Jedeɔn, Cɛ barikama min tun ye jagɛlɛya ye Kiiritigɛlaw 6 1 Israɛldenw ye kojugu kɛ Matigi ɲɛ kɔrɔ, matigi y'u don Madiyan bolo san wolonwula. 2 Madiyan bolo ye se sɔrɔ Israɛl kan. 3 Israɛl ye danni kɛ tuma min na, Madiyankaw ni Amalɛkikaw ni kɔrɔnyanfan mɔgɔw nana u kɛlɛ. 4 U y'u sigi u kama ka dugukolo falenfɛnw halaki fo i ka se Gaza. 5 U nana ni u ka baganw ni u ka fanibuguw ye, u nana i ko binkɛnɛw ka caya. Katuguni u ni u ka ɲɔgɔmɛw tun tɛ jate. 6 Israɛl tun ye faantanba ye Madiyankaw kosɔn. Israɛldenw pɛrɛnna Matigi ma. 7 Isirayɛlidenw ye matigi ala pɛrɛn tuma min na Madiyankaw kosɔn. 8 Matigi ye kira dɔ ci Israɛldenw ma, o y'a fɔ u ye ko: «Matigi Israɛl ka Ala ko: Ne ye aw labɔ Misira ka aw bɔ jɔnya so kɔnɔ. 9 Ne ye aw kisi Misirakaw ni aw tɔɔrɔbagaw bɛɛ bolo, ka u gɛn ka bɔ aw ɲɛ kɔrɔ ka u ka jamana di aw ma. 10 Ne y'a fɔ aw ye ko: «Ne ye Matigi aw ka Ala ye. Aw kana siran Amɔrikaw ka ala ɲɛ, aw sigilen bɛ u ka jamana kɔnɔ. 11 Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ nana, a sigilen tun bɛ Ofra dugu kɔnɔ, o min tun ye Abiɛzirika Joas ye. 12 Matigi ka mɛlɛkɛ y'i yɛrɛ jira a la k'a fɔ a ye ko: «Matigi bɛ i fɛ, cɛ barikama.» 13 Jedeɔn y'a fɔ a ye ko: «Ne Matigi, ni Matigi bɛ an fɛ, mun na nin bɛɛ kɛra an na?» A ka kabakow bɛɛ bɛ min, an bɛnbaw ye minnu fɔ an ye, k'a fɔ ko: «Matigi ma an labɔ Misira wa?» Nka sisan, Matigi ye an bila ka an don Madiyankaw bolo.» 14 Matigi y'a filɛ k'a fɔ ko: «Taa ni i ka sebaaya ye, i na Israɛl kisi Madiyankaw bolo. 15 A y'a fɔ a ye ko: «Ne Matigi, ne na Israɛl kisi ni mun ye?» A filɛ, ne somɔgɔw ye faantan ye Manase, ne ye dɔgɔmannin ye ne fa ka so. 16 Matigi y'a fɔ a ye ko: «Tiɲɛ na, ne na kɛ i fɛ, i na Madiyankaw faga i ko mɔgɔ kelen.» 17 A y'a fɔ a ye ko: «Ni ne ye nɛɛma sɔrɔ i ɲɛ kɔrɔ sisan, i ka taamashyɛn jira ne la ko i bɛ kuma ne fɛ.» 18 Ne b'i deli, i kana bɔ yan fo ne ka na i fɛ ka na ni ne ka nilifɛn ye k'a bila i ɲɛ kɔrɔ. A ko: «Ne na to yen fo i ka segin.»
1
Jedeɔn, Cɛ barikama min tun ye jagɛlɛya ye
19 Jedeɔn donna ka misiden dɔ labɛn, ka gato fununbaliw labɛn ni mugu efa kelen ye. 20 Elohim ka mɛlɛkɛ y'a fɔ a ye ko: «I ka sogo ni buru fununbaliw ta k'u da farakurun in kan ka tulu bɔn.» A y'o kɛ. 21 Matigi ka mɛlɛkɛ ye bere min tun bɛ a bolo, a y'o da bɔ ka maga sogo ni buru fununbaliw la. Tasuma wulila ka bɔ fara la ka sogo ni buru fununbaliw jeni. O kɔ, Matigi ka mɛlɛkɛ bɔra a ɲɛ kɔrɔ. 22 Jedeɔn y'a dɔn tuma min na ko a ye Matigi ka mɛlɛkɛ ye, Jedeɔn y'a fɔ ko: «Aw, Matigi Ala! katuguni ne ye Matigi ka mɛlɛkɛ dɔ ye ɲɛ ni ɲɛ.» 23 Matigi y'a fɔ a ye ko: «Hɛrɛ ka kɛ i ye. I kana siran: i tɛna sa.» 24 O kɔ, Jedeɔn ye sarakabɔlan dɔ jɔ yen Matigi ye k'a tɔgɔ da ko Matigi Salomu. 25 O su in na, Matigi y'a fɔ a ye ko: «I fa ka misiden filanan min si bɛ san wolonwula la, o ta ka Baali ka sarakabɔlan fili, ka foro min bɛ a kɛrɛfɛ, o tigɛ. 26 I ka sarakabɔlan jɔ Matigi i ka Elohim ye farakurun in sanfɛ, yɔrɔ labɛnnen na, ka misiden filanan ta ka saraka jɛnita kɛ ni foro yiri ye. 27 Jedeɔn ye cɛ tan ta a ka jɔnw cɛma, ka Matigi y'a fɔ a ye cogo min na. 28 Dugu cɛdenw wulila sɔgɔmada joona fɛ tuma min na, a filɛ, Baali ka sarakabɔlan filila, foro min tun bɛ a kɛrɛfɛ, o tigɛra, ka misiden filanan saraka sarakabɔlan jɔlen kan. 29 U ye ɲɔgɔn ɲininka ko: «Jɔn de ye nin ko kɛ?» U ye ɲininkali kɛ tuma min na, u y'a fɔ ko: «Joas denkɛ Jedeɔn de ye nin ko kɛ.» 30 Dugu cɛdenw y'a fɔ Joas ye ko: «I denkɛ labɔ ka sa, katuguni a ye Baali ka sarakabɔlan ci, ka nakɔba tigɛ a kɛrɛfɛ.» 31 Joas y'a fɔ a kɛlɛbagaw bɛɛ ye ko: «Aw bɛna Baali deli wa?» yala aw bɛna a kisi wa? min b'a fɛ ka a deli, o ka faga sɔgɔmada fɛ. 32 O don na, a y'a wele ko Jerubaali k'a fɔ ko: «Baali ka a deli, katuguni a ye a ka sarakabɔlan ci.» 33 O kɔ, Madiyankaw ni Amalɛkikaw ni kɔrɔnfɛmɔgɔw bɛɛ lajɛlen ye ɲɔgɔn lajɛ ka tɛmɛn ka u sigi Zaziriyɛli kɔdingɛ kɔnɔ. 34 Matigi Ni sera Jedeɔn kan, a ye buru fiyɛ. Abiɛzɛri lajɛra a nɔfɛ. 35 A ye cidenw ci Manase dugu bɛɛ la. A ye cidenw ci Aser ni Zabulɔn ni Naftali. U nana u kunbɛn. 36 Jedeɔn y'a fɔ Ala ye ko: «Ni i b'a fɛ ka Israɛl kisi ne bolo, i ko i y'a fɔ cogo min na. 37 A filɛ, ne na wuluwulu dɔ don duguma. Ni nɛnɛ bɛ wuluwulu dɔrɔn de kan, ni a jalen don dugukolo bɛɛ kan, o tuma na, ne na a dɔn ko i na Israɛl kisi ne bolo la, i ko i y'a fɔ cogo min na.» 38 O kɛra ten, katuguni a wulila sɔgɔma o dugujɛ ka wuluwuluw sɔgɔ ɲɔgɔn na ka nɛnɛ bɔ wuluwulu la, daga min falen bɛ ji la. 39 Jedeɔn y'a fɔ Ala ye ko: «I ka dimi kana kɛ ne kɔrɔ, ne na kuma nin siɲɛ kelen dɔrɔn. A ka ja sisan wuluwulu dɔrɔn de kan, nɛnɛ ka kɛ dugukolo bɛɛ kan.» 40 Elohim y'o kɛ o su in na, k'a masɔrɔ a jalen don wuluwulu dɔrɔn de kan, nɛnɛ tun bɛ dugukolo yɔrɔ bɛɛ la.
Kiiritigɛlaw 7 1 Jerubaal, Jedeɔn, ani a fɛ mɔgɔw bɛɛ wulila sɔgɔma ka u jɔ Harɔdi kɔlɔn kɛrɛ fɛ, fo Madiyankaw ka kɛlɛbolo tun bɛ u worodugu fan fɛ, Mɔre kulu da la, kɔdingɛ kɔnɔ. 2 Matigi y'a fɔ Jedeɔn ye ko: «Jamana minnu bɛ i fɛ, olu ka ca kojugu, ne tɛ se ka Madiyankaw bila u bolo, walisa Israɛl kana u yɛrɛ bonya ne kama k'a fɔ ko: «Ne yɛrɛ bolo de ye ne kisi.» 3 Sisan, taa a fɔ jama tulo la k'a fɔ ko: «Mɔgɔ o mɔgɔ sirannen don, ka siran, o ka segin ka bɔ Gilead kulu kan joona.» Mɔgɔ waa mugan ni fila seginna ka na. Mɔgɔ waa tan tora. 4 Matigi y'a fɔ Jedeɔn ye ko: «Jamana ka ca kojugu. i ka u jigin ji la, ne na u kɔrɔbɔ i ye yen. Ne b'a fɔ i ye mɔgɔ o mɔgɔ ko la ko nin tɛ taa ni i ye, o tɛna taa.» 5 A ye jama jigin ji la. O cogo kelen na, mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a biri a gɛnɛgɛnɛ kan ka minni kɛ. 6 Minnu y'u bolo da u da la, olu hakɛ tun ye cɛ kɛmɛ saba ye. 7 Matigi y'a fɔ Jedeɔn ye ko: «Ne na i kisi cɛ kɛmɛ saba la, ka Madiyankaw don i bolo.
2
Jedeɔn, Cɛ barikama min tun ye jagɛlɛya ye
8 Jama ye dumunifɛnw ni u ka burufiyɛw ta u bolo, ka Israɛl tɔw bɛɛ bila ka taa u ka fanibugu la, ka o cɛ kɛmɛ saba minɛ. 9 O su in na, Matigi y'a fɔ a ye ko: «Wuli ka jigin kɛlɛbolo la. katuguni ne y'o don i bolo.» 10 Nka ni i siranna ka jigin, i ni i ka jɔnkɛ Fura ka taa kɛlɛbolo la. 11 U bɛ min fɔ, i na o mɛn. O kɔfɛ, i bolow na barika sɔrɔ ka jigin ka taa kɛlɛbolo la.» O kɔ, Yesu ni a ka jɔnkɛ Fura jiginna ka taa kɛlɛcɛw cɛma. 12 Madiyankaw ni Amalɛkikaw ni kɔrɔnfɛmɔgɔw bɛɛ tun dalen bɛ kɔdingɛ kɔnɔ i n'a fɔ binkɛnɛw. U ka ɲɔgɔmɛw tun tɛ jate, i n'a fɔ cɛncɛn min bɛ kɔgɔji da la. 13 Jedeɔn sera tuma min na, cɛ dɔ ye sugo dɔ fɔ a tɔɲɔgɔn ye k'a fɔ a ye ko: «Ne ye sugo dɔ kɛ, a filɛ, orje buruburu dɔ binna Madiyɛn kɛlɛbolo kɔnɔ, ka se fanibugu dɔ la, ka a gosi fo a binna, k'a wuli, ko fanibugu dalen bɛ a la. 14 A tɔɲɔgɔn y'a jaabi ko: «Nin tɛ foyi wɛrɛ ye fo Joas denkɛ Jedeɔn ka npan, Israɛl cɛ. 15 Jedeɔn ye o sugo lakali ni a kɔrɔ mɛn tuma min na, a ye bato kɛ ka segin Israɛl ka kɛlɛbolo kɔnɔ k'a fɔ ko: «Wuli! katuguni Matigi ye Madiyan kɛlɛbolo don aw bolo.» 16 A ye o cɛ kɛmɛ saba tila kulu saba ye, ka burufiyɛn don u kelen-kelen bɛɛ bolo, daga lankolonw ni fitinɛw dagaw kɔnɔ. 17 A y'a fɔ u ye ko: «A' ye ne filɛ ka o ɲɔgɔn kɛ. 18 Ni ne ni ne fɛmɔgɔw bɛɛ bɛ buru fiyɛ ni burufiyɛkan ye, aw ka burufiyɛkan fɔ kaburu fan bɛɛ fɛ, k'a fɔ ko: «Matigi ni Jedeɔn ka npan.» 19 O cogo la, Jedeɔn ni cɛ kɛmɛ minnu tun bɛ a fɛ, olu sera kaburu kɔkan, cɛmancɛ kɔlɔsili daminɛ na. Kɔlɔsilikɛla kuraw tun bɛ u bolo, u ye buru fiyɛ ka dagaw kari u bolo. 20 O kulu saba ye buru fiyɛ ka dagaw kari, ka fitinɛw minɛ u kininbolo la, ka burufiyɛw minɛ u kininbolo la walisa u ka fiyɛ. 21 U kelen-kelen bɛɛ jɔlen tora u ka sigiyɔrɔ la, kɛlɛbolo bɛɛ bolila ka pɛrɛn ka boli. 22 O mɔgɔ kɛmɛ saba ye burufiyɛkan fɔ, Matigi ye u kelen-kelen bɛɛ ka npan bila u tɔɲɔgɔnw kama, kɛlɛbolo bɛɛ la. 23 Israɛl cɛw y'u lajɛ ka bɔ Naftali ni Aser ani Manase jamana bɛɛ la ka Madiyankaw nɔfɛ. 24 Jedeɔn ye cidenw ci Efrayimu kulu bɛɛ la k'a fɔ ko: «A' ye jigin Madiyankaw kama ka ji ta u ɲɛ fo Bɛtibara ni Jurdɛn.» O kɔ, Efrayimu cɛdenw bɛɛ y'u lajɛ ka ji ta ka taa Bɛtibara ni Jurdɛn. 25 U ye Madiyankaw ka kuntigi fila minɛ, Orɛbu ni Zeeb. U ye Orɛbu faga Oreb farakurun kan, ka Zeeb faga Zeeb ka diwɛnbɔyɔrɔ la, ka Madiyɛn nɔfɛ, ka Orɛbu ni Zeeb kunkolow lase Gedeɔn ma, Zurudɛn fan dɔ fɛ.
Kiiritigɛlaw 8 1 Efrayimu cɛw y'a fɔ a ye ko: «Mun na i ye baara kɛ an ye nin cogo la, fo i ma an wele, k'a sɔrɔ i taara kɛlɛ kɛ ni Madiyankaw ye?» U y'a kɔrɔfɔ kosɛbɛ. 2 A y'a fɔ u ye ko: «Ne ye mun kɛ sisan aw ni ɲɔgɔn cɛ? Yala Efrayimu ka rezɛn sɛnɛta man fisa ni Abiɛzer ka rezɛn suman ye wa? 3 Elohim ye Madiyɛn kuntigiw, Orɛbu ni Zeeb don aw bolo. O kɔ, u ka dimi dɔgɔyara a ma, a kɛlen k’o fɔ. 4 Jedeɔn sera Jurdɛn baji kɔ, a ni cɛ kɛmɛ saba minnu tun bɛ a fɛ, u sɛgɛnnen don, nka u tun bɛ tugu u nɔfɛ. 5 A y'a fɔ Sukɔti mɔgɔw ye ko: «A' ye nbuuru di ne nɔfɛmɔgɔw ma. Katuguni u sɛgɛnnen don, ne bɛ tugu Zeba ni Zalmunna nɔfɛ, minnu ye Madiyan masakɛw ye.» 6 Sukɔti kuntigiw y'a fɔ ko: «Zeba ni Zalmunna bolo bɛ i bolo sisan walisa an ka dumuni di i ka kɛlɛbolo ma wa?» 7 Jedeɔn y'a fɔ ko: «O de y'a to Matigi ye Zeba ni Zalmuna don ne bolo tuma min na, ne na aw farisogo tigɛ ni kungo kɔnɔ ŋaniw ye. 8 Yesu taara o yɔrɔ la ka taa Penuel ka kuma u fɛ o cogo kelen na.
3
Jedeɔn, Cɛ barikama min tun ye jagɛlɛya ye
9 A y'a fɔ Penuel mɔgɔw ye fana ko: «Ni ne seginna hɛrɛ la, ne na nin sankanso in ci.» 10 Zeba ni Zalmunna tun bɛ Karkɔri ani u ka kɛlɛbolow, cɛ waa tan ni duuru ɲɔgɔn, kɔrɔnfɛla denw ka kɛlɛbolo bɛɛ la, katuguni cɛ ba kɛmɛ ni mugan binna. 11 Jedeɔn taara fanibugu minnu kɔnɔ Noba ni Jogbeha kɔrɔn fɛ, olu ka sira fɛ ka kɛlɛbolo gosi, katuguni kɛlɛbolo tun lakananen don. 12 Zeba ni Zalmunna bolila tuma min na, a ye u nɔfɛ ka Madiyɛn masakɛ fila, Zeba ni Zalmunna minɛ, ka kɛlɛbolo bɛɛ lafili. 13 Joas denkɛ Jedeɔn seginna ka bɔ kɛlɛ la sani tile ka bɔ. 14 A ye Sukɔti cɛdenw cɛma dɔ minɛ k'a ɲininka. 15 A sera Sukɔti cɛw ma k'a fɔ a ye ko: «Aw ye ne kɔrɔfɔ Zeba ni Zalmunna ye, k'a fɔ ko: «Zeba ni Zalmunna bolo bɛ aw bolo sisan, walisa an ka dumuni di aw ka cɛw ma minnu sɛgɛnnen don wa?» 16 A ye dugu cɛkɔrɔbaw ni kungo kɔnɔ ŋaniw ni ŋɛɲɛw minɛ ka Sukɔti mɔgɔw kalan u fɛ. 17 A ye Penuel sankanso gosi ka dugu cɛw faga. 18 A y'a fɔ Zeba ni Zalmunna ye ko: «Aw ye mɔgɔ jumɛnw faga Tabɔri?» U y'a jaabi ko: «I bɛ cogo min na, u kɛra ten. u kelen-kelen bɛɛ tun bɛ i ko masakɛ denw. 19 A ko: «U tun ye ne balimaw ye, ne ba denw. 20 A y'a fɔ a denkɛ fɔlɔ Jeter ye ko: «Wuli ka u faga.» Nka kamalennin ma a ka npan bɔ, katuguni a siranna, katuguni a tun ye kamalennin ye. 21 Zeba ni Zalmuna ko: «I wuli ka bin an kan. Jedeɔn wulila ka Zeba ni Zalmuna faga, ka finiw ta ka bɔ u ka ɲɔgɔmɛw kɔ la. 22 Israɛl cɛw y'a fɔ Jedeɔn ye ko: «I ni i denkɛ ani i denkɛ denkɛ fana ka an mara. 23 Jedeɔn y'a fɔ u ye ko: «Ne tɛna aw kuntigiya, ne denkɛ tɛna aw kuntigiya. 24 Jedeɔn y'a fɔ u ye ko: «Ne b'a fɛ ka deli aw fɛ, ko aw kelen-kelen bɛɛ ka u ka fɛn minɛta tulolanɛgɛw di ne ma.» (Katuguni sanu tulolanɛgɛw tun b'u bolo, katuguni u tun ye Ismaɛlkaw ye). 25 U y'a jaabi ko: «An b'a fɛ k'u di u ma.» U ye fini dɔ labɔ, u kelen-kelen bɛɛ y'u ka fɛn minɛta tulolanɛgɛw fili o kɔnɔ. 26 A ye sanu tulolanɛgɛ minnu ɲini, olu girinya tun ye sanu sekel ba kelen ni kɛmɛ wolonwula ye. Madiyɛn masakɛw ka finiw ni fini jɛmanw ni u ka ɲɔgɔmɛw kɔ la. 27 Jedeɔn ye efod dilan o la k'a bila a ka dugu kɔnɔ, Ofra dugu kɔnɔ, Israɛl bɛɛ taara jatɔya kɛ o nɔfɛ. 28 O cogo la, Madiyan ye u kolo Israɛldenw ɲɛkɔrɔ, fo u ma u kun kɔrɔta tun. Dugukolo tun lafiyalen don san binaani Jedeɔn ka waati la. 29 Joas denkɛ Jerubaal taara sigi a yɛrɛ ka so. 30 Jedeɔn ye denkɛ biwɔɔrɔ ni tan sɔrɔ a fari la, katuguni muso caman tun b'a fɛ. 31 A musomuso min tun bɛ Sikɛm, a ye denkɛ dɔ bange a ye, a tɔgɔ dara ko Abimelɛki. 32 Joas denkɛ Jedeɔn sara a kɔrɔbayalen kɔ, a su donna a fa Joas ka kaburu kɔnɔ, Abiezrikaw ka Ofra dugu kɔnɔ. 33 Jedeɔn salen dɔrɔn, Israɛldenw y'u kɔsegin, ka jatɔya kɛ Baaliw nɔfɛ ka Baalberit kɛ u ka ala ye. 34 Israɛldenw hakili ma jigin Matigi u ka Ala la, ale min ye u kisi u juguw bɛɛ bolo fan bɛɛ fɛ. 35 U ma ɲumanya kɛ Jerubaal ka so ye, n'o ye Jedeɔn ye, ka kɛɲɛ ni a ka ɲumanya bɛɛ ye.
Vɛrise ni Vɛrise Tilacogo Jedeɔn ka maana min bɛ Kiritigɛlaw tilayɔrɔba 6nan na ka taa a bila 8nan na, o ye Bibulu ka maanaw dɔ ye min bɛ mɔgɔ bila ka miiri kosɛbɛ. A bɛ jamana dɔ ka murutili ni degun sɛrɛkili lakali, cɛfarin dɔ ka welekan min ma sɔn ka kɛ siran ye, min tun tɛ se ka kɛ, sɔrɔdasi sebaaya kabakoma min sɔrɔla ni cɛ 300 dɔrɔn ye, ani ɲɛtaa kɔfɛko gɛlɛnw.
4
Jedeɔn, Cɛ barikama min tun ye jagɛlɛya ye
Sura 6: Degun, weleli ani labɛn Vɛrise 1–6 (Madiyankaw ka degun): Ikomi Israɛl ye kojugu kɛ Matigi ɲɛ kɔrɔ, Ala ye u don Madiyan bolo san wolonwula kɔnɔ. Madiyankaw ni Amalɛkikaw ani kɔrɔnfɛ denw ye jamana tiɲɛ, ka sɛnɛfɛnw ni baganw tiɲɛ, ka Israɛldenw wajibiya ka u dogo dingɛw ni kɔw ani kuluw kɔnɔ. Vɛrise 7–10 (Kira ka kɔrɔfɔ): Tuma min na Israɛl kulela Matigi ye Madiyanw kosɔn, Ala ye kira dɔ ci ka taa u hakili jigin a ka nɛɛma la—a ye u bɔ Misira cogo min na, ka ci fɔ u ye ko u kana siran Amɔrikaw ka ala ɲɛ—o bɛɛ n’a ta, u tun ma a kan minɛ. Vɛrise 11–16 (Matigi ka mɛlɛkɛ bɔra kɛnɛ kan): Matigi ka mɛlɛkɛ nana sigi jirisunba dɔ jukɔrɔ Ofra, o min tun ye Abiezrika Joas ta ye. A denkɛ Jedeɔn , tun bɛ ka malo tigɛ diwɛnforo da la walisa k’a dogo Madiyankaw la. Mɛlɛkɛ y'a jira ko: "Matigi bɛ i fɛ, e cɛba jagɛlɛn." Jedeɔn ye ɲininkali kɛ o la, k’a jira ko Israɛl ka faantanya ani a yɛrɛ ka jɔyɔrɔ dɔgɔyalen don a fa ka so kɔnɔ. Matigi y'a hakili sigi ko: «Tiɲɛ na, ne na kɛ i fɛ.» Vɛrise 17–24 (Sɔn taamasyɛn): Jedeɔn ye taamasyɛn ɲini walasa k’a jira ko tiɲɛ na Ala bɛ kuma, ka sogo ni gato fununbaliw labɛn. Tuma min na Mɛlɛkɛ magara saraka la n’a ka bere kuncɛ ye, tasuma wulila ka bɔ fara la k’a jeni, Mɛlɛkɛ tununna. Jedeɔn y'a faamu ko o ye mɔgɔ min ye, a siranna a ka ɲɛnamaya ɲɛ, nka Matigi y'a fɔ a ye ko: "Hɛrɛ ka kɛ i ye, i kana siran, i tɛna sa." Jedeɔn ye sarakabɔlan dɔ jɔ yen min tɔgɔ ye ko Jehova-shalom (Matigi ye hɛrɛ ye). Vɛrise 25–32 (Baali ka sarakabɔlan tiɲɛni): O su kelen in na, Ala y’a fɔ Jedeɔn ye ko a ka a fa ka misiden filanan ta k’a fa ka sarakabɔlan ci Baali ma, ka jiriforo (Aserah) tigɛ a kɛrɛfɛ. Jedeɔn y’o kɛ su fɛ ni baarakɛla tan ye, k’a sababu kɛ siran ye a ka denbaya ni dugu cɛw ɲɛ. A sɔrɔla o dugujɛ, dugumɔgɔw y'a ɲini a ka saya fɛ, nka Joas y'a lafasa, k'a fɔ ko: "Aw bɛna Baal deli wa?... a ka delili kɛ a yɛrɛ ka ko la." O kosɔn, Jedeɔn tɔgɔ dara ko Jerubaal ("Baal ka a deli"). Vɛrise 33–35 (Ala Ni bɛ fanga di Jedeɔn ma): Madiyankaw ni Amalɛkikaw ye u lajɛ ɲɔgɔn fɛ ka u sigi Jezreɛl kɔdingɛ kɔnɔ. "Matigi Ni nana Jedeɔn kan" (a kɔrɔ ye ko a ye fini don a la), a ye buru fiyɛ, ka Abiɛzer, Aser, Zabulɔn ani Naftali bɔnsɔnw lajɛ ka tugu a kɔ. Vɛrise 36–40 (Nɛgɛso taamasyɛn): Jedeɔn tun bɛ hakilisigi ɲini hali bi, a ye taamasyɛn ɲini Ala fɛ ni wuluwulu ye. Fɔlɔ, a ye nɛnɛ ɲini wuluwulu dɔrɔn de kan k’a sɔrɔ dugukolo jalen tora; Ala y’o di. O kɔfɛ, a y’a ɲini ko wuluwulu ka ja k’a sɔrɔ nɛnɛ bɛ duguma; Ala y’o fana kɛ.
Sapitiri 7nan: Kɛlɛbolo finmanw ani se sɔrɔli Madiyan kan Vɛrise 1–3 (Kɛlɛbolo tigɛcogo): Jerubaal (Gedeɔn) n’a ka kɛlɛbolo ye u sigi Harɔdi kɔlɔn kɛrɛfɛ, k’a sɔrɔ Madiyankaw tun bɛ worodugu fɛ. Ala y’a fɔ Jedeɔn ye ko jama ka ca kojugu , walisa Israɛl kana bonya da Ala kan. Ala ye Jedeɔn ci a k’a fɔ ko mɔgɔ o mɔgɔ sirannen don, o bɛ se ka bɔ yen. cɛ 22.000 bɔra , ka 10.000 to kɔfɛ. Vɛrise 4–8 (Ji kɔrɔbɔli): Ala ko u tun ka ca kojugu hali bi. A y’a fɔ Jedeɔn ye ko a k’u jigin ji la, a bɛna u fara ɲɔgɔn kan yɔrɔ min na. Minnu tun bɛ ji gosi n’u nɛnkunw ye i n’a fɔ wulu (cɛ 300), olu tun bɛ bila ɲɔgɔn na. Minnu y'u biri ka minni kɛ, olu bilala ka taa so. K’a sɔrɔ cɛ 300 dɔrɔn de tun bɛ yen, Ala ye layidu ta ko a bɛna Madiyan don Jedeɔn bolo.
5
Jedeɔn, Cɛ barikama min tun ye jagɛlɛya ye
Vɛrise 9–15 (Madiyankaw ka sugo): O su in na, Ala y’a fɔ Jedeɔn ye ko a ka jigin juguw ka sigiyɔrɔ la bawo a y’o don a bolo. Jedeɔn n’a ka baarakɛla Fura tun bɛ ɲɔgɔn fɛ, a ye Madiyan sɔrɔdasi dɔ mɛn a tun bɛ ka sugo dɔ fɔ a jɛɲɔgɔn ye, ko orge buruburu dɔ binna Madiyan jamakulu kɔnɔ, ka fanibugu dɔ gosi fo a binna. Sɔrɔdasi tɔ kelen y'a kɔrɔ fɔ ko: "Nin tɛ foyi wɛrɛ ye ni Jedeɔn ka npan tɛ... katuguni Ala ye Madiyan don a bolo." Jedeɔn tun bɛ Ala bato, a seginna a ka cɛdenw fɛ ni daŋaniya ye. Vɛrise 16–22 (Lampew ni dagaw ka fɛɛrɛ): Jedeɔn ye cɛ 300 tila kulu saba ye. A ye burufiyɛ, daga lankolon, ani fitinɛ (lanpan) di bɛɛ ma daga kɔnɔ . U ye kaburu lamini su fɛ, u ye buru fiyɛ, ka dagaw kari, ka fitinɛw minɛ u kininbolo la, ka burufiyɛw minɛ u kininbolo la, ka pɛrɛn ko: «Matigi ni Jedeɔn ka npan.» Siran ye Madiyankaw ka sigiyɔrɔ minɛ, Matigi ye mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ka npan bila u tɔɲɔgɔnw kama kɛlɛbolo bɛɛ kɔnɔ. Vɛrise 23–25 (A nɔfɛ): Israɛl cɛ minnu bɔra Naftali, Aser ani Manase, olu tugura Madiyankaw nɔfɛ minnu tun bɛ boli. Jedeɔn ye cidenw bila ka Efrayimu kulu tigɛ ka taa ji minɛ u ɲɛfɛ Bɛti-Bara ni Zurudɛn, ka Madiyan kuntigi fila minɛ k’u faga, Oreb ni Zeeb , u ye minnu kunkolo lasegin Jedeɔn ma.
Sura 8: A nɔfɛtaama, kɛlɛw ani a kɔfɛkow Vɛrise 1–3 (Diplomasi min kɛra ni Efrayimu ye): Efrayimu cɛw ye ŋunankan fɔ ni dusukasi ye ko u ma wele ka kɔn o ɲɛ ka taa kɛlɛ kɛ. Jedeɔn y'a jaabi ni majigilenya ni hakilitigiya ye ko: "Ne ye mun kɛ sisan ni i y'a suma? A ka jaabi nɔgɔlen y’u ka dimi kɔsegin. Vɛrise 4–9 (Banni kɛra Sukɔti ni Penuel fɛ): Jedeɔn n’a ka cɛ 300 sɛgɛnnenw ye Zurudɛn baji tigɛ ka tugu Madiyan masakɛ tɔw nɔfɛ kosɛbɛ, Zeba ni Zalmunna. U ye buru deli Sukɔti ni Penuel cɛkɔrɔbaw fɛ walasa ka kɛlɛbolo sɛgɛnnenw balo, nka ɲɛmɔgɔw ye Jedeɔn tulo geren, u ma sɔn, k’a fɔ ko u ma masakɛw minɛ fɔlɔ. Jedeɔn y’u lasɔmi ko a bɛna segin ka taa u ɲangi ni ŋaniw ni ŋaniw ye. Vɛrise 10–17 (Pantigi ni minɛni): Jedeɔn ye Madiyan ka kɛlɛbolo tɔw kabakoya ani ka masakɛ Zeba ni Zalmunna minɛ . A seginnen kɔ, a ye Sukɔti cɛkɔrɔbaw kolo ni kungo kɔnɔ ŋaniw ni ŋaniw ye, ka Penuel sankanso ci ka dugu cɛw faga. Vɛrise 18–21 (Masakɛw ka siniɲɛsigi): Jedeɔn ye Zeba ni Zalmuna ɲininka u ye cɛ sugu jumɛnw faga Tabɔri, k’a ye ko u ye a yɛrɛ balimaw ye. A y’a fɔ a denkɛ kɔrɔba Jetɛri ye ko a k’u faga, nka cɛnin siranna sabu a tun ye denmisɛn ye. O kɔfɛ, masakɛ fila y’a ɲini Jedeɔn fɛ a yɛrɛ k’u bugɔ, Jedeɔn y’u faga, ka kalolabɔ finiw bɔ u ka ɲɔgɔmɛw kɔ la. Vɛrise 22–27 (Efod sanulama ani Israɛl ka fili): Israɛl y’a ɲini ka Jedeɔn n’a bɔnsɔnw kɛ ciyɛntalaw ye, nka Jedeɔn banna kosɛbɛ, k’a fɔ ko: “Matigi na aw mara.” Nka, Jedeɔn ye delili kɛ: ko mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ka tulolanɛgɛ di a ma u ka nafolomafɛnw na. A ye sanu sɛkɛli 1 755 lajɛ ka efod dilan , k’o bila a ka dugu kɔnɔ Ofra. A fɔ man di nka, Israɛl bɛɛ taara jatɔya kɛ a nɔfɛ yen , wa o kɛra jaan ye Jedeɔn n’a ka so bolo. Vɛrise 28–35 (Jedɔn ka saya ani Israɛl ka ɲinɛni): Madiyan marara, ani jamana ye lafiɲɛ sɔrɔ san 40 kɔnɔ Jedeɔn ka ɲɛnamaya kɔnɔ. Jedeɔn sara a kɔrɔbayalen kɔ, a su donna a facɛ Joas kaburu kɔnɔ. A salen o yɔrɔnin bɛɛ, Israɛldenw seginna jatɔya la alako ta fan fɛ, ka Baal-beriti bato ani u ma ɲumanya jira Jerubaal (Gedeɔn) ka so la a ka ko ɲuman bɛɛ kosɔn.
6
Jedeɔn, Cɛ barikama min tun ye jagɛlɛya ye
Kalansen jɔnjɔn minnu bɛ sɔrɔ Jedeɔn ka maana kɔnɔ Ala bɛ baara kɛ ni fɛnw ye minnu tɛ se ka kɛ ani minnu barika ka dɔgɔ: Jedeɔn y’a daminɛ k’a dogo siran fɛ ani a y’a ka jamu jate i n’a fɔ barikantanw bɛɛ la belebele ye Manase. Ala y’a laɲini ka dɔ bɔ a ka kɛlɛbolo la ka bɔ mɔgɔ 32 000 na ka kɛ 300 ye walisa k’a jira ko se sɔrɔli bɛ bɔ Ala ka sebaaya la, hadamaden fanga tɛ. Muɲuli ni Hadamaden ka siga ye: Ala ye Jedeɔn ka lakanabaliya juguw ni taamasiyɛnw ɲininiw kunbɛn (tasuma ni wuluwulu) ni muɲuli ni nɛɛma ye min tɛ se ka da a la, k’a ka dannaya sabati nɔgɔya la senfɛ-senfɛ. Kuntigiya lakika bɛ majigilenya de wajibiya: Jedeɔn ye kabila politiki nɔgɔlenw ɲɛnabɔ ka ɲɛ (a ye Efrayimuw dusu saalo) ani a banna masaya fanga la pewu, k’a sɔn a ma ko Ala kelenpe de ka kan ka Israɛl mara. Farati min bɛ bɛnkan na ɲɛtaa la: Hali n’a ye se sɔrɔ cogo kabakoma na, Jedeɔn ye sanu efodi da, o kɛra alako ta fan fɛ jaan ye (bolibato) a ka denbaya n’a ka jamana bolo, k’a jira ko hakili ta fan fɛ kɔlɔsili mago bɛ a la hali — ani kɛrɛnkɛrɛnnenya la — sebaayaba kɔfɛ.
7