Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ Դատավորներ 13 1 Իսրայելի որդիները կրկին չարիք գործեցին Տիրոջ աչքի առաջ, և Տերը նրանց քառասուն տարի փղշտացիների ձեռքը մատնեց։ 2 Դանի տոհմից Սարաացի մի մարդ կար, որի անունը Մանուե էր, և նրա կինը ամուլ էր ու երեխա չէր ծնում։ 3 Եվ Տիրոջ հրեշտակը հայտնվեց կնոջը և ասաց նրան. «Ահա դու ամուլ ես և չես ծնում, բայց դու կհղիանաս և որդի կծնես»։ 4 Արդ, զգո՛ւյշ եղիր, աղաչում եմ քեզ, գինի կամ ոգելից խմիչք մի՛ խմիր եւ ոչ մի անմաքուր բան մի՛ կեր։ 5 Որովհետև ահա դու կհղիանաս ու որդի կծնես, և նրա գլխին ածելի չի դիպչի, որովհետև մանուկը Աստծու ուխտավոր կլինի մոր որովայնից, և նա կսկսի Իսրայելին փրկել փղշտացիների ձեռքից։ 6 Կինը եկավ ու պատմեց իր ամուսնուն՝ ասելով. «Աստծու մարդն ինձ մոտ եկավ, և նրա դեմքը նման էր Աստծո հրեշտակի դեմքի, շատ սարսափելի։ Բայց ես նրան չհարցրի, թե որտեղից է, և նա իր անունը չասաց ինձ։ 7 Բայց նա ինձ ասաց. «Ահա դու կհղիանաս ու որդի կծնես։ Հիմա գինի կամ ոգելից խմիչք մի՛ խմիր և ոչ մի անմաքուր բան մի՛ կեր, որովհետև մանուկը Աստծու ուխտավոր կլինի իր որովայնից մինչև իր մահվան օրը»։ 8 Մանուեն աղաչեց Տիրոջը՝ ասելով. «Տե՛ր իմ, թող այն Աստծու մարդը, որին դու ուղարկեցիր, վերադառնա մեզ մոտ և սովորեցնի մեզ, թե ինչ անենք այն մանկան հետ, որը պետք է ծնվի»։ 9 Եվ Աստված լսեց Մանուեի ձայնը, և Աստծո հրեշտակը նորից եկավ կնոջ մոտ, երբ նա նստած էր դաշտում, բայց նրա ամուսինը՝ Մանուեն, նրա հետ չէր։ 10 Կինը շտապեց ու վազեց ու իր ամուսնուն պատմեց ու ասաց նրան. «Ահա ինձ երևաց այն մարդը, որ այն օրը եկել էր ինձ մոտ»։ 11 Մանուեն վեր կացավ ու գնաց իր կնոջ հետևից ու մոտեցավ այդ մարդուն ու ասաց նրան. «Դո՞ւ ես այն մարդը, որ խոսեցիր այդ կնոջ հետ»։ Նա էլ ասաց. «Ես եմ»։ 12 Մանուեն ասաց. «Թող քո խոսքերը կատարվեն։ Ինչպե՞ս վարվենք երեխայի հետ և ի՞նչ անենք նրան»։
1
Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ
13 Տիրոջ հրեշտակն ասաց Մանուեին. «Թող զգույշ լինի այն ամենից, ինչ ասացի կնոջը»։ 14 Նա չպետք է ուտի որթատունկից եկող ոչ մի բան, թող գինի կամ ոգելից խմիչք չխմի, և ոչ մի անմաքուր բան չուտի։ Թող պահի այն ամենը, ինչ ես նրան պատվիրել եմ։ 15 Մանուեն ասաց Տիրոջ հրեշտակին. «Խնդրում եմ, թույլ տուր քեզ պահել, մինչև որ քեզ համար մի ուլ պատրաստենք»։ 16 Տիրոջ հրեշտակն ասաց Մանուեին. «Թեև ինձ պահես էլ, քո հացից չեմ ուտի։ Իսկ եթե ողջակեզ մատուցես, Տիրոջը մատուցիր»։ Որովհետև Մանուեն չգիտեր, որ նա Տիրոջ հրեշտակն է։ 17 Մանուեն հարցրեց Տիրոջ հրեշտակին. «Ի՞նչ է քո անունը, որ երբ քո խոսքերը կատարվեն, մենք քեզ փառաբանենք»։ 18 Տիրոջ հրեշտակն ասաց նրան. «Ինչո՞ւ ես այդպես հարցնում իմ անվան մասին, քանի որ այն գաղտնի է»։ 19 Մանուեն վերցրեց մի ուլ՝ մսի ընծայի հետ միասին, և քարի վրա մատուցեց Տիրոջը։ Հրեշտակը հրաշք գործեց, և Մանուեն ու նրա կինը նայում էին։ 20 Երբ բոցը զոհասեղանից դեպի երկինք բարձրացավ, Տիրոջ հրեշտակը զոհասեղանի բոցի մեջ բարձրացավ։ Մանուեն ու նրա կինը նայեցին դրան և երեսնիվայր գետնին ընկան։ 21 Տիրոջ հրեշտակը այլևս չերևաց Մանուեին և նրա կնոջը։ Այդ ժամանակ Մանուեն հասկացավ, որ նա Տիրոջ հրեշտակն է։ 22 Մանուեն ասաց իր կնոջը. «Մենք անպայման կմեռնենք, որովհետև տեսանք Աստծուն»։ 23 Բայց նրա կինը նրան ասաց. «Եթե Տերը կամենար մեզ սպանել, նա մեր ձեռքից ողջակեզ ու մսի ընծա չէր ընդունի, ոչ էլ այս ամենը մեզ կցույց տար, ոչ էլ այս պահին մեզ այսպիսի բաներ կպատմեր»։ 24 Եվ կինը որդի ծնեց և նրա անունը Սամսոն դրեց։ Մանուկը մեծացավ, և Տերը օրհնեց նրան։ 25 Եվ Տիրոջ Հոգին սկսեց նրան շարժել Դանի ճամբարում՝ Զորայի և Եսթաուլի միջև։
Դատավորներ 14 1 Սամսոնը իջավ Թիմնաթ և Թիմնաթում տեսավ փղշտացիների դուստրերից մի կնոջ։ 2 Նա վեր կացաւ ու պատմեց իր հօրն ու մօրը եւ ասաց. «Թամնաթում փղշտացիների դուստրերից մի կին տեսայ։ Հիմա նրան ինձ համար կին վերցրու»։ 3 Նրա հայրն ու մայրը նրան ասացին. «Մի՞թե քո եղբայրների դուստրերի կամ իմ ամբողջ ժողովրդի մեջ երբեք կին չկա, որ դու գնաս անթլփատ փղշտացիներից կին առնելու»։ Սամսոնն ասաց իր հորը. «Վերցրու նրան ինձ համար, որովհետև նա ինձ դուր է գալիս»։ 4 Բայց նրա հայրն ու մայրը չգիտեին, որ դա Տիրոջից էր, որ նա առիթ էր փնտրում փղշտացիների դեմ, որովհետև այդ ժամանակ փղշտացիները տիրապետում էին Իսրայելին։ 5 Սամսոնը իր հոր ու մոր հետ իջավ Թիմնաթ, և հասավ Թիմնաթի խաղողի այգիները։ Եվ ահա մի առյուծ մռնչաց նրա վրա։ 6 Եվ Տիրոջ Հոգին զորությամբ իջավ նրա վրա, և նա պատառոտեց նրան, ինչպես կպատառոտեր մի ուլի, և նրա ձեռքում ոչինչ չկար։ Բայց նա չպատմեց իր հորը կամ մորը, թե ինչ էր արել։ 7 Եվ նա իջավ ու խոսեց կնոջ հետ, և նա հաճելի եղավ Սամսոնին։ 8 Եվ որոշ ժամանակ անց նա վերադարձավ նրան վերցնելու, և նա շրջվեց՝ առյուծի դիակը տեսնելու համար։ Եվ ահա, առյուծի դիակի մեջ մեղուների և մեղրի մի պարս կար։ 9 Եվ նա վերցրեց այն իր ձեռքերում ու շարունակեց ուտել, և եկավ իր հոր ու մոր մոտ, տվեց նրանց, և նրանք կերան։ Բայց նա չասաց նրանց, որ մեղրը հանել էր առյուծի դիակից։ 10 Հայրը իջավ այդ կնոջ մոտ, և Սամսոնը այնտեղ խնջույք արեց, որովհետև այդպես էին անում երիտասարդները։ 11 Եվ երբ նրանք տեսան նրան, երեսուն ընկերներ բերեցին նրա հետ լինելու։
2
Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ
12 Սամսոնն ասաց նրանց. «Ես ձեզ մի հանելուկ կառաջարկեմ. եթե դուք կարողանաք այն ինձ բացատրել տոնի յոթ օրվա ընթացքում և գտնել այն, ես ձեզ երեսուն սփռոց և երեսուն փոխանակ հանդերձ կտամ։ 13 Բայց եթե չկարողանաք բացատրել, ապա ինձ տվեք երեսուն սփռոց և երեսուն փոխանակ հանդերձ։ Եվ նրանք ասացին նրան. «Ասա՛ քո հանելուկը, որ լսենք»։ 14 Եվ նա ասաց նրանց. «Ուտողից կերակուր դուրս եկավ, և ուժեղից՝ քաղցրություն»։ Եվ նրանք երեք օրում չկարողացան բացատրել հանելուկը։ 15 Եվ յոթերորդ օրը նրանք ասացին Սամսոնի կնոջը. «Խաբիր քո ամուսնուն, որ մեզ բացատրի հանելուկը, որպեսզի չայրենք քեզ և քո հոր տունը։ Մեզ կանչե՞լ եք, որ վերցնենք այն, ինչ ունենք։ Այդպես չէ՞»։ 16 Սամսոնի կինը լաց եղավ նրա առաջ ու ասաց. «Դու ատում ես ինձ և չես սիրում ինձ։ Դու մի հանելուկ ես առաջարկել իմ ժողովրդի որդիներին, բայց չես բացատրել ինձ»։ Նա էլ ասաց նրան. «Ահա ես ո՛չ հորս, ո՛չ էլ մորս չեմ ասել, քեզ էլ պատմե՞մ»։ 17 Եվ նա լաց եղավ նրա առաջ յոթ օր, քանի դեռ տևում էր նրանց խնջույքը։ Եվ յոթերորդ օրը նա բացատրեց նրան, որովհետև նա նեղանում էր նրա վրա։ Եվ նա բացատրեց հանելուկը իր ժողովրդի որդիներին։ 18 Եվ քաղաքի մարդիկ յոթերորդ օրը՝ արևի մայր մտնելուց առաջ, ասացին նրան. «Ի՞նչ կա մեղրից քաղցր, և ի՞նչ կա առյուծից ուժեղ»։ Եվ նա ասաց նրանց. «Եթե իմ կովով չհերկեիք, իմ հանելուկը չէիք լուծի»։ 19 Եվ Տիրոջ Հոգին իջավ նրա վրա, և նա իջավ Ասկելոն, սպանեց նրանցից երեսուն մարդ, վերցրեց նրանց ավարը և տվեց հանելուկը բացատրողներին հագուստի փոխանակումներ։ Եվ նրա բարկությունը բորբոքվեց, և նա գնաց իր հոր տունը։ 20 Բայց Սամսոնի կինը տրվեց նրա ընկերոջը, որին նա իր ընկերն էր համարում։
Դատավորներ 15 1 Բայց մի որոշ ժամանակ անց՝ ցորենի հնձի ժամանակ, Սամսոնը մի ուլի հետ այցելեց իր կնոջը և ասաց. «Ես կմտնեմ կնոջս մոտ՝ սենյակ»։ Բայց նրա հայրը թույլ չտվեց նրան ներս մտնել։ 2 Եվ նրա հայրն ասաց. «Ես իսկապես կարծում էի, որ դու խիստ ատել ես նրան, դրա համար էլ նրան տվեցի քո ընկերուհուն։ Մի՞թե նրա կրտսեր քույրը նրանից ավելի գեղեցիկ չէ։ Խնդրում եմ, վերցրու նրան նրա փոխարեն»։ 3 Սամսոնն ասաց նրանց մասին. «Հիմա ես ավելի անմեղ կլինեմ, քան փղշտացիները, նույնիսկ եթե նրանց չարիք պատճառեմ»։ 4 Սամսոնը գնաց ու երեք հարյուր աղվես բռնեց, խանձարուրներ վերցրեց, պոչը պոչի հասցրեց ու երկու պոչերի միջև խանձարուր դրեց։ 5 Եվ երբ նա խանձարուրները այրեց, թողեց, որ գնան փղշտացիների ցորենի մեջ, և այրեց թե՛ խոտհարքերը, թե՛ ցորենի մնացորդները, ինչպես նաև խաղողի այգիներն ու ձիթենիները։ 6 Փղշտացիներն ասացին. «Ո՞վ է սա արել»։ Նրանք պատասխանեցին. «Սամսոնը՝ Թիմնացու փեսան, որովհետև նա վերցրել էր նրա կնոջը և տվել իր ընկերոջը»։ Փղշտացիները եկան և կրակի մատնեցին նրան ու նրա հորը։ 7 Սամսոնն ասաց նրանց. «Թեև դուք սա արեցիք, ես վրեժ կլուծեմ ձեզանից, և դրանից հետո կդադարեմ»։ 8 Եվ նա մեծ կոտորածով հարվածեց նրանց մեջքից ու ազդրից։ Եվ իջավ ու բնակվեց Ետամ ժայռի գագաթին։ 9 Այն ժամանակ փղշտացիները վեր ելան, բանակեցին Հուդայում և տարածվեցին Լեքիում։ 10 Յուդայի մարդիկ ասացին. «Ինչո՞ւ եք մեզ վրա եկել»։ Նրանք պատասխանեցին. «Մենք Սամսոնին կապելու ենք եկել, որպեսզի նրան անենք այն, ինչ նա մեզ հետ արեց»։
3
Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ
11 Այն ժամանակ Յուդայի երեք հազար մարդիկ իջան Ետամ ժայռի գլուխը և ասացին Սամսոնին. «Չգիտե՞ս, որ փղշտացիները մեզ վրա տիրում են։ Այս ի՞նչ ես արել մեզ հետ»։ Նա ասաց նրանց. «Ինչպես նրանք ինձ հետ վարվեցին, այնպես էլ ես նրանց հետ վարվեցի»։ 12 Եվ նրանք ասացին նրան. «Մենք իջել ենք քեզ կապելու, որպեսզի քեզ փղշտացիների ձեռքը մատնենք»։ Սամսոնն ասաց նրանց. «Երդվե՛ք ինձ, որ ինքներդ ինձ վրա չեք հարձակվի»։ 13 Եվ նրանք ասացին նրան. «Ո՛չ, այլ քեզ կկապենք ու նրանց ձեռքը կհանձնենք, բայց քեզ չենք սպանի»։ Եվ նրան կապեցին երկու նոր պարաններով ու ժայռից վեր հանեցին։ 14 Երբ նա հասավ Լեքի, փղշտացիները աղաղակեցին նրա վրա, և Տիրոջ Հոգին զորությամբ իջավ նրա վրա, և նրա բազուկների վրա եղած պարանները դարձան կրակով այրված կտավատի պես, և նրա կապանքները արձակվեցին նրա ձեռքերից։ 15 Եվ նա գտավ մի էշի նոր ծնոտ, մեկնեց ձեռքը, վերցրեց այն և դրանով սպանեց հազար մարդ։ 16 Սամսոնն ասաց. «Էշի ծնոտով կույտերով, էշի ծնոտով հազար մարդ եմ սպանել»։ 17 Երբ նա խոսքը վերջացրեց, ծնոտը ձեռքից նետեց և այդ վայրը անվանեց Ռամաթլեհի։ 18 Նա սաստիկ ծարավ էր, աղաղակեց Տիրոջն ու ասաց. «Դու այս մեծ փրկությունը տվեցիր քո ծառայի ձեռքը, իսկ հիմա ես ծարավից մեռնե՞մ ու անթլփատների ձեռքը ընկնեմ»։ 19 Բայց Աստված բացեց ծնոտի մեջ եղած խոռոչը, և այնտեղից ջուր դուրս եկավ։ Երբ նա խմեց, նրա հոգին վերադարձավ, և նա կենդանացավ։ Դրա համար էլ այն կոչեց Ենհակոր, որը Լեքիում է մինչև այսօր։ 20 Եվ նա քսան տարի դատավորեց Իսրայելին փղշտացիների օրերում։
Դատավորներ 16 1 Սամսոնը գնաց Գազա, այնտեղ տեսավ մի պոռնիկ և մտավ նրա մոտ։ 2 Գազացիներին լուր տուեցին, որ Սամսոնը եկել է այստեղ։ Նրանք շրջապատեցին նրան, ամբողջ գիշեր դարանակալեցին քաղաքի դարպասների մոտ և ամբողջ գիշեր լուռ մնացին՝ ասելով. «Առավոտյան, երբ լուսանա, կսպանենք նրան»։ 3 Սամսոնը քնեց մինչև կեսգիշեր։ Կեսգիշերին վեր կացավ, քաղաքի դարպասների դռներն ու երկու սյուները բռնեց, վերցրեց դրանք՝ բոլոր նիգերով հանդերձ, դրեց իր ուսերին ու տարավ Քեբրոնի դիմաց գտնվող բլրի գագաթը։ 4 Եվ հետո պատահեց, որ նա սիրեց մի կնոջ Սորեկի հովտում, որի անունը Դալիլա էր։ 5 Եվ փղշտացիների նախարարները մոտեցան նրան ու ասացին. «Խաբիր նրան և տե՛ս, թե ինչում է նրա մեծ զորությունը, և ինչ միջոցներով կարող ենք հաղթել նրան, որպեսզի կապենք նրան՝ նրան չարչարելու համար։ Եվ մենք քեզ կտանք յուրաքանչյուրս հազար հարյուր արծաթ»։ 6 Դալիլան ասաց Սամսոնին. «Ասա՛ ինձ, խնդրում եմ, թե ինչում է քո մեծ զորությունը, և ինչով կարող ես կապվել քեզ տանջելու համար»։ 7 Սամսոնն ասաց նրան. «Եթե ինձ կապեն յոթ չչորացած կանաչ թելերով, ես կթուլանամ ու կզգամ ուրիշ մարդկանց նման»։ 8 Այն ժամանակ փղշտացիների նախարարները նրա մոտ բերեցին յոթ չչորացած կանաչ մանգաղ, և նա նրան կապեց դրանցով։ 9 Նրա հետ դարանակալ մարդիկ էին նստած սենակում։ Նա ասաց նրան. «Սամսոն, փղշտացիները քեզ վրա են»։ Եվ նա կոտրեց լարը, ինչպես որ կտրվում է թելը կրակին դիպչելիս։ Այդպես նրա ուժը անհայտ մնաց։ 10 Դալիլան ասաց Սամսոնին. «Ահա դու ծաղրեցիր ինձ ու սուտ խոսեցիր։ Հիմա, խնդրում եմ, ասա ինձ, թե ինչով կարող ես կապվել»։ 11 Եվ նա ասաց նրան. «Եթե ինձ կապեն նոր պարաններով, որոնք երբեք չեն օգտագործվել, ես կթուլանամ և կլինեմ ուրիշ մարդու պես»։
4
Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ
12 Դալիլան նոր պարաններ վերցրեց, կապեց նրան դրանցով և ասաց նրան. «Սամսոն, փղշտացիները քեզ վրա են»։ Սամսոն, և սենեակում դարանակալներ կային։ Եվ նա դրանք կտրեց իր բազուկներից՝ ինչպես թելը։ 13 Դալիլան ասաց Սամսոնին. «Մինչև հիմա ծաղրում ես ինձ ու սուտ ասում։ Ասա՛ ինձ, թե ինչով կարող ես կապվել»։ Նա էլ ասաց նրան. «Եթե իմ գլխի յոթ մանյակները հյուսես սարդոստայնով»։ 14 Եվ նա ամրացրեց այն ցցով ու ասաց նրան. «Փղշտացիները քեզ վրա են, Սամսոն»։ Եվ նա արթնացավ քնից ու գնաց գերանի ցցով ու ցանցով։ 15 Եվ նա ասաց նրան. «Ինչպե՞ս կարող ես ասել՝ «ես քեզ սիրում եմ», երբ քո սիրտը ինձ հետ չէ։ Դու արդեն երեք անգամ ծաղրում ես ինձ և չես ասում, թե ինչում է քո մեծ զորությունը»։ 16 Եվ երբ նա ամեն օր իր խոսքերով ճնշում էր նրան ու ստիպում, այնպես որ նրա հոգին մահվան աստիճանի տանջվում էր, 17 Նա իր սրտի բոլոր բաները պատմեց նրան ու ասաց. «Իմ գլխին ածելի չի դիպչել, որովհետև ես Աստծու ուխտավոր եմ եղել իմ մոր որովայնից։ Եթե ինձ ածիլեն, իմ զորությունը կգնա ինձնից, ես կթուլանամ ու կլինեմ ինչպես ցանկացած մարդ»։ 18 Երբ Դալիլան տեսավ, որ նա իրեն ամբողջությամբ պատմել էր իր սիրտը, մարդ ուղարկեց ու կանչեց փղշտացիների նախարարներին՝ ասելով. «Այս անգամ վեր կացե՛ք, որովհետև նա ինձ ամբողջությամբ բացահայտեց իր սիրտը»։ Այն ժամանակ փղշտացիների նախարարները մոտեցան նրան և իրենց ձեռքում փող բերեցին։ 19 Եվ նա նրան քնեցրեց իր ծնկների վրա, և նա մարդ կանչեց, և նա ստիպեց նրան սափրել նրա գլխի յոթ գանգուրները։ Եվ նա սկսեց տանջել նրան, և նրա ուժը գնաց նրանից։ 20 Նա ասաց. «Փղշտացիները քեզ վրա են, Սամսոն»։ Նա քնից արթնացավ ու ասաց. «Ես կհեռանամ, ինչպես միշտ, և կթափահարեմ ինձ»։ Նա չգիտեր, որ Տերը հեռացել էր նրանից։ 21 Բայց փղշտացիները բռնեցին նրան, հանեցին աչքերը, իջեցրին Գազա և կապեցին պղնձե շղթաներով, և նա բանտում աղաց։ 22 Սակայն նրա գլխի մազերը նորից սկսեցին աճել նրա սափրվելուց հետո։ 23 Փղշտացիների նախարարները հավաքվեցին, որպեսզի մեծ զոհ մատուցեն իրենց աստծուն՝ Դագոնին, և ուրախանան, որովհետև ասացին. «Մեր աստվածը մեր թշնամի Սամսոնին մեր ձեռքը մատնեց»։ 24 Երբ ժողովուրդը տեսավ նրան, գովաբանեց իր աստծուն, որովհետև ասացին. «Մեր աստվածը մեր ձեռքը մատնեց մեր թշնամուն և մեր երկրի կործանողին, որը մեզանից շատերին կոտորեց»։ 25 Երբ նրանց սրտերը զվարթացան, ասացին. «Կանչե՛ք Սամսոնին, որ մեզ զվարճացնի»։ Եվ Սամսոնին բանտից կանչեցին, և նա նրանց զվարճացրեց, և նրան դրեցին սյուների միջև։ 26 Սամսոնն ասաց իր ձեռքից բռնած տղային. «Թույլ տուր ինձ շոշափել այն սյուները, որոնց վրա կանգնած է տունը, որպեսզի հենվեմ դրանց վրա»։ 27 Տունը լի էր տղամարդկանցով ու կանանցով, և փղշտացիների բոլոր իշխանները այնտեղ էին։ Տանիքի վրա մոտ երեք հազար տղամարդ ու կին կային, որոնք դիտում էին, թե ինչպես է Սամսոնը զվարճանում։ 28 Սամսոնը Տիրոջը կանչեց ու ասաց. «Տե՛ր Աստված, հիշի՛ր ինձ, խնդրում եմ, և զորացրո՛ւ ինձ, միայն այս անգամ, Աստված, որպեսզի ես վրեժ լուծեմ փղշտացիներից իմ երկու աչքերի համար»։ 29 Եվ Սամսոնը բռնեց երկու մեջտեղի սյուները, որոնց վրա կանգնած էր տունը, և որոնց վրա այն պահվում էր՝ մեկը՝ աջ ձեռքով, մյուսը՝ ձախով։ 30 Սամսոնն ասաց. «Թող մեռնեմ փղշտացիների հետ»։ Նա ամբողջ ուժով խոնարհվեց, և տունը փուլ եկավ իշխանների ու այնտեղ գտնվող ողջ ժողովրդի վրա։ Իր մահվան ժամանակ սպանվածները ավելի շատ էին, քան իր կենդանության օրոք սպանվածները։ 31 Նրա եղբայրներն ու հոր ամբողջ տունը իջան, վերցրին նրան, տարան և թաղեցին նրան Սարաայի ու Եսթավուլի միջև՝ իր հոր՝ Մանուեի գերեզմանում։ Նա Իսրայելում դատավորություն արեց քսան տարի։
5
Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ
Մեկնաբանություն Սամսոնի պատմությունը, որը գտնվում է «Դատավորներ» գրքի 13-16 գլուխներում , Սուրբ Գրքի ամենադրամատիկ պատմություններից մեկն է։ Այն պատմում է մի մարդու կյանքի մասին, ով Աստծո Հոգու կողմից օժտված է գերբնական ուժով, սակայն տանջվում է անձնական թուլություններով, հոգևոր զիջումներով և ողբերգական անկմամբ, որին հաջորդում է վերջնական փրկագնումը։
Մաս 1. Պատմողական վերլուծություն՝ տող առ տող Գլուխ 13։ Սամսոնի Ավետումը և Ծնունդը Հատվածներ 1–5. Իսրայելը կրկին չարիք է գործում Տիրոջ աչքում, ինչի հետևանքով փղշտացիները քառասուն տարի ճնշումների են ենթարկվում։ Տիրոջ հրեշտակը հայտնվում է Մանուեի (Դանի ցեղից) անպտուղ կնոջը՝ հայտարարելով, որ նա կհղիանա և որդի կծնի։ Նա Աստծո ուխտավորը կլինի որովայնից , և նա կսկսի Իսրայելին ազատել փղշտացիների ձեռքից։ 6-14 համարներում Մանուեի կինը պատմում է ամուսնու հետ այցելության մասին։ Մանուեն աղոթում է, որ հրեշտակը վերադառնա և հրահանգի նրանց, թե ինչպես դաստիարակել երեխային։ Հրեշտակը կրկին հայտնվում է՝ կրկնելով նազովրեցիների սահմանափակումները. մայրը պետք է զերծ մնա գինուց, ոգելից խմիչքից և անմաքուր սննդից, և ոչ մի ածելի երբեք չպետք է դիպչի տղայի գլխին։ 15-23 համարներում Մանուեն որպես ողջակեզ մատուցում է մի ուլ։ Հրեշտակը բարձրանում է երկինք՝ զոհասեղանի բոցի մեջ, բացահայտելով Իր աստվածային ինքնությունը։ Մանուեն վախենում է, որ նրանք կմեռնեն, քանի որ տեսել են Աստծուն, բայց նրա կինը վստահեցնում է նրան, որ եթե Տերը մտադիր լիներ սպանել նրանց, չէր ընդունի նրանց զոհը կամ չէր ցույց տա նրանց այս բաները։ 24-25 համարներում ասվում է. «Կինը որդի է ծնում և նրան անվանում Սամսոն» ։ Մանուկը մեծանում է, և Տերը օրհնում է նրան։ Տիրոջ Հոգին երբեմն սկսում է շարժել նրան ՄահանեԴանում ՝ Զորայի և Եսթաուլի միջև»։ Գլուխ 14։ Ամուսնությունը և հանելուկը 1-4 համարներում Սամսոնը իջնում է Թիմնաթ, տեսնում մի փղշտացի կնոջ և պահանջում, որ ծնողները նրան կնության տան իրեն։ Նրա ծնողները բողոքում են անթլփատ փղշտացի կնոջ հետ ամուսնանալուց, սակայն տեքստում նշվում է, որ դա Տիրոջից էր , որը առիթ էր փնտրում փղշտացիների դեմ, որոնք այդ ժամանակ գերիշխում էին Իսրայելում։ 5-9 համարներում՝ Թիմնաթ գնալու ճանապարհին մի երիտասարդ առյուծ մռնչում է Սամսոնի դեմ։ Տիրոջ Հոգին զորավոր կերպով իջնում է նրա վրա, և նա առյուծին պատառոտում է մերկ ձեռքերով, կարծես այն ուլ լիներ։ Ավելի ուշ նա վերադառնում է և առյուծի դիակի մեջ գտնում մեղուների և մեղրի մի պարս։ Նա ուտում է մեղրը և մի մասը տալիս ծնողներին՝ առանց նրանց ասելու դրա աղբյուրը։ 10-20 համարներում՝ Սամսոնը հարսանեկան խնջույք է կազմակերպում երեսուն փղշտացի ընկերների հետ։ Նա խաղադրույքով հիմնավորված հանելուկ է առաջադրում. «Ուտողից
6
Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ
կերակուր դուրս եկավ, և ուժեղից քաղցրություն դուրս եկավ»։ Երեք օրում այն լուծել չկարողանալով՝ փղշտացիները սպառնում են Սամսոնի հարսնացուին՝ ստիպելով նրան պատասխանը կորզել նրանից։ Կինը լաց է լինում, մինչև որ նա ասում է իրեն, և նա բացահայտում է այն տղամարդկանց։ Նրանց դավաճանությունից զայրացած՝ Սամսոնը սպանում է Աշկելոնի երեսուն փղշտացի տղամարդկանց՝ խաղադրույքը վճարելու համար, զայրույթից լքում է կնոջը և վերադառնում հոր տուն, մինչդեռ նրա կնոջը տալիս են նրա քավորին։ Գլուխ 15։ Վրեժ, ծնոտոսկր և ազատագրում Հատվածներ 1-8. Ցորենի բերքահավաքի ժամանակ Սամսոնը այցելում է կնոջը՝ մի ուլի հետ, միայն թե պարզվի, որ նրա հայրը նրան տվել է իր ընկերոջը և փոխարենը առաջարկում է իր կրտսեր քրոջը։ Զայրացած Սամսոնը բռնում է երեք հարյուր աղվես , կապում է նրանց պոչպոչ՝ կրակի մոմերով, և բաց է թողնում փղշտացիների ցորենի, խաղողի այգիների և ձիթենու այգիների մեջ՝ ամբողջությամբ այրելով դրանք։ Վրեժխնդրության համար փղշտացիները այրում են Սամսոնի կնոջը և աներոջը։ Վրեժխնդրության խոստում տալով՝ Սամսոնը կոտորում է մեծ թվով փղշտացիների («մեծ կոտորածով ազդր ու ազդր») և նահանջում է Ետամի ժայռի մոտ։ Հատվածներ 9–13. Փղշտացիները ճամբար են խփում Հուդայում՝ Սամսոնին գտնելու համար։ Հուդայից երեք հազար մարդ գնում է Ետամի ժայռի մոտ՝ վախենալով փղշտացիների վրեժխնդրությունից իրենց դեմ։ Նրանք կապում են Սամսոնին երկու նոր պարաններով և հանձնում թշնամուն։ Հատվածներ 14–20. Երբ Սամսոնը հաղթական աղաղակով մոտենում է Լեհիում գտնվող փղշտացիներին, Տիրոջ Հոգին զորությամբ իջնում է նրա վրա։ Նրա բազուկների վրա պարանները դառնում են կրակով այրված կտավատի պես, և նրա կապանքները հալվում են։ Գտնելով էշի թարմ ծնոտը ՝ նա հազար փղշտացու է գետնին տապալում։ Հետո, ծարավից կլանված, նա աղաղակում է Աստծուն. Աստված Լեհիում խոռոչ է բացում, և ջուր է բխում նրան կենդանացնելու համար (տեղը անվանելով Էն-Հակոր )։ Սամսոնը փղշտացիների օրերում քսան տարի դատում է Իսրայելին ։ Գլուխ 16։ Դելիլա, գերություն և վերջնական հաղթանակ 1-3 համարներում Սամսոնը գնում է Գազա, այցելում մի պոռնիկ կնոջ և ընկնում է գազացիների թակարդը, որոնք պլանավորում են սպանել նրան լուսաբացին։ Կեսգիշերին Սամսոնը վեր է կենում, պոկում է քաղաքի դարպասների սյուները՝ երկու սյուներով և նիգերով, բարձրացնում դրանք իր ուսերին և տանում Քեբրոնի դիմաց գտնվող բլրի գագաթը։ 4-14 համարներում Սամսոնը սիրահարվում է Դալիլային Սորեկի հովտում։ Փղշտացիների տիրակալները կաշառում են նրան անհամար արծաթով՝ բացահայտելու նրա մեծ զորության գաղտնիքը։ Դալիլան բազմիցս հարցաքննում է նրան։ Առաջին սուտը. Կապեք ինձ յոթ կանաչ լարերով (խոնավ աղեղի լարերով), որոնք երբեք չեն չորացել, և ես կթուլանամ։ (Չի հաջողվում. նա կտրում է դրանք ինչպես թել)։ Երկրորդ սուտը՝ կապեք ինձ նոր պարաններով , որոնք երբեք զբաղված չեն եղել։ (Չի հաջողվում. նա կտրում է դրանք իր ձեռքերից՝ ինչպես թելը)։
7
Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ
Երրորդ սուտը՝ հյուսեք գլխիս յոթ փեշերը հաստոցի ցանցով։ (Չի հաջողվում. նա քաշում է գամը և գերանը)։ Հատվածներ 15–22։ Սամսոնը, որը հոգնել էր նրա ամենօրյա լացից ու տնքոցից, վերջապես նրան ասում է բացարձակ ճշմարտությունը. ածելի երբեք չի դիպչել նրա գլխին, քանի որ նա Աստծո ուխտավոր է ծնունդից. եթե նրա գլուխը սափրվի, նրա ուժը կթողնի նրան։ Դալիլան նրան քնեցնում է իր ծնկների վրա, կանչում է մի մարդու, որը սափրելու է նրա յոթ մազերը և ենթարկեցնում նրան։ Փղշտացիները հանում են նրա աչքերը, կապում են նրան պղնձե շղթաներով և ստիպում հացահատիկ աղալ Գազայի բանտում ։ Մինչդեռ նրա մազերը սկսում են նորից աճել։ 23-31 համարներ. Փղշտացիների տիրակալները հավաքվում են իրենց աստծո՝ Դագոնին մեծ զոհաբերության ՝ նշելով, որ իրենց աստվածը թշնամուն իրենց ձեռքն է հանձնել։ Նրանք կույր Սամսոնին բերում են ասպարեզ՝ նրան ծաղրելու համար։ Սամսոնը խնդրում է իրեն ուղեկցող տղային, որ թույլ տա իրեն շոշափել տաճարը պահող սյուները։ Ջերմեռանդորեն աղոթելով Աստծուն՝ իր երկու կուրացած աչքերը վրեժ լուծելու համար վերջին ուժը ստանալու համար, Սամսոնը հենվում է երկու կենտրոնական սյուների վրա։ Հզոր հրումով՝ գոռալով. «Թող մեռնեմ փղշտացիների հետ» , տունը փլուզվում է՝ նրա մահվան ժամանակ սպանելով ավելի շատ փղշտացիների, քան նրա ամբողջ կյանքում։ Նրա ընտանիքը վերցնում է նրա մարմինը և թաղում նրան Զորայի և Եսթաուլի միջև։
Մաս 2. Հիմնական դասեր և կյանքի կիրառություններ 1. Բարոյական և հոգևոր փոխզիջման վտանգը Դաս. Սամսոնը բազմիցս կրակի հետ էր խաղում։ Նա պարբերաբար խախտում էր իր նազովրեցու երդումները (դիպչելով դիակներին, շփվելով անմաքուր օտար կանանց հետ և տրվելով իր մարմնական կրքերին)։ Նա ենթադրում էր, որ իր աստվածային պարգևը իրեն անխոցելի է դարձնում անձնական մեղքի նկատմամբ։ Կյանքի կիրառում. Հոգևոր պարգևները, տաղանդները կամ ղեկավարության դիրքերը ոչ մեկին չեն ազատում բարոյական պատասխանատվությունից: Անվերահսկելի փոքր զիջումները, գաղտնի մեղքերը և արդարացումները աստիճանաբար քայքայում են անձնական ազնվությունը՝ հանգեցնելով հոգևոր կույր կետի, որտեղ խոցելիությունը աննկատ է մնում մինչև աղետի վրա հասնելը: 2. Աստված օգտագործում է թերի անոթներ՝ Իր նպատակներն իրականացնելու համար Դաս. չնայած Սամսոնի մեծ թերություններին, իմպուլսիվությանը և եսասիրությանը, Աստված նրան օգտագործեց որպես գործիք՝ փղշտացիների ճնշումը զսպելու համար: Սկզբից Աստված գործեց Սամսոնի ապստամբ ընտրությունների միջոցով՝ իրականացնելու Իսրայելի համար Իր փրկագործական ծրագիրը: Կյանքի կիրառում. Թեև Աստված գերիշխան է և կարող է գործել մարդկային թուլությունների և ձախողումների միջոցով, անհնազանդությունը լուրջ հետևանքներ է ունենում: Շնորհքը փրկագնում է, բայց չի վերացնում վատ ընտրությունների ցավն ու սպիները: Մենք պետք է ձգտենք ծառայել Աստծուն ամբողջ սրտով հնազանդությամբ, այլ ոչ թե ապավինենք Նրա շնորհին՝ մեզ անխոհեմ կյանքից դուրս բերելու համար:
8
Սամսոն. Ապրիր ուժեղ, մեռիր ուժեղ
3. Նվիրաբերման ուժը և իրական ուժի աղբյուրը Դաս. Սամսոնի ուժը երբեք ֆիզիկական մկաններ չէր. այն գերբնական կարողություն էր, որը ուղղակիորեն կապված էր Աստծո հետ նրա ուխտի հարաբերությունների հետ, որը խորհրդանշվում էր նրա նազովրեցիական նվիրվածությամբ: Երբ նրա մազերը կտրվեցին՝ ոչ թե այն պատճառով, որ մազերը կախարդական հատկություններ ունեն, այլ որովհետև դա խորհրդանշում էր նրա վերջնական հրաժարումը ուխտի հավատարմությունից՝ Տիրոջ Հոգին հեռացավ նրանից: Կյանքի կիրառում. Իսկական հոգևոր ուժը, դիմացկունությունը և ազդեցությունը լիովին գալիս են Աստծո հետ կապված մնալուց: Երբ մենք խախտում ենք Նրա հանդեպ մեր նվիրվածությունը և ապավինում մեր սեփական ռեսուրսներին, մենք հայտնվում ենք հոգևորապես անզոր, խոցելի և աշխարհիկ ուժերի ստրկացված: 4. Զղջում, վերականգնում և Աստծո վերջնական ողորմածությունը Դաս. Նույնիսկ ամեն ինչից հետո, երբ Սամսոնը կույր էր, նվաստացած և բանտախցում հացահատիկ աղալով, նա հասավ իր վերջին կետին։ Կարևորագույնը, որ նրա մազերը նորից սկսեցին աճել ։ Իր վերջին պահերին Սամսոնը հուսահատ աղոթքով դիմեց Աստծուն, և Աստված պատասխանեց՝ նրան ուժ տալով կատարելու իր գլխավոր կոչումը։ Կյանքի կիրառում. Երբեք ուշ չէ Աստծուն վերադառնալու համար: Անկախ նրանից, թե որքան հեռու եք ընկել, որքան վատ եք զիջումների գնացել կամ որքան կոտրված է ձեր կյանքը, Աստված վերականգնման Աստված է: Զղջացող սիրտը և հանձնման վերջին աղոթքը դեռ կարող են ողորմություն և նպատակ գտնել Նրա ձեռքերում:
9