Gadareno gizonaren sendaketa Mateo 8:28-34 28 Eta Gergesenen lurraldera iritsi zenean, bi deabrudun atera zitzaizkion bidera, hilobietatik ateratzen zirenak, hain bortitzak ezen inor ezin baitzen bide hartatik igaro. 29 Eta hara, oihu egin zuten, esanez: «Zer dugu gure eta zure arteko harremana, Jesus, Jainkoaren Semea? Hona etorri zara denbora baino lehen gu tormentatzeko?» 30 Eta urrun samar zegoen heiengandik txerri-talde bat bazkatzen ari zena. 31 Deabruek, orduan, erregutu zioten: «Botatzen bagaituzu, utzi gaitzazu txerri-talde horretara joaten». 32 Eta hark esan zien: Zoazte. Eta irten zirenean, txerri-taldera joan ziren: eta hara, txerri-talde osoa aldapa batetik behera itsasora oldartu zen bortizki, eta uretan hil ziren. 33 Eta zaintzaileek ihes egin zuten, eta hirira joan ziren, eta deabruz jabetu zirenei gertatu zitzaien guztia kontatu zuten. 34 Eta hara, hiri osoa Jesusi bidera atera zitzaion: eta hura ikusi zutenean, otoitz egin zioten alde egiteko haien lurraldeetatik.
Markos 5:1-20 1 Itsasoaren beste aldera joan ziren, Gadarenarren lurraldera. 2 Eta ontzitik irten zenean, berehala hilobietatik espiritu zikin batekin zegoen gizon bat atera zitzaion bidera, 3 Hilobietan bizi zena, eta inork ezin zuen lotu, ezta kateekin ere. 4. Askotan lotu izan baitzuten kateekin eta lotuarekin, eta kateak puskatu eta hautsi egin zituen hark, eta inork ezin izan zuen hezi. 5 Eta beti, gau eta egun, mendietan eta hilobietan zegoen, negarrez eta bere burua harriekin zauritzen. 6 Baina Jesus urrutitik ikusi zuenean, lasterka joan eta gurtu egin zuen, 7 Eta oihu egin zuen ozenki, eta esan zuen: Zer du zure eta nire arteko harremanak, Jesus, Jainko Gorenaren Semea? Jainkoaren izenean zin egiten dizut, ez nazazun tormentatu. 8 Egia esan zion: « Irten zaitez gizon horrengandik, espiritu zikina». 1
Gadareno gizonaren sendaketa
9 Eta galdetu zion: « Zein da zure izena?» Hark erantzun zion: «Legioa da nire izena, asko baikara». 10 Eta asko otoitz egin zion ez zitzala herrialdetik kanpora bidali. 11 Bazen han mendi ondoan txerri-talde handi bat bazkatzen. 12 Deabru guztiek eskatu zioten: «Bidali gaitzazu txerrietara, haietan sartzeko». 13 Eta Jesusek berehala baimena eman zien. Eta espiritu gaiztoak irten eta txerrietan sartu ziren, eta txerri-taldea itsasora oldartu zen aldapa handi batetik behera (bi mila inguru ziren), eta itsasoan ito ziren. 14 Txerriak bazkatzen zituztenek ihes egin zuten, eta hirian eta landan berri eman zuten. Eta zer gertatu zen ikustera joan ziren. 15 Eta Jesusengana etorri ziren, eta deabruaz jabetua eta legioa zuena ikusi zuten eserita, jantzita eta zentzu onean; eta beldurtu ziren. 16 Eta ikusi zutenek kontatu zieten nola gertatu zitzaion deabruaz jabetu zenari, eta baita txerrien kasua ere. 17 Eta otoitz egiten hasi zitzaizkion, alde egiteko beren lurraldeetatik. 18 Eta ontzira igo zenean, deabruaz jabetu zenak otoitz egin zion berarekin egon zitezen. 19 Jesusek ez zion utzi, baina esan zion: « Zoaz etxera zure lagunengana, eta konta iezaiezu zenbat gauza handiak egin dizkizun Jaunak, eta zenbat erruki izan dizun». 20 Eta joan zen, eta Dekapolisen predikatzen hasi zen, zenbat gauza handiak egin zizkion Jesusek; eta denak harrituta zeuden.
Lukas 8:26-39 26 Eta Gadarenarren lurraldera iritsi ziren, Galilearen aurrez aurre dagoenera. 27 Eta lehorrera irten zenean, hiritik bidera atera zitzaion gizon bat, denbora luzez deabruak zituena; eta ez zuen arroparik janzten, ezta etxerik ere bizitzen, hilobietan baizik. 28 Jesus ikustean, oihu egin eta haren aurrean erori zen lurrera, eta ozenki esan zuen: «Zer du zure eta nire arteko harremanak, Jesus, Jainko Gorenaren Semea? Otoitz egiten dizut, ez nazazula tormentatu». 29 (Ezen gizonagandik irteteko agindu zion espiritu zikinari. Askotan harrapatu zuen, eta kateekin eta kateekin lotuta zegoen; eta loturak hautsi zituen, eta deabruak basamortura eraman zuen.) 30 Jesusek galdetu zion: « Zein da zure izena?» Hark erantzun: «Legioa», deabru asko sartu baitziren harengan. 31 Eta otoitz egin zioten ez zitzaiela agindu itsas sakonera joateko. 32 Eta mendian bazkatzen ari zen txerri-talde bat, eta otoitz egin zioten, utzi ziezaien sartzen; eta utzi zien. 33 Orduan deabruak gizonarengandik irten eta txerrietan sartu ziren, eta txerri-taldea aldapa batetik behera lakura oldartu zen, eta ito egin zen. 34 Bazkatzen zituztenek ikusi zutenean gertatua, ihes egin zuten, eta joan ziren eta hirian eta landan berri eman zuten. 35 Orduan atera ziren ikustera zer gertatu zen; eta Jesusengana etorri ziren, eta aurkitu zuten deabruak atera ziren gizona Jesusen oinetan eserita, jantzita eta bere onean; eta beldurtu ziren. 36 Ikusi zutenek ere esan zieten nola sendatu zen deabruaz jabetua. 37 Gadarenarren inguruko herrixka osoak eskatu zion alde egiteko haiengandik, beldur handiz hartu baitzituzten. Eta ontzira igo eta itzuli zen. 38 Deabruak atera zitzaizkion gizonak, harekin egon zitezen eskatu zion Jesusi; baina Jesusek bidali egin zuen, esanez: 39 Itzul zaitez zure etxera, eta erakutsi Jainkoak egin dizkizun gauza handiak. Eta joan zen, eta hiri osoan zabaldu zuen Jesusek egin zizkion gauza handiak.
2
Gadareno gizonaren sendaketa
Bertsoz bertso banaketa Gadareno deabruduna bezala ezagutzen dena) sendatzearen istorioa hiru Ebanjelio Sinoptikotan jasota dago: Markos 5:1–20, Lukas 8:26–39 eta Mateo 8:28–34 . (Oharra: Mateok bi gizon aipatzen dituen bitartean, Markosek eta Lukasek batez ere bien artean ozenen edo nabarmenenarengan jartzen dute arreta. Jarraian datorren azalpena Markos 5 eta Lukas 8ko kontakizun zehatzetik dator neurri handi batean). 1. Fasea: Iritsiera eta Topaketa (Markos 5:1–5 / Lukas 8:26–29) Jentilen Lurraldera Zeharkatzea (Markos 5:1 / Lukas 8:26): Jesus eta bere dizipuluak Galileako itsasoaren ekialdeko ertzera iristen dira, gadaren/gerasen eskualdera. Jentilen (ez-juduen) eremua da, geroago txerri-talde handi baten presentziak frogatzen duen bezala. Hilobietatik kanporatuak (Markos 5:2–3 / Lukas 8:27): Lehorrera iritsi bezain laster, Jesusek espiritu zikin bat zuen gizon bat aurkitu zuen. Lukasek dioenez, bertako herrikoa da, denbora luzez arroparik gabe daramala eta harkaitzetan zulatutako hilobien artean bizi da —zeremoniaz zikina den eta heriotzarekin lotutako lekua—. Isolamendu Erabatekoa eta Gizaki Gainezko Indarra (Markos 5:3–4 / Lukas 8:29): Komunitateak lehenago saiatu zen hura menperatzen kateak eta burdinazko girlandak erabiliz, baina behin eta berriz hautsi zituen. Inor ez zen nahikoa indartsu hura menperatzeko. Autosuntsitzailea den tormentua (Markos 5:5): Egunez eta gauez, gizona hilobietan eta inguruko muinoetan dabil, uluka eta harri zorrotzekin bere burua zauritzen. Honek deabruzko zapalkuntzaren izaera suntsitzaile eta isolatzailea azpimarratzen du. 2. Fasea: Konfrontazioa eta Aitortza (Markos 5:6–8 / Lukas 8:28) Gurtzara korrika (Markos 5:6 / Lukas 8:28): Jesus urrutitik ikusita, gizona harengana korrika doa. Jesusi eraso egin beharrean, aurrean ahuspeztu egiten da, autoritate handiago bat aitortuz. Deabruzko oihuak (Markos 5:7 / Lukas 8:28): Bere barneko izakiek bultzatuta, gizonak ozen oihu egiten du: " Zer duzu nirekin zerikusirik, Jesus, Goi-goiko Jainkoaren Semea? " . Jesusi erregutzen dio ez dezala tormentatu, Jesusen santutasun jainkotiarra haien lanbiderako mehatxu zuzena dela aitortuz. Alde egiteko agindua (Markos 5:8 / Lukas 8:29): Markosek argitzen du Jesusek jada agindu ziola espiritu zikinari gizonarengandik ateratzeko, eta horregatik deabruak izututa eta defentsan negoziatuz erreakzionatzen ari direla. 3. Fasea: "Legioa" eta txerriak (Markos 5:9–13 / Lukas 8:30–33) «Zein da zure izena?» (Markos 5:9 / Lukas 8:30): Jesusek gizonari bere izena galdetzen dio harreman pertsonala ezartzeko eta bere identitate zatikatua berreskuratzeko. Erantzunak tragediaren tamaina agerian uzten du: «Nire izena Legioa da : asko baikara» —erromatar legio batek milaka espiritu zituen.
3
Gadareno gizonaren sendaketa
Lekualdatzeko Eskaria (Markos 5:10–12 / Lukas 8:31–32): Deabruek etsi-etsian erregutzen diote Jesusi ez ditzala eskualdetik kanpora edo amildegira bidali. Horren ordez, mendi-magalean gertu bazkatzen ari zen 2.000 txerri inguruko talde handi bat ikusita, animalietara sartzeko baimena eskatzen diote. Txerrien suntsipena (Markos 5:13 / Lukas 8:33): Jesusek baimena ematen du. Espiritu gaiztoak gizonarengandik irten eta txerrietara sartzen dira. Txerri guztiak berehala amildu egiten dira malda handitik Galileako itsasora eta ito egiten dira. 4. Fasea: Herriko jendearen erreakzioa (Markos 5:14–17 / Lukas 8:34–37) Ihes egitea eta berri ematea (Markos 5:14 / Lukas 8:34): Artzain izutuak ihesi doaz, berria herrian eta landa eremuan zabalduz. Bertakoak korrika ateratzen dira gertatutakoa ikustera. Gizon eraldatua (Markos 5:15 / Lukas 8:35): Jendetza iristen denean, kaosa espero dute, baina, horren ordez, maniako ohia Jesusen oinetan lasai eserita aurkitzen dute. "Jantziarekin eta bere onean" dago . Paradoxikoki, eszena baketsu honek bertakoak beldur sakonez betetzen ditu, jainkozko botereak haien erosotasun eremua hautsi baitu. Jesusi uko egitea (Markos 5:16–17 / Lukas 8:36–37): Lekukoek gizona nola sendatu zen (eta txerriak nola galdu ziren) azaldu ondoren, bertako biztanleek Jesusi eskatzen diote berehala alde egiteko eskualdetik . Galera ekonomiko edo eten espiritual gehiagoren beldurrez, abereei lehentasuna ematen diete Salbatzailearen presentziaren gainetik. 5. Fasea: Berrezarpena eta Misioa (Markos 5:18–20 / Lukas 8:38–39) Jarraitzeko nahia (Markos 5:18 / Lukas 8:38): Jesus berriro txalupara igotzean, sendatutako gizonak berarekin joateko eskatzen dio, bere Askatzailearen ondoan egon nahi baitu. Misioa esleitua (Markos 5:19 / Lukas 8:39): Jesusek uko egiten dio bidaiatzen ari ziren dizipuluekin bat egiteko eskaerari, beste helburu bat emanez: " Zoaz etxera zure lagunengana, eta kontatu iezaiezu zenbat gauza handiak egin dituen Jaunak zuretzat, eta zenbat erruki izan duen zurekin " . Lekuko bat Dekapolisen (Markos 5:20 / Lukas 8:39): Gizonak obeditzen du, Dekapolis osoan zehar (hamar hiri jentilz osatutako eskualdea) Jesusek berarentzat egindako gauza handiak aldarrikatzen ditu, denak harrituta utziz. Gizona jentilen mundurako lehen misiolari eraginkorra bihurtzen da.
Istoriotik ateratako puntu nagusiak Arima Bakarraren Balioa: Jesusek ur-masa arriskutsu bat zeharkatu zuen ekaitz batean, baztertutako eta hautsitako bat erreskatatzeko. Kaosaren gaineko boterea: Deabruen izenak ("Legioa") eta itsaso haserreak (aurreko kapitulukoa) kaos gorena sinbolizatzen dute, Jesusek hitz bakar batekin ahaleginik gabe menperatzen duena.
4
Gadareno gizonaren sendaketa
Lehentasun materialak vs. lehentasun espiritualak: Gadarenarrek txerriak aukeratu zituzten Jesusen gainetik, munduko aberastasunak eta aldaketaren beldurrak nola itsutu ditzakeen jendea grazia ikusteko erakutsiz.
5