ni Nisroch nga iyang dios, nga si Adramelech ug si Sarezer, iyang mga anak nga lalake, mitigbas kaniya sa espada; ug nangalagiw sila ngadto sa yuta sa Armenia: ug si Esarhadon nga iyang anak nga lalake naghari ilis kaniya.
Pagbahinbahin sa Bersikulo por Bersikulo Ang makasaysayanong asoy nila ni Ezequias, Isaias, Sennacherib, ug sa Rabsake natala sa tulo ka pangunang mga lokasyon sa Daang Tugon: 2 Hari 18–19 , Isaias 36–37 , ug 2 Cronicas 32 .
9
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
Sa ubos mao ang bersikulo por bersikulo nga nagtugma sa mga parallel nga tudling gikan sa King James Version , gisundan sa mga importanteng leksyon. 1. Ang Pagkamatinud-anon ni Ezechias ug ang Unang mga Reporma 2 Hari 18:1–3 – Gisugdan ni Ezechias ang iyang paghari sa Juda sa edad nga 25 ug gibuhat niya ang "matarong sa panan-aw sa GINOO." 2 Hari 18:4 – Iyang gikuha ang mga hatag-as nga dapit, gidugmok ang mga larawan, giputol ang mga kakahoyan, ug gidugmok ang bitin nga tumbaga (Nehushtan) nga gibuhat ni Moises, tungod kay ang Israel nagsugod sa pagsunog ug incienso ngadto niini. 2 Hari 18:5–7a – "Misalig siya kang Jehova nga Dios sa Israel; mao nga sunod kaniya walay sama kaniya sa tanang mga hari sa Juda..." Ang Jehova nagauban kaniya, ug siya nagmauswagon bisan asa siya moadto. 2 Hari 18:7b–8 – Mirebelde siya batok sa hari sa Asiria (nagdumili sa pag-alagad kaniya) ug gipildi ang mga Filistehanon hangtod sa Gaza. 2 Cronicas 32:1–8 – Sa pagkakita sa pagduol ni Senakerib, si Ezechias nakigsabut sa iyang mga prinsipe aron pahunongon ang mga tinubdan sa tubig sa gawas sa Jerusalem, gitukod ang mga paril ug mga torre, naghimo og mga hinagiban, ug gidasig ang katawhan: "Magmakusganon ug magmaisugon kamo... uban kaniya anaa ang bukton nga unod; apan uban kanato mao ang GINOO nga atong Dios aron sa pagtabang kanato, ug sa pagpakig-away sa atong mga gubat" (2 Cronicas 32:7–8). 2. Ang Pagkapukan sa Samaria ug ang Pagsulong sa Asiria 2 Hari 18:9–12 – Sa ika-4 nga tuig ni Ezequias, gilikosan ni Salmaneser nga hari sa Asiria ang Samaria (ang Amihanang Gingharian sa Israel), ug giilog kini sa ika-6 nga tuig ni Ezequias tungod kay ang Israel "wala motuman sa tingog sa GINOO nga ilang Dios." 2 Hari 18:13 / Isaias 36:1 – Sa ika-14 nga tuig ni Ezechias, si Sennacherib nga hari sa Asiria misulong batok sa tanang kinutaan nga mga siyudad sa Juda ug giilog kini. 2 Hari 18:14–16 – Sa usa ka gutlo sa kahadlok, si Ezechias nagpadala ug buhis kang Sennacherib sa Lachish, nga nag-ingon, "Nakasala ako; biyai ako: ang imong ipatong kanako akong pas-anon." Nagbayad siya ug 300 ka talento nga pilak ug 30 ka talento nga bulawan, ug gikuha pa gani niya ang bulawan gikan sa mga pultahan ug mga haligi sa templo sa GINOO. 3. Mga Pagbiaybiay ug Sikolohikal nga Gubat ni Rabshakeh 2 Hari 18:17–18 / Isaias 36:2–3 – Gipadala ni Senakerib ang Tartan, Rabsaris, ug Rabshakeh gikan sa Lakis uban ang usa ka dakong kasundalohan ngadto sa Jerusalem. Nagtindog sila daplin sa kanal sa ibabaw nga linaw. Si Eliakim, Sebna, ug Joah migula aron sa pagsugat kanila. 2 Hari 18:19–21 / Isaias 36:4–6 – Gihatud ni Rabsake ang mensahe ni Sennacherib: "Unsang pagsaliga kining imong gisaligan?" Gibiaybiay niya ang Juda tungod sa pagsalig sa Ehipto, nga gitawag ang Ehipto nga usa ka "nabali nga tangbo" nga molagbas sa kamot sa bisan kinsa nga mosandig niini. 2 Hari 18:22 / Isaias 36:7 – Gisulayan ni Rabshakeh nga tuis ang mga reporma sa relihiyon ni Ezechias, nga nag-angkon nga si Ezechias nakapasuko sa Dios pinaagi sa pagtangtang sa mga hatagas nga dapit ug mga altar. 2 Hari 18:23–25 / Isaias 36:8–10 – Si Rabsake nagbiaybiay nga nagtanyag og 2,000 ka kabayo kon ang Juda makahatag gani og mga magkakabayo alang kanila. Unya siya miingon nga ang GINOO
10
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
mismo ang nagpadala kaniya aron sa paglaglag sa Juda: "Ang GINOO miingon kanako, Tungas batok niining yutaa, ug laglaga kini." 2 Hari 18:26 / Isaias 36:11 – Gihangyo nila ni Eliakim, Sebna, ug Joah si Rabshakeh nga mosulti sa pinulongan nga Sirianhon (Aramaiko) imbes sa pinulongan sa mga Hudiyo (Hebreohanon) aron ang ordinaryong mga tawo sa ibabaw sa paril dili mahadlok. 2 Hari 18:27–35 / Isaias 36:12–20 – Midumili si Rabsake, nga misinggit sa Hebreohanon ngadto sa mga tawo sa ibabaw sa paril. Giawhag niya sila nga dili tugotan si Ezechias nga limbongan sila pinaagi sa mga saad nga luwason sila sa Dios. Nanghambog siya nga walay mga diyos sa Hamat, Arpad, Sepharvaim, o Samaria nga nakaluwas sa ilang mga yuta gikan sa Asiria—busa "kinsa man sila sa tanang mga diyos sa mga nasud, nga nakaluwas sa ilang yuta gikan sa akong kamot, nga si Jehova magaluwas sa Jerusalem gikan sa akong kamot?" (2 Hari 18:35). 2 Hari 18:36–37 / Isaias 36:21–22 – Ang katawhan nahilom ug wala motubag kaniya bisan usa ka pulong, sumala sa gisugo ni Ezequias ("Ayaw siya tubaga"). Ang mga opisyal mibalik kang Ezequias nga gisi ang ilang mga sinina. 4. Nangita si Ezequias kang Isaias ug sa Unang Saad sa Ginoo 2 Hari 19:1–5 / Isaias 37:1–5 – Gigisi ni Haring Ezechias ang iyang mga bisti, gitabonan ang iyang kaugalingon og sako, misulod sa balay ni Jehova, ug gipadala si Eliakim, si Sebna, ug ang mga ansiyano sa mga pari ngadto kang Isaias nga propeta . Sila nagpahayag: "Kining adlawa mao ang adlaw sa kasamok, ug sa pagbadlong, ug sa pagpasipala... busa ipataas ang imong pag-ampo alang sa mga salin nga nahabilin." 2 Hari 19:6–7 / Isaias 37:6–7 – Mitubag si Isaias pinaagi sa pulong sa Dios: "Ayaw kahadlok sa mga pulong nga imong nadungog, nga gipasipalahan kanako sa mga alagad sa hari sa Asiria. Ania karon, ipadala ko kaniya ang usa ka espiritu, ug siya makadungog ug mga balita, ug mopauli sa iyang kaugalingong yuta; ug ipapukan ko siya pinaagi sa espada sa iyang kaugalingong yuta." 5. Ang
Sulat ni Rabsake nga Mapasipalahon ug ang Pag-ampo ni Ezequias 2 Hari 19:8–13 / Isaias 37:8–13 – Nibalik si Rabsake aron makita si Senakerib nga nakig-away batok sa Libna. Pagkadungog nga si Tirhaka nga hari sa Etiopia migawas aron makig-away kaniya, nagpadala pag-usab si Senakerib og mga sulat kang Ezequias, nga nagpasidaan kaniya nga ang Dios dili makaluwas sa Jerusalem ug gilista ang mga nalaglag nga mga nasud (Gozan, Haran, Rezeph, Telasar). 2 Hari 19:14 / Isaias 37:14 – Gidawat ni Ezechias ang sulat gikan sa mensahero, gibasa kini, misaka ngadto sa balay ni Jehova, ug gibuklad kini sa atubangan ni Jehova . 2 Hari 19:15–19 / Isaias 37:15–20 – Si Ezechias nag-ampo: "Oh Jehova nga Dios sa Israel, nga nagalingkod ibabaw sa mga querubin, ikaw ang Dios, ikaw lamang, sa tanang gingharian sa yuta... Ikiling ang imong igdulungog, Oh Jehova, ug pamati: bukha, Jehova, ang imong mga mata, ug tanawa: ug pamati sa mga pulong ni Sennacherib, nga nagpadala kaniya aron sa pagpakaulaw sa buhing Dios." Giila niya nga ang Asiria naglaglag sa ubang mga nasud tungod kay ang ilang mga dios kahoy ug bato lamang, ug nag-ampo: "Busa karon, Oh Jehova nga among Dios, nangamuyo ako kanimo, luwasa kami gikan sa iyang kamot, aron ang tanang gingharian sa yuta mahibalo nga ikaw mao ang Jehova nga Dios, ikaw lamang."
11
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
6. Ang Tubag sa Dios Pinaagi ni Isaias 2 Hari 19:20 / Isaias 37:21–22 – Si Isaias nagpadala ug mensahe kang Ezechias: "Nadungog ko ang imong pag-ampo kanako batok kang Sennacherib nga hari sa Asiria." 2 Hari 19:21–28 / Isaias 37:22–29 – Gibadlong sa GINOO ang garbo ni Senakerib: "Kinsa ang imong gisaway ug gipasipalahan?... bisan batok sa Balaan sa Israel." Namatikdan sa Dios nga ang mga kadaugan sa Asiria gitugotan lamang pinaagi sa Iyang balaang pag-atiman ("Wala ka ba makadungog dugay na nga panahon kon giunsa ko kini pagbuhat?"). Tungod sa kasuko ni Senakerib, ang Dios mipahayag: "Ibutang ko ang akong kaw-it sa imong ilong, ug ang akong renda sa imong mga ngabil, ug pabalikon ko ikaw sa dalan nga imong giagian." 2 Hari 19:29–31 / Isaias 37:30–32 – Ang Dios naghatag sa Juda og timaan sa pagkabuhi ug pagtubo: ang salin sa balay sa Juda mogamot pag-usab paubos ug mamunga pataas. 2 Hari 19:32–34 / Isaias 37:33–35 – Ang Dios nagsaad mahitungod sa hari sa Asiria: "Dili siya mosulod niining siyudara, ni mopana ug pana didto, ni moanha siya nga may taming, ni maghimo ug bungdo batok niini... Kay panalipdan ko kining siyudara, aron sa pagluwas niini, tungod sa akong kaugalingon, ug tungod sa akong alagad nga si David." 7. Ang Pag-interbenir sa Diyos ug ang Pagkapukan ni Sennacherib 2 Hari 19:35 / Isaias 37:36 / 2 Cronicas 32:21 – Nianang gabhiona mismo, ang Anghel sa GINOO migula ug gipamatay sa kampo sa mga Asirianhon ang 185,000 ka mga lalaki . Sa dihang ang mga tawo mibangon sayo sa buntag, "tan-awa, silang tanan mga patayng lawas." 2 Hari 19:36 / Isaias 37:37 – Mibiya si Sennacherib, mibalik sa Nineve, ug mipuyo didto. 2 Hari 19:37 / Isaias 37:38 / 2 Cronicas 32:21 – Samtang nagsimba si Sennacherib sa balay ni Nisroch nga iyang dios, ang iyang mga anak nga lalaki nga si Adramelech ug si Sarezer mipatay kaniya sa espada, ug nakaikyas sila ngadto sa yuta sa Armenia. Si Esarhaddon nga iyang anak nga lalaki mao ang naghari puli kaniya.
Mga Pangunang Leksyon gikan sa Naratibo Ang Kalainan Tali sa Pagkompromiso sa Tawo ug sa Balaang Kaluwasan Sa sinugdanan, misulay si Ezechias sa pagpalit kang Sennacherib pinaagi sa pagkuha sa bulawan gikan sa Templo (2 Hari 18:14–16), apan mibalik gihapon ang Asiria alang sa hingpit nga pagsakop. Ang pagpakalma sa kaaway sa Dios talagsa ra molampos; ang malungtarong kalinaw moabot lamang sa dihang mihunong na si Ezechias sa pagsalig sa plata ug hingpit nga midangop sa pag-ampo. Praktikal nga Pagpangandam Inubanan sa Espirituhanong Pagsalig Sa wala pa magsugod ang paglikos, gipahunong ni Ezechias ang suplay sa tubig, gipalig-on ang mga paril, ug giorganisar ang mga depensa (2 Cron. 32:2–5). Ang pagtuo sa Dios wala magpasabot sa pagbaliwala sa praktikal nga responsibilidad, apan gipalig-on ni Ezechias ang iyang hingpit nga pagsalig sa Makagagahum imbes sa iyang mga kuta. Espirituhanong Pag-ila Batok sa Pagbiaybiay ug Paglimbong Migamit si Rabshakeh og mga taktika sa sikolohikal—pagtuis sa Kasulatan, pagpakaylap sa kahadlok, pagduhaduha sa gahum sa Dios, ug pagsulay sa pagbahin sa mga lider gikan sa katawhan (2 Hari 18:22, 28–35). Ang mando ni Ezechias nga "Ayaw siya tubaga" nagtudlo sa kaalam sa pagdumili sa pagpakiglalis gamit ang mapasipalahong mga pagbiaybiay, ug pagpili hinoon nga dadon ang isyu direkta ngadto sa Dios.
12
Ang Gamhanang Anghel sa Ginoo Nagpanalipod sa Jerusalem
Pagpaambit sa Atong mga Problema sa Atubangan sa Ginoo Sa dihang nadawat ni Ezechias ang makahadlok nga sulat ni Sennacherib, gidala niya kini diretso sa templo ug "gibuklad kini sa atubangan ni Jehova" (2 Hari 19:14). Kini naghatag ug modelo alang sa pag-ampo: pagdala sa mahikap nga mga hulga, kahadlok, ug mga kabalaka direkta ngadto sa presensya sa Dios ug pagladlad niini nga bukas sa Iyang atubangan. Ang Himaya sa Dios isip Labing Taas nga Prayoridad sa Pag-ampo Si Ezechias wala lang mag-ampo alang sa iyang kaugalingong kaluwasan; nag-ampo siya nga ang Dios molihok "aron ang tanang gingharian sa yuta mahibalo nga ikaw mao ang Ginoong Dios, ikaw lamang" (2 Hari 19:19). Ang mga pag-ampo nga nakasentro sa dungog sa Dios nahiuyon pag-ayo sa Iyang kabubut-on. Ang Garbo sa Tawo batok sa Soberanya sa Dios Nagtuo si Senakerib nga ang iyang mga pagpangdaog sa militar resulta sa iyang kaugalingong gahum (2 Hari 19:23–24). Gipahinumdoman siya sa Dios nga siya usa lamang ka instrumento sa kinatibuk-ang plano sa Dios (2 Hari 19:25–28). Ang Dios mosukol sa mga mapahitas-on, ug walay kalibutanong gahum nga makadaog batok sa Iyang soberanong mga katuyoan.
13