Samuelen Deia 1 Samuel 3 1 Samuel haurra Jaunaren zerbitzari zen Eliren aurrean. Jaunaren hitza preziatua zen garai haietan; ez zen ikuskari agerikorik. 2. Eta gertatu zen une hartan, Eli bere lekuan etzanda zegoela, eta begiak lausotzen hasi zitzaizkiola, ezin zuela ikusi; 3 Jainkoaren lanpara itzali baino lehen Jaunaren tenpluan, Jainkoaren kutxa zegoen tokian, eta Samuel lotan zegoen; 4 Jaunak Samuel deitu zuen, eta honek erantzun zion: «Hemen nago». 5. Eta Elirengana joan zen lasterka, eta esan zion: «Hemen nago; deitu nauzulako». Hark erantzun zion: «Ez dizut deitu; etzan zaitez berriro». Eta joan eta etzan egin zen. 6 Jaunak berriro deitu zion Samueli. Samuel jaiki eta Elirengana joan zen, eta esan zion: «Hemen nago, deitu nauzulako». Hark erantzun zion: «Ez dizut deitu, seme; etzan zaitez berriro». 7 Samuelek ez zuen oraindik Jauna ezagutzen, eta Jaunaren hitza ez zitzaion oraindik agertu. 8 Jaunak hirugarren aldiz deitu zion Samueli. Samuel jaiki eta Elirengana joan zen, eta esan zion: «Hemen nago, deitu nauzulako». Eta Elik konturatu zen Jaunak haurra deitu zuela. 9 Elik, orduan, Samueli esan zion: «Zoaz eta etzan zaitez. Dei egiten badizu, esango diozu: «Mintza zaitez, Jauna, zure morroiak entzuten dizu eta». Samuel joan eta bere lekuan etzan zen. 10 Jauna etorri zen, eta gelditu egin zen, eta beste batzuetan bezala dei egin zuen: «Samuel, Samuel!». Samuelek erantzun zion: «Mintza zaitez, zure morroiak entzuten dizu eta». 11 Jaunak Samueli esan zion: «Hara, gauza bat egingo dut Israelen, eta entzuten duen ororen bi belarriak dardarka hasiko dira». 12 Egun hartan Eliren aurka beteko dut haren etxeari buruz esan ditudan gauza guztiak; hasten naizenean, amaitu ere egingo dut. 13. Esan diot betiko epaituko dudala bere etxea, berak dakien gaiztakeriagatik; bere semeek beren burua gaiztotu zutelako, eta ez zituelako debekatu. 14 Horregatik zin egin diot Eliren etxeari ez dela betiko sakrifizio edo eskaintzaren bidez barkatuko Eliren etxeko gaiztakeria.
1
Samuelen Deia
15 Samuelek goizera arte lo egin zuen, eta gero Jaunaren etxeko ateak ireki zituen. Samuelek beldur izan zen Eliri ikuspegia kontatzeko. 16 Orduan, Elik Samueli deitu eta esan zion: «Samuel, ene seme». Hark erantzun zion: «Hemen nago». 17 Eta esan zuen: Zer esan dizu Jaunak? Otoitz egiten dizut, ez ezkutatu. Jainkoak hori egin dezala, eta are gehiago, esan dizkizun gauza guztietatik zerbait ezkutatzen badidazu. 18 Samuelek dena kontatu zion, eta ez zion ezer ezkutatu. Samuelek esan zuen: «Jauna da; egin dezala ongi iruditzen zaiona». 19 Samuel hazten joan zen, eta Jauna harekin zegoen, eta ez zuen bere hitz bakar bat ere lurrera erori utzi. 20 Danetik Beer-Xebaraino Israel osoak bazekien Samuel Jaunaren profeta izateko prest zegoela. 21 Jauna berriro agertu zen Silon, Jaunak berak esanez agertu baitzion bere burua Samueli Silon.
Iruzkina Samuel haurraren deia 1 Samuelen 3. kapituluan Bibliako kontakizun samur eta eraldatzaileenetako bat da. Israelgo lidergo espiritualaren trantsizioa markatzen du, Eliren etxe gainbehera zihoanetik nazioa bere garai monarkiko erabakigarrian gidatuko zuen profeta leial berri batera.
1 Samuelen 3. kapituluaren bertsoz bertso banaketa Eszena prestatzen: Iluntasun espirituala eta zerbitzu leiala (1-3 bertsoak) 1. bertsoa: "Samuel haurra Jaunaren zerbitzari zen Eliren aurrean. Jaunaren hitza preziatua zen garai haietan; ez zegoen ikuspen argirik". Esanahia: Samuel, oraindik mutiko gaztea, Jainkoari leialki zerbitzatzen dio Eli apaiz nagusi zaharraren agindupean. "JAUNAREN hitza preziatua zen" esaldiak esan nahi du arraroa zela; jainkozko errebelazioa urritu egin zen Israelen gainbehera espiritualaren ondorioz. 2. bertsoa: "Eta gertatu zen une hartan, Eli bere lekuan etzanda zegoela, eta begiak lausotzen hasi zitzaizkiola, ezin zuela ikusi"; Esanahia: Eliren itsutasun fisikoa Israelen garai hartako itsutasun espiritualaren eta iluntasun moralaren isla sinboliko gisa balio du. 3. bertsoa: «Jainkoaren lanpara itzali baino lehen Jaunaren tenpluan, Jainkoaren kutxa zegoen tokian, eta Samuel lotan zegoen». Esanahia: Narrazioa egunsentia baino lehen gertatzen da, Tabernakuluko urrezko kandelabroa itzaltzen utzi baino lehen. Jainkoaren Kutxaren ondoan lo egiten duen Samuelek Jainkoaren presentziarekiko duen hurbiltasun fisikoa nabarmentzen du. Identitate okerra: Jainkoak Samuel deitzen du (4-9 bertsoak) 4. bertsoa: «Jaunak Samueli deitu zion, eta honek erantzun zion: Hemen nago». Esanahia: Jainkoak zuzenean hasten du komunikazioa mutil gaztearekin, eta honek berehala erantzuten du ("Hemen nago"). 5. bertsoa: «Eta Elirengana lasterka joan zen, eta esan zion: «Hemen nago; deitu nauzulako». Hark erantzun zion: «Ez dizut deitu; etzan zaitez berriro». Eta joan eta etzan egin zen».
2
Samuelen Deia
Esanahia: Samuelek oraindik ez duenez jainkozko errebelazio zuzena izan, Jainkoaren ahotsa bere tutore Eliren ahots ezagunarekin nahasten du eta korrika obeditzera joaten da. 6-7 bertsoak: "Eta Jaunak berriro deitu zion Samueli... Samuelek ez zuen oraindik Jauna ezagutzen, eta Jaunaren hitza ez zitzaion oraindik agertu". Esanahia: Prozesua errepikatzen da. 7. bertsoak argitzen du hemen "Jauna ezagutzeak" bere ahotsaren esperientziazko harreman pertsonala eta aitortza dakarrela, eta Samuelek hori jasotzear dagoela. 8–9 bertsoak: «Eta Jaunak hirugarren aldiz deitu zion Samueli... Eta Elik konturatu zen Jaunak haurra deitu zuela. Orduan, Elik esan zion Samueli: «Zoaz eta etzan zaitez; eta, deitzen bazaitu, esango diozu: «Hitz egin, Jauna; zure morroiak entzuten dizu eta».» Esanahia: Hiru saiakera egin ondoren, Eliren bereizketa espirituala azkenean esnatzen da. Bere gabezia pertsonalak izan arren, Elik aholkulari espiritual jakintsu gisa jokatzen du, Samueli Jainkoari entzuteko nola kokatu behar duen irakatsiz. Jainkozko epaiketaren mezua (10-14 bertsoak) 10. bertsoa: «Eta Jauna etorri zen, eta gelditu egin zen, eta lehen bezala dei egin zuen: Samuel, Samuel. Orduan Samuelek erantzun zion: «Hitz egin; zure morroiak entzuten du eta». Esanahia: Jainkoak laugarren aldiz deitzen du, eta Samuelek Eliren argibideak betetzen ditu, Jainkoaren zerbitzari gisa guztiz amore emanez. 11-14 bertsoak: «Eta Jaunak Samueli esan zion: «Hara, gauza bat egingo dut Israelen, eta entzuten duen ororen bi belarriak dardarka jarriko dira...» Esanahia: Jainkoak mezu astun eta serioa helarazten du. Eliren etxearen gainean datorren epaiketa atzeraezina berresten du, Elik bere seme gaiztoak (Hofni eta Finees) eutsi ez zizkielako, apaizgoan ustelkeria usteltzen utziz. Egia gogorraren berri ematea (15-18 bertsoak) 15. bertsoa: "Eta Samuelek goizera arte egon zen lo, eta gero Jaunaren etxeko ateak ireki zituen. Samuelek beldur izan zuen Eliri ikuspegia erakusteko". Esanahia: Samuelek zama astun bat darama gau batetik bestera. Bere tutorearekiko errespetuz eta beldurrez, zalantzan jartzen du albiste lazgarria partekatzea. 16–17 bertsoak: Orduan Elik Samueli deitu zion... Zein da Jaunak esan dizun hitza? Otoitz egiten dizut, ez ezkutatu..." Esanahia: Elik topaketaren larritasuna sumatu eta Samueli guztiz zintzoa izateko eskatzen dio, zin solemne bat eginez. 18. bertsoa: «Eta Samuelek dena kontatu zion, eta ez zion ezer ezkutatu. Eta esan zuen: Jauna da; egin dezala ondo iruditzen zaiona». Esanahia: Samuelek osotasun eta ausardia handia erakusten du egia osoa esanez. Elik Jainkoaren nahi subiranoari men eginez erantzuten dio, bere familiaren errua onartuz. Samuelen Profezia Karguaren Berrespena (19-21 bertsoak) 19. bertsoa: «Samuel hazi egin zen, eta Jauna harekin zegoen, eta ez zuen bere hitz bakar bat ere lurrera erori».
3
Samuelen Deia
Esanahia: Jainkoak Samuelen hitzak benetako profezia gisa berresten ditu. Samuelek egiten dituen iragarpen guztiak betetzen dira, bere sinesgarritasuna sendotuz. 20-21 bertsoak: "Eta Danetik Beershebaraino Israel osoak bazekien Samuel Jaunaren profeta izendatu zutela... Jaunak bere hitzez agertu baitzion Samueli Silon". Esanahia: Nazioaren mutur batetik bestera, Israelek Samuelen jainkozko deia aitortzen du, eta Jainkoaren hitza berriro ere protagonismo aktiboa hartzen duenean, leheneratze espirituala Silon hasten da.
Ikasgai nagusiak eta bizitzako aplikazioak 1. Jainkoak arruntari eta ustekabekoari hitz egiten dio Aplikazioa: Jainkoak Tabernakuluaren itzalean lo zegoen mutil gazte bat aukeratu zuen apaiz nagusia baino bere hurrengo hitz garrantzitsua emateko. Jainkoak ez dio begiratzen egoerari, adinari edo curriculumari; presente eta eskuragarri dagoen bihotz bati begiratzen dio. 2. Tutoretza espiritualaren balioa Aplikazioa: Samuelek ezin zuen Jainkoaren ahotsa bere kabuz interpretatu; Eliren gidaritza esperientziaduna behar zuen gertatzen ari zena antzemateko. Mentoreak akatsak dituztenean ere (Eli bezala), Jainkoak askotan erabiltzen ditu gure bizitzetan duen norabidea hautematen laguntzeko. 3. Benetako menpekotasunaren jarrera ("Hitz egin, Jauna, zure zerbitzariak entzuten baitu") Aplikazioa: Samuelek ez zuen eztabaidarik edo baldintzak negoziatu eskatu; berehalako eskuragarritasuna eskaini zuen. Benetako entzute espiritualak gure agendak isilaraztea eta Jainkoak eskatzen duen edozer gauza betetzeko prest dauden zerbitzari gisa jardutea eskatzen digu. 4. Ausardia eta osotasuna egia gogorretan Aplikazioa: Ez da inoiz erraza errespetatzen edo maite dugun norbaiti berri zailak ematea. Samuelek Eliri "guztia" esateko erabakiak, gozotu gabe, zintzotasunaren, leialtasunaren eta osotasunaren garrantzia irakasten digu, mezua deserosoa denean ere. 5. Jainkoaren Hitzak ez du inoiz huts egiten Aplikazioa: Testuak dio Jainkoak "ez zuela bere hitzik lurrera erortzen utzi". Jainkoak zerbait hitz egiten edo agintzen duenean, betetzeko boterea eta babesa ditu. Gaur egun, bere ahotsaren fidagarritasunean oinarritu dezakegu gure konfiantza.
4