Mendiko sermoia Mateo 5:1-48 1 Jendetza ikusi zuenean, mendira igo zen, eta eserita zegoela, bere ikasleak hurbildu zitzaizkion. 2 Eta ahoa ireki eta irakatsi zien, esanez: 3 Zorionekoak espirituz pobreak direnak, zeren haiena baita zeruetako erreinua. 4 Zorionekoak negarrez daudenak, zeren kontsolatuko baitira. 5 Zorionekoak apalak, zeren lurra ondare izango baitute. 6 Zorionekoak dira justiziaren gose eta egarri direnak, zeren aseko baitira. 7 Zorionekoak errukitsuak, zeren errukia lortuko baitute. 8 Zorionekoak bihotz garbikoak, zeren haiek ikusiko baitute Jainkoa. 9 Zorionekoak bakegileak, zeren Jainkoaren seme-alaba deituko baitira. 10 Zorionekoak dira zuzentasunagatik jazarriak direnak, zeren haiena baita zeruetako erreinua. 11 Zorionekoak zarete, nigatik, jendeak iraindu eta jazarri eta gezurrez zuen aurka gaizkia esango dizutenean. 12 Poztu zaitezte eta poztu zaitezte osoz, zeren handia baita zuen saria zeruan; horrela jazarri baitzituzten zuen aurreko profetak. 13 Zuek zarete lurreko gatza; baina gatza zaporegabea bada, zerekin gatzituko da? Harrezkero ez da ezertarako balio, kanpora botatzeko eta gizakien oinpean zapaltzeko baino. 14 Zuek zarete munduaren argia. Ezin da ezkutatu mendi gainean dagoen hiria. 15 Ez dute gizonek kandela pizten eta ontzi azpian jartzen, baizik eta kandelabroan; eta horrek argia ematen die etxean dauden guztiei. 16 Zuen argia horrela distira egin dezatela gizonen aurrean, zuen lan onak ikus ditzaten eta zeruetan dagoen zuen Aita goretsi dezaten. 17 Ez pentsa legea edo profetak suntsitzera etorri naizenik; ez naiz suntsitzera etorri, baizik eta betetzera. 18 Egiaz diotsuet: Zerua eta lurra igaro arte, ez da legetik iota bat edo izkina bat galduko, dena bete arte.
1
Mendiko sermoia
19 Beraz, agindu txikienetako bat hausten duena, eta horrela irakasten diena jendeari, txikiena deituko da zeruetako erreinuan; baina agindu horiek betetzen eta irakasten dituena, handi deituko da zeruetako erreinuan. 20. Zeren esaten dizuet, baldin zuen zuzentasuna eskribauen eta fariseuen zuzentasuna baino handiagoa ez bada, ez zaretela sartuko zeruetako erreinuan. 21 Entzun duzue antzinakoek esan zutela: Ez duzu hilko; eta nornahi hiltzen duen, epaiketaren menpe egongo da. 22 Nik, ordea, esaten dizuet: Norbait bere anaiarekin arrazoirik gabe haserretzen dena, epaiketaren menpe egongo da; eta nornahi bere anaiari «Ergela» esaten badio, kontseiluaren menpe egongo da; eta nornahi «Ergela!» esaten badio, infernuko suaren menpe egongo da. 23. Beraz, zure oparia aldarera eramaten baduzu, eta han gogoratzen bazara zure anaiak zerbait duela zure aurka; 24 Utzi han zure oparia aldarearen aurrean, eta zoaz; lehenik adiskidetu zaitez zure anaiarekin, eta gero etorri eta eskaini zure oparia. 25. Ados jarri zaitez azkar zure etsaiarekin, bidean zauden bitartean; etsaiak epailearen eskuetara eraman ez zaitzan, eta epaileak funtzionarioaren eskuetara, eta kartzelara bota ez zaitzan. 26 Egiaz diotsut: Ez zara handik aterako azken zentimoa ordaindu arte. 27 Entzun duzue antzinakoek esan zutela: Ez duzu adulteriorik egingo. 28 Nik, ordea, hau diotsuet: Emakume bati begiratzen dionak, hura desiratzeko, adulterioa egin duela jadanik bere bihotzean harekin. 29 Eta zure eskuineko begiak galbidean jartzen bazaitu, atera ezazu eta bota ezazu zuregandik; hobe da zuretzat zure kideetako bat galtzea, eta ez zure gorputz osoa infernura botatzea. 30 Eta zure eskuineko eskuak oztopoak jartzen bazaitu, moztu eta bota ezazu zuregandik; hobe da zuretzat zure gorputz-adar bat galtzea, eta ez zure gorputz osoa infernura botatzea. 31 Esan izan da: Nork bere emaztea uzten duen, dibortzio-agiria eman diezaioke. 32 Nik, ordea, esaten dizuet: Emaztea uzten duenak, fornikazio arrazoia ez bada, adulterioa egitera bultzatzen du; eta utzitakoarekin ezkontzen denak, adulterioa egiten du. 33 Berriz ere entzun duzue antzinakoek esan izan dutela: Ez duzu gezurrik egingo, baina Jaunari beteko dizkiozu zure zinak. 34 Nik, ordea, esaten dizuet: Ez egin zin batere, ezta zeruaz ere, zeren Jainkoaren tronua baita. 35 Ez lurragatik, zeren haren oin-aulkia baita; ezta Jerusalemgatik ere, zeren Errege handiaren hiria baita. 36 Ez egin zin zure buruagatik, ezin baituzu ile bakar bat ere zuri edo beltz egin. 37 Baina zuen hitzak izan bedi: Bai, bai; Ez, ez; zeren hori baino gehiago dena gaiztakeriatik dator. 38 Entzun duzue esan izan dela: Begia begiaren truke eta hortza hortzaren truke. 39 Nik, ordea, hau diotsuet: Ez egin aurre gaiztakeriari; baina eskuineko masailean jotzen zaituenari, eskaini bestea ere. 40 Eta norbaitek auzitara eraman eta zure jantzia kendu nahi badizu, utzi iezaiozu zure kapa ere. 41 Eta nork behartuko zaitu milia bat egitera, zoaz berarekin bi. 42 Eskatzen dizunari eman, eta maileguan hartu nahi dizunari ez atzera egin. 43 Entzun duzue esana izan dela: Maitatu egingo duzu zure lagun hurkoa, eta gorrotatu egingo duzu zure etsaia. 44 Nik, ordea, hau diotsuet: Maitatu zuen etsaiak, bedeinkatu madarikatzen zaituztenak, egin ongia gorroto dizuetenei, eta otoitz egin zuek gaizki erabiltzen eta jazartzen zaituztenengatik. 45 Zuen Aita zeruan dagoenaren seme-alaba izan zaitezten; izan ere, hark bere eguzkia gaiztoen eta onen gainean ateratzen du, eta euria bidaltzen die justuen eta bidegabeen gainean. 46. Zeren, zuek maite zaituztenak maite badituzue, zer sari izango duzue? Ez al dute gauza bera egiten publikanoek ere? 47 Eta zuen anaiei bakarrik agurtzen badiezue, zer egiten duzue gehiago besteek baino? Ez al dute publikanoek ere berdin egiten?
2
Mendiko sermoia
48 Izan zaitezte, bada, perfektuak, zuen Aita zeruetan dagoena ere perfektua den bezala.
Mateo 6:1-34 1 Kontuz ibili eta ez egin zuen limosnarik gizonen aurrean, haiek ikus zaitzaten; bestela ez duzue saririk izango zuen Aita zeruan dagoenarengandik. 2 Beraz, limosna egiten duzunean, ez jo tronpeta zure aurrean, hipokritek sinagogetan eta kaleetan egiten duten bezala, jendeak goratu ditzaten. Egiaz diotsuet, jaso dute beren saria. 3 Baina limosna egiten duzunean, ez beza zure ezkerreko eskuak jakin zer egiten duen zure eskuinak: 4 Zure limosna sekretuan izan dadin; eta zure Aitak, sekretuan ikusten duenak, berak emango dizu ordaina agerian. 5 Eta otoitz egiten duzunean, ez izan hipokritak bezala; izan ere, hauei gustatzen zaie sinagogetan eta kaleen izkinetan zutik otoitz egitea, jendeak ikus ditzan. Egiaz diotsuet, jaso dute beren saria. 6 Zu, ordea, otoitz egiten duzunean, sartu zure gelara, eta itxi duzunean zure atea, otoitz egin zure Aitari, zeinari ezkutuan dagoen; eta zure Aitak, zeinak ezkutuan ikusten duen, emango dizu ordaina agerian. 7 Otoitz egiten duzuenean, ez erabili errepikapen hutsalak, jentilek egiten duten bezala; uste baitute beren asko hitz egiteagatik entzungo dituztela. 8 Ez izan, beraz, haien antzeko; badaki zuen Aitak zer behar duzuen, eskatu baino lehen. 9 Otoitz egin ezazue, bada, honela: Gure Aita zeruetan zaudena, santu izan bedi zure izena. 10 Etor bedi zure erreinua. Egin bedi zure nahia zeruan bezala lurrean ere. 11 Eman iezaguzu gaur gure eguneroko ogia. 12 Eta barkatu gure zorrak, guk gure zordunei barkatzen diegun bezala. 13 Eta ez gaitzazu tentazioan sartu, baina libra gaitzazu gaitzetik. Zeren zurea da erreinua, eta boterea, eta aintza, betiko. Amen. 14 Zeren barkatzen badiezue gizakiei beren bekatuak, barkatuko dizkizue zuen Aita zerukoak ere. 15 Baina barkatzen ez badiezue gizakiei haien bekatuak, ez dizue zuen Aitak barkatuko zuen bekatuak ere. 16 Barau egiten duzuenean, ez izan itxura tristeko hipokritak bezala; izan ere, aurpegia itsusitzen dute, barau egiten dutela ager daitezen. Egiaz diotsuet: Jaso dute beren saria. 17 Zuk, berriz, barau egiten duzunean, igurtzi burua eta garbitu aurpegia; 18 Barau egiten ari zarela ez agertzeko gizonei, baizik eta zure Aita ezkutuan dagoenari; eta zure Aitak, ezkutuan ikusten duenak, emango dizu ordaina agerian. 19 Ez pilatu zuentzat altxorrik lurrean, non sitsak eta herdoilak suntsitzen dituzten, eta non lapurrek zulatzen eta lapurtzen dituzten. 20 Baina bildu itzazue zuentzat altxorrak zeruan, non ez sitsak ez herdoilak ez dituen hondatzen, eta non lapurrek ez duten zulatzen ez lapurtzen. 21 Izan ere, non dagoen zure altxorra, han izango da zure bihotza ere. 22 Gorputzaren argia begia da; beraz, zure begia garbia bada, zure gorputz osoa argiz beteko da. 23 Baina zure begia gaiztoa bada, zure gorputz osoa iluntasunez beteko da. Beraz, zure baitan dagoen argia iluntasuna bada, zenbat iluntasun hori! 24 Ezinezkoa da bi nagusi zerbitzatzea; izan ere, edo bata gorrotatuko du eta bestea maitatuko du; edo batari eutsiko dio eta bestea gutxietsiko du. Ezin diozue Jainkoari eta aberatsei zerbitzatu. 25 Horregatik esaten dizuet: Ez kezkatu zuen bizitzaz, zer jan edo zer edango duzuen; ezta zuen gorputzaz, zer jantziko duzuen. Ez al da bizitza janaria baino gehiago, eta gorputza jantzia baino gehiago? 26 Begira zeruko hegaztiei: ez baitute ereiten, ez biltzen, ezta biltegietan biltzen ere; eta zuen Aita zerukoak bazkatzen ditu. Ez al zarete zuek askoz hobeak haiek baino? 27 Nork zuen artean, ardura hartuz, gehi diezaioke ukondo bat bere altuerari?
3
Mendiko sermoia
28 Eta zergatik kezkatzen zarete jantziaz? Begira nola hazten diren landako liliak; ez dute nekatzen, ezta iruten ere. 29 Eta hala ere, esaten dizuet Salomon bera ere, bere aintza guztian, ez zela horietako bat bezala jantzi. 30 Beraz, gaur den eta bihar labera botatzen den belarra Jainkoak horrela janzten badu, ez zaituzte zuek askoz gehiago jantziko, fede gutxikook? 31 Ez kezkatu, beraz, esanez: Zer jango dugu, edo zer edango dugu, edo non jantziko gara? 32 (Ezen gauza horiek guztiak jentilek bilatzen dituzte:) badaki zuen Aita zerukoak gauza horien guztien beharra duzuela. 33 Bilatu lehenik Jainkoaren erreinua eta haren justizia, eta gauza horiek guztiak emango zaizkizue gainera. 34 Ez kezkatu, bada, biharamunaz; biharamunak bere gauzez arduratuko da. Aski da egunari bere gaitza.
Mateo 7:1-29 1 Ez epaitu, epaituak izan ez zaitezten. 2 Zeren epaitzen duzuen epaiketarekin, epaituak izango zarete; eta neurtzen duzuen neurriarekin, neurtuko zaizue berriro. 3 Eta zergatik begiratzen duzu zure anaiaren begian dagoen lastoari, eta ez diozu ohartzen zure begian dagoen habeari? 4 Edo nola esango diozu zure anaiari: “Utzi zure begiko lastoa ateratzen”, eta hara, habe bat duzu zure begian? 5 Hipokrita, lehenik zure begiko habea atera zazu; eta orduan ikusiko duzu argi zure anaiaren begiko lastoa ateratzeko. 6 Ez eman gauza santua txakurrei, ezta bota zuen perlak txerrien aurrean, oinpean zapaldu eta berriro itzuli eta urratu ez zaitzaten beldurrez. 7 Eskatu, eta emango zaizue; bilatu, eta aurkituko duzue; jo, eta irekiko zaizue. 8 Eskatzen duen orok jasotzen du; eta bilatzen duenak aurkitzen du; eta jotzen duenari irekiko zaio. 9 Edo nor da zuetako gizona, semeak ogia eska diezaiokeena, harri bat emango diona? 10 Edo arrain bat eskatzen badio, sugea emango ote dio? 11 Beraz, zuek, gaiztoak izanik, badakizue gauza onak zuen seme-alabei ematen, zenbat gehiago emango dizkie zuen Aita zerukoak gauza onak eskatzen dizkiotenei? 12 Beraz, gizakiek zuei egin diezazueten nahi duzuen guztia, zuek ere hala egin iezaiezue; hau baita legea eta profetak. 13 Sartu ate estutik; zabala baita atea eta zabala bidea, hondamendira daramana, eta asko dira bertatik sartzen direnak. 14. Zeren estua baita atea, eta estua bizitzara daraman bidea, eta gutxi dira hura aurkitzen dutenak. 15 Kontuz ibili profeta faltsuekin, ardi-larruekin datozkizuenak, baina barrutik otso harrapariak dira. 16 Fruituetatik ezagutuko dituzue. Arantzetatik biltzen al dira mahatsak, edo karduetatik pikuak? 17 Hala zuhaitz on orok fruitu onak ematen ditu; baina zuhaitz txarrak fruitu txarrak ematen ditu. 18 Zuhaitz onak ezin ditu fruitu txarrak eman, ezta zuhaitz ustel batek ere fruitu onak. 19 Fruitu onik ematen ez duen zuhaitz oro moztu eta sutara botatzen da. 20 Beraz, haien fruituetatik ezagutuko dituzue. 21 Jauna, Jauna esaten didan oro ez da zeruetako erreinuan sartuko, baizik eta zeruetan dagoen nire Aitaren nahia egiten duena. 22 Askok esango didate egun hartan: Jauna, Jauna, ez al dugu zure izenean profetizatu, eta zure izenean deabruak bota, eta zure izenean mirari asko egin? 23 Eta orduan esango diet: Ez zaituztet inoiz ezagutu: alde egin niregandik, gaiztakeria egiten duzuenok. 4
Mendiko sermoia
24. Beraz, nire hitz hauek entzun eta betetzen dituena, harkaitz gainean bere etxea eraiki zuen gizon jakintsu batekin konparatuko dut. 25 Eta euria egin zuen, eta uholdeak etorri ziren, eta haizeak jo zuten, eta etxe haren kontra jo zuten; eta ez zen erori, zeren harkaitz baten gainean oinarrituta zegoen. 26 Eta nire hitz hauek entzuten eta betetzen ez dituen oro, etxea hondar gainean eraiki zuen gizon ergel baten antzekoa izango da. 27 Eta euria erori zen, eta uholdeak etorri ziren, eta haizeak jo zuten, eta etxe haren kontra jo zuten; eta erori egin zen: eta handia izan zen haren erorketa. 28 Jesusek hitz hauek amaitu zituenean, jendea harrituta geratu zen haren irakaspenaz. 29 Izan ere, aginpidea zuen batek bezala irakasten zien, eta ez eskribak bezala.
5