Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on Mga Maghuhukom 13 1 Ug ang mga anak sa Israel nagbuhat pag-usab ug dautan sa panan-aw ni Jehova; ug si Jehova nagtugyan kanila ngadto sa kamot sa mga Filistehanon sulod sa kap-atan ka tuig. 2 Ug may usa ka tawo sa Zora, sa panimalay sa mga Danhanon, kansang ngalan mao si Manoa; ug ang iyang asawa apuli, ug wala manganak. 3 Ug ang manolonda ni Jehova nagpakita sa babaye, ug miingon kaniya: Ania karon, ikaw apuli, ug wala manganak; apan ikaw manamkon, ug manganak ug usa ka anak nga lalake. 4 Busa karon, magbantay ka, ako nagahangyo kanimo, ug ayaw pag-inom ug bino ni maisog nga ilimnon, ug ayaw pagkaon ug bisan unsang mahugaw nga butang: 5 Kay, ania karon, ikaw manamkon, ug manganak ug usa ka anak nga lalaki; ug walay labaha nga modapat sa iyang ulo: kay ang bata mahimong usa ka Nazareo ngadto sa Dios gikan sa tagoangkan: ug siya magsugod sa pagluwas sa Israel gikan sa kamot sa mga Filistehanon. 6 Unya ang babaye miadto ug misugilon sa iyang bana, nga nagaingon: Usa ka tawo sa Dios mianhi kanako, ug ang iyang panagway sama sa panagway sa usa ka manolonda sa Dios, makalilisang kaayo: apan wala ko siya pangutana kon diin siya gikan, ni gisultihan niya ako sa iyang ngalan: 7 Apan siya miingon kanako: Ania karon, ikaw manamkon, ug manganak ug usa ka anak nga lalake; ug karon ayaw pag-inom ug bino ni maisug nga ilimnon, ni mokaon ug bisan unsang mahugaw nga butang; kay ang bata mahimong usa ka Nazareo ngadto sa Dios sukad sa tagoangkan hangtud sa adlaw sa iyang kamatayon. 8 Unya si Manoa nangamuyo kang Jehova, ug miingon: Oh Ginoo ko, hinaut nga ang tawo sa Dios nga imong gipadala mobalik nganhi kanamo, ug tudloi kami kong unsay among buhaton sa bata nga matawo. 9 Ug ang Dios namati sa tingog ni Manoa; ug ang manolonda sa Dios mianha pag-usab sa babaye samtang siya naglingkod didto sa kapatagan; apan si Manoa nga iyang bana wala uban kaniya. 10 Ug ang babaye midali, ug midalagan, ug nagsugilon sa iyang bana, ug miingon kaniya: Ania karon, ang tawo mitungha kanako, kadtong mianhi kanako sa usa ka adlaw.
1
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
11 Mitindog si Manoa ug misunod sa iyang asawa, ug miadto sa lalaki ug miingon kaniya, “Ikaw ba ang lalaki nga nakigsulti sa babaye?” Ug siya mitubag, “Ako.” 12 Ug si Manoa miingon: Karon matuman unta ang imong mga pulong. Unsaon nato pag-atiman sa bata, ug unsaon nato pag-atiman kaniya? 13 Ug ang manolonda ni Jehova miingon kang Manoa: Sa tanan nga akong gisulti sa babaye pabantaya siya. 14 Dili siya makakaon ug bisan unsang butanga nga gikan sa parras, ni paimnon siya ug vino kun maisug nga ilimnon, ni pakan-on niya ang bisan unsang butang nga mahugaw; ang tanan nga akong gisugo kaniya ipabantay kaniya. 15 Ug si Manoa miingon sa manolonda ni Jehova: Nagahangyo ako kanimo, tugoti kami nga tugotan ka namo nga magpabilin, hangtud nga makaandam kami ug usa ka nating kanding alang kanimo. 16 Ug ang anghel sa Ginoo miingon kang Manoa, “Bisan pa kon imo akong pugngan, dili ako mokaon sa imong tinapay; ug kon ikaw maghalad ug halad nga sinunog, kinahanglan mo kining ihalad kang Jehova.” Kay si Manoa wala masayod nga siya usa ka anghel sa Ginoo. 17 Ug si Manoa miingon sa anghel sa Ginoo, "Unsay imong ngalan, aron nga kon matuman ang imong mga pulong mapasidunggan ka namo?" 18 Ug ang manolonda ni Jehova miingon kaniya: Ngano nga nangutana ka sa akong ngalan, sa nagatan-aw ka nga kini sekreto? 19 Busa si Manoa mikuha ug nating kanding uban sa halad nga pagkaon, ug gihalad kini sa ibabaw sa bato ngadto kang Jehova: ug ang manolonda nagbuhat ug katingalahan; ug si Manoa ug ang iyang asawa mitan-aw. 20 Kay nahitabo, sa diha nga ang siga misaka ngadto sa langit gikan sa halaran, nga ang manolonda ni Jehova mikayab diha sa siga sa halaran: ug si Manoa ug ang iyang asawa mitan-aw niini; ug sila nanghapa sa yuta. 21 Apan ang anghel sa Ginoo wala na magpakita kang Manoa ug sa iyang asawa. Unya si Manoa nakaila nga siya usa ka anghel sa Ginoo. 22 Ug si Manoa miingon sa iyang asawa: Kita mamatay gayud, kay nakita nato ang Dios. 23 Apan ang iyang asawa miingon kaniya: Kon si Jehova nahimuot pa sa pagpatay kanato, wala unta niya dawata ang halad-nga-sinunog ug ang halad-nga-kalan-on gikan sa atong mga kamot, ni ipakita niya kanato kining tanan nga mga butang, ni isulti kanato niining panahona ang mga butang nga sama niini. 24 Ug ang babaye nanganak ug usa ka anak nga lalaki, ug gitawag niya ang iyang ngalan nga Samson: ug ang bata mitubo, ug si Jehova nagpanalangin kaniya. 25 Ug ang Espiritu sa Ginoo nagsugod sa paglihok kaniya usahay didto sa kampo sa Dan taliwala sa Zora ug Estaol.
Mga Maghuhukom 14 1 Ug milugsong si Samson ngadto sa Timnath, ug nakakita sa usa ka babaye sa Timnath sa mga anak nga babaye sa mga Filistehanon. 2 Ug siya mitungas, ug gisugilon niya sa iyang amahan ug sa iyang inahan, ug miingon: Nakakita ako ug usa ka babaye sa Timnath sa mga anak nga babaye sa mga Filistehanon: busa karon kuhaa siya alang kanako aron akong asawa. 3 Unya ang iyang amahan ug inahan miingon kaniya, “Wala bay babaye sa mga anak nga babaye sa imong mga igsoon, o sa tanan nakong katawhan, nga moadto ka aron mangasawa ug usa ka babaye nga walay tuli nga mga Filistehanon?” Ug si Samson miingon sa iyang amahan, “Pangitaa siya alang kanako; kay siya nakapahimuot kanako.” 4 Apan ang iyang amahan ug ang iyang inahan wala mahibalo nga kadto gikan kang Jehova; kay siya nangita ug higayon batok sa mga Filistehanon: kay niadtong panahona ang mga Filistehanon nagmando sa Israel.
2
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
5 Unya si Samson milugsong, ug ang iyang amahan ug ang iyang inahan, ngadto sa Timnath, ug nahiabut sa mga kaparrasan sa Timnath; ug, ania karon, usa ka batan-ong leon mingulob batok kaniya. 6 Ug ang Espiritu ni Jehova mikunsad kaniya sa gamhanang paagi, ug iyang gigisi siya ingon sa iyang gigisi ang usa ka nating kanding; ug wala siyay bisan unsa sa iyang kamot: apan wala niya suginli ang iyang amahan o ang iyang inahan sa iyang gibuhat. 7 Ug milugsong siya ug nakigsulti sa babaye; ug ang babaye nakapahimuot pag-ayo kang Samson. 8 Ug sa wala madugay mibalik siya aron sa pagkuha kaniya; ug siya misimang aron sa pagtan-aw sa patayng lawas sa leon: ug, ania karon, may usa ka panon sa mga putyokan ug dugos sa patayng lawas sa leon. 9 Ug iyang gikuha kini sa iyang mga kamot, ug mipadayon sa pagkaon, ug miadto sa iyang amahan ug inahan, ug gihatag niya kanila, ug ilang gikaon: apan wala niya sila suginli nga iyang gikuha ang dugos gikan sa patayng lawas sa leon. 10 Busa ang iyang amahan milugsong ngadto sa babaye: ug si Samson naghimo didto ug usa ka fiesta; kay mao kini ang naandan sa mga batan-ong lalaki. 11 Ug nahitabo, sa pagkakita nila kaniya, nga sila nagdala ug katloan ka kauban aron mouban kaniya. 12 Ug si Samson miingon kanila: Tugotan ko kamo karon sa pagsulti ug usa ka tigmo: kon kamo makapahayag niini kanako sulod sa pito ka adlaw sa fiesta, ug makatag-an niini, nan hatagan ko kamo ug katloan ka kupo ug katloan ka ilisan nga mga bisti. 13 Apan kon dili ninyo masulti kanako ang kahulogan niini, nan hatagan ninyo ako ug katloan ka kupo ug katloan ka ilisan nga mga bisti. Ug sila miingon kaniya, "Isulti ang imong tigmo aron among madungog kini." 14 Ug siya miingon kanila, “Gikan sa mokaon migula ang pagkaon, ug gikan sa kusgan migula ang katam-is.” Ug sulod sa tulo ka adlaw wala sila makahimo sa pagpasabot sa tigmo. 15 Ug nahitabo sa ikapito ka adlaw, nga sila miingon sa asawa ni Samson: Uyloa ang imong bana, aron iyang ipahayag kanamo ang tigmo, aron dili namo sunogon ikaw ug ang balay sa imong amahan sa kalayo: gitawag ba ninyo kami aron kuhaon ang among mga butang? dili ba mao man? 16 Ug ang asawa ni Samson mihilak sa iyang atubangan, ug miingon: Ikaw nagadumot lamang kanako, ug wala mahigugma kanako: ikaw nagpagula ug usa ka tigmo ngadto sa mga anak sa akong katawohan, ug wala mo kini gisugilon kanako. Ug siya miingon kaniya: Ania karon, wala ko kini gisugilon sa akong amahan ni sa akong inahan, ug kinahanglan ba nga isulti ko kini kanimo? 17 Ug siya mihilak sa iyang atubangan sulod sa pito ka adlaw, samtang ang ilang kombira nagpadayon: ug nahitabo sa ikapito ka adlaw, nga iyang gisuginlan siya, tungod kay gipugos man niya siya pag-ayo: ug iyang gisugilon ang tigmo ngadto sa mga anak sa iyang katawohan. 18 Ug ang mga tawo sa siyudad miingon kaniya sa ikapitong adlaw, sa wala pa mosalop ang adlaw, “Unsa may mas tam-is pa kay sa dugos? Ug unsa may mas kusgan pa kay sa leon?” Ug siya miingon kanila, “Kon wala pa kamo magdaro gamit ang akong nati nga baka, wala unta ninyo makaplagi ang akong tigmo.” 19 Ug ang Espiritu ni Jehova mikunsad kaniya, ug milugsong siya ngadto sa Ascalon, ug gipatay niya ang katloan ka tawo kanila, ug gikuha ang ilang mga inagaw, ug gihatag ang mga ilisan nga bisti ngadto sa mga nakapahayag sa tigmo. Ug misilaob ang iyang kasuko, ug mitungas siya ngadto sa balay sa iyang amahan. 20 Apan ang asawa ni Samson gihatag ngadto sa iyang kauban, nga iyang gihimong higala.
Mga Maghuhukom 15 1 Apan nahitabo sa wala madugay, sa panahon sa pag-ani sa trigo, nga si Samson miduaw sa iyang asawa nga may dala nga nating kanding; ug siya miingon: Mosulod ako sa akong asawa sa lawak. Apan ang iyang amahan wala motugot kaniya sa pagsulod.
3
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
2 Ug ang iyang amahan miingon, "Abi kog gidumtan mo siya pag-ayo, busa gihatag ko siya sa imong kauban. Dili ba mas matahom pa ang iyang manghod nga babaye kay kaniya? Siya na lang ang imong pangasaw-on imbes niya." 3 Ug si Samson miingon mahitungod kanila, Karon ako mahimong mas walay sala kay sa mga Filistehanon, bisan pa kon ako makahimo kanila ug kasuko. 4 Ug si Samson milakaw ug midakop ug totolo ka gatos ka milo, ug mikuha ug mga agipo, ug gisumpo ang mga ikog tapad sa mga ikog, ug gibutang ang usa ka agipo sa taliwala sa duha ka ikog. 5 Ug sa dihang iyang gisindihan na ang mga agipo, iyang gibuhian kini ngadto sa mga nagbarog nga trigo sa mga Filistehanon, ug gisunog ang mga tinapok sa trigo ug ang mga nagbarog nga trigo, lakip ang mga kaparrasan ug ang mga olibo. 6 Unya ang mga Filistehanon miingon, “Kinsa may nagbuhat niini?” Ug sila mitubag, “Si Samson, ang umagad nga lalaki sa taga-Timna, tungod kay gikuha niya ang iyang asawa ug gihatag sa iyang kauban.” Ug ang mga Filistehanon mitungas ug gisunog ang babaye ug ang iyang amahan. 7 Ug si Samson miingon kanila, Bisan pa kon buhaton ninyo kini, ako manimalos kaninyo, ug sa human niana ako mohunong. 8 Ug iyang gisamaran sila sa hawak ug paa sa usa ka dakong kamatay: ug siya milugsong ug mipuyo sa kinatumyan sa pangpang sa Etam. 9 Unya ang mga Filistehanon mingtungas ug nagkampo sa Juda, ug nagkatapok sila sa Lehi. 10 Ug ang mga tawo sa Juda miingon, “Nganong nanganhi man kamo batok kanamo?” Ug sila mitubag, “Aron paggapuson si Samson, aron buhaton kaniya ang iyang gibuhat kanamo.” 11 Unya tulo ka libo ka tawo sa Juda ang miadto sa kinatumyan sa pangpang sa Etam, ug miingon kang Samson, "Wala ka ba mahibalo nga ang mga Filistehanon mao ang mga magmamando kanato? Unsa man kining imong gibuhat kanamo?" Ug siya miingon kanila, "Sama sa ilang gibuhat kanako, mao usab ang akong gibuhat kanila." 12 Ug sila miingon kaniya, “Mianhi kami aron paggapos kanimo, aron ikatugyan ka namo sa kamot sa mga Filistehanon.” Ug si Samson miingon kanila, “Panumpa kanako, nga dili kamo mopatay kanako.” 13 Ug sila misulti kaniya, nga nagaingon: Dili; apan gapuson ka namo pag-ayo, ug itugyan ka ngadto sa ilang kamot: apan sa pagkatinuod dili ka namo patyon. Ug ilang gigapus siya sa duha ka bag-ong pisi, ug gidala siya gikan sa bato. 14 Ug sa pag-abot niya sa Lehi, ang mga Filistehanon naninggit batok kaniya: ug ang Espiritu ni Jehova mikunsad kaniya sa makusog, ug ang mga pisi nga gigapos sa iyang mga bukton nahimo nga sama sa lino nga nasunog sa kalayo, ug ang iyang mga gapos nangahulog gikan sa iyang mga kamot. 15 Ug nakakita siyag bag-ong bukog sa apapangig sa asno, ug gituy-od niya ang iyang kamot, ug gikuha kini, ug gipamatay ang usa ka libo ka tawo pinaagi niini. 16 Ug si Samson miingon, Pinaagi sa bukog sa apapangig sa asno, mga pundok ibabaw sa mga pundok, pinaagi sa apapangig sa asno nakapatay ako ug usa ka libo ka tawo. 17 Ug nahitabo, sa diha nga nahuman na siya sa pagsulti, nga iyang gisalibay ang bukog sa apapangig gikan sa iyang kamot, ug gitawag kadtong dapita nga Ramathlehi. 18 Ug siya giuhaw pag-ayo, ug misangpit kang Jehova, ug miingon: Ikaw ang naghatag niining dakong kaluwasan sa kamot sa imong alagad: ug karon mamatay ba ako sa kauhaw, ug mahulog sa kamot sa mga walay circuncicion? 19 Apan ang Dios nagpikas sa usa ka lungag nga diha sa apapangig, ug migula ang tubig didto; ug sa pag-inom niya, ang iyang espiritu mibalik, ug siya nabuhi pag-usab: busa iyang gitawag ang ngalan niini nga En-haccore, nga anaa sa Lehi hangtud niining adlawa. 20 Ug siya naghukom sa Israel sa mga adlaw sa mga Filistehanon sulod sa kaluhaan ka tuig.
Mga Maghuhukom 16 1 Unya miadto si Samson sa Gaza, ug nakakita didto ug usa ka bigaon ug miduol kaniya.
4
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
2 Ug gisugilon sa mga taga-Gaza nga si Samson mianhi. Busa ilang gilibutan siya ug gibanhigan siya sa tibuok gabii sa ganghaan sa siyudad, ug nahilom sa tibuok gabii, nga nag-ingon, "Pagkabuntag, kon mobanagbanag na, atong patyon siya." 3 Ug si Samson natulog hangtud sa tungang gabii, ug mibangon sa tungang gabii, ug gikuha ang mga pultahan sa ganghaan sa lungsod, ug ang duha ka haligi, ug giibot kini, lakip ang mga trangka, ug ang tanan, ug gipas-an kini sa iyang abaga, ug gidala kini ngadto sa kinatumyan sa bungtod nga atbang sa Hebron. 4 Ug nahitabo sa ulahi, nga siya nahigugma sa usa ka babaye sa walog sa Sorek, kansang ngalan mao si Delila. 5 Ug ang mga ginoo sa mga Filistehanon miadto kaniya, ug miingon kaniya: Uyloa siya, ug tan-awa kong hain gikan ang iyang dakong kusog, ug pinaagi sa unsang paagiha madaug nato siya, aron atong gapuson siya aron pagsakiton siya: ug hatagan ka namo ang tagsatagsa kanamo ug usa ka liboan ka gatus ka book nga salapi. 6 Ug si Delila miingon kang Samson: Sultihi ako, nagahangyo ako kanimo, diin gikan ang imong dakong kusog, ug asa ka pagagapuson aron sa pagsakit kanimo. 7 Ug si Samson miingon kaniya: Kon gapuson ako nila sa pito ka lunhaw nga pisi nga wala pa mamala, nan maluya ako, ug mahisama na lang sa ubang tawo. 8 Unya ang mga ginoo sa mga Filistehanon nagdala ngadto kaniya ug pito ka lunhaw nga pisi nga wala pa mamala, ug iyang gigapos siya niini. 9 Karon, may mga lalaki nga nag-atang uban kaniya sa sulod sa lawak. Ug siya miingon kaniya, “Samson, ania na ang mga Filistehanon aron pagdakop kanimo.” Ug iyang giputol ang mga pisi sama sa usa ka hilo nga lanot nga nabugto kon kini mahilabtan sa kalayo. Busa wala mahibaloi ang iyang kusog. 10 Ug si Delila miingon kang Samson: Ania karon, gibiaybiay mo ako, ug nagsulti kanako ug mga bakak: karon sultihi ako, ako nagahangyo kanimo, kong giunsa ikaw paggapuson. 11 Ug siya miingon kaniya: Kon gapuson nila ako pag-ayo sa mga pisi nga bag-o nga wala pa magamit, nan ako maluya, ug maingon na lamang sa ubang tawo. 12 Busa si Delila mikuhag bag-ong mga pisi ug gigapos siya niini ug miingon kaniya, “Ang mga Filistehanon anaa na kanimo, Samson.” Ug may mga nag-atang nga nagpaabot sa sulod sa lawak. Ug iyang gipamugto kini gikan sa iyang mga bukton sama sa hilo. 13 Ug si Delila miingon kang Samson: “Hangtod karon imo akong gibugalbugalan ug gisultihan mo ako ug mga bakak; sultihi ako kon unsaon ikaw paggapos.” Ug siya miingon kaniya: “Kon imong ihabol ang pito ka buhok sa akong ulo uban sa hinabol.” 14 Ug iyang gihigot kini sa lagdok, ug miingon kaniya: “Ang mga Filistehanon anaa kanimo, Samson.” Ug siya nahigmata gikan sa iyang pagkatulog, ug giibot ang lagdok sa sagbayan ug ang hinabol. 15 Ug siya miingon kaniya: Unsaon nimo pag-ingon: Gihigugma ko ikaw, kong ang imong kasingkasing wala uban kanako? Gibugalbugalan mo ako niining tulo ka higayon, ug wala mo ako sultihi kong hain nagagikan ang imong dakong kusog. 16 Ug nahitabo, sa diha nga sa adlaw-adlaw iyang gipugos siya pinaagi sa iyang mga pulong, ug gipugos siya, mao nga ang iyang kalag naguol ngadto sa kamatayon; 17 Nga iyang gisugilon kaniya ang bug-os niyang kasingkasing, ug miingon kaniya: Wala pay labaha nga nakaagi sa akong ulo; kay ako usa ka Nazareo ngadto sa Dios sukad pa sa tiyan sa akong inahan: kong ako kiskisan, unya ang akong kusog mobulag gikan kanako, ug ako mahimong maluya, ug mahisama sa ubang tawo. 18 Ug sa dihang nakita ni Delila nga gisultihan na siya sa tanan niyang gibati, gipatawag niya ang mga pangulo sa mga Filistehanon, nga nag-ingon, “Dali kamo diri karon, kay gisultihan na niya ako sa tanan niyang gibati.” Unya miadto kaniya ang mga pangulo sa mga Filistehanon, ug nagdala ug kuwarta.
5
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
19 Ug gipakatulog niya siya sa iyang mga tuhod; ug nagpatawag siya ug usa ka tawo, ug gipakiskis niya ang pito ka pongpong sa iyang ulo; ug gisugdan niya ang pagsakit kaniya, ug ang iyang kusog nawala kaniya. 20 Ug siya miingon: “Ang mga Filistehanon ania kanimo, Samson.” Ug siya nahigmata gikan sa iyang pagkatulog, ug miingon: “Mogula ako sama sa nangaging mga panahon, ug mogakus sa akong kaugalingon.” Ug wala siya mahibalo nga ang Ginoo mibiya kaniya. 21 Apan gidakop siya sa mga Filistehanon, ug gilusok ang iyang mga mata; ug gidala siya paubos sa Gaza, ug gigapus siya sa mga talikala nga tumbaga; ug siya naggaling didto sa bilanggoan. 22 Apan ang buhok sa iyang ulo nagsugod sa pagtubo pag-usab human siya makiskis. 23 Unya ang mga kadagkoan sa mga Filistehanon nagtigom aron sa paghalad ug usa ka dakong halad kang Dagon nga ilang dios, ug aron sa paglipay: kay sila miingon: Ang atong dios nagtugyan kang Samson nga atong kaaway sa atong kamot. 24 Ug sa pagkakita sa katawhan kaniya, ilang gidayeg ang ilang dios: kay sila miingon, Ang atong dios nagtugyan sa atong kamot sa atong kaaway, ug ang maglalaglag sa atong yuta, nga nakapatay sa daghan kanato. 25 Ug nahitabo, sa diha nga ang ilang mga kasingkasing malipayon, nga sila miingon: Tawga si Samson, aron siya maghimo kanato nga kalingawan. Ug ilang gitawag si Samson gikan sa bilanggoan; ug gihimo niya sila nga kalingawan: ug ilang gibutang siya sa taliwala sa mga haligi. 26 Ug si Samson miingon sa bata nga nagkupot kaniya sa kamot: Pasagdi ako nga makahikap ako sa mga haligi diin ang balay gipahalunaan, aron ako makasandig niini. 27 Karon ang balay puno sa mga lalaki ug mga babaye; ug ang tanang mga ginoo sa mga Filistehanon didto; ug didto sa atop may mga tulo ka libo ka mga lalaki ug mga babaye, nga nananaw samtang si Samson naghimo ug kalingawan. 28 Ug si Samson mitawag kang Jehova, ug miingon: Oh Ginoong Jehova, hinumdumi ako, ako nagahangyo kanimo, ug lig-ona ako, ako nagahangyo kanimo, niining makausa na lamang, Oh Dios, aron ako makapanimalos dayon sa mga Filistehanon tungod sa akong duha ka mata. 29 Ug si Samson mikupot sa duha ka haligi sa tunga diin gipatindog ang balay, ug gisandigan kini, ang usa sa iyang tuo nga kamot, ug ang usa sa iyang wala. 30 Ug si Samson miingon, “Mamatay unta ko uban sa mga Filistehanon.” Ug siya miyukbo sa tibuok niyang kusog; ug ang balay nahugno sa ibabaw sa mga ginoo, ug sa ibabaw sa tanang tawo nga didto. Busa ang mga patay nga iyang gipatay sa iyang kamatayon mas daghan pa kay sa mga iyang gipatay sa iyang kinabuhi. 31 Unya ang iyang mga igsoon ug ang tibuok panimalay sa iyang amahan nanglugsong, ug gikuha siya, ug gidala siya pag-adto, ug gilubong siya taliwala sa Zora ug Estaol sa lubnganan ni Manoa nga iyang amahan. Ug siya nagmaghuhukom sa Israel sulod sa kaluhaan ka tuig.
Komentaryo Ang istorya ni Samson, nga makita sa Mga Maghuhukom kapitulo 13 hangtod 16 sa King James Bible (KJV), usa sa labing dramatikong asoy sa Kasulatan. Gisaysay niini ang kinabuhi sa usa ka tawo nga talagsaon nga gihatagan og labaw sa kinaiyahan nga kusog sa Espiritu sa Dios, apan gisakit sa personal nga mga kahuyang, espirituhanong kompromiso, ug usa ka makalilisang nga pagkapukan nga gisundan sa hingpit nga pagtubos.
Bahin 1: Pagbahinbahin sa Naratibo sa Bersikulo por Bersikulo Kapitulo 13: Ang Pagpahibalo ug Pagkatawo ni Samson
6
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
Mga Bersikulo 1–5: Ang Israel nagbuhat na usab ug dautan sa panan-aw sa Ginoo, nga miresulta sa kwarenta ka tuig nga pagpanglupig sa mga Filistehanon. Ang Anghel sa Ginoo nagpakita sa baog nga asawa ni Manoa (sa tribo ni Dan), nga nagpahibalo nga siya manamkon ug manganak ug usa ka anak nga lalaki. Siya mahimong usa ka Nazareo ngadto sa Dios gikan sa tagoangkan , ug siya magsugod sa pagluwas sa Israel gikan sa kamot sa mga Filistehanon. Mga bersikulo 6–14: Gisaysay sa asawa ni Manoa ang pagbisita sa iyang bana. Nag-ampo si Manoa nga mobalik ang Anghel aron tudloan sila kon unsaon pagpadako ang bata. Nagpakita pag-usab ang Anghel, gisubli ang mga pagdili sa mga Nazareo: ang inahan kinahanglan nga dili mokaon og bino, makahubog nga ilimnon, ug hugaw nga pagkaon, ug walay labaha nga modapat sa ulo sa bata. Mga bersikulo 15–23: Si Manoa naghalad ug nating kanding isip halad nga sinunog. Ang Anghel misaka sa langit diha sa siga sa altar, nga nagpadayag sa Iyang balaan nga pagkatawo. Nahadlok si Manoa nga mamatay sila tungod kay nakita nila ang Dios, apan ang iyang asawa nagpasalig kaniya nga kon tuyo sa Ginoo nga patyon sila, dili unta Niya dawaton ang ilang halad o ipakita kanila kini nga mga butang. Mga bersikulo 24–25: Ang babaye nanganak ug usa ka anak nga lalaki ug ginganlan siyag Samson . Ang bata mitubo, ug ang Ginoo nagpanalangin kaniya. Ang Espiritu sa Ginoo nagsugod sa paglihok kaniya usahay didto sa Mahaneh-dan , taliwala sa Zora ug Eshtaol. Kapitulo 14: Ang Kasal ug ang Tigmo Mga bersikulo 1–4: Miadto si Samson sa Timnath, nakakita og usa ka babayeng Filistehanon, ug nangayo nga ang iyang mga ginikanan magpangasawa kaniya. Miprotesta ang iyang mga ginikanan sa pagpangasawa og usa ka babaye gikan sa mga dili-tuli nga Filistehanon, apan ang teksto nagingon nga kini iya sa Ginoo , kinsa nangita og higayon batok sa mga Filistehanon, kinsa niadtong panahona nagdominar sa Israel. Mga Bersikulo 5–9: Sa dalan paingon sa Timnath, usa ka batan-ong leon ang mingulob batok kang Samson. Ang Espiritu sa Ginoo mikunsad kaniya sa gamhanang paagi, ug iyang gigisi ang leon nga walay dala nga mga kamot sama sa usa ka nating kanding. Sa ulahi, mibalik siya ug nakakita og panon sa mga putyokan ug dugos sa patayng lawas sa leon. Mikaon siya sa dugos ug gihatag kini sa iyang mga ginikanan nga wala gisultihan kung diin gikan. Mga Bersikulo 10–20: Si Samson nagpahigayon og usa ka kombira sa kasal uban sa traynta ka mga kaubang Filistehanon. Naghimo siya og usa ka tigmo nga gibase sa pusta: "Gikan sa mokaon migula ang pagkaon, ug gikan sa kusgan migula ang katam-is." Tungod kay wala kini masulbad sulod sa tulo ka adlaw, gihulga sa mga Filistehanon ang pangasaw-onon ni Samson, nga napugos siya sa pagpangayo sa tubag gikan kaniya. Mihilak siya hangtod nga gisultihan niya siya, ug gibutyag niya kini sa mga lalaki. Nasuko pag-ayo sa ilang pagbudhi, gipatay ni Samson ang traynta ka mga Filistehanon sa Ashkelon aron mabayran ang pusta, gibiyaan ang iyang asawa sa kasuko, ug mibalik sa balay sa iyang amahan samtang ang iyang asawa gihatag sa iyang labing maayong lalaki. Kapitulo 15: Panimalos, ang Bukog sa Apapangig, ug Kaluwasan Mga Bersikulo 1–8: Atol sa pag-ani sa trigo, gibisita ni Samson ang iyang asawa nga adunay kanding, apan iyang nadiskobrehan nga gihatag na siya sa iyang amahan ngadto sa iyang kauban ug gitanyag ang iyang manghod nga babaye. Sa kasuko, nakadakop si Samson og tulo ka gatos ka milo , gihigot ang ilang ikog gamit ang mga sulo, ug gibuhian sila ngadto sa mga umahan, mga
7
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
ubasan, ug mga kaolibohan sa mga Filistehanon, ug gisunog sila sa hingpit. Agig panimalos, gisunog sa mga Filistehanon ang asawa ug ugangan ni Samson hangtod namatay. Nanumpa nga manimalos, gipamatay ni Samson ang daghang mga Filistehanon ("damo nga pagpamatay sa bat-ang ug paa") ug miatras ngadto sa bato sa Etam. Mga Bersikulo 9–13: Nagkampo ang mga Filistehanon sa Juda aron pangitaon si Samson. Tulo ka libo ka lalaki sa Juda ang miadto sa bato sa Etam, nahadlok sa pagpanimalos sa mga Filistehanon batok sa ilang kaugalingon. Gigapos nila si Samson gamit ang duha ka bag-ong pisi ug gitugyan siya sa kaaway. Mga Bersikulo 14–20: Samtang nagkaduol si Samson sa mga Filistehanon sa Lehi nga nagsinggit sa kadaugan, ang Espiritu sa Ginoo mikunsad kaniya sa gamhanang paagi. Ang mga pisi sa iyang mga bukton nahimong sama sa lino nga nasunog sa kalayo, ug ang iyang mga gapos nangatunaw. Sa pagkakita sa bag-ong bukog sa apapangig sa usa ka asno , iyang gipamatay ang usa ka libo nga mga Filistehanon. Pagkahuman, gigutom sa kauhaw, siya mituaw sa Dios; Ang Dios nagpikas sa usa ka lungag sa Lehi, ug ang tubig migula aron sa pagpabuhi kaniya (ginganlan ang dapit nga Enhakore ). Si Samson naghukom sa Israel sa mga adlaw sa mga Filistehanon sulod sa baynte ka tuig . Kapitulo 16: Delila, Pagkabihag, ug Katapusang Kadaugan Mga Bersikulo 1–3: Si Samson miadto sa Gaza, mibisita sa usa ka bigaon, ug nalit-ag sa mga tagaGaza nga nagplano sa pagpatay kaniya sa kaadlawon. Sa tungang gabii, si Samson mibangon, giibot ang mga haligi sa ganghaan sa siyudad uban sa duha ka haligi ug trangka, gialsa kini sa iyang abaga, ug gidala kini ngadto sa kinatumyan sa bungtod atbang sa Hebron. Mga bersikulo 4–14: Nahigugma si Samson kang Delila sa walog sa Sorek. Gisuholan siya sa mga ginoo sa mga Filistehanon og daghang plata aron madiskobrehan ang sekreto sa iyang dakong kusog. Balik-balik nga gisukitsukit siya ni Delila: Unang bakak: Gapusa ako gamit ang pito ka berde nga pisi (basa nga mga pisi sa pana) nga wala pa mamala, ug ako maluya. (Napakyas; iyang giputol kini sama sa hilo). Ikaduhang bakak: Gapusa ako pag-ayo gamit ang bag-ong mga pisi nga wala pa gyud magamit. (Napakyas; iyang giputol kini gikan sa iyang mga bukton sama sa hilo). Ikatulong bakak: Gihabol nako ang pito ka buhok sa akong ulo gamit ang hinabol nga hablanan. (Napakyas; iyang gibira ang lagdok ug ang sagbayan). Mga Bersikulo 15–22: Gikapoy na sa iyang adlaw-adlaw nga paghilak ug pagsigeg ingon, sa katapusan gisultihan siya ni Samson sa hingpit nga kamatuoran: wala pa gyud siyay labaha nga nakahikap sa iyang ulo, kay siya usa ka Nazareo sa Dios sukad pa sa iyang pagkatawo; kon ang iyang ulo kiskisan, ang iyang kusog mawala kaniya. Gipakatulog siya ni Delila sa iyang mga tuhod, gitawag ang usa ka tawo aron kiskisan ang iyang pito ka buhok, ug gipildi siya. Gilugit sa mga Filistehanon ang iyang mga mata, gigapos siya sa mga kadena nga tumbaga, ug gipugos siya sa paggaling sa mga lugas sa bilanggoan sa Gaza. Samtang, ang iyang buhok nagsugod sa pagtubo pag-usab. Mga Bersikulo 23–31: Ang mga ginoo sa mga Filistehanon nagtigom alang sa usa ka dakong sakripisyo sa ilang diyos nga si Dagon , nga nagsaulog nga ang ilang diyos nagtugyan sa ilang kaaway ngadto sa ilang mga kamot. Gidala nila ang usa ka buta nga si Samson ngadto sa arena aron
8
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
pagbiaybiay kaniya. Gihangyo ni Samson ang batang lalaki nga naggiya kaniya nga pahikapon siya sa mga haligi nga nagsuporta sa templo. Nag-ampo nga mainiton sa Dios alang sa usa ka katapusang pag-agos sa kusog aron manimalos sa iyang duha ka buta nga mga mata, gisandig ni Samson ang iyang kaugalingon sa duha ka sentral nga haligi. Uban sa usa ka kusog nga pagduso nga nagsinggit, "Tugoti ako nga mamatay uban sa mga Filistehanon!" , nahugno ang balay, nga nakapatay og mas daghang mga Filistehanon sa iyang kamatayon kaysa sa tibuok niyang kinabuhi. Gikuha sa iyang pamilya ang iyang lawas ug gilubong siya taliwala sa Zora ug Eshtaol.
Bahin 2: Mga Pangunang Leksyon ug Aplikasyon sa Kinabuhi 1. Ang Peligro sa Moral ug Espirituwal nga Pagkompromiso Ang Leksyon: Si Samson balik-balik nga nagdula-dula sa kalayo. Kanunay niyang gilapas ang iyang mga panaad sa Nazareo (paghikap sa mga patayng lawas, pagpakig-uban sa mga mahugaw nga langyaw nga babaye, ug pagpatuyang sa iyang unodnong mga pangibog). Nagtuo siya nga ang iyang balaan nga gasa naghatag kaniya og kaluwasan gikan sa personal nga sala. Pag-aplikar sa Kinabuhi: Ang espirituhanong mga gasa, talento, o posisyon sa pagpangulo dili makalikay sa bisan kinsa gikan sa moral nga tulubagon. Ang wala mabantayi nga gagmay nga mga kompromiso, tinago nga mga sala, ug mga pangatarungan hinay-hinay nga makadaot sa personal nga integridad, nga mosangpot sa usa ka espirituhanong buta nga lugar diin ang kahuyang dili mamatikdan hangtod nga moabot ang katalagman. 2. Gigamit sa Dios ang mga Sudlanan nga May Depekto aron Matuman ang Iyang mga Katuyoan Ang Leksyon: Bisan pa sa dakong mga kakulangan, pagka-pugsanon, ug pagpatuyang sa kaugalingon ni Samson, gigamit siya sa Dios isip instrumento aron mapugngan ang pagpanglupig sa mga Filistehanon. Sukad sa sinugdanan, ang Dios nagtrabaho pinaagi sa mga rebelyosong pagpili ni Samson aron matuman ang Iyang plano sa pagluwas alang sa Israel. Pag-aplikar sa Kinabuhi: Samtang ang Dios mao ang labing gamhanan ug makalihok pinaagi sa kahuyang ug kapakyasan sa tawo, ang pagkadili-masinugtanon adunay grabe nga mga sangputanan. Ang grasya makatubos, apan dili kini makapapas sa kasakit ug mga pilas sa dili maayong mga pagpili. Kinahanglan kitang maningkamot sa pag-alagad sa Dios uban ang bug-os nga pagkamasinugtanon imbes nga mosalig sa Iyang grasya aron luwason kita gikan sa walay pagtagad nga pagkinabuhi. 3. Ang Gahum sa Pagpahinungod ug ang Tinubdan sa Tinuod nga Kusog Ang Leksyon: Ang kusog ni Samson dili gyud pisikal nga kaunuran; kini usa ka labaw sa kinaiyahan nga abilidad nga direktang nalambigit sa iyang relasyon sa pakigsaad sa Dios, nga gisimbolo sa iyang dedikasyon isip Nazareo. Sa dihang giputol ang iyang buhok—dili tungod kay ang buhok adunay mahika nga mga kabtangan, apan tungod kay kini nagrepresentar sa iyang katapusang pagtugyan sa pagkamaunongon sa pakigsaad—ang Espiritu sa Ginoo mibiya kaniya. Pag-aplikar sa Kinabuhi: Ang tinuod nga espirituhanong kusog, kalig-on, ug epekto naggikan lamang sa pagpabilin nga konektado sa Dios. Kon atong bungkagon ang atong pasalig Kaniya ug mosalig sa atong kaugalingong mga kahinguhaan, atong makita ang atong kaugalingon nga walay gahum sa espirituhanong paagi, huyang, ug naulipon sa kalibutanong mga pwersa.
9
Samson: Mabuhi nga Lig-on, Mamatay nga Mas Lig-on
4. Paghinulsol, Pagpahiuli, ug Katapusang Kalooy sa Dios Ang Leksyon: Bisan human sa iyang pagkahulog sa kinaubsang kahimtang—nabuta, naulawan, ug naggaling og lugas sulod sa selda sa prisohan—nakasinati si Samson og kausaban. Labaw sa tanan, ang iyang buhok nagsugod pagtubo pag-usab . Sa iyang katapusang mga gutlo, si Samson mibalik sa Dios diha sa desperado nga pag-ampo, ug ang Dios mitubag, nga naghatag kaniya og kusog aron matuman ang iyang katapusang tawag. Pag-aplikar sa Kinabuhi: Dili pa ulahi ang pagbalik sa Dios. Bisan unsa pa ka layo ang imong pagkahulog, unsa ka grabe ang imong pagkompromiso, o unsa ka naguba ang imong kinabuhi, ang Dios usa ka Dios sa pagpahiuli. Ang usa ka mahinulsulon nga kasingkasing ug usa ka katapusang pag-ampo sa pagsurender makakaplag gihapon og kalooy ug katuyoan sa Iyang mga kamot.
10