Samson: Bizi sendo, hil indartsuago Epaileak 13 1 Israelgo semeek Jaunaren aurrean gaizkia egin zuten berriro, eta Jaunak filistearren esku utzi zituen berrogei urtez. 2 Bazen Tzorako gizon bat, Danen leinukoa, Manoah izenekoa; emaztea antzua zuen, eta ez zuen haurrik izan. 3 Jaunaren aingerua agertu zitzaion emakumeari eta esan zion: «Hara, antzua zara eta ez duzu haurrik izango; baina haurdun geratuko zara eta seme bat izango duzu». 4 Kontuz ibili orain, otoitz egiten dizut, eta ez edan ardorik edo edaririk, eta ez jan gauza zikinik. 5. Hara, haurdun geratuko zara eta seme bat erdituko duzu; eta ez da bizarra moztuko haren burura; haurra sabeletik Jainkoarentzat izango baita nazireoa; eta bera hasiko da Israel filistearren eskuetatik askatzen. 6 Orduan, emakumea etorri eta bere senarrari esan zion: «Jainkoaren gizon bat etorri zait, eta bere aurpegia Jainkoaren aingeru baten antzekoa zen, oso ikaragarria; baina ez nion galdetu nondik zen, ezta bere izena ere esan ere. 7 Baina esan zidan: «Hara, haurdun geratuko zara eta seme bat erdituko duzu; ez edan ardorik, ez edaririk, eta ez jan gauza zikinik; haurra sabelean jaio eta hil arte Jainkoarentzat izango da nazireoa». 8 Orduan, Manoahek Jaunari otoitz egin zion, esanez: «Ai ene Jauna, bidali duzun Jainkoaren gizona itzul dadila guregana, eta irakats diezagula zer egin behar dugun jaioko den haurrarekin». 9 Jainkoak entzun zuen Manoahen ahotsa; eta Jainkoaren aingerua itzuli zen emakumearengana, zelaian eserita zegoena; baina Manoah, bere senarra, ez zegoen harekin. 10 Emakumea bizkor joan zen, eta korrika joan zen senarrari abisatzera, eta esan zion: «Hara, agertu zait beste egunean niregana etorri zen gizona». 11 Jaiki zen Manoah eta bere emaztearen atzetik joan zen. Gizonarengana joan eta esan zion: —Zu al zara emakumeari hitz egin dion gizona? Hark erantzun: —Ni naiz. 12 Manoahek esan zuen: «Bete bedi zure hitza. Nola aginduko diogu haurrari eta nola jokatuko diogu?» 13 Jaunaren aingeruak Manoahi esan zion: «Emakumeari esan diodan guztiaz kontuz ibili dadila».
1
Samson: Bizi sendo, hil indartsuago
14 Ez dezala jan mahatsondotik datorren ezer, ez dezala edan ardorik edo edaririk, ezta jan gauza zikinik ere; agindu diodan guztia bete dezala. 15 Manoahek Jaunaren aingeruari esan zion: «Otoi, utzi itxaroten ahuntz bat prestatu arte». 16 Jaunaren aingeruak Manoahi esan zion: «Nahiz eta geldiaraziko banauzu ere, ez dut zure ogirik jango; baina erre-opariren bat eskaini nahi baduzu, eskaini Jaunari». Manoahek ez zekien Jaunaren aingerua zela. 17 Manoahek Jaunaren aingeruari galdetu zion: —Zein da zure izena, zure hitzak betetzen direnean ohoratu zaitzagun? 18 Jaunaren aingeruak esan zion: —Zergatik galdetzen didazu nire izena, sekretua baita? 19 Manoahek, orduan, antxume bat eta labore-eskaintza hartu eta harkaitz baten gainean eskaini zizkion Jaunari; eta aingeruak miraria egin zuen; Manoahek eta bere emazteak begira zeuden bitartean. 20 Aldaretik sugarra zerura igo zenean, Jaunaren aingerua aldareko sugarrean igo zen. Manoahek eta bere emazteak, hura ikusi eta lurrera erori ziren. 21 Baina Jaunaren aingerua ez zitzaien gehiago agertu Manoahi eta bere emazteari. Orduan jakin zuen Manoahek Jaunaren aingerua zela. 22 Manoahek bere emazteari esan zion: «Ziur aski hilko gara, Jainkoa ikusi dugulako». 23 Baina emazteak erantzun zion: «Jaunak hiltzea nahi izan balu, ez lituzke gure eskuetatik erreoparirik eta labore-eskaintzarik onartuko, ez liguke gauza horiek guztiak erakutsiko, ezta oraingoz horrelako gauzak esango ere». 24 Emakumeak seme bat erdi zuen, eta Samson izena eman zion. Haurra hazi zen, eta Jaunak bedeinkatu egin zuen. 25 Jaunaren espirituak noizean behin mugitzen hasi zen Danen kanpalekuan, Tzora eta Extaol artean.
Epaileak 14 1 Samson Timnatera jaitsi zen, eta bertan filistearren alabetako emakume bat ikusi zuen. 2 Igo zen, eta aitari eta amari berri eman zien, esanez: «Filistearren alabetako emakume bat ikusi dut Timnan; hartu ezazu, bada, emaztetzat». 3 Orduan, bere aitak eta amak esan zioten: «Ba al dago zure anaien alabetan edo nire herri osoan emakumerik, filistear zirkunzidatu gabeen artean emazte bat hartzeko zoazelako?» Samsonek bere aitari esan zion: «Hartu ezazu, atsegin baitut». 4 Baina bere aitak eta amak ez zekiten Jaunarengandik zetorrela, filistearren aurka egiteko aitzakia bilatzen zuelako; garai hartan filistearrek zuten Israelen nagusitasuna. 5 Samson Timnatera jaitsi zen bere aita eta ama, eta Timnateko mahastietara iritsi ziren; eta hara, lehoi gazte bat orroka etorri zitzaion. 6 Jaunaren espiritua indartsu etorri zitzaion, eta ahuntz bat bezala urratu zuen, eskuan ezer ez zuelarik; baina ez zien aitari edo amari esan zer egin zuen. 7 Jaitsi eta emakumearekin hitz egin zuen, eta emakumeak atsegin izan zion Samsoni. 8 Denbora baten buruan itzuli zen emakumea hartzera, eta lehoiaren gorpua ikustera joan zen; eta hara, erle multzo bat eta eztia zeuden lehoiaren gorpuan. 9 Eskuetan hartu eta jaten jarraitu zuen. Aitagana eta amari joan zen, eta eman zien, eta jan egin zuten; baina ez zien esan lehoiaren gorputik eztia hartu zuela. 10 Samsonek emakumearengana jaitsi zen, eta han oturuntza bat egin zuen Samsonek; horrela egiten baitzuten gazteek. 11 Eta gertatu zen, hura ikusi zutenean, hogeita hamar lagun ekarri zituztela harekin egoteko. 12 Samsonek esan zien: «Igarkizun bat proposatuko dizuet. Zazpi eguneko jaiaren barruan argitzen badidazue eta asmatzen baduzue, hogeita hamar soineko eta hogeita hamar jantzi-aldaketa emango dizkizuet.
2
Samson: Bizi sendo, hil indartsuago
13 Baina ezin badidazue azaldu, hogeita hamar soineko eta hogeita hamar soineko-aldaketa emango dizkidazue. Eta haiek erantzun zioten: —Aurkeztu zure igarkizuna, entzun dezagun. 14 Eta esan zien: Jalearengandik janaria atera zen, eta indartsuarengandik gozotasuna. Eta ezin izan zuten hiru egunetan asmakizuna azaldu. 15 Zazpigarren egunean, Samsonen emazteari esan zioten: «Engainatu zure senarra asmakizuna agerian uzteko; bestela, zu eta zure aitaren etxea sutan erreko dizkizugu. Gure gauzak eramateko deitu gaituzue? Ez al da horrela?» 16 Sansonen emazteak negar egin zuen haren aurrean, esanez: «Gorroto nauzu eta ez nauzu maite: asmakizun bat proposatu diezu nire herriko seme-alabei, eta ez didazu esan». Samsonek erantzun zion: «Hara, ez diet esan aitari edo amari, eta zuri esango al dizut?» 17. Eta negar egin zuen haren aurrean zazpi egunez, haien jaia iraun zuen bitartean; eta zazpigarren egunean, berak kontatu zion, zeren gogorki gogortu baitzuen berarekin, eta berak kontatu zien asmakizuna bere herriko seme-alabei. 18 Hiriko gizonek zazpigarren egunean, eguzkia sartu baino lehen, galdetu zioten: «Zer da eztia baino gozoagoa, eta zer lehoia baino indartsuagoa?» Hark erantzun zien: «Nire behiarekin goldatu ez bazenute, ez zenuten nire asmakizuna asmatuko». 19 Jaunaren espiritua harengan etorri zen, eta Askalonera jaitsi zen, eta hogeita hamar gizon hil zituen haietatik, eta haien harrapakinak hartu, eta asmakizuna azaldu zietenei jantziak eman zizkien. Eta haserre bizian jarri zen, eta bere aitaren etxera igo zen. 20 Baina Sansonen emaztea bere lagunari eman zioten, Sansonek lagun gisa erabili zuenari.
Epaileak 15 1 Baina denbora pixka bat geroago, gari-uzta garaian, Samsonek bere emaztea bisitatu zuen antxume batekin, eta esan zion: «Emaztearen gelara joango naiz». Baina emaztearen aitak ez zion sartzen utzi. 2 Aitak esan zion: «Uste nuen gorroto zenuela, eta horregatik eman nion zure lagunari. Ez al da haren ahizpa gazteena ederragoa? Hartu ezazu, mesedez, haren ordez». 3 Samsonek esan zuen haietaz: «Orain filistearrak baino errugabeagoa izango naiz, nahiz eta haiei kalte egin». 4 Sanson joan zen, hirurehun azeri harrapatu zituen; su-aingura hartu eta isatsak isatsaren kontra lotu zituen, eta bi isatsen artean jarri zuen su-aingura. 5. Eta su eman ondoren, aiztoak filistearren gari-soroetara joanarazi zituen, eta erre egin zituen bai gari-soroak, bai gari-soro zaharrak, baita mahastiak eta olibondoak ere. 6 Filistearrek galdetu zuten: «Nork egin du hori?». Eta haiek erantzun zioten: «Samson, Timnakoaren suhia, bere emaztea hartu eta bere lagunari eman ziolako». Filistearrek igo eta erre egin zituzten Samson eta bere aita suan. 7 Samsonek esan zien: «Hau egin duzuen arren, mendekua hartuko dut zuekin, eta ondoren geldituko naiz». 8. Eta sarraski handi batekin jo zituen aldaka eta izterrez; eta jaitsi eta Etam harkaitzaren gailurrean bizi izan zen. 9 Filistearrak igo eta Judan kanpatu ziren, eta Lehin zabaldu ziren. 10 Judako gizonek galdetu zuten: «Zertarako etorri zarete gure aurka?» Eta erantzun zuten: «Sanson lotzera etorri gara, guri egin digun bezala hari egiteko». 11 Orduan, Judako hiru mila gizon Etam harkaitzaren gainera joan ziren, eta esan zioten Sansoni: «Ez al dakizu filistearrak direla gure agintariak? Zer egin diguzu hau?» Samsonek erantzun zien: «Nirekin egin zuten bezala, nik ere egin diet haiei». 12 Eta esan zioten: «Zu lotzera etorri gara, filistearren eskuetara emateko». Samsonek esan zien: «Zin egin iezadazue ez nauzuela erasoko». 13 Eta haiek erantzun zioten: «Ez; gogor lotuko zaitugu eta haien esku utziko zaitugu; baina ez zaitugu hilko». Bi soka berrirekin lotu eta harkaitzetik igo zuten.
3
Samson: Bizi sendo, hil indartsuago
14 Lehira iritsi zenean, filistearrek oihu egin zioten aurka; eta Jaunaren espiritua indartsu etorri zitzaion, eta besoetan zituen sokak sutan erretako lihoa bezala bihurtu ziren, eta eskuetatik askatu zitzaizkion lokarriak. 15. Eta asto baten masailezur berri bat aurkitu zuen, eta eskua luzatu, hartu eta mila gizon hil zituen harekin. 16 Samsonek esan zuen: «Asto baten masailezurrarekin, pila pila batez, asto baten masailezurrarekin mila gizon hil ditut». 17 Eta gertatu zen, hitz egiteari utzi zionean, eskutik masailezurra bota zuela, eta leku hari Ramathlehi deitu zion. 18 Egarri handia zuen Jainkoak, eta Jaunari dei egin zion, esanez: «Salbamendu handi hau eman diozu zure zerbitzari honen eskuetan; eta orain egarriz hilko naiz, eta ingurebakigabeen eskuetan eroriko naiz?» 19 Baina Jainkoak masailezurrean zegoen zulo bat ebaki zuen, eta ura atera zen handik; eta edan zuenean, bere espiritua itzuli zen, eta berpiztu egin zen: horregatik deitu zion leku hari En-Hakkore, eta gaur arte iraun du Lehin. 20 Filistearren garaian, hogei urtez epaitu zuen Israel.
Epaileak 16 1 Sanson Gazara joan zen orduan, eta han prostituta bat ikusi eta harengana joan zen. 2 Gazakoei jakinarazi zieten Sanson hona etorri zela. Eta inguratu egin zuten, eta gau osoan zelatan egon zioten hiriko atean, eta isilik egon ziren gau osoan, esanez: Bihar goizean, eguna argitzean, hilko dugu. 3 Samson gauerdira arte egon zen etzanda, eta gauerdian jaiki, hiriko atearen ateak eta bi zutabeak hartu, eta haiekin joan zen, barra eta guzti, eta sorbalden gainean jarri eta Hebronen aurrean dagoen muino gainera eraman zituen. 4 Geroago, Sorek haranean bizi zen emakume batekin maitemindu zen; emakume horren izena Dalila zen. 5 Filistearren buruzagiak harengana joan eta esan zioten: «Engainatu ezazu, eta ikusi nondik datorren bere indar handia, eta nola garaitu dezakegun, lotu eta atsekabetu ahal izateko; orduan emango dizkizugu mila eta ehun zilarrezko txanpon bakoitzari». 6 Dalilak Samsoni esan zion: «Esadazu, mesedez, nondik datorren zure indar handia, eta nola lotu zaitzaketen zeure burua atsekabetzeko». 7 Samsonek erantzun zion: —Zazpi soka berde eta lehortu gabeekin lotzen banaute, ahul geratuko naiz eta beste edozein gizon bezalakoa. 8 Filistearren buruzagiek zazpi soka berde ekarri zizkioten, oraindik lehortu gabeak, eta emakumeak haiekin lotu zuen emakumea. 9. Gizon batzuk zelatan zeuden harekin gelan. Eta Samsonek esan zion: «Filistearrak zure gainean, Samson!» Samsonek sokak hautsi zituen, suari ukitzean hari bat hausten den bezala. Eta ez zen haren indarra ezagutzen. 10 Dalilak Samsoni esan zion: «Hara, iseka egin didazu eta gezurrak esan dizkidazu. Esadazu, mesedez, nola lotu zaitzaketen». 11 Eta esan zion: «Soka berriekin lotzen banaute, inoiz erabili gabekoekin, ahul geratuko naiz eta beste edozein gizon bezalakoa izango naiz». 12 Dalilak soka berriak hartu, lotu eta esan zion: «Filistearrak gainean dituzu, Samson!». Gelan zelatan zeuden gizonak. Eta Samsonek sokak besoetatik hari bat bezala hautsi zituen. 13 Dalilak Samsoni esan zion: «Orain arte iseka egin didazu eta gezurrak esan dizkidazu: esadazu nola lotu zaitzaketen». Samsonek erantzun zion: «Nire buruko zazpi ile-hariak sarearekin ehuntzen badituzu».
4
Samson: Bizi sendo, hil indartsuago
14. Eta Samsonek orratzarekin lotu zuen, eta esan zion: «Filistearrak zure gainera, Samson!» Samson esnatu zenean, habearen orratza eta sarearekin joan zen. 15. Eta emakumeak esan zion: Nola esan dezakezu maite zaitudala, zure bihotza nirekin ez badago? Hiru aldiz iseka egin didazu, eta ez didazu esan nondik datorren zure indar handia. 16 Eta gertatu zen, egunero bere hitzez estutzen eta gogor jartzen zuelarik, heriotzaraino atsekabetuta zegoelarik, 17. Bere bihotz osoa agerian utzi zion, eta esan zion: «Ez da bizarra moztu nire burura; izan ere, amaren sabeletik Jainkoarentzat nazareanoa naiz. Ilea moztuko banaiz ere, indarra galduko zait, ahulduko naiz eta beste edozein gizon bezalakoa izango naiz.» 18 Dalilak ikusi zuenean bere bihotz osoa agerian utzi ziola, filistearren buruzagiak deitu zituen, esanez: «Igo zaitezte oraingoan, bere bihotz osoa agerian utzi baitit». Filistearren buruzagiak joan zitzaizkion, dirua eskuan zutela. 19 Eta belauniko loarazi zuen; eta gizon bat deitu zuen, eta buruko zazpi ile-mototsak moztu zizkion; eta atsekabetzen hasi zen, eta haren indarra desagertu egin zen. 20 Samsonek esan zuen: «Filistearrak zure gainera, Samson». Samsonek esnatu eta esan zuen: «Lehen bezala, aterako naiz eta astindu egingo dut». Ez zekien Jauna berarengandik alde egin zuela. 21 Filistearrek, ordea, hartu eta begiak atera zizkioten, eta Gazara eraman zuten, eta brontzezko kateekin lotu zuten; eta espetxean ehotzen aritu zen. 22 Hala ere, ilea moztu ondoren, buruko ilea berriro hazten hasi zitzaion. 23 Filistearren buruzagiak bildu ziren, beren jainko Dagoni sakrifizio handi bat eskaintzeko eta jai egiteko, esanez: «Gure jainkoak gure etsaia Samson gure eskuetan eman digu». 24. Eta herriak hura ikustean, beren jainkoa goraipatu zuten, esanez: «Gure jainkoak gure eskuetan eman digu gure etsaia, gure herrialdea suntsitzen zuena, gure asko hil zituena». 25 Eta gertatu zen, haien bihotzak pozik zeudenean, esan zuten: Deitu Samson, guri jolasa eman diezagun. Eta Samson kartzelatik deitu zuten; eta hark jolasa eman zien: eta zutabeen artean jarri zuten. 26 Sansonek eskutik zeraman mutilari esan zion: «Utzi etxea dagoen zutabeak ukitzen, eta haien gainean bermatu nadin». 27 Etxea gizon-emakumeez beteta zegoen; eta filistearren buruzagi guztiak han zeuden; eta teilatuan hiru mila gizon-emakume inguru zeuden, Samsonek jolasean ari zen bitartean begira. 28 Samsonek Jaunari dei egin zion, eta esan zuen: «Jainko Jauna, gogoratu nitaz eta eman iezadazu indarra oraingoan bakarrik, Jainkoa, filistearren aurka mendekua har dezadan nire bi begiengatik». 29 Sansonek etxea zutik zegoen erdiko bi zutabeei heldu zien, bata eskuineko eskuarekin eta bestea ezkerrekoarekin. 30 Sansonek esan zuen: «Hil naiteke filistearrekin». Bere indar guztiaz makurtu zen, eta etxea jauntxoen eta bertan zegoen jende guztiaren gainera erori zen. Horrela, hiltzean hil zituen hildakoak gehiago izan ziren bizitzan hil zituenak baino. 31 Orduan, bere anaiak eta bere aitaren etxe osoa jaitsi ziren, eta hartu egin zuten, eta igoarazi, eta lurperatu zuten Tzora eta Esthaol artean, bere aita Manoahen hilobian. Eta hogei urtez gobernatu zuen Israel.
Iruzkina Sansonen istorioa, King James Bibliako (KJV) 13tik 16ra bitarteko Epaileen kapituluetan aurkitzen dena , Eskritura Santuetako kontakizun dramatikoenetako bat da. Jainkoaren Espirituak indar gainnatural paregabeaz hornitutako gizon baten bizitza kontatzen du, baina ahultasun pertsonalek, konpromiso espiritualek eta azken erredentzioaren ondoren erorketa tragiko batek jota zegoen.
5
Samson: Bizi sendo, hil indartsuago
1. zatia: Bertsoz bertso narrazioaren banaketa 13. kapitulua: Sansonen Deikundea eta Jaiotza 1-5 bertsoak: Israelek berriro ere gaizkia egiten du Jaunaren aurrean, eta ondorioz, filistearren zapalkuntza berrogei urtekoa da. Jaunaren aingerua Manoah-en (Dan leinuko) emazte antzuari agertzen zaio, haurdun geratuko dela eta seme bat izango duela iragarriz. Nazareoa izango da Jainkoaren sabeletik , eta Israel filistearren eskuetatik askatzen hasiko da. 6-14 bertsoak: Manoahen emazteak bisita kontatzen dio bere senarrari. Manoahek Aingeruari itzultzeko otoitz egiten dio haurra nola hazi behar duten argitzeko. Aingerua berriro agertzen da, Nazareten murrizketak errepikatuz: amak ardotik, edari sendoetatik eta janari zikinetik saihestu behar du, eta ez du inoiz bizarra moztu behar mutilaren buruan. 15–23 bertsoak: Manoahek antxume bat eskaintzen du erre-opari gisa. Aingerua zerura igotzen da aldarearen sugarrean, bere jainkozko nortasuna agerian utziz. Manoahek beldur da hilko direla Jainkoa ikusi dutelako, baina bere emazteak ziurtatzen dio Jaunak hiltzeko asmoa izan balu, ez ziela haien eskaintza onartuko edo gauza horiek erakutsiko. 24-25 bertsoak: Emakumeak seme bat erditzen du eta Samson izena jartzen dio . Haurra hazten da, eta Jaunak bedeinkatzen du. Jaunaren Espirituak batzuetan Mahaneh-danen mugitzen hasten da , Tzorah eta Extaol artean. 14. kapitulua: Ezkontza eta igarkizuna 1-4 bertsoak: Samson Timnatera jaisten da, filistear emakume bat ikusten du eta gurasoei eskatzen die emaztetzat hartzea. Gurasoek filistear zirkunzidatu gabeko emakume batekin ezkontzearen aurka egiten dute, baina testuak dioenez, Jaunarena zen hori , Israelen nagusi ziren filistearren aurkako aitzakia baten bila zebilena. 5–9 bertsoak: Timnatera bidean, lehoi gazte batek orro egin zion Samsoni. Jaunaren Espiritua indartsu etorri zitzaion, eta lehoia esku hutsez zatitzen du, haur bat balitz bezala. Geroago, itzuli eta erle multzo bat eta eztia aurkitzen ditu lehoiaren gorpuan. Eztia jan eta gurasoei ematen die jatorria esan gabe. 10-20 bertsoak: Samsonek ezkontza-festa bat antolatzen du hogeita hamar filistear lagunekin. Apustu batean oinarritutako igarkizun bat proposatzen du: "Jalearengandik haragia atera da, eta indartsuarengandik gozotasuna". Hiru egunetan ebatzi ezinik, filistearrek Samsonen emaztegaia mehatxatzen dute, erantzuna lortzeko behartuz. Samsonek negar egiten du Samsonek esan arte, eta honek gizonei agerian uzten die. Haien traizioagatik haserre, Samsonek Ashkelongo hogeita hamar filistear hiltzen ditu apustua ordaintzeko, haserre bizian bere emaztea abandonatzen du eta aitaren etxera itzultzen da, emaztea bere lekukoari ematen zaion bitartean. 15. kapitulua: Mendekua, masailezurra eta askapena 1-8 bertsoak: Gari uzta garaian, Samsonek bere emaztea bisitatzen du antxume batekin, baina konturatzen da aitak bere lagunari eman diola eta bere arreba gazteagoa eskaintzen diola. Haserre bizian, Samsonek hirurehun azeri harrapatzen ditu , buztanak buztanez lotzen ditu tartean suzko arantzekin, eta filistearren arto, mahasti eta olibondoetan askatzen ditu, erabat errez. Mendeku gisa, filistearrek Samsonen emaztea eta aitaginarreba erretzen dituzte hil arte. Mendekua zin eginez,
6
Samson: Bizi sendo, hil indartsuago
Samsonek filistear ugari hiltzen ditu ("aldaka eta izterra sarraski handi batekin") eta Etamgo harkaitzara erretiratzen da. 9-13 bertsoak: Filistearrek Judan kanpatzen dute Samson aurkitzeko. Judako hiru mila gizon Etamgo harkaitzera joaten dira, filistearren mendekuaren beldurrez. Bi soka berrirekin lotzen dute Samson eta etsaien esku uzten dute. 14-20 bertsoak: Samson Lehiko filistearrengana garaipen oihuka hurbiltzen denean, Jaunaren Espiritua indartsu etorri zaio. Besoetako sokak sutan erretako lihoa bezala bihurtzen dira, eta bere lokarriak urtzen dira. Asto baten masailezur freskoa aurkitu eta mila filistear lurrera botatzen ditu. Ondoren, egarriak jota, Jainkoari oihu egiten dio; Jainkoak zulo bat irekitzen du Lehin, eta ura ateratzen da berpizteko (lekuari En-Hakkore izena jarriz). Samsonek hogei urtez epaitzen du Israel filistearren garaian . 16. kapitulua: Delila, gatibutasuna eta azken garaipena 1-3 bertsoak: Samson Gazara doa, prostituta bat bisitatzen du, eta Gazakoek harrapatuta uzten dute, egunsentian hura hiltzeko asmoa baitute. Gauerdian, Samson jaikitzen da, hiriko ateak zutabeetatik erauzi, bi zutabe eta barrarekin batera, sorbaldan hartu eta Hebron aurreko muinoaren gainera eramaten ditu. 4-14 bertsoak: Samson Dalilaz maitemintzen da Sorek haranean. Filistearren jauntxoek zilar izugarriarekin eroskeria egiten diote bere indar handiaren sekretua jakiteko. Dalilak behin eta berriz galdekatzen dio: Lehenengo gezurra: Lotu nazazu inoiz lehortu ez diren zazpi soka berderekin (arku-soka hezeekin), eta ahul izango naiz. (Huts egiten du; haria bezala hausten ditu). Bigarren gezurra: Lotu nazazu gogor inoiz erabili ez diren soka berriekin . (Huts egiten du; hari bat bezala apurtzen ditu besoetatik). Hirugarren gezurra: Ehundu nire buruko zazpi ile-kizkurrak ehungailuaren sarearekin. (Huts egiten du; txirbila eta habea kentzen ditu). 15-22 bertsoak: Samsonek egunero negar eta erregu egiteak nekatuta, azkenean egia osoa esaten dio: labana batek ez dio inoiz buruan ukitu, jaiotzetik Jainkoarentzat ohoratua baita; burua moztuz gero, indarrak galduko ditu. Dalilak belauniko loak hartzen du, zazpi ilea mozteko gizon bat deitzen du eta menperatzen du. Filistearrek begiak ateratzen dizkiote, letoizko kateekin lotzen dute eta Gazako espetxean alea ehotzera behartzen dute . Bitartean, ilea hazten hasten zaio. 23-31 bertsoak: Filistearren jaunak Dagon jainkoari sakrifizio handi bat egiteko biltzen dira , jainkoak etsaia eskuetan eman diela ospatuz. Sanson itsu bat eramaten dute aretoan, iseka egiteko. Samsonek gidatzen ari den mutilari tenplua eusten duten zutabeak ukitzen uzteko eskatzen dio. Jainkoari sutsuki otoitz eginez, bi begi itsutuak mendekatzeko azken indar-kolpe bat eskatzeko, Samsonek bi zutabe zentraletara jotzen du. Bultzada handi batekin oihu eginez, "Filistearrekin hil naiteke!" , etxea erori egiten da, eta bizitza osoan baino filistear gehiago hiltzen dira haren heriotzan. Familiak gorpua berreskuratu eta Zorah eta Extaol artean lurperatzen du.
7
Samson: Bizi sendo, hil indartsuago
2. zatia: Ikasgai nagusiak eta bizitzako aplikazioak 1. Moral eta Espiritual Konpromisoaren Arriskua Ikasgaia: Samsonek behin eta berriz jolastu zuen suarekin. Bere nazirear botoak etengabe hausten zituen (gorpuak ukitzea, atzerriko emakume zikinekin harremanetan jartzea eta bere haragizko grinak asetzea). Bere jainkozko dohainak bekatu pertsonaletatik immunea ematen ziola suposatzen zuen. Bizitzako aplikazioa: Dohain espiritualek, talentuek edo lidergo postuek ez dute inor erantzukizun moraletik salbuesten. Kontrolatu gabeko konpromiso txikiek, bekatu sekretuek eta arrazionalizazioek pixkanaka higatzen dute osotasun pertsonala, puntu itsu espiritual batera eramanez, non ahultasuna oharkabean pasatzen den hondamendia gertatu arte. 2. Jainkoak ontzi akastunak erabiltzen ditu bere helburuak lortzeko Ikasgaia: Samsonen akats handiak, oldarkortasuna eta bere buruarekiko konplazentzia izan arren, Jainkoak filistearren zapalkuntza geldiarazteko tresna gisa erabili zuen. Hasieratik, Jainkoak Samsonen errebelde aukerak landu zituen Israelentzat zuen erredentzio plana betetzeko. Bizitzako aplikazioa: Jainkoa subiranoa den arren eta gizakien ahuleziaren eta porrotaren bidez lan egin dezakeen arren, desobedientziak ondorio larriak ditu. Graziak salbatzen du, baina ez ditu ezabatzen aukera txarren mina eta orbainak. Jainkoari bihotz-bihotzez obeditzen ahalegindu behar dugu, bizitza arduragabetik ateratzeko haren grazian fidatu beharrean. 3. Kontsagrazioaren indarra eta benetako indarraren iturria Ikasgaia: Sansonen indarra ez zen inoiz benetan gihar fisikoa izan; Jainkoarekin zuen itunharremanari zuzenean lotutako gaitasun gainnaturala zen, bere nazaretar dedikazioak sinbolizatzen zuena. Ilea moztu ziotenean —ez ileak propietate magikoak zituelako, baizik eta itun-leialtasunaren azken amore ematea adierazten zuelako—, Jaunaren Espiritua alde egin zion. Bizitzaren aplikazioa: Benetako indar espirituala, erresilientzia eta eragina Jainkoarekin konektatuta egoteagatik datoz erabat. Harekiko dugun konpromisoa hausten dugunean eta gure baliabideetan oinarritzen garenean, espiritualki indargabe, zaurgarri eta munduko indarren esklabo aurkitzen dugu geure burua. 4. Damua, Berrezarpena eta Jainkoaren Azken Errukia Ikasgaia: Hondoa jo ondoren ere —itsu, umiliatu eta espetxeko ziega batean alea ehotzen—, Samsonek aldaketa bat izan zuen. Garrantzitsuena, ilea berriro hazten hasi zitzaion . Azken uneetan, Samsonek Jainkoarengana itzuli zen etsi-etsian otoitz eginez, eta Jainkoak erantzun zion, bere azken bokazioa betetzeko indarra emanez. Bizitzako aplikazioa: Inoiz ez da berandu Jainkoarengana itzultzeko. Zenbat erori zaren, zenbat amore eman duzun edo zenbat hautsi duzun zure bizitza edozein dela ere, Jainkoa leheneratzearen Jainkoa da. Bihotz damutu batek eta amore emateko azken otoitz batek errukia eta helburua aurki ditzakete haren eskuetan.
8