Գեդեոն՝ քաջարի մարդ Դատավորներ 6 1 Իսրայելի որդիները չարիք գործեցին Տիրոջ աչքի առաջ, և Տերը նրանց յոթ տարի Մադիամի ձեռքը մատնեց։ 2 Մադիանացիների ձեռքը հաղթեց Իսրայելին, և Իսրայելի որդիները մադիանացիների պատճառով լեռներում որջեր, քարանձավներ ու ամրոցներ շինեցին իրենց համար։ 3 Եվ այսպես, երբ Իսրայելը սերմ էր ցանել, մադիանացիները, ամաղեկացիները և արևելքի որդիները եկան նրանց դեմ։ 4 Եվ նրանք բանակ դրեցին նրանց դեմ և ոչնչացրին երկրի բերքը մինչև Գազա հասնելը, և Իսրայելի համար ոչ մի սնունդ չթողեցին՝ ո՛չ ոչխար, ո՛չ եզ, ո՛չ էլ էշ։ 5 Նրանք եկան իրենց անասուններով ու վրաններով, եկան մորեխների պես բազմությամբ, քանզի նրանց ու նրանց ուղտերին թիվ չկար, և մտան երկիրը՝ այն կործանելու համար։ 6 Եվ Իսրայելը խիստ աղքատացավ մադիանացիների պատճառով, և Իսրայելի որդիները աղաղակեցին Տիրոջը։ 7 Եվ եղավ այնպես, որ երբ Իսրայելի որդիները մադիանացիների պատճառով աղաղակեցին Տիրոջը, 8 Որ Տերը մի մարգարե ուղարկեց Իսրայելի որդիների մոտ, որն ասաց նրանց. «Այսպես է ասում Տեր Աստվածը՝ Իսրայելի. Ես ձեզ Եգիպտոսից հանեցի և ստրկության տնից դուրս բերեցի։ 9 Եվ ես ձեզ ազատեցի Եգիպտացիների ձեռքից և բոլոր ձեզ նեղողների ձեռքից, վռնդեցի նրանց ձեր առաջից և նրանց երկիրը ձեզ տվեցի։ 10 Ես ձեզ ասացի. «Ես եմ Տերը՝ ձեր Աստվածը, մի՛ վախեցեք ամորհացիների աստվածներից, որոնց երկրում դուք բնակվում եք»։ Բայց դուք չլսեցիք իմ ձայնը։ 11 Եվ Տիրոջ հրեշտակը եկավ ու նստեց Աբիեզերացի Հովասի Եփրայի կաղնու տակ։ Նրա որդի Գեդեոնը հնձանում ցորեն էր կալսում, որպեսզի այն թաքցնի մադիանացիներից։ 12 Եվ Տիրոջ հրեշտակը երևաց նրան ու ասաց. «Տերը քեզ հետ է, քաջարի՛ մարդ»։ 13 Գեդեոնն ասաց նրան. «Տե՛ր իմ, եթե Տերը մեզ հետ է, ինչո՞ւ է այս ամենը մեզ պատահել։ Եվ որտե՞ղ են նրա բոլոր հրաշքները, որոնց մասին մեր հայրերը պատմել են մեզ՝ ասելով. «Չէ՞ որ
1
Գեդեոն՝ քաջարի մարդ
Տերը մեզ Եգիպտոսից դուրս բերեց։ Հիմա Տերը մեզ լքել է ու մադիանացիների ձեռքը մատնել»։ 14 Եվ Տերը նայեց նրան ու ասաց. «Գնա՛ քո այս զորությամբ և փրկի՛ր Իսրայելին մադիանացիների ձեռքից։ Չէ՞ որ ես եմ քեզ ուղարկել»։ 15 Եվ նա ասաց նրան. «Տե՛ր իմ, ինչո՞վ փրկեմ Իսրայելին։ Ահա իմ տոհմը աղքատ է Մանասեի մեջ, և ես իմ հոր տան ամենափոքրն եմ։ 16 Եվ Տերն ասաց նրան. «Ես քեզ հետ կլինեմ, և դու մադիանացիներին կհարվածես ինչպես մեկ մարդու»։ 17 Եվ նա ասաց նրան. «Եթե ես քո աչքում շնորհ եմ գտել, ցույց տուր ինձ մի նշան, որ դու ես խոսում ինձ հետ»։ 18 Աղաչում եմ՝ մի՛ հեռացիր այստեղից, մինչև որ ես քեզ մոտ գամ, իմ ընծան բերեմ ու քո առաջ դնեմ։ Նա ասաց. «Կմնամ մինչև որ դու վերադառնաս»։ 19 Գեդեոնը մտավ, մի ուլ պատրաստեց և մեկ արդու ալյուրից անթթխմոր հացեր պատրաստեց։ Միսը դրեց զամբյուղի մեջ, արգանակը լցրեց կաթսայի մեջ, բերեց նրա մոտ կաղնու տակ և մատուցեց։ 20 Եվ Աստծո հրեշտակն ասաց նրան. «Վերցրու միսն ու անթթխմոր հացերը, դիր այս քարի վրա և լցրու արգանակը»։ Եվ նա այդպես էլ արեց։ 21 Տիրոջ հրեշտակը մեկնեց իր ձեռքում գտնվող գավազանի ծայրը և դիպավ մսին ու անթթխմոր հացերին։ Ապա ժայռից կրակ բարձրացավ և կլանեց միսն ու անթթխմոր հացերը։ Այդ ժամանակ Տիրոջ հրեշտակը անհետացավ նրա աչքից։ 22 Երբ Գեդեոնը հասկացավ, որ ինքը Տիրոջ հրեշտակն է, ասաց. «Վա՜յ, Տե՛ր Աստված, որովհետև ես Տիրոջ հրեշտակին տեսա դեմ առ դեմ»։ 23 Եվ Տերն ասաց նրան. «Խաղաղություն քեզ, մի՛ վախեցիր, չես մեռնի»։ 24 Այն ժամանակ Գեդեոնը այնտեղ մի զոհասեղան շինեց Տիրոջ համար եւ այն կոչեց Եհովա Շալոմ։ Այն մինչեւ այսօր էլ Աբիեզերի Եփրայում է։ 25 Եվ նույն գիշերը Տերն ասաց նրան. «Վերցրու քո հոր մատղաշ ցուլը՝ յոթ տարեկան երկրորդ ցուլը, և քանդիր քո հոր Բահաղի զոհասեղանը, և կտրիր նրա մոտ գտնվող անտառը։ 26 Եվ այս ժայռի գագաթին, նշանակված տեղում, քո Տեր Աստծուն զոհասեղան կառուցիր, վերցրու երկրորդ ցուլը և ողջակեզ մատուցիր այն անտառի փայտով, որը կտրելու ես։ 27 Գեդեոնը իր ծառաներից տասը մարդ վերցրեց և արեց այնպես, ինչպես Տերն էր ասել իրեն։ Եվ քանի որ նա վախենում էր իր հոր տնից և քաղաքի մարդկանցից, չէր կարողանում դա անել ցերեկը, ուստի արեց դա գիշերը։ 28 Երբ քաղաքի մարդիկ վաղ առավոտյան վեր կացան, տեսան, որ Բահաղի զոհասեղանը քանդված էր, նրա մոտ գտնվող անտառը կտրված էր, և երկրորդ եզը զոհաբերվել էր կառուցված զոհասեղանի վրա։ 29 Եվ նրանք միմյանց ասացին. «Ո՞վ է արել այս բանը»։ Եվ երբ նրանք հարցուփորձ արեցին, ասացին. «Հովասի որդի Գեդեոնն է արել այս բանը»։ 30 Քաղաքի մարդիկ ասացին Յովասին. «Դո՛ւրս հանիր քո որդուն, որ մեռնի, որովհետև նա քանդել է Բահաղի զոհասեղանը և կտրել նրա մոտ գտնվող անտառը»։ 31 Եվ Հովասն ասաց իր դեմ կանգնած բոլորին. «Դուք կպաշտպանե՞ք Բահաղին։ Կփրկե՞ք նրան։ Ով որ պաշտպանի նրան, թող մահապատժի ենթարկվի դեռ առավոտը։ Եթե նա աստված է, թող ինքը պաշտպանի իրեն, որովհետև մեկը քանդել է նրա զոհասեղանը»։ 32 Այդ օրը նա նրան անվանեց Երոբաաղ՝ ասելով. «Թող Բահաղը դատի նրա դեմ, որովհետև նա քանդել է նրա զոհասեղանը»։ 33 Այն ժամանակ բոլոր մադիանացիները, ամաղեկացիները եւ արեւելքի որդիները հաւաքուեցին, անցան եւ բանակեցին Յեզրայելի հովտում։ 34 Բայց Տիրոջ Հոգին իջավ Գեդեոնի վրա, և նա փող հնչեցրեց, և Աբիեզերը հավաքվեց նրա հետևից։
2
Գեդեոն՝ քաջարի մարդ
35 Նա պատգամաբերներ ուղարկեց ամբողջ Մանասեի մոտ, որոնք նույնպես հավաքվեցին նրա հետևից։ Նա պատգամաբերներ ուղարկեց նաև Ասերի, Զաբուղոնի և Նեփթաղիմի մոտ, և նրանք եկան նրանց դիմավորելու։ 36 Գեդեոնն ասաց Աստծուն. «Եթե դու փրկելու ես Իսրայելին իմ ձեռքով, ինչպես որ ասացիր, 37 Ահա ես գետնի մեջ բուրդ կդնեմ, և եթե միայն բրդի վրա ցող լինի, իսկ ամբողջ երկրի վրա՝ չոր, այն ժամանակ կիմանամ, որ դու իմ ձեռքով կփրկես Իսրայելին, ինչպես որ ասել ես։ 38 Եվ այդպես էլ եղավ. նա վաղ առավոտյան վեր կացավ, բրդը միացրեց իրար և բրդից ցողը քամեց՝ ջրով լի մի ամանի մեջ։ 39 Գեդեոնն ասաց Աստծուն. «Թող քո զայրույթը չբորբոքվի ինձ վրա, և ես միայն մեկ անգամ կխոսեմ։ Խնդրում եմ, թույլ տուր, որ փորձեմ, բայց միայն այս անգամ՝ բրդով։ Թող չոր մնա միայն բրդյա կտորի վրա, իսկ ամբողջ գետնի վրա՝ ցող»։ 40 Եվ Աստված այդ գիշեր այդպես էլ արեց. միայն բրդի վրա չորություն էր, իսկ ամբողջ գետնին՝ ցող։
Դատավորներ 7 1 Այն ժամանակ Երոբաաղը, այսինքն՝ Գեդեոնը, և նրա հետ եղող ամբողջ ժողովուրդը վաղ առավոտյան վեր կացան և բանակեցին Հարոդի ջրհորի մոտ։ Մադիանացիների բանակը նրանցից հյուսիս էր՝ Մորե բլրի մոտ, հովտում։ 2 Եվ Տերն ասաց Գեդեոնին. «Քեզ հետ եղող ժողովուրդը չափազանց շատ է, որպեսզի ես մադիանացիներին նրանց ձեռքը տամ, որպեսզի Իսրայելը չպարծենա ինձ դեմ՝ ասելով. «Իմ ձեռքն է ինձ փրկել»։ 3 Հիմա գնա՛, հռչակի՛ր ժողովրդի ականջներին ու ասա՛. «Ով վախկոտ ու զարհուրած է, թող վերադառնա ու վաղ հեռանա Գաղաադ լեռից»։ Եվ ժողովրդից քսաներկու հազարը վերադարձան, իսկ տասը հազարը մնացին։ 4 Եվ Տերն ասաց Գեդեոնին. «Ժողովուրդը դեռ շատ է։ Իջեցրու նրանց ջրի մոտ, և ես այնտեղ կփորձեմ նրանց քեզ համար։ Ում մասին ես քեզ ասեմ՝ «Սա թող գնա քեզ հետ», նա թող գնա քեզ հետ, իսկ ում մասին ես քեզ ասեմ՝ «Սա թող չգնա քեզ հետ», նա թող չգնա։ 5 Նա ժողովրդին իջեցրեց ջրի մոտ, և Տերն ասաց Գեդեոնին. «Ով որ շան պես լեզվով լակի ջուրը, նրան առանձին կդնես, ինչպես նաև ամեն մեկին, որ ծնկի կգա խմելու համար»։ 6 Եվ ձեռքը բերանին դնելով՝ լակողները երեք հարյուր մարդ էին։ Մնացած բոլոր մարդիկ ծնկի իջան՝ ջուր խմելու։ 7 Եվ Տերն ասաց Գեդեոնին. «Երեք հարյուր մարդկանցով, որոնք ջուրը լակեցին, ես ձեզ կփրկեմ և մադիանացիներին քո ձեռքը կմատնեմ, իսկ մնացած բոլոր մարդիկ թող գնան իրենց տեղը»։ 8 Ժողովուրդը պաշար ու փողեր վերցրեց իր ձեռքը։ Նա մնացած բոլոր իսրայելացիներին ուղարկեց իր վրանը, իսկ երեք հարյուր մարդկանց պահեց։ Մադիամի բանակը նրա տակ էր՝ հովտում։ 9 Եվ նույն գիշերը Տերն ասաց նրան. «Վեր կաց, իջիր բանակը, որովհետև ես այն քո ձեռքն եմ մատնել»։ 10 Բայց եթե վախենում ես իջնել, գնա քո ծառայի՝ Փարաի հետ բանակը։ 11 Եվ դու կլսես, թե ինչ են ասում նրանք, և դրանից հետո քո ձեռքերը կզորանան՝ բանակ իջնելու համար։ Այդ ժամանակ նա իր ծառա Փուրայի հետ իջավ բանակի մեջ գտնվող զինված մարդկանց դրսի կողմը։ 12 Մադիանացիները, Ամաղեկացիները և արևելքի բոլոր որդիները բազմությամբ պառկած էին հովտում, ինչպես մորեխներ, և նրանց ուղտերը անթիվ էին, ինչպես ծովափի ավազը՝ բազմությամբ։ 13 Երբ Գեդեոնը եկավ, ահա մի մարդ իր ընկերոջը երազ պատմեց ու ասաց. «Ահա երազ տեսա, և ահա գարու հացի մի բլիթ գլորվեց Մադիամի բանակի մեջ, մոտեցավ մի վրանի և հարվածեց դրան, այնպես որ այն ընկավ, շրջեց այն, և վրանը մնաց երկայնքով»։
3
Գեդեոն՝ քաջարի մարդ
14 Նրա ընկերը պատասխանեց ու ասաց. «Սա ուրիշ բան չէ, բացի Յովասի որդի Գեդեոնի՝ իսրայելացի մարդու սուրից, որովհետև Աստված նրա ձեռքն է մատնել Մադիամին և ամբողջ զորքը»։ 15 Երբ Գեդեոնը լսեց երազի պատմութիւնն ու նրա մեկնութիւնը, երկրպագեց նրան, վերադարձաւ իսրայէլացիների բանակը եւ ասաց. «Վեր կացէք, որովհետեւ Տէրը ձեր ձեռքն է մատնել մադիամացիների բանակը»։ 16 Եվ նա երեք հարյուր մարդկանց բաժանեց երեք գնդի և յուրաքանչյուրի ձեռքը տվեց փողեր՝ դատարկ սափորներով և սափորների մեջ՝ լամպերով։ 17 Եվ նա ասաց նրանց. «Նայեք ինձ և նույնը արեք, և ահա, երբ ես հասնեմ ճամբարի դուրսը, ինչպես ես կանեմ, այնպես էլ դուք կանեք»։ 18 Երբ ես և բոլոր նրանք, ովքեր ինձ հետ են, փող հնչեցնենք, դուք էլ փող հնչեցրեք ամբողջ բանակի շուրջբոլորը և ասացեք. «Տիրոջ և Գեդեոնի սուրը»։ 19 Գեդեոնը և նրա հետ հարյուր մարդիկ կեսգիշերի սկզբում հասան ճամբարի դուրսը։ Նրանք նոր էին դրել պահակախումբը, փողերը հնչեցրին և կոտրեցին իրենց ձեռքում եղած սափորները։ 20 Եվ երեք գնդերը փողերը փչեցին, կոտրեցին սափորները, ձախ ձեռքերում բռնեցին լապտերները, իսկ աջ ձեռքերում՝ փողերը, որ փչեն։ Նրանք աղաղակեցին. «Տիրոջ և Գեդեոնի սուրը»։ 21 Եվ նրանք կանգնեցին իրենց տեղերում՝ ճամբարի շուրջը։ Եվ ամբողջ զորքը վազեց, աղաղակեց ու փախավ։ 22 Եվ երեք հարյուրը փողերը հնչեցրին, և Տերը բոլոր բանակների մեջ յուրաքանչյուրի սուրը ուղղեց իր ընկերոջ դեմ։ Եվ բանակը փախավ Բեթսեթա, Սարերաթ, և Աբելմեուլայի սահմանը՝ Տաբաթ։ 23 Եվ Իսրայելի մարդիկ հավաքվեցին Նեփթաղիմից, Ասերից և ամբողջ Մանասեից և հետապնդեցին մադիանացիներին։ 24 Գեդեոնը պատգամաբերներ ուղարկեց ամբողջ Եփրեմի լեռնային շրջանով՝ ասելով. «Իջեք մադիանացիների դեմ և գրավեք նրանց առաջ գտնվող ջրերը մինչև Բեթբարա և Հորդանան»։ Եփրեմի բոլոր մարդիկ հավաքվեցին և գրավեցին ջրերը մինչև Բեթբարա և Հորդանան։ 25 Եվ նրանք բռնեցին մադիանացիների երկու իշխաններին՝ Օրեբին և Զեբին։ Նրանք սպանեցին Օրեբին Օրեբ ժայռի վրա, իսկ Զեբին՝ Զեբի հնձանի մոտ, հետապնդեցին մադիանացիներին և Օրեբի ու Զեբի գլուխները բերեցին Գեդեոնին Հորդանանի մյուս կողմում։
Դատավորներ 8 1 Եփրեմի մարդիկ նրան ասացին. «Ինչո՞ւ մեզ այսպես ծառայեցիր, որ մեզ չկանչեցիր, երբ գնացիր մադիանացիների դեմ կռվելու»։ Եվ նրանք խիստ վիճեցին նրա հետ։ 2 Եվ նա ասաց նրանց. «Ի՞նչ եմ ես արել ձեզ համեմատ։ Մի՞թե Եփրեմի խաղողաքաղը Աբիեզերի խաղողաքաղից լավ չէ։ 3 Աստված ձեր ձեռքն է մատնել Մադիամի իշխաններին՝ Օրեբին ու Զեբին, և ի՞նչ կարողացա ես անել ձեզ համեմատ։ Այն ժամանակ նրանց բարկությունը նրա նկատմամբ հանդարտվեց, երբ նա այս ասաց։ 4 Եվ Գեդեոնը հասավ Հորդանան և անցավ այն կողմը՝ ինքը և նրա հետ եղող երեք հարյուր մարդիկ, հոգնած, բայց հետապնդելով նրանց։ 5 Եվ նա ասաց Սոկքոթի մարդկանց. «Խնդրում եմ, հաց տվեք ինձ հետևող ժողովրդին, որովհետև նրանք հոգնած են, և ես հետապնդում եմ Զեբեին ու Սալմանային՝ Մադիամի թագավորներին»։ 6 Սոկքոթի իշխաններն ասացին. «Զեբեյի ու Սալմանայի ձեռքերը հիմա քո ձեռքում են, որ քո զորքին հաց տանք»։
4
Գեդեոն՝ քաջարի մարդ
7 Գեդեոնն ասաց. «Ուրեմն, երբ Տերը Զեբեին ու Սաղմանային իմ ձեռքը մատնի, ես ձեր մարմինները կպատառոտեմ անապատի փշերով ու տատասկներով»։ 8 Այնտեղից նա գնաց Փանուել և նրանց հետ նույնը խոսեց։ Փանուելի մարդիկ նրան պատասխանեցին այնպես, ինչպես Սոկքոթի մարդիկ էին պատասխանել նրան։ 9 Եվ նա խոսեց նաև Փանուելի մարդկանց հետ՝ ասելով. «Երբ խաղաղությամբ վերադառնամ, այս աշտարակը կքանդեմ»։ 10 Զեբեն ու Սալմանան Կարկորում էին, և նրանց հետ էին մոտ տասնհինգ հազար մարդ՝ արևելքի որդիների բոլոր զորքերից մնացած բոլորը, որովհետև հարյուր քսան հազար սուր քաշող մարդ ընկավ։ 11 Գեդեոնը բարձրացավ Նոբայի և Հոգբեհայի արևելքում վրանաբնակների ճանապարհով և ջարդեց բանակը, որովհետև բանակը ապահով էր։ 12 Եվ երբ Զեբեն ու Սալմանան փախան, նա հետապնդեց նրանց և բռնեց Մադիամի երկու թագավորներին՝ Զեբեին ու Սալմանային, և շփոթեցրեց ամբողջ զորքը։ 13 Եվ Հովասի որդի Գեդեոնը պատերազմից վերադարձավ արևածագից առաջ։ 14 Եվ Սոկքոթի մարդկանցից մի երիտասարդ բռնեց ու հարցրեց նրան։ Նա նրան նկարագրեց Սոկքոթի իշխաններին ու նրա ծերերին՝ յոթանասունյոթ մարդ։ 15 Եվ նա եկավ Սոկքոթի մարդկանց մոտ ու ասաց. «Ահա Զեբեին ու Սաղմանան, որոնցով դուք ինձ նախատեցիք՝ ասելով. «Զեբեի ու Սաղմանայի ձեռքերը հիմա քո ձեռքում են՞, որ հաց տանք քո հոգնած մարդկանց»։ 16 Եվ նա վերցրեց քաղաքի ծերերին, անապատի փշերն ու տատասկները, և դրանցով սովորեցրեց Սոկքոթի մարդկանց։ 17 Եվ նա քանդեց Փանուելի աշտարակը և սպանեց քաղաքի մարդկանց։ 18 Ապա նա ասաց Զեբեին ու Սալմանային. «Ինչպիսի՞ն էին նրանք, որոնց դուք սպանեցիք Թաբորում»։ Նրանք պատասխանեցին. «Ինչպես դու, այնպես էլ նրանք էին. յուրաքանչյուրը նման էր թագավորի որդիների»։ 19 Նա ասաց. «Նրանք իմ եղբայրներն էին, իմ մոր որդիները։ Կենդանի է Տերը, եթե դուք նրանց ողջ թողնեիք, ես ձեզ չէի սպանի»։ 20 Եվ նա ասաց իր անդրանիկ որդուն՝ Հեթերին. «Վեր կաց ու սպանիր նրանց»։ Բայց պատանին սուրը չքաշեց, որովհետև վախենում էր, որովհետև դեռ պատանի էր։ 21 Զեբեն ու Սալմանան ասացին. «Վեր կաց ու մեզ վրա հարձակվիր, որովհետև մարդու ուժը նրա նման է»։ Գեդեոնը վեր կացավ, սպանեց Զեբեին ու Սալմանային և վերցրեց նրանց ուղտերի պարանոցներից զարդերը։ 22 Այն ժամանակ Իսրայելի մարդիկ Գեդեոնին ասացին. «Իշխի՛ր մեզ վրա դու, քո որդին եւ քո որդու որդին, որովհետեւ դու մեզ ազատեցիր Մադիամի ձեռքից»։ 23 Գեդեոնն ասաց նրանց. «Ես ձեզ վրա չեմ իշխի, ոչ էլ որդիս կթագավորի ձեզ վրա։ Տերը կթագավորի ձեզ վրա»։ 24 Գեդեոնն ասաց նրանց. «Մի բան եմ խնդրում ձեզանից, որ ամեն մեկը ինձ իր որսի ականջօղերը տաք։ (Որովհետև նրանք ոսկե ականջօղեր ունեին, որովհետև իսմայելացիներ էին։) 25 Եվ նրանք պատասխանեցին. «Մենք կամավոր կտանք դրանք»։ Եվ նրանք փռեցին մի հանդերձ և դրա մեջ գցեցին յուրաքանչյուրը իր որսի ականջօղերը։ 26 Եվ նրա խնդրած ոսկե ականջօղերի կշիռը հազար յոթ հարյուր սիկղ ոսկի էր՝ բացի Մադիանի թագավորների վրա եղած զարդերից, մանյակներից և ծիրանի զգեստներից, և բացի նրանց ուղտերի պարանոցի շուրջը եղած շղթաներից։ 27 Գեդեոնը դրանից եփուդ պատրաստեց և դրեց իր քաղաքում՝ Եփրայում։ Ամբողջ Իսրայելը պոռնկացավ դրա հետևից։ Այդ բանը որոգայթ դարձավ Գեդեոնի և նրա տան համար։ 28 Այսպես Մադիամը հպատակվեց Իսրայելի որդիների առաջ, այնպես որ նրանք այլևս գլուխ չբարձրացրին։ Եվ երկիրը խաղաղության մեջ էր քառասուն տարի Գեդեոնի օրերում։ 29Եվ Հովասի որդի Հերոբաաղը գնաց ու բնակվեց իր տանը։ 30 Եվ Գեդեոնը յոթանասուն որդի ունեցավ իր որովայնից, որովհետև շատ կանայք ուներ։
5
Գեդեոն՝ քաջարի մարդ
31 Եվ նրա հարճը, որը Սյուքեմում էր, նույնպես որդի ծնեց նրա համար, և նրա անունը նա Աբիմելեք դրեց։ 32 Եվ Հովասի որդի Գեդեոնը մահացավ լավ ծերության մեջ և թաղվեց իր հոր՝ Հովասի գերեզմանում՝ Աբիեզերի Եփրայում։ 33 Եվ եղավ այնպես, որ Գեդեոնի մահից հետո Իսրայելի որդիները նորից դարձան ու պոռնկություն գործեցին Բահաղի հետևից և Բահաղբերիթին դարձրին իրենց աստվածը։ 34 Եվ Իսրայելի որդիները չհիշեցին իրենց Տեր Աստծուն, որը նրանց ազատել էր շրջակա բոլոր թշնամիների ձեռքից։ 35 Նրանք նաև բարեհաճություն չցուցաբերեցին Հերոբաալի՝ այսինքն՝ Գեդեոնի տան նկատմամբ՝ ըստ այն բոլոր բարության, որ նա ցույց էր տվել Իսրայելին։
Տող առ տող բաժանում Դատավորներ գրքի 6-8 գլուխներում Գեդեոնի պատմությունը Աստվածաշնչի ամենահետաքրքիր պատմություններից մեկն է։ Այն պատմում է ազգի ապստամբության և ճնշման ցիկլի, անսպասելի հերոսի դժկամ և վախեցած կանչի, ընդամենը 300 մարդկանցով ձեռք բերված հրաշալի ռազմական հաղթանակի և հաջողության բարդ հետևանքների մասին։
Գլուխ 6. Ճնշումը, կոչը և նախապատրաստությունը Հատվածներ 1-6 (Մադիանացիների ճնշումը). Քանի որ Իսրայելը չարիք գործեց Տիրոջ աչքում, Աստված նրանց յոթ տարի մատնեց Մադիանացիների ձեռքը։ Մադիանացիները, ամաղեկացիները և արևելքի երեխաները ավերեցին երկիրը՝ ոչնչացնելով բերքն ու անասունները, ստիպելով իսրայելացիներին թաքնվել որջերում, քարանձավներում և լեռներում։ Հատվածներ 7-10 (Մարգարեական հանդիմանություն). Երբ Իսրայելը աղաղակեց Տիրոջը մադիանացիների պատճառով, Աստված մարգարե ուղարկեց նրանց հիշեցնելու Իր շնորհի մասին՝ թե ինչպես Նա նրանց դուրս բերեց Եգիպտոսից և հրամայեց չվախենալ ամորհացիների աստվածներից, սակայն նրանք չհնազանդվեցին Նրա ձայնին։ Հատվածներ 11–16 (Տիրոջ հրեշտակի հայտնվելը). Տիրոջ հրեշտակը եկավ և նստեց Օփրայում՝ Աբիեզերացի Հովասին պատկանող կաղնու տակ։ Նրա որդի Գեդեոնը հնձանի մոտ ցորեն էր կալսում, որպեսզի այն թաքցնի մադիանացիներից։ Հրեշտակը հայտարարեց. «Տերը քեզ հետ է, քաջարի՛ մարդ»։ Գեդեոնը կասկածի տակ դրեց սա՝ մատնանշելով Իսրայելի աղքատությունը և իր հոր տանը ունեցած ցածր կարգավիճակը։ Տերը վստահեցրեց նրան՝ ասելով. «Անշուշտ, ես քեզ հետ կլինեմ»։ Հատվածներ 17-24 (Ընդունման նշանը). Գեդեոնը նշան խնդրեց՝ ապացուցելու համար, որ իրոք Աստված էր խոսում՝ պատրաստելով միս և անթթխմոր հացեր: Երբ Հրեշտակը իր գավազանի ծայրով դիպավ զոհաբերությանը, ժայռից կրակ բարձրացավ և կլանեց այն, և Հրեշտակը անհետացավ: Հասկանալով, թե ով է դա, Գեդեոնը վախեցավ իր կյանքի համար, բայց Տերն ասաց նրան. «Խաղաղություն քեզ, մի՛ վախեցիր, դու չես մեռնի»: Գեդեոնը այնտեղ զոհասեղան կառուցեց՝ անվանելով Եհովա-շալոմ (Տերը խաղաղություն է): Հատվածներ 25–32 (Բահալի զոհասեղանի ոչնչացումը). Նույն գիշերը Աստված Գեդեոնին ասաց վերցնել հոր երկրորդ ցուլը և քանդել հոր Բահալի զոհասեղանը, կտրելով դրա կողքին գտնվող փայտե պուրակը (Աշերա): Գեդեոնը դա արեց գիշերը՝ տասը ծառաների հետ՝ վախենալով իր ընտանիքից և քաղաքի բնակիչներից: Երբ հաջորդ առավոտյան
6
Գեդեոն՝ քաջարի մարդ
հայտնաբերվեցին, քաղաքի բնակիչները պահանջեցին նրա մահը, բայց Հովասը պաշտպանեց նրան՝ ասելով. «Կպաշտպանե՞ք Բահալի համար... թող նա ինքը պաշտպանի իր գործը»: Դրա պատճառով Գեդեոնին անվանեցին Հերոբաալ («Թող Բահալը պաշտպանի նրա դեմ»): 33-35 համարներ (Աստծո Հոգին զորացնում է Գեդեոնին). Մադիանացիներն ու ամաղեկացիները հավաքվեցին և բանակեցին Հեզրայելի հովտում։ «Տիրոջ Հոգին իջավ Գեդեոնի վրա» (բառացիորեն հագցրեց նրան), և նա փող հնչեցրեց՝ հավաքելով Աբիեզերի, Ասերի, Զաբուղոնի և Նեփթաղիմի տոհմերին՝ իրեն հետևելու համար։ 36-40 համարներ (Գեղարդի նշանը). Դեռևս հույսը դնելով, Գեդեոնը Աստծուց նշան խնդրեց՝ օգտագործելով բրդի կտոր։ Սկզբում նա խնդրեց, որ ցողը միայն գեղարդի վրա լինի, մինչդեռ գետինը չոր մնա. Աստված տվեց այն։ Հաջորդը, նա խնդրեց, որ գեղարդը չոր լինի, մինչդեռ գետինը ցող լինի. Աստված դա էլ արեց։
Գլուխ 7։ Նոսրացած բանակը և հաղթանակը Մադիանի նկատմամբ Հատվածներ 1–3 (Բանակի կրճատում). Երոբաաղը (Գեդեոնը) և նրա բանակը ճամբար խփեցին Հարոդի ջրհորի մոտ, մինչդեռ մադիանացիները հյուսիսում էին։ Աստված Գեդեոնին ասաց, որ ժողովուրդը չափազանց շատ է , որպեսզի Իսրայելը չփառավորի իրեն Աստծուց։ Աստված հրահանգեց Գեդեոնին հայտարարել, որ յուրաքանչյուր ոք, ով վախենում է, կարող է հեռանալ։ 22,000 մարդ հեռացավ ՝ թողնելով 10,000-ին։ Հատվածներ 4-8 (Ջրի փորձությունը). Աստված ասաց, որ դեռ շատերն են։ Նա ասաց Գեդեոնին, որ նրանց իջեցնի ջրի մոտ, որտեղ Նա կբաժանի նրանց։ Նրանք, ովքեր շան պես լեզուներով կխմեն ջուրը (300 մարդ), առանձնացվեցին։ Նրանք, ովքեր ծնկի իջան խմելու, տուն ուղարկվեցին։ Միայն 300 մարդով Աստված խոստացավ Մադիանին հանձնել Գեդեոնի ձեռքը։ 9-15 համարներ (Մադիանացիների երազը). Այդ գիշեր Աստված Գեդեոնին ասաց գնալ թշնամու ճամբար, քանի որ Ինքը այն իր ձեռքն էր հանձնել։ Իր ծառա Փուրայի ուղեկցությամբ Գեդեոնը լսեց, թե ինչպես է մադիանացի զինվորը իր ընկերոջը պատմում երազ, թե ինչպես է գարու հացի մի բլիթ ընկնում մադիանացիների բանակի վրա՝ հարվածելով վրանին, այնպես որ այն փլուզվում է։ Մյուս զինվորը մեկնաբանեց այն. «Սա ուրիշ բան չէ, բացի Գեդեոնի սուրից... որովհետև Աստված նրա ձեռքն է մատնել մադիանացիներին»։ Աստծուն երկրպագելով՝ Գեդեոնը վստահությամբ վերադարձավ իր մարդկանց մոտ։ Հատվածներ 16–22 (Լապտերների և սափորների ռազմավարությունը). Գեդեոնը 300 տղամարդկանց բաժանեց երեք վաշտի։ Նա յուրաքանչյուր տղամարդու տվեց մեկական փող, մեկ դատարկ սափոր և մեկական ջահ (լամպ) սափորի մեջ ։ Գիշերը շրջապատելով ճամբարը, նրանք փչեցին փողերը, կոտրեցին սափորները, ձախ ձեռքերում բռնեցին ջահերը և աջում՝ փողերը, և աղաղակեցին. «Տիրոջ և Գեդեոնի սուրը»։ Խուճապը գրավեց մադիանացիների ճամբարը, և Տերը յուրաքանչյուրի սուրը ուղղեց իր ընկերոջ դեմ ամբողջ բանակում։ Հատվածներ 23–25 (Հետապնդումը). Նեփթաղիմից, Ասերից և Մանասեից իսրայելացի մարդիկ հետապնդեցին փախչող մադիանացիներին։ Գեդեոնը սուրհանդակներ ուղարկեց Եփրեմի լեռան վրայով՝ գրավելու իրենց առջևի ջրերը՝ Բեթ-Բարա և Հորդանան, գերի
7
Գեդեոն՝ քաջարի մարդ
վերցնելով և մահապատժի ենթարկելով երկու մադիանացի իշխանների՝ Օրեբին և Զեբին , որոնց գլուխները նրանք վերադարձրին Գեդեոնին։
Գլուխ 8. Հետապնդումը, հետևանքները
հակամարտությունները
և
1-3 համարներ (Դիվանագիտական բանաձև Եփրեմի հետ). Եփրեմի մարդիկ դառնորեն բողոքեցին, որ իրենց ավելի վաղ չէին կանչել կռվի։ Գեդեոնը պատասխանեց խոնարհությամբ և նրբանկատությամբ. «Ի՞նչ եմ ես արել ձեզ համեմատ։ Մի՞թե Եփրեմի խաղող հավաքելը ավելի լավ չէ, քան Աբիեզերի բերքահավաքը»։ Նրա մեղմ պատասխանը մեղմացրեց նրանց զայրույթը։ 4-9 համարներ (Հրաժարում Սոկքոթում և Փանուելում). Գեդեոնը և նրա ուժասպառ 300 մարդիկ անցան Հորդանան գետը՝ հետապնդելով մնացած մադիանացի թագավորներին՝ Զեբեին և Սալմանային։ Նրանք Սոկքոթի և Փանուելի ծերերից հաց խնդրեցին հոգնած զորքերին կերակրելու համար, բայց առաջնորդները ծաղրեցին Գեդեոնին և հրաժարվեցին՝ ասելով, որ դեռ չեն գերի վերցրել թագավորներին։ Գեդեոնը զգուշացրեց նրանց, որ կվերադառնա և կպատժի նրանց փշերով ու տատասկներով։ 10-17 համարներ (Պատիժ և գերի վերցում). Գեդեոնը անակնկալի բերեց մնացած մադիանական զորքին և գերի վերցրեց Զեբեհի և Սալմանայի թագավորներին ։ Վերադառնալով՝ նա պատժեց Սոկքոթի ծերերին՝ օգտագործելով անապատի փշեր ու տատասկներ, և նա քանդեց Փանուելի աշտարակը և սպանեց քաղաքի մարդկանց։ Հատվածներ 18–21 (Թագավորների ճակատագիրը). Գեդեոնը հարցրեց Զեբեին և Սալմանային, թե ինչպիսի մարդկանց են սպանել Թաբորում, պարզելով, որ նրանք իր եղբայրներն են։ Նա հրամայեց իր ավագ որդուն՝ Հեթերին, սպանել նրանց, բայց տղան վախեցած էր, քանի որ դեռ երիտասարդ էր։ Այնուհետև երկու թագավորները խնդրեցին Գեդեոնին ինքը սպանել նրանց, և Գեդեոնը սպանեց նրանց՝ վերցնելով մահիկի զարդերը նրանց ուղտերի պարանոցներից։ 22-27 համարներ (Ոսկե եփուդը և Իսրայելի անհետացումը). Իսրայելը փորձեց Գեդեոնին և նրա տոհմին ժառանգական կառավարիչներ դարձնել, բայց Գեդեոնը կտրականապես հրաժարվեց՝ հայտարարելով. «Տերը կիշխի ձեզ վրա»։ Սակայն Գեդեոնը խնդրեց, որ յուրաքանչյուր տղամարդ իրեն ականջօղ տա իրենց ավարից։ Նա հավաքեց 1755 շեկել ոսկի և պատրաստեց եփուդ , դնելով այն իր քաղաքում՝ Օփրա։ Դժբախտաբար, ամբողջ Իսրայելը այնտեղ սկսեց պոռնկություն գործել դրա հետևից , և այն դարձավ որոգայթ Գեդեոնի և նրա տան համար։ 28-35 համարներ (Գեդեոնի մահը և Իսրայելի մոռացկոտությունը). Մադիանը նվաստացվեց, և երկիրը հանգիստ ապրեց Գեդեոնի կենդանության օրոք 40 տարի։ Գեդեոնը մահացավ լավ ծերության մեջ և թաղվեց իր հոր՝ Հովասի գերեզմանում։ Նրա մահից անմիջապես հետո իսրայելացիները վերադարձան հոգևոր շնության՝ երկրպագելով Բահաղբերիթին և բարություն չցուցաբերելով Հերոբաալի (Գեդեոնի) տան նկատմամբ՝ նրա արած բոլոր բարիքների համար։
8
Գեդեոն՝ քաջարի մարդ
Գեդեոնի պատմությունից կարևոր դասեր Աստված օգտագործում է անհավանականներին և թույլերին. Գեդեոնը սկսեց թաքնվել վախից և իր տոհմը համարում էր Մանասեի ամենաթույլը։ Աստված դիտավորյալ կրճատեց նրա բանակը 32,000-ից մինչև 300՝ ապացուցելու համար, որ հաղթանակը գալիս է աստվածային զորությունից, այլ ոչ թե մարդկային զորությունից։ Համբերություն մարդկային կասկածի հետ. Աստված Գեդեոնի խորը անապահովության և նշանների (կրակի և բուրդի) խնդրանքներին արձագանքեց անհավանական համբերատարությամբ և շնորհքով՝ նրբորեն քայլ առ քայլ ամրապնդելով նրա հավատքը։ Իսկական առաջնորդությունը ենթադրում է խոնարհություն. Գեդեոնը հաջողությամբ կառավարել է փխրուն ցեղային քաղաքականությունը (հանգստացնելով եփրեմյաններին) և կտրականապես հրաժարվել է թագավորական իշխանությունից՝ ընդունելով, որ միայն Աստված պետք է իշխի Իսրայելի վրա։ Հաջողության մեջ փոխզիջման վտանգը. Իր անհավանական հաղթանակներին չնայած, Գեդեոնի կողմից ոսկե եփուդի ստեղծումը դարձավ հոգևոր թակարդ (կռապաշտություն) իր ընտանիքի և ազգի համար՝ ապացուցելով, որ հոգևոր զգոնությունը անհրաժեշտ է նույնիսկ, և հատկապես, մեծ հաղթանակից հետո։
9