Issuu

Qullan Qillqatanakan warawaranaka Kunapachatix alaxpacham, amparanakamampi lurata, phaxsi, warawaranaka, juman utt'ayat uñt'ayaskta ukhaxa; ¿Kunas jaqejj jupat amtasisa? Jaqin yuqaparu, ¿jumajj jupar uñjirïtati? Salmos 8:3-4 qillqatanxa

Pentateuco sat qellqata Diosax pä jach'a qhana luratayna; juk'amp jach'a qhanax uru apnaqañapataki, juk'amp jisk'a qhanasti arumar apnaqañapataki: warawaranaksa lurarakïna. Génesis 1:16 qillqatanxa Ukatsti Jesusax yaqha chiqar irpsusaw säna: —Jichhax alaxpachar uñtam, warawaranaksa yatiyam, jumatix jakthapisma uk yatiyam, ukatsti sänwa: —Wawanakamax ukhamarakiw utjani —sasa. Génesis 15:5 qillqatanxa Ukhamat bendicionanak churasax bendicipxäma, wawanakamarux jilxattayapxäma, alaxpachan warawaranakjama, lamar quta thiyankir ch'allanakjama; Wawanakamax uñisirinakapan punkup katuntapxani; Génesis 22:17 qillqatanxa Nayaw wawanakamarux alaxpach warawaranakjam jilxattayä, taqi aka uraqinaksti wawanakamar churarakï; Wawamampiw aka oraqenkiri markanakajj bendicitäpjjani; Génesis 26:4 qillqatanxa Ukatsti yaqha samka samkasïna, ukatsti jilanakaparuw yatiyäna: —Uñtapxam, juk'amp samka samkasta. Inti, phaxsi, tunka mayan warawaranakas nayaruw alt'asipxitu. Génesis 37:9 qillqatanxa Abrahán, Isaac, Israel servirinakamat amtasim, jupanakarojj juma pachpaw juramento lurayäta, jupanakarusti saraktawa: “Nayaw wawanakamarojj alajjpachan warawaranakjam jiltayäma, kawkïr oraqtï nayajj parlkta ukjja, wawanakamar churä, jupanakajj wiñayatakiw herencia katoqapjjani” sasa. Éxodo 32:13 qillqatanxa Juparux uñjkä, ukampis janiw jichhax uñjkäti, ukampis janiw jak'ankxäti, Jacobot mä warawaraw mistuni, Israel markat mä Cetrow mistuni, Moab markan esquinanakapar tukjani, Set markankir taqi jaqinakar t'unjarakini. Números 24:17 qillqatanxa Tatitu Diosamaw jumanakar waljaptayapxtam, jichhürux alaxpachan warawaranakjam waljaniruw tukupxtaxa. Deuteronomio 1:10 qillqatanxa

Selenología bíblica - Qhana Phaxsi Kunapachatix alaxpacham, amparanakamampi lurata, phaxsi, warawaranaka, juman utt'ayat uñt'ayaskta ukhaxa; ¿Kunas jaqejj jupat amtasisa? Jaqin yuqaparu, ¿jumajj jupar uñjirïtati? Salmos 8:3-4 qillqatanxa

Ukhamat jumatix alaxpachar uñch'ukiskäta, inti, phaxsi, warawaranaka, taqi alaxpachankir ejercitonak uñjasax jupanakar yupaychañataki, jupanakar yupaychañataki, Tatit Diosamax alaxpachan taqpach markanakar jaljtayañapataki. Deuteronomio 4:19 qillqatanxa Nayra awkinakamax paqallq tunka jaqinakampiw Egipto markar sarapxäna; Jichhasti Tatit Diosamaw jumarux alaxpachan warawaranakjam waljaniruw tukuytamxa” sasa. Deuteronomio 10:22 qillqatanxa Jumanakax juk'anikiw qhiparapxäta, alaxpachan warawaranakjam waljanipxatama. Tatit Diosaman arup jan ist'añ munatam layku. Deuteronomio 28:62 qillqatanxa

Isturya Alaxpachatpachaw nuwasipxäna; warawaranakax thakhinakapan Sisarampiw nuwasipxäna. Jueces 5:20 qillqatanxa Ucampis Davidajj janiw pä tunca marat aynacharu jakthapiscänti, ucampis Tatitux Israelarojj alajjpacha warawaranakjam jiltayarakïwa säna. 1 Crónicas 27:23 liytʼañataki Ukhamaw nanakax irnaqäwin ch'amachasipxta, chikatpachaw lanzanak katxarupxäna, alwat mistuñkama. Nehemías 4:21 qillqatanxa Wawanakapasti alaxpach warawaranakjamaw jilxattawayxtaxa, ukatsti aka katuntasipxañapataki arsuwaykta uka uraqiruw irpxaraktaxa. Nehemías 9:23 qillqatanxa

uraqiru

Ch'amakt'at warawaranakax ch'amakt'apxpan; qhana thaqpan, ukampis jan utjpan; janirakiw qhantati uñjpanti. Job 3:9 qillqatanxa Ucaw intix mayïna, ukampis janiw mistkiti; ukatsti warawaranakarojj selluraki” sasa. Job 9:7 qillqatanxa ¿Janit Diosajj alajjpachan jachʼäki? ¡Uñtapxam warawaranakan jach'a jach'a tukutapa, ¡kunj jach'a jach'a tukupxi! Job 22:12 qillqatanxa Phaxskamas uñtapxam, janiw qhant'kiti; jïsa, warawaranacajj janiw jupan nayrakatapan qʼomaquiti. Job 25:5 qillqatanxa Kunapachatix alwa warawaranakax mayacht'asis q'uchupxäna, Diosan taqpach yuqanakapax kusisiñat arnaqasipxäna? Job 38:7 qillqatanxa

Chapar aru Kunapachatix alaxpacham, amparanakamampi lurata, phaxsi, warawaranaka, juman utt'ayat uñt'ayaskta ukhaxa; ¿Kunas jaqejj jupat amtasisa? Jaqin yuqaparu, ¿jumajj jupar uñjirïtati? Salmos 8:3-4 qillqatanxa Phaxsi, warawaranaka aruman apnaqañapataki, khuyapayasiñapax wiñayatakiw utjani. Salmos 136:9 qillqatanxa

Jupaw warawaranakan jakhüwip yatiyi; taqiniruw sutinakapat jawsi. Salmos 147:4 qillqatanxa Inti, phaxsi, jach'añchapxam, taqi qhana warawaranaka, jach'añchapxam. Salmos 148:3 qillqatanxa Intis, qhanasa, phaxsisa, warawaranakas jan ch'amakt'kipan, janirakiw qinayanakas jallu purintasin kutt'aniñapäkiti. Eclesiastés 12:2 qillqatanxa

Profecía arunaka Alaxpachankir warawaranakas, warawaranakas janiw qhant'kaniti, intix mistuñkamaw ch'amakt'ani, phaxsisti janiw qhant'aykaniti. Isaías 13:10 qillqatanxa Jumaw chuymaman sista: ‘Alaxpacharuw makhatä, tronoxaruw Diosan warawaranakapat sipan jach'ar aptä. Isaías 14:13 qillqatanxa Walja amtäwinakamampix qarjataw jikxatastaxa. Jichhasti astrologonaka, warawara uñch'ukirinaka, sapa phaxsi yatiyirinaka, sayt'asipxpan, ukatsti uka kunanakatï jumar paskani ukanakat qhispiyapxätam. Isaías 47:13 qillqatanxa Tatitux akham siwa, khititix urux intix qhant'ayi, phaxsi, warawaranakas aruman qhant'ayi, lamar qutar t'aqanuqaraki. Taqi ch'aman Tatituw sutipaxa. Jeremías 31:35 qillqatanxa Kunapachatix jumar jiwaykä ukkhaxa, alaxpach ch'amakt'ayarakï, warawaranakarus ch'amakt'ayä; Intix mä qinayampiw imt'ä, phaxsisti janiw qhant'kaniti. Ezequiel 32:7 qillqatanxa Ukatsti jach'a jach'a tukusaw alaxpachankir ejercitokama; ucatsti mä qawqha ejercitompi, warawaranacampiruw oraqer jaqontäna, ukatsti ch'allt'asirakïnwa. Daniel 8:10 qillqatanxa Yatiñaninakax alaxpachan qhant'irjamaw qhant'apxani; khitinakatix waljaniruw chiqa kankañar kutt'ayapki ukanakax warawaranakjama wiñay wiñayataki. Daniel 12:3 liytʼañataki Uraqix jupanakan nayraqatapan khathatiniwa; alaxpachax khathatiniwa, intix phaxsis ch'amakt'aniwa, warawaranakas ch'amakt'aniwa. Joel 2:10 qillqatanxa Inti phaxsis ch'amakt'ayatäniwa, warawaranakas qhant'apxarakiniwa. Joel 3:15 liytʼañataki Khititix paqallqu warawaranaka, Orión luriri, jiwañan ch'iwipa alwaru tukuyi, urux arumampi ch'amakt'ayi, quta uma jawsiri, uraqir warxati: Tatitun sutipawa. Amós 5:8 liytʼañataki Ucampis jumanacajj Moloc sat carpa, Quiún sat diosanacan warawarap apasipctajja. Amós 5:26 qillqatanxa Jumatix mä águila ukham jach'añchasksta, warawaranak taypirus utam uchaskstaxa, uka chiqat saraqapxäma, sasaw Tatitux saraki. Abdías 1:4 qillqatanxa Jumax alaxpachan warawaranakat sipan juk'amp aljirinakamarux jiltayaraktawa, ch'uxu usux q'al t'unji, t'ijtxaraki. Nahúm 3:16 qillqatanxa

Evangelionaka ukat Hechos qillqatanaka “¿Kawkinkirak judionakan Reyipäki ukax?” Inti jalsu tuqinkir warawarap uñjapxta, jupar yupaychañatakiw jutapxta —sasa. Ukat Herodesasti yatiñan jaqinakar jamasat jawsasinsti, kuna pachas uka warawarax uñstani uk sum jiskt'äna. Reyir ist'asax sarxapxänwa; Inti jalsu tuqin uñjapkäna uka warawarasti jupanakan nayraqatapan saraskäna, kawkhantï wawax jikxataskän uka chiqar puriñkama. Uka warawara uñjasaxa, wali kusisiñampiwa kusisipxäna. Mateo 2:2 ,7,9,10 qillqatanxa Uka urunakan t'aqhisiñ tukuyatatsti, Intix ch'amakt'aniwa, phaxsisti janiw qhant'kaniti, warawaranakasti alaxpachat jaquqanipxani, alaxpachan ch'amapas khathatirakiniwa. Mateo 24:29 qillqatanxa Alaxpach warawaranakax liwxatapxani, alaxpachan utjki uka ch'amanakasti khathatt'asipxani. Marcos 13:25 qillqatanxa Inti, phaxsin, warawaranakansa chimpunakax utjani; Uraqpachansti t'aqhisiñapawa; qutampi, oladanakampi thuqtʼasisa; Lucas 21:25 qillqatanxa

jach'a

markanakan

Jïsa, jumanakax Moloc carpa, Remfan diosaman warawarap apthapipxtaxa, uka uñnaqanak yupaychañatak lurapxtaxa. Hechos 7:43 qillqatanxa Kunapachatix intis ni warawaranakas walja urunak jan uñstkänti, janirakiw mä jisk'a jach'a thayas purinkänti, ukapachax qhispiyasiñ suyt'äwix apaqatäxänwa. Hechos 27:20 qillqatanxa

Cartanaka Intix mä jach'a k'ajkir k'ajkir kankañaw utji, phaxsix yaqha jach'a kankañapa, yaqha warawaranakan jach'a kankañapa, mä warawarax yaqha warawarat sipan mayjawa. 1 Corintios 15:41 liytʼañataki Ukatwa mä sapa jaqit jilsuwayäna, jupasti jiwatjam uñtataw waljani, alaxpachankir warawaranakjama, jan jakt'kay lamar quta thiyankir ch'allar uñtata. Hebreos 11:12 qillqatanxa Ukat jukʼamp cheqäki uka profecía aruw utjarakistu; Jumanakax wali sum lurapxtaxa, ch'amaka chiqan qhant'ir qhanar uñtata, qhantati, uru warawarax chuymanakamar mistuñapkama. 2 Pedro 1:19 liytʼañataki Lamar qutan jach'a oladanakapa, jupanakan p'inqachasiñap espuma; sarnaqir warawaranaka, jupanakatakix ch’amaka ch’amakax wiñayatakiw imatäski. Judas 1:13 liytʼañataki

Apocalipsis qillqata Kupi amparapansti paqallqu warawaranakanïnwa, lakapatsti pä filoni espadaw mistunïna. Kupi amparajan uñjkta uka paqallqu warawaranakan imantatapa, qurit lurat paqallqu candelabronaka. Paqallqu warawaranakax paqallqu iglesian angelanakapawa, paqallqu candelabronak uñjkta ukanakax paqallqu iglesianakawa. Apocalipsis 1:16 ,20 qillqatanxa

Éfeso markankir iglesiankir angelar qillqat qillqt'am; Khititix paqallqu warawaranak kupi amparapan apt'atäki, quri paqallqu candelabronak taypin sarnaqki ukax akham siwa. Apocalipsis 2:1 liytʼañataki Ukat alwa warawara churä. Apocalipsis 2:28 qillqatanxa Sardis markankir iglesian angelaparux qillqapxam; Diosan paqallqu Ajayupampi, paqallqu warawaranakanïki ukax akham siwa. Nayax yattwa luratanakamxa, jumax mä sutinïtawa, jumax jakaskta, jiwatäxtawa. Apocalipsis 3:1 qillqatanxa Alaxpach warawaranakax uraqiruw jaquqanipxäna, kunjämtix higo quqax jan pachapar higonak jaquqaniki ukhama. Apocalipsis 6:13 qillqatanxa Kimsïr angelasti phust'äna, mä jach'a warawaraw alaxpachat jaquqanïna, mä lamparar uñtat nakhantata, ukat jawiranakat kimsïr t'aqaru, uma phuch'unakaruw jaquqanïna. Uka warawaran sutipax Ajenjo satawa, ukat kimsa t'aqa umax ajenjoruw tuküna; walja jaqinakaw uka umax jiwarapxäna, uka umax k'allk'uruw tukuwayxäna. Pusïr angelasti thuqt'äna, Intix kimsa t'aqa t'aqa, phaxsi, kimsa t'aqa warawaranaka. Ukhamat kimsa t'aqax ch'amakt'atäxäna, urux janiw kimsïr chikatani qhant'känti, arumax ukhamarakiw qhant'äna. Apocalipsis 8:10 -12 qillqatanxa Ukat phisqhïr angelax phust'äna, ukatsti mä warawaraw alaxpachat aka uraqir jaquqanir uñjta. Apocalipsis 9:1 qillqatanxa Ucatsti mä jach'a muspharkañaw alajjpachan uñstäna; mä warmix intimpi isthapt'atawa, phaxsix kayunakap manqhankiwa, p'iqiparusti tunka payan warawaran coronapampiw isthapita. Chuymapax alaxpachankir warawaranakat kimsïr t'aqap apthapisin aka uraqiruw jaquntäna, ukat dragonax ususiñatak wakicht'at warmin nayraqatapan sayt'atäskäna, wawapar yurkipan manq'antañataki. Apocalipsis 12:1 ,4 qillqatanxa Naya Jesusax angelajaruw khithawayta, iglesianakan ukanak jumanakar qhanañchañataki. Nayasti Davidan saphipätwa, wawanakapätwa, k'ajkir alwa warawarasa. Apocalipsis 22:16 qillqatanxa

Apocrifa sat qellqata Pusïr urusti, jumax intix qhant'añapataki, phaxs k'achachatäñapatakiw arsüta. 2 Esdras 6:45 qillqatanxa

qhant'añapataki,

warawaranakas

suma

Ukat khitinakatix jan sarnaqirïpki ukanakan ajanunakapax warawaranakat sipan qhant'ani, jiwasan ajanunakas ch'amakat sipan juk'amp ch'iyaräniwa? 2 Esdras 7:55 qillqatanxa Jupanakasti maynit maynikamaw nuwjasipxani, walja warawaranaksa aka uraqiruw t'unjapxani, jupanakan warawaranakaparu. wilax espadat purakakamaw utjani. Inti jalsu tuqitxa wali jach'a thayanakaw sartani, ukatsti jist'arasini; uqhamarac colerat jach'ar aptäna, inti jalanta inti jalanta thayaru ajjsarayañatak ch'alljjtayat warawarasti t'unjatäniwa. Jach'a ch'aman qinayanakax jach'a jach'a tukusaw jach'a jach'a tukuni, warawarampi, taqi aka uraqiru, ukan jakirinakarus axsarayañapataki. taqi jach'a jach'a chiqanakaruw mä axsarkañ warawara warxatapxani. Jupanakasti jupar jak'achasisin muyuntapxani, warawarampi, taqi colerasiñampiw jupar warxatapxani, laq'ampi, chhullunkhampiw alaxpachar makhatani, taqi uka jak'ankirinakasti jupat jachapxarakiniwa. 2 Esdras 15:35 ,39-40,44 qillqatanaka

Jupan aruparjamaw warawaranakajj lurasïna, jupajj yatirakiwa qawqhanïpjjänsa” sasa. 2 Esdras 16:56 qillqatanxa Maran circuitonakapa, ukat warawaranakax kawkhans jikxatasipxi: Salomonan yatiñ kankañapa 7:19 Intit sipans juk'amp suma uñnaqt'aniwa, warawaranakat sipan juk'amp suma uñnaqt'aniwa, qhanampi chikachasiñatakix nayraqatapan jikxatasi. Salomonan yatiñ kankañapa 7:29 Aski jaqinakarux ch'amachasitapat mä payllaw churäna, mä muspharkañ thakhinjam irpäna, urux jupanakatakix mä imt'añjamarakïnwa, arumanthisti warawaranakan qhant'irïnwa. Salomonan yatiñ kankañapa 10:17 Ukampis nina, thaya, jan ukax t’ijtir thaya, warawaranakan muyupa, jan ukax wali ch’ama uma, jan ukax alaxpachan qhananakapa, akapach apnaqir diosanakjam uñjata. Salomon 13:2 qillqatan yatiñ kankañapa Ninan chʼamapajj janiw jupanakar qhantʼaykaspati, janirakiw warawaranakan kʼajkir ninapajj uka ajjsarkañ arumar qhantʼayañatakejj aguantkaspati. Salomon 17:5 qillqatan yatiñ kankañapa Alaxpachan suma uñnaqt'apa, warawaranakan jach'a kankañapa, Tatitun jach'a chiqanakapan qhant'ir k'achacht'äwi. Eclesiastico 43:9 qillqatanxa Ukatwa jupar juramentompi säna: Jathapamp chika markanakar bendiciñani, oraqen laqʼar uñtataw waljaptayañapa, wawananakaparus warawarar uñtat jachʼar aptañapa, lamar qotat qotar herencia katoqañapataki, jawirat aka oraq tukuykama. Eclesiastico 44:21 qillqatanxa Jupasti alwa warawarar uñtataw qinay taypinkäna, mä phaxsjam phuqhantatänwa. Eclesiastico 50:6 qillqatanxa Warawaranakax relojanak taypin qhant'apxäna, kusisipxarakïnwa. Uqhämaraquiw jupanacajj jupanaca lurayirirojj kusisiñampi qhan uñachtʼayapjjäna. Baruc 3:34 qillqata Kunattix intix, phaxsi, warawaranakax qhant’atäpxiwa, ukat oficinanakap lurapxañapatakiw khithatäpxi, ist’asirïpxiwa. Jeremías 1:60 qillqatan qillqatapa Jupanakarusti arsta, arsuwayta, jupanakan wawanakaparux alaxpachan warawaranakjama, quta thiyankir ch'allanakjam jilxatayapxäta” sasa. Azarías 1:13 qillqatan mayisïwipa Alaxpachankir warawaranaka, Tatitur jach'añchapxam, jach'añchapxam. Azarías 1:41 qillqatan mayisïwipa

wiñayatakiw

taqi

kunat

sipansa

Ukat uka jaqix, mä juk’a nayraqat alaxpachan warawaranakapar puriñjamäkaspas ukham amuyt’äna, janiw khitis jan aguantañjam q’aphip apt’asiñ aguantañjamäkänti. 2 Macabeos 9:10 qillqatanxa

Enoc Ukat uka unañchäwix akham uñachtʼayitu: Uñtapxam, uka unañchäwinxa qinayanakax jawstʼapxitu ukat mä chʼamakaw jawsanitu, warawaranakas llijullijunakas jankʼakiw sarapxirïtu, uka unañchäwin thayanakax tʼijtʼayapxitu ukat alaxpachar apxaruyapxitu. Uka techopajj warawaranakan thakipjama,

llijullijunak taypinkänwa, uka taypinsti nina nakhaskir querubines ukanakaw utjäna, alajjpachapas umar uñtataw qhantʼäna. Patapax ninat luratänwa, uka patatsti llijullijunakampi, warawaranakan thakipampiw uñt'ayasïna, techopas nina nakhaskirïnwa. Enoc 14:8,11,17 qillqatanxa Ucatsti uñjaraktwa kawkhantï qhantʼki uka cheqanaka, warawaranaka, qʼejjo qʼejjonaka, qʼejjo qʼejjonaka, nina arco, flechanaka, llijullijunaka, nina espada, lliju llijunaka. Enoc 17:3 qillqatanxa Alaxpachan thayanakap uñjta, uka thayanak muytasa, inti muytasa, taqpach warawaranakas inti jalant tuqir puriyi. Ukanjja, paqallq warawaranakaw jachʼa nina nakhaskir qollunakar uñtat uñjta, ukat nayarojj jupanakat jisktʼasajja, angelajj akham sänwa: ‘Aka cheqajj alajjpachansa aka oraqen tukusiñapawa: aka cheqajj warawaranakatakisa, alajjpachankir ejercitotakis mä carcelar tukuwayjjewa’ sasa. Nina patxaru liwxatki uka warawaranakaxa, Tatitun kamachip p'akintirinakawa, jupanakax qalltan pachaparuw jan mistunipkänti. Enoc 18:4,12-14 qillqatanxa Ukansti alaxpachan paqallqu warawaranakapwa uñjta, jach'a qullunakar uñtata, ninamp nakhantata. Uka warawaranakax Tatitun kamachip p'akintasin alaxpachan warawaranakapat uñt'atawa, tunka waranqa maranaka, juchanakapan utjki uka pachax tukuyañkamaw akan chint'ata. Enoc 21:3,6 qillqatanxa Ukat kunjamsa alaxpachankir warawaranakax mistuni uk uñjarakta, ukat kawkïr punkunakatsa mistuni uk jaktʼarakta, ukat taqpach mistuñanakapsa qillqtʼarakta, sapa mayni warawaranakat sapa mayniru, jakhüwiparjama, sutinakaparusa, saräwinakaparjama, kawkhans jikxatasipxi, pachanakaparjama, phaxsinakaparusa, kunjamtï Uriel qullan angelax nayamp chikäkäna uk uñachtʼayitu ukhama. Enoc 33:3 qillqatanxa Sapa mayni uka jisk’a punkunakatxa alaxpacha warawaranakax pasapxi ukat inti jalant tuqirux thakhinjam t’ijtapxi, uka thakhix jupanakar uñacht’ayatawa. Enoc 36:3 qillqatanxa Ukatsti yaqha llijullijunaka, alaxpachan warawaranakapsa uñjaraktwa, ukat uñjaraktwa kunjams jupax taqiniru sutinakapampix jawsäna ukat jupanakax ist’apxarakïnwa. Enoc 43:1 qillqatanxa Ukhamarakiw yaqha phenomenon uñjta llijullijunak tuqita: kunjams yaqhip warawaranakax sartasipxi ukat llijullijunakar tukupxi ukat janiw machaq uñstawipatx jaljtañjamäkiti. Enoc 44:1 qillqatanxa Uka jaqinakasti alaxpach warawaranakar taripirinakawa, Altu pataru amparanakap ayxatasa, aka uraqiru takt'asa, ukan jakasir jaqinakawa. Taqi luratanakapax jan walinak uñacht'ayi, Ch'amapas qamir kankañanakaparuw sayt'i, Amparanakapamp lurat diosanakaruw iyawsapxi, Ajayun Tatitupan sutipsa janiw sapxiwa, Tamax tamapan utanakaparuw arknaqapxi, Ajayun Tatitun sutipar warkt'asipki uka chiqa chuymaninakarus arknaqapxi. Enoc 46:7-8 qillqatanxa Jïsa, janïr intimpi chimpunakampi luratäkasaxa, Janïr alaxpachan warawaranakapax luratäkasaxa, Ajayun Tatitun nayraqatapan sutipax sutinchatäxänwa. Enoc 48:3 qillqatanxa Ukatsti thayanakan cuartonakapasa, thayanakan jaljtatapa, pesañapa, thayanakan punkunakapas jakthapita, sapa mayniw thayan ch'amaparjama, phaxsin qhananakapan ch'amaparjama, ch'amaparjama, warawaranakan jaljatapa, sutiparjama, ukhamarak taqpach jaljatanakaparjama. Enoc 60:12 qillqatanxa

Ukat uka juramento tuqiw warawaranakax saräwip tukuyapxi, Ukat sutinakapat jawsapxi, Ukat wiñayat wiñayakamaw jaysapxi. Enoc 69:21 qillqatanxa Ucatsti alajjpachan taqe imantatanakapwa uñachtʼayitäna, taqe warawaranakan taqe cuartonakapasa, taqe qhananakas uñachtʼayarakitäna, kawkitsa qollanan nayraqatapan mistupjje. Enoc 71:4 qillqatanxa Ukat suxta punkunak uñjarakta, ukanx intix jalsuski, ukat suxta punkunak uñjarakta, ukanx intix jalantki ukat phaxsix jalsuski ukat uka punkunakanxa, ukhamarak warawaranakan p’iqinchirinakaparu, khitinakarutix irpapki ukanakarus uñjaraktwa: suxta inti jalsu tuqiru, suxta inti jalanta tuqiru, ukat taqiniw maynit maynikam arktasipxi chiqaparu chiqaparu: ukhamaraki walja ventananakaw uka punkunakan ch’iqa tuqiru, ch’iqa tuqiru. Enoc 72:3 qillqatanxa Ukat intix warawaranakan jilxattatapax suxta urunakaruw puri: 5 maranakanx sapa maraw 6 urunakax 30 urunak purini: ukat phaxsix intimpi warawaranakampi qhipäxarux 30 urunakkamaw jaquqani. Ukat intix warawaranakas taqi maranak chiqaparuw puriyi, ukhamat jan mä urukis wiñayatak kawkhankapkiti, janirakiw qhiparapkiti; ukampis 364 urunak saraqataruw suma chiqapar uñjañampi maranakax tukuyañama. Enoc 74:11-12 qillqatanxa Ukat waranq waranq p’iqinchirinakan p’iqinchirinakapax, taqpach luratanakap patxaru ukhamarak taqpach warawaranakxar uchatäpki ukanakax pusi intercalario urunakampiw lurapxaraki, jupanakax cargopat jan jaljañjamawa, mara jakthapitaparjama, ukat jupanakax pusi urunakaruw luqtapxi, uka pusi urunakax janiw mara jakthapitarjam jakt’atäkiti. Enoc 75:1 qillqatanxa Uriel angelax uñacht'ayitu uka chimpunaka, pachanaka, maranaka, urunaka, khitirutix jach'a kankañan Tatitux wiñayatakiw taqi alaxpachan qhananakaparu, alaxpachansa, akapachansa utt'ayi, alaxpachan apnaqapxañapataki, aka uraqin uñjatäpxañapataki, ukat urusa, arumas p'iqinchirinakapxañapataki, mä arunxa, inti, phaxsi, warawaranaka, ukhamarak taqi luqtirinak lurapki ukanakaru alaxpachankir taqi carronakan revolución. Enoc 75:3 qillqatanxa Alaxpachankir tunka payan punkunakatxa, aka uraqin tukusiñanakapatxa, inti, phaxsi, warawaranaka, inti jalsu tuqinsa, inti jalant tuqinsa alaxpachan taqi luratanakapaw mistu. Ch’iqa tuqiru ukat kupi tuqirux walja ventananakaw jist’arasi, ukat mä ventanax amtat pachapanx junt’uñ uñstayi, kunjamtï uka punkunakax warawaranakax kunjamtï Jupax siskän ukhamarjam mistuni, ukat jakhüwiparjamaw uñstapxi. Ukat alaxpachan carronak uñjta, akapachan tʼijtʼasa, uka punkunakanjja, janipuniw jaltir warawaranakax muyuntapki uka punkunakat sipansa. Ukat maynix taqi jaqinakat sipan jukʼamp jachʼawa, ukat ukax taqpach uraqpachanwa sarnaqañapa. Enoc 75:6-9 qillqatanxa Enoc 79 ukat juk’ampinaka 1 Jichhasti, wawa, taqi kunsa uñacht'aysma, alaxpachankir taqi warawaranakan kamachipax phuqhasxiwa. 2 Uka kamachinakxa sapa urutaki, sapa mara apnaqañ pachataki, sapa marataki, mistuñapataki, sapa phaxsi, sapa semanan kamachiparjam kamachinak uñacht'ayitu. 3 Phaxsix suxta punkun tukusxi, aka suxta punkun qhanapax tukusxi, uka qhipatsti ch'amakt'añ qalltaraki. 4 Nayrïr punkunjja, patak paqallq tunka paqallqun urunak tukuyañkamaw tukusxi. 5 Inti qhepäjjarusa, warawaranakan uñstatapatsa qhepäjjaruw jaquqani, mä tiemponjja, kawkïr cheqtï uñjkta uka cheqajj pasawayjje ukhajja. 6 Uriel arcángel, jupanakan pʼeqtʼiripäki uka kʼajkir uñnaqtʼanakajj uñachtʼayitu.

Ukat uka urunakanxa, Uriel angelax jaysawayitu, akham situwa: Uñtam, taqi kuns uñacht’aysma, Enoc, ukat taqi kuns uñacht’ayaraksma aka inti, aka phaxsi uñjañamataki, ukhamarak alaxpachan warawaranakan p’iqinchirinakaparu ukhamarak taqi khitinakatix jupanakar kutt’ayapki ukanakaru, lurawinakapa, pachanakapa, saräwinakapa. Enoc 80:1 qillqatanxa Ukat walja warawaranakan jilïrinakapax kamachirjam phuqhapxani. Ukanakax órbitas ukat lurawinakap mayjt'ayapxani, Ukat janiw jupanakar yatiyat pachanakan uñstapkaniti. Taqi warawaranakax jucharar jaqinakat imantatäniwa, Uraqin jakirinakan amuyunakapax jupanakat pantjasipxani, Taqi thakhinakapat mayjt'ayatäpxani, Jïsa, pantjasisaw diosanakjam katuqapxani. Enoc 80:6-7 qillqatanxa Kusisiñanïpxiwa taqi chiqa sarnaqirinakaxa, kusisiñanïpxiwa taqi khitinakatix chiqapar sarnaqañ thakin sarnaqapki ukat jan jucharar jaqinakjam juchachasipki, taqi urunakapan jakthapitapanxa, intix alaxpachar saraski, kimsa tunk urunak punkunakar mantapxi ukat mistuwayapxi waranq waranq warawaranakan p’iqinakapampi, ukampirus pusininakax mayacht’atawa, ukax pusi t’aqanakaruw jaljapxi, jupanakax pusi t’aqanakaruw jaljapxi urunaka. Enoc 82:4 qillqatanxa Ukat alaxpachan arumampi urumpix chʼamaniwa, jaqinakar qhantayañataki, inti, phaxsi, warawaranaka, ukhamarak alaxpachankir taqi chʼamanaka, uka chʼamanakax muyu carronakapan muyuntki ukanaka. Uka warawaranakax kawkirutix uñstki, pachanakaparu, fiestanakaparu, phaxsinakaparu uñtatawa. Enoc 82:8-9 qillqatanxa Ucatsti alayaru sarasin alajjpacha, inti jalsu toqeru inti jalsu, phajjsi inti jalanta, mä qawqha warawaranaka, uraqpacha, taqe kuntï qalltan yatkäna uk uñjjjayäta ukhajja, taripiri Tatituruw bendicta, jachʼañcharakta, jupaw inti jalsu toqenkir ventananakat inti mistuñapatak luräna, ukatsti alajjpachar makatasaw alajjpachar jaltjjäna. ukatsti jupar uñachtʼayat thaknam saraskakiyäna. Enoc 83:11 qillqatanxa Ukatsti wasitatwa nayranakajampi ikiskäyäta uk uñjarakta, alaxpach alaxpachar uñjarakta, alaxpachat mä warawaraw jaquqaniski, uka warawarasti sartasisin manq'asisin uka vacanak taypin manq'asisin manq'askäna. Ukat uka qhipatsti jach'a ch'iyar wakanak uñjta, ukat taqiniw puestonakap, pastonakapsa, uywanakapsa mayjt'ayapxäna, ukat maynit maynikamaw jakañ qalltapxäna. Ukatsti wasitatwa uka unañchäwin uñjta, alaxpachar uñtasa, walja warawaranakaw alaxpachat saraqanir uñjta, ukat uka nayrïr warawararuw jaquntasipxäna, uka wakanak taypinx toronakjamaw tukupxäna, jupanak taypinsti jupanakamp chikaw uywasipxäna. Enoc 86:1-3 qillqatanxa Ukat maynix situwa: Aka chiqan qhiparam, taqi kunatix uka elefantenakaru, camellonakaru, asnonakaru, warawaranakaru, vacanakaru, taqi jupanakar paski uk uñjañkama. Enoc 87:4 qillqatanxa Uka pusini nayraqat mistunir jaqit mayniruw uñjta, jupasti alaxpachat jaquqanir nayrïr warawararuw katuntasin amparapamp kayupampi chint'asisin mä ch'amaka manqharuw jaquntäna, jichhax uka manqha manqhax jisk'a, manqha, axsarkañ ch'amaka. Jupanakat maynïristi mä espada apsusaw uka elefantenakaru, camellonakaru, asnonakaru churäna, ukatsti jupanakkamaw nuwasiñ qalltapxäna, uraqpachas jupanak laykux khathatirakïnwa. Uk uñjaskäyät uka pusininakat mayniw alaxpachat qalamp k'upjatayna, ukat taqpach jach'a warawaranak apthapisin katuntasin taqiniruw amparanakapamp kayunakapamp chint'äna, ukat aka uraqin mä ch'amaka manqharuw jaquntäna. Enoc 88:1-3 qillqatanxa

Tatitusti uka paqallqu nayrïr janq'u jaqinakaruw jawsäna, ukatsti nayraqatar irpanipxañapatakiw mayïna, nayrïr warawarat qalltasin, taqi warawaranaka, kawkir warawaranakatix caballonakar uñtasitäpki ukanaka, ukatsti taqiniruw nayraqatapar irpapxäna. Enoc 90:21 qillqatanxa Nayraqatax warawaranak taypiruw taripäna, jupanakax juchañchatäpxänwa, juchañchatäpkän uka chiqaruw sarapxäna, ukatsti mä ch'amaka manqharuw jaquntatäpxäna, ninampi phuqt'ata, nina pilaranakampi phuqt'ata. Enoc 90:24 qillqatanxa Jan ukajj ¿khitis alajjpachan largopa, jachʼa jachʼa tukutapa, kuna toqetsa uttʼayatäpacha, warawaranakajj qawqha jachʼäpjjesa, kawkhantï taqe qhananakajj samartʼapki uk amuyaspachänti? Enoc 93:14 qillqatanxa Ukat jichhax yatipxam, angelanakatwa alaxpachan luratanakamat jiskt’asini, intitsa, phaxsitsa, warawaranakatsa juchanakamat arsusinxa, kunatix aka uraqinx chiqapar uñjirinakaruw taripañ phuqhapxtaxa. Enoc 100:10 qillqatanxa

Jasher satänwa Jaser 8. Ukax mä juk’a pachanakanwa 1 Abram chachan naskäna uka arumajja, Taré chachan taqpach yanapirinakapasa, Nimrod chachan yatiñ munirinakapampi, Taré chachan utapan manqʼasipjjäna, umapjjarakïna, uka arumasti jupamp chikaw kusisipjjäna. 2 Taqe yatiñan jaqenakasa, layqanakasa, Taré chachan utapat mistupjjäna ukhajja, alajjpachar uñtasaw warawaranak uñchʼukipjjäna, ukatsti uñjapjjäna, mä jachʼa warawaraw inti jalsu toqet jutasin alajjpachar tʼijtäna, ukatsti pusi warawaranakjja alajjpachat pusi toqetwa manqʼantäna. 3 Reyin yatiñan jaqinakapasa, layqanakapasa, uk uñjasax wal muspharapxäna, yatiñan jaqinakax uka tuqit amuyapxäna, ukat wali wakiskirïtap yatipxarakïnwa. 4 Jupanakasti maynit maynikamaw sapxäna: —Akax Taré chachan jichhür arumax yurki uka wawaruw uñacht'ayi, jupax jilsuwayxaniwa, waljaniruw tukuni, wiñayatakiw taqi aka uraqi katuntxani, jupampi wawanakapampix wiñayatakiw jach'a reyinakar jiwayapxani, uraqinakapsa katuqapxani” sasa. 5 Uka arumajja, yatiñan jaqenakasa, layqanakasa utaparuw sarjjapjjäna, alwajj taqe uka yatiñan jaqenakasa, layqanakasa wali alwat sartasisaw mä utar tantachasipjjäna. 6 Jupanakasti maynit maynikamaw parltʼasipjjäna: “Uñtapjjam, jichha arumajj uñjapkta ukajj reyit imantatawa, janiw jupar yatiyatäkiti” sasa. 7 Qhepa urunakan reyejj yatispa ukhajja, akham sapjjetaniwa: “¿Kunatsa aka jan walinak nayat imantasipjjta, uka qhepatjja taqeniw jiwañan tʼaqhesiñäni” sasa. uqhämasti, jichhajj sarapjjañäni, uqhamarac uñjapctan ucjja, uqhamarac uqhamarac uqhamarac yatiyapjjañäni, ucapachajj qhanpach qhepararaquiñäniwa. 8 Ukxarusti taqiniw reyin ukar sarasin uraqir qunqurt'asipxäna, ukat sapxarakïnwa: —Reyix jakpan, reyix jakpan —sasa. 9 Nahor chachan Taré yokapan mä yoqapajj naskäna, jupajj ejercitoman pʼeqtʼiripänwa, uk istʼapjjaraktwa, qharürojj utaparuw puripjjta, uka arumajj jupamp chikaw manqʼasipjjta, umapjjarakta, kusisipjjaraktwa. 10 Ucatsti Taré chachan utapat arumt'ir sarjjapjjäna ucapachajja, alajjpach uñtapjjta, ucatsti mä jach'a warawaraw inti jalsu toqet jutasin uñjapjjayäta, ucatsti mä jach'a warawaraw t'ijtäna, ukatsti pusi jach'a warawaranak manq'antarakïna. 11 Uk uñjasasti uywatanakamajj wal muspharapjjäna, wali mulljataw uñjasipjjäna, nanakas yatiñ kankañampiw sum amuytʼapjjta, Taré chachan naskäna uka wawatakejj wali chʼamanïtapa, jupajj

wali chʼamanïniwa, ukat aka oraqen taqe reyinakaparus herencia katoqarakïniwa uraqinaka, jupampi jathapampi wiñayataki. Ucat Abram chachajj warawaranaca, phajjsinac uñjäna, ucatsti saraquïnwa: —Cheqpachansa aka Diosaw aka oraqsa, jakenacsa luräna, uca servirinakapajj jupan jak'a diosanacapawa. Ukat alwax qhant'äna, intix yatitarjam aka uraqir qhant'äna, Abram chachasti taqi kunatix Tatit Diosax aka uraqin lurkatayna ukanak uñjäna. Ucat Abram chachajj sänwa: Cheqpachansa aka diosanakajj janiw aka oraqsa, taqe jaqenaksa lurir diosanakäpkiti, jan ukasti Diosan servirinakapawa, Abram chachajj Noé chachan utapanwa qheparäna, ukanwa Tatitur uñtʼäna, thakinakapsa uñtʼarakïnwa’ ukat jupajj jakañapkamaw Tatitur luqtäna, ukat taqe uka jaqenakajj Tatituruw armapjjäna, ukatsti yaqha diosanakajj lawat qalat lurat diosanakaruw servïna, ukat taqe urunakan kutkatasipjjäna. Jaser 9:17-19 qillqatanxa Abram chachajj purinkäna ukhajja, reyin layqanakasa, yatiñan jaqenakasa Abramar uñjapjjäna, ukatsti reyiruw arnaqasipjjäna: “Apnaqiri Tatay, cheqpachapuniw aka jaqejj nasïwitpach jachʼa warawarajj pusi warawaranak manqʼantäna, uk yatktanjja” sasa. Jaser 12:9 qillqatanxa Jichhasti jumatix arujar ist'äta, kamachinakajsa, kamachinakajsa, kamachinakajsa phuqätaxa, uñisirinakamarux nayräxamar jaquntayä, ukat alaxpach warawaranakjamaw jathamarux jiltayarakï, taqi amparanakaman luratanakaparux bendicionax apayanirakïwa, janiw kunas pist'kätamti. Jichhax sartasim, warmimampi, taqi yänakamampi, Canaán uraqir sarxam, ukan qhiparam, nayasti ukanwa jumatakix mä Diosäskä, nayasti bendicipxäma. Ucat Abram chachajj sartasin warmipampi, taqe yänakapampi casarasjjäna, ucatsti Canaán orakeruw sarjjäna, cunjämtejj Tatitojj siscänjja. Abram chachasti phisqa tunka maranïxänwa, Harán markat sarxäna ukhaxa. Ucat Abram chachajj Canaán orakeruw purinïna, ucatsti canaán marcan jakir jakenaca taypinwa carpap sayt'ayäna. Canaán uraqir purisax Tatitux Abram chacharuw uñstäna, ukatsti sänwa: “Aka uraqiw jumar, jumat qhipat jutir wawanakamar wiñayatak chursma, wawanakamarux alaxpachan warawaranakar uñtataw tukuyä, kawkïr uraqinaktix uñjkta uka uraqinaksti wawanakamarux herenciapjam churä” sasa. Jaser 13:4-7 liytʼañataki Ukapachaw Tatitux Abram chachar Hebrón markan wasitat uñstäna, ukat jupax akham sänwa: —Jan axsaramti, premiomax nayatakix wali jach'awa, janiw jaytanukkämati, jumar waljaptañkama, bendiciñkama, alaxpachan warawaranakar uñtat wawanakamar tukuyañkama, uka warawaranakax janiw tupuñjamäkiti, janirakiw jakt'añjamäkiti. Jaser 16:20 ukat juk’ampinaka Ukat Isaacax säna: —Alaxpachan, akapachankir Tatit Diosa, suma kankañampi khuyapayasiñapampix aka uraqiruw phuqhantäna, jumaw awkixarux awkipan utapat, yurïwipat apsuwaytaxa, ukat aka uraqiruw irptaxa, ukatsti saraktawa: ‘Wawamaruw aka uraqi churä, jumasti arsusma, juparusti yatiyaraktawa, nayax waljanirakïwa’ sasa alaxpachan warawaranakaparjama, lamar qutan ch'allanakjama, jichhax awkijar arsutamax chiqapar uñjatäpan. Jaser 26:6 qillqatanxa Jacobux Harán markaruw saräna, Moria qullukamaw purinïna, Luz marka jak'an arumpachaw ukan qhiparäna. Uca arumasti Tatituw Jacobur uñstäna, jupasti sänwa: —Nayax Abrahaman Tatitupa, Isaac awkiman Diosapätwa. kawkïr uraqintix jumax ikiskta uka uraqix jumaru, wawanakamar churarakïma” sasa. Nayasti jumampïsktwa, kawkirutï sarkäta ukkharuw imaskäma, alaxpachankir warawaranakjamarakiw wawanakamarux jiltayäma, taqi uñisirinakamarus nayraqatam liwxatapxäma; kunapachatix jumamp nuwasipkani ukkhasti janiw atipjapkaniti, nayasti aka uraqiruw kusisiñampi, wawanakampi, jach'a qamir yänakampi kutt'ayapxäma. Jacobux ikiñat sartasïna, uka unañchäwi uñjasax wal kusisïna. Uka chiqarux Betel sasaw sutichäna. Jaser 30:1-3 liytʼañataki

Ukat yaqhipanakax jaqinakan uñnaqanakaparuw lurapxi, quri qullqit lurat uñnaqanaka, ukat jupanakan uñt’at pachanakan jupanakar sarapxi, ukat uñacht’äwinakax warawaranakan ch’amanchawip katuqapxi, ukat jutïr pachanakat yatiyapxi, ukat ukham uñacht’äwinakaw Raquel awkipat lunthatatayna. Jaser 31:43 ukat juk’ampinaka Nayax Abraham awkiman Diosapawa, Isaacan Diosapawa, jumaruw aka uraqi, jumat qhipat jutir wawanakamarux churäma, ukatsti alaxpach warawaranakar uñtataw wawanakamarux tukuyä, ukatsti alaxpachan pusi tuqinakaparuw jilxatta, jumampi, wawanakamampix taqi aka uraqinkir familianakax bendicitäpxarakiniwa. Jaser 32:17 ukat juk’ampinaka Ukat Abrahaman Isaac yuqapax Tatituruw yuqanakapatak mayisïna, ukat sarakïnwa: —Tatay, jumaw awkijarux arsuwaytaxa: ‘Nayaw wawanakamarux alaxpachan warawaranakjam jilxatayäma, nayarus arsuwayistawa, arunakamarus ch'amancharaktawa, jichhax Canaán markan reyinakapax tantachasipxani, wawanakajampi nuwasiñataki, jupanakax janiw kuna nuwasiñanaksa lurapkiti. Jaser 34:65 ukat juk’ampinaka Uka qhipatsti Joseyax yaqha samka samkasïna, ukat awkiparux jilanakapan nayraqatapan samkap yatiyäna, ukat Joseyax awkipar jilanakapar säna: —Uñtapxam, mayampiw samka samkäyäta, ukatsti inti, phaxsi, tunka mayan warawaranakas nayar qunqurt'asipxitu —sasa. Jaser 41:14 ukat juk’ampinaka Ukat Isaacax Jacobun taqpach wawanakapar amparanakap luqxatäna, ukatsti jamp'att'asisaw maynit maynikam jamp'att'äna, ukat Isaacax uka urux bendicirakïnwa, ukatsti sänwa: —Awkinakaman Diosapax jumanakar bendicipxpan, alaxpachan warawaranakjam waljanipxpan. Jaser 47:5 ukat juk’ampinaka Ukatsti jupanakarux warawaranakan mapap apanipxañapatakiw mayïna, Joseyax taqi pachanak uñt'äna, ukat Joseyax Benjamín jaqirux sänwa: —Nayax ist'twa hebreonakax taqi yatiñan uñt'atäpxi, ¿jumax uka tuqit kuns yatta? Benjamín chachasti sarakïnwa: —Yaqirimax yatirakiwa, awkixax yatichkitu uka yatiñ kankañapa, ucat Joseyax Benjamínar säna: “Aka phust'at uñtam, kawkhans Jose jilamax Egipto markan jikxatasi uk amuyt'am, khititix Egipto markar sarawayki sasktaxa” sasa. Ukat Benjamín chachax uka instrumento alaxpachan warawaranakan mapap uñtat uñjäna, ukat wali yatiñaniw ukan uñtäna, kawkhans jilapax jikxatasi uk yatiñataki, Benjamín markax taqpach Egipto uraqiruw pusi t'aqaruw jaljäna, ukat khititix tronon nayraqatapan qunt'atäskäna ukax José jilapawa, ukat Benjamín jilatax wal muspharäna, ukat Benjamín jilapan wal muspharatap uñjasaxa, Benjamín jilataruw säna: —Kuns uñjta, kunatsa uk lurtaxa ¿jumajj muspharayätati? Jaser 53:18-20 ukat juk’ampinaka

Jubileo urunaka Uka pusi jachʼa luräwinakwa Diosajj kimsïr urun luräna. Ukat pusi urux Inti, phaxsi, warawaranak luratayna, ukat alaxpachan ch’amaparu uñstayatayna, taqi aka uraqir qhant’ayañataki, uruy aruma apnaqañapataki, qhanampi ch’amakat jaljañataki. Jubileos 2:8 qillqatanxa Ukatsti mä qillqat jikxatäna, uka qillqat nayra pachanakax qala patxaruw k'uchirt'ayapxäna, ukatsti uka qillqat liyt'äna, ukat uka qillqat qillqt'äna, ukat juchacharakïnwa. kunattix uka qillqatanx uñjirinakan yatichäwipaw utjäna, ukarjamaw intimpi, phaxsimpi, warawaranakampi, alaxpachan taqi chimpunakapan uñachtʼäwinakap uñjapxirïna. Jubileos 8:3 qillqatanxa

Ukat suxta semananxa, phisqhïr marasti, Abram chachax paqallqu phaxsin machaq phaxsin arumpachaw qunt'asitayna, jayp'ut alwakama warawaranak uñch'ukiñataki, ukhamat jallu pachat marax kunjamänisa uk uñjañataki, ukat sapakiw qunt'asis uñch'ukiskäna. Ukat mä aruw chuymapar purintäna ukat jupax akham sänwa: Taqi warawaranakan chimpunakapax, phaxsi, inti chimpunakax taqiniw Tatitun amparapankxi. ¿Kunatsa jupanakar thaqta? Jupatix munchixa, jallu puriyi, alwa jayp’u; Ukat Jupatix munchixa, jark'iwa, Taqi kunas jupan amparapankiwa. Jubileos 12:16-18 qillqatanxa Ucat Jupajj anqaruw irpanïna, juparusti sänwa: Alajjpachar uñtam, warawaranac jaktʼam, jumatï jaktʼañ puedstajja. Ukatsti alaxpach uñtasin warawaranak uñjäna. Ukat Jupax juparux sänwa: Wawamax ukhamarakiw utjani. Jupasti Tatitur iyawsäna, ucatsti jupatakejj chekapäkaspas ukham uñtʼatäjjänwa. Jubileos 14:4-6 qillqatanxa Ukat jupax akham sänwa: Naya pachpaw juramento lurta, Tatitux siwa: Jumatix aka lurawaytaxa, munat wawamarux janiw Nayat jark'ktati, bendicionampiw bendicipxäma, Ukat waljaptayasaw wawanakamar jilxattayapxäma. Alaxpach warawaranakjama, Quta thiyankir ch'allanakjama. Wawanakamasti uñisirinakapan markanakap katuqapxani, wawanakamampix taqi markanakaw bendicitäpxani. Kunatix jumax arujaruw ist'awayta, Ukat nayax taqiniruw uñacht'ayawayta, jumax nayar chiqa chuymanïtama taqi kuntix sisksma ukanakanxa: Sumankañampi sarañamawa. Jubileos 18:15-16 qillqatanxa Nayasti jumarusa, wawanakamarusa taqi aka uraqi churapxäma, Abraham awkimaru juramento luratax phuqharakï, alaxpachankir warawaranakjamarakiw wawanakamarux waljaptayaskä, ukatsti taqi aka uraqi churarakïma. Jubileonaka 24:10 Ukat yuqanakamar jakäwiman waljaptaypan, Maran phaxsinakan jakhüwiparjamaw sartasipxpan. Ukat wawanakapax alaxpach warawaranakat sipan juk'amp jach'aptapxpan, Lamar qutan laq'at sipans juk'amp jakhüwipax utjpan. Jubileos 25:16 qillqatanxa Amtasipxam, wawanakaxa, Abraham awkiman Tatitu Diosapa, kunjämtix nayas jupar yupaychawayta, chiqapar uñjañampi, kusisiñampi yupaychawayta, ukhamat jumanakar waljaptañapataki, alaxpachan warawaranakjam walja jathanak jilxatayañapataki, ukhamarak aka uraqin chiqapar sarnaqañ quqar uñtat sayt’ayapxañamataki, uka quqax janiw wiñayatak saphintatakïkaniti. Jubileos 36:6 qillqatanxa

Biblian Chhaqhat Libronaka ¿Khitis säna: “¿Kawkirak judionakan reyipajj yuri? Inti jalsu tuqinkir warawarap uñjapxta, ukatsti jupar yupaychañatakiw jutapxta. Protevangelion 15:2 qillqatanxa Jupanakasti sapxarakïnwa: —Alaxpacha warawaranak taypin mä jach'a jach'a warawara uñjapxta, taqi warawaranakat sipan juk'amp qhant'ata, ukhamat jan uñjkaya, ukat Israel markan mä jach'a reyi yuritap yatipxta, ukatwa jupar yupaychir jutapxta. Ukatsti yatiñan jaqinakax mistuwayapxäna, ukatsti inti jalsu tuqin uñjapkäna uka warawarax jupanak nayraqatan saraskäna, ukatsti uka qullu pataruw sayt'asïna, kawkhantï wawax Maria taykapamp chikäskäna uka p'iyaruw sayt'äna. Protevangelion 15:7,9 qillqatanxa

Uka pachparakiw jupanakarux mä angel uñstäna, uka warawarar uñtata, jupaw nayrax jupanakan saräwipan irpiripänxa. uka qhanaruw arktapxäna, markapar kutt’añkama. 1 Jesucriston wawatpach Evangelio 3:3 Ukampis jupar uñjir purisax nayranakap taypin mä warawarar uñtat lepra usunïñ chimpunak uñjäna, ukat uka jaqichasïwix chhaqtayatäxiwa, ina ch'usar tukusxiw sasaw säna. 1 Jesucriston wawatpach Evangelio 12:9 ¿Khitis sepulturan jiwat ikiski, ukatsti jakkirpachaw nanakar saraqani, jiwatamatsti taqi luratanakaw khathatt'asipxäna, warawaranakas khathatt'atäpxänwa, jichhasti jiwatanak taypin qhispiyatäxtati, legionanakasar jan walt'ayasxtati? Nicodemo chachan Evangelio 17:6 Ukatsti wasitat säna: “Diosasti Abrahamar irpxaruwayäna, ukatsti sänwa: Jichhasti alaxpach uñtam, ukatsti warawaranakar yatiyam, jumatix jakt'añjamäki ukkhaxa, ukhamarakiw wawanakamax utjani. 1 Clementex Corintios 5:10 qillqatan qillqatawa Inti phaxsi, ukhamarak warawaranakan walja compañías ukat constelaciones ukanakas jupanakarux mä amtar puriñ thakhinak apnaqapxi, jan mä juk’s jupanakat jithiqtasa. 1 Clementex Corintios 9:7 qillqatan qillqatawa Janirakiw mayni tribunakapas kuna jisk'a jach'a kankañanïpkänti: Diosax arsuwayataynawa wawanakamax (jupax siwa) alaxpachan warawaranakjamaw tukupxani. 1 Clementex Corintios 14:18 qillqatan qillqatawa Ukatsti, paqallqüri urux samart'awayxäna, ukax akham sañ muni. kunapachatix Yuqapax jutani, ñanqha jaqin pachap chhaqtayani, jan wali jaqinakar taripkani ukkha; ukatsti inti, phaxsi, warawaranakas mayjt'ayarakiniwa; ukatsti uka paqallqu urux jach'a kankañampiw samarañapa. Epístola General de Bernabé 13:6 qillqata Ukhamajj ¿kunjamsa Qhespiyirisajj akapachar uñachtʼayasïna? Mä warawaraw alaxpachan qhantʼäna, taqe warawaranakat sipansa, qhanapajj janiw qhanañchañjamäkänti, ukat machaqätapajj jaqenakan amuyuparuw wal sustjäna. Taqi mayni warawaranakaxa, intimpi phaxsimpi chikt’ata, uka warawararuxa coro ukhamänwa; ucampis jupaw taqe ukanakat sipan juk'amp qhanap khithäna. Ukat jaqinakax kawkitsa uka machaq warawarax juti uk amuytʼasax llakisiñ qalltapxäna, janiw taqi warawaranakat sipansa ukhamäkänti. Ignacio chachan Efesios 4:11-12 qillqatan qillqatapa Ch'akkatat uñjasisinsti, akapachan ch'amakt'äna, chika uruw intix ch'amakt'ayäna, warawaranakas uñstarakïnwa, ukampis janiw k'ajkir k'ajkir uñjasxänti. phajjsijj wilampi chʼamaktʼatjamaw qhantʼjjäna; ukat jiwatanakan akapachapax manq'antatäxänwa; ukhamatwa templon pachpa santuariopa, kunjamtï sapki ukhama, janiw judionakarojj tʼunjatäpkäna ukhajj uñstkänti, jan ukasti oraqen mä chʼusawj uñjapjjäna, ukat maynit maynikam qʼejjo qʼejjonakajj walpun thuqtʼaskäna. Kunapachatix ch'akkatat uñjaskäna ukkhax ch'amakaw taqi akapachar purintäna; intix taqpach imantatäxänwa, ukat alaxpachax wali ch’amakt’ataw uñstäna, ukhamat warawaranakax uñjatäpxäna, wali ch’amakt’at k’ajkirïpkchïnsa, ukatwa, nayax amuyta, jumanakan jach’a kankañapax janiw jan yatkiti, taqi akapachanx suxta horat jayp’ukamaw lamparanakap qhant’ayapxäna. Wilar uñtat phaxsix janiw arumpachas qhant'känti, phuqhantatpachasa, warawaranakas Orión sat warawaranakas judionakat jach'at jach'at arnaqasipxäna, jupanakan jucha luratanakap layku. Herodes ukat Pilato chachan Cartanakapat apstʼatawa

Edén markankir Libronak armatäjjewa Jupanakax nayraqatax jilïr irpirinakaru ukhamarak warawaranakan apnaqirinakapar irpapxitu, ukat pä patak angelanakaruw uñacht’ayapxitu, jupanakax warawaranak apnaqapxi ukat alaxpachar yanapt’apxi, ukat ch’iwipampiw t’ijtapxi ukat taqpach barconkirinakar muyuntapxi. Enoc 4:1 qillqatan imantatanakapa Ukan pasatapa ukat kuttʼaniñapajj pusi jachʼa warawaranakampi chikañchatawa, ukat sapa warawarajj manqhanjja waranqa warawaranakaniwa, intin ruedapan chʼeqa toqenjja, ukat chʼeqa toqenjja pusi warawaranakaniwa, sapa mayniw waranq warawaranakani, taqpachajj llätunka waranqa, intimpi chikaw sapa kuti mistu. Enoc 11:4 qillqatan imantat yatiyäwinakapa Uka chiqatsti uka jaqinakax irpapxituwa, suxta alaxpacharuw irpapxitu, ukansti paqallqu tama angelanakaruw uñjta, wali k'ajkir, wali jach'a jach'a tukuri, ajanunakapax inti jalsut sipan juk'amp k'ajkirïnwa, k'ajkirïnwa, janiw ajanunakapansa, sarnaqäwinakapansa, jan ukax isisitanakapansa mayj mayjäkiti; ukat jupanakax ordenanak lurapxi, ukat warawaranakan saräwip yatxatapxi, ukat phaxsin mayjt’awipa, jan ukax intin muytatapa, ukat akapachan suma apnaqawipat yatxatapxi. Enoc 19:1 qillqatan imantatanakapa Ukat jupax alaxpachan taqi luratanakap yatiyaskäna, aka uraqin, quta tuqinsa, ukhamarak taqi yänaka, pasañanakapa, saratapa, qhixu qhixu qhixu qhixu qhixunaka, inti, phaxsi, warawaranakan saratapa, mayjt’awipa, pachanaka, maranaka, urunaka, pachanaka, thaya jalsunaka, angelanakan jakhüwipa, ukhamarak q’uchunakapan luratapa, ukhamarak taqi jaqinakan yänakapa, sapa jaqin q’uchupan lakapa jakawi, kamachinaka, yatichawi, muxsa arumpi q’uchunaka, ukhamaraki taqi kunatixa yatiqañatakixa wakiski ukanaka. Enoc 23:1 qillqatan imantatanakapa Ukat nayax kamachitwa qhanatsa ch’amakat apsutäñapataki, ukat nayax akham sista: ‘Thisk’akïñamawa’, ukat ukhamaruw tukuwayi ukat nayax qhanampiw jilxattawaytxa, ukat umaruw tuküna, ukat ch’amakaruw ch’allt’arakta, qhana manqhar, ukat ukatsti umaruw ch’amanchawayta, mä arunx jan manqhankir umaruw ch’amanchawayta, ukat uma muytasin qhana cimiento lurawayta, ukat manqhat paqallq muyunak lurawayta, ukat cristal ukham uñacht’ayarakta q’uma, waña, mä arunxa, vidrior uñtata, ukat umax circuncisión ukat yaqha elementonaka, ukat sapa mayniruw thakip uñacht’ayarakta, paqallq warawaranakas sapa mayniruw alaxpachan uñacht’ayarakta, ukhamat ukham sarapxañapataki, ukat nayax uñjaraktwa wali sumawa. Enoc 27:1 qillqatan imantat yatiyäwinakapa Pusïr urux alaxpachan muyunakapan jach’a qhananakax utjañapawa sasaw kamachiyäta. Nayrïr pata muyuruw warawaranak Kruno, ukat payïr Afrodit, kimsïr Aris, phisqhïr Zeus, suxta Ermis, paqallq jisk’a phaxsi, jisk’a warawaranakampi k’achacht’ayawayta. Ukat alaya tuqirux intiruw uru qhant’ayañatak uchawayta, ukat phaxsimpi warawaranakampi aruman qhant’ayañatakiw ucharakta. Enoc chachan imantat yatiyäwinakapa 30:3-5 Ukat nayax mä suti utt’ayarakta, pusi componentes ukanakat, inti jalsu tuqita, inti jalant tuqita, sur tuqita, alay tuqita, ukat pusi jach’a warawaranak utt’ayarakta, ukat Adán sutimpiw sutinchawayta, ukat pä thakhi uñacht’ayarakta, qhanampi ch’amakampi, ukat juparux sista: ‘Akax wali askiwa, ukat jan walirakiwa’, ukhamat yatxatañajataki, jupax nayar munasiñampi, jan ukax uñisiñampi, qhanäñapataki. Nayajj kunjam jaqëtapsa uñjtwa, ukampis jupajj janiw kunjam jaqëtapsa uñjkiti, ukatwa jan uñjasajj jukʼamp jan wali juchar purtʼani, ukat nayajj akham sista: ‘Juchat qhepatjja, ¿kunas utji jan ukasti jiwañakiw utji?’ sasa. Ukat nayax juparux ikiñar ucharakta ukat jupax

ikintxänwa. Nayasti mä costilla aptasta, mä warmi lurarakta, warmipan jiwañap puriñapataki, ukat qhipa arup aptasin tayka sutimpiw sutichta, mä arunxa: Eva —sasa. Enoc chachan imantat yatiyäwinakapa 30:13-16 Nayax warawaranak tupuwaytwa, qhanañcht'araktwa, jach'a jan jakt'kay walja warawaranaka. Enoc 40:3 qillqatan imantatanakapa Nayaw warawaranak ninat khuchhuqawayta, alaxpacharus k'achacht'araktwa, jupanak taypiruw ucharakta. Enoc 47:6 qillqatan imantatanakapa Jupaw alaxpachanak tuputa, warawaranaksa saytʼayarakïna: Odas de Salomón 16:11

askichäna,

ukatsti

luratanakap

saytʼayäna,

Ukhamasti, q'uma alma tayka, kusisim, Diosan amparapan aguantañ suyt'äwimampi. Phaxsix janiw alaxpachan warawaranak taypin sayt'atäkiti, kunjamtï jumax paqallq warawarar uñtat yuqall wawanakamar chiqapar sarnaqañ thakip qhant'ayasa, Dios nayraqatan jach'añchasin sayt'atäkta ukhama. Jupanakamp chika alaxpachan utt'ayatätawa. Wawa wawachasiñamax Abrahaman yoqapat jutataynawa. 4 Macabeos 8:4-6 liytʼañataki Ukat Abiqâm juparux sänwa: —¡Tata! jumax phaxsir uñtataw jikxatastaxa, jach'a jilïrinakamasti planetanakaru, warawaranakar uñtatawa. Faraonasti juparux sänwa: —Sarxam, qharüruw akankxäta —sasa. Ahicar chachan sarnaqäwipa 5:41,46 Ukat Haiqâr juparux sänwa: Tatitux alaxpachan Diosapawa, ukat jach’a jilïrinakapax llijullijunaka, q’ixu q’ixunaka, ukat kunapachatix jupax munki ukhax thayanakax thayt’ani ukat jallux purini. Ukat qhixu qhixuruw kamachi, ukat qhant’i, jallux puri, ukat intix katjaraki, janiw qhant’kiti, phaxsimpi warawaranakampi, ukat janiw muyuntapkiti. Ukat jupax thaya thayt’awiruw kamachi, ukat thayt’ani ukat jallux purini ukat abril phaxsinx takt’asi ukat panqaranakap ukhamarak utanakap t’unjaraki. Ahicar chachan sarnaqäwipa 5:50-52 Ukapachaw Tatitux machaq sacerdote utt'ayani. Tatitun taqi arunacapasti juparuw uñt'ayatäni; ucatsti walja urunakaw aka oraqjjarojj cheqapar taripäwi phoqhani. Warawarapasti mä reyir uñtataw alaxpachan uñstani. Leví 5:13-15 qillqatan Testamentopa Uka qhipatsti mä warawaraw jumanakatakix Jacob chachat sumankañamp sartani, Nayan wawanakajatsti mä jaqiw sartani, chiqa kankañ inti jalsur uñtata, Jaqin wawanakapampix llamp'u chuymampi, chiqapar sarnaqasa. Jupansti janiw kuna juchas utjkaniti. Judá chachan Testamentopa 4:20-23 Inti, phaxsi, warawaranaka, janiw mayjt’aykiti; ukhamarakiw jumanakax Diosan kamachip jan mayjt'ayapxamti, jan wali luräwinakamanxa. Neftalí 1:24 qillqatan Testamentopa