Belarusian - Courage Is Beautiful

Мужнасць Пяцікніжжа І хай будуць страх перад вамі і трымцець вамі ўсе жывёлы зямныя і ўсе птушкі нябесныя, усё, што рухаецца па зямлі, і ўсе рыбы марскія; у вашыя рукі яны аддадзены. Быццё 9:2 Пасля гэтых падзей было слова Гасподняе Абраму ў відзенні: «Не бойся, Абраме: Я — твой шчыт і ўзнагарода твая вельмі вялікая». Быццё 15:1 І пачуў Бог голас хлопчыка, і анёл Божы паклікаў Агар з неба і сказаў ёй: што з табой, Агар? не бойся, бо Бог пачуў голас хлопчыка адтуль, дзе ён быў. Быццё 21:17 І з’явіўся яму Гасподзь у тую ж ноч і сказаў: Я — Бог Абрагама, бацькі твайго; не бойся, бо Я з табою, і дабраслаўлю цябе, і памножу нашчадкаў тваіх дзеля Абрагама, раба Майго. Быццё 26:24 І сталася на трэці дзень, калі яны былі вельмі хворыя, што два сыны Якава, Сімяон і Левій, браты Дзіны, узялі кожны свой меч, і смела напалі на горад, і забілі ўсіх мужчын. Быццё 34:25 І сказаў ён: мір вам, не бойцеся; Бог ваш і Бог бацькі вашага даў вам скарб у мяшках вашых; грошы вашы былі ў мяне. І вывеў да іх Сімеона. Быццё 43:23 І сказаў ён: Я — Бог, Бог бацькі твайго; не бойся ісці ў Егіпет, бо там Я выведу з цябе вялікі народ. Быццё 46:3 І сказаў ім Іосіф: «Не бойцеся, бо хіба я замест Бога? Вы задумалі супраць мяне зло, але Бог абярнуў гэта на дабро, каб зрабіць так, як ёсць сёння, каб захаваць жыццё вялікай колькасці людзей. Дык вось, не бойцеся: Я буду карміць вас і вашых дзяцей». І ён суцешыў іх і гаварыў з імі добразычліва. Быццё 50:19-21 І сказаў Майсей народу: «Не бойцеся, стойце і глядзіце на выратаванне ад Госпада, якое Ён пакажа вам сёння; бо егіпцян, якіх вы бачыце сёння, вы больш не ўбачыце ніколі». Зыход 14:13 Хто падобны да Цябе, Госпадзе, сярод багоў? хто падобны да Цябе, слаўны ў святасці, страшны ў хвалах, які чыніць цуды? Страх і жах нападуць на іх; ад велічы рукі Тваёй яны замаўчаць, як камень, пакуль не пяройдзе народ Твой, Госпадзе, пакуль не пяройдзе народ, які Ты здабыў. Зыход 15:11,16 І выберы з усяго народу здольных людзей, якія баяцца Бога, людзей праўдзівых, якія ненавідзяць прагнасць, і пастаў над імі тысячнікамі і сотнямі, пяцідзясятнікамі і дзясятнікамі. Зыход 18:21

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

І сказаў Майсей народу: «Не бойцеся, бо Бог прыйшоў выпрабаваць вас, і каб страх Ягоны быў перад вамі, каб вы не грашылі». Зыход 20:20 Я пашлю перад табою страх Мой і знішчу ўсе народы, да якіх ты прыйдзеш, і адвярну ад цябе ўсіх ворагаў тваіх. Зыход 23:27 Бойцеся кожны маці сваёй і бацькі свайго і шануйце суботы Мае. Я — Гасподзь, Бог ваш. Не праклінай глухога і не кладзі спатыкнення перад сляпым, але бойся Бога твайго. Я — Гасподзь. Перад сівымі ўстань і шануй аблічча старога, і бойся Бога твайго. Я — Гасподзь. Лявіт 19:3,14,32 Дык вось, не прыгнятайце адзін аднаго, але бойся Бога твайго, бо Я — Гасподзь, Бог твой. Не бяры ад яго ліхвы і прыбытку, але бойся Бога твайго, каб брат твой жыў з табою. Не пануй над ім жорстка, але бойся Бога твайго. Лявіт 25:17,36,43 І Я дам мір на зямлі, і вы будзеце спаць, і ніхто не будзе вас палохаць; і Я выганю з зямлі лютых звяроў, і меч не пройдзе па вашай зямлі. Лявіт 26:6 і якая зямля, ці яна тучная, ці пустая, ці ёсць на ёй дрэвы, ці не? І будзьце адважныя і прынясіце пладоў зямлі. А быў час першых вінаградных вінаградаў. Лічбы 13:20 Толькі не паўставайце супраць Госпада і не бойцеся народу гэтай зямлі, бо яны — нам наед; абарона ад іх адышла, а з намі Гасподзь; не бойцеся іх. Лічбы 14:9 І сказаў Гасподзь Майсею: «Не бойся яго, бо Я аддаў яго ў рукі твае і ўвесь народ ягоны і зямлю ягоную; і ты зробіш з ім тое ж самае, што зрабіў з Сігонам, царом Амарэйскім, які жыў у Хэшвоне». Лічбы 21:34 Не зважайце на асобы ў судзе; выслухоўвайце як малога, так і вялікага; не бойцеся аблічча чалавека, бо суд — гэта Божы; і справу, якая вам цяжкая, данясіце да Мяне, і Я выслухаю яе. Другі закон 1:17 Вось, Гасподзь, Бог твой, аддаў табе гэтую зямлю; ідзі і валодай ёю, як казаў табе Гасподзь, Бог бацькоў тваіх; не бойся і не падай духам. Тады Я сказаў табе: не палохайся і не палохайся іх. Другі закон 1:21,29 І загадай народу, скажы: «Вы павінны прайсці праз межы братоў вашых, сыноў Ісававых, якія жывуць у Сэіры, і яны будуць баяцца вас. Дык вось, сцеражыцеся вы сябе: сёння Я пачну шырыць страх і боязь перад табою народы пад усім небам, якія пачуюць пра цябе і задрыжаць і будуць трывожыцца з-за цябе». Другі закон 2:4,25 І сказаў мне Гасподзь: «Не бойся яго, бо Я аддам яго і ўвесь народ ягоны і зямлю ягоную ў рукі твае, і ты зробіш з ім тое ж самае, што зрабіў з Сігонам, царом Амарэйскім, які жыў у Эсэвоне. Не бойцеся іх, бо Гасподзь, Бог ваш, Ён будзе змагацца за вас». Другі закон 3:2,22 Асабліва ў той дзень, калі ты стаяў перад Госпадам, Богам тваім, на Харэве, калі Гасподзь сказаў мне: «Збяры мне народ, і Я абвяшчу ім словы Мае, каб яны навучыліся баяцца Мяне ўсе дні, якія будуць жыць на зямлі, і каб яны навучалі гэтаму сваіх дзяцей». Другі закон 4:10 О, калі б у іх было такое сэрца, каб яны баяліся Мяне і заўсёды выконвалі ўсе Мае запаведзі, каб добра было ім і дзецям іхнім навекі! Другі закон 5:29 Каб ты баяўся Госпада, Бога твайго, і выконваў усе Ягоныя пастановы і запаведзі Ягоныя, якія я загадваю табе, ты і сын твой, і сын сына твайго, ва ўсе дні жыцця твайго, і каб падоўжыліся дні твае. Госпада, Бога твайго, баяйся і служы Яму, і імем Ягоным прысягай. І загадаў нам Гасподзь выконваць усе гэтыя пастановы, баяцца Госпада, Бога нашага, каб нам заўсёды было добра, каб Ён захаваў нас жывымі, як гэта ёсць сёння. Другі закон 6:2,13,24

2

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Не бойся іх, але памятай, што Гасподзь, Бог твой, зрабіў з фараонам і з усім Егіптам, вялікія выпрабаванні, якія бачылі вочы твае, і знакі, і цуды, і магутную руку і працягнутае плячо, якімі вывеў цябе Гасподзь, Бог твой; так зробіць Гасподзь, Бог твой, з усім народам, якога ты баішся. Другі закон 7:18-19 Дык вось, захоўвай запаведзі Госпада, Бога твайго, хадзячы шляхамі Ягонымі і баючыся Яго. Другі закон 8:6 І цяпер, Ізраілю, чаго патрабуе ад цябе Гасподзь, Бог твой? Толькі таго, каб баяцца Госпада, Бога твайго, хадзіць усімі шляхамі Ягонымі, любіць Яго і служыць Госпаду, Богу твайму, усім сэрцам тваім і ўсёй душой тваёю. Госпада, Бога твайго, бойся, Яму служы, да Яго прыляпіся і Яго імем прысягай. Другі закон 10:12,20 Ніхто не зможа ўстояць перад вамі, бо Гасподзь, Бог ваш, накладзе страх перад вамі і трымценне перад вамі на ўсю зямлю, па якой вы ступіце, як Ён казаў вам. Другі закон 11:25 Ідзіце за Госпадам, Богам вашым, і бойцеся Яго, і запаведзі Ягоныя выконвайце, і голасу Ягонага слухайцеся, і Яму служыце, і да Яго прыліпайцеся. І пачуе ўвесь Ізраіль і збаіцца, і больш не будзе рабіць сярод вас такога ліха, як гэта. Другі закон 13:4,11 І будзеш есці перад Госпадам, Богам тваім, на тым месцы, якое Ён абярэ, каб пакласці там імя Сваё, дзесяціну збожжа твайго, віна твайго і алею твайго, і першародных буйной рагатай жывёлы твайго і авечак тваіх, каб навучыўся ты баяцца Госпада, Бога твайго, заўсёды. Другі закон 13:24 І ўвесь народ пачуе гэта і збаіцца, і больш не будзе рабіць паспешліва. І гэта будзе з ім, і ён будзе чытаць яго ва ўсе дні свайго жыцця, каб навучыцца баяцца Госпада Бога свайго, захоўваць усе словы гэтага закона і гэтыя пастановы, выконваючы іх. Другі закон 17:13,19 Калі прарок кажа імем Госпада, а слова яго не спраўдзіцца і не збудзецца, дык гэта не Гасподзь казаў, а прарок казаў гэта нахабна: не бойся яго. Другі закон 18:22 А тыя, што засталіся, пачуюць і збаяцца, і больш не будуць рабіць сярод цябе такога ліха. Другі закон 19:20 Калі выйдзеш на бітву з ворагамі тваімі і ўбачыш коней і калясніцы і народ, большы за цябе, не бойся іх, бо з табою Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе з зямлі Егіпецкай. І скажаш ім: слухай, Ізраіль, вы сёння ідзяце на бітву з ворагамі тваімі; няхай не знемагае сэрца ваша, не бойся і не дрыжы і не жахайцеся іх. І наглядчыкі скажуць народу: хто ёсць баязлівы і знемагаючы? Няхай ідзе і вяртаецца ў дом свой, каб не знемагала сэрца братоў ягоных, як і яго сэрца. Другі закон 20:1,3,8 І ўбачаць усе народы зямлі, што імя Госпада называецца над табой, і будуць баяцца цябе, калі ты не будзеш старацца выконваць усе словы закона гэтага, напісаныя ў гэтай кнізе, каб баяцца гэтага слаўнага і страшнага імя: Госпад, Бог твой. Другі закон 28:10,58 Будзь моцны і адважны, не бойся і не палохайся іх, бо Гасподзь, Бог твой, Ён Той, Хто ідзе з табою; Ён не пакіне цябе і не пакіне цябе. І паклікаў Майсей Ісуса Навіна і сказаў яму перад усім Ізраілем: «Будзь моцны і адважны, бо ты павінен ісці з гэтым народам у зямлю, якую Гасподзь кляўся даць ім бацькам іхнім, і ты перадасі ім яе ў спадчыну». І Гасподзь Той, Хто ідзе перад табою; Ён будзе з табою, не пакіне цябе і не пакіне цябе; не бойся і не жахайся. І даў ён наказ Ісусу Навіну, сыну Навіна, і сказаў: «Будзь моцны і адважны, бо ты ўвядзеш сыноў Ізраілевых у зямлю, якую Я кляўся ім даць, і Я буду з табою». Другі закон 31:6-8,23 Збяры народ, мужчын і жанчын і дзяцей, і прыхадняў тваіх, якія жывуць у тваіх варотах, каб яны слухалі і вучыліся, і баяліся Госпада, Бога твайго, і стараліся выконваць усе словы гэтага закона; і каб іхнія дзеці, якія нічога не ведалі, слухалі і вучыліся баяцца Госпада, Бога твайго, увесь час, пакуль вы жывяце ў зямлі, у якую вы пераходзіце праз Ярдан, каб валодаць ёю. Другі закон 31:12-13

3

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Гісторыя Будзь моцны і адважны, бо ты падзеліш з гэтым народам у спадчыну зямлю, якую Я кляўся даць бацькам іхнім. Толькі будзь моцны і вельмі адважны, каб старанна выконваць увесь закон, які наказаў табе Майсей, раб Мой; не ўхіляйся ад яго ні направа, ні налева, каб табе было добра ўсюды, куды ты пойдзеш. Ці ж не Я загадаў табе? Будзь моцны і адважны; не бойся і не жахайся, бо Гасподзь, Бог твой, з табою ўсюды, куды ты пойдзеш. Кожны, хто будзе супраціўляцца загаду твайму і не будзе слухацца слоў тваіх ва ўсім, што ты загадаеш яму, будзе аддадзены сьмерці; толькі будзь моцны і адважны. Ісус Навін 1:6-7,9,18 І як толькі мы пачулі гэта, сэрцы нашыя аслаблі, і ні ў кога не засталося больш адвагі супроць вас, бо Гасподзь, Бог ваш, Ён Бог на небе ўгары і на зямлі ўнізе. Ісус Навін 2:11 Каб усе народы зямлі ведалі руку Госпада, што яна магутная, каб вы баяліся Госпада, Бога вашага, ва ўсе часы. Ісус Навін 4:24 І сказаў Гасподзь Ісусу Навіну: не бойся і не жахайся; вазьмі з сабой усіх людзей, здольных да вайны, і ўстань, ідзі да Гаю; вось, Я аддаю ў рукі твае цара Гаю і народ ягоны, і горад ягоны і зямлю ягоную. Ісус Навін 8:1 І сказаў Гасподзь Ісусу Навіну: «Не бойся іх, бо Я аддаў іх у рукі твае; ніхто з іх не ўстоіць перад табою». І сказаў ім Ісус Навін: «Не бойцеся і не жахайцеся, будзьце моцныя і адважныя, бо так зробіць Гасподзь з усімі вашымі ворагамі, з якімі вы будзеце змагацца». Ісус Навін 10:8,25 І сказаў Гасподзь Ісусу Навіну: «Не бойся іх, бо заўтра, каля гэтага часу, Я аддам іх усіх на пабіццё перад Ізраілем; а коням іхнім падрэж жылы і калясніцы іхнія спалі агнём». Ісус Навін 11:6 Дык вось, будзьце вельмі адважныя, каб захоўваць і выконваць усё, што напісана ў кнізе закона Майсеевага, каб не ўхіляцца ад яго ні направа, ні налева; Ісус Навін 23:6 Дык вось, бойцеся Госпада і служыце Яму ў шчырасці і праўдзе; адкіньце багоў, якім служылі бацькі вашы па той бок ракі і ў Егіпце, і служыце Госпаду. Ісус Навін 24:14 І сказаў Я вам: Я — Гасподзь, Бог ваш; не бойцеся багоў Амарэйскіх, у зямлі якіх вы жывяце; але вы не паслухаліся голасу Майго. І сказаў яму Гасподзь: мір табе, не бойся, ты не памрэш. Суддзі 6:10,23 Дык вось, абвясці ў вушы народу: «Хто баіцца і палахлівы, няхай вернецца і пойдзе рана з гары Галаад». І вярнулася з народу дваццаць дзве тысячы, а засталося дзесяць тысяч. Суддзі 7:3 А цяпер, дачка мая, не бойся, я зраблю з табою ўсё, што ты патрабуеш, бо ўвесь горад майго народа ведае, што ты жанчына дабрадзейная. Рут 3:11 Калі вы будзеце баяцца Госпада і служыць Яму і слухацца голасу Ягонага і не супраціўляцца загадам Госпада, то і вы, і цар, які валадарыць над вамі, будзеце хадзіць за Госпадам, Богам вашым. І сказаў Самуіл народу: «Не бойцеся, вы зрабілі ўсё гэтае беззаконне; але не адступайце ад Госпада, і служыце Госпаду ўсім сэрцам вашым; толькі бойцеся Госпада і служыце Яму ў праўдзе ўсім сэрцам вашым, бо паглядзіце, якія вялікія рэчы Ён учыніў для вас». 1 Царстваў 12:14,20,24 І баяўся Саўл Давіда, бо Гасподзь быў з ім, а ад Саўла адступіў. І калі Саўл убачыў, што ён паводзіць сябе вельмі разумна, ён пачаў баяцца яго. І Саўл яшчэ больш баяўся Давіда, і Саўл стаў ворагам Давіда назаўсёды. 1 Царстваў 18:12,15,29 Заставайся са мной, не бойся, бо хто шукае маёй душы, шукае і тваёй; але са мной ты будзеш у бяспецы. 1 Царстваў 22:23 І сказаў яму Давід: «Як ты не пабаяўся падняць руку, каб загубіць памазанца Гасподняга?» 2 Царстваў 1:14

4

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

І сказаў яму Давід: «Не бойся, бо Я абавязкова зраблю табе ласку дзеля бацькі твайго Ёнатана і вярну табе ўсю зямлю Саўла, бацькі твайго, і ты будзеш заўсёды есці хлеб за маім сталом». 2 Царстваў 9:7 Будзь адважны, і давайце выступім за наш народ і за гарады нашага Бога, а Гасподзь хай зробіць тое, што Яму заўгодна. 2 Царстваў 10:12 А Авэсалом загадаў сваім слугам, кажучы: «Глядзіце, як толькі сэрца Амнона развесяліцца ад віна, і я скажу вам: «Біце Амнона», тады забівайце яго, не бойцеся. Ці ж не Я загадаў вам? Будзьце адважнымі і мужнымі». 2 Царстваў 13:28 І прамовіў Давід Госпаду словы гэтай песні ў той дзень, калі Гасподзь выбавіў яго з рук усіх ворагаў ягоных і з рук Саўла. І сказаў ён: Гасподзь — мая скала, і мая крэпасць, і мой вызваліцель; Бог маёй скалы; на Яго я спадзяюся; Ён — мой шчыт і рог майго выратавання, мая высокая вежа і маё прытулак, мой збаўца; Ты ратуеш мяне ад гвалту. Я буду клікаць Госпада, годнага хвалы, і я буду выратаваны ад маіх ворагаў. Калі хвалы смерці ахінулі мяне, патокі бязбожнікаў палохалі мяне; пакуты пекла ахінулі мяне; сеткі смерці агарнулі мяне; у бядзе маёй я клікаў Госпада і заклікаў да Бога майго; і Ён пачуў голас мой з храма Свайго, і енк мой дайшоў да вушэй Ягоных. 2 Царстваў 22:1-7 Бог Ізраілеў сказаў, Скала Ізраілева сказала мне: «Той, хто кіруе людзьмі, павінен быць справядлівым, кіруючы ў страху Божым». 2 Царстваў 23:3 Каб яны баяліся Цябе ўсе дні, пакуль жывуць на зямлі, якую Ты даў бацькам нашым. Пачуй Ты з неба, з месца пражывання Твайго, і зрабі ўсё, пра што будзе прасіць Цябе чужынец, каб усе народы зямлі ведалі Тваё імя, каб баяліся Цябе, як народ Твой Ізраіль, і каб ведалі, што Тваім імем называецца гэты дом, які я пабудаваў. 1 Царстваў 8:40,43 І сказаў ёй Ільля: «Не бойся, ідзі і зрабі, як сказала; але спачатку зрабі мне з гэтага невялікі аладак і прынясі мне, а сабе і сыну свайму зрабі потым». 1 Царстваў 17:3 І сказаў анёл Гасподні Іллі: «Ідзі з ім, не бойся яго». І той устаў і пайшоў з ім да цара. 2 Царстваў 1:15 І сказаў ён: «Не бойся, бо тых, хто з намі, больш, чым тых, хто з імі». 2 Царстваў 6:16 Але яны вельмі спалохаліся і сказалі: «Вось, два цары не ўстаялі перад ім, як жа мы ўстаім?» 2 Царстваў 10:4 Тады адзін са святароў, якіх яны выселілі з Самарыі, прыйшоў і пасяліўся ў Вэтылі, і вучыў іх, як яны павінны баяцца Госпада. З ім Гасподзь заключыў запавет і наказаў ім, кажучы: «Не бойцеся іншых багоў і не пакланяйцеся ім, не служыце ім і не прыносьце ім ахвяры. Але Госпада, Які вывеў вас з зямлі Егіпецкай з вялікай сілай і працягнутай рукой, — Яго бойцеся, і Яму пакланяйцеся, і Яму прыносьце ахвяры. І пастановы, і закон, і запаведзі, якія Ён напісаў вам, старайцеся выконваць вечна, і не бойцеся іншых багоў. І запавету, які Я заключыў з вамі, не забывайцеся і не бойцеся іншых багоў. Але Госпада, Бога вашага, бойцеся, і Ён выратуе вас ад рук усіх ворагаў вашых». 2 Царстваў 17:28, 35-39 І сказаў ім Ісая: «Вось што скажаце гаспадару вашаму: так кажа Гасподзь: не бойся слоў, якія ты чуў, якімі зняважылі Мяне слугі цара Асірыйскага. Вось, Я пашлю на яго дух, і ён пачуе чутку, і вернецца ў зямлю сваю; і Я пакараю яго мечам у зямлі ягонай». 2 Царстваў 19:6-7 І прысягнуў ім і іхнім людзям, і сказаў ім: «Не бойцеся быць рабамі Халдэяў; жывіце ў зямлі і служыце цару Вавілонскаму, і будзе вам добра». 2 Царстваў 25:24 І разышлася слава пра Давіда па ўсіх землях, і Гасподзь навёў страх перад ім на ўсе народы. 1 Летапісаў 14:17 Страх перад Ім, уся зямля; і сусвет будзе непахісны, каб не пахістацца. 1 Летапісаў 16:30

5

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Будзьце адважнымі і будзем мужна абараняць народ наш і гарады Бога нашага; і хай Гасподзь зробіць тое, што добра ў вачах Ягоных. 1 Летапісаў 19:13 Тады будзеш паспяховым, калі будзеш старанна выконваць пастановы і законы, якія наказаў Гасподзь Майсею адносна Ізраіля; будзь моцны і адважны, не бойся і не жахайся. 1 Хронік 22:13 І сказаў Давід сыну свайму Саламону: будзь моцны і адважны і рабі гэта; не бойся і не жахайся, бо Гасподзь Бог, Бог мой, з табою; Ён не пакіне цябе і не адкіне цябе, пакуль ты не скончыш усю працу па служэнні дому Гасподняму. 1 Летапісы 28:20 каб яны баяліся Цябе і хадзілі шляхамі Тваімі ўвесь час, пакуль жывуць на зямлі, якую Ты даў бацькам нашым; тады Ты пачуй з нябёсаў, з месца Твайго пражывання, і зрабі ўсё, пра што будзе прасіць Цябе чужынец; каб усе народы зямлі ведалі Тваё імя і баяліся Цябе, як народ Твой Ізраіль, і каб ведалі, што Тваім імем называецца гэты дом, які я пабудаваў. 2 Хронік 6:31,33 І яны разбурылі ўсе гарады вакол Герара, бо ахапіў іх страх перад Госпадам, і яны разрабавалі ўсе гарады, бо здабычы было ў іх вельмі шмат. 2 Хронік 14:14 І калі Аса пачуў гэтыя словы і прароцтва прарока Адэда, ён падбадзёрыўся і выкінуў агідных ідалаў з усёй зямлі Юдэі і Веньяміна і з гарадоў, якія ён узяў з гары Яфрэмавай, і абнавіў ахвярнік Гасподні, які быў перад ганкам Гасподнім. 2 Хронік 15:8 І страх Гасподні ахапіў усе царствы зямель, якія былі вакол Юдэі, і яны не ваявалі з Ёсафатам. 2 Хронік 17:10 Дык вось, няхай будзе страх Гасподні на вас, сцеражыцеся і рабіце гэта, бо ў Госпада Бога нашага няма беззаконня, ні абыякавасці да асоб, ні брання дарункаў. І загадаў ім, кажучы: «Вось што рабіце ў страху Гасподнім, верна і ад усяго сэрца. І вось, Амарыя, першасвятар, над вамі ва ўсіх справах Гасподніх; і Зэвадыя, сын Ізмаіла, кіраўнік дома Юдавага, ва ўсіх справах цара; і левіты будуць наглядчыкамі перад вамі. Дзеяйце смела, і Гасподзь будзе з добрымі». 2 Хронік 19:7,9,11 І сказаў ён: «Слухайце, уся Юдэя і жыхары Ерусаліма, і ты, цар Ёсафат! Так кажа вам Гасподзь: не бойцеся і не жахайцеся гэтай вялікай колькасці, бо гэта не ваша бітва, а Божая». 2 Хронік 20:15 Вам не трэба будзе змагацца ў гэтай бітве: станьце, стойце і глядзіце на выратаванне Госпада з вамі, Юда і Ерусалім; не бойцеся і не жахайцеся; заўтра выступіце супраць іх, бо Гасподзь будзе з вамі. І страх Божы быў на ўсіх царствах тых краін, калі яны пачулі, што Гасподзь змагаецца з ворагамі Ізраіля. 2 Летапісаў 20:17,29 Будзьце моцныя і адважныя, не бойцеся і не жахайцеся цара Асірыйскага і ўсяго мноства, якое з ім, бо з намі больш людзей, чым з ім. 2 Хронік 32:7 Устань, бо гэта справа твая; і мы будзем з табою; будзь адважны і зрабі гэта. Эздра 10:4 Госпадзе, малю Цябе! хай будзе вуха Тваё ўважлівае да малітвы раба Твайго і да малітвы рабоў Тваіх, якія баяцца імя Твайго. І ўчыні сёння поспех рабу Твайму, і дай яму літасьць у вачах гэтага чалавека. Бо я быў чашнікам у цара. Нээмія 1:11 І я паглядзеў, і ўстаў, і сказаў вяльможам, і начальнікам, і астатняму народу: «Не бойцеся іх; памятайце Госпада вялікага і страшнага, і змагайцеся за братоў вашых, за сыноў вашых і за дачок вашых, за жонак вашых і за дамы вашы». Нээмія 4:14 І сказаў я: нядобра вы робіце; ці ж не павінны вы хадзіць у страху Бога нашага, каб пазбегнуць паганьблення язычнікаў, ворагаў нашых? Нээмія 5:9

6

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

І ў кожнай вобласці і ў кожным горадзе, куды даходзіў царскі загад і яго ўказ, у юдэяў была радасць і весялосць, свята і добры дзень. І многія з народу зямлі сталі юдэямі, бо напаў на іх страх перад юдэямі. Эстэр 8:17 І сабраліся юдэі ў сваіх гарадах па ўсіх правінцыях цара Ахашвероша, каб накласці руку на тых, хто хацеў ім ліха; і ніхто не мог супрацьстаяць ім, бо страх перад імі напаў на ўсе народы. І ўсе кіраўнікі правінцый, і намеснікі, і намеснікі, і царскія чыноўнікі дапамагалі юдэям, бо напаў на іх страх перад Мардахэем. Эстэр 9:2-3

Паэзія І сказаў чалавеку: «Вось, страх Гасподні — гэта мудрасць, а ўхіленне ад зла — гэта розум». Ёў 28:28 Таму людзі баяцца Яго; Ён не зважае на тых, хто мудры сэрцам. Ёў 37:24 Ён насміхаецца са страху і не баіцца; і ад меча не адварочваецца. Ёў 39:22 Няма на зямлі падобнага да Яго, хто створаны без страху. Ёў 41:33 Служыце Госпаду са страхам і радуйцеся з трапятаннем. Псальм 2:11 Не буду баяцца дзясяткаў тысяч людзей, якія паўсталі супраць мяне вакол. Паўстань, Госпадзе, выратуй мяне, Божа мой, бо Ты пабіў усіх ворагаў маіх па шчацэ, зубы бязбожнікаў зламаў. Псальм 3:6-7 А я ўвайду ў дом Твой у вялікай міласэрнасці Тваёй і ў страху перад Табой пакланюся святому храму Твайму. Псальм 5:7 Пакажы ім страх, Госпадзе, каб народы ведалі, што яны — толькі людзі. Села. Псальм 9:20 Яны былі ў вялікім страху, бо Бог у родзе праведных. Псальм 14:5 У вачах Ягоных пагарджаецца бязбожнік, але Ён шануе тых, хто баіцца Госпада. Хто клянецца на сваю бяду і не мяняе. Псальм 15:4 Страх Гасподні чысты, ён трывае вечна: суды Гасподнія праўдзівыя і справядлівыя. Псальм 19:9 Вы, хто баіцца Госпада, хваліце Яго; усё нашчадства Якава, слаўце Яго; і бойцеся Яго, усё нашчадства Ізраіля. Хвала мая будзе Табе ў вялікім сходзе; я выканаю абяцанні мае перад тымі, хто баіцца Яго. Псальм 22:23,25 Калі я пайду далінай смяротнага ценю, не буду баяцца зла, бо Ты са мною; Твой посах і Твой кій суцяшаюць мяне. Псальм 23:4 Таямніца Госпада з тымі, хто баіцца Яго; і Ён адкрые ім свой запавет. Псальм 25:14 (Псальм Давіда.) Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Калі войска аполіць мяне, не збаіцца сэрца маё; калі паўстане супраць мяне вайна, буду спадзявацца на гэта. Чакай Госпада, будзь адважны, і Ён умацуе сэрца тваё: чакай, кажу я, Госпада. Псальм 27:1,3,14 О, якая вялікая дабрыня Твая, якую Ты захаваў для тых, хто баіцца Цябе, якую Ты ўчыніў для тых, хто спадзяецца на Цябе, перад сынамі чалавечымі! Будзь адважны, і Ён умацуе сэрца тваё, усе вы, хто спадзяецца на Госпада. Псальм 31:19,24 Хай уся зямля баіцца Госпада, хай усе жыхары сусвету шануюць Яго. Вось, вока Госпада — на тых, хто баіцца Яго, на тых, хто спадзяецца на Яго міласэрнасць. Псальм 33:8,18

7

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Анёл Гасподні стаіць табарам вакол тых, хто баіцца Яго, і выбаўляе іх. Бойцеся Госпада, святыя Ягоныя, бо няма нястачы тым, хто баіцца Яго. Прыйдзіце, дзеці, паслухайце мяне: я навучу вас страху Гасподняму. Псальм 34:7,9,11 Бог — наша прыстанішча і сіла, хуткая дапамога ў бядзе. Таму мы не будзем баяцца, калі зямля пахіснецца, і калі горы будуць перанесены ў сярэдзіну мора; калі воды ягоныя будуць шумець і хвалявацца, калі горы задрыжаць ад хвалявання ягонага. Села. Псальм 46:1-3 Не бойся, калі хтосьці багацее, калі павялічваецца слава дому ягонага; бо калі ён памірае, ён нічога не возьме з сабой, і слава ягоная не сыдзе пасля яго. Псальм 49:16-17 Калі я баюся, буду спадзявацца на Цябе. На Бога буду хваліць слова Ягонае, на Бога спадзяюся; не буду баяцца таго, што можа зрабіць мне цела. На Бога спадзяюся я: не буду баяцца таго, што можа зрабіць мне чалавек. Псальм 56:3-4,11 Ты даў сцяг тым, хто баіцца Цябе, каб ён быў узняты дзеля праўды. Села. Псальм 60:4 Пачуй голас мой, Божа, у малітве маёй: захавай жыццё маё ад страху перад ворагам. І ўсе людзі будуць баяцца і абвяшчаць справы Божыя, бо яны будуць мудра разважаць пра Ягоныя справы. Псальм 64:1,9 Прыйдзіце і паслухайце, усе, хто баіцца Бога, і я раскажу, што Ён зрабіў для маёй душы. Псальм 66:16 Бог дабраславіць нас, і ўсе канцы зямлі будуць баяцца Яго. Псальм 67:7 Яны будуць баяцца Цябе, пакуль сонца і месяц, ва ўсе пакаленні. Псальм 72:5 Безумоўна, блізкае выратаванне Ягонае да тых, хто баіцца Яго, каб слава жыла ў нашай зямлі. Псальм 85:9 Навучы мяне, Госпадзе, шляху Твайму, і я буду хадзіць у праўдзе Тваёй; умацуй сэрца маё, каб баяцца імя Твайго. Псальм 86:11 Хто ведае сілу гневу Твайго? Якая ж страх Твой, такая і лютасць Твая. Псальм 90:11 Ён выратуе цябе з сеткі птушынага лаўца і ад згубнай пошасці. Ён пакрые цябе сваімі пер'ем, і ты будзеш спадзявацца пад крыламі Ягонымі: праўда Ягоная будзе шчытом і панцырам тваім. Ты не будзеш баяцца начнога жаху і стрэлы, што ляціць удзень, ні пошасці, што ходзіць у цемры, ні згубы, што спусташае апоўдні. Псальм 91:3-6 Пакланіцеся Госпаду ў святой красе: бойцеся Яго, уся зямля. Псальм 96:9 Дык народы будуць баяцца імя Госпада, і ўсе цары зямныя — славы Тваёй. Псальм 102:15 Бо як высока неба над зямлёй, так вялікая Ягоная міласэрнасць да тых, хто баіцца Яго. Як бацька літуе дзяцей сваіх, так Гасподзь літуе тых, хто баіцца Яго. Але міласэрнасць Гасподняя ад вечнасці і да вечнасці да тых, хто баіцца Яго, і праведнасць Ягоная — да дзяцей сыноў. Псальм 103:11,13,17 Егіпет узрадаваўся, калі яны сышлі, бо страх перад імі напаў на іх. Псальм 105:38 Ён даў ежу тым, хто баіцца Яго; Ён заўсёды будзе памятаць пра Свой запавет. Страх Гасподні — пачатак мудрасці: добры розум маюць усе, хто выконвае Ягоныя запаведзі: хвала Ягоная вечная. Псальм 111:5,10 Ён не будзе баяцца благой весткі: сэрца ягонае непахіснае, ён спадзяецца на Госпада. Сэрца ягонае непахіснае, ён не будзе баяцца, пакуль не ўбачыць сваёй жалібнасці да ворагаў сваіх. Псальм 112:7-8 Хто баіцца Госпада, спадзявайцеся на Госпада: Ён — дапамога ім і шчыт іхні. Ён дабраславіць тых, хто баіцца Госпада, малых і вялікіх. Псальм 115:11,13

8

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Няхай скажуць тыя, хто баіцца Госпада, што міласэрнасць Ягоная вечная. Гасподзь са мной, я не буду баяцца: што можа зрабіць мне чалавек? Псальм 118:4,6 Умацуй слова Тваё рабу Твайму, які адданы страху Твайму. Адхілі ад мяне ганьбу маю, якой я баюся, бо добрыя суды Твае. Я — таварыш усім, хто баіцца Цябе, і тым, хто захоўвае запаведзі Твае. Тыя, хто баіцца Цябе, будуць рады, калі ўбачаць мяне, бо я спадзяюся на слова Тваё. Хай звярнуцца да мяне тыя, хто баіцца Цябе, і тыя, хто ведае сведчанні Твае. Цела маё дрыжыць ад страху перад Табой, і я баюся судоў Тваіх. Псальм 119:38,39,63,74,79,120 Благаслаўляйце Госпада, доме Левія; блаславіце Госпада вы, хто баіцца Госпада. Псальм 135:20 Ён выканае жаданне тых, хто баіцца Яго, і пачуе іхні плач і выратуе іх. Псальм 145:19 Гасподзь знаходзіць задавальненне ў тых, хто баіцца Яго, у тых, хто спадзяецца на Яго міласэрнасць. Псальм 147:11 А хто слухае мяне, той будзе жыць бяспечна і будзе спакойны ад страху перад злом. Прыказкі 1:33 Тады зразумееш страх Гасподні і знойдзеш пазнанне Бога. Прыказкі 2:5 Не будзь мудрым у вачах тваіх; бойся Госпада і ўхіляйся ад зла. Калі будзеш ляжаць, не будзеш баяцца; будзеш ляжаць, і сон твой будзе салодкі. Не бойся раптоўнага страху і спусташэння бязбожнікаў, калі яно прыйдзе. Прыказкі 3:7,24-25 Страх Гасподні — ненавідзець зло: гонар і пыху, і злы шлях, і крывадушныя вусны ненавіджу я. Прыказкі 8:13 Страх Гасподні — пачатак мудрасці, а веданне святога — розум. Выслоўі 9:10 Страх Гасподні падаўжае дні, а гады бязбожнікаў скароцяцца. Прыказкі 10:27 У страху Гасподнім моцная ўпэўненасць, і дзеці Ягоныя маюць прытулак. Страх Гасподні — крыніца жыцця, каб пазбегнуць сетак смерці. Прыказкі 14:26-27 Лепш малы са страхам Гасподнім, чым вялікі скарб і клопат з ім. Страх Гасподні — гэта навучанне мудрасці, а перад гонарам — пакора. Прыказкі 15:16,33 Міласэрнасцю і праўдай ачышчаецца беззаконне, і страхам Гасподнім людзі адступаюць ад зла. Прыказкі 16:6 Страх Гасподні вядзе да жыцця; і хто мае яго, будзе сыты; яго не пакарае бяда. Прыказкі 19:23 Пакорай і страхам Гасподнім здабудуць багацце, і гонар, і жыццё. Прыказкі 22:4 Няхай сэрца тваё не зайздросціць грэшнікам, але будзь у страху Гасподнім увесь дзень. Прыказкі 23:17 Сыне мой, бойся Госпада і цара і не звязвайся з тымі, хто схільны да змен. Выслоўі 24:21 Бязбожнікі ўцякаюць, калі іх ніхто не гоніць; а праведнікі смелыя, як леў. Прыказкі 28:1 Страх перад чалавекам ставіць яму пастку, а хто спадзяецца на Госпада, будзе ў бяспецы. Прыказкі 29:25 Яна не баіцца снегу за свой дом, бо ўвесь яе дом апрануты ў пурпуру. Прыказкі 31:21 Ведаю, што ўсё, што робіць Бог, будзе вечным: да гэтага нельга нічога дадаць і ад гэтага нельга адняць; і Бог робіць гэта, каб людзі баяліся Яго. Эклезіяст 3:14

9

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Бо ў мностве сноў і ў мностве слоў ёсць і розная марнасць; але бойся Бога. Эклезіяст 5:7 Хто падобны да мудрага, і хто ведае тлумачэнне рэчы? Мудрасць чалавека асвятляе твар ягоны, і смеласць твару ягонага змяняецца. Хоць грэшнік і сто разоў робіць зло, і дні ягоныя падоўжацца, але я ведаю, што добра будзе тым, хто баіцца Бога, хто баіцца Яго. Эклезіяст 8:1,12 Давайце паслухаем заключэнне ўсёй гэтай справы: бойся Бога і выконвай запаведзі Ягоныя, бо гэта ўсё, што трэба чалавеку. Эклезіяст 12:13

Прарокі Увайдзі ў скалу і схавайся ў пылу ад страху перад Госпадам і ад славы велічы Ягонай. І яны пойдуць у расколіны скал і ў пячоры зямныя ад страху перад Госпадам і ад славы велічы Ягонай, калі Ён паўстане, каб моцна страсянуць зямлю. Ісая 2:10,19,21 Парайцеся, і яно не спраўдзіцца; скажыце слова, і яно не збудзецца, бо з намі Бог. Бо так сказаў мне Гасподзь моцнай рукой і наказаў мне не хадзіць шляхам гэтага народа, кажучы: «Не кажыце: «саюз» усім тым, каму гэты народ скажа: «саюз», і не бойцеся страху іхняга і не палохайцеся. Асвятліце Самога Госпада Саваофа, і хай Ён будзе вашым страхам і хай Ён будзе вашым жахам». Ісая 8:10-13 Таму так кажа Гасподзь Бог Саваоф: «Народ Мой, які жывеш на Сіёне! Не бойся Асірыйца: ён паб'е цябе палкай і падыме на цябе кій свой, як Егіпет. Бо яшчэ трохі, і спыніцца абурэнне, і гнеў Мой — на іх знішчэнне». Ісая 10:24-25 І спачне на ім Дух Гасподні, дух мудрасці і розуму, дух парады і сілы, дух ведаў і страху Гасподняга; і зробіць яго хуткім на розум у страху Гасподнім; і ён не будзе судзіць паводле таго, што бачаць вочы ягоныя, і не будзе дакараць паводле таго, што чуюць вушы ягоныя. Ісая 11:2-3 Вось, Бог — маё выратаванне; я буду спадзявацца на Яго і не буду баяцца, бо Гасподзь — мая сіла і мая песня; Ён стаў маім выратаваннем. Ісая 12:2 Госпадзе, Ты — Бог мой; я буду ўзвышаць Цябе, буду славіць імя Тваё, бо Ты ўчыніў цуды; Твае даўнія парады — праўда і праўда. Бо Ты ператварыў горад у руіны, умацаваны горад — у руіны, палац чужынцаў, які ўжо не горад, і ніколі не будзе адбудаваны. Таму моцны народ будзе славіць Цябе, горад страшных народаў будзе баяцца Цябе. Ісая 25:1-3 Але калі ён убачыць сярод сябе дзяцей сваіх, справу рук Маіх, яны будуць асвячаць імя Маё і асвячаць Святога Якава і будуць баяцца Бога Ізраілевага. Ісая 29:23 Бо так сказаў мне Гасподзь: як леў і малады леў рыкаюць на здабычу сваю, калі на іх склікаецца мноства пастухоў, ён не збаіцца іх голасу і не панізіцца перад іх шумам, так Гасподзь Саваоф сыдзе, каб змагацца за гару Сіён і за пагорак яе. Ісая 31:4 І мудрасць і веды будуць цвярдыняй тваіх часоў і сілай выратавання: страх Гасподні — яго скарб. Ісая 33:6 Скажы тым, хто мае баязлівае сэрца: «Будзьце моцныя, не бойцеся! Вось, Бог ваш прыйдзе з помстай, Бог з адплатай; Ён прыйдзе і выратуе вас». Ісая 35:4 І сказаў ім Ісая: «Вось што скажаце гаспадару вашаму: так кажа Гасподзь: не бойся слоў, якія ты чуў, якімі зняважылі Мяне слугі цара Асірыйскага. Вось, Я пашлю на яго дух, і ён пачуе чутку і вернецца ў зямлю сваю; і Я зраблю так, што ён упадзе ад меча ў зямлі ягонай». Ісая 37:6-7 Сіёне, што нясеш добрую вестку, узыдзі на высокую гару; Ерусаліме, што нясеш добрую вестку, узвысь свой голас моцна, узвысь яго, не бойся; скажы гарадам Юдэі: «Вось ваш Бог!» Ісая 40:9 Яны дапамагалі кожны свайму бліжняму і казалі кожны брату свайму: «Будзь адважны. Не бойся, бо Я з табою; не жахайся, бо Я — Бог твой. Я ўмацую цябе, і дапамагу табе, і падтрымаю цябе правіцай 10

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

праведнасці Маёй. Бо Я — Гасподзь, Бог твой, буду трымаць цябе за правіцу тваю і кажу табе: не бойся, Я дапамагу табе. Не бойся, чарвяк Якаў, і вы, мужы Ізраіля, Я дапамагу табе, кажа Гасподзь, і Адкупнік твой — Святы Ізраілеў». Ісая 41:6,10,13-14 А цяпер так кажа Гасподзь, Які стварыў цябе, Якаве, і Той, Хто стварыў цябе, Ізраіле: «Не бойся, бо Я адкупіў цябе, назваў цябе імем тваім; ты Мой. Не бойся, бо Я з табою: з усходу прывяду нашчадкаў тваіх і з захаду збяру цябе». Ісая 43:1,5 Так кажа Гасподзь, Які стварыў цябе і ўтварыў цябе ад улоння мацярынскага, Ён дапаможа табе: ня бойся, Якаў, раб Мой, і ты, Есурун, якога Я выбраў; не бойся і не палохайся; ці ж не абвясціў Я табе пра гэта з таго часу? вы — Мае сведкі. Ці ёсць Бог акрамя Мяне? Няма іншага Бога, Я не ведаю нікога. Ісая 44:2,8 Паслухайце Мяне, вы, хто ведае праўду, народ, у чыім сэрцы закон Мой; не бойцеся знявагі чалавечай і не палохайцеся іхніх зняваг, бо моль з'есць іх, як вопратку, і чарвяк з'есць іх, як воўну; але праўда Мая будзе вечная, і выратаванне Маё з пакалення ў пакаленне. Ісая 51:7-8 Я, Я — Той, Хто суцяшае цябе: хто ты, што баішся чалавека, які памірае, і сына чалавечага, які стане як трава? Ісая 51:12 Не бойся, бо не будзеш пасаромлена; і не будзь пасаромленай, бо не будзеш пастаўлена ў сорам; бо забудзеш сорам маладосці тваёй і больш не будзеш успомніць ганьбу ўдоўства твайго. У праведнасці будзеш умацавана; далёка будзеш ад прыгнёту, бо не будзеш баяцца; і ад страху, бо ён не наблізіцца да цябе. Ісая 54:4,14 І каго ты баяўся і баяўся, што хлусіў і не памятаў Мяне і не браў гэтага ў сэрца сваё? Ці ж Я не маўчаў спрадвеку, і ты не баішся Мяне? Ісая 57:11 І будуць баяцца імя Госпада з захаду і славы Ягонай — з усходу сонца. Калі вораг прыйдзе, як паводка, Дух Гасподні ўзнясе сцяг супраць яго. Ісая 59:19 Не бойся іх аблічча, бо Я з табою, каб выратоўваць цябе, кажа Гасподзь. Ерамія 1:8 Яны стаяць, як пальма, але не гавораць; іх трэба несці, бо яны не могуць хадзіць. Не бойся іх, бо яны не могуць рабіць зла, і няма ў іх сілы рабіць дабро. Хто б не баяўся Цябе, Цар народаў? Бо Табе гэта належыць, бо сярод усіх мудрацоў народаў і ва ўсіх іх царствах няма падобнага да Цябе. Ерамія 10:5,7 І пастаўлю над імі пастыраў, якія будуць пасвіць іх; і яны больш не будуць баяцца і не будуць жахацца, і не будуць губляцца, кажа Гасподзь. Ерамія 23:4 Таму не бойся, рабе Мой Якаў, — кажа Гасподзь, — і не жахайся, Ізраілю; бо вось, Я выратую цябе з далёкай краіны і нашчадкаў тваіх — з зямлі палону іхняга; і Якаў вернецца, і будзе ў спакоі, і будзе ціхі, і ніхто не будзе яго палохаць. Ерамія 30:10 І дам ім адно сэрца і адну дарогу, каб яны баяліся Мяне вечна, дзеля дабра ім і дзецям іхнім пасля іх. І заключу з імі вечны запавет, што не адвярнуся ад іх, каб рабіць ім дабро; але страх Мой укладу ў іхнія сэрцы, каб яны не адышлі ад Мяне. Ерамія 32:39-40 Але Я выратую цябе ў той дзень, кажа Гасподзь, і ты не будзеш аддадзены ў рукі людзей, якіх ты баішся. Ерамія 39:17 Не бойцеся цара Вавілонскага, якога вы баіцеся; не бойцеся яго, кажа Гасподзь, бо Я з вамі, каб выратаваць вас і вызваліць вас ад рукі ягонай. Ерамія 42:11 Але не бойся, рабе Мой Якаў, і не жахайся, Ізраіль, бо вось, Я выратую цябе здалёку і нашчадкаў тваіх — з зямлі палону іхняга; і Якаў вернецца і будзе спакойны і мірны, і ніхто не будзе палохаць яго. Не бойся, рабе Мой Якаў, кажа Гасподзь, бо Я з табою; бо Я зраблю канец усім народам, куды Я выгнаў цябе; але цябе не зраблю канцом, але пакараю цябе паводле меры, але не пакіну цябе зусім без пакарання. Ерамія 46:27-28

11

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

І ты, сыне чалавечы, не бойся іх і не палохайся слоў іхніх, хоць у цябе і цярноўнік і церне, і ты будзеш жыць сярод скарпіёнаў; не бойся слоў іхніх і не палохайся іхняга выгляду, хоць яны і мяцежны дом. Эзэкііль 2:6 Як алмаз, цвярдзейшы за крэмень, Я зрабіў твой лоб; не бойся іх і не жахайся іхняга выгляду, хоць яны і мяцежны дом. Эзэкііль 3:9 Так кажа Гасподзь Бог: «Я знішчу ідалаў і спыню іхнія выявы ў Нофе, і не будзе больш князя ў зямлі Егіпецкай, і Я пасыплю страх у зямлі Егіпецкай». Езэкііль 30:13 І яны больш не будуць здабычай язычнікаў, і звяры зямныя не будуць жэрці іх; але яны будуць жыць бяспечна, і ніхто не будзе іх палохаць. Эзэкііль 34:28 Пасля таго яны панясуць свой сорам і ўсе свае злачынствы, якімі яны зграшылі перад Мной, калі жылі бяспечна ў сваёй зямлі, і ніхто іх не палохаў. Эзэкііль 39:26 Я выдаю загад, каб ва ўсіх валадарствах майго царства людзі дрыжалі і баяліся Бога Данііла, бо Ён — Бог жывы і верны навекі, і царства Ягонае не будзе знішчана, і ўлада Ягоная будзе трываць да канца. Данііла 6:26 Тады ён сказаў мне: «Не бойся, Данііл, бо з першага дня, як ты паставіў сваё сэрца зразумець і пакараць сябе перад Богам тваім, словы твае былі пачутыя, і я прыйшоў па словы твае». І сказаў: «Муж умілаваны, не бойся; мір табе, будзь моцны, будзь моцны». І калі ён гаварыў са мной, я ўмацаваўся і сказаў: «Няхай гаворыць гаспадар мой, бо ты ўмацаваў мяне». Данііл 10:12,19 Пасля гэтага сыны Ізраілевыя вернуцца і будуць шукаць Госпада Бога свайго і Давіда, цара свайго, і будуць баяцца Госпада і Яго дабрыні ў апошнія дні. Асія 3:5 Не бойся, зямля, радуйся і весяліся, бо Гасподзь учыніць вялікія справы. Не бойцеся, звяры палявыя, бо пашы пустыні квітнеюць, бо дрэва прыносіць плод свой, смакоўніца і вінаградная лаза даюць сілу сваю. Ёіль 2:21-22 І сказаў ім: «Я — Габрэй, і баюся Госпада, Бога нябеснага, Які стварыў мора і сушу». Ёна 1:9 Але кожны будзе сядзець пад сваёй вінаграднай лазой і пад сваёй смакоўніцай, і ніхто не будзе іх палохаць, бо вусны Госпада Саваофа сказалі гэта. Міхей 4:4 Яны будуць лізаць пыл, як змяя, і будуць выпаўзаць са сваіх нор, як чарвякі зямныя; яны будуць баяцца Госпада Бога нашага і будуць баяцца Цябе. Міхей 7:17 Госпадзе, я пачуў Тваю мову і спалохаўся: Госпадзе, ажыві справу Тваю сярод гадоў, сярод гадоў абвясці; у гневе ўспомні міласэрнасць. Авак 3:2 Астатнія Ізраіля не будуць рабіць беззаконня і не будуць гаварыць хлусні, і не знойдзецца ў іх вуснах падступнага языка; бо яны будуць пасціцца і ляжаць, і ніхто не будзе іх палохаць. У той дзень скажуць Ерусаліму: «Не бойся», і Сіёну: «Няхай не апускаюцца рукі твае». Сафонія 3:13,16 Тады Зарававель, сын Салатыіля, і Ісус, сын Ёсадэка, першасвятар, і ўвесь астатні народ паслухаліся голасу Госпада Бога свайго і слоў прарока Агея, як паслаў яго Гасподзь, Бог іхні, і народ збаяўся перад Госпадам. Агей 1:12 Паводле слова запавету, які Я заключыў з вамі, калі вы выйшлі з Егіпта, так дух Мой застаецца сярод вас; не бойцеся. Агей 2:5

12

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

І станецца, што як вы былі праклёнам сярод народаў, доме Юды і дом Ізраілеў, так Я выратую вас, і вы будзеце дабраславеньнем; не бойцеся, але хай будуць моцныя рукі вашы. Таму зноў Я падумаў у гэтыя дні зрабіць дабро Ерусаліму і дому Юды; не бойцеся. Захарыя 8:13,15 Сын шануе бацьку свайго, і слуга — гаспадара свайго. Калі ж Я бацька, дзе гонар Маё? І калі Я гаспадар, дзе страх Мяне? — кажа Гасподзь Саваоф вам, святары, якія пагарджаеце імем Маім. І кажаце: «Чым мы пагардзілі імем Тваім?» Малахія 1:6 Запавет Мой з ім быў запавет жыцця і міру; і Я даў іх яму дзеля страху, якім ён баяўся Мяне і трывожыўся перад імем Маім. Малахія 2:5 А вам, хто баіцца імя Майго, узыдзе Сонца праведнасці і ацаленне ў крылах Ягоных; і вы выйдзеце і вырасцеце, як цяляты ў хляве. Малахія 4:2

Евангеллі Калі ж ён разважаў пра гэта, вось, анёл Гасподні з’явіўся яму ў сне і сказаў: «Язэпе, сыне Давідаў, не бойся прыняць Марыю, жонку тваю, бо зачатае ў ёй ёсць ад Духа Святога». Мацвея 1:20 І кажа ім: «Чаго вы такія баязлівыя, малаверныя?» Тады Ён устаўшы, забараніў вятрам і мору; і настала вялікая цішыня. Мацвея 8:26 Дык вось, не бойцеся іх, бо няма нічога схаванага, што не адкрылася б, і таемнага, што не стала б вядомым. І не бойцеся тых, хто забівае цела, душы ж забіць не можа; а бойцеся больш Таго, Хто можа і душу, і цела загубіць у пекле. Дык вось, не бойцеся, бо вы больш каштоўныя за многіх вераб'ёў. Матфея 10:26,28,31 А ў чацвёртую варту ночы пайшоў да іх Ісус, ідучы па моры. І калі вучні ўбачылі Яго, як ён ішоў па моры, яны збянтэжыліся і сказалі: «Гэта прывід». І закрычалі ад страху. Але Ісус адразу ж сказаў ім: «Будзьце адважныя, гэта Я, не бойцеся». Матфея 14:25-27 Калі Ён яшчэ гаварыў, вось, светлая хмара ахінула іх; і вось, голас з хмары, які казаў: Гэта Сын Мой Умілаваны, у Яком Маё ўпадабанне; Яго слухайце. І, пачуўшы гэта, вучні ўпалі ніцма і вельмі спалохаліся. А Ісус, падышоўшы, дакрануўся да іх і сказаў: Устаньце і не бойцеся. Мацвея 17:5-7 І анёл сказаў жанчынам у адказ: «Не бойцеся, бо ведаю, што вы шукаеце Ісуса ўкрыжаванага». Яны хутка пайшлі ад магілы са страхам і вялікай радасцю і пабеглі абвясціць вучням Ягоным. Тады Ісус сказаў ім: «Не бойцеся, ідзіце і скажыце братам Маім, каб ішлі ў Галілею, і там яны ўбачаць Мяне». Матфея 28:5,8,10 І сказаў ім: «Чаму вы такія баязлівыя? чаму ў вас няма веры?» Марк 4:40 Калі Ён яшчэ гаварыў, прыйшлі з дому начальніка сінагогі некаторыя і сказалі: «Дачка твая памерла; чаго ты яшчэ турбуеш Настаўніка?» Ісус, пачуўшы сказанае слова, сказаў начальніку сінагогі: «Не бойся, толькі вер». Мк 5:35-36 Бо ўсе ўбачылі Яго і занепакоіліся. І адразу ж Ён загаварыў з імі і сказаў ім: «Будзьце адважныя, гэта Я, не бойцеся». Марк 6:50 Іосіф з Арымафеі, паважаны дарадца, які таксама чакаў Царства Божага, прыйшоў і адважыўся ўвайсці да Пілата, і прасіў цела Ісуса. Марк 15:43 Але анёл сказаў яму: «Не бойся, Захарыя, бо пачута малітва твая, і жонка твая Елізавета народзіць табе сына, і ты назавеш яго імем Ян». І сказаў ёй анёл: «Не бойся, Марыя, бо ты знайшла ласку ў Бога». Лк 1:13,30 І сказаў ім анёл: «Не бойцеся, бо я абвяшчаю вам вялікую радасць, якая будзе ўсім людзям». Лк 2:10

13

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Таксама і Якаў, і Ян, сыны Зебэдэевыя, якія былі супольнікамі Сымона. І сказаў Ісус Сымонаму: «Не бойся, адгэтуль будзеш лавіць людзей». І ўсе здзівіліся, і славілі Бога, і, напоўненыя страхам, казалі: «Дзіўныя рэчы мы бачылі сёння». Лк 5:10,26 І ўсіх ахапіў страх, і яны славілі Бога, кажучы: «Вялікі прарок паўстаў сярод нас, і Бог наведаў народ Свой». Лк 7:16 І сказаў ім: «Дзе ваша вера?» Яны ж, спалохаўшыся, здзіўляліся і казалі адзін аднаму: «Хто гэта такі, што загадвае нават вятрам і вадзе, і яны слухаюцца Яго». Лк 8:25 Але Ісус, пачуўшы гэта, сказаў яму ў адказ: «Не бойся, толькі вер, і яна будзе здаровая». Лк 8:50 І кажу вам, сябрам Маім: не бойцеся тых, хто забівае цела і пасля гэтага нічога больш не можа зрабіць. Але загадзя скажу вам, каго вам баяцца: бойцеся Таго, Хто, забіўшы, мае ўладу ўкінуць у пекла; так, кажу вам: бойцеся Яго. Але ў вас і валасы на галаве ўсе палічаны. Дык не бойцеся: вы больш каштоўныя за многіх вераб'ёў. Не бойся, малы статак, бо ёсць воля Айца вашага даць вам Царства. Лк 12:4-5,7,32 Праплыўшы каля дваццаці пяці ці трыццаці стадый, яны ўбачылі Ісуса, які ішоў па моры і набліжаўся да лодкі, і спалохаліся. Але Ён сказаў ім: гэта Я, не бойцеся. Ян 6:19-20 Але вось, Ён гаворыць смела, і яны нічога не кажуць Яму. Ці сапраўды ведаюць начальнікі, што Ён — Той самы Хрыстос? Ян 7:26 Не бойся, дачка Сіёна: вось, Цар твой ідзе, седзячы на маладым асьліцы. Ян 12:15 Спакой пакідаю вам, спакой Мой даю вам; не так, як свет дае, Я даю вам. Няхай не трывожыцца сэрца вашае і не баіцца. Ян 14:27

Дзеі І страх ахапіў кожную душу; і шмат цудаў і знакаў чыніліся апосталамі. Дзеі 2:43 Убачыўшы адвагу Пятра і Яна і зразумеўшы, што яны людзі неадукаваныя і неадукаваныя, яны здзівіліся і пазналі іх, што яны былі з Ісусам. І цяпер, Госпадзе, паглядзі на іх пагрозы і дай слугам Тваім з усёй адвагай абвяшчаць слова Тваё. І калі яны памаліліся, захісталася месца, дзе яны былі сабраныя, і ўсе напоўніліся Духам Святым, і адважна абвяшчалі слова Божае. Дзеі 4:13, 29, 31 І Ананія, пачуўшы гэтыя словы, упаў і сканаў; і вялікі страх ахапіў усіх, хто чуў гэта. Дзеі 5:5,11 А Варнава, узяўшы яго, прывёў да апосталаў і расказаў ім, як ён бачыў Госпада на дарозе, і як Той гаварыў з ім, і як ён смела прапаведаваў у Дамаску ў імя Ісуса. І ён смела прапаведаваў у імя Госпада Ісуса і спрачаўся з грэкамі, але яны хацелі забіць яго. Тады цэрквы па ўсёй Іудзеі, Галілеі і Самарыі супакоіліся і, ходзячы ў страху Гасподнім і ў суцяшэнні Святога Духа, памнажаліся. Дзеі 9:27,29,31 Тады Павел устаў і, кіўнуўшы рукой, сказаў: «Мужы Ізраільскія і тыя, хто баіцца Бога, паслухайце». Тады Павел і Варнава адважыліся і сказалі: «Слову Божаму трэба было спачатку прапаведаваць вам; але, паколькі вы адкідаеце яго і лічыце сябе нявартымі вечнага жыцця, вось, мы звяртаемся да язычнікаў». Дзеі 13:16,46 Дык вось, яны доўга заставаліся там, адважна прапаведуючы ў Госпадзе, Які сведчыў пра слова ласкі Сваёй і даваў рукам іхнім чыніцца знакам і цудам. Дзеі 14:3 Тады Гасподзь сказаў Паўлу ўначы ў відзенні: «Не бойся, кажы і не маўчы, бо Я з табою, і ніхто не нападне на цябе, каб зрабіць табе зло; бо ў Мяне шмат людзей у гэтым горадзе». Дзеі 18:9-10 І пачаў ён смела прапаведаваць у сінагозе. Пачуўшы гэта, Акіла і Прыскіла прынялі яго да сябе і больш дакладна растлумачылі яму шлях Божы. Дзеі 18:26 14

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

І ўвайшоў ён у сінагогу і тры месяцы смела прапаведаваў, спрачаючыся і пераконваючы пра Царства Божае. І гэта стала вядома ўсім Юдэям і Грэкам, якія жылі ў Эфесе; і страх ахапіў іх усіх, і імя Госпада Ісуса праслаўлялася. Дзеі 19:8,17 кажучы: «Не бойся, Паўле, бо табе трэба стаць перад кесарам; і вось, Бог дараваў табе ўсіх, хто плыве з табою». Дзеі 27:24 А адтуль, пачуўшы пра нас, браты выйшлі нам насустрач аж да Апіевага форуму і да Трох карчмаў. Павел, убачыўшы іх, падзякаваў Богу і падбадзёрыўся. Дзеі 28:15

Пасланні Але Ісая смела кажа: «Мяне знайшлі тыя, хто не шукаў Мяне, Я адкрыўся тым, хто не пытаўся пра Мяне». Рымлянам 10:20 Ну, яны адламаліся з-за нявер'я, а ты трымаешся верай. Не будзь заносным, але бойся. Рымлянам 11:20 Бо ўладары — палох не для добрых учынкаў, а для злых. Дык ці не будзеш ты баяцца ўлады? Рабі дабро, і будзеш ад яе пахвалёны. Бо ён — слуга Божы табе на дабро. А калі ты робіш зло, бойся, бо не дарэмна Ён носіць меч, бо Ён — слуга Божы, помснік, каб паказаць гнеў таму, хто робіць зло. Дык аддай усім належнае: каму падатак, каму мытню, каму мытню, каму страх, каму гонар. Рымлянам 13:3-4,7 Тым не менш, браты, я пісаў вам яшчэ больш смела, каб напамінаць пра вас, з-за ласкі, дадзенай мне Богам, Рымлянам 15:15 Калі ж прыйдзе Цімафей, клапаціцеся пра тое, каб ён быў з вамі без страху, бо ён робіць справу Гасподнюю, як і я. 1-е Карынфянаў 16:10 Дык вось, маючы гэтыя абяцанні, умілаваныя, ачысцім сябе ад усялякай брыдоты цела і духу, удасканальваючы святасць у страху Божым. Вялікая мая адвага да вас, вялікая мая пахвала вамі: я поўны суцяшэння, я вельмі радуюся ва ўсіх нашых пакутах. 2-е Карынфянаў 7:1,4 Я, Павел, прашу вас праз лагоднасць і дабрыню Хрыстову, бо пры вас я пакорлівы, а адсутны — адважваюся супраць вас. Прашу вас, каб я, прысутны, не быў адважным з той адвагай, з якой, думаю, буду адважным супраць некаторых, якія лічаць нас, быццам мы жывем паводле цела. 2-е Карынфянаў 10:1-2 Кажу гэта як дакор, быццам мы слабыя. Але ў чым хто смелы (кажу як неразумны), і я смелы. 2-е Карынфянаў 11:21 У Ім мы маем адвагу і доступ з упэўненасцю праз веру ў Яго. Эфесянаў 3:12 Падпарадкоўваючыся адзін аднаму ў страху Божым. Эфесянаў 5:21 Слугі, будзьце паслухмянымі гаспадарам вашым паводле цела, са страхам і трапятаннем, у прастаце сэрца вашага, як Хрысту; Эфесянаў 6:5 І каб мне было дадзена слова, каб я мог адважна адкрыць вусны мае і абвяшчаць таямніцу Евангелля, для якога я пасланнік у кайданах, каб я мог смела прапаведаваць, як мне належыць. Эфесянаў 6:19-20 І многія браты ў Госпадзе, умацаваныя маімі кайданамі, яшчэ больш адважыліся прапаведаваць слова без страху. Філіпянаў 1:14 Паводле майго гарачага чакання і надзеі, што ні ў чым не пасаромлюся, але з усёй адвагай, як заўсёды, так і цяпер, Хрыстос будзе праслаўлены ў целе маім, ці жыццём, ці смерцю. Філіпянаў 1:20

15

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Дык вось, мае ўлюбёныя, як вы заўсёды былі паслухмяныя, не толькі ў маёй прысутнасці, але цяпер тым больш у маёй адсутнасці, са страхам і трапятаннем выконвайце сваё збаўленне. Філіпянаў 2:12 Бо тыя, хто выконваў служэнне дыякана, добра набываюць сабе добрую ступень і вялікую адвагу ў веры ў Хрыста Ісуса. 1 Цімафею 3:13 Бо даў нам Бог не духа страху, але сілы і любові і цвёрдага розуму. 2 Цімафею 1:7 Але нават пасля таго, як мы раней пацярпелі і былі ганьбаваныя ў Філіпах, як вы ведаеце, мы адважыліся ў Богу нашым прапаведаваць вам Евангелле Божае з вялікай спрэчкай. 1 Фесаланікійцаў 2:2 Дык вось, хоць я і маю вялікую адвагу ў Хрысце загадваць табе тое, што патрэбна, аднак дзеля любові я лепш прашу цябе, будучы такім, як Павел, стары, а цяпер і вязень Ісуса Хрыста. Філімона 1:8-9 Дык вось, як дзеці маюць удзельнікаў у целе і крыві, дык і Ён таксама прыняў у іх удзел, каб смерцю знішчыць таго, хто меў уладу смерці, гэта значыць д'ябла, і вызваліць тых, хто праз страх смерці ўсё жыццё быў у няволі. Пасланне да Габрэяў 2:14-15 Дык вось, прыступайма з адвагай да трона ласкі, каб атрымаць міласэрнасць і знайсці ласку для своечасовай дапамогі. Габрэяў 4:16 Дык вось, маючы, браты, адвагу ўваходзіць у святое святое праз кроў Ісуса, новым і жывым шляхам, які Ён асвяціў для нас праз заслону, гэта значыць праз цела Сваё; Габрэяў 10:19-20 Страшна трапіць у рукі жывога Бога. Габрэяў 10:31 Верай Ной, атрымаўшы папярэджанне ад Бога пра тое, чаго яшчэ не было відаць, са страхам пабудаваў каўчэг на выратаванне дому свайго; ёю ён асудзіў свет і стаў спадчыннікам праведнасці, якая ад веры. Верай Майсей, калі нарадзіўся, быў хаваны бацькамі сваімі тры месяцы, бо яны бачылі, што ён сапраўдны сын, і не пабаяліся царскага загаду. Габрэяў 11:7,23 Дык вось, прымаючы Царства непахіснае, будзем мець ласку, каб служыць Богу прыемна з павагай і страхам перад Богам: Габрэяў 12:28 Хай вашы размовы будуць без прагнасці і задаволеныя тым, што маеце, бо Ён сказаў: «Не пакіну цябе і не забуду цябе». Каб мы маглі смела казаць: «Гасподзь — мая дапамога, і не буду баяцца, што зробіць мне чалавек». Пасланне да Габрэяў 13:5-6 Шануйце ўсіх людзей. Любіце братэрства. Бойцеся Бога. Шануйце цара. Слугі, падпарадкоўвайцеся гаспадарам вашым з усёй боязю, не толькі добрым і лагодным, але і бунтаўлівым. 1 Пятра 2:17-18 Як Сара паслухалася Абрагама, называючы яго гаспадаром; вы яе дочкі, калі толькі робіце добра і не баіцеся ніякага здзіўлення. А калі церпіце за праведнасць, шчаслівыя вы; і не бойцеся іхняга страху і не жахайцеся; але святіце Госпада Бога ў сэрцах вашых і будзьце заўсёды гатовыя даць адказ кожнаму, хто патрабуе ў вас адказу надзеі вашай, з пакорай і страхам, 1 Пятра 3:6,14-15 У гэтым наша любоў дасканалая, каб мы мелі адвагу ў дзень суда, бо які Ён, такія і мы ў гэтым свеце. У любові няма страху, а дасканалая любоў праганяе страх, бо ў страху ёсць мука. Хто баіцца, не дасканалы ў любові. 1 Ян 4:17-18

Адкрыццё І калі я ўбачыў Яго, я ўпаў да ног Ягоных, як мёртвы. І Ён паклаў на мяне правую руку Сваю і сказаў мне: «Не бойся, Я — першы і апошні». Адкрыццё 1:17

16

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Не бойся таго, што табе наканавана пацярпець: вось, д'ябал укіне некаторых з вас у цямніцу, каб вы былі выпрабаваны; і будзеце мець пакуты дзесяць дзён; будзь верны да смерці, і Я дам табе вянок жыцця. Адкрыццё 2:10 І разгневаліся народы, і прыйшоў гнеў Твой, і час судзіць мёртвых, і даць узнагароду рабам Тваім, прарокам і святым, і тым, хто баіцца імя Твайго, малым і вялікім, і знішчыць тых, хто знішчае зямлю. Адкрыццё 11:18 кажучы гучным голасам: бойцеся Бога і аддайце Яму славу, бо настала гадзіна суда Ягонага; і пакланіцеся Таму, Хто стварыў неба і зямлю, і мора, і крыніцы водаў. Адкрыццё 14:7 Хто не пабаіцца Цябе, Госпадзе, і не праславіць імя Тваё? Бо Ты адзіны святы; бо ўсе народы прыйдуць і паклоняцца перад Табой, бо адкрыліся суды Твае. Адкрыццё 15:4 І голас выйшаў з трона, які казаў: «Хваліце Бога нашага, усе слугі Ягоныя і тыя, хто баіцца Яго, малыя і вялікія». Адкрыццё 19:5

Апокрыфы Не бойся, маці дзяцей, бо Я выбраў цябе, — кажа Гасподзь. 2 Ездры 2:17 І таму, калі яно загаворыць, не бойцеся, бо слова гэта да канца, і падмурак зямлі зразумелы. 2 Ездры 6:15 Бо голас твой пачуты перад Усявышнім, бо Магутны ўбачыў праведнасць тваю, убачыў Ён таксама цнатлівасць тваю, якую ты мела з маладосці тваёй. І таму Ён паслаў мяне паказаць табе ўсё гэта і сказаць табе: «Будзь у цені і не бойся». 2 Ездры 6:32-33 Чыё служэнне ўмелае ў ветры і агні; чыё слова праўдзівае і словы нязменныя; чые запаведзі моцныя і пастановы страшныя; 2 Ездры 8:22 Дык вось, пакінь свой смутак у сабе і мужна перажывай тое, што здарылася з табой. Таму не бойся, няхай не жахаецца сэрца тваё, але ўвайдзі і паглядзі на прыгажосць і веліч будынка, наколькі могуць бачыць вочы твае. 2 Ездры 10:15,55 Вось, прамаўляй у вушы народу Майму словы прароцтва, якія Я ўкладу ў вусны твае, — кажа Гасподзь, — і напішы іх на паперы, бо яны верныя і праўдзівыя. Не бойся задум супраць цябе, і няхай не трывожыць цябе недавер тых, хто гаворыць супраць цябе. Бо ўсе няверныя загінуць у сваёй нявернасці. 2 Ездры 15:1-4 Вось, Бог — суддзя, бойцеся Яго; пакіньце грахі вашыя і забудзьцеся пра беззаконні вашыя, каб больш не ўмешвацца ў іх назаўсёды: так Бог павядзе вас і выратуе вас ад усялякай бяды. 2 Ездры 16:67 Не бойцеся і не сумнявайцеся, бо Бог — ваш правадыр і правадыр тых, хто захоўвае Мае запаведзі і Мае законы, — кажа Гасподзь Бог. — Няхай не абцяжарваюць вас грахі вашыя, і няхай не ўзвышаюцца вашы беззаконні. 2 Ездры 16:75-76 Калі ў цябе шмат, давай міласціну паводле яе; калі ў цябе мала, не бойся даваць паводле малога. І не бойся, сыне мой, што мы збяднеем, бо ў цябе вялікае багацце, калі ты баішся Бога і адхіляешся ад усялякага граху і робіш тое, што падабаецца Яму. Товіт 4:8,21 І д'ябал адчуе гэта і ўцячэ, і больш ніколі не вернецца; але калі ты прыйдзеш да яе, устаньце абодва і маліцеся Богу міласэрнаму, які злітуецца над вамі і выратуе вас. Не бойся, бо яна прызначана табе ад пачатку; і ты будзеш ахоўваць яе, і яна пойдзе з табою. Больш за тое, я думаю, што яна народзіць табе дзяцей. Пачуўшы гэта, Тобія пакахаў яе, і сэрца ягонае прывязалася да яе. Товіт 6:17 Але ён сказаў ім: «Не бойцеся, бо вам будзе добра; за гэта славіце Бога». Товіт 12:17

17

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Яму было пяцьдзясят восем гадоў, калі ён страціў зрок, які вярнуўся да яго праз восем гадоў. Ён даваў міласціну і ўзрастаў у страху перад Госпадам Богам, і славіў Яго. І ўсе народы навернуцца і будуць сапраўды баяцца Госпада Бога, і пахаваюць сваіх ідалаў. Товіт 14:2,6 Тады Озія сказаў ім: «Браты, будзьце адважнымі, пацярпім яшчэ пяць дзён, і ў гэты час Гасподзь, Бог наш, можа абараніць нас ад міласэрнасці, бо Ён не пакіне нас зусім». Юдыф 7:30 Персы задрыжалі ад яе смеласці, а мідзяне палохаліся яе стойкасці. Бо горы зрушацца з падмуркаў ад вады, скалы растануць, як воск, ад Твайго прысутнасці; але Ты міласэрны да тых, хто баіцца Цябе. І не было больш нікога, хто б палохаў сыноў Ізраілевых у дні Юдзіф і пасля яе смерці доўгі час. Юдзіф 16:10,15,25 Успомні, Госпадзе, і абвясці Сябе ў час нашай скрухі, і дай мне адвагу, Цар народаў і Госпадзе ўсялякай сілы. Ты, Божа магутны, пачуй голас пакінутых і вызвалі нас з рук бязбожнікаў, і вызвалі мяне ад страху майго. Дапаўненні да Эстэр 14:12,19 Тады праведнік будзе стаяць з вялікай адвагай перад тымі, хто яго крыўдзіў, і не лічыў яго працы. Мудрасць Саламона 5:1 Бо Той, Хто ёсць Госпадам над усім, не будзе баяцца асобы чалавека і не будзе здзіўляцца велічы чалавека; бо Ён стварыў малога і вялікага і клапоціцца пра ўсіх аднолькава. Мудрасць Саламона 6:7 Бо калі людзі не вераць, што Ты поўны сілы, Ты паказваеш Сваю сілу, і сярод тых, хто ведае яе, Ты выяўляеш іх адвагу. Мудрасць Саламона 12:17 Бо страх — гэта не што іншае, як здрада ратунку, які прапануе розум. Мудрасць Саламона 17:12 Страх Гасподні — гэта гонар, і слава, і весялосць, і вянок радасьці. Страх Гасподні весяліць сэрца і дае радасьць, і весялосьць, і доўгажыхарства. Страх Гасподні — пачатак мудрасьці, і ён быў створаны з вернымі ва ўлоньні маці. Страх Гасподні — гэта паўната мудрасьці, і яна напаўняе людзей сваімі пладамі. Страх Гасподні — гэта вянок мудрасьці, які спрыяе міру і здароўю; абодва яны зьяўляюцца дарамі Бога: і ён павялічвае радасьць тых, хто любіць Яго. Корань мудрасьці — страх Гасподні, а галіны яго — доўгажыхарства. Страх Гасподні адганяе грахі, і дзе ён прысутны, ён адварочвае гнеў. Бо страх Гасподні — гэта мудрасьць і настаўленьне, а вера і лагоднасьць — Ягоная асалода. Не спадзявайся на страх Гасподні, калі ты бедны, і не прыходзь да Яго з падвойным сэрцам. Не ўзвышайся, каб не ўпасці і не наклікаць ганьбы на душу тваю, і каб Бог не адкрыў твае таямніцы і не скінуў цябе сярод грамады, бо ты не прыйшоў у праўдзе да страху Гасподняга, але сэрца тваё поўнае падману. Урыўкі з Эклезіяста 1. Вы, хто баіцца Госпада, чакайце Ягонай міласці і не адступайце, каб не ўпасці. Вы, хто баіцца Госпада, верце Яму, і ўзнагарода ваша не знікне. Вы, хто баіцца Госпада, спадзявайцеся на дабро і на вечную радасць і міласэрнасць. Паглядзіце на пакаленні старажытныя і паглядзіце: ці хто спадзяваўся на Госпада і быў пасаромлены? ці хто трымаўся страху Ягонага і быў пакінуты? ці кім ён пагарджаў, калі заклікаў Яго? Эклезіяст 2:7-10 Гора баязлівым сэрцам і слабым рукам, і грэшніку, які ходзіць двума шляхамі! (Эклезіяст 2:12) Тыя, хто баіцца Госпада, не будуць супраціўляцца слову Ягонаму; і тыя, хто любіць Яго, будуць захоўваць шляхі Ягоныя. Тыя, хто баіцца Госпада, будуць шукаць дабра, што падабаецца Яму; і тыя, хто любіць Яго, будуць напоўнены законам. Тыя, хто баіцца Госпада, падрыхтуюць сэрцы свае і ўпакораць душы свае перад абліччам Ягоным, кажучы: «Мы ўпадзем у рукі Госпада, а не ў рукі людзей, бо якая веліч Ягоная, такая і міласэрнасць Ягоная». Эклезіяст 2:15-18 Што да ахвяры ўміласціўлення, не бойцеся дадаваць грэх да граху: Эклезіяст 5:5 Верны сябар — лекі жыцця; і тыя, хто баіцца Госпада, знойдуць яго. Эклезіяст 6:16 Не імкніся быць суддзёй, бо не можаш адхіліць беззаконне, каб не баяцца асобы моцнага, які стане каменем спатыкнення на шляху тваёй праведнасці. Бойся Госпада ўсёй душой тваёй і шануй святароў Ягоных. Бойся

18

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Госпада і шануй святара, і давай яму долю ягоную, як загадана табе: першыя плады, і ахвяру за віну, і ахвяру асвячэння, і першыя плады святых рэчаў. Эклезіяст 7:6,29,31 І праведнікі хай ядуць і п'юць з табою, і хай хвала твая будзе ў страху Гасподнім. Эклезіяст 9:16 Хто баіцца Госпада, той — надзейнае насенне, а хто любіць Яго — ганаровае пасеянне. Хто не шануе закон, той — ганьба; хто парушае запаведзі, — падманлівае насенне. Сярод братоў галоўны — ганаровы, і такія ж тыя, хто баіцца Госпада, у Яго вачах. Страх Гасподні папярэднічае атрыманню ўлады, а грубасць і пыха — яе страта. Ці багаты ён, ці высакародны, ці бедны, — страх Гасподні — гэта іхняя слава. Эклезіяст 10:19-22 Гасподзь ненавідзіць усялякую агіду, і тыя, хто баіцца Бога, не любяць яе. І вочы Ягоныя — на тых, хто баіцца Яго, і Ён ведае ўсе справы чалавека. Эклезіяст 15:13,19 І ўклаў страх перад людзьмі на ўсякую плоць, і даў ёй уладу над звярамі і птушкамі. Эклезіяст 17:4 Мудры чалавек будзе баяцца ўсяго і ў дзень граху будзе асцерагацца правіны, а дурань не будзе сачыць за часам. Эклезіяст 18:27 Калі ты чуеш слова, хай яно памрэ з табою; і будзь смелы, яно цябе не разбурыць. Страх Гасподні — першы крок да таго, каб быць прынятым Ім, і мудрасць здолее здабыць Яго любоў. Страх Гасподні — гэта ўся мудрасць; і ва ўсякай мудрасці — выкананне закона і пазнанне Яго ўсемагутнасці. Эклезіяст 19:10,18,20 Хто захоўвае закон Гасподні, той разумее яго, і дасканаласць страху Гасподняга — мудрасць. Эклезіяст 21:11 Пагоны, пастаўленыя на высокім месцы, ніколі не ўстаяць супраць ветру, так і баязлівае сэрца ў думцы дурня не выстаіць супраць ніякага страху. Калі ты адкрыў вусны супраць сябра твайго, не бойся, бо можа быць прымірэнне, хіба што з-за дакору, ці гонару, ці раскрыцця таямніц, ці здрадлівай раны: бо за гэта кожны сябар адыдзе. Эклезіяст 22:18,22 І тыя, хто застанецца, даведаюцца, што няма нічога лепшага за страх Гасподні, і што няма нічога саладзейшага за тое, каб слухацца запаведзяў Гасподніх. Эклезіяст 23:27 Вялікі вопыт — вянок старых, і страх Божы — іхняя слава. Страх Гасподні — пачатак Ягонай любові, і вера — пачатак прывязанасці да Яго. Эклезіяст 25:6,12 Добрая жонка — гэта добрая доля, якая будзе дадзена ў долі тых, хто баіцца Госпада. Бессаромная жанчына будзе лічыцца сабакам; а сарамлівая будзе баяцца Госпада. Эклезіяст 26:3,25 Калі чалавек не будзе трымацца страху Гасподняга, дом ягоны хутка будзе разбураны. Эклезіяст 27:3 Смерць ад яе — ліхая смерць, лепшая за яе — пекла. Яна не будзе ўладарыць над тымі, хто баіцца Бога, і полымя яе не згарыць. Эклезіяст 28:21-22 Тыя, хто баіцца Госпада, знойдуць суд і запаляць справядлівасць, як святло. Эклезіяст 32:16 Дух тых, хто баіцца Госпада, будзе жыць, бо іх надзея — на таго, хто іх збаўляе. Хто баіцца Госпада, той не будзе баяцца і не будзе баяцца, бо Ён — яго надзея. Эклезіяст 34:13-14 Змілуйся над намі, Госпадзе Божа ўсіх, і паглядзі на нас: і пашлі страх Твой на ўсе народы, якія не шукаюць Цябе. Узнясі руку Тваю на чужыя народы, і хай яны ўбачаць сілу Тваю. Эклезіяст 36:1-3 Багацце і сіла ўздымаюць сэрца, але страх Гасподні вышэйшы за абодва: у страху Гасподнім няма нястачы, і яму не трэба шукаць дапамогі. Страх Гасподні — гэта пладавіты сад, і ён пакрывае Яго больш за ўсякую славу. Эклезіяст 40:26-27

19

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Не бойся смяротнага прысуду, памятай тых, хто быў да цябе і хто прыйдзе пасля цябе; бо гэта прысуд Госпада над усялякай плоццю. Эклезіяст 41:3 І вывеў з яго мужа міласэрнага, які знайшоў ласку ў вачах усялякай плоці, Майсея, улюбёнца Бога і людзей, памяць пра якога дабраславёная. Ён зрабіў яго падобным да слаўных святых і ўзвялічыў яго, так што ворагі ягоныя баяліся яго. Ён спыніў цуды сваімі словамі і праславіў яго ў вачах цароў, і даў яму загад для народа ягонага, і паказаў яму частку славы ягонай. Эклезіяст 45:1-3 Трэці па славе — Фінеес, сын Элеазара, за тое, што ён меў руплівасць у страху Гасподнім і ўстаў з адважным сэрцам, калі народ павярнуўся назад, і прымірыў Ізраіль. Эклезіяст 45:23 І таму Ты ўклаў страх Твой у сэрцы нашыя, каб мы заклікалі імя Тваё і славілі Цябе ў палоне нашым; бо мы ўспомнілі ўсе правіны айцоў нашых, якія грашылі перад Табой. Той, Хто пасылае святло, і яно ідзе, кліча яго назад, і яно слухаецца Яго са страхам. Барух 3:7,33 Цяпер убачыце ў Вавілоне багоў срэбных, залатых і драўляных, якіх носяць на плячах, і якія палохаюць народы. Па гэтым пазнаеце іх, што яны не багі, таму не бойцеся іх. Па гэтым даведаецеся, што гэта не багі, таму не бойцеся іх. Жанчыны, якія маюць менструацыю, і жанчыны ў родах ядуць іх ахвяры: па гэтым даведаецеся, што яны не багі, не бойцеся іх. Дык вось, ведаючы, што яны не багі, не бойцеся іх. Тады нам зусім не відаць, што яны багі, таму не бойцеся іх. Ліст Ераміі 1: 4, 16, 23, 29, 65, 69 І цяпер мы ідзем за Табой усім сэрцам нашым, баімся Цябе і шукаем Твайго аблічча. Малітва Азарыя 1:18 Госпадзе, Усемагутны Божа бацькоў нашых, Абрагама, Ісаака і Якава, і іх праведнага нашчадка; Ты стварыў неба і зямлю з усімі яе ўпрыгожаннямі; Ты скаваў мора словам запаведзі Тваёй; Ты замкнуў бездань і запячатаў яе страшным і слаўным імем Тваім; Ты баяцца і дрыжаць перад сілай Тваёй усе людзі; бо веліч славы Тваёй немагчыма вынесці, і гнеўная пагроза Твая грэшнікам важная: але міласэрнае абяцанне Тваё невымернае і недаследнае; бо Ты — Гасподзь Усявышні, вялікі спачуванне, доўгацярплівы, вельмі міласэрны і шкадуеш пра зло людзей. Ты, Госпадзе, паводле вялікай дабрыні Тваёй абяцаў пакаянне і прабачэнне тым, хто зграшыў супраць Цябе: і з бясконцай міласэрнасці Тваёй прызначыў пакаянне грэшнікам, каб яны маглі быць выратаваны. Таму Ты, Госпадзе, Бог праведных, не прызначыў пакаянне праведным, як Абрагаму, Ісааку і Якаву, якія не зграшылі супраць Цябе; але Ты прызначыў мне, грэшнаму, пакаянне, бо я зграшыў больш, чым пясок марскі. Мае злачынствы, Госпадзе, памножыліся, мае злачынствы памножыліся, і я не варты глядзець і бачыць вышыню нябесную з-за мноства беззаконняў маіх. Я скаваны многімі жалезнымі кайданамі, так што не магу падняць галавы маёй і не маю палёгкі, бо я выклікаў гнеў Твой і рабіў зло перад Табой; я не выконваў Тваёй волі і не захоўваў Тваіх запаведзяў; я ўстанавіў агіднасці і памножыў правіны. Таму я схіляю калені сэрца майго, малю Цябе аб міласці. Я зграшыў, Госпадзе, я зграшыў і прызнаю мае беззаконні: таму я пакорліва малю Цябе, даруй мне, Госпадзе, даруй мне і не знішчы мяне з маімі беззаконнямі. Не гневайся на мяне вечна, захоўваючы для мяне зло, і не асуджай мяне на ніжэйшыя часткі зямлі. Бо Ты — Бог, Бог тых, хто пакаецца; і ўва мне Ты пакажаш усю дабрыню Тваю, бо Ты выратуеш мяне, нявартага, паводле вялікай міласэрнасці Тваёй. Таму я буду славіць Цябе вечна, ва ўсе дні жыцця майго, бо ўсе сілы нябесныя славяць Цябе, і Твая слава на векі вечныя. Амін. Малітва Манасіі 1:1 Дык не бойся слоў грэшнага чалавека, бо слава ягоная — гной і чарвякі. 1 Макавеяў 2:62 У сваіх учынках ён быў падобны да льва і як львінае шчанюк, што рыкае на здабычу сваю. Бо Ён пераследваў бязбожнікаў і шукаў іх, і спаліў тых, хто мучыў народ Ягоны. Таму бязбожнікі сціскаліся ад страху перад Ім, і ўсе, хто чыніў беззаконне, былі ў трывозе, бо ў руцэ Ягонай дасягнула выратавання. Ён засмуціў многіх цароў і ўзрадаваў Якава сваімі ўчынкамі, і памяць пра Яго дабраславёная навекі. 1 Макавеяў 3:4-7 Бо перамога бітвы не ў мноства войска, але сіла — з нябёсаў. Яны ідуць на нас з вялікай пыхай і беззаконнем, каб знішчыць нас, нашых жонак і дзяцей і абрабаваць нас. Але мы змагаемся за сваё жыццё і свае законы. Таму сам Гасподзь скіне іх перад нашым абліччам; а вы не бойцеся іх. 1 Макавеяў 3:19-22

20

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Тады пачаўся страх перад Іудай і яго братамі, і вельмі вялікі жах ахапіў навакольныя народы. 1 Макавеяў 3:25 А тым, хто будаваў дамы, ці заручаўся з жонкамі, ці садзілі вінаграднікі, ці былі баязлівыя, загадаў вярнуцца кожны ў свой дом паводле закона. 1 Макавеяў 3:56 Тады Юда сказаў людзям, якія былі з ім: «Не бойцеся іх натоўпу і не палохайцеся іх нападу. Памятайце, як бацькі нашы былі выратаваны ў Чырвоным моры, калі фараон пераследваў іх з войскам». 1 Макавеяў 4:8-9 Пасля гэтага Юда вярнуўся са сваім войскам з пагоні і сказаў народу: «Не шкадуйце здабычы, бо перад намі бітва, і Горгій з войскам сваім тут, побач з намі, у гары. Але станьце супраць нашых ворагаў і перамагайце іх, і пасля гэтага смела вазьміце здабычу». 1 Макавеяў 4:16-18 Таму ён адважна кінуўся на яго ў сярэдзіне бітвы, забіваючы іх справа і злева, так што яны аддзяліліся ад яго з абодвух бакоў. 1 Макавеяў 6:45 Няхай Бог будзе міласэрны да вас і ўспомніць запавет Свой, які Ён заключыў з Абрагамам, Ісаакам і Якавам, вернымі слугамі Сваімі; і няхай дасць вам усім сэрца служыць Яму і выконваць волю Ягоную з добрай адвагай і ахвотным сэрцам; 2 Макавеяў 1:2-3 І малітва была такая: Госпадзе, Госпадзе Божа, Творца ўсяго, страшны і моцны, і праведны, і міласэрны, і адзіны і міласэрны Цар, 2 Макавеяў 1:24 Калі ж ён стаяў там са сваёй вартай каля скарбніцы, Гасподзь духаў і Князь усялякай улады ўчыніў вялікую з'яву, так што ўсе, хто адважыўся ўвайсці з Ім, здзівіліся сіле Божай, знясіліліся і вельмі напалохаліся. 2 Макавеяў 3:24 Але яны славілі Госпада, Які цудоўным чынам ушанаваў сваё месца, бо храм, які нядаўна быў поўны страху і трывогі, калі з'явіўся Усемагутны Гасподзь, напоўніўся радасцю і весялосцю. 2 Макавеяў 3:30 І пакіньце выдатны прыклад маладым людзям, каб яны добраахвотна і мужна паміралі за годныя і святыя законы. І калі ён сказаў гэтыя словы, ён адразу ж пайшоў на пакуты: тыя, хто вёў яго, змянілі яго добрую волю, яны крыху раней ператварылі яго ў нянавісць, бо вышэйзгаданыя прамовы, як яны думалі, зыходзілі з адчаю. Але калі ён быў гатовы памерці з бізунамі, ён застогнаў і сказаў: «Гэта відавочна Госпаду, які мае святое веданне, што, хоць я мог бы быць выратаваны ад смерці, я цяпер церплю цяжкія пакуты целам ад біццяў; але душой я з задавальненнем цярплю гэта, таму што баюся Яго». І так памёр гэты чалавек, пакінуўшы сваю смерць як прыклад высакароднай мужнасці і напамін пра цноту не толькі для маладых людзей, але і для ўсяго свайго народа. 2 Макавеяў 6:28-31 І сказала мужна: «Я атрымала іх з неба, і за Яго законы я пагарджаю імі, і ад Яго спадзяюся атрымаць іх зноў». Так што цар і тыя, хто быў з ім, здзіўляліся мужнасці юнака, бо ён не зважаў на пакуты. Але маці была дзівосная больш за ўсё і вартая паважнай памяці, бо, убачыўшы сямёра сваіх сыноў забітымі за адзін дзень, яна перанесла гэта з вялікай мужнасцю, з-за надзеі, якую мела на Госпада. І, падбадзёрваючы кожнага з іх на сваёй мове, напоўненая адважным духам, яна падбадзёрвала свае жаночыя думкі мужным сэрцам і сказала ім: «2 Макавеяў 7:11-12,20-21». Не бойся гэтага мучыцеля, але, годны братоў тваіх, прымі смерць сваю, каб Я зноў прыняў цябе ў міласэрнасці з братамі тваімі. 2 Макавеяў 7:29 Тыя, хто быў баязлівы і не давяраў справядлівасці Божай, уцяклі і схаваліся. 2 Макавеяў 8:13 Дык Макавей сабраў сваіх людзей, шэсць тысяч, і заклікаў іх не баяцца ворага і не баяцца вялікай колькасці язычнікаў, якія напалі на іх несправядліва, але змагацца мужна, 2 Макавеяў 8:16 Такім чынам, калі ён адважыўся гэтымі словамі і зрабіў іх гатовымі памерці за закон і краіну, ён падзяліў сваё войска на чатыры часткі; і далучыўся да сваіх братоў, кіраўнікоў кожнага аддзялення, а менавіта да Сымона, Іосіфа і Ёнатана, даўшы кожнаму па тысячу тысяч чалавек. 2 Макавеяў 8:21-22

21

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Але тыя, што былі з Макавеем, мужна аблажылі крэпасць чатыры дні. Аднак раніцай на пяты дзень дваццаць юнакоў з трупы Макавея, раз'юшаныя з-за блюзнерства, мужна напалі на сцяну і з лютай адвагай забілі ўсіх, каго сустрэлі. 2 Макавеяў 10:33,35 І нарэшце яны напоўнілі лагер страхам і замяшаннем і адышлі з поспехам. 2 Макавеяў 13:16 Бо ў ранейшыя часы, калі яны не змешваліся з язычнікамі, яго абвінавачвалі ў іўдаізме, і ён смела рызыкаваў сваім целам і жыццём з усёй лютасцю за рэлігію іўдзеяў. Але, прапусціўшы ўдар з-за спешкі, бо натоўп таксама кінуўся ў дзверы, ён смела падбег да сцяны і мужна кінуўся ў найгусцейшую з іх. 2 Макавеяў 14:38,43 Таму ён заклікаў свой народ не баяцца нападу язычнікаў, але памятаць пра дапамогу, якую ў мінулыя часы яны атрымлівалі з нябёсаў, і цяпер чакаць перамогі і дапамогі, якія прыйдуць да іх ад Усемагутнага. 2 Макавеяў 15:8 Такім чынам, суцешаныя добрымі словамі Іуды, якія маглі падбадзёрыць іх да адвагі і падбадзёрыць сэрцы юнакоў, яны вырашылі не разбіваць лагер, а адважна напасці на іх і мужна вырашыць справу ваенным шляхам, бо горад, святыня і храм былі ў небяспецы. 2 Макавеяў 15:17 Дык вось, цяпер, Госпадзе нябесны, пашлі перад намі добрага анёла на страх і жах ім; і магутнай рукой Тваёй хай жахнуцца тыя, хто ідзе супраць святога народа Твайго, каб блюзніць. І так ён скончыў. 2 Макавеяў 15:23-24

Энох І Ён адказаў мне і сказаў, і я пачуў голас Ягоны: «Не бойся, Энох, праведнік і кніжнік праведнасці; падыдзі сюды і пачуй голас Мой». Энох 15:1 Не бойцеся грэшнікаў, праведнікі, бо зноў аддасць іх Гасподзь у рукі вашыя, каб вы маглі суд над імі паводле вашых жаданняў. Энох 95:3 Дык не бойцеся вы, хто пацярпеў; бо аздараўленне будзе вашай доляй, і яркае святло асвятліць вас, і голас спакою вы пачуеце з нябёсаў. Энох 96:3 І над усімі праведнымі і святымі Ён паставіць апекуноў з ліку святых анёлаў, каб ахоўваць іх, як зрэнку вока, пакуль Ён не знішчыць усялякую бязбожнасць і ўвесь грэх. І хоць праведнікі спяць доўгім сном, ім няма чаго баяцца. Энох 100:5 Паглядзіце на неба, дзеці нябесныя, і на ўсе справы Усявышняга, і бойцеся Яго і не рабіце зла перад Яго прысутнасцю. Энох 101:1 Не бойцеся, душы праведнікаў, і спадзявайцеся вы, хто памёр у праведнасці. Энох 102:4 І цяпер не бойцеся, праведнікі, калі ўбачыце, што грэшнікі ўмацоўваюцца і квітнеюць на сваіх шляхах: не будзьце іх супольнікамі, але трымайцеся далей ад іх гвалту, бо вы станеце супольнікамі нябеснага войска. Энох 104:6

Яшэр І Мафусал рабіў справядліва перад Богам, як навучыў яго бацька ягоны Энох, і ён праз усё сваё жыццё вучыў сыноў чалавечых мудрасці, ведам і страху Божаму, і не ўхіляўся ад добрага шляху ні направа, ні налева. Праведны 4:3 І сказаў ім: «Не бойцеся і не жахайцеся, бо ўсе ворагі нашыя будуць аддадзены ў рукі нашыя, і вы можаце рабіць з імі, што вам заўгодна». Яшэр 7:36

22

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

І прыйшоў цар і сеў перад Сарай, і вось, анёл Гасподні стаіць над імі, і ён з'явіўся Сарай і сказаў ёй: «Не бойся, бо Гасподзь пачуў малітву тваю». Праведны 15:20 У той час зноў з’явіўся Гасподзь Абраму ў Хэўроне і сказаў яму: «Не бойся, узнагарода твая вельмі вялікая перада Мною, бо Я не пакіну цябе, пакуль не памножу цябе і не дабраславлю цябе і не зраблю нашчадкаў тваіх, як зоркі на небе, якія нельга ні вымераць, ні палічыць. І дам нашчадкам тваім усе гэтыя землі, якія ты бачыш сваімі вачыма, ім дам іх у спадчыну навекі, толькі будзь моцны і не бойся, хадзі перад абліччам Мяне і будзь бездакорны». Праведны 16:20-21 І знайшоў яе анёл Гасподні ў тым месцы, куды яна ўцякла, каля калодзежа, і сказаў ёй: «Не бойся, бо Я памножу тваё нашчадства, бо ты народзіш сына, і назавеш яго імем Ізмаіл; дык вось, вярніся да Сары, гаспадыні тваёй, і падпарадкуйся яе рукам». Праведнік 16:34 І сказаў Гасподзь сатане: ці звярнуў ты ўвагу на раба Майго Абрагама? Бо няма падобнага да яго на зямлі; чалавек бездакорны і справядлівы перад Мною, які баіцца Бога і цураецца зла. Як жыву Я! Калі б Я сказаў яму: «Прывядзі сына твайго Ісаака перад абліччам Мяне», ён бы не адмовіў яму, тым больш калі б Я сказаў яму, каб ён прынёс перад абліччам Мяне цэласпаленне са свайго статку і з яго статкаў». Праведны 22:54 У той час з'явіўся Гасподзь Абрагаму і паклікаў яго з неба, і сказаў яму: не падымай рукі тваёй на хлопчыка і не рабі яму нічога, бо цяпер Я ведаю, што ты баішся Бога, робячы гэта, і не пашкадуеш сына твайго, адзінага твайго, для Мяне. Праведны 23:69 І не паўстаў чалавек, які баяўся б Бога, як Абрагам, бо ён баяўся Бога свайго з маладосці сваёй і служыў Госпаду, і хадзіў усімі Ягонымі шляхамі праз усё жыццё сваё, ад дзяцінства свайго да дня смерці сваёй. Яшэр 26:34 І страх Якава і жах ахапіў яго брата Ісава, бо Ісаў вельмі баяўся Якава за тое, што анёлы Божыя зрабілі з Ісавам, і гнеў Ісава на Якава ператварыўся ў дабрыню. І калі Ісаў убачыў, што Якаў бяжыць да яго, ён таксама пабег да яго і абняў яго, і ўпаў на шыю яму, і яны цалавалі і плакалі. І даў Бог страх і дабрыню да Якава ў сэрцы людзей, якія прыйшлі з Ісавам, і яны таксама цалавалі Якава і абдымалі яго. А таксама Эліфаз, сын Ісава, з чатырма братамі сваімі, сынамі Ісава, плакалі разам з Якавам, і цалавалі яго і абдымалі яго, бо страх Якава напаў на іх усіх. Праведны 32:55-58 Цяпер супакойся адносна іх і адкінь свой страх, але спадзявайся на Госпада Бога нашага і маліся Яму, каб Ён дапамог нам і вызваліў нас, і аддаў ворагаў нашых у рукі нашыя. І сказаў Юда Сымону і Левію і ўсім братам сваім: «Умацуйцеся і будзьце сынамі адважнымі, бо з намі Гасподзь Бог наш, не бойцеся іх». Праведны 34:56,59 І пачуў Гасподзь малітвы Ісаака і Якава, і напоўніў сэрцы ўсіх дарадцаў гэтых цароў вялікім страхам і жахам, так што яны аднадушна ўсклікнулі: «Ці ж ты сёння неразумны, ці няма ў табе розуму, што ты будзеш змагацца з габрэямі, і чаму ты сёння цешышся ўласнай пагібеллю? Вось двое з іх прыйшлі да горада Сіхем без страху і жаху і забілі ўсіх жыхароў горада, так што ніхто не ўстаў супраць іх, і як ты зможаш змагацца з імі ўсімі?» І цары адвярнуліся і ўстрымаліся ад сыноў Якава, бо не адважыліся падысці да іх, каб пачаць з імі вайну, бо яны вельмі баяліся іх, і сэрцы іх растала ў іх ад страху перад імі. Праведны 35:2-3,23 І страх і жах апанавалі іх сэрцы за сыноў Якава, і яны вельмі баяліся іх, і адступілі і ўцяклі ад іх у горад, і сыны Якава пагналіся за імі да гарадской брамы, і напалі на іх у горадзе. І каля васьмідзесяці мужчын і жанчын усё яшчэ падымаліся на сцяну з горада, і ўсе яны акружылі Юдэю, і Гасподзь уклаў у іх сэрцы страх перад Юдэяй, так што яны не маглі падысці да Яго. І гэты магутны чалавек, пасля таго як ён пабіў Юдэю, пабег, ратуючы сваё жыццё, ад страху перад Юдэяй, і ногі яго паслізнуліся на сцяне, і ён упаў сярод сыноў Якава, якія былі пад сцяной, і сыны Якава ўдарылі яго і забілі яго. Яшэр 39:8,35,39 І ўсе жыхары гарадоў Ханаанскіх і ўсе, хто быў па той бок Ярдана, вельмі спалохаліся сыноў Якава, бо сказалі: «Вось, з намі будзе зроблена тое ж самае, што і з тымі гарадамі, бо хто можа ўстаяць перад іх вялікай сілай?» (Праведны 40:10)

23

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Дык вось, сыне мой, Іосіфе, сыне мой, спадзявайся на Госпада і чакай Яго, і не бойся, бо Гасподзь з табою, Ён выратуе цябе ад усялякай бяды. Устань, сыне мой, ідзі ў Егіпет з гаспадарамі тваімі, і не бойся, бо Гасподзь з табою, сыне мой. І яна працягвала казаць Іосіфу тыя самыя словы, і маўчала. Праведны 42:39-40 Дык вось, сыне мой, вучы дзяцей тваіх і дзяцей дзяцей тваіх баяцца Госпада і хадзіць добрым шляхам, які заўгодны Госпаду, Богу твайму. Бо калі ты будзеш захоўваць шляхі Госпада і Ягоныя пастановы, то і Гасподзь будзе захоўваць для цябе запавет Свой з Абрагамам і будзе добра рабіць табе і нашчадкам тваім ва ўсе дні. Праведны 47:8 Ты не бачыў, каб ён кіраваў справамі кіравання Егіпта, не пытаючыся ў фараона, гаспадара свайго; ты не бачыў страху і жаху, якія ён выклікаў ва ўсіх Егіпцян. Праведны 52:16 А апоўдні Іосіф паклікаў людзей з Веньямінам. І расказалі людзі начальніку дома Іосіфавага пра срэбра, якое было вернута ў мяшкі іхнія. І сказаў ім: «Добра вам будзе, не бойцеся». І прывёў да іх брата іхняга Сімяона. Ясэр 53:4 І сказаў Юда Язэпу: «Належыць табе і народу твайму баяцца Мяне; жывы Гасподзь, калі я дастану меч свой, дык не ўкладу яго ў похву, пакуль сёння не паб'ю ўсяго Егіпта, і пачну з цябе і скончу з фараонам, гаспадаром тваім». Яшэр 54:10 І Юда, убачыўшы некаторых сваіх братоў, якія напалохаліся, сказаў ім: «Чаго вы баіцеся, калі з намі ласка Божая?» І калі Юда ўбачыў, што ўсе егіпцяне акружылі іх па загадзе Язэпа, каб напалохаць іх, толькі Язэп загадаў ім, кажучы: «Не чапайце нікога з іх». Яшэр 54:42 І было да яго слова Гасподняе: «Ідзі ў Егіпет з усім домам сваім і заставайся там; не бойся ісці ў Егіпет, бо там Я зраблю ад цябе вялікі народ». І сказаў Якаў сабе: «Пайду і пагляджу ў сына майго, ці ёсць яшчэ страх перад Богам ягоным у сэрцы ягоным сярод усіх жыхароў Егіпта». І сказаў Гасподзь Якаву: «Не бойся за Язэпа, бо ён усё яшчэ захоўвае сваю беззаганнасць, каб служыць Мне, як табе заўгодна». І Якаў вельмі ўзрадаваўся за сына свайго. Праведны 55:2-4 І каб ведаць знакі і магутныя цуды, якія Гасподзь учыніць у Егіпце дзеля народа Свайго Ізраіля, каб сыны Ізраілевыя баяліся Госпада Бога бацькоў сваіх і хадзілі ўсімі Ягонымі шляхамі, яны і нашчадкі іхнія пасля іх ва ўсе дні. Яшэр 63:8 І Гасподзь навёў вялікі жах на табар цароў, так што страх напаў на сыноў Ізраілевых. І ўсе егіпцяне ўбачылі зло, якое зрабілі ім сыны Ізраілевыя, і ўвесь Егіпет вельмі спалохаўся сыноў Ізраілевых, бо ўбачылі вялікую сілу іхнюю і тое, што ніводзін з іх не загінуў. Яшэр 64:36,49 Але павітухі баяліся Бога і не слухаліся цара Егіпецкага і яго слоў. І калі габрэйкі нараджалі сына ці дачку павітухе, тады павітуха рабіла ўсё, што трэба было для дзіцяці, і пакідала яго жывым; так рабілі павітухі ўсе дні. Яшэр 66:27 І баяўся Майсей Госпада Бога бацькоў сваіх, таму не прыйшоў да яе і не звярнуў на яе вачэй сваіх. І баяўся Майсей Госпада Бога свайго ўсё жыццё сваё, і хадзіў перад Госпадам у праўдзе, усім сэрцам сваім і ўсёй душой сваёй, не ўхіляўся ад простага шляху ва ўсе дні жыцця свайго; не ўхіляўся ад шляху ні направа, ні налева, па якім хадзілі Абрагам, Ісаак і Якаў. Яшэр 73:32,37 І ўсе сыны Куша баяліся падняць руку на Майсея, бо Гасподзь быў з Майсеем, і сыны Куша памяталі клятву, якой яны кляліся Майсею, таму не зрабілі яму ніякай шкоды. Яшэр 76:10 І сказаў Майсей фараону: «Вось, ты першынец у маці тваёй, але не бойся, бо ты не памрэш, бо Гасподзь загадаў табе жыць, каб паказаць табе Сваю вялікую сілу і магутную працягнутую руку». Праведны 80:57 І сказаў ім Майсей: «Не бойцеся, стойце і глядзіце на выратаванне Госпада, якое Ён сёння здзейсніць для вас». Другі аддзел складаўся з сыноў Завулона, Веньяміна і Нэфталіма, і яны вырашылі вярнуцца ў Егіпет з егіпцянамі. І сказаў ім Майсей: «Не бойцеся, бо як вы бачылі егіпцян сёння, так вы больш не ўбачыце іх

24

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

ніколі». Трэці аддзел складаўся з сыноў Юды і Язэпа, і яны вырашылі ісці насустрач егіпцянам, каб змагацца з імі. І сказаў ім Майсей: «Станьце на сваіх месцах, бо Гасподзь будзе змагацца за вас, а вы маўчыце». А чацвёрты аддзел складаўся з сыноў Левія, Гада і Асіра, і яны вырашылі ісці сярод егіпцян, каб прывесці іх у замяшанне. І сказаў ім Майсей: «Заставайцеся на сваіх месцах і не бойцеся, толькі клічце Госпада, і Ён выратуе вас з рук іхніх». Праведны 81:28-33 У той час сказаў Гасподзь сынам Ізраілевым: «Не бойцеся яго, бо Я аддаў яго і ўвесь народ ягоны і ўсю зямлю ягоную ў вашыя рукі, і вы зробіце з ім тое ж самае, што і з Сігонам». Кніга праведнага 85:26 І загадаў Гасподзь Ісусу Навіну, сыну Навіна, і сказаў яму: «Будзь моцны і адважны, бо ты ўвядзеш сыноў Ізраілевых у зямлю, якую Я кляўся даць ім, і Я буду з табою». І сказаў Майсей Ісусу Навіну: «Будзь моцны і адважны, бо ты перадасі зямлю сынам Ізраілевым у спадчыну, і Гасподзь будзе з табою, Ён не пакіне цябе і не пакіне цябе; не бойся і не падай духам». Праведны 87:3-4 Ніхто не ўстоіць супроць цябе ва ўсе дні жыцця твайго; як Я быў з Майсеем, так Я буду і з табою, толькі будзь моцны і адважны, каб выконваць увесь закон, які наказаў табе Майсей, не ўхіляйся з дарогі ні направа, ні налева, каб табе было добра ва ўсім, што ты будзеш рабіць. І праз сем дзён прыйшлі яны да Ісуса Навіна ў лагер і сказалі яму: «Гасподзь аддаў усю зямлю ў рукі нашыя, і жыхары яе здрыгануліся ад страху перад намі». І сказаў Гасподзь Ісусу Навіну: «Не бойся і не жахайся, вось, Я аддаў у рукі твае Гай, цара яго і народ яго, і ты зробіш з імі тое ж самае, што зрабіў з Ерыхонам і царом яго, толькі здабычу яго і быдла яго возьмеце сабе; зладзіце засаду на горад за ім». Праведны 88:4,8,38 І сказаў Гасподзь Ісусу Навіну: «Не бойся іх, бо заўтра каля гэтага часу Я аддам іх усіх забітымі перад табой, а ты парэжаш жылы іхнім коням і спаліш іхнія калясніцы агнём». Кніга праведнага 89:42 Умацуйцеся, і хай будуць адважнымі сэрцы ўсіх вас, хто спадзяецца на Госпада. Канец. Праведны 91:17

Юбілеі А вы плодзіцеся і размнажайцеся на зямлі, і размнажайцеся на ёй, і будзьце дабраславеннем на ёй. Страх перад вамі і трымценне перад вамі Я ўчыню ва ўсім, што на зямлі і ў моры. Юбілеі 6:5 І Я буду Богам табе і сыну твайму, і сыну сына твайго, і ўсяму нашчадку твайму; не бойся, адгэтуль і ва ўсе пакаленні зямлі Я — Бог твой. Юбілеі 12:24 Пасля гэтых падзей, на чацвёртым годзе гэтага тыдня, на маладзіку трэцяга месяца, было слова Гасподняе Абраму ў сне: «Не бойся, Абраме; Я — твой абаронца, і ўзнагарода твая будзе вельмі вялікая». Юбілеі 14:1 І сказаў я яму: «Не падымай рукі тваёй на хлопчыка і не рабі з ім нічога, бо цяпер Я паказаў, што ты баішся Госпада і не пашкадаваў ад Мяне сына твайго, першынца твайго». Юбілеі 18:11 Не бойся, сыне мой Якаў, і не жахайся, сыне Абрагама: хай Бог Усявышні ахоўвае цябе ад пагібелі і хай вызваліць цябе ад усіх сцежак памылкі. Юбілеі 22:23 І з’явіўся яму Гасподзь у тую ноч, у маладзік першага месяца, і сказаў яму: «Я — Бог Абрагама, бацькі твайго; не бойся, бо Я з табою, і дабраслаўлю цябе, і памножу нашчадкаў тваіх, як пясок зямны, дзеля Абрагама, раба Майго». Юбілеі 24:22 Не бойся, маці; будзь упэўнены, што я буду выконваць тваю волю і хадзіць у праведнасці, і не буду сапсаваць шляхоў маіх назаўсёды. Юбілеі 25:10 Не бойся за яго, сястра мая, бо ён на праведнай дарозе, і ён чалавек бездакорны, і ён верны і не загіне. Не плач. Юбілеі 27:17 І сказаў ён Юдэі: «Няхай дасць табе Гасподзь сілу і моц, каб ты растаптаў усіх, хто ненавідзіць цябе; ты будзеш князем, ты і адзін з сыноў тваіх, над сынамі Якава; хай імя тваё і імя сыноў тваіх пойдзе і пройдзе

25

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

па кожнай зямлі і вобласці; тады народы будуць баяцца перад табой, і ўсе народы задрыжаць». Юбілеі 31:18 Не бойся, бо як ты бачыў і чытаў, так усё і будзе; і запішы ўсё, як ты бачыў і чытаў. Юбілеі 32:24 І не бойся за Якава, бо апекун Якава вялікі, магутны, шанаваны і больш хвалены, чым апекун Ісава. Юбілеі 35:17 І цяпер Я прымушу вас паклясціся вялікай клятвай, — бо няма клятвы большай за тую, што называецца слаўнай, шанаванай, вялікай, цудоўнай, дзівоснай і магутнай, якая стварыў неба і зямлю і ўсё разам, — што вы будзеце баяцца Яго і пакланяцца Яму. Юбілеі 36:7 А шаснаццатага дня з’явіўся яму Гасподзь і сказаў яму: «Якава, Якава». І той адказаў: «Вось Я». І сказаў яму: «Я — Бог бацькоў тваіх, Бог Абрагама і Ісаака; не бойся ісці ў Егіпет, бо там Я зраблю з цябе вялікі народ; пайду з табою і выведу цябе, і ў гэтай зямлі ты будзеш пахаваны, і Язэп пакладзе рукі свае на вочы твае». Юбілеі 44:5

Згубленыя кнігі Бібліі Не бойся, Іаахіме, і не трывожыся, убачыўшы мяне, бо я — анёл Гасподні, пасланы Ім да цябе, каб абвясціць табе, што малітвы твае пачутыя і міласціна твая ўзнялася перад Богам. Евангелле пра Нараджэнне Марыі 2:3 Пасля гэтага анёл з'явіўся жонцы ягонай Ганне і сказаў: «Не бойся і не думай, што тое, што ты бачыш, — гэта дух. Бо я той анёл, які прынёс твае малітвы і міласціну Богу, і цяпер пасланы да цябе, каб паведаміць табе, што ў цябе народзіцца дачка, якую назавуць Марыяй, і яна будзе дабраславёная больш за ўсіх жанчын». Евангелле пра нараджэнне Марыі 3:1-2 І спачне на Ім Дух Гасподні, Дух мудрасці і розуму, Дух парады і сілы, Дух ведаў і пабожнасці, і Дух страху Гасподняга напоўніць яго. Евангелле Нараджэння Марыі 5:15 Але калі ён разважаў пра гэта, вось, анёл Гасподні з'явіўся яму ў сне і сказаў: «Іосіфе, сыне Давідаў, не бойся; не падазравай Дзеву ў распусце і не думай пра яе нічога дрэннага; і не бойся ўзяць яе за жонку; бо тое, што нарадзілася ў ёй і цяпер турбуе твой розум, — гэта не справа чалавека, але Святога Духа». Евангелле пра Нараджэнне Марыі 8:8-10 Тады першасвятар адказаў: «Язэпе, бойся Госпада Бога твайго і памятай, як Бог абышоўся з Датанам, Карэем і Авіронам, як зямля адчынілася і праглынула іх за іхнюю супярэчнасць. Дык вось, Язэпе, бойся Бога, каб не здарылася падобнае ў тваім доме». Прадвесце 8:14-15 І вось, анёл Гасподні стаў перад ёй і сказаў: «Не бойся, Марыя, бо ты знайшла ласку ў вачах Бога». (Пр 9,9) Не бойся ўзяць гэтую маладую жанчыну, бо тое, што ў ёй, — ад Духа Святога; і яна народзіць Сына, і ты назавеш Яму імя Ісус, бо Ён выратуе народ Свой ад грахоў іхніх. Прадвесце 10:18-19 Маці сказала ёй: «Не бойся, дачка, пакінь яго, пакуль ён не падыдзе да цябе. Потым пакажы яму пялёнкі, якія дала нам Дзева Марыя, і мы ўбачым, што будзе». 1-е Евангелле пра дзяцінства Ісуса Хрыста 13:15 Ісус сказаў яму: «Не бойся і не падай духам». 1-е Евангелле пра дзяцінства Ісуса Хрыста 16:12 І мы пачулі анёла, які казаў жанчынам каля магілы Ісуса: «Не бойцеся; ведаю, што вы шукаеце Ісуса ўкрыжаванага; Ён уваскрос, як прадказаў». Евангелле ад Нікадзіма 10:5 Але Ісус, узяўшы мяне за руку, падняў мяне ад зямлі, і раса акрапіла мяне; але Ён, выцершы мой твар, пацалаваў мяне і сказаў мне: «Не бойся, Іосіфе, паглядзі на Мяне, бо гэта Я». Евангелле ад Нікадзіма 11:21

26

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Дык хто ж ты, што з такой адвагай уваходзіш у нашыя селішчы і не толькі не баішся пагражаць нам найцяжэйшымі пакараннямі, але і імкнешся вызваліць усіх іншых з кайданоў, у якіх мы іх трымаем? Евангелле ад Нікадзіма 17:11 Тады царскі прарок Давід адважна ўсклікнуў і сказаў: «Спявайце Госпаду новую песню, бо Ён учыніў цуды; Ягоная правіца і Ягоная святая мышца прынеслі Яму перамогу». Евангелле ад Нікадзіма 19:13 Дык вось, мае ўлюбёныя, як вы чулі пра прышэсце Госпада, так думайце і рабіце са страхам, і гэта будзе вам жыццём вечным; Пасланне Паўла да Лаадыкійцаў 1:10 Дзеля гэтага Бог паслаў свайго Сына Ісуса Хрыста, Якога я прапаведую і на Якога я вучу людзей спадзявацца, як на таго, хто адзіны меў такое спачуванне да падманутага свету, каб ён, о кіраўнік, не быў асуджаны, але меў веру, страх Божы, веды рэлігіі і любоў да праўды. І калі яна ўбачыла, што Павел не баіцца пакут, але з боскай дапамогай паводзіць сябе мужна, яе вера настолькі ўзрасла, што яна пацалавала яго кайданы. Дзеі Паўла і Тэклы 4:5,12 І пачуўся голас з неба: «Не бойся, Тэкла, верная слуга Мая, бо Я з табою. Паглядзі і паглядзі на месца, якое адчынена табе: там будзе тваё вечнае жыллё; там ты атрымаеш блажэннае відзенне». Дзеі Паўла і Тэклы 11:11 Такім чынам, пакора і пабожны страх гэтых вялікіх і выдатных людзей, запісаных у Пісанні, праз паслухмянасць зрабілі лепшымі не толькі нас, але і папярэднія пакаленні, нават тых, хто прыняў яго святыя словы са страхам і праўдай. 1-е пасланне Клімента да Карынфянаў 9:1 Будзем шанаваць тых, хто пастаўлены намі; будзем паважаць старэйшых сярод нас; і будзем вучыць маладых у дысцыпліне і страху Гасподнім. Няхай іхняя любоў будзе аднолькавай да ўсіх, хто баіцца Бога, незалежна ад асобы. І асабліва няхай яны вучацца, якую вялікую сілу мае пакора перад Богам; наколькі моцная перад Ім чыстая і святая любоў; які выдатны і вялікі страх перад Ім; і як ён выратуе ўсіх, хто звяртаецца да Яго са святасцю ў чыстым розуме. 1-е Пасланне Клімента да Карынфянаў 10:7,11,13 Прыйдзіце, дзеці, і паслухайце Мяне, і Я навучу вас страху Гасподняму. Хто ёсць чалавек, які прагне жыцця і любіць бачыць добрыя дні? Утрымлівай язык свой ад зла і вусны свае, каб яны не казалі хітрасці. Ухіляйся ад зла і рабі дабро; шукай міру і імкніся да яго. Наш усеміласэрны і дабрачынны Айцец мае спачуванне да тых, хто баіцца Яго; і ласкава і з любоўю адорвае Свае ласкі ўсім, хто прыходзіць да Яго з простым розумам. 1-е Пасланне Клімента да Карынфянаў 11:2-4,9 Дык вось, бо ўсё відаць і чуе Бог, бойцеся Яго і адкіньце злыя ўчынкі нашыя, якія вынікаюць з злых жаданняў, каб праз Яго міласэрнасць вызваліцца ад будучага асуджэння. 1-е пасланне Клімента да Карынфянаў 13:1 Ты будзеш схаваны ад бізуна языка і не будзеш баяцца пагібелі, калі яна прыйдзе. Ты будзеш смяяцца з бязбожнікаў і грэшнікаў і не будзеш баяцца звяроў зямных. Дзікія зверы будуць у міры з табою. 1-е пасланне Клімента да Карынфянаў 23:10-11 Дай кожнай душы чалавека, якая заклікае Ягонае слаўнае і святое імя, веру, страх, мір, доўгацярплівасць, цярплівасць, стрыманасць, святасць і разважлівасць ва ўсім, што даспадобы Яму, праз Першасвятара і Абаронцу нашага Ісуса Хрыста, праз Якога слава і веліч, і сіла, і гонар цяпер і на вякі вякоў. Амін. 1-е Пасланне Клімента да Карынфянаў 24:2 І не будзем баяцца людзей, а лепш Бога. Таму, калі мы будзем рабіць такія ліхія рэчы, Гасподзь сказаў: «Калі б вы прыліплі да Мяне ў самым улонні Маім і не выконвалі б запаведзяў Маіх, Я адкінуў бы вас і сказаў бы вам: адыдзіце ад Мяне; Я не ведаю, адкуль вы, вы, што робіце беззаконне». 2-е Пасланне Клімента да Карынфянаў 2:15 Дык вось, браты, добраахвотна пакінуўшы дзеля сумлення нашае вандраванне ў гэтым свеце, будзем выконваць волю Таго, Хто паклікаў нас, і не будзем баяцца выйсці з гэтага свету. Бо Гасподзь кажа: «Будзеце як авечкі сярод ваўкоў». Пётр адказаў і сказаў: «А што, калі ваўкі будуць раздзіраць авечак?» Ісус

27

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

сказаў Пятру: «Няхай авечкі пасля смерці не баяцца ваўкоў; і вы не бойцеся тых, хто забівае вас, і пасля гэтага яны больш нічога не могуць зрабіць вам; але бойцеся Таго, Хто пасля смерці вашай мае ўладу ўкінуць і душу і цела ў геену вогністую». 2-е Пасланне Клімента да Карынфянаў 3:1-2 Памочнікі веры — страх і цярплівасць, а ўдзельнікі нашай барацьбы — доўгацярплівасць і ўстрыманне. Пасланне Варнавы 2:2 Станьма духоўнымі, дасканалым храмам Божым. Наколькі ў нас ёсць сілы, будзем разважаць пра страх Божы і старацца з усіх сіл выконваць Яго запаведзі, каб радавацца Яго праведным судам. Пасланне Варнавы 3:12 І гэта ён добра сказаў, маючы на ўвазе запаведзь. Дык што ж ён кажа? Каб мы трымаліся тых, хто баіцца Госпада, з тымі, хто разважае над запаведдзю слова, якое прыняў у сваё сэрца, з тымі, хто абвяшчае справядлівыя суды Госпада і захоўвае запаведзі Ягоныя. Пасланне Варнавы 9:17 І зноў: Ён будзе жыць у вышыні моцнай скалы. А што далей у таго ж прарока? Яго вада верная; вы ўбачыце Цара ў славе, і душа ваша навучыцца страху Гасподняму. А што далей? — І была рака, якая цякла па правым баку, і прыгожыя дрэвы выраслі каля яе; і той, хто будзе есці іх, будзе жыць вечна. Значэнне гэтага вось у чым: мы сыходзім у ваду, поўныя грахоў і брыд, але выходзім, прыносячы плод, маючы ў сэрцах нашых страх і надзею, якая ў Ісусе, праз Духа. І хто будзе есці іх, будзе жыць вечна. Агульнае пасланне Варнавы 10:6,14 Не адпускай рукі тваёй ад сына твайго і ад дачкі тваёй; але з маладосці іх вучы страху Гасподняму. Не прагні маёмасці бліжняга твайго і не будзь рабаўніком. Не далучайся сэрца тваё да ганарлівых; але будзеш залічаны да праведных і пакорлівых. Што б ні здарылася з табою, прымі гэта як дабро. Не будзь двудушным і не двуязыкім, бо двуязычнасць — сетка смерці. Будзь падпарадкаваны Госпаду і ніжэйшым гаспадарам, як прадстаўнікам Бога, са страхам і павагай. Не будзь агрэсіўным у сваіх запаведзях ніводнаму з слуг тваіх, якія спадзяюцца на Бога, каб не перастаць баяцца Таго, Хто стаіць над абодвума; бо Ён прыйшоў паклікаць каго-небудзь не на асобы, але тых, каго падрыхтаваў Дух. Агульнае пасланне Варнавы 14:12-15 Апошнія часы насталі для нас: дык будзем вельмі паважаныя і баімся доўгацярплівасці Божай, каб яна не прыйшла нам на асуджэнне. Бо альбо будзем баяцца будучага гневу, альбо будзем любіць ласку, якой мы карыстаемся цяпер, каб праз адно ці другое з гэтых рэчаў знайсціся ў Хрысце Ісусе для сапраўднага жыцця. Пасланне Ігнація да Эфесянаў 3:5-6 Бо цяпер я павінен больш баяцца і не слухаць тых, хто мяне пыхае. Пасланне Ігнація да Эфесянаў 1:13 Але, апамятаўшыся і ўзгадаўшы славу Гада, і набраўшыся адвагі, я ўпаў на калені і зноў пачаў спавядацца ў сваіх грахах, як і раней. Пастыр Ерма (Віданні) 3:8 Па-першае, верце, што ёсць адзін Бог, які стварыў і ўвасобіў усё з нічога ў істоту. Ён ахоплівае ўсё і толькі велізарны, якога ніхто не можа зразумець. Які не можа быць ні вызначаны ніякімі словамі, ні ўспрыняты розумам. Таму верце ў Яго і бойцеся Яго, і, баючыся Яго, устрымайцеся ад усяго зла. Захоўвайце гэта, і адкіньце ад сябе ўсялякую пажада і беззаконне, і апраніцеся ў праведнасць, і будзеш жыць для Бога, калі будзеш выконваць гэтую запаведзь. 2-я кніга Ермы (Запаведзі) 1:1-5 «Я загадаў табе, — сказаў ён, — у першых маіх запаведзях, — захоўваць веру, страх і пакаянне». Так, Госпадзе, — сказаў я. 2-я кніга Ермы (Запаведзі) 6:1 Бойся Бога, — кажа ён, — і выконвай запаведзі Ягоныя. Бо калі будзеш выконваць запаведзі Ягоныя, будзеш моцны ў кожнай справе, і ўсе справы твае будуць выдатныя. Бо баючыся Бога, будзеш рабіць усё добра. Гэта той страх, якім ты павінен быць натхнёны, каб выратавацца. Але не бойся д'ябла, бо калі баішся Госпада, будзеш мець над ім уладу, бо няма ў ім сілы. Калі ж у ім няма сілы, то і Яго не трэба баяцца. Але таго, у кім ёсць найвышэйшая сіла, трэба баяцца, бо кожны, хто мае сілу, павінен быць страшным. А хто не мае сілы, усімі пагарджаецца. Бойся спраў д'ябла, бо яны злыя. Бо, баючыся Госпада, будзеш баяцца і не будзеш рабіць спраў д'ябла, але будзеш сцерагчыся ад іх. Таму ёсць двайны страх: калі не будзеш рабіць

28

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

зла, бойся Госпада і не будзеш рабіць яго. А калі будзеш рабіць дабро, страх Гасподні моцны, вялікі і слаўны. Дык бойся Бога, і будзеш жыць; і хто будзе баяцца Яго і выконваць запаведзі Ягоныя, жыццё таго з Госпадам. А хто не выконвае іх, у тым няма жыцця. 2-я кніга Ермы (Запаведзі) 7:1-6 Не ўстрымлівайся ад добрых спраў, але рабі іх. Паслухай, — сказаў ён, — якая цнота тых добрых спраў, якія ты павінен рабіць, каб выратавацца. Першае — гэта вера, страх Гасподні, любоў, згода, справядлівасць, праўда, цярплівасць, цнатлівасць. 2-я кніга Ермы (Запаведзі) 8:8 Але тыя, хто мае страх Гасподні і шукае праўды пра Бога, маючы ўсе свае думкі накіраваныя да Госпада, разумеюць усё, што ім гаворыцца, і адразу разумеюць гэта, бо маюць страх Гасподні ў сабе. 2-я кніга Ермы (Запаведзі) 10:13 Дык хто адступіцца ад усіх злых пажадлівасцяў, будзе жыць з Богам; а тыя, хто ім падпарадкоўваецца, памруць назаўжды. Бо гэтая злая пажадлівасць смяротная. Дык апраніце пажадлівасць праведнасці і, узброіўшыся страхам Гасподнім, супраціўляйцеся ўсялякай злай пажадлівасці. Бо гэты страх жыве ў добрых пажадлівасцях; і калі злая пажадлівасць убачыць вас узброенымі страхам Гасподнім і супраціўляцца яму, яна ўцячэ ад вас і не з'явіцца перад вамі, але бойся сваёй зброі. І вы атрымаеце перамогу і будзеце ўвянчаны за гэта; і дасягнеце таго добрага пажадлівасці; і аддасце перамогу, якую вы атрымалі, Богу, і будзеце служыць Яму, робячы тое, што вы самі хочаце рабіць. Бо калі вы будзеце служыць добрым пажадлівасцям і падпарадкоўвацца ім, вы зможаце атрымаць уладу над сваімі злымі пажадлівасцямі; і яны будуць падпарадкоўвацца вам, як вы хочаце. І я сказаў: Госпадзе, ці хацеў бы я ведаць, як служыць гэтаму добраму пажадлівасці? Паслухайце, — кажа ён, — бойся Бога і спадзявайся на Яго, любі праўду і праведнасць і рабі дабро. 2-я кніга Ермы (Запаведзі) 12:6-10 І звярніцеся да Госпада Бога вашага і пакіньце д'ябла і ягоныя задавальненні, бо яны злыя, горкія і нячыстыя. І не бойцеся д'ябла, бо ён не мае над вамі ўлады. Бо Я з вамі, пасланнік пакаяння, хто мае над ім уладу. Д'ябал сапраўды палохае людзей; але ягоны страх марны. Таму не бойцеся яго, і ён уцячэ ад вас. Бо калі вы будзеце супраціўляцца яму, ён уцячэ ад вас у блытаніне. Але тыя, хто не поўны веры, бойцеся д'ябла, як быццам ён мае нейкую вялікую ўладу. Бо д'ябал выпрабоўвае слуг Божых, і калі ён знаходзіць іх пустымі, ён знішчае іх. Але Я, пасланнік пакаяння, кажу вам: не бойцеся д'ябла, бо Я пасланы да вас, каб Я мог быць з вамі ўсіх, хто пакаецца ўсім сэрцам вашым, і каб Я мог умацаваць вас у веры. Дык не бойцеся нават найменшых ягоных пагроз, бо яны бяссільныя, як нервы мёртвага чалавека. Але слухайце Мяне і бойцеся Госпада Усемагутнага, Які можа вас выратаваць і пагубіць, і выконвайце запаведзі Ягоныя, каб вы жылі з Богам. 2-я кніга Ермы (Запаведзі) 12:22-23,27,30,33 Але што вы будзеце рабіць у імя Госпада, тое знойдзеце ў вашым горадзе і будзеце мець радасць без смутку і страху. Таму не прагніце багацця язычнікаў, бо яно згубнае для слуг Божых. 3-я кніга Ермы (Параўнанні) 1:9 Але спадзявайся на Госпада, што калі будзеш рабіць гэта і баяцца Яго, і ўстрымлівацца ад усялякай ліхой справы, будзеш жыць з Богам. 3-я кніга Ермы (Параўнанні) 5:6 Я сказаў яму: «Госпадзе, я малю цябе яшчэ паказаць мне адну рэч». Што, — сказаў ён, — ты пытаешся? Я сказаў яму: «Ці пакутуюць тыя, хто адыходзіць ад страху Божага, у той самы час, у які яны атрымлівалі асалоду ад сваіх фальшывых задавальненняў і задавальненняў?» Ён адказаў мне: «Яны пакутуюць у той самы час». 3-я кніга Ермы (Параўнанні) 6:28 Я сказаў яму: «Госпадзе, спадзяюся, што ўсе, пачуўшы гэта, пакаюцца. Бо я веру, што кожны, хто прызнае свае злачынствы і прыме страх Гасподні, вернецца да пакаяння». 3-я кніга Ермы (Параўнанні) 8:81 Але цяпер ты асветлены анёлам, але тым самым Духам. Але ты павінен старанна ўсё абдумаць, бо таму я пасланы ў твой дом гэтым паважаным пасланцом, каб, калі ты ўбачыш усё магутна, ты не баяўся, як раней.

3-я кніга Ермы (Параўнанні) 9:4 Але тыя, хто былі баязлівыя і сумняваліся, і разважалі ў сабе, ці варта ім вызнаваць Хрыста, ці адракацца ад Яго, і ўсё ж пацярпелі, — іх плады меншыя, таму што гэтая думка прыйшла ў іх сэрцы. 3-я кніга Ермы (Параўнанні) 9:237

29

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

Ведай і бачы, што ў той дзень, калі Ты выдаў мне Ісуса, я злітаваўся над сабой і, абмыўшы рукі, засведчыў, што я невінаваты, пра Таго, Хто праз тры дні ўваскрос з магілы і выканаў Тваю волю ў Ім, бо Ты хацеў, каб я быў разам з Табой у Яго распяцці. Але цяпер я даведаўся ад катаў і ад салдат, якія ахоўвалі Яго магілу, што Ён уваскрос з мёртвых. І я асабліва пацвердзіў тое, што мне было сказана, што Ён з'явіўся цялесна ў Галілеі, у тым самым выглядзе, і з тым самым голасам, і з тым самым вучэннем, і са здаровымі вучнямі, не змяніўшы ні ў чым, але смела прапаведуючы Яго ўваскрасенне і вечнае Царства. Ліст Пілата да Ірада

Забытыя кнігі Эдэма Умацуй сваё сэрца і не бойся. Гэтая цемра — не пакаранне. Але, о Адам, Я стварыў дзень і паставіў у ім сонца, каб яно асвятляла цябе, каб ты і твае дзеці маглі рабіць сваю працу. 1-я кніга Адама і Евы 13:12 І калі яны ўбачылі, што святло вярнулася да іх, яны стрымаліся ад страху і ўмацавалі свае сэрцы. Пакуль Адам быў у раі і чуў голас Бога і гук, які Ён рабіў у раі, і баяўся Яго, ён ніколі не бачыў яркага святла сонца, і яго палымяны жар не дакрануўся да яго цела. 1-я кніга Адама і Евы 16:2,7 «Але цяпер умацуй сэрца тваё і не бойся. Я з табою да канца дзён, якія Я вызначыў табе». 1-я кніга пра Адама і Еву 19:6 Але Бог сказаў Адаму і Еве: «Не бойцеся, Я не дапушчу яму наблізіцца да вас; Я прагнаў яго ад вас з гэтай гары і не пакіну ў ёй нічога, што магло б зрабіць вам шкоду». 1-я кніга пра Адама і Еву 20:2 І сказаў Адам Богу: «Калі я быў у раі, я не ведаў ні спёкі, ні млоснасці, ні хады, ні дрыжыкаў, ні страху; але цяпер, калі я прыйшоў у гэтую зямлю, усе гэтыя пакуты ахапілі мяне». Тады Бог зноў сказаў Адаму: «За тое, што ты насіў страх і дрыжыкі ў гэтай зямлі, млоснасць і пакуты, ступаючы і ходзячы, узыходзячы на гэтую гару і паміраючы ад яе, Я вазьму ўсё гэта на Сябе, каб выратаваць цябе». 1-я кніга Адама і Евы 22:3,6 Як толькі Адам сказаў гэта, як анёл Божы з'явіўся яму ў пячоры і сказаў: «О Адам, не бойся. Гэта сатана і яго войска; ён хоча падмануць цябе, як падмануў цябе спачатку. Спачатку ён быў схаваны ў змеі, але на гэты раз ён прыйшоў да цябе ў вобразе анёла святла, каб, калі ты будзеш пакланяцца яму, ён мог зачараваць цябе ў самой прысутнасці Бога». Тады анёл адагнаў сатану і яго войска ад Адама і Евы і сказаў ім: «Не бойцеся; Бог, які стварыў вас, умацуе вас». 1-я кніга пра Адама і Еву 27:12,15 Гэта зрабіў Бог у Сваёй мудрасці, каб гэтыя залатыя стрыжні, знаходзячыся з Адамам у пячоры, ззялі святлом уначы вакол яго і паклалі канец яго страху перад цемрай. 1-я кніга пра Адама і Еву 29:7 Тады Слова Божае прыйшло да Адама і сказала яму: «О, Адам, чаму ў цябе не было ні гэтага страху, ні гэтага посту, ні гэтай турботы? І чаму ў цябе не было гэтага страху, перш чым ты зграшыў?» 1-я кніга Адама і Евы 40:1 Але, Адаме, не бойся і не кажы ў сэрцы сваім, што Я распасцёр над табой гэтую скалу, як навес, каб пакараць цябе ёю. 1-я кніга Адама і Евы 49:5 І загадаў Бог сваім анёлам суправаджаць Адама і Еву ў пячору з радасцю, замест таго, каб ахапіць іх страхам. 1-я кніга пра Адама і Еву 56:10 Тады да Адама і Евы прыйшло Слова Божае, якое вызваліла іх з пакут, і Бог сказаў Адаму: «Будзь моцны і не бойся таго, хто толькі што прыйшоў да цябе». 1-я кніга пра Адама і Еву 59:4 Глядзі ж, Адаме, і вось ён звязаны перад табою ў паветры, не можа ўцячы! Таму кажу табе: не бойся яго; адгэтуль сцеражыся і асцерагайся яго ва ўсім, што ён можа зрабіць з табой. 2-я кніга Адама і Евы 4:5 Не бойся, сыне мой, у гэтым няма сораму. Я хачу, каб ты ажаніўся, каб не адолеў цябе вораг. 2-я кніга пра Адама і Еву 7:3

30

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

А цяпер, о Сэт, сыне мой, стань на чале свайго народа; пасі іх і сцеражыся іх у страху Божым; і вядзі іх добрым шляхам, загадай ім пасціцца перад Богам; і дай ім зразумець, што яны не павінны слухацца сатаны, каб ён не знішчыў іх. 2-я кніга Адама і Евы 8:14 Тады Сэт часта пасціўся кожныя сорак дзён, як і яго старэйшыя дзеці. Бо сям'я Сэта адчувала пах дрэў у садзе, калі вецер дзьмуў у тым кірунку. Яны былі шчаслівыя, нявінныя, без раптоўнага страху, сярод іх не было ні зайздрасці, ні злых учынкаў, ні нянавісці. Не было жывёльнай страсці; з ніводнага з іх вуснаў не выходзілі ні брудныя словы, ні праклён; ні злыя парады, ні падман. Бо людзі таго часу ніколі не кляліся, але ў цяжкіх абставінах, калі людзі павінны былі клясціся, яны кляліся крывёю Авеля праведнага. 2-я кніга Адама і Евы 11:11-12 І сказаў ім Энох: «Сачыце за сваімі душамі і трымайцеся страху Божага і служэння Яму, і пакланяйцеся Яму ў праведнай веры, і служыце Яму ў праведнасці, нявіннасці і суды, у пакаянні і чысціні». 2-я кніга Адама і Евы 22:7 Будзь адважным, Энох, не бойся; вечны Бог паслаў нас да цябе, і вось! ты сёння ўзнясешся з намі на неба, і ты раскажаш сваім сынам і ўсёй сваёй сям'і ўсё, што яны будуць рабіць без цябе на зямлі ў тваім доме, і хай ніхто не шукае цябе, пакуль Гасподзь не верне цябе да іх. Таямніцы Эноха 1:10 Паслухайце мяне, дзеці мае: я не ведаю, куды іду і што са мной здарыцца. Дык вось, дзеці мае, кажу вам: не адварочвайцеся ад Бога перад абліччам марноты, які не стварыў неба і зямлі, бо яны загінуць і тыя, хто ім пакланяецца. І хай Гасподзь умацуе вашыя сэрцы ў страху перад Ім. А цяпер, дзеці мае, хай ніхто не думае шукаць мяне, пакуль Гасподзь не верне мяне да вас. Таямніцы Эноха 2:1 «Будзь адважны, Энох, не бойся», — і паказаў мне Госпада здалёк, які сядзеў на самым высокім троне Сваім. Бо што на дзесятым небе, калі Гасподзь жыве тут? Таямніцы Эноха 20:2 І паслаў Гасподзь аднаго са сваіх слаўных, архангела Гаўрыіла, і сказаў ён мне: «Будзь адважны, Энох, не бойся, паўстань перад абліччам Госпада ў вечнасць, устань, ідзі са мной». Таямніцы Эноха 21:4 Будзь адважным, Энох, не бойся, устань і стой перад маім тварам у вечнасці. Таямніцы Эноха 22:5 Як адзін год больш паважаны за іншы, так і адзін чалавек больш паважаны за іншага: адзін — вялікімі дабрабытамі, другі — мудрасцю сэрца, другі — асаблівым інтэлектам, трэці — хітрасцю, адзін — маўклівасцю вуснаў, другі — чысцінёй, адзін — сілай, іншы — прыгажосцю, адзін — маладосцю, іншы — вострым розумам, адзін — постаццю цела, іншы — чуласцю. Няхай гэта будзе чуваць паўсюль, але няма лепшага за таго, хто баіцца Бога, ён будзе больш слаўны ў будучыні. Таямніцы Эноха 43:2 Такім чынам, я абвяшчаю вам, дзеці мае, і раздаю кнігі вашым дзецям ва ўсе вашы пакаленні, і сярод народаў, якія будуць мець розум баяцца Бога, няхай яны прымуць іх, і няхай яны палюбяць іх больш за любую ежу ці зямныя прысмакі, і чытаюць іх і прысвячаюць сябе ім. А тых, хто не разумее Госпада, хто не баіцца Бога, хто не прымае, а адкідае, хто не атрымлівае іх (г. зн. кнігі), чакае страшны суд. Таямніцы Эноха 48:5-6 Бо мая надзея на Госпада, і я не буду баяцца, і, паколькі Гасподзь — маё выратаванне, я не буду баяцца. Оды Саламона 5:9 І я стаў магутным у праўдзе і святым праз Тваю праведнасць; і ўсе мае праціўнікі баяліся мяне. Оды Саламона 25:10 І тыя, хто ходзіць па іх без пахібы, не будуць баяцца. Оды Саламона 39:5 І на нашых руках ён таксама загадвае прымацаваць гэты сімвал, ясна паказваючы, што мы павінны выконваць усё ў праведнасці, памятаючы пра ўласнае стварэнне і, перш за ўсё, пра страх Божы. Ліст Арыстэя 6:48

31

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

І ён адказаў: «Калі чалавек будзе справядлівы да ўсіх, ён заўсёды будзе дзейнічаць правільна ў кожнай сітуацыі, памятаючы, што кожная думка вядомая Богу. Калі вы возьмеце страх Божы за адпраўную кропку, вы ніколі не памыліцеся ад мэты». Ліст Арыстэя 7:35 І ён сказаў: «Калі ты цвёрда разумееш, што ўсе людзі прызначаны Богам для ўдзелу ў найвялікшым зле, а таксама ў найвялікшым дабрыні, бо немагчыма чалавеку пазбегнуць гэтага. Але Бог, да якога мы павінны заўсёды маліцца, натхняе нас мужнасцю цярпець». Тады ён спытаў чалавека: «Якая сапраўдная мэта мужнасці?» І той адказаў: «Калі правільны план рэалізуецца ў гадзіну небяспекі ў адпаведнасці з першапачатковым намерам. Бо ўсё зроблена Богам на карысць табе, цару, бо твая мэта добрая». Ліст Арыстэя 7:49,51-52 І ён адказаў: «Калі ты праяўляеш дабрыню да ўсіх людзей і заваёўваеш іх сяброўства, табе нікога не трэба баяцца. Быць папулярным сярод усіх людзей — гэта найлепшы з добрых дароў, якія можна атрымаць ад Бога!» Пасланне да Арыстэя 8:32 І, аддаўшы яму такую ж пахвалу, як і астатнім, цар спытаў іншага: як ён можа вызваліцца ад страху? І той адказаў: «Калі розум усведамляе, што ён не зрабіў ніякага зла, і калі Бог накіроўвае яго да ўсіх высакародных намераў». Ліст Арыстэя 9:13-14 Цар гучна ўспрыняў адказ, а потым, зірнуўшы на наступнага чалавека, сказаў: «Каго нам прызначыць начальнікамі войска?» І ён растлумачыў: «Тых, хто вылучаецца мужнасцю і праведнасцю, і тых, хто больш клапоціцца пра бяспеку сваіх людзей, чым пра перамогу, рызыкуючы сваім жыццём праз неабдуманасць. Бо як Бог добра чыніць усім людзям, так і ты, пераймаючы Яго, з'яўляешся дабрадзеем усіх тваіх падданых». Ліст Арыстэя 10:9-10 Бо захапленне іх мужнасцю і вытрымкай, якое адчуваў не толькі ўвесь свет, але і самі іх катамі, зрабіла іх віноўнікамі падзення тыраніі, пад якой знаходзіўся наш народ, яны перамаглі тырана сваёй вытрымкай, так што праз іх краіна была ачышчана. Цяпер мудрасць праяўляецца ў формах суда і справядлівасці, мужнасці і ўмеранасці. Чацвёртая кніга Макавеяў 1:9,16 Не апагань чыстых вуснаў маёй старасці і маёй пажыццёвай вернасці Закону. Чыстымі мяне прымуць мае бацькі, не баючыся пакут Тваіх нават да смерці. Чацвёртая кніга Макавеяў 2:57 Тады, часткова з жалю да яго старасці, часткова са спачування да свайго сябра, часткова з захаплення яго адвагай, некаторыя з прыдворных цара падышлі да яго і сказалі: Чацвёртая кніга Макавеяў 3:8 Але яны, пачуўшы ягоныя ўгаворы і ўбачыўшы ягоныя жахлівыя прылады, не толькі не праявілі страху, але нават паставілі сваю філасофію супраць тырана і, згодна са сваім розумам, прынізілі ягоную тыранію. Чацвёртая кніга Макавеяў 4:30 Але яны вельмі раззлаваліся на смелыя словы гэтага чалавека і вывіхнулі яму рукі і ногі сваімі махавымі машынамі, вырвалі яго канечнасці з суставаў і паслабілі іх; і яны скруцілі яму пальцы, рукі, ногі і локці. Чацвёртая кніга Макавеяў 5:31 І кожны з іх разам, зірнуўшы адзін на аднаго ярка і вельмі смела, сказаў: «Ад усяго сэрца прысвяцім сябе Богу, які даў нам душы нашыя, і аддадзім целы нашыя выкананню Закону. Не будзем баяцца таго, хто думае забіць, бо вялікая барацьба і небяспека для душы чакае ў вечных пакутах тых, хто парушае Божы закон». Чацвёртая кніга Макавеяў 6:26-27 Але з усіх маці менавіта яна, з сямі сыноў, пераўзыходзіла ўсіх астатніх любоўю, бачачы, што, сем разоў нараджаючы дзяцей, яна адчувала мацярынскую пяшчоту да плоду свайго ўлоння і, абмежаваная шматлікімі пакутамі, у якіх яна нараджала кожнага з іх, усё ж праз страх Божы адкінула цяперашнюю бяспеку сваіх дзяцей. Ты не плакала, калі бачыла вочы кожнага сярод пакут, якія смела глядзелі на адну і тую ж пакуту, і бачыла ў іх дрыготкіх ноздрах прыкметы набліжэння смерці. Бо яна бачыла ў сваім розуме, як гэта было ў хітрых абаронцаў у зале нарады, прыроду, бацькоўства, мацярынскую любоў і сваіх дзяцей на катаваннях, і было так, быццам яна, маці, маючы выбар паміж двума галасамі ў справе сваіх дзяцей, адзін за іх смерць і адзін за выратаванне іх жыцця, тады не падумала пра выратаванне сваіх сямі сыноў на

32

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

кароткі час, але, як сапраўдная дачка Абрагама, успомніла яго богабаязную мужнасць. Чацвёртая кніга Макавеяў 7:5,14,20 Але святая і богабаязная маці не плакала ні па адным з іх такімі слязьмі, не прасіла нікога пазбегнуць смерці і не аплаквала іх як паміраючых; але, быццам мела душу з адаманта і другі раз прыводзіла да несмяротнага жыцця сваіх сыноў, яна маліла і ўмольвала іх памерці за рэлігію. Чацвёртая кніга Макавеяў 7:34 О сыне мой! Трымайся мудрых людзей, якія баяцца Бога, і будзь падобным да іх, і не падыходзь да невукаў, каб не стаць падобным да яго і не навучыцца яго шляхам. О сыне мой! Чалавека, які баіцца Бога, бойся Яго і шануй Яго. О сыне мой! Не бойся Госпада твайго, Які стварыў цябе, каб Ён не змоўк перад табой. О сыне мой! Чалавеку, які не мае спакою, смерць лепшая за жыццё; і гук плачу лепшы за гук спеваў; бо смутак і плач, калі ў іх страх Божы, лепшыя за гук спеваў і радасці. Гісторыя Ахікара 2:14,20,34,48 І фараон быў збянтэжаны свабодай яго языка і смеласцю яго адказу. Тады фараон устаў з трона свайго і стаў перад Гайкарам, і сказаў яму: «Скажы мне цяпер, каб я мог зразумець, на каго падобны твой гаспадар цар, і на каго падобныя яго вяльможы». Гісторыя Ахікара 5:49 Дык вось, дзеці мае, не зважайце на прыгажосць жанчын і не думайце пра іх справы, а хадзіце ў простасці сэрца ў страху Гасподнім і працуйце над добрымі справамі, над вучобай і над статкам вашым, пакуль Гасподзь не дасць вам жонку, якую Ён захоча, каб вы не пакутавалі, як я. Запавет Рувіма 2:1 Два гады я мучыў душу маю постам у страху Гасподнім і зразумеў, што страх Божы вызваляе ад зайздрасці. Запавет Сімеона 1:18 І цяпер, дзеці мае, загадваю вам: бойцеся Госпада Бога вашага ўсім сэрцам вашым і хадзіце ў прастатзе паводле ўсяго закона Ягонага. Набывайце мудрасць у страху Божым старанна, бо калі вас павядуць у палон, і гарады і землі будуць знішчаны, і золата і срэбра, і ўсякая маёмасць загіне, то мудрасці мудрых нішто не можа адабраць, акрамя слепаты бязбожнасці і бяздушнасці, якая паходзіць ад граху. Запавет Левія 4:1,8 І ахапіў іх страх, і яны перасталі ваяваць з намі. Мне было дваццаць гадоў, калі пачалася гэтая вайна. І Хананейцы баяліся мяне і братоў маіх. Запавет Іуды 1:23,51 Калі вы п'яце віно ў радасьці, будзьце сціплымі ў страху Божым. Бо калі ў радасці вашай страх Божы адыдзе, тады ўзнікне п'янства, і пракрадзецца бессаромнасьць. Запавет Іуды 3:25-26 Але бойцеся Госпада Бога нашага ўсёй сілай вашай ва ўсе дні жыцця вашага. Запавет Завулона 2:40 І цяпер, дзеці мае, бойцеся Госпада, і сцеражыцеся сатаны і яго духаў. Запавет Данііла 2:14 Дык вось, дзеці мае, няхай усе вашы справы будуць зроблены па парадку, з добрым намерам, у страху Божым, і нічога не рабіце непарадку, з пагардай або не ў час. Запавет Нэфталіма 1:21 Дзеці мае, калі вы будзеце рабіць дабро, дык людзі і анёлы дабраславяць вас, і Бог праславіцца праз вас сярод язычнікаў, і д'ябал уцячэ ад вас, і звяры будуць баяцца вас, і Гасподзь палюбіць вас, і анёлы прыліпнуць да вас. Запавет Нэфталіма 2:26 Ён не абурае святога чалавека, бо страх Божы перамагае нянавісць. Баючыся, каб не пакрыўдзіць Госпада, ён не зробіць зла нікому, нават у думках. Запавет Гада 1:29-30 Бо Гасподзь не пакідае тых, хто баіцца Яго, ні ў цемры, ні ў кайданах, ні ў скрухах, ні ў патрэбе. Бо Бог не саромеецца, як чалавек, і не баіцца, як сын чалавечы, і не слабее і не палохаецца, як народжаны ў зямлі. Запавет Іосіфа 1:21-22 Мае браты ведалі, як мой бацька любіць мяне, але я не ўзвышаўся ў сваім сэрцы. Хоць я быў дзіцем, я меў страх Божы ў сэрцы сваім, бо ведаў, што ўсё міне. І я не паўстаў супраць іх са злым намерам, але я шанаваў сваіх братоў; і з павагі да іх, нават калі мяне прадавалі, я ўстрымаўся ад таго, каб сказаць ізмаільцянам, што

33

Гасподзь — святло маё і выратаванне маё; каго мне баяцца? Гасподзь — сіла жыцця майго; каго мне баяцца? Псальм 27:1

я сын Якава, чалавек вялікі і магутны. І вы, дзеці мае, майце страх Божы ва ўсіх вашых справах перад вачыма вашымі і шануйце вашых братоў. Запавет Іосіфа 2:5-7 Бойцеся Госпада і любіце бліжняга свайго; і нават калі духі Веліяра запатрабуюць ад вас усялякага зла, яны не будуць мець над вамі ўлады, як не мелі яны над маім братам Іосіфам. Колькі людзей хацелі забіць яго, і Бог абараніў яго! Бо той, хто баіцца Бога і любіць бліжняга свайго, не можа быць уражаны духам Веліяра, бо абаронены страхам Божым. Запавет Веньяміна 1:14-16

34