Գաղաադացի Յեփթայը Դատավորներ 11 1 Գաղաադացի Յեփթայէն քաջարի մարդ էր, մի պոռնիկ կնոջ որդի։ Գաղաադը ծնեց Յեփթայեին։ 2 Գաղաադի կինը որդիներ ծնեց նրա համար։ Երբ նրա կնոջ որդիները մեծացան, նրանք դուրս վռնդեցին Հեփթայեին ու ասացին նրան. «Դու մեր հոր տանը ժառանգություն չես ունենա, որովհետև դու օտար կնոջ որդի ես»։ 3 Յեփթայէն փախաւ իր եղբայրներից եւ բնակուեց Տոբ երկրում։ Յեփթայէի շուրջը հաւաքուեցին անօրէն մարդիկ եւ նրա հետ դուրս եկան։ 4 Եվ եղավ այնպես, որ որոշ ժամանակ անց Ամմոնի որդիները պատերազմեցին Իսրայելի դեմ։ 5 Երբ Ամմոնի որդիները պատերազմեցին Իսրայելի դեմ, Գաղաադի երեցները գնացին Յեփթայեին Տոբ երկրից բերելու։ 6 Եվ նրանք ասացին Յեփթայեին. «Եկ ու մեզ համար զորագլուխ դարձիր, որ կռվենք Ամմոնի որդիների դեմ»։ 7 Եվ Հեփթայեն ասաց Գաղաադի ծերերին. «Չէ՞ որ դուք ատեցիք ինձ և վռնդեցիք հորս տնից։ Եվ հիմա ինչո՞ւ եք եկել ինձ մոտ, երբ նեղության մեջ եք։ 8 Գաղաադի ծերերը Յեփթայեին ասացին. «Ուրեմն մենք հիմա քեզ մոտ ենք դառնում, որ մեզ հետ գաս ու կռվես Ամմոնի որդիների դեմ ու մեր գլուխը լինես Գաղաադի բոլոր բնակիչների վրա»։ 9 Եվ Հեփթայեն ասաց Գաղաադի ծերերին. «Եթե դուք ինձ տուն վերադարձնեք՝ Ամմոնի որդիների դեմ պատերազմելու, և Տերը նրանց իմ ձեռքը մատնի, ես ձեր գլուխը կլինե՞մ»։ 10 Գաղաադի ծերերը Յեփթայեին ասացին. «Տերը վկա լինի մեր միջև, եթե քո խոսքերի համաձայն չվարվենք»։ 11 Այն ժամանակ Յեփթայեն գնաց Գաղաադի ծերերի հետ, և ժողովուրդը նրան իրենց վրա գլխավոր ու հրամանատար նշանակեց։ Եվ Յեփթայեն իր բոլոր խոսքերը Տիրոջ առաջ ասաց Մասփեում։ 12 Եվ Հեփթայեն պատգամաբերներ ուղարկեց Ամմոնի որդիների թագավորի մոտ՝ ասելով. «Ի՞նչ գործ ունես դու ինձ հետ, որ եկել ես ինձ դեմ պատերազմելու իմ երկրում»։
1
Գաղաադացի Յեփթայը
13 Ամմոնի որդիների թագավորը պատասխանեց Հեփթայեի պատգամաբերներին. «Որովհետև Իսրայելը գրավեց իմ երկիրը, երբ նրանք դուրս եկան Եգիպտոսից՝ Առնոնից մինչև Հաբոկ և Հորդանան։ Հիմա խաղաղությամբ վերադարձրու այդ երկրները»։ 14Եվ Հեփթայեն նորից դեսպաններ ուղարկեց Ամմոնի որդիների թագավորի մոտ։ 15 Եվ ասաց նրան. «Այսպես է ասում Հեփթայեն. Իսրայելը ո՛չ Մովաբի երկիրը, ո՛չ էլ Ամմոնի որդիների երկիրը գրավեց։ 16 Երբ Իսրայելը դուրս եկավ Եգիպտոսից, անապատով քայլեց մինչև Կարմիր ծովը և հասավ Կադես, 17 Այն ժամանակ Իսրայելը պատգամաբերներ ուղարկեց Եդոմի թագավորի մոտ՝ ասելով. «Խնդրում եմ, թույլ տուր ինձ անցնել քո երկրով»։ Բայց Եդոմի թագավորը չլսեց նրան։ Նույնը ուղարկեցին Մովաբի թագավորի մոտ, բայց նա չհամաձայնվեց։ Եվ Իսրայելը մնաց Կադեսում։ 18 Ապա նրանք անցան անապատով, շրջանցեցին Եդոմի երկիրն ու Մովաբի երկիրը, եկան Մովաբի երկրի արևելյան կողմից և բանակատեղի դրեցին Առնոնի մյուս կողմում, բայց Մովաբի սահմանը չմտան, որովհետև Առնոնը Մովաբի սահմանն էր։ 19 Իսրայելը պատգամաբերներ ուղարկեց ամորհացիների Սեհոն թագավորի՝ Եսեբոնի թագավորի մոտ, և Իսրայելը նրան ասաց. «Խնդրում ենք, թույլ տուր, որ անցնենք քո երկրով դեպի իմ տեղը»։ 20 Բայց Սեհոնը չէր վստահում Իսրայելին, որ անցնի իր սահմանով։ Սեհոնը հավաքեց իր ամբողջ ժողովրդին, բանակ դրեց Հասսայում և պատերազմեց Իսրայելի դեմ։ 21 Եվ Իսրայելի Տեր Աստվածը Սեհոնին ու նրա ամբողջ ժողովրդին մատնեց Իսրայելի ձեռքը, և նրանք ջարդեցին նրանց։ Այսպիսով Իսրայելը տիրացավ այդ երկրի բնակիչ ամորհացիների ամբողջ երկրին։ 22 Եվ նրանք տիրացան ամորհացիների բոլոր սահմաններին՝ Առնոնից մինչև Հաբոկ և անապատից մինչև Հորդանան։ 23 Արդ, հիմա Տէր Աստուածը՝ Իսրայելը, ամորհացիներին վռնդեց իր ժողովրդի՝ Իսրայելի առաջից, իսկ դու պիտի ժառանգե՞ս այն։ 24 Մի՞թե դու չես ժառանգելու այն, ինչ քո աստված Քեմոսը տվել է քեզ ժառանգելու համար։ Այսպիսով, մենք կժառանգենք նրանց, ում մեր Տեր Աստվածը վռնդի մեր առաջից։ 25 Եվ հիմա դու Մովաբի թագավոր Սեպփորի որդի Բաղակից լավ բանո՞վ ես։ Նա երբևէ պատերազմե՞լ է Իսրայելի դեմ, կամ երբևէ պատերազմե՞լ է նրանց դեմ։ 26 Երբ Իսրայելը Եսեբոնում և նրա գյուղերում, Արոերում և նրա գյուղերում, և Առնոնի եզերքի երկայնքով գտնվող բոլոր քաղաքներում բնակվեց երեք հարյուր տարի, ինչո՞ւ այդ ընթացքում չվերականգնեցիք դրանք։ 27 Ես քեզ դեմ չեմ մեղանչել, բայց դու ինձ դեմ պատերազմելով՝ ինձ հետ անարդարություն ես անում։ Այսօր Իսրայելի որդիների և Ամմոնի որդիների միջև թող դատավոր լինի Տերը՝ Դատավորը։ 28 Սակայն Ամմոնի որդիների թագավորը չլսեց Հեփթայեի խոսքերը, որոնք նա ուղարկել էր նրան։ 29 Այն ժամանակ Տիրոջ Հոգին իջավ Յեփթայեի վրա, և նա անցավ Գաղաադի ու Մանասեի վրայով, անցավ Գաղաադի Մասփեով և Գաղաադի Մասփեից անցավ Ամմոնի որդիների մոտ։ 30 Եվ Հեփթայեն ուխտ տվեց Տիրոջը՝ ասելով. «Եթե Ամմոնի որդիներին անպատճառ իմ ձեռքը մատնես, 31 Այն ժամանակ կլինի, որ երբ ես խաղաղությամբ վերադառնամ Ամմոնի որդիներից, ամեն ինչ, որ դուրս գա իմ տան դռներից ինձ դիմավորելու, անպայման Տիրոջը կլինի, և ես այն կմատուցեմ որպես ողջակեզ։ 32 Այսպիսով, Հեփթայեն անցավ Ամմոնի որդիների մոտ՝ նրանց դեմ պատերազմելու, և Տերը նրանց նրա ձեռքը մատնեց։
2
Գաղաադացի Յեփթայը
33 Եվ նա նրանց զարկեց Արոերից մինչև Միննիթ՝ քսան քաղաք, և մինչև խաղողի այգիների դաշտը՝ շատ մեծ կոտորածով։ Այսպիսով Ամմոնի որդիները նվաստացվեցին Իսրայելի որդիների առջև։ 34 Եվ Հեփթայեն եկավ Մասփա՝ իր տունը, և ահա նրա դուստրը դուրս եկավ նրան դիմավորելու՝ թմբուկներով ու պարերով։ Նա նրա միակ զավակն էր, և նրանից բացի նա ո՛չ որդի ուներ, ո՛չ էլ դուստր։ 35 Երբ նա տեսավ նրան, պատռեց իր հագուստն ու ասաց. «Վա՜յ, դուստրե՛րս, դու ինձ շատ խոնարհեցրիր և նրանցից մեկն ես, ովքեր ինձ անհանգստացնում են, որովհետև ես բերանս բացել եմ Տիրոջ առաջ և չեմ կարող ետ դառնալ»։ 36 Եվ նա ասաց նրան. «Հա՛յր իմ, եթե դու բացել ես քո բերանը Տիրոջ առաջ, արա ինձ համար այն, ինչ դուրս է եկել քո բերանից, որովհետև Տերը վրեժ լուծեց քեզ համար քո թշնամիներից՝ Ամմոնի որդիներից»։ 37 Եվ նա ասաց իր հորը. «Թող այս բանը ինձ համար լինի. թող ինձ երկու ամիս հանգիստ մնա, որ լեռների վրա երթամ ու իջնեմ ու իմ ընկերուհիների հետ ողբամ իմ կուսությունը»։ 38 Նա ասաց. «Գնա՛»։ Եվ նրան երկու ամսով արձակեց։ Նա գնաց իր ընկերուհիների հետ և լեռներում լաց եղավ իր կուսության համար։ 39 Եվ երկու ամիս անց նա վերադարձավ իր հոր մոտ, և նա նրա հետ վարվեց իր տված երդման համաձայն։ Եվ նա տղամարդ չէր ճանաչում։ Եվ դա Իսրայելում սովորություն էր։ 40 Որ Իսրայելի դուստրերը ամեն տարի գնում էին գաղաադացի Հեփթայեի դստերը տարին չորս օր սգալու։
Դատավորներ 12 1 Եփրեմի մարդիկ հավաքվեցին, գնացին դեպի հյուսիս և ասացին Յեփթայեին. «Ինչո՞ւ անցար Ամմոնի որդիների դեմ պատերազմելու, և մեզ չկանչեցիր քեզ հետ գնալու։ Մենք քո տունը կայրենք քեզ վրա»։ 2 Եվ Հեփթայեն ասաց նրանց. «Ես և իմ ժողովուրդը մեծ վեճի մեջ էինք Ամմոնի որդիների հետ, և երբ ես ձեզ կանչեցի, դուք ինձ չազատեցիք նրանց ձեռքից»։ 3 Երբ տեսա, որ դուք ինձ չփրկեցիք, կյանքս վտանգի ենթարկեցի ու անցա Ամմոնի որդիների դեմ, և Տերը նրանց իմ ձեռքը մատնեց։ Ինչո՞ւ եք այսօր ինձ մոտ եկել՝ ինձ դեմ պատերազմելու։ 4 Այն ժամանակ Յեփթայէն հաւաքեց Գաղաադի բոլոր մարդկանց եւ պատերազմեց Եփրեմի դեմ։ Գաղաադի մարդիկ ջարդեցին Եփրեմին, որովհետեւ նրանք ասացին. «Դուք՝ Գաղաադացիներ, Եփրեմի փախստականներ եք Եփրեմի եւ Մանասէի մէջ»։ 5 Գաղաադացիները Եփրեմյաններից առաջ գրավեցին Հորդանանի անցումները։ Երբ Եփրեմյաններից փրկվածներն ասում էին. «Թող անցնեմ», Գաղաադի մարդիկ նրան ասում էին. «Դու Եփրեմյան ե՞ս»։ Եթե նա պատասխանում էր. «Ո՛չ», 6 Այն ժամանակ նրան ասացին. «Ասա Շիբբոլեթ»։ Նա ասաց Սիբբոլեթ, որովհետև չկարողացավ ճիշտ արտասանել այն։ Ապա նրան բռնեցին ու սպանեցին Հորդանանի անցումներում։ Այդ ժամանակ Եփրեմից քառասուներկու հազար մարդ զոհվեց։ 7 Եվ Հեփթայեն վեց տարի դատավորություն արեց Իսրայելում։ Այնուհետև գաղաադացի Հեփթայեն մահացավ և թաղվեց Գաղաադի քաղաքներից մեկում։
Մեկնաբանություն Հեփթայի պատմությունը , որը գտնվում է « Դատավորներ » գրքի 11-րդ և 12-րդ գլուխներում, Հին Կտակարանի ամենահզոր, բարդ և ողբերգական պատմություններից մեկն է։ Այն պատմում է իր ընտանիքի կողմից մերժված հզոր զինվորի մասին, որը ոտքի է կանգնում
3
Գաղաադացի Յեփթայը
Իսրայելը ազատագրելու համար, սակայն հայտնվում է ողբերգական երդման ծուղակում և ավելի ուշ ներքաշվում դառը քաղաքացիական պատերազմի մեջ։
Մաս 1. Դատավորներ 11-12 գլուխների համար առ համար վերլուծությունը Դատավորներ Գլուխ 11։ Հեփթայեի վերելքը և ամմոնացիների հակամարտությունը 11։1–3 — Հեփթայեի ծագումնաբանությունը և գերությունը Հեփթայեն ներկայացվում է որպես «քաջարի և հզոր մարդ», բայց նա մի պոռնիկի որդի է։ Նրա հայրը՝ Գաղաադը, ունի օրինական որդիներ, որոնք վռնդում են Հեփթայեին, որպեսզի նա չժառանգի։ Հեփթայեն փախչում է Տոբ երկիր, որտեղ նրա շուրջը հավաքվում է «անպետք մարդկանց» (մերժված կամ անգործ մարդիկ) մի խումբ և հետևում նրան որպես իրենց առաջնորդ։ 11։4–11 — Գաղաադի երեցները օգնություն են փնտրում Երբ ամմոնացիները պատերազմ են սկսում Իսրայելի դեմ, Գաղաադի երեցները հասկանում են, որ իրենց զինվորական հրամանատար է պետք։ Նրանք գնում են Տոբ երկիր՝ Հեփթայեին խնդրելու առաջնորդել իրենց։ Սկզբում Հեփթայեն նրանց դեմ է դուրս գալիս անցյալում մերժված լինելու համար, բայց նրանք համաձայնվում են, որ եթե նա նրանց հաղթանակի տանի, ինքը կդառնա Գաղաադի բոլոր բնակիչների գլուխը։ Նրանք այս երդումը կնքում են Տիրոջ առաջ Մասփեում։ 11։12–28 — Հեփթայեի դիվանագիտական և աստվածաբանական բանակցությունները Կռվից առաջ Հեփթայեն սուրհանդակներ է ուղարկում ամմոնացիների թագավորի մոտ՝ հարցնելով, թե ինչու են նրանք հարձակվում Իսրայելի երկրի վրա։ Ամմոնացիների թագավորը պնդում է, որ Իսրայելը գրավել է իրենց հողը Եգիպտոսից դուրս գալիս։ Հեփթայեն պատասխանում է մանրամասն պատմական և աստվածաբանական պաշտպանությամբ. Իսրայելը հող չի գրավել ամմոններից կամ մովաբացիներից, այլ ամորհացիների Սեհոն թագավորից, որին Աստված նրանց ձեռքն է հանձնել։ Նա կասկածի տակ է դնում ամմոնացիների բողոքելու իրավունքը երեք հարյուր տարվա խաղաղ բնակավայրից հետո և դատաստանը թողնում է Տիրոջը։ Ամմոնների թագավորը անտեսում է ուղերձը։ 11:29 — Հոգու զորացումը «Այն ժամանակ Տիրոջ Հոգին իջավ Հեփթայեի վրա»։ Աստծուց զորացված՝ Հեփթայեն ճանապարհորդում է Գաղաադով և Մանասեով, զորքեր հավաքում և շարժվում դեպի ամմոնացիները։ 11։30–31 — Հեփթայեի անխոհեմ ուխտը Պատերազմից առաջ Հեփթայեն ուխտ է տալիս Տիրոջը. եթե Աստված ամմոնացիներին իր ձեռքը մատնի, ապա խաղաղությամբ վերադառնալիս նրա տան դռներից նրան դիմավորելու դուրս եկող ամեն ինչ Տիրոջը կլինի, և նա այն կմատուցի որպես ողջակեզ։ 11։32–33 — Հաղթանակ Ամմոնի նկատմամբ Հեփթայեն առաջ է շարժվում և կռվում ամմոնացիների դեմ։ Տիրոջ օգնությամբ նա նրանց մեծ պարտություն է պատճառում քսան քաղաքներում՝ ամմոնացիներին ենթարկեցնելով Իսրայելի որդիների աչքին։
4
Գաղաադացի Յեփթայը
11։34–40 — Տան ողբերգական վերադարձը և երդման կատարումը Հեփթայեն վերադառնում է տուն՝ Մասփա։ Նրա միակ զավակը՝ դուստրը, դուրս է գալիս նրան դիմավորելու՝ թմբուկներով պարելով։ Վշտից կծված՝ Հեփթայեն պատռում է իր հագուստը և ողբում իր երդումը՝ հասկանալով, որ չի կարող այն հետ վերցնել։ Նրա դուստրը քաջաբար հնազանդվում է՝ խնդրելով ընդամենը երկու ամիս ժամանակ՝ իր ընկերուհիների հետ լեռները գնալու և իր կուսությունը սգալու համար։ Երկու ամիս անց նա վերադառնում է, և Հեփթայեն կատարում է իր երդումը նրա վրա։ Այս իրադարձությունը դառնում է ամենամյա ավանդույթ, երբ Իսրայելի դուստրերը ամեն տարի չորս օր ողբում են նրան։ Դատավորներ Գլուխ դատավորների հետ
12։
Քաղաքացիական
պատերազմ
Եփրեմի
և
հաջորդ
12։1–3 — Եփրեմի տրտունջը Եփրեմից ամբարտավան մարդիկ հավաքվում և անցնում են Սաֆոն՝ զայրացած դեմ դուրս գալով Հեփթայեի դեմ։ Նրանք բողոքում են, որ նա պատերազմել է Ամմոնի դեմ՝ առանց իրենց օգնության կանչելու, և սպառնում են այրել նրա տունը՝ իր տանը։ Հեփթայեն պատասխանում է, որ ինքը և իր ժողովուրդը օգնություն են կանչել, երբ մեծ նեղության մեջ են եղել, բայց Եփրեմը չի փրկել նրանց։ 12։4–6 — Քաղաքացիական պատերազմը և «Շիբբոլեթի» փորձությունը Հեփթայեն հավաքում է Գաղաադի տղամարդկանց և կռվում Եփրեմի դեմ՝ հաղթելով նրանց։ Գաղաադացիները գրավում են Հորդանան գետի անցուղիները։ Երբ փախչող եփրեմացիները փորձում են հետ անցնել, պահակները փորձում են նրանց՝ խնդրելով արտասանել «Շիբբոլեթ» բառը։ Քանի որ եփրեմյան բարբառը չի կարողանում արտասանել «շ» հնչյունը, նրանք այն արտասանում են «Սիբբոլեթ»։ Այս լեզվական բացահայտումը բացահայտում է նրանց, ինչի արդյունքում կոտորվում է 42,000 եփրեմացի։ 12։7 — Հեփթայեի մահը Հեփթայեն Իսրայելում դատավորություն է անում վեց տարի, նախքան մահանալը։ Նա թաղված է Գաղաադի քաղաքներից մեկում։
Մաս 2. Հիմնական դասեր և կյանքի կիրառություններ 1. Աստված կարող է օգտագործել մերժվածներին և վտարվածներին Դաս. Հեփթայեն վտարվեց իր սեփական ընտանիքի կողմից իր ծագման պատճառով, բայց Աստված ընտրեց նրան՝ ամբողջ ազգը փրկելու համար։ Կիրառում. Երբեք թույլ մի տվեք, որ ձեր անցյալը, ընտանեկան ծագումը կամ մարդկային մերժումը որոշեն ձեր ներուժը: Աստված հաճախ օգտագործում է անհատներին, որոնց հասարակությունը անտեսում կամ անտեսում է, արտասովոր նպատակներ իրականացնելու համար: 2. Ձեր խոսքերը պահպանելու կարևորագույն կարևորությունը (անխոհեմ երդումների վտանգը) Դասը. Հեփթայեն հուզական եռանդից և անհանգստությունից դրդված շտապողական, ավելորդ ուխտ տվեց, ինչը հանգեցրեց անձնական ողբերգության։
5
Գաղաադացի Յեփթայը
Կիրառում. Բառերը հսկայական կշիռ ունեն: Մենք պետք է զգույշ լինենք իմպուլսիվ խոստումների, զգացմունքային հայտարարությունների կամ ճնշման տակ տրված պարտավորությունների հետ: Իսկական հավատքը վստահում է Աստծո գերիշխանությանը՝ առանց փորձելու «կաշառել» կամ սակարկել Նրա հետ՝ անխոհեմ խոստումներով (Ժողովող 5:2,5): 3. Իմանալով ձեր պատմությունը և կանգնելով ճշմարտության վրա Դաս. Հեփթայեն պարզապես անողոք զինվոր չէր. նա խորը գիտելիքներ ուներ Իսրայելի պատմության և Աստծո ուխտային հարաբերությունների մասին շրջակա ազգերի հետ։ Նա բռնության դիմելուց առաջ օգտագործեց դիվանագիտությունն ու պատմական ճշմարտությունը։ Կիրառում. Հիմնվեք Աստծո Խոսքի ճշմարտության և պատմական իրականության վրա: Ձեր հավատքի հիմքը իմանալը թույլ է տալիս ձեզ պատասխանել քննադատներին, իմաստուն կերպով լուծել հակամարտությունները և անսասան կանգնել կեղծ մեղադրանքների դեմ: 4. Հպարտության և ցեղային խտրականության կործանարար բնույթը Դաս. Եփրեմյաններին մղում էին վիրավորված հպարտությունը, նախանձը և ցեղային եսասիրությունը, ինչի արդյունքում սկսվեց անիմաստ քաղաքացիական պատերազմ, որը խլեց տասնյակ հազարավոր իսրայելացիների կյանքեր։ Կիրառում. Հավատացյալների միջև հպարտությունն ու մանր մրցակցությունները (կամ համայնքների և ընտանիքների ներսում) քայքայում են միասնությունը ներսից։ Փոխանակ վիճելու, թե ով է ստանում փառքը կամ գովասանքը, մենք պետք է առաջնահերթություն տանք Աստծո արքայությանը և փոխադարձ աջակցությանը։ 5. Մարդկային թերի գործիքներ և աստվածային շնորհ Դաս. Հեփթայեն ընդգրկված է Նոր Կտակարանի հավատքի սրահում (Եբրայեցիներ 11։32), սակայն նրա կյանքը նշանավորվել է լուրջ թերություններով, անխոհեմ որոշումներով և դաժան ցեղային պատերազմներով։ Կիրառում. Աստված գործում է կոտրված, անկատար մարդկանց միջոցով: Մինչ մեր վատ ընտրությունները դեռևս ցավոտ երկրային հետևանքներ են կրում, Աստծո շնորհը կարող է փրկագնել կամավոր սիրտը, նույնիսկ երբ այդ սիրտը կոպիտ է եզրերին:
Հեփթայը Նոր Կտակարանում Եբրայեցիներին ուղղված նամակի 11-րդ գլխում , որը հաճախ անվանում են «Հավատքի սրահ», Հեփթայեն անսպասելիորեն և պատվավոր հիշատակության է արժանանում Աստվածաշնչյան պատմության մեծ հերոսուհիների և հերոսների շարքում: Հաշվի առնելով Դատավորների գրքում նրա պատմության մեջ արձանագրված ողբերգական հետևանքներն ու բարոյական երկիմաստությունները, այս գլխում նրա ներառումը խորը պատկերացում է տալիս այն մասին, թե ինչպես է Նոր Կտակարանը դիտարկում հավատքը, շնորհը և մարդկային անկատարությունը: 1. Եբրայեցիներին ուղղված նամակի 11-րդ գլխում Հեփթայեի հիշատակման վայրը Հեփթայեի մասին հիշատակվում է Եբրայեցիներին 11։32-34- ում ։
6
Գաղաադացի Յեփթայը
«Եվ ի՞նչ ասեմ էլ, որովհետև ժամանակը չի բավականացնի պատմելու Գեդեոնի, Բարակի, Սամսոնի, Հեփթայեի , Դավթի, Սամուելի և մարգարեների մասին, որոնք հավատքով նվաճեցին թագավորություններ, գործեցին արդարություն, ստացան խոստումներ, փակեցին առյուծների բերաններ, մարեցին կրակի բռնությունը, փրկվեցին սրի բերանից, թուլությունից զորացան, քաջություն ձեռք բերեցին մարտում, փախուստի մատնեցին օտարականների բանակները»։ 2. Հիմնական դիտարկումներ Նոր Կտակարանի տեսանկյունից Ա. Հավատքը ճանաչվում է թերի մարդկության մեջ Դատավորների գիրքը պատկերում է Իսրայելի հոգևոր անկման մի շրջան, և Հեփթայեի կյանքը հեռու էր մաքուր կամ իդեալական լինելուց։ Նա ապօրինի զավակ էր, աքսորյալ, «անպիտան մարդկանց» առաջնորդ և զինվոր, որը անխոհեմ երդում էր տվել, որն ավարտվել էր ողբերգությամբ։ Այնուամենայնիվ, Եբրայեցիներին ուղղված նամակի 11-րդ գլուխը սրբերին չի թվարկում բարոյական կատարելության հիման վրա, այլ թվարկում է նրանց հավատքի հիման վրա ։ Նոր Կտակարանի հեղինակը անտեսում է Հեփթայեի սոցիալական խարանը, դժվարին անցյալը և անձնական սխալ քայլերը՝ ուշադրություն հրավիրելով այն պահի վրա, երբ նա վստահեց Աստծուն՝ Իսրայելի համար պայքարելու համար։ Նոր Կտակարանում Աստծո գովասանքը հիմնված է Նրա հանդեպ վստահության , այլ ոչ թե մարդկային անթերիության վրա։ Բ. «Թուլությունից զորացանք» Եբրայեցիներին 11։34-ը ամփոփում է բազմաթիվ արտահայտությամբ. «թուլությունից զորացվեցին»։
դատավորների
փորձը
հետևյալ
Հեփթայեի թուլությունը. Նա սկզբում որպես վտարված անձնավորություն, որին իր եղբայրները վտարել էին (Դատավորներ 11։2) և չուներ ավանդական, ազնիվ տոհմածառ։ Աստծո զորությունը. Երբ Տիրոջ Հոգին իջավ նրա վրա (Դատավորներ 11։29), նրա բնական անբարենպաստ վիճակը և սոցիալական աքսորը վերածվեցին հոգևոր իշխանության և ռազմական ազատագրման։ Նոր Կտակարանի կապը. Սա ուղղակիորեն համընկնում է Պողոսի աստվածաբանության հետ՝ գրված 2 Կորնթացիներ 12։9-ում ( «Իմ շնորհը քեզ համար բավական է, որովհետև իմ զորությունը թուլության մեջ է կատարյալ դառնում» ): Գ. Հավատքը դրսևորվում է բանավոր և աստվածաբանական համոզմունքով Մինչև Հեփթայեն ամմոնացիների դեմ կռվելը, նա երկարատև դիվանագիտական շրջանառություն սկսեց, որը հիմնված էր Իսրայելի պատմության վրա (Դատավորներ 11։12– 27): Նա համարձակորեն հայտարարեց, որ Իսրայելի Տեր Աստվածը երկիրը տվել է Իր ժողովրդին և հաստատեց. «Տերը՝ Դատավորը, այսօր թող դատի Իսրայելի որդիների և Ամմոնի որդիների միջև»։ Հեփթայեի հավատը ցույց էր տալիս նրա համոզմունքը, որ միայն Աստված է գերագույն Դատավորը և գերիշխանը մարդկային թագավորությունների վրա ։ Եբրայեցիներին 11։33-ում հավատքի այս կողմը նկարագրվում է որպես թագավորություններ նվաճել և մարտում քաջություն դրսևորել ։
7
Գաղաադացի Յեփթայը
Դ. Ուխտական շնորհի զորությունը Եբրայեցիներին ուղղված նամակի 11-րդ գլխում Հեփթայեի, Սամսոնի և Գեդեոնի նման անձանց ներառումը ընդգծում է Նոր Կտակարանի կարևոր թեման՝ փրկագործական շնորհը ։ Եթե փրկությունն ու Աստծո հավանությունը կախված լինեին անբասիր կատարումից, Հեփթայեն այդ ցուցակում չէր լինի։ Նրա ներառումը մատնանշում է Ավետարանի ուղերձը՝ որ Աստված գործում է կոտրված, անկարգ և անկատար մարդկանց միջոցով, ովքեր ապավինում են Նրան։ 3. Հին Կտակարանի պատմության համեմատությունը Նոր Կտակարանի ամփոփագրի հետ Հին Կտակարանի ուշադրության կենտրոնում (Դատավորներ 11–12)
Նոր Կտակարանի ուշադրության կենտրոնում (Եբրայեցիներ 11)
Պատմական և մարդկային իրականություն՝ տարագիր կարգավիճակ, կոշտ դիվանագիտություն, անխոհեմ երդում, ողբերգական կորուստ, քաղաքացիական կռիվներ։
Հոգևոր ճշմարտություն. հաղթանակ վստահության միջոցով, թուլության հաղթահարում, Աստծո զորության վրա ապավինում։
Շեշտադրում՝ Մարդկային բարդությունը և Իսրայելի ցեղային դարաշրջանի խառնաշփոթը։
Շեշտադրում. Աստծո զորությունը, որը գործում է իսկական հավատքի միջոցով դժվարին հանգամանքներում:
Դաս՝ Հիմար խոսքերի և խափանված մարդկային համակարգերի չնախատեսված հետևանքները։
Դաս՝ Հավերժական պատիվ է տրվում նրանց, ովքեր վստահում են Աստծուն իրենց պատերազմներում։
Կյանքի կիրառումը Նոր Կտակարանի տեսանկյունից Աստված քեզ չի սահմանում քո ամենավատ սխալներով. Հեփթայեն Նոր Կտակարանում հիշվում է Աստծո ազատագրման զորության հանդեպ իր հավատքի համար, այլ ոչ թե իր ողբերգական, անխոհեմ երդման համար: Քրիստոսի մեջ քո ժառանգությունը ձևավորվում է հավատքով և Աստծո շնորհով, այլ ոչ թե քո անցյալի սխալներով: Հավատքը գործում է անկատար ժամանակներում. Հեփթայեն ապրել է բարոյապես քաոսային դարաշրջանում, բայց նա դեռևս վստահում էր Աստծուն: Իսկական հավատ դրսևորելու համար կատարյալ միջավայր պետք չէ: Կենտրոնացեք Ազատարարի վրա, այլ ոչ թե միայն գործիքի. Եբրայեցիներին ուղղված նամակի 11-րդ գլխում Հեփթայեի ներառումը վերջնականապես մատնանշում է Աստծուն՝ Աստվածաշնչի իրական Հերոսին, որը զորացնում է թույլ մարդկանց՝ կատարելու Իր խոստումները:
8