Waajuli min bɛ kɛ kulu kan Matiyu 5:1-48 1 A ye jama ye, a yɛlɛla kulu dɔ kan. 2 A y'a da yɛlɛ k'u kalan. 3 Faantan minnu hakili la, olu ye dubadenw ye, katuguni sankolo masaya ye olu ta ye. 4 Minnu bɛ kasi, olu ye dubadenw ye, katuguni u na dusu saalo. 5 Mɔgɔ dusu sumalenw ye dubadenw ye, katuguni u na dugukolo ciyɛn ta. 6 Tilennenya kɔngɔ ni minnɔgɔ bɛ minnu na, olu ye dubadenw ye, katuguni u na fa. 7 Makaritigiw ye dubadenw ye, katuguni makari na sɔrɔ u la. 8 Mɔgɔ minnu dusukun saniyalen don, olu ye dubadenw ye, katuguni u na Elohim ye. 9 Dubadenw ye hɛrɛ kɛbagaw ye, katuguni u na wele Elohim denw. 10 Minnu bɛ tɔɔrɔ tilennenya kosɔn, olu ye dubadenw ye, katuguni sankolo masaya ye olu ta ye. 11 Ni mɔgɔw ye aw tɔgɔjugu fɔ ka aw tɔɔrɔ, ka kojugu sugu bɛɛ fɔ aw ma ne kosɔn, aw ye dubadenw ye. 12 Aw ka ɲagali ka ɲagali kosɛbɛ, katuguni aw ka sara ka bon sankolo la. 13 Aw ye dugukolo kɔgɔ ye. Kabini o waati, a nafa tɛ foyi la, fo ka gɛn ka bɔ kɛnɛma, ka sennatan mɔgɔw sen kɔrɔ. 14 Aw ye diɲɛ yeelen ye. Dugu min sigilen bɛ kulu kan, o tɛ se ka dogo. 15 Mɔgɔw fana tɛ fitinɛ mana k'a bila bɔgɔdaga jukɔrɔ, fɔ fitinɛ da la. O bɛ yeelen bɔ so kɔnɔ mɔgɔw bɛɛ ye.» 16 Aw ka yeelen ka yeelen bɔ mɔgɔw ɲɛ na ten, walisa u ka aw ka kɛwale ɲumanw ye, ka nɔɔrɔ da aw sankolola Fa kan. 17 Aw kana miiri ko ne nana sariya wala kiraw halaki. 18 Tiɲɛ la ne b'a fɔ aw ye ko sani sankolo ni dugukolo tɛmɛna, sɛbɛnfura kelen wala kumasen kelen tɛna bɔ sariya la foyi ka dafa. 19 Mɔgɔ o mɔgɔ mana nin ci fɔlen fitininw dɔ tiɲɛ ka mɔgɔw kalan o cogo la, o na wele ko dɔgɔmannin sankolo masaya la. 20 Ne b'a fɔ aw ye ko ni aw ka tilennenya ma tɛmɛ sariya karamɔgɔw ni Farisiɛnw ka tilennenya kan, aw tɛna don sankolo masaya la abada.
1
Waajuli min bɛ kɛ kulu kan
21 Aw y'a mɛn ko kɔrɔlenw y'a fɔ ko: «I kana mɔgɔ faga. Mɔgɔ o mɔgɔ mana mɔgɔ faga, o tigi bɛ kiri tigɛ. 22 Nka ne b'a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ dimi a balimakɛ kɔrɔ k'a sɔrɔ kun tɛ o la, o tigi bɛ kiri tigɛ. 23 O de kosɔn ni i nana ni i ka nilifɛn ye sarakabɔlan kan, k'i hakili to yen ko kojugu bɛ i balima la. 24 I ka nilifɛn to yen sarakabɔlan ɲɛfɛ ka taa. i ka bɛn ni i balima ye fɔlɔ, o kɔ, i ka na i ka nilifɛn di. 25 I ka sɔn i jugu fɛ joona, k'i to sira kan. walisa i jugu kana i don kiritigɛla bolo, kiritigɛla kana i don sɔrɔdasi kuntigi bolo, ka i bila kaso la.» 26 Tiɲɛ la ne b'a fɔ i ye ko i tɛna bɔ yen abada fo i ka wari bɛɛ sara. 27 Aw y'a mɛn ko kɔrɔlenw y'a fɔ ko: «I kana jatɔya kɛ.» 28 Nka ne b'a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ muso filɛ ka a nege don a la, o tigi ye jatɔya kɛ ni muso ye a dusukun na kaban. 29 Ni i kininbolo ɲɛ bɛ i tɔɔrɔ, i k'a bɔ k'a fili i la, katuguni nafa b'a la i farikolo yɔrɔ kelen ka halaki, k'a sɔrɔ i farikolo bɛɛ ka fili jahanama kɔnɔ. 30 Ni i kininbolo ye i tɔɔrɔ, i k'a tigɛ k'a fili i la, katuguni nafa b'a la i farikolo yɔrɔ kelen ka halaki, k'a sɔrɔ i farikolo bɛɛ ka fili jahanama kɔnɔ. 31 A fɔra ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a muso bila, o ka furu sa sɛbɛn di a ma.» 32 Nka ne b'a fɔ aw ye ko mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a muso bila ka taa jatɔya kosɔn, o bɛ a muso bila ka jatɔya kɛ. 33 Aw y'a mɛn tugun ko kɔrɔlen mɔgɔw y'a fɔ ko: «I kana kali i yɛrɛ la, nka i ka i ka kaliliw dafa Matigi ye. 34 Nka ne b'a fɔ aw ye ko aw kana kali fewu. Sankolo fɛ fana. katuguni o ye Ala ka masasigilan ye. 35 Dugukolo kan fana. Katuguni o ye a sennasanbara ye. sabu o ye Masakɛba ka dugu ye. 36 I kana kali i kunkolo la fana, katuguni i tɛ se ka kunsigi kelen kɛ fin walima nɛrɛ ye. 37 Nka aw ka kuma ka kɛ ɔnhɔn ye. Ayi, ayi, katuguni fɛn o fɛn ka bon ni ninnu ye, o bɛ bɔ kojugu de la. 38 Aw y'a mɛn ko a fɔra ko: «Ɲɛ bɛ ɲɛ nɔ na, ɲin bɛ ɲin nɔ na.» 39 Nka ne b'a fɔ aw ye ko aw kana juguya kɛlɛ, nka mɔgɔ o mɔgɔ mana i gosi i kininbolo da la, i ka tɔ kelen fana kɔsegin a ma.» 40 Ni mɔgɔ dɔ b'a fɛ ka i sendon sariya la, ka i ka fini ta, i ka fini fana ka kɛ a bolo.» 41 Mɔgɔ o mɔgɔ mana i wajibiya ka kilomɛtɛrɛ kelen kɛ, taa n'a ye kilomɛtɛrɛ fila. 42 Min b'a fɛ ka juru ta i la, i ka o di i ma, i kana i kɔdon. 43 Aw y'a mɛn ko a fɔra ko: «I na i mɔgɔɲɔgɔn kanu, ka i jugu koniya.» 44 Nka ne b'a fɔ aw ye ko: Aw ka aw juguw kanu, ka duba kɛ aw dangabagaw ye, ka ko ɲuman kɛ aw kɔniyabagaw ye, ka aw deli minnu bɛ aw tɔɔrɔ ka aw tɔɔrɔ. 45 Aw ka kɛ aw sankolola Fa denw ye, katuguni a bɛ a ka tile bɔ mɔgɔ juguw ni mɔgɔ ɲumanw kan, ka sanji lase mɔgɔ tilennenw ni mɔgɔ tilenbaliw ma. 46 Ni aw bɛ aw kanubagaw kanu, sara jumɛn bɛ aw la? hali jatigilatigiw tɛ kelen ye wa? 47 Ni aw bɛ aw balimaw dɔrɔn fo, aw bɛ mun kɛ ka tɛmɛ tɔw kan? hali jatigɛwalekɛlaw tɛ ten wa? 48 Aw ka kɛ mɔgɔ dafalenw ye i ko aw sankolola Fa dafalen don cogo min na.
Matiyu 6:1-34 1 Aw k'aw janto aw kana aw ka nilifɛnw kɛ mɔgɔw ɲɛ kɔrɔ, walisa aw ka ye. 2 O de kosɔn ni i bɛ i ka saraka di, i kana buru fiyɛ i ɲɛ kɔrɔ i ko filankafow b'a kɛ cogo min na Alabatosow kɔnɔ ani nbɛdaw la, walisa u ka nɔɔrɔ sɔrɔ mɔgɔw fɛ. Tiɲɛ la ne b'a fɔ aw ye ko u ka sara bɛ u bolo. 3 Nka ni i bɛ saraka di, i kininbolo kana a dɔn i kininbolo bɛ min kɛ. 4 Walisa i ka nilifɛnw ka kɛ gundo la. 5 Ni i bɛ Ala deli, i kana kɛ i ko filankafow, katuguni a ka di u ye ka delili kɛ ka jɔ Alabatosow kɔnɔ ani nbɛdaw la, walisa mɔgɔw ka u ye. Tiɲɛ la ne b'a fɔ aw ye ko u ka sara bɛ u bolo. 2
Waajuli min bɛ kɛ kulu kan
6 Ni i bɛ delili kɛ, i ka don i ka so kɔnɔ, ni i ye i ka da tugu, i ka i Fa deli gundo la. I Fa min bɛ yeli kɛ gundo la, o na i sara kɛnɛ kan.» 7 Ni aw bɛ Ala delili kɛ tuma min na, aw kana kuma fu fɔ i ko siyaw b'a kɛ cogo min na, katuguni u b'a miiri ko u na mɛn u ka kuma caman kosɔn. 8 Aw kana kɛ u bɔɲɔgɔnko ye, katuguni aw mago bɛ fɛn minnu na, aw Fa b'o dɔn sani aw ka a deli. 9 O de kosɔn aw ka Ala deli nin cogo la ko: An Fa min bɛ sankolo la, i tɔgɔ ka saniya. 10 I ka masaya ka na. I sago ka kɛ dugukolo kan, i ko a bɛ kɛ sankolo la cogo min na. 11 An ka don o don dumuni di an ma bi. 12 I ka an ka juruw yafa an ma, i ko an bɛ yafa an ka jurumukɛlaw ma cogo min na. 13 I kana an bila kɔrɔbɔli la, nka an kisi kojugu ma. Amiina. 14 Ni aw ye mɔgɔw yafa u ka hakɛw ma, aw sankolola Fa fana na yafa aw ma. 15 Nka ni aw ma yafa mɔgɔw ma u ka jurumuw la, aw Fa fana tɛna yafa aw ka jurumuw ma. 16 Ni aw bɛ sunɔgɔ tuma min na, aw kana kɛ i ko filankafow ɲɛda dusukasilen don. Tiɲɛ la ne b'a fɔ aw ye ko u ka sara bɛ u bolo. 17 Ni i bɛ sunɔgɔ tuma min na, i ka i kunkolo tulu ka i ɲɛda ko. 18 I kana i yɛrɛ jira mɔgɔw la ka sunɔgɔ, fɔ i Fa min bɛ gundo la. 19 Aw kana nafolo mara aw yɛrɛw ye dugukolo kan, ntumu ni nɔgɔ bɛ tiɲɛ yɔrɔ min na, sonw bɛ don yɔrɔ min na ka sonyali kɛ. 20 Nka aw ka nafolo mara sankolo la, ntumu ni nɔgɔ tɛ tiɲɛ yɔrɔ min na, sonw tɛ don yɔrɔ min na, sonyali tɛ yɔrɔ min na. 21 I ka nafolo bɛ yɔrɔ min na, i dusukun fana na kɛ yen. 22 Farikolo yeelen ye ɲɛ ye. 23 Nka ni i ɲɛ ka jugu, i farikolo bɛɛ na fa dibi la. O de kosɔn, yeelen min bɛ i kɔnɔ, ni o ye dibi ye, o dibi ka bon dɛ! 24 Mɔgɔ si tɛ se ka baara kɛ kuntigi fila ye, katuguni a na kelen kɔniya, ka tɔ kelen kanu. Ni o tɛ, a na minɛ kelen na, ka tɔ kelen mafiɲɛya.» Aw tɛ se ka baara kɛ Ala ni nafolomafɛnw ye. 25 O de y'a to ne b'a fɔ aw ye ko aw kana aw hakili to aw ka ɲɛnamaya la, aw bɛna min dun, wala aw na min min. Aw ka kan ka min don aw farikolo kosɔn fana.» Yala ɲɛnamaya man bon ni sogo ye, farikolo tɛ tɛmɛ fini kan wa? 26 Sanfɛ kɔnɔw filɛ, k'a masɔrɔ u tɛ danni kɛ, u tɛ suman tigɛ, u tɛ ɲɔgɔn lajɛ bɔgɔdagaw kɔnɔ. O bɛɛ n'a ta, aw sankolola Fa bɛ u balo. Aw ma fisa u ma kosɛbɛ wa? 27 Aw la jumɛn bɛ se ka mɛtɛrɛ kelen fara a janya kan ni a bɛ miiri? 28 Mun na aw bɛ miiri finiw na? Aw ye foro kɔnɔ liliw jateminɛ, u bɛ falen cogo min na. U tɛ baara kɛ, u tɛ firifiri. 29 O bɛɛ n'a ta, ne b'a fɔ aw ye ko Solomani yɛrɛ ma don a nɔɔrɔ bɛɛ la i ko ninnu dɔ la kelen. 30 O de y'a to, ni Ala ye foro binkɛnɛ don o cogo la, bi, sini, a bɛ fili foro la, yala a tɛna aw don kosɛbɛ ka tɛmɛ o kan, aw dannaya dɔgɔmanninw? 31 O de kosɔn aw kana aw hakili ɲagami k'a fɔ ko: «An na mun dun?» wala: An na mun min? Walima ko: «An na fini don mun na?» 32 (Katuguni siya wɛrɛw bɛ nin kow bɛɛ de ɲini.) katuguni aw sankolola Fa b'a dɔn ko aw mago bɛ nin fɛn ninnu bɛɛ la. 33 Aw ka Elohim ka masaya ni a ka tilennenya ɲini fɔlɔ. O kow bɛɛ na fara aw kan.» 34 Aw kana aw hakili to siniko la, katuguni sini na aw hakili to a yɛrɛ kow la. O don juguya bɛ se don ma.
Matiyu 7:1-29 1 Aw kana kiri tigɛ walisa kiri kana tigɛ aw kan. 2 Aw bɛ kiri tigɛ cogo min na, aw na kiri tigɛ o kan. 3 Mun y'a to i bɛ i balimakɛ ɲɛkisɛ filɛ, k'a sɔrɔ i tɛ i yɛrɛ ɲɛ na jiribolo jateminɛ? 3
Waajuli min bɛ kɛ kulu kan
4 I bɛ se k'a fɔ i balima ye cogo di ko: «A to ne ka nɔgɔ bɔ i ɲɛ na.» A filɛ, jiribolo dɔ bɛ i yɛrɛ ɲɛ na wa? 5 E filankafo, fɔlɔ ka jiribolo bɔ i yɛrɛ ɲɛ na. O tuma na fɛ, i na yeli kɛ ka jɛya walasa ka jirisunba in gɛn ka bɔ i balima ɲɛ na.» 6 Aw kana fɛn senuma di wuluw ma, aw kana aw ka perlew fili donsokɛw ɲɛkɔrɔ, walisa u kana u sen kɔrɔ ka u kɔsegin ka aw tigɛ. 7 Aw ka delili kɛ, o na di aw ma. Aw ka ɲinini kɛ, aw na o sɔrɔ. aw ka da gosi, a na dayɛlɛ aw ye. 8 Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ delili kɛ, o bɛ o sɔrɔ. Min b'a ɲini, o bɛ sɔrɔ. Min bɛ a gosi, o na da wuli o ye.» 9 Mɔgɔ jumɛn bɛ aw cɛma, ni a denkɛ ye dumuni deli, a na kabakurun di a ma? 10 Ni a ye jɛgɛ deli, a bɛ sa di a ma wa? 11 Ni aw ye mɔgɔ juguw ye, ni aw bɛ nilifɛn ɲumanw dicogo dɔn aw denw ye, aw sankolola Fa tɛna fɛn ɲumanw di a ɲinibagaw ma ka tɛmɛ o kan? 12 O de y'a to aw b'a fɛ mɔgɔw ka fɛn o fɛn kɛ aw la, aw ka o kɛ u ye. 13 Aw ka don da gɛrɛgɛrɛ la, katuguni da min bɛ taa halakili la, o da ka bon, sira ka bon. 14 Katuguni da min bɛ taa ɲɛnamaya la, o da ka gɛlɛn, sira ka dɔgɔ. 15 Aw k'aw yɛrɛ kɔlɔsi kira nkalontigɛlaw la, olu minnu bɛ na aw ma ni sagaw ka finiw ye, nka u kɔnɔna na, u ye waraba wuluwuluw ye. 16 Aw na u dɔn u denw fɛ. Mɔgɔw bɛ rezɛnw lajɛ ni ŋaniw ye wa, wala torosunw bɛ bɔ ŋɛɲɛw la wa? 17 O cogo kelen na, jiri ɲuman bɛɛ bɛ den ɲuman kɛ. Nka jiri min tolilen don, o bɛ den juguw bɔ. 18 Jiri ɲuman tɛ se ka den jugu kɛ, jiri tolilen tɛ se ka den ɲuman kɛ. 19 Jiri o jiri tɛ den ɲuman bɔ, o bɛ tigɛ ka fili tasuma la. 20 O de y'a to aw na u dɔn u ka denw fɛ. 21 Mɔgɔ o mɔgɔ b'a fɔ ne ye ko: Matigi, Matigi, o bɛɛ tɛna don sankolo masaya la. Nka min bɛ ne Fa sankolola sago kɛ. 22 Mɔgɔ caman na a fɔ ne ye o don na ko: «Matigi, Matigi, an ma kiraya kɛ i tɔgɔ la wa?» I ye jinɛw gɛn i tɔgɔ la wa?» I ye kabako caman kɛ i tɔgɔ la wa? 23 O tuma la ne na a fɔ u ye ko: «Ne ma aw dɔn abada.» 24 O de y'a to mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ne ka nin kumaw mɛn ka u kɛ, ne na o suma ni hakilitigi dɔ ye, min y'a ka so jɔ farakurun kan. 25 Sanji nana, sanjiba nana, fiɲɛw ye o so gosi. A ma bin, katuguni a ju sigira farakurun kan. 26 Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ ne ka nin kumaw mɛn, k'a sɔrɔ a ma u kɛ, o na suma ni hakilintan ye, min y'a ka so jɔ cɛncɛn kan. 27 Sanji nana, sanjiba nana, fiɲɛw ye o so gosi. A binna. 28 Yesu ye nin kumaw ban tuma min na, jama kabakoyara a ka kalan na. 29 A y'u kalan i ko fangatigi, a ma u kalan i ko sariya karamɔgɔw.
4