Deborah, Baraq və Yael Hakimlər 4 1 Ehud öləndən sonra İsrail övladları yenə də Rəbbin gözündə pis işlər gördülər. 2 Rəbb onları Xasorda hökmranlıq edən Kənan padşahı Yavinə təslim etdi. Yavinin ordu başçısı Sisra idi və o, millətlərin Xaroşet şəhərində yaşayırdı. 3 İsrail övladları Rəbbə fəryad etdilər, çünki onun doqquz yüz dəmir döyüş arabası var idi və o, iyirmi il İsrail övladlarına amansızcasına zülm etdi. 4 O dövrdə Lapidotun arvadı olan peyğəmbər Devora İsraildə hakimlik edirdi. 5 O, Efrayimin dağlıq bölgəsində, Rama ilə Bet-El arasında Deboranın xurma ağacının altında yaşayırdı. İsrail övladları hökm çıxarmaq üçün onun yanına gəlirdilər. 6 Devora xəbər göndərib Kedeşnaftalidən Abinoam oğlu Baraqı çağırdı və ona dedi: «İsrailin Allahı Rəbb əmr etmədimi ki, get, Tabor dağına tərəf get və özünlə Naftali və Zebulun övladlarından on min nəfər götür. 7 Mən Yavinin ordu başçısı Sisranı döyüş arabaları və qoşunu ilə birlikdə Qişon çayına tərəf çəkib sənə təslim edəcəyəm. 8 Baraq ona dedi: «Əgər mənimlə getsən, mən də gedəcəyəm, yox, əgər mənimlə getməsən, mən də getməyəcəyəm». 9 Devora dedi: «Mən mütləq səninlə gedəcəyəm, amma getdiyin yol sənin şərəfinə olmayacaq, çünki Rəbb Sisranı bir qadına təslim edəcək». Devora qalxıb Baraqla birlikdə Qedeşə getdi. 10 Baraq Zebulun və Naftali qəbilələrini Qedeşə çağırdı və on min nəfərlik əsgərlə onun yanına getdi. Devora da onunla birlikdə getdi. 11 Musanın qayınatası Hovabın nəslindən olan Qenli Xever Qenlilərdən ayrılıb Qedeş yaxınlığındakı Saanayim düzənliyində çadır qurmuşdu. 12 Sisraya xəbər verdilər ki, Avinoam oğlu Baraq Tavor dağına çıxıb. 13 Sisra bütün döyüş arabalarını – doqquz yüz dəmir döyüş arabasını və yanında olan bütün xalqı Xaroşet-Haroşetdən Qişon çayına qədər topladı. 14 Devora Baraqa dedi: «Qalx, çünki bu gün Rəbbin Sisranı sənin əlinə təslim etdiyi gündür. Rəbb sənin qarşında getmədimi?» Baraq on min nəfərlə birlikdə Tabor dağından endi.
1
Deborah, Baraq və Yael
15 Rəbb Sisranı, bütün döyüş arabalarını və bütün ordusunu Baraqın qarşısında qılıncdan keçirərək çaşdırdı. Sisra arabasından düşüb qaçdı. 16 Baraq döyüş arabalarını və ordusunu Xaroşet-Haroşetə qədər təqib etdi. Sisranın bütün ordusu qılıncdan keçirildi və bir nəfər də sağ qalmadı. 17 Lakin Sisra Qenli Xeverin arvadı Yaelin çadırına piyada qaçdı, çünki Xasor padşahı Yavin ilə Qenli Xeverin nəsli arasında sülh var idi. 18 Yael Sisranı qarşılamağa çıxdı və ona dedi: «Gəl içəri, ağam, yanıma gəl; qorxma». O, çadıra girəndə Sisranı cübbəsi ilə örtdü. 19 Sisa qadına dedi: «Susamışam, xahiş edirəm, mənə bir az su ver, içim». Qadın süd şüşəsini açıb ona su verdi və üstünü örtdü. 20 Sisra yenə qadına dedi: «Çadırın qapısında dur. Kimsə gəlib səndən “Burada kimsə varmı?” deyə soruşsa, “Xeyr” deyəcəksən». 21 Onda Xeberin arvadı Yael çadırın mismarını və əlinə çəkic götürdü və yavaşca onun yanına getdi, mismarı onun gicgahlarına vurub yerə sancdı, çünki o, dərin yuxuya getmişdi və yorğun idi. Beləliklə, o öldü. 22 Baraq Sisranı təqib edərkən Yael onu qarşılamağa çıxdı və ona dedi: «Gəl, axtardığın adamı sənə göstərim». O, Sisranın çadırına girəndə gördü ki, Sisra ölü vəziyyətdə uzanıb, gicgahlarında mismar var. 23 Beləliklə, Allah həmin gün Kənan padşahı Yavini İsrail övladlarına tabe etdi. 24 İsrail övladlarının əli Kənan padşahı Yavinə qarşı gücləndi və ta ki Kənan padşahı Yavini məhv edənə qədər üstün gəldi.
Hakimlər 5 1 O gün Devora və Abinoam oğlu Baraq belə oxudular: 2 İsrail xalqı könüllü olaraq özlərini qurban verərkən, İsrailin qisasını aldığı üçün Rəbbə həmd edin! 3 Ey padşahlar, qulaq asın, ey şahzadələr, qulaq asın, Mən Rəbbə nəğmə oxuyacağam, İsrailin Allahı Rəbbə həmd oxuyacağam. 4 Ya Rəbb, Sən Seirdən çıxanda, Edom çölündən yürüş edəndə Yer titrədi, göylər damdı, buludlar su damcıladı. 5 Dağlar Rəbbin hüzurunda, Sina dağı İsrailin Allahı Rəbbin hüzurunda əridi. 6 Anat oğlu Şamqarın, Yaelin dövründə yollar boş idi və səyyahlar dolayı yollardan keçirdilər. 7 Mən, Devora, İsraildə ana kimi ayağa qalxana qədər, İsraildə kəndlərin sakinləri yoxa çıxdı. 8 Onlar yeni allahlar seçdilər; sonra darvazalarda müharibə oldu. İsraildə qırx min nəfər arasında qalxan və ya nizə göründümü? 9 Ürəyim xalq arasında könüllü olaraq özlərini təqdim edən İsrail hökmdarlarına tərəfdir. Rəbbə alqış edin! 10 Ey ağ eşşəklərə minənlər, Ey hökm vermək üçün oturanlar, Yoldan keçənlər, danışın! 11 Su çəkilən yerlərdə oxatanların səs-küyündən qurtulanlar Rəbbin saleh işlərini, İsrail kəndlərində yaşayanlara qarşı saleh işlərini orada zikr edəcəklər. O zaman Rəbbin xalqı darvazalara enəcək. 12 Oyan, oyan, Devora! Oyan, oyan, bir ilahi oxu! Qalx, Baraq, ey Avinoam oğlu, əsirliyini apar. 13 Sonra sağ qalanı xalqın zadəganları üzərində hökmran etdi, Rəbb məni qüdrətlilər üzərində hökmran etdi. 14 Efrayimdən Amaleqlilərə qarşı bir kök saldılar, Ey Binyamin, səndən sonra xalqının arasından keçdilər. Makirdən valilər, Zevulundan isə yazıçı qələmi tutanlar gəldi. 15 İssakar əsilliləri Devora ilə idilər, İssakar və Baraq da vadiyə piyada göndərildilər. Ruven qəbilələrinin böyük ürək niyyətləri var idi. 16 Niyə qoyun ağıllarında oturub sürülərin mələməsini eşidirsən? Ruven qəbiləsinin tayfaları arasında böyük bir ürək sınağı var idi.
2
Deborah, Baraq və Yael
17 Gilead İordan çayının o tayında qaldı, Dan gəmilərdə niyə qaldı? Aşer dəniz sahilində qaldı, yarıqlarında qaldı. 18 Zevulun və Naftali çöllərin təpələrində canlarını təhlükəyə atan bir xalq idi. 19 Padşahlar gəlib vuruşdular. Sonra Megiddo suları kənarındakı Taanakda Kənan padşahları ilə vuruşdular, amma heç bir qazanc əldə etmədilər. 20 Onlar göydən vuruşdular, Ulduzlar öz yollarında Sisraya qarşı vuruşdular. 21 Qişon çayı onları apardı, o qədim çay, Qişon çayı. Ey canım, sən gücü tapdaladın. 22 O zaman atlar qüdrətli atlarının cəngavərləri ilə qırıldı. 23 Rəbbin mələyi dedi: «Meroza lənət oxuyun, onun sakinlərinə acı lənət oxuyun, çünki onlar Rəbbin köməyinə gəlmədilər, qüdrətlilərə qarşı Rəbbin köməyinə gəlmədilər». 24 Qenli Xeverin arvadı Yael qadınlardan daha xeyirli olsun, Çadırdakı qadınlardan daha xeyirli olsun. 25 Kişi su istədi, qadın ona süd verdi, Dəbdəbəli bir qabda kərə yağı çıxardı. 26 Əlini mismara, sağ əlini isə usta çəkicinə qoydu və çəkiclə Sisranın başını kəsdi, gicgahlarını deşib deşdi. 27 O, qadının ayaqlarına əyildi, yıxıldı, uzandı, ayaqlarına əyildi, yıxıldı, əyildiyi yerdə ölü kimi yerə yıxıldı. 28 Sisranın anası pəncərədən baxıb barmaqlıqdan qışqırdı: «Niyə onun arabası bu qədər gecikir? Arabalarının təkərləri niyə ləngiyir?» 29 Müdrik xanımları ona cavab verdi, bəli, o da özünə cavab verdi, 30 Məgər onlar tələsmədilərmi? Onlar ovları bölüşdürmədilərmi? Hər kişiyə bir və ya iki qız, Sisraya müxtəlif rəngli ov, müxtəlif rəngli tikmələrdən, hər iki tərəfdə müxtəlif rəngli tikmələrdən ov, Qənimət götürənlərin boynuna uyğun ov verilmədilərmi? 31 Ya Rəbb, bütün düşmənlərin məhv olsun, Onu sevənlər isə qüdrəti ilə çıxan günəş kimi olsun. Ölkə qırx il rahatlıq tapdı.
Şərh Deborah, Baraq və Yael haqqında Hakimlər kitabının 4 və 5-ci fəsillərində rast gəlinir. İsrailin xarici zülmdən ən təsirli qurtuluşlarından birini qeyd edir. Bu əsər ilahi suverenliyi, cəsarətli liderliyi və Allahın Öz məqsədlərinə çatmaq üçün gözlənilməz vasitələrdən necə istifadə etdiyini vurğulayır.
1-ci hissə: Ayə-ayə təhlili Hakimlər Fəsil 4: Xilaskarlıq Hekayəsi 1-3-cü ayələr: İsrailin günahı və amansız zülmü Hakim Ehudun ölümündən sonra israillilər yenidən Rəbbin gözündə pis işlər görürlər. Nəticədə, Allah onları Xasorda hökmranlıq edən Kənan padşahı Yabinin əlinə verir. Yabinin hərbi komandiri Sisradır . Sisra 900 dəmir arabadan ibarət nəhəng hərbi qüvvə ilə iyirmi il İsrailə şiddətli zülm edir . İsrail övladları kömək üçün Rəbbə fəryad edirlər. 4–9-cu ayələr: Deboranın və Baraqın çağırışı Lapidotun arvadı olan peyğəmbər Devora bu vaxt İsraildə hakimlik edir və Devoranın xurma ağacının altında oturur. O, Abinoam oğlu Baraqı çağırır və Allahdan bir əmr alır: o, Naftali və Zevulundan 10.000 nəfəri Tabor dağına aparsın və Allah Sisranı və döyüş arabalarını Kişon çayına çəksin. Barak şərti olaraq cavab verir: “Əgər mənimlə getsən, mən də gedərəm, yox, mənimlə getməsən, getmərəm” . Devora getməyə razılaşır, amma peyğəmbərlik edir ki, bu səfər ona şəxsi şərəf gətirməyəcək , çünki Rəbb Sisranı bir qadının əlinə satacaq.
3
Deborah, Baraq və Yael
10–16-cı ayələr: Tabor dağı və Kişon döyüşü Baraq Zebulun və Naftalini Qadeşə çağırır və 10.000 nəfərlik tərəfdarı ilə birlikdə Deboranı da özü ilə aparır. Sisra bunu eşidəndə 900 dəmir arabasını və bütün qoşununu Kişon çayına toplayır. Debora Baraqa qalxmağı deyir və deyir: "Rəbb sənin qarşında çıxmayıbmı?" Baraq adamlarını dağdan aşağı aparır və Rəbb Sisranı və ordusunu çaşdırır . Sisranın ordusu qılıncdan keçirilərək tamamilə məhv edilir, bir nəfər də sağ qalmır, Sisra isə arabasını tərk edib piyada qaçır. 17–22-ci ayələr: Yael və Siseranın məğlubiyyəti , Yabinin padşah evi ilə Heberin ailəsi arasında sülh olduğu üçün Qenli Heberin arvadı Yaelin çadırına qaçır . Yael onu qarşılamağa çıxır, onu içəri dəvət edir və üstünü örtür. Sisera su istəyir; əvəzində ona zadəganlara məxsus bir qabda yağ (qatıqlı süd) verir . Yorğun və etibarkar Sisera dərin yuxuya gedir. Yael sakitcə əlinə çadır mıxı (mıx) və çəkic götürür , yavaşca ona tərəf gedir və mıxı onun gicgahlarından yerə sancaraq dərhal öldürür. Baraq təqib etməyə gələndə Yael ona ölü düşmən komandirini göstərir və bununla da Deboranın peyğəmbərliyini yerinə yetirir. 23–24-cü ayələr: Kral Yabinin məğlubiyyəti Həmin gün Allah Kənan padşahı Yavini İsrail övladlarına tabe etdirir və İsrailin əli ona qarşı uğurlu olur və o, məhv olana qədər qalib gəlir. Hakimlər Fəsil 5: Debora və Baraqın Nəğməsi 1-5-ci ayələr: Rəbbə həmd olsun Debora və Baraq İsrailin könüllü rəhbərləri və könüllü xalqı üçün Allaha həmd edərək qələbə nəğməsi oxuyurlar. Onlar Allahın Seir və Edomdan yürüş edərkən əzəmətli, yer titrədən varlığını xatırlayırlar. 6–11-ci ayələr: İsrailin viranəliyi ədalətə çevrildi "İsraildə bir ana" olduğu ortaya çıxana qədər yolların boş olduğu və kəndlilərin gizləndiyi qaranlıq zülm günlərini xatırladır . Mahnı, suvarma yerlərində toplaşan hökmdarları, hakimləri və adi şəhər sakinlərini Rəbbin saleh əməllərini və xilaskarlıqlarını danışmağa dəvət edir. 12–18-ci ayələr: Könüllü Qəbilələr və Özündən razı Qəbilələr Əsirləri əsir götürmək üçün Bərəqə qələbə çağırışı edilir. Mahnıda Efrayim, Binyamin, Makir, Zebulun, İssakar və Naftali kimi qəbilələrin könüllü olaraq hansı qəbilələrdən könüllü olaraq gəldiyi ətraflı şəkildə təsvir olunur və qoyun ağıllarında və ya sahil torpaqlarında qalan Ruven, Dan və Aşer kimi insanları kəskin şəkildə məzəmmət edir . 19–23-cü ayələr: Kosmik Döyüş və Merozun lənəti Kənan padşahları vuruşdular, lakin "ulduzlar öz yollarında Sisraya qarşı vuruşdular" (ilahi müdaxiləni, ehtimal ki, leysan yağışın Kişon çayını dəmir arabaları hərəkətsiz hala gətirən selə çevirməsini nəzərdə tutur). Qədim Kişon çayı düşməni apardı. Meroz şəhərinə acı lənət oxunur, çünki onlar "qüdrətlilərə qarşı Rəbbin köməyinə" çıxmadılar. 24–27-ci ayələr: Yaelin cəsarətinə hörmət çadırda "qadınlardan daha mübarək" kimi qeyd olunur . Mahnıda onun qətiyyətli hərəkəti çəkicə əl atması və mismarı Siseranın başına sancması, orada isə Siseranın ayaqlarına yıxılıb ölməsi aydın şəkildə təsvir olunur.
4
Deborah, Baraq və Yael
28-30-cu ayələr: Sisranın anasının istehzası Dramatik və istehzalı bir mənzərə Siseranın anasının qəfəs pəncərəsindən baxaraq oğlunun arabasının niyə bu qədər yavaş qayıtdığını həyəcanla düşünməsinə səbəb olur. Müdrik xanımları onu Siseranın artıq öldüyündən xəbərsiz qənimətləri - əsirləri və zəngin tikmələri - bölüşdürdüyü illüziyası ilə sakitləşdirirlər. 31-ci ayə: Yekun dua Mahnı güclü bir dua ilə başa çatır: "Ya Rəbb, bütün düşmənlərin məhv olsun, amma Onu sevənlər qüdrəti ilə çıxdığı günəş kimi olsunlar." Bu qələbədən sonra torpaq qırx il dinclik tapır .
2-ci hissə: Əsas dərslər və həyat tətbiqləri Tanrı Qeyri-mümkün və Adi Şeylərdən İstifadə Edir: Xilaskarlıq elit silahlara malik ənənəvi imperiya ordusu vasitəsilə deyil, ev çadırı mıxı və çəkicdən istifadə edən adi bir qadın (Yael) vasitəsilə gəlmişdir və bu, Tanrının qeyri-adi məqsədlər üçün sadə alətlərdən istifadə etməkdən zövq aldığını nümayiş etdirir. Mənəvi Neytrallıq və Özündənrazılığın Təhlükəsi: Deboranın mahnısında evdə qalan qəbilələr (Ruben və Dan kimi) şiddətlə tənqid olunur və kömək etməkdən imtina etdiyinə görə Merozu lənətləyir. Mənəvi böhran dövründə mənəvi neytrallıq müxalifət kimi qəbul edilir; dindarlar rahat tamaşaçı statusu almaqdansa, aktiv iştiraka çağırılırlar. Tərəfdaşlığın və Həvəsləndirmənin Gücü: Barak mənəvi təmələ ehtiyacını dərk edərək Deboranı döyüşə müşayiət etməsini istədi. Allah çox vaxt mənəvi və praktik qələbələrimizi təcrid olunmuş fərdiyyətçilikdən daha çox icma, qarşılıqlı məsuliyyət və ilahi tərəfdaşlıq ətrafında qurur. Şöhrəti Allaha Qaytarmaq: Böyük hərbi uğur qazandıqdan dərhal sonra Deborah və Barak öz taktiki bacarıqları ilə öyünmədilər; əksinə, bütün şöhrəti, tarixi gücü və qələbəni Rəbbə aid edən ibadət nəğməsi oxudular. Şəxsi və ya peşəkar qələbə mövsümlərində qəsdən tərif və təvazökarlıq diqqətimizi gücümüzün əsl mənbəyinə yönəldir.
5