Jefte min tun ye Gileadika ye Kiiritigɛlaw 11 1 Gileadika Jefite tun ye cɛbatigi ye, a tun ye jatɔmuso denkɛ ye. 2 Gilead muso ye denkɛw bange a ye. A muso denkɛw kɔrɔla ka Jefite gɛn ka fɔ a ye ko: «I tɛna ciyɛn ta an fa ka so. katuguni i ye dunan muso denkɛ ye.» 3 O kɔ, Jefite bolila a balimaw ɲɛ ka taa sigi Tob jamana la. 4 Waati tɛmɛnen kɔ, Amɔn bɔnsɔnw ye Israɛl kɛlɛ. 5 Amonikaw ye Israɛl kɛlɛ tuma min na, Gilead cɛkɔrɔbaw taara Jefite labɔ Tob jamana na. 6 U y'a fɔ Jefite ye ko: «Na ka kɛ an ka kuntigi ye, walisa an ka kɛlɛ kɛ ni Amɔn bɔnsɔnw ye.» 7 Jefite y'a fɔ Gilead cɛkɔrɔbaw ye ko: «Aw ma ne koniya ka ne gɛn ka bɔ ne fa ka so wa?» Mun na aw nana ne fɛ sisan, k'a sɔrɔ aw bɛ tɔɔrɔ la? 8 Gilead dugu cɛkɔrɔbaw y'a fɔ Jefite ye ko: «O de y'a to an bɛ segin i ma sisan, walisa i ka taa an fɛ ka Amɔn bɔnsɔnw kɛlɛ, ka kɛ an kuntigi ye Gilead dugumɔgɔw bɛɛ kun na.» 9 Jefite y'a fɔ Gilead cɛkɔrɔbaw ye ko: «Ni aw nana ni ne lasegin so walisa ka Amɔn bɔnsɔnw kɛlɛ, ka Matigi bila ka u lase ne ma, yala ne bɛna kɛ aw kuntigi ye wa?» 10 Gilead dugu cɛkɔrɔbaw y'a fɔ Jefite ye ko: «Matigi ka kɛ seere ye an ni ɲɔgɔn cɛ, ni an ma o kɛ ka kɛɲɛ ni i ka kuma ye.» 11 O kɔ, Jefite taara ni Gilead cɛkɔrɔbaw ye, jama y'a kɛ kuntigi ni kuntigi ye u kun na. 12 Jefite ye cidenw ci Amɔn bɔnsɔn masakɛ ma k'a fɔ a ye ko: «N ni ne cɛ ye mun ye, i nana ne kɛlɛ ne ka jamana kɔnɔ?» 13 Amɔn bɔnsɔn masakɛ y'a fɔ Jefite ka cidenw ye ko: «Katuguni Israɛl ye ne ka jamana ta ka bɔ Misira tuma min na, k'a ta Arnɔn fo ka taa se Yabɔk ni Jurdɛn ma. 14 Jefite ye cidenw ci kokura Amɔn bɔnsɔn masakɛ fɛ. 15 U y'a fɔ a ye ko: «Zefte ko: «Israɛl ma Mowabu jamana ni Amɔn bɔnsɔn jamana minɛ. 16 Israɛl bɔra Misira ka taa kungokolon kɔnɔ ka taa Kɔgɔji Bilen na ka se Kadɛsi. 17 Israɛl ye cidenw ci Edɔmu masakɛ ma k'a fɔ a ye ko: «A to ne ka tɛmɛ i ka jamana kɔnɔ.» O cogo kelen na, u ye ci bila Mowabu masakɛ ma, nka a ma sɔn, Israɛl tora Kadɛsi.
1
Jefte min tun ye Gileadika ye
18 O kɔ, u taara kungokolon kɔnɔ, ka Edɔmu jamana ni Mowabu jamana lamini, ka tɛmɛn Mowabu jamana kɔrɔn fɛ, ka u sigi Arnɔn fan dɔ fɛ, nka u ma se Mowabu dancɛ kɔnɔ, katuguni Arnɔn tun ye Mowabu dancɛ ye. 19 Israɛl ye cidenw ci Amɔrikaw ka masakɛ Sihɔn fɛ, Hesibɔni masakɛ. Israɛl y'a fɔ a ye ko: «An ka tɛmɛ i ka jamana fɛ ka don ne nɔ na.» 20 Nka Sihɔn ma a jigi da Israɛl kan walisa ka tɛmɛ a ka kɔgɔjida la. 21 Matigi Israɛl ka Ala ye Sihɔn ni a ka mɔgɔw bɛɛ don Israɛl bolo, u y'u faga. 22 U ye Amɔrikaw ka jamana fan bɛɛ minɛ, k'a ta Arnɔn fo ka taa a bila Yabɔki la, ka taa a bila kungokolon kɔnɔ fo ka taa a bila Jurdɛn na. 23 Matigi Israɛl ka Ala ye Amɔrikaw gɛn ka bɔ a ka jamana Israɛl ɲɛkɔrɔ, yala i ka kan ka kɛ a ta ye wa? 24 I ka ala Kemɔsi ye min di i ma ka kɛ i ta ye, yala i tɛna o sɔrɔ wa? O la sa, Matigi an ka Ala mana mɔgɔ o mɔgɔ gɛn ka bɔ an ɲɛ kɔrɔ, an na kɛ u ta ye. 25 Sisan, i ka fisa ni Mowabu masakɛ Zipɔri denkɛ Balak ye wa? a ye kɛlɛ kɛ Israɛl kama don dɔ wa, walima a ye kɛlɛ kɛ u fɛ don dɔ wa? 26 Ka Israɛl sigi Hesibɔni ni a ka duguw la, Aroɛr ni a ka duguw la, ani dugu minnu bɛ Arnɔn da la, san kɛmɛ saba? Mun na aw ma u lasegin o waati kɔnɔ? 27 O de y'a to ne ma jurumu kɛ i la, nka i bɛ kojugu kɛ ne la walisa ka ne kɛlɛ. 28 O bɛɛ n'a ta, Amɔn bɔnsɔn masakɛ ma Jefite ka kuma lamɛn, a ye min ci a ma. 29 Matigi Ni sera Jefite ma, a ye Gilead ni Manase cɛtigɛ ka tɛmɛ Gilead jamana Mizpe, ka bɔ Gilead Mizpe, a tɛmɛna Amɔn bɔnsɔnw fɛ. 30 Jefite ye layidu ta Matigi ye k'a fɔ ko: «Ni i ye amɔni bɔnsɔnw don ne bolo. 31 O tuma la, fɛn o fɛn bɛ bɔ ne ka so da la ka na ne kunbɛn, ni ne seginna hɛrɛ la ka bɔ Amɔn bɔnsɔn na, o na kɛ Matigi ta ye, ne na o saraka kɛ saraka jɛnita ye. 32 O kɔ, Jefite taara Amɔn bɔnsɔnw fɛ walisa k'u kɛlɛ. Matigi y'u don a bolo. 33 A ye u faga k'a ta Aroɛri fo ka se i ka se Minit, dugu mugan ni rezɛn nakɔw kɛnɛba la. O cogo la, Amɔn bɔnsɔnw kolora Israɛl bɔnsɔnw kɔrɔ. 34 Jefite sera Misipe a ka so, a denmuso bɔra ka na a kunbɛn ni dununw ni dɔnw ye. a kɛrɛfɛ, denkɛ ni denmuso si tun t'a fɛ. 35 A y'a ye tuma min na, a y'a ka finiw fara k'a fɔ ko: «Aw, ne denmuso! i ye ne jigin kosɛbɛ, i ye ne tɔɔrɔbagaw dɔ ye, katuguni ne ye ne da yɛlɛ Matigi ye, ne tɛ se ka kɔsegin. 36 A y'a fɔ a ye ko: «Ne fa, ni i ye i da yɛlɛ Matigi ye, i ka fɛn min bɔ i da la, i ka o kɛ ne ye. K'a masɔrɔ Matigi ye i juguw hakɛ bɔ amoniw la. 37 A y'a fɔ a fa ye ko: «A to nin ko in ka kɛ ne ye, ka kalo fila to ne ka wuli ka jigin kuluw kan ka ne ni ne tɔɲɔgɔnw kasi ka ne ka npogotigiya kasi.» 38 A ko: «Taa.» A y'a bila kalo fila kɔnɔ, a taara npogotigiya la kuluw kan. 39 Kalo fila bannen kɔ, muso seginna a fa fɛ, a ye layidu min ta a fɛ, a y'o kɛ ka kɛɲɛ ni a ye, nka a ma mɔgɔ si dɔn. O tun ye Israɛl ka laadalakow ye. 40 Israɛl denmusow tun bɛ taa san o san ka taa Gileadika Jefite denmuso kasi tile naani san kɔnɔ.
Kiiritigɛlaw 12 1 Efrayimu cɛw y'u lajɛ ɲɔgɔn fɛ ka taa worodugu fan fɛ k'a fɔ Jefite ye ko: «Mun y'a to i tɛmɛna ka taa Amɔn bɔnsɔnw kɛlɛ, k'a sɔrɔ i ma an wele ka taa n'i ye?» an na i ka so jeni ni tasuma ye.» 2 Jefite y'a fɔ u ye ko: «Ne ni ne ka mɔgɔw ye kɛlɛba kɛ ni Amɔn bɔnsɔnw ye. Ne ye aw wele tuma min na, aw ma ne kisi u bolo.» 3 Ne y'a ye tuma min na ko aw ma ne kisi, ne ye ne ni don ne bolo ka tɛmɛn ka Amɔn bɔnsɔnw kɛlɛ, ka Matigi y'u don ne bolo. 4 O kɔ, Jefite ye Gilead cɛdenw bɛɛ lajɛ ka Efrayimu kɛlɛ, Gilead mɔgɔw ye Efrayimu kɛlɛ, katuguni u y'a fɔ ko: «Aw Gileadikaw bolila Efrayimu ɲɛ Efrayimu ni Manasekaw cɛma.»
2
Jefte min tun ye Gileadika ye
5 Gileadikaw ye Jurdɛn baji siraw minɛ Efrayimukaw ɲɛkɔrɔ, Efrayimukaw minnu kisilen don, olu y'a fɔ tuma min na ko: «A to ne ka tɛmɛ. Gilead mɔgɔw y'a fɔ a ye ko: «I ye Efrayimu ye wa?» Ni a ko: Ayi. 6 U y'a fɔ a ye ko: «Sibolɛti fɔ, a ko Sibolɛti, katuguni a ma se k'a fɔ cogo bɛnnen na.» O kɔ, u y'a minɛ k'a faga Jurdɛn baji da la. 7 Jefite ye Israɛl kiritigɛ san wɔɔrɔ. O kɔ, Gileadika Jefite sara, a su donna Gilead dugu dɔ la.
Ɲɛfɔli Jefite ka maana , min bɛ sɔrɔ Kiritigɛlaw ka Masakɛ Zaki Bibulu tilayɔrɔba 11nan ni 12nan na , o ye Layidu Kɔrɔ kɔnɔ maanaw dɔ ye minnu barika ka bon, minnu ka gɛlɛn, ani minnu bɛ mɔgɔ dusu kasi. A bɛ kɛlɛcɛ barikama dɔ jira min banna a ka denbaya fɛ, min wulila ka Israɛl kisi, nka layidu jugu dɔ y’a minɛ jaan na, ka tila ka don jamanadenw cɛ kɛlɛ jugu dɔ la kɔfɛ.
Yɔrɔ fɔlɔ: Kiiritigɛlaw ka tɛmɛsira tilatilali Sapitiri 11–12 Kiiritigɛlaw Sapitiri 11: Jefite ka wulili ani Amonikaw ka kɛlɛ 11:1–3 — Jefite ka ɲɛnamaya kɛcogo ani a ka jɔnya Jefte jirala ko a ye “cɛ barikama” ye, nka a ye jatɔmuso denkɛ ye. Denkɛw bɛ a facɛ Gilead fɛ minnu bɛ Jefite gɛn ka bɔ yen walisa a kana ciyɛn ta. Jefite bolila ka taa Tob jamana na, yɔrɔ min na "cɛ fuw" (cɛ gɛnnenw walima mɔgɔ gansanw) kulu dɔ bɛ ɲɔgɔn lajɛ a lamini na ka tugu a kɔ i n'a fɔ u ɲɛmɔgɔ. 11:4–11 — Gilead maakɔrɔw bɛ dɛmɛ ɲini Tuma min na Amonikaw ye kɛlɛ kɛ Israɛl kama, Gilead maakɔrɔw y’a faamu k’u mago bɛ sɔrɔdasi kuntigi dɔ la. U taara Tob jamana la walisa ka Jefite deli ko a k’u ɲɛminɛ. A daminɛ na, Jefite ye u kunbɛn u ka ban tɛmɛnen ko la, nka u bɛnna a kan ko n’a y’u bila ka se sɔrɔ, a bɛna kɛ Gilead sigibagaw bɛɛ kuntigi ye. U ye o kalili taamasiyɛn kɛ Matigi ɲɛ kɔrɔ Mizpe. 11:12–28 — Jefite ka diplomasi ni Ala-ka-marako kumaɲɔgɔnya Sani u ka kɛlɛ kɛ, Jefite ye cidenw bila ka taa Amɔnɛkaw ka masakɛ fɛ, k’a ɲininka mun na u bɛ ka bin Israɛl jamana kan. Amoni masakɛ b’a fɔ ko Israɛl y’u ka jamana ta tuma min na u bɔra Misira. Jefite ye jaabi di ni tariku ni diinɛko lafasali ye min ɲɛfɔlen don kosɛbɛ: Israɛl ma dugukolo ta Amɔni walima Mowabu bolo, nka a ye Amɔriw ka masakɛ Sihɔn ta, Ala ye min don u bolo. A bɛ Amɔn ka josariyaw sɔsɔ ka ŋunan san kɛmɛ saba hɛrɛ la, ka kiritigɛ to Matigi bolo. Amoni masakɛ ma a janto o cikan na. 11:29 — Ni Senu ka fanga di "O kɔ, Matigi Ni nana Jefite kan." Ala ye fanga di Jefite ma, a ye Gilead ni Manase cɛtigɛ, ka kɛlɛbolow lajɛ, ka taama ka taa Amonikaw fan fɛ. 11:30–31 — Jefite ka layidu min kɛra ni kɔnɔnafili ye Sani kɛlɛ ka kɛ, Jefite ye layidu ta Matigi ye: ni Ala ye Amonikaw don a bolo, fɛn o fɛn bɛ bɔ a ka so da la ka na a kunbɛn ni a seginna hɛrɛ la, o bɛ kɛ Matigi ta ye, a na o saraka kɛ saraka jɛnita ye. 11:32–33 — Se sɔrɔli Amɔn kan Jefite ye taa ɲɛ ka Amonikaw kɛlɛ. Matigi ka dɛmɛ fɛ, a ye dɛsɛba lase u ma dugu mugan kɔnɔ, ka Amonikaw kolo Israɛldenw kɔrɔ.
3
Jefte min tun ye Gileadika ye
11:34–40 — So seginni dusukasilen ani layidu tiimɛ Jefite seginna so Misipe. A den kelenpe — a denmuso — bɛ bɔ ka na a kunbɛn a bɛ dɔn kɛ ni timbrew ye. Dusukasiba ye Jefite minɛ, a y’a ka finiw tigɛ, ka kasi a ka layidu la, k’a faamu ko a tɛ se ka o layidu ta kokura. A denmuso bɛ a yɛrɛ kolo ni jagɛlɛya ye, k’a ɲini kalo fila dɔrɔn de fɛ walasa a ka taa kuluw la n’a taamaɲɔgɔnw ye walasa k’a ka npogotigiya kasi. Kalo fila tɛmɛnen kɔ, a seginna, Jefite y’a ka layidu dafa. O ko bɛ kɛ san o san laada ye, Israɛl denmusow bɛ kasi a la tile naani kɔnɔ san o san. Kiiritigɛlaw Sapitiri 12: Fasodenɲumanya kɛlɛ ni Efrayimu ani kiritigɛlaw minnu tugura o kɔ 12:1–3 — Efrayimu ka jɔrɔnanko Efrayimu cɛ kuncɛbaw ye ɲɔgɔn lajɛ ka tɛmɛ ka taa Zafon, ka Jefite kɛlɛ ni dimi ye. U bɛ ŋunan ko a taara kɛlɛ la Amɔn fɛ k’a sɔrɔ a ma u wele ka na dɛmɛ don, wa u b’a bagabaga k’u bɛna a ka so jeni n’a ye a kɔnɔ. Jefite y’a jaabi ko ale n’a ka mɔgɔw ye dɛmɛ ɲini tuma min na u tɔɔrɔla kosɛbɛ, nka Efrayimu ma u kisi. 12:4–6 — Fasodenɲumanya kɛlɛ ani "Shibboleth" kɔrɔbɔli Jefite ye Gilead mɔgɔw lajɛ ka Efrayimu kɛlɛ, ka se sɔrɔ u kan. Gileadikaw ye Zurudɛn baji tɛmɛyɔrɔw minɛ. Ni Efrayimukaw bolitɔ b’a ɲini ka segin kɔ, garadiw b’u kɔrɔbɔ k’a ɲini u fɛ u ka “Sibɔlɛti” daɲɛ fɔ. Komin Efrayimuw ka kan fɔcogo tɛ Se ka "sh" mankan Fɔ, u b'a Fɔ ko "Sibboleth". O kanko nilifɛn in b’u bɔ kɛnɛ kan, o kɛra sababu ye ka Efrayimu mɔgɔ 42 000 faga. 12:7 — Jefite ka saya Jefite ye Israɛl kiri tigɛ san wɔɔrɔ kɔnɔ sanni a ka sa. A su donna Gilead dugu dɔ la kelen na.
Yɔrɔ 2nan: Kalansen jɔnjɔnw ani ɲɛnamaya kɛcogo 1. Ala bɛ se ka baara kɛ ni mɔgɔ gɛnnenw ni mɔgɔ minnu banna Kalan min b’a la: Jefite gɛnna ka bɔ yen a yɛrɛ ka denbaya fɛ a bɔyɔrɔ kosɔn, o bɛɛ n’a ta, Ala y’a sugandi walisa ka jamana bɛɛ kisi. Baara kɛcogo: I kana a to abada i ka waati tɛmɛnenw, i ka denbaya kɔnɔko, walima hadamadenw ka ban ka i seko ɲɛfɔ. Ala bɛ to ka baara kɛ ni mɔgɔ kelen-kelenw ye, jamana bɛ minnu ɲɛmajɔ walima minnu bɛ sɛbɛnni kɛ walasa ka kuntilenna danmadɔw dafa. 2. I ka kumaw kɔlɔsili nafa ka bon kosɛbɛ (Fara min bɛ layidu kɔrɔtalenw na) . Kalansen: Jefite ye layidu kɔrɔtɔ, kun tɛ min na, dusukunnataw ni jɔrɔnanko kosɔn, o kɛra sababu ye ka bɔnɛba dɔ lase a yɛrɛ ma. Baara kɛcogo: Daɲɛw bɛ girinyaba minɛ. An ka kan k’an janto layidu talenw na minnu bɛ kɛ ni kɔnɔnafili ye, ni dusukunnataw ta fan fɛ, walima ni layidu talenw ye minnu kɛra degun kɔnɔ. Dannaya lakika b'a jigi da Ala ka masaya kan k'a sɔrɔ a ma a ɲini ka "wari" walima ka bɛnkan kɛ n'a ye layidu kɔrɔtɔlenw fɛ (Waajulikɛla 5:2,5). 3. I ka tariku dɔnni ani ka jɔ tiɲɛ kan
4
Jefte min tun ye Gileadika ye
Kalansen: Jefite tun tɛ kɛlɛcɛ fariman dɔrɔn ye; a tun bɛ ni dɔnniyaba ye Israɛl ka tariku la ani Ala ka layidu talenw ni a lamini jamanaw cɛ. A ye baara kɛ ni diplomasi ni tariku tiɲɛ ye sanni a ka taa fariyakow la. Baara kɛcogo: I ka i yɛrɛ sinsin Ala ka Kuma tiɲɛ kan ani tariku kɔnɔkow la. Ni i b’i ka dannaya jusigilan dɔn, o b’a to i bɛ se ka kɔrɔfɔlaw jaabi, ka bɛnbaliyakow ɲɛnabɔ ni hakilitigiya ye, ani ka jɔ kosɛbɛ nkalontigɛ jalakiw kama. 4. Kuncɛbaya ni kabilako tiɲɛni cogoya Kalansen: Kuncɛbaya joginlenw, keleya ani kabila yɛrɛbonya de ye Efrayimuw bila sira, o kɛra sababu ye ka jamanadenw cɛ kɛlɛ dɔ kɛ min tun tɛ foyi ɲɛ, min ye Israɛlden ba tan ni tan faga. Baara kɛcogo: Kuncɛbaya ni sɔsɔli misɛnninw dannabaaw ni ɲɔgɔn cɛ (walima sigidaw ni denbayaw kɔnɔ) bɛ kelenya tiɲɛ ka bɔ u kɔnɔ. Sanni an ka kɛlɛ kɛ k’a dɔn mɔgɔ min bɛ bonya walima nɔɔrɔ sɔrɔ, an ka kan ka Ala ka masaya ni ɲɔgɔn dɛmɛni bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la. 5. Hadamadenw ka minɛnw dafabaliw ani Ala ka nɛɛma Kalansen: Jefite tɔgɔ sɛbɛnnen bɛ Layidu Kura Dannaya So kɔnɔ (Heburuw 11:32), o bɛɛ n’a ta, a ka ɲɛnamaya kɛra ni filibaw ye, a ye desizɔnw ta joona, ani kabilaw ka kɛlɛ juguw. Baara kɛcogo: Ala bɛ baara kɛ mɔgɔ karilenw ni mɔgɔ dafabaliw sababu fɛ. Hali ni an ka sugandili juguw bɛ na ni dimi ye dugukolo kan hali bi, Ala ka nɛɛma bɛ se ka dusukun sago kunmabɔ, hali ni o dusukun ka gɛlɛn a danw lamini na.
Jefite layidu kura kɔnɔ Heburuw 11 kɔnɔ —min bɛ wele tuma caman na ko "Dannaya so" — Jefte ye tɔgɔ sɔrɔ min tun ma labɛn ani min tun bɛ bonya da Bibulu tariku kɔnɔ cɛfarinbaw ni cɛfarinbaw cɛma. Ni an y’a jateminɛ ko a ka maana kɔnɔ min sɛbɛnnen bɛ Kiritigɛlaw ka maana kɔnɔ, o ye dusukasiko ye ani jogoɲumanya jɛlenw, a donli nin tilayɔrɔba kɔnɔ, o bɛ hakilina jugu di Layidu Kura bɛ dannaya, nɛɛma ani hadamaden ka dafabaliya jate cogo min na. 1. Jefite bɔra yɔrɔ min na Heburuw kɔnɔ 11 Jefite kofɔlen bɛ Heburuw 11:32–34 kɔnɔ : "Ne na mun fɔ tugun? katuguni waati tun tɛna ne lakali Gedeɔn ni Barak ni Samsɔn ni Jefite [Jefite], Dawuda ni Samuyɛli ani kiraw ko la npan, barikantanya kosɔn, barika donna u la, ka jagɛlɛya kɛ kɛlɛ la, ka wuli ka dunanw ka kɛlɛbolow boli." 2. Hakilila jɔnjɔnw ka bɔ Layidu Kura ka miiriya la A. Dannaya min dɔnna hadamadenya dafabali cɛma Kiritigɛlaw ka kitabu bɛ waati dɔ jira min tun bɛ ka dɔgɔya alako ta fan fɛ Israɛl jamana kɔnɔ, wa Jefite ka ɲɛnamaya tun yɔrɔ ka jan ni saniya ye walima ko a tun ka ɲi. A tun ye den ye min ma sɔrɔ sariya kɔnɔ, jɔnya la, "cɛ fuw" ɲɛmɔgɔ ye, ani kɛlɛcɛ min ye layidu ta k'a sɔrɔ a labanna ni bɔnɛ ye. O bɛɛ n’a ta, Heburuw 11 tɛ mɔgɔ senumaw tɔgɔ fɔ ka da jogo dafalen kan; a b' u tɔgɔ fɔ ka da dannaya kan . Layidu Kura sɛbɛnbaga bɛ Jefite ka sigidamɔgɔw ka sɛgɛnbaliya, a ka ɲɛnamaya kɛcogo gɛlɛnw, ani a yɛrɛ ka filiw jateminɛ walasa ka a ka dannaya da Ala kan waati min na walisa
5
Jefte min tun ye Gileadika ye
ka kɛlɛ kɛ Israɛl ye, o jira. Ala ka tanuli min bɛ Layidu Kura kɔnɔ, o ju bɔra dannaya la a la , a tɛ bɔ hadamaden ka dafabaliya la. B. "Ka bɔ barikantanya la, u kɛra barika ye". Heburuw 11:34 bɛ kiritigɛlaw caman ka ko kɛlenw lajɛ ni nin kumasen ye ko: “u barika bonyana barikantanya de la.” Jefite ka barikantanya: A y’a daminɛ iko mɔgɔ gɛnnen min gɛnna a yɛrɛ balimaw fɛ (Kiritigɛlaw 11:2) ani a tun tɛ ni laadala bɔnsɔn ye, min tun ka bon. Ala ka barika: Tuma min na Matigi Ni nana a kan (Kiritigɛlaw 11:29), a ka dɛsɛ dabɔlen ani a ka jɔnya sigida la, o jiginna ka kɛ fanga ye alako ta fan fɛ ani sɔrɔdasi kisili. Layidu kura jɛɲɔgɔnya: O bɛ bɛn Paul ka diinɛko ma min bɛ 2 Kɔrɛntekaw 12:9 la ( "Ne ka nɛɛma bɛ se i ma, katuguni ne fanga dafalen don barikantanya la" ). C. Dannaya min jiralen don daɲɛw ni Ala-ka-marako dannaya la Sani Jefite ka Amonikaw kɛlɛ, a ye diplomasi ɲɔgɔnye jan dɔ kɛ min sinsinnen bɛ Israɛl ka tariku kan (Kiritigɛlaw 11:12–27). A y'a jira ni jagɛlɛya ye ko Matigi Israɛl ka Ala ye jamana di a ka mɔgɔw ma ani a y'a sinsin a kan ko: "Matigi Kiiritigɛla ka kɛ kiritigɛla ye bi Israɛldenw ni Amɔn bɔnsɔnw cɛ." Jefite ka limaniya jirala a ka dannaya fɛ ko Ala kelenpe de ye Kiritigɛla bɛɛ la belebele ye ani ko a bɛ hadamadenw ka masaya kuntigiba . Heburuw 11:33 kɔnɔ, o dannaya fan ɲɛfɔlen don iko masayaw koloma ani ka jagɛlɛya kɛ kɛlɛ la . D. Layidu ka nɛɛma fanga Jateden minnu bɛ i n’a fɔ Jefite, Samson ani Jedeɔn, olu donli Heburuw 11 kɔnɔ, o bɛ Layidu Kura barokunba dɔ jira: Kunmabɔli nɛɛma . Ni kisili ni Ala ka sɔnni tun bɛ bɔ baara nɔgɔlen de la, Jefite tun tɛna kɛ o lisi kan. A ka don a kɔnɔ, o bɛ Kibaru Duman cikan jira — ko Ala bɛ baara kɛ mɔgɔ karilenw, mɔgɔ ɲagaminenw ani mɔgɔ dafabaliw sababu fɛ minnu bɛ u ɲɛsin a ma ka u jigi da a kan. 3. Ka Layidu Kɔrɔ lakalicogo suma ni Layidu Kura lakalicogo ye Layidu Kɔrɔ sinsinnan (Kiritigɛlaw 11–12) .
Layidu Kura sinsinnan (Heburuw 11) .
Tariku & Hadamadenw ka Tiɲɛ: Jamana gɛnnen, diplomasi gɛlɛn, layidu kɔrɔtɔlen, bɔnɛ jugu, siwili kɛlɛ.
Alako Tiɲɛ: Se sɔrɔli dannaya fɛ, ka se sɔrɔ barikantanya kan, ka i jigi da Ala ka sebaaya kan.
Sinsinnan: Hadamadenw ka gɛlɛya ani Israɛl ka kabila waati ɲagaminen.
Sinsin: Ala ka sebaaya min bɛ baara kɛ ni dannaya lakika ye ko gɛlɛnw na.
Kalansen: Nalomanya kumaw ni hadamadenw ka sigida tiɲɛnenw kɔlɔlɔ minnu ma laɲini.
Kalansen: Bonya banbali bɛ di mɔgɔ ma minnu dalen bɛ Ala la walisa k’u ka kɛlɛw kɛ.
6
Jefte min tun ye Gileadika ye
Ɲɛnamaya kɛcogo ka bɔ Layidu Kura ka miiriya la Ala t’i ɲɛfɔ i ka fili juguw fɛ: Layidu Kura kɔnɔ, mɔgɔw hakili bɛ Jefite la, a ka dannaya kosɔn Ala ka sebaaya la ka kisili kɛ, a ma kɛ a ka layidu jugu ye min kɛra ni kɔrɔtɔ ye. Krisita la, i ka ciyɛn bɛ dilan dannaya ni Ala ka nɛɛma fɛ, i ka fili tɛmɛnenw tɛ. Dannaya bɛ baara kɛ waati dafabaliw la: Jefite tun bɛ ɲɛnamaya kɛ waati la, jogoɲumanya tun ka jugu, o bɛɛ n’a ta, a tun dalen bɛ Ala la hali bi. I mago tɛ sigida dafalen na walasa ka dannaya lakika jira. I sinsin Kisilikɛla kan, i kana kɛ minɛn dɔrɔn ye: Jefite donli Heburuw 11 kɔnɔ, o bɛ Ala jira laban na—Bibulu ka cɛfarin lakika min bɛ fanga di hadamaden barikantanw ma walasa u k’a ka layiduw tiimɛ.
7