Gileadlı İftah Hakimlər 11 1 Gileadlı İftah cəsur bir döyüşçü idi və bir fahişənin oğlu idi. Gileaddan İftah törədi. 2 Gileadın arvadı ona oğullar doğdu. Arvadının oğulları böyüdü və İftahı qovub dedilər: «Atamızın evində sən miras ala bilməzsən, çünki sən yad qadının oğlusan». 3 İftah qardaşlarından qaçıb Tov torpağında yaşadı. İftahın yanına lovğa adamlar toplaşıb onunla birlikdə getdilər. 4 Vaxt keçdikcə Ammon övladları İsraillilərə qarşı müharibəyə başladılar. 5 Ammon övladları İsraillilərlə müharibəyə başlayanda Gilead ağsaqqalları İftahı Tov torpağından gətirməyə getdilər. 6 Onlar İftaha dedilər: «Gəl bizim başçımız ol ki, Ammon övladları ilə döyüşək». 7 İftah Gilead ağsaqqallarına dedi: «Məndən nifrət edib məni atamın evindən qovmadınızmı? İndi isə niyə çətinlik çəkdiyiniz zaman yanıma gəlmisiniz?» 8 Gilead ağsaqqalları İftaha dedilər: «İndi sənin yanına qayıdırıq. Bizimlə gedib Ammon övladlarına qarşı vuruş və bütün Gilead sakinlərinə başçı olmağın üçün bizə qoşul». 9 İftah Gilead ağsaqqallarına dedi: «Əgər məni Ammon övladları ilə döyüşmək üçün geri qaytarsanız və Rəbb onları mənə təslim etsə, mən sizə başçı olacağammı?» 10 Gilead ağsaqqalları İftaha dedilər: «Əgər sənin sözlərinə görə etməsək, qoy Rəbb aramızda şahid olsun». 11 İftah Gilead ağsaqqalları ilə getdi və xalq onu özlərinə başçı və sərkərdə təyin etdi. İftah bütün sözlərini Mispada Rəbbin hüzurunda söylədi. 12 İftah Ammon padşahının yanına qasidlər göndərib dedi: «Mənimlə nə işin var ki, torpağımda vuruşmaq üçün mənimlə vuruşmağa gəlmisiniz?» 13 Ammon padşahı İftahın qasidlərinə cavab verdi: «Çünki İsraillilər Misirdən çıxanda Arnondan Yabboq və İordan çaylarına qədər torpaqlarımı ələ keçirdilər. İndi isə o torpaqları sülh yolu ilə geri qaytarın». 14 İftah yenə Ammon padşahının yanına qasidlər göndərdi: 15 Ona dedilər: «İftah belə deyir: “İsrail nə Moav torpağını, nə də Ammon övladlarının torpağını ələ keçirib.
1
Gileadlı İftah
16 Lakin İsrail Misirdən çıxıb səhradan Qırmızı dənizə qədər gedib Qadeşə çatanda 17 İsraillilər Edom padşahına qasidlər göndərib dedilər: “Rica edirəm, torpağından keçməyimə icazə ver”, amma Edom padşahı buna qulaq asmadı. Eyni şəkildə Moav padşahına da adam göndərdilər, amma o razı olmadı. İsraillilər Qadeşdə qaldılar. 18 Sonra onlar səhradan keçərək Edom və Moav torpaqlarını dolandılar. Moav torpağının şərq tərəfinə gəlib Arnonun o biri tərəfində düşərgə saldılar, lakin Moav sərhədinə girə bilmədilər, çünki Arnon Moavın sərhədi idi. 19 İsrail Xeşbon padşahı olan Emorluların padşahı Sixonun yanına qasidlər göndərdi və ona dedi: «Rica edirik, sənin torpağından keçib mənim yerimə çataq». 20 Lakin Sihon İsrailə öz ərazisindən keçməyə etibar etmədi, bütün xalqını topladı və Yahazda ordugah qurdu və İsrailə qarşı vuruşdu. 21 İsrailin Allahı Rəbb Sihonu və bütün xalqını İsraillilərə təslim etdi və onlar onları məğlub etdilər. Beləliklə, İsrail o ölkənin sakinləri olan Emorluların bütün torpağını ələ keçirdi. 22 Onlar Arnondan Yabboq çayına və səhradan İordan çayına qədər bütün Emorluların sərhədlərini ələ keçirdilər. 23 İndi İsrailin Allahı Rəbb Öz xalqı İsrailin önündən Emorluları qovdu. Sən də oranı ələ keçirəcəksənmi? 24 Tanrın Kemoşun sənə verdiyi torpağa sahib olmayacaqsanmı? Allahımız Rəbb qarşımızdan kimi qovsa, biz də onu ələ keçirəcəyik. 25 İndi sən Moav padşahı Sippor oğlu Balaqdan üstünsənmi? O, İsrailə qarşı çıxıbmı, yaxud onlarla döyüşübmü? 26 İsrail üç yüz il ərzində Xeşbon və onun qəsəbələrində, Aroer və onun qəsəbələrində və Arnon sahili boyunca yerləşən bütün şəhərlərdə yaşadığı müddətdə nə üçün onları o müddət ərzində geri almadınız? 27 Buna görə də mən sənə qarşı günah etmədim, sən isə mənə qarşı müharibə edərək mənə pislik edirsən. Qoy Hakim Rəbb bu gün İsrail övladları ilə Ammon övladları arasında hökm versin». 28 Lakin Ammon padşahı İftahın ona göndərdiyi sözlərə qulaq asmadı. 29 Rəbbin Ruhu İftahın üzərinə endi. O, Gilead və Menaşşedən keçdi, Gileadın Mispahından keçdi və Gileadın Mispahından Ammon övladlarının yanına keçdi. 30 İftah Rəbbə əhd edib dedi: «Əgər Ammon övladlarını mütləq mənə təslim etsən, 31 Ammon övladlarından sağ-salamat qayıdanda evimin qapısından qarşıma çıxan hər şey Rəbbin olacaq və mən onu yandırma qurbanı olaraq təqdim edəcəyəm. 32 İftah Ammon övladları ilə döyüşmək üçün onlara tərəf getdi və Rəbb onları İftahın əlinə təslim etdi. 33 O, Aroerdən Minnitə qədər iyirmi şəhəri və üzüm bağları düzənliyinə qədər onları çox böyük bir qırğınla məğlub etdi. Beləliklə, Ammon övladları İsrail övladları qarşısında məğlub oldular. 34 İftah Mispaya, evinə gəldi. Budur, qızı dəf və rəqslərlə onu qarşılamağa çıxdı. O, İftahın yeganə qızı idi və ondan başqa nə oğlu, nə də qızı var idi. 35 Onu görəndə paltarını cırıb dedi: «Vay, qızım! Məni çox pis vəziyyətə saldın, məni bəlaya salanlardan biri də sənsən. Çünki ağzımı Rəbbə açmışam, amma geri qayıda bilmərəm». 36 Qız ona dedi: «Ata, əgər Rəbbə ağzını açmısansa, ağzından çıxan sözü mənə də et, çünki Rəbb sənin düşmənlərindən olan Ammon övladlarından qisas alıb». 37 Qız atasına dedi: «Qoy bu iş mənim üçün edilsin. Mənə iki ay icazə ver, dağlara çıxıb-enib bakirəliyim üçün yas tutaq. 38 O, dedi: «Get». Beləliklə, onu iki ay müddətinə qovdu. Qız rəfiqələri ilə birlikdə dağlarda bakirəliyi üçün yas tutdu. 39 İki aydan sonra qız atasının yanına qayıtdı. Atası onunla etdiyi andı yerinə yetirdi və qız heç kimlə yaxınlıq etmədi. İsraildə bu adət var idi. 40 İsrail qızları hər il Gileadlı İftahın qızı üçün ildə dörd gün yas tutmağa gedərdilər.
2
Gileadlı İftah
Hakimlər 12 1 Efrayimlilər toplaşıb şimala doğru getdilər və İftaha dedilər: «Niyə Ammon övladları ilə döyüşməyə getdin və bizi özünlə getməyə çağırmadın? Evini odla yandıracağıq». 2 İftah onlara dedi: «Mən və xalqım Ammon övladları ilə böyük bir münaqişə içində idik. Sizi çağıranda məni onların əlindən qurtarmadınız». 3 Məni xilas etmədiyinizi görəndə canımı təhlükəyə atıb Ammon övladlarının qarşısına keçdim və Rəbb onları mənə təslim etdi. Bəs bu gün niyə mənimlə vuruşmağa gəlmişsiniz? 4 İftah bütün Gileadlıları toplayıb Efrayimlilərlə döyüşdü. Gileadlılar Efrayimi məğlub etdilər, çünki onlar: “Ey Gileadlılar, Efrayimlilər və Menaşşelilər arasında Efrayimlilərdən qaçanlarsınız” dedilər. 5 Gileadlılar Efrayimlilərin qarşısındakı İordan çayının keçidlərini ələ keçirdilər. Qaçan Efrayimlilər «İcazə verin, çayı keçim» deyəndə Gileadlılar ona dedilər: «Sən Efrayimlisənmi?» Əgər o «Xeyr» desəydi, 6 Ona dedilər: «İndi Şibbolet de». O isə dedi: «Sibbolet», çünki düzgün tələffüz edə bilmirdi». Onu tutub İordan çayının keçidlərində öldürdülər. O vaxt Efrayimlilərdən qırx iki min nəfər həlak oldu. 7 İftah altı il İsraildə hakimlik etdi. Sonra Gileadlı İftah öldü və Gilead şəhərlərindən birində dəfn edildi.
Şərh Hakimlər fəsillərinin 11 və 12-ci fəsillərində yer alan İftahın hekayəsi Əhdi -Ətiqdəki ən güclü, mürəkkəb və faciəli hekayələrdən biridir. Əsərdə ailəsi tərəfindən rədd edilən, İsraili xilas etmək üçün qalxan, lakin faciəli bir andla tələyə düşən və daha sonra acı vətəndaş müharibəsinə qarışan qüdrətli bir döyüşçü təsvir olunur.
1-ci hissə: Hakimlərin 11–12-ci fəsillərinin ayə-ayə təhlili Hakimlər Fəsil 11: İftahın yüksəlişi və Ammonluların qarşıdurması 11:1–3 — İftahın keçmişi və sürgün həyatı İftah "cəsur qüdrətli bir adam" kimi təqdim olunur, lakin o, bir fahişənin oğludur. Atası Gileadın İftahı qovub aparan qanuni oğulları var, ona görə də o, miras ala bilmir. İftah Tob torpağına qaçır və orada bir dəstə "boşboğaz" (kənar və ya avara adamlar) onun ətrafına toplaşır və onu öz liderləri kimi izləyir. 11:4–11 — Gilead ağsaqqalları kömək istəyirlər Ammonlular İsrailə qarşı müharibəyə başlayanda Gilead ağsaqqalları hərbi komandirə ehtiyac duyduqlarını anlayırlar. Onlar İftahdan onlara rəhbərlik etməsini xahiş etmək üçün Tob torpağına gedirlər. İftah əvvəlcə onların keçmişdəki rədd cavabları ilə üzləşir, lakin onlar razılaşırlar ki, əgər o, onları qələbəyə apararsa, bütün Gilead sakinlərinin başçısı olacaq. Onlar bu andı Mispada Rəbbin hüzurunda möhürləyirlər. 11:12–28 — İftahın diplomatik və teoloji danışıqları Döyüşməzdən əvvəl İftah Ammonluların padşahına elçilər göndərir və İsrail torpağına niyə hücum etdiklərini soruşur. Ammonlular padşahı iddia edir ki, İsrail onların torpaqlarını Misirdən çıxarkən ələ keçirib. İftah ətraflı tarixi və teoloji müdafiə ilə cavab verir: İsrail torpaqları Ammonlulardan və ya Moavlılardan deyil, Tanrının onların əlinə təslim etdiyi Amorilərin padşahı Sihondan alıb. O, üç yüz illik dinc məskunlaşmadan sonra Ammonun şikayət etmək hüququna etiraz edir və hökmü Rəbbə buraxır. Ammonlular padşahı mesajı qulaqardına vurur.
3
Gileadlı İftah
11:29 — Ruhun Gücləndirilməsi "O zaman Rəbbin Ruhu İftahın üzərinə endi." Allahın qüvvəsi ilə İftah Gilead və Menaşşedən keçərək qoşun toplayır və Ammonlulara tərəf yürüş edir. 11:30–31 — İftahın qəfil andı Döyüşdən əvvəl İftah Rəbbə and içir: əgər Allah Ammonluları onun əlinə təslim edərsə, sülhlə qayıdanda evinin qapısından onu qarşılamaq üçün çıxan hər şey Rəbbə məxsus olacaq və o, bunu yandırma qurbanı kimi təqdim edəcək. 11:32–33 — Ammon üzərində qələbə İftah irəliləyərək Ammonlularla döyüşür. Rəbbin köməyi ilə o, iyirmi şəhərdə onları böyük bir məğlubiyyətə uğradır və İsrail övladlarının qarşısında Ammonluları məğlub edir. 11:34–40 — Faciəli Evə Qayıdış və Əhdin Yerinə Yetirilməsi İftah Mispaya qayıdır. Yeganə övladı — qızı — dəflərlə rəqs edərək onu qarşılamağa çıxır. Kədərdən sarsılmış İftah paltarlarını cırır və andını geri ala bilməyəcəyini anlayaraq əhdinə görə yas tutur. Qızı cəsarətlə təslim olur və yoldaşları ilə birlikdə dağlara bakirəliyi üçün yas tutmaq üçün cəmi iki ay vaxt istəyir. İki aydan sonra qız qayıdır və İftah ona verdiyi andı yerinə yetirir. Bu hadisə İsrail qızlarının hər il dörd gün onun üçün yas tutduqları illik bir ənənəyə çevrilir. Hakimlər Fəsil 12: Efrayim və Sonrakı Hakimlərlə Vətəndaş Müharibəsi 12:1–3 — Efrayimin şikayəti Efrayimli təkəbbürlü kişilər toplaşıb Safona keçir və qəzəblə İftahla qarşılaşırlar. Onlar onun Ammonlulara qarşı müharibəyə getməsindən şikayətlənirlər və evini yandırmaqla hədələyirlər. İftah cavab verir ki, o və xalqı böyük çətinlik çəkəndə kömək üçün fəryad ediblər, lakin Efrayim onları xilas etməyib. 12:4–6 — Vətəndaş müharibəsi və "Şibbolet" sınağı İftah Gileadlıları toplayır və Efrayimlilərlə döyüşərək onları məğlub edir. Gileadlılar İordan çayının keçidlərini ələ keçirirlər. Qaçaq Efrayimlilər geri qayıtmağa çalışarkən, keşikçilər onlardan "Şibbolet" sözünü demələrini istəyərək onları sınayırlar. Efrayimlilərin ləhcəsi "ş" səsini tələffüz edə bilmədiyi üçün onu "Sibbolet" tələffüz edirlər. Bu linqvistik təhrif onları ifşa edir və nəticədə 42.000 Efrayimli qətlə yetirilir. 12:7 — İftahın ölümü İftah ölməzdən əvvəl altı il İsraildə hakimlik edir. O, Gilead şəhərlərindən birində dəfn olunur.
2-ci hissə: Əsas dərslər və həyat tətbiqləri 1. Tanrı qovulmuş və rədd edilmiş insanlardan istifadə edə bilər Dərs: İftah öz ailəsi tərəfindən keçmişinə görə qovuldu, lakin Allah onu bütün bir xalqı xilas etmək üçün seçdi. Tətbiq: Keçmişinizin, ailə mənşəyinizin və ya insanların rədd edilməsinin potensialınızı müəyyən etməsinə heç vaxt imkan verməyin. Allah tez-tez cəmiyyətin gözardı etdiyi və ya rədd etdiyi insanlardan fövqəladə məqsədlərə çatmaq üçün istifadə edir.
4
Gileadlı İftah
2. Sözlərinizə Qorumağın Əhəmiyyəti (Səssiz Andların Təhlükəsi) Dərs: İftah emosional coşğu və narahatlıqdan tələsik, lazımsız bir and içdi və bu, dəhşətli şəxsi faciəyə səbəb oldu. Tətbiq: Sözlər çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. İmpulsiv vədlər, emosional bəyanatlar və ya təzyiq altında verilən öhdəliklər barədə ehtiyatlı olmalıyıq. Əsl iman, tələsik vədlər vasitəsilə "rüşvət" verməyə və ya Allahın hökmranlığına güvənməyi nəzərdə tutur (Vaiz 5:2,5). 3. Tarixinizi Bilmək və Həqiqətdə Durmaq Dərs: İftah sadəcə kobud bir döyüşçü deyildi; o, İsrailin tarixini və Allahın ətraf xalqlarla bağladığı əhd münasibətlərini dərindən bilirdi. Zorakılığa əl atmazdan əvvəl diplomatiyadan və tarixi həqiqətdən istifadə etdi. Tətbiq: Özünüzü Allahın Kəlamının həqiqətinə və tarixi reallığa əsaslandırın. İmanınızın təməlini bilmək sizə tənqidçilərə cavab verməyə, münaqişələri müdrikliklə həll etməyə və yalan ittihamlara qarşı möhkəm durmağa imkan verir. 4. Qürur və Qəbiləçiliyin Dağıdıcı Təbiəti Dərs: Efrayimlilər yaralı qürur, paxıllıq və qəbilə eqosu ilə idarə olunurdular və nəticədə on minlərlə israilli həyatına son qoyan mənasız bir vətəndaş müharibəsi başladı. Tətbiq: Möminlər arasında (və ya icmalar və ailələr daxilində) qürur və kiçik rəqabətlər daxildən birliyi pozur. Kimin şərəf və ya şərəfə layiq olduğu uğrunda mübahisə etmək əvəzinə, Allahın Padşahlığına və qarşılıqlı dəstəyə üstünlük verməliyik. 5. Qüsurlu İnsan Alətləri və İlahi Lütf Dərs: İftah Əhdi-Cədiddə İman Zalında sadalanır (İbranilərə 11:32), lakin onun həyatı ciddi qüsurlar, tələsik qərarlar və qəddar qəbilə müharibələri ilə yadda qalıb. Tətbiq: Allah sınmış, qeyri-kamil insanlar vasitəsilə işləyir. Pis seçimlərimiz hələ də ağrılı dünyəvi nəticələrə səbəb olsa da, Allahın lütfü könüllü bir ürəyi, hətta o ürək kənarları boyunca kobud olsa belə, xilas edə bilər.
Yeni Əhdi-Cədiddə İftah məktubunun 11-ci fəslində — tez-tez "İman Zalı" adlandırılan — İftah Müqəddəs Kitab tarixinin böyük qəhrəmanları və qəhrəmanları arasında gözlənilməz və şərəfli bir şəkildə xatırlanır. Hakimlər kitabındakı hekayəsində qeyd olunan faciəli nəticələr və mənəvi qeyri-müəyyənliklər nəzərə alınmaqla, onun bu fəslə daxil edilməsi Əhdi-Cədidin imana, lütfə və insan qüsuruna necə baxdığına dair dərin bir fikir verir. 1. İbranilərə 11-ci fəsildə İftahın adı çəkilir İbranilərə 11:32-34 ayələrində xatırlanır : "Bəs daha nə deyim? Çünki vaxtım çatmazdı ki, Gideon, Barak, Şimşon, İftah , Davud, Şamuel və peyğəmbərlər haqqında danışım: Onlar imanla padşahlıqları ram etdilər, salehlik etdilər, vədlər
5
Gileadlı İftah
aldılar, şirlərin ağzını bağladılar, odun şiddətini söndürdülər, qılıncın ağzından qaçdılar, zəiflikdən güclü oldular, döyüşdə cəsur oldular, yadellilərin ordularını məğlub etdilər." 2. Əhdi-Cədid baxımından əsas fikirlər A. Qüsurlu Bəşəriyyət Arasında Tanınan İman Hakimlər Kitabı İsraildə mənəvi tənəzzül dövrünü təsvir edir və İftahın həyatı təmiz və ya idealdan çox uzaq idi. O, qanunsuz uşaq, sürgün, "boşboş adamların" lideri və faciə ilə bitən tələsik and içən bir döyüşçü idi. Lakin İbranilərə 11-ci fəsil müqəddəsləri əxlaqi kamilliyə görə sadalamır; onları imana əsasən sadalayır . Əhdi-Cədid müəllifi İftahın sosial damğasını, çətin keçmişini və şəxsi səhvlərini gözardı edərək, onun İsrail uğrunda döyüşmək üçün Allaha etibar etdiyi anı vurğulayır. Əhdi-Cədiddə Allahın tərifi insan qüsursuzluğuna deyil, Ona olan etibara əsaslanır . B. "Zəiflikdən Güclü Olduq" "zəiflikdən güclü hala gətirildi" ifadəsi ilə ümumiləşdirir . İftahın Zəifliyi: O, öz qardaşları tərəfindən qovulmuş bir qovulmuş kimi başladı (Hakimlər 11:2) və ənənəvi, zadəgan bir nəsildən məhrum idi. Allahın Gücü: Rəbbin Ruhu onun üzərinə gələndə (Hakimlər 11:29), onun təbii əlverişsizliyi və sosial sürgünlüyü mənəvi hakimiyyətə və hərbi qurtuluşa çevrildi. Əhdi-Cədid Əlaqəsi: Bu, Pavelin 2 Korinflilərə 12:9 ayəsindəki ilahiyyatı ilə birbaşa uyğun gəlir ( "Lütfüm sənə kifayətdir, çünki gücüm zəiflikdə kamilləşir" ). C. Şifahi və teoloji inancda göstərilən iman İftah Ammonlularla döyüşməzdən əvvəl, İsrail tarixinə əsaslanan uzun bir diplomatik mübadilə apardı (Hakimlər 11:12–27). O, cəsarətlə İsrailin Allahı Rəbbin torpağı Öz xalqına verdiyini bəyan etdi və təsdiq etdi: "Hakim Rəbb bu gün İsrail övladları ilə Ammon övladları arasında hakim olacaq". , yalnız Allahın ali Hakim və insan padşahlıqları üzərində hökmran olduğuna inamla nümayiş etdirilirdi . İbranilərə 11:33 ayəsində imanın bu aspekti padşahlıqları ram etmək və döyüşdə igidlik göstərmək kimi təsvir olunur . D. Əhd Lütfünün Gücü İbranilərə məktubunun 11-ci fəslində İftah, Şimşon və Gideon kimi fiqurların yer alması ƏhdiCədidin əsas mövzusunu vurğulayır: Xilaskar Lütf . Əgər xilas və Allahın razılığı qüsursuz fəaliyyətdən asılı olsaydı, İftah siyahıda olmazdı. Onun daxil edilməsi Müjdə mesajına işarə edir — Tanrı Ona güvənərək üz tutan sınıq, dağınıq və qeyri-kamil insanlar vasitəsilə işləyir.
6
Gileadlı İftah
3. Əhdi-Ətiqin hekayəsini Əhdi-Cədidin xülasəsi ilə müqayisə etmək Əhdi-Ətiqə diqqət (Hakimlər 11–12)
Yeni Əhdi-Cədidin (İbranilərə 11)
Tarixi və İnsani Reallıq: Kənarlaşdırılmış status, sərt diplomatiya, tələsik and, faciəli itki, vətəndaş qarşıdurması.
Mənəvi Həqiqət: Etibarla qələbə, zəifliyin öhdəsindən gəlmək, Tanrının gücünə güvənmək.
Vurğu: İnsan mürəkkəbliyi və İsrail qəbilə dövrünün çirkinliyi.
Vurğu: Çətin şəraitdə həqiqi vasitəsilə işləyən Allahın gücü.
Dərs: Axmaq sözlərin və pozulmuş sistemlərinin gözlənilməz nəticələri.
Dərs: Döyüşlərini Allaha etibar edənlərə verilən əbədi şərəf.
insan
əsas
mövzusu
iman
Yeni Əhdi-Cədid Perspektivindən Həyat Tətbiqi Allah sizi ən pis səhvlərinizə görə təyin etmir: İftah Əhdi-Cədiddə faciəli tələsik andı ilə deyil, Allahın xilas etmək gücünə olan imanı ilə xatırlanır. Məsihdə sizin mirasınız keçmiş səhvlərinizlə deyil, iman və Allahın lütfü ilə formalaşır. İman qeyri-kamil dövrdə də işləyir: İftah əxlaqi cəhətdən xaos içində yaşasa da, yenə də Allaha güvənirdi. Həqiqi imanı göstərmək üçün mükəmməl bir mühitə ehtiyacınız yoxdur. Yalnız Alətə deyil, Xilaskara diqqət yetirin: İbranilərə 11-ci fəsildə İftahın yer alması, zəif insanlara Öz vədlərini yerinə yetirmək üçün güc verən Müqəddəs Kitabın əsl Qəhrəmanı olan Allaha işarə edir.
7