Нагорная пропаведзь Матфея 5:1-48 1 І, убачыўшы натоўп, Ён узышоў на гару; і калі сеў, падышлі да Яго вучні Ягоныя. 2 І Ён адкрыў вусны Свае і вучыў іх, кажучы: 3 Шчаслівыя ўбогія духам, бо іх ёсць Царства Нябеснае. 4 Шчаслівыя тыя, хто смуткуе, бо яны суцешацца. 5 Шчаслівыя лагодныя, бо яны атрымаюць у спадчыну зямлю. 6 Шчаслівыя тыя, хто прагне і смажыць праведнасці, бо яны насыцяцца. 7 Блажэнныя міласэрныя, бо яны міласэрнасць спазнаюць. 8 Шчаслівыя чыстыя сэрцам, бо яны Бога ўбачаць. 9 Шчаслівыя міратворцы, бо яны будуць названыя сынамі Божымі. 10 Шчаслівыя тыя, каго пераследуюць за праведнасць, бо іх ёсць Царства Нябеснае. 11 Шчаслівыя вы, калі будуць зневажаць вас і гнаць, і будуць ўсяляка злословіць супраць вас дзеля Мяне. 12 Радуйцеся і весяліцеся вельмі, бо вялікая ўзнагарода ваша на нябёсах, бо так пераследавалі прарокаў, якія былі перад вамі. 13 Вы — соль зямлі; але калі соль страціць сваю смакавітасць, чым яе пасаліць? Яна ўжо ні на што не вартая, як толькі выкінуць яе прэч і таптаць нагамі людзей. 14 Вы — святло свету. Горад, які стаіць на гары, не схаваецца. 15 І не запальваюць свечкі і не ставяць яе пад пасудзінай, а на падсвечніку; і яна свеціць усім, хто ў доме. 16 Гэтак няхай свеціць святло ваша перад людзьмі, каб яны бачылі вашы добрыя справы і праслаўлялі Айца вашага, Які ёсць на нябёсах. 17 Не думайце, што Я прыйшоў парушыць закон ці прарокаў: не парушыць прыйшоў Я, але выканаць. 18 Бо праўду кажу вам: пакуль не міне неба і зямля, ніводная ёта ці ніводная рыса не міне з Закону, пакуль усё не збудзецца.
1
Нагорная пропаведзь
19 Дык хто парушыць адну з гэтых найменшых запаведзяў і навучыць гэтаму людзей, той найменшым назавецца ў Царстве Нябесным; а хто выканае і навучыць іх, той вялікім назавецца ў Царстве Нябесным. 20 Бо кажу вам, што калі праведнасць ваша не пераўзыдзе праведнасць кніжнікаў і фарысеяў, дык вы не ўвойдзеце ў Царства Нябеснае. 21 Вы чулі, што сказана было старажытным: «Не забівай». А хто заб'е, падлягае суду. 22 Але кажу вам, што кожны, хто гневаецца на брата свайго дарэмна, падпадае пад суд; а хто скажа брату свайму: «Рака», падпадае пад раду; а хто скажа: «Дурень», падпадае пад вогненны пеклавы. 23 Дык вось, калі ты прынясеш дар твой да ахвярніка і там успомніш, што брат твой мае штосьці супраць цябе, 24 Пакінь там дар твой перад ахвярнікам і ідзі; спачатку памірыся з братам тваім, і тады прыйдзі і ахвяруй дар твой. 25 Мірыся з праціўнікам тваім хутчэй, пакуль ты яшчэ ў дарозе з ім, каб праціўнік не аддаў цябе суддзі, а суддзя не аддаў цябе вартаўніку, і каб цябе не ўкінулі ў цямніцу. 26 Сапраўды кажу табе: ты не выйдзеш адтуль, пакуль не аддасі да апошняга гроша. 27 Вы чулі, што сказана старажытным: «Не чужалож». 28 Але Я кажу вам, што кожны, хто глядзіць на жанчыну з пажадлівасцю, ужо ўчыніў з ёю пералюб у сэрцы сваім. 29 І калі правае вока тваё спакушае цябе, вырві яго і кінь ад сябе, бо лепш табе, каб адзін з членаў тваіх загінуў, а не ўсё цела тваё было ўкінута ў пекла. 30 І калі правая рука твая спакушае цябе, адсячы яе і кінь ад сябе, бо лепш табе, каб адзін з членаў тваіх загінуў, а не ўсё цела тваё было ўкінута ў пекла. 31 Сказана: «Хто развядзецца з жонкай сваёй, няхай дасць ёй разводны ліст». 32 А Я кажу вам: хто развядзецца з жонкай сваёю, акрамя як з прычыны распусты, той даводзіць яе да пералюбу; і хто ажэніцца з разведзенай, той пералюб чыніць. 33 Зноў жа, вы чулі, што сказана старажытным: «Не кляніся крыўдна, але выконвай перад Госпадам клятвы твае». 34 А Я кажу вам: не кляніцеся зусім; ні небам, бо яно — трон Божы; 35 ні зямлёй, бо яна — падножжа ног Ягоных; ні Ерусалімам, бо ён — горад вялікага Цара. 36 І галавой сваёй не кляніся, бо ты не можаш зрабіць ніводнай валасіны белай ці чорнай. 37 Але няхай вашае слова будзе: «Так, так», «Не, не», бо ўсё, што больш за гэта, паходзіць ад ліха. 38 Вы чулі, што сказана: «Вока за вока і зуб за зуб». 39 Кажу вам: не супраціўляйцеся злому; але хто ўдарыць цябе па правай шчацэ тваёй, падстаў яму і другую. 40 І калі хто захоча судзіцца з табою і забраць у цябе кашулю, аддай яму і плашч. 41 А хто прымусіць цябе ісці з ім адну мілю, ідзі з ім дзве. 42 Таму, хто просіць у цябе, дай, і ад таго, хто хоча пазычыць у цябе, не адварочвайся. 43 Вы чулі, што сказана: «Любі бліжняга твайго і ненавідзь ворага твайго». 44 А Я кажу вам: любіце ворагаў вашых, дабраслаўляйце тых, хто праклінае вас, рабіце дабро тым, хто ненавідзіць вас, і маліцеся за тых, хто крыўдзіць вас і пераследуе вас; 45 каб вы былі сынамі Айца вашага, Які ёсць на нябёсах; бо Ён загадвае сонцу Свайму ўзыходзіць над злымі і добрымі і пасылае дождж на праведных і неправедных. 46 Бо калі вы любіце тых, хто любіць вас, якая вам узнагарода? Ці ж не тое ж самае робяць і мытнікі? 47 Калі вы вітаеце толькі братоў вашых, што вы робіце больш за іншых? Хіба і мытнікі не робяць таго ж самага? 48 Дык вось, будзьце дасканалыя, як дасканалы ваш Нябесны Айцец.
2
Нагорная пропаведзь
Матфея 6:1-34 1 Глядзіце, не рабіце міласціны перад людзьмі, каб яны вас бачылі, інакш не будзе вам узнагароды ад Айца вашага, Які ёсць на нябёсах. 2 Дык вось, калі даеш міласціну, не трубі перад сабой, як робяць крывадушнікі ў сінагогах і на вуліцах, каб ім пахваліліся людзі. Праўду кажу вам: яны ўжо маюць сваю ўзнагароду. 3 А ты, калі даеш міласціну, хай не ведае левая рука твая, што робіць правая; 4 каб міласціна твая была ў таемнасці; і Айцец твой, Які бачыць у таемнасці, аддасць табе відавочна. 5 І калі молішся, не будзь як крывадушнікі, бо яны любяць маліцца, стоячы ў сінагогах і на вуглах вуліц, каб паказацца людзям. Праўду кажу вам: яны атрымліваюць сваю ўзнагароду. 6 А ты, калі молішся, увайдзі ў пакой тваю і, зачыніўшы дзверы твае, памаліся Айцу твайму, Які ў таемнасці; і Айцец твой, Які бачыць у таемнасці, аддасць табе яўна. 7 Калі ж моліцеся, не кажыце лішняга, як язычнікі, бо яны думаюць, што за шматслоўе сваё будуць пачутыя. 8 Дык вось, не будзьце падобныя да іх, бо ведае Айцец ваш, у чым вы маеце патрэбу, раней, чым вы папросіце ў Яго. 9 Дык вось, маліцеся: Ойча наш, Які ёсць на нябёсах! хай свяціцца імя Тваё. 10 Хай прыйдзе Царства Тваё; хай будзе воля Твая, як на небе, так і на зямлі. 11 Хлеб наш штодзённы дай нам сёння. 12 І даруй нам правіны нашыя, як і мы даруем вінаватым нашым. 13 І не ўводзь нас у спакусу, але збаў нас ад злога, бо Тваё ёсць Царства і сіла і слава навекі. Амін. 14 Бо калі вы будзеце даруваць людзям правіны іхнія, то даруе і вам Айцец ваш Нябесны. 15 Калі ж вы не даруеце людзям іх правінаў, то і Айцец ваш не даруе вам правінаў вашых. 16 А калі посціце, не будзьце, як крывадушнікі, сумнымі, бо яны бянтэжаць твары свае, каб паказацца людзям, што посцяць. Праўду кажу вам: яны атрымліваюць сваю ўзнагароду. 17 А ты, калі посцішся, памаж галаву тваю і ўмый твар твой; 18 каб ты бачыў, што посціш, не перад людзьмі, а перад Айцом тваім, Які ў таемнасці; і Айцец твой, Які бачыць у таемнасці, аддасць табе відавочна. 19 Не збірайце сабе скарбаў на зямлі, дзе моль і ржа нішчаць, і дзе злодзеі падкопваюцца і крадуць: 20 Але збірайце сабе скарбы на небе, дзе ні моль, ні ржа іх не знішчаюць, і дзе злодзеі не падкопваюцца і не крадуць: 21 Бо дзе скарб ваш, там будзе і сэрца ваша. 22 Святлом для цела з’яўляецца вока; дык вось, калі вока тваё будзе чыстае, дык усё цела тваё будзе светлым. 23 Калі ж вока тваё будзе ліхое, дык усё цела тваё будзе поўнае цемры. Дык вось, калі святло, якое ў табе, — цемра, то якая ж яшчэ цемра! 24 Ніхто не можа служыць двум гаспадарам: бо ці аднаго будзе ненавідзець, а другога любіць; ці аднаго будзе трымацца, а другога пагарджаць. Не можаце служыць Богу і мамоне. 25 Таму кажу вам: не турбуйцеся пра жыццё вашае, што вам есці ці што піць, і пра цела вашае, у што апрануцца. Ці ж жыццё не важнейшае за ежу, а цела — за вопратку? 26 Паглядзіце на птушак нябесных: яны не сеюць, не жнуць і не збіраюць у свірны; аднак Айцец ваш Нябесны корміць іх. Ці ж вы не нашмат лепшыя за іх? 27 Хто з вас, дбаючы, можа павялічыць свой рост на адзін локаць? 28 І чаму вы клапоціцеся пра вопратку? Паглядзіце на палявыя лілеі, як яны растуць: не працуюць і не прадуць. 29 Але кажу вам, што нават Саламон ва ўсёй славе сваёй не апранаўся так, як адна з іх.
3
Нагорная пропаведзь
30 Дык калі траву палявую, якая сёння ёсць, а заўтра будзе кінута ў печ, Бог так апранае, хіба ж не тым больш вас, малаверныя? 31 Дык не турбуйцеся і не кажыце: «Што нам есці?» ці: «Што нам піць?» ці: «У што нам апрануцца?» 32 (Бо ўсяго гэтага шукаюць язычнікі), бо ведае Айцец ваш Нябесны, што вы маеце патрэбу ва ўсім гэтым. 33 Шукайце ж найперш Царства Божага і праведнасці Ягонай, і ўсё гэта дадасца вам. 34 Дык вось, не турбуйцеся пра заўтрашні дзень, бо заўтрашні дзень сам будзе клапаціцца пра сваё: дастаткова дню ягонага зла.
Матфея 7:1-29 1 Не судзіце, каб вас не судзілі. 2 Бо якім судом судзіце, такім і вас судзіць будуць, і якой мерай мераеце, такой і вам адмераюць. 3 Чаму ты глядзіш на саломку ў воку брата твайго, а бярвення ў сваім воку не заўважаеш? 4 Ці як ты скажаш брату твайму: «Дазволь мне выцягнуць парушынку з вока твайго», а ў тваім воку — бярвенне? 5 Крывадушнік! выкінь спачатку бервяно з твайго вока, і тады ўбачыш, як выкінуць парушынку з вока брата твайго. 6 Не давайце святога сабакам і не кідайце перлаў вашых перад свіннямі, каб яны не патапталі іх нагамі сваімі і, азірнуўшыся, не разарвалі вас. 7 Прасіце, і будзе дадзена вам; шукайце, і знойдзеце; стукайце, і адчыняць вам. 8 Бо кожны, хто просіць, атрымлівае; і хто шукае, знаходзіць; і хто стукае, таму адчыняць. 9 Ці ёсць сярод вас такі чалавек, у якога сын, калі папросіць у яго хлеба, дасць яму камень? 10 Ці, калі папросіць рыбы, дасць яму змяю? 11 Дык вось, калі вы, будучы злымі, ведаеце, як даваць добрыя дары вашым дзецям, тым больш Айцец ваш Нябесны дасць добрае тым, хто просіць у Яго? 12 Дык вось, усё, што хочаце, каб рабілі вам людзі, рабіце ім і вы; бо ў гэтым закон і прарокі. 13 Уваходзьце цеснай брамай, бо шырокая брама і прасторны шлях вядуць да пагібелі, і многія ходзяць імі. 14 Бо цесная брама і вузкі шлях, што вядзе ў жыццё, і нямногія знаходзяць яго. 15 Сцеражыцеся фальшывых прарокаў, якія прыходзяць да вас у авечай вопратцы, а ўнутры яны — драпежныя ваўкі. 16 Па пладах іх пазнаеце іх. Ці збіраюць вінаград з церняў, ці з астравоў смоквы? 17 Гэтак і кожнае добрае дрэва родзіць добрыя плады, а дрэннае дрэва родзіць дрэнныя плады. 18 Няма добрага дрэва радзіць дрэнных пладоў, ані дрэннага дрэва радзіць добрых пладоў. 19 Кожнае дрэва, якое не родзіць добрага плоду, ссякаюць і кідаюць у агонь. 20 Дык вось, па пладах іх пазнаеце іх. 21 Не кожны, хто кажа Мне: «Госпадзе, Госпадзе», увойдзе ў Царства Нябеснае, але той, хто выконвае волю Айца Майго, Які ёсць на нябёсах. 22 Многія скажуць Мне ў той дзень: «Госпадзе, Госпадзе! ці не Тваім імем мы прарочылі, ці не Тваім імем выганялі дэманаў, ці не Тваім імем шмат цудаў рабілі?» 23 І тады абвяшчу ім: «Я ніколі не ведаў вас; адыдзіце ад Мяне, вы, хто чыніць беззаконне». 24 Дык вось, хто слухае гэтыя Мае словы і выконвае іх, таго падобны да чалавека мудрага, які пабудаваў свой дом на скале: 25 І пайшоў дождж, і разліліся рэкі, і падзьмулі вятры, і ўдарылі па тым доме; і ён не ўпаў, бо быў пабудаваны на скале. 26 А кожны, хто слухае гэтыя Мае словы і не выконвае іх, падобны будзе да чалавека неразумнага, які пабудаваў свой дом на пяску: 4
Нагорная пропаведзь
27 І пайшоў дождж, і разліліся рэкі, і падзьмулі вятры, і ўдарылі па тым доме; і ён упаў, і вялікае было яго падзенне. 28 І сталася, калі Ісус скончыў гэтыя словы, людзі здзіўляліся Яго вучэнню, 29 Бо Ён вучыў іх як той, хто мае ўладу, а не як кніжнікі.
5