የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል 2ኛ ነገሥት 18-19 2ኛ ነገሥት 18 1፤ እንዲህም ሆነ፤ በእስራኤል ንጉሥ በኤላ ልጅ በሆሴዕ በሦስተኛው ዓመት የይሁዳ ንጉሥ የአካዝ ልጅ ሕዝቅያስ ነገሠ። 2፤ መንገሥ በጀመረ ጊዜ የሃያ አምስት ዓመት ልጅ ነበረ፤ በኢየሩሳሌምም ሀያ ዘጠኝ ዓመት ነገሠ፤ እናቱም የዘካርያስ ልጅ አቢ ትባል ነበር። 3፤ አባቱም ዳዊት እንዳደረገው ሁሉ በእግዚአብሔር ፊት ቅን ነገር አደረገ። 4፤ የኮረብታ መስገጃዎችን አስወገደ፥ ሐውልቶቹንም ሰባበረ፥ የማምለኪያ ዐፀዶቹንም ቈረጠ፥ ሙሴም የሠራውን የናስ እባብ ሰባበረ፤ የእስራኤል ልጆች እስከዚያ ዘመን ድረስ ያጥኑለት ነበርና፥ ስሙንም ነሑሽታን ብሎ ጠራው። 5፤ በእስራኤልም አምላክ በእግዚአብሔር ታመነ፤ ከእርሱም በኋላ ከእርሱም በፊት ከነበሩት ከይሁዳ ነገሥታት ሁሉ እንደ እርሱ ያለ ማንም አልነበረም። 6፤ ከእግዚአብሔር ጋር ተጣበቀ፥ እርሱንም ከመከተል አልራቀም፥ እግዚአብሔርም ለሙሴ ያዘዘውን ትእዛዛቱን ጠበቀ። 7፤ እግዚአብሔርም ከእርሱ ጋር ነበረ፥ በሄደበትም ሁሉ ተሳካለት፤ በአሦርም ንጉሥ ላይ ዐመፀ፥ አላገለገለውም። 8፤ ፍልስጥኤማውያንንም እስከ ጋዛና እስከ ዳርቻዋ ድረስ፥ ከዘበኞች ግንብ ጀምሮ እስከ ተመሸገችው ከተማ ድረስ መታ። 9፤ በንጉሡ በሕዝቅያስ በአራተኛው ዓመት፥ የእስራኤል ንጉሥ የኤላ ልጅ ሆሴዕ በነገሠ በሰባተኛው ዓመት፥ የአሦር ንጉሥ ስልምናሶር ወደ ሰማርያ ወጣ፥ ከበባትም። 10፤ ከሦስት ዓመት በኋላም ያዙአት፤ በሕዝቅያስ በስድስተኛው ዓመት፥ የእስራኤል ንጉሥ በሆሴዕ ዘጠነኛው ዓመት፥ ሰማርያ ተያዘች። 11 የአሦርም ንጉሥ እስራኤልን ወደ አሦር አፈለሰ፥ በአላህና በአቦር በጎዛን ወንዝ አጠገብ በሜዶንም ከተሞች አኖራቸው።
1
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
12 የአምላካቸውን የእግዚአብሔርን ቃል ስላልሰሙ፥ ቃል ኪዳኑንም ስለ ተላልፈዋል፥ የእግዚአብሔርም ባሪያ ሙሴ ያዘዘውን ሁሉ አልሰሙም፥ አላደረጉም፤ 13፤ በንጉሡም በሕዝቅያስ በአሥራ አራተኛው ዓመት የአሦር ንጉሥ ሰናክሬም ወደ ይሁዳ በተመሸጉት ከተሞች ሁሉ ላይ ወጣ፥ ወሰዳቸውም። 14 የይሁዳም ንጉሥ ሕዝቅያስ ወደ አሦር ንጉሥ ወደ ላኪሶ። በድያለሁ፤ ከእኔ ተመለስ፤ የምትሰጠኝን ሁሉ እሸከማለሁ ብሎ ላከ። የአሦርም ንጉሥ ለይሁዳ ንጉሥ ለሕዝቅያስ ሦስት መቶ መክሊት ብርና ሠላሳ መክሊት ወርቅ ሰጠው። 15፤ ሕዝቅያስም በእግዚአብሔር ቤትና በንጉሡ ቤት መዛግብት የተገኘውን ብር ሁሉ ሰጠው። 16 በዚያን ጊዜ ሕዝቅያስ ከእግዚአብሔር መቅደስ ደጆችና የይሁዳ ንጉሥ ሕዝቅያስ ከለበጣቸው ምሰሶዎች ወርቁን ቈረጠ፥ ለአሦርም ንጉሥ ሰጠው። 17 የአሦርም ንጉሥ ተርታንን፣ ራብሳሪስንና ራብሳኪን ከብዙ ሠራዊት ጋር ከለኪሶ ወደ ንጉሡ ወደ ሕዝቅያስ ወደ ኢየሩሳሌም ላከ፤ ወጥተውም ወደ ኢየሩሳሌም መጡ። በወጡም ጊዜ መጥተው በልብስ አጣቢው እርሻ መንገድ ላይ ባለው በላይኛው ኩሬ መስኖ አጠገብ ቆሙ። 18፤ ንጉሡንም በጠሩ ጊዜ የቤቱ አዛዥ የኬልቅያስ ልጅ ኤልያቄም ጸሐፊውም ሳምናስ ታሪክ ጸሐፊውም የአሳፍ ልጅ ዮአህ ወደ እነርሱ ወጡ። 19፤ ራፋስቂስም እንዲህ አላቸው። ለሕዝቅያስ እንዲህ በሉት። ታላቁ ንጉሥ የአሦር ንጉሥ እንዲህ ይላል። ይህ የምትታመንበት መታመን ምንድር ነው? 20 አንተ (ነገር ግን ከንቱ ቃላት ናቸው) ለጦርነት ምክርና ኃይል አለኝ ትላለህ፤ እንግዲህ በእኔ ላይ የምታምፅ በማን ትታመናለህ? 21፤ እነሆ፥ በዚህ በተቀጠቀጠ ሸምበቆ በትር በግብፅ ትታመናለህ፤ ሰው ቢደገፍበት ወደ እጁ ይገባል ይወጋዋልም፤ የግብፅ ንጉሥ ፈርዖንም ለሚታመኑበት ሁሉ እንዲሁ ነው። 22፤ እናንተ ግን። በአምላካችን በእግዚአብሔር እንታመናለን ብትሉኝ፥ ሕዝቅያስ የኮረብታ መስገጃዎቹንና መሠዊያዎቹን ያስወገደው፥ ለይሁዳና ለኢየሩሳሌምም። በኢየሩሳሌም ባለው በዚህ መሠዊያ ፊት ትሰግዳላችሁ ያለው ይህ አይደለምን? 23፤ እንግዲህ፥ እባክህ፥ ለጌታዬ ለአሦር ንጉሥ ቃል ኪዳን አድርግ፥ የሚጋልቡባቸውንም ሰዎች ልታስቀምጥላቸው ብትችል፥ ሁለት ሺህ ፈረሶችን እሰጥሃለሁ። 24 እንግዲህ ከጌታዬ ባሪያዎች የሚያንሰውን የአንዱን አለቃ ፊት እንዴት ትመልሳለህ? በግብፅስ ስለ ሰረገሎችና ስለ ፈረሰኞች ትታመናለህ? 25፤ አሁን ያለ እግዚአብሔር ይህን ስፍራ ላጠፋ ወጥቻለሁን? እግዚአብሔርም። በዚህች ምድር ላይ ውጣና አጥፋው አለኝ። 26፤ የኬልቅያስም ልጅ ኤልያቄም ሳምናስም ዮአህም ራፋቂስን። እኛ እንረዳዋለንና እባክህ፥ ለባሪያዎችህ በሶርያ ቋንቋ ተናገር፤ በቅጥርም ላይ ባለው ሕዝብ ጆሮ በአይሁድ ቋንቋ አትናገረን። 27፤ ራፋስቂስም፦ ጌታዬ ይህን ቃል እናገር ዘንድ ወደ ጌታችሁና ወደ እናንተ ልኮኛልን? ከእናንተ ጋር ኵሳቸውን ይበሉ ዘንድ ሽንታቸውንም ይጠጡ ዘንድ በቅጥር ላይ ወደሚቀመጡት ሰዎች አልላከኝምን? 28፤ ራፋስቂስም ቆሞ በታላቅ ድምፅ በአይሁድ ቋንቋ ጮኸ፥ እንዲህም አለ። የታላቁን ንጉሥ የአሦርን ንጉሥ ቃል ስሙ፤ 29 ንጉሡ እንዲህ ይላል። ሕዝቅያስ አያታልላችሁ፤ ከእጁ ሊያድናችሁ አይችልምና። 30 ሕዝቅያስም። እግዚአብሔር በእርግጥ ያድነናል፥ ይህችም ከተማ በአሦር ንጉሥ እጅ አትሰጥም ብሎ በእግዚአብሔር እንድትታመኑ አያድርጋችሁ። 31 ሕዝቅያስን አትስሙ፤ የአሦር ንጉሥ እንዲህ ይላልና። ከእኔ ጋር ቃል ኪዳን አድርጉ ወደ እኔም ውጡ፥ እያንዳንዳችሁም ከወይናችሁና ከበለስ ብሉ፥ ከጉድጓዳችሁም ውሃ ጠጡ።
2
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
32፤ እስክመጣና እንደ ገዛ ምድራችሁ ወደምትመስል ምድር እስክወስዳችሁ ድረስ፥ እህልና የወይን ጠጅ፥ የእንጀራና የወይን እርሻ፥ የወይራና የማር ዘይት ወዳለባት ምድር እስክወስዳችሁ ድረስ፤ በሕይወት እንድትኖሩ እንጂ እንዳትሞቱም፤ ሕዝቅያስም። እግዚአብሔር ያድነናል ብሎ ሲያባብላችሁ አትስሙ። 33፤ የአሕዛብ አማልክት አገሩን ከአሦር ንጉሥ እጅ አድነውታልን? 34 የሐማትና የአርፋድ አማልክት ወዴት አሉ? የሴፈርዋይም፣ የሄናና የኢዋ አማልክት ወዴት አሉ? ሰማርያን ከእጄ አዳኑአትን? 35፤ እግዚአብሔር ኢየሩሳሌምን ከእጄ ያድን ዘንድ ከአገሮች አማልክት ሁሉ አገራቸውን ከእጄ ያዳኑ እነማን ናቸው? 36፤ ሕዝቡ ግን ዝም አሉ፥ አንድም ቃል አልመለሱለትም፤ የንጉሡ ትእዛዝ። አትመልሱለት የሚል ነበርና። 37፤ የቤቱ አዛዥ የኬልቅያስ ልጅ ኤልያቄም ጸሐፊውም ሳምናስ ታሪክ ጸሐፊውም የአሳፍ ልጅ ዮአህ ልብሳቸውን ቀድደው ወደ ሕዝቅያስ መጡ፥ የራፋስቂስንም ቃል ነገሩት። 2ኛ ነገሥት 19 1፤ ንጉሡም ሕዝቅያስ ይህን በሰማ ጊዜ ልብሱን ቀደደ፥ ማቅም ለበሰ፥ ወደ እግዚአብሔርም ቤት ገባ። 2፤ የቤቱንም አዛዥ ኤልያቄምን ጸሐፊውንም ሳምናስን የካህናቱንም ሽማግሌዎች ማቅ ለብሰው ወደ ነቢዩ ወደ አሞጽ ልጅ ወደ ኢሳይያስ ላካቸው። 3 እነርሱም። ሕዝቅያስ እንዲህ ይላል። ይህ ቀን የመከራና የተግሣጽ የስድብም ቀን ነው፤ ልጆች የሚወለዱበት ጊዜ ደርሶአልና ለመውለድም ኃይል የለም። 4፤ ምናልባት እግዚአብሔር አምላክህ ሕያው እግዚአብሔርን ይገዳደር ዘንድ ጌታው የአሦር ንጉሥ የላከውን የራፋስቂስን ቃል ሁሉ ይሰማ ይሆናል፥ አምላክህም እግዚአብሔር የሰማውን ቃል ይገሥጽ ይሆናል፤ ስለዚህ ስለ ቀሩት ቅሬታዎች ጸልይ። 5፤ የንጉሡም የሕዝቅያስ ባሪያዎች ወደ ኢሳይያስ መጡ። 6 ኢሳይያስም አላቸው። ለጌታችሁ እንዲህ በሉት። እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። የአሦር ንጉሥ ባሪያዎች የሰደቡኝን የሰማኸውን ቃል አትፍራ። 7፤ እነሆ፥ በላዩ መንፈስን እሰድዳለሁ፥ ወሬንም ይሰማል፥ ወደ ምድሩም ይመለሳል፤ በምድሩም በሰይፍ እንዲወድቅ አደርገዋለሁ። 8፤ ራፋስቂስም ተመልሶ የአሦር ንጉሥ ከለኪሶ እንደ ሄደ ሰምቶ ነበርና ሊብናን ሲዋጋ አገኘው። 9፤ እርሱም። የኢትዮጵያ ንጉሥ ቲርሐቅ ሊወጋህ መጥቶአል የሚል ወሬ በሰማ ጊዜ፥ ወደ ሕዝቅያስ ደግሞ መልእክተኞችን ላከ፥ እንዲህም አለ። 10 ለይሁዳ ንጉሥ ለሕዝቅያስ እንዲህ በሉት። የምትታመንበት አምላክህ። ኢየሩሳሌም በአሦር ንጉሥ እጅ አትሰጥም ብሎ አያታልልህ። 11፤ እነሆ፥ የአሦር ነገሥታት በምድር ሁሉ ላይ ያደረጉትን፥ ፈጽመውም ያጠፉአቸውን ሰምተሃል፤ አንተስ ትድናለህን? 12 አባቶቼ ያጠፉአቸውን እንደ ጎዛን፣ ካራንን፣ ራፌስን፣ በቴላሳር የነበሩትንም የኤደንን ልጆችን የአሕዛብ አማልክት አዳኑአቸውን? 13 የሐማት ንጉሥ፣ የአርፋድ ንጉሥ፣ የሴፈርዋይም፣ የሄናና የኢዋም ከተማ ንጉሥ የት አሉ? 14፤ ሕዝቅያስም የመልእክተኞቹን እጅ ደብዳቤ ተቀብሎ አነበበው፤ ሕዝቅያስም ወደ እግዚአብሔር ቤት ወጥቶ በእግዚአብሔር ፊት ዘረጋው። 15 ሕዝቅያስም በእግዚአብሔር ፊት ጸለየና፦ በኪሩቤል ላይ የምትቀመጥ የእስራኤል አምላክ ሆይ፥ አንተ ብቻህን የምድር መንግሥታት ሁሉ አምላክ ነህ፤ ሰማይንና ምድርን ፈጥረሃል። 16 አቤቱ፥ ጆሮህን አዘንብልና ስማ፤ አቤቱ፥ ዓይኖችህን ክፈትና እይ፤ ሕያውን አምላክ ይገዳደር ዘንድ የላከውን የሰናክሬምን ቃል ስማ። 17፤ አቤቱ፥ በእውነት የአሦር ነገሥታት አሕዛብንና ምድራቸውን አጥፍተዋል፥
3
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
18፤ አማልክቶቻቸውንም በእሳት ውስጥ ጥለዋል፤ የእንጨትና የድንጋይ የሰው እጅ ሥራ እንጂ አማልክት አልነበሩምና፤ ስለዚህ አጥፍተዋቸዋል። 19 እንግዲህ፥ አቤቱ አምላካችን ሆይ፥ የምድር መንግሥታት ሁሉ አንተ ብቻ እግዚአብሔር አምላክ እንደ ሆንህ ያውቁ ዘንድ ከእጁ አድነን። 20 የአሞጽም ልጅ ኢሳይያስ ወደ ሕዝቅያስ እንዲህ ብሎ ላከ። የእስራኤል አምላክ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። ስለ አሦር ንጉሥ ስለ ሰናክሬም ወደ እኔ የጸለይኸውን ሰምቻለሁ። 21 እግዚአብሔር ስለ እርሱ የተናገረው ቃል ይህ ነው፤ ድንግል የጽዮን ልጅ ናቅሻለች፥ በንቀትም ሳቀችብሻል፤ የኢየሩሳሌም ልጅ ራስዋን ነቀነቀችብሽ። 22፤ ማንን ተገዳደርክና ሰደብክ? ድምፅህንስ በማን ላይ ከፍ አድርገሃል? ዓይንህንም ወደ ላይ አንሥተሃል? በእስራኤል ቅዱስ ላይ። 23 በመልእክተኞችህ እግዚአብሔርን ተሳደብክ፥ እንዲህም አልህ። በሠረገሎቼ ብዛት ወደ ተራሮች ከፍታ፥ ወደ ሊባኖስ ዳርቻ ወጥቻለሁ፥ ረጃጅሞቹንም የዝግባ ዛፎችዋንና የተመረጡትን የጥድ ዛፎች እቈርጣለሁ፤ ወደ ዳርቻውም ማረፊያ ወደ ቀርሜሎስ ዱር እገባለሁ። 24፤ እንግዳ ውሃን ቆፍሬ ጠጥቻለሁ፥ የተከበቡትንም ወንዞች ሁሉ በእግሬ ጫማ አደርቃለሁ። 25፤ ከጥንት ጀምሮ እንዳደረግሁት፥ ከጥንትም እንደ ሠራሁት አልሰማህምን? አሁን ግን አምጥቼዋለሁ፤ የተመሸጉትን ከተሞች የፍርስራሽ ክምር እስኪሆኑ ድረስ ታፈርሳቸዋለህ። 26 ስለዚህ የሚኖሩባቸው ሰዎች ኃይላቸው ታናሽ ነበር፥ ደንግጠውም ተዋረዱ፤ እንደ ሜዳ ሣር፥ እንደ ለምለም ቡቃያ፥ በሰገነትም ላይ እንዳለ ሣር፥ ሳይበቅል እንደ ዋጠ እህል ሆኑ። 27፤ እኔ ግን መኖሪያህንና መውጫህን፥ መግቢያህንም፥ በእኔም ላይ የተቈጣኸውን ቍጣ አውቃለሁ። 28፤ ቍጣህና ግርግርህ ወደ ጆሮዬ ስለ ደረሰ፥ ስለዚህ መንጠቆዬን በአፍንጫህ፥ ልጓሜንም በከንፈርህ አገባለሁ፥ በመጣህበትም መንገድ እመልስሃለሁ። 29፤ ይህ ምልክት ይሆንልሃል፤ በዚህ ዓመት የበቀለውን፥ በሁለተኛውም ዓመት የበቀለውን ትበላላችሁ፤ በሦስተኛውም ዓመት ትዘራላችሁ፥ ታጭዱማላችሁ፥ ወይንንም ትተክላላችሁ፥ ፍሬውንም ትበላላችሁ። 30፤ የይሁዳም ቤት የተረፈው ቅሬታ ሥሩን ወደ ታች ይሰድዳል፥ ወደ ላይም ያፈራል። 31 ከኢየሩሳሌም ቅሬታዎች ከጽዮንም ተራራ የሚወጡት ይወጣሉና፤ የሠራዊት ጌታ የእግዚአብሔር ቅንዓት ይህን ያደርጋል። 32 ስለዚህ እግዚአብሔር ስለ አሦር ንጉሥ እንዲህ ይላል። ወደዚህች ከተማ አይመጣም፥ ፍላጻንም አይወረውርባትም፥ ጋሻም ይዞ ወደ እርስዋ አይመጣም፥ ድልድይም አይጥልባትም። 33 በመጣበት መንገድ በዚያው ይመለሳል፥ ወደዚችም ከተማ አይመጣም፥ ይላል እግዚአብሔር። 34፤ ስለ እኔና ስለ ባሪያዬ ስለ ዳዊት ስል ይህችን ከተማ አድናት ዘንድ እጋርዳታለሁ። 35 በዚያችም ሌሊት የእግዚአብሔር መልአክ ወጥቶ ከአሦራውያን ሰፈር መቶ ሰማንያ አምስት ሺህ ገደለ፤ በማለዳም ሲነሡ፥ እነሆ፥ ሁሉም በድኖች ነበሩ። 36፤ የአሦርም ንጉሥ ሰናክሬም ሄደ፥ ሄዶም ተመለሰ፥ በነነዌም ተቀመጠ። 37፤ በአምላኩም በናስሮክ ቤት ሲሰግድ ልጆቹ አድራሜሌክና ሳራዘር በሰይፍ ገደሉት፤ ወደ አርሜንያም አገር ሸሹ፤ ልጁም አስራዶን በእርሱ ፋንታ ነገሠ።
2ኛ ዜና መዋዕል 32:1-23 1፤ ከዚህ ነገርና ከተመሠረተ በኋላ የአሦር ንጉሥ ሰናክሬም መጥቶ ወደ ይሁዳ ገባ፥ በተመሸጉትም ከተሞች ላይ ሰፈረ፥ ለራሱም ሊያደርጋቸው አሰበ። 2፤ ሕዝቅያስም ሰናክሬም እንደ መጣ፥ ኢየሩሳሌምንም ሊዋጋ እንዳሰበ ባየ ጊዜ፥ 3 ከከተማው ውጭ ያሉትን የምንጭ ውሃዎች ለመከልከል ከአለቆቹና ከኃያላኑ ጋር ተማከረ፤ እነርሱም ረዱት። 4
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
4፤ ብዙ ሰዎችም ተሰበሰቡ። የአሦር ነገሥታት መጥተው ብዙ ውኃ ስለ ምን ያገኛሉ? እያሉ ምንጮችን ሁሉና በምድር መካከል የሚፈሰውን ወንዝ ደፈኑ። 5፤ ራሱንም አጠነከረ፥ የፈረሰውንም ቅጥር ሁሉ ሠራ፥ እስከ ግንቦችም ድረስ፥ በውጭም ሌላ ቅጥር ሠራው፤ በዳዊትም ከተማ ያለችውን ሚሎን ጠገነ፥ ብዙ ፍላጻዎችንና ጋሻዎችንም ሠራ። 6፤ የጦርነት አለቆችንም በሕዝቡ ላይ ሾመ፥ ወደ እርሱም በከተማይቱ በር አደባባይ ሰብስቦ። 7፤ ጽኑና ደፋር ሁኑ፤ ከአሦር ንጉሥና ከእርሱ ጋር ካለው ሕዝብ ሁሉ አትፍሩ፥ አትደንግጡም፤ ከእርሱ ጋር ከእኛ ጋር ይበልጣሉና። 8፤ ከእርሱ ጋር የሥጋ ክንድ ነው፤ ከእኛ ጋር ግን የሚረዳንና ጦርነቱን የሚዋጋልን አምላካችን እግዚአብሔር ነው፤ ሕዝቡም በይሁዳ ንጉሥ በሕዝቅያስ ቃል ተጽናኑ። 9፤ ከዚህም በኋላ የአሦር ንጉሥ ሰናክሬም ባሪያዎቹን ወደ ኢየሩሳሌም ላከ፥ እርሱ ግን ከሠራዊቱ ሁሉ ጋር በለኪሶ ላይ ከበበ፥ ወደ ይሁዳ ንጉሥ ወደ ሕዝቅያስና በኢየሩሳሌም ወደ ነበሩት ወደ ይሁዳ ሁሉ። 10 የአሦር ንጉሥ ሰናክሬም እንዲህ ይላል። በኢየሩሳሌም ከብባ ትቀመጣላችሁ? 11 ሕዝቅያስ በራብና በጥም እንድትሞቱ ራሳችሁን አሳልፎ እንዲሰጣችሁ አያባብላችሁምን? አምላካችን እግዚአብሔር ከአሦር ንጉሥ እጅ ያድነናል? 12፤ ሕዝቅያስ የኮረብታ መስገጃዎቹንና መሠዊያዎቹን አፍርሶ፡- በአንድ መሠዊያ ፊት ስገዱ፥ በላዩም ዕጣን ታጥኑ ዘንድ ይሁዳንና ኢየሩሳሌምን አዝዞ አይደለምን? 13 እኔና አባቶቼ በሌሎች አገሮች ሕዝቦች ሁሉ ላይ ያደረግነውን አታውቁምን? የእነዚያ አገሮች ሕዝቦች አማልክት አገራቸውን ከእጄ ለማዳን በምንም መንገድ ችለዋልን? 14፤ አባቶቼ ፈጽሞ ካጠፉአቸው ከእነዚያ አሕዛብ አማልክት ሁሉ ሕዝቡን ከእጄ ያድን ዘንድ የቻለ ማን ነው? አምላካችሁስ ከእጄ ሊያድናችሁ ይችል ዘንድ? 15፤ አሁንም ሕዝቅያስ በዚህ መንገድ አያታልላችሁ፥ አያባብላችሁም፥ አትመኑትም፤ የአሕዛብ ወይም የመንግሥት አምላክ ሕዝቡን ከእጄና ከአባቶቼ እጅ ሊያድናቸው አልቻለምና፤ ይልቁንስ አምላካችሁ ከእጄ እንዴት ያድናችሁ? 16፤ ባሪያዎቹም በእግዚአብሔርና በባሪያው በሕዝቅያስ ላይ ብዙ ተናገሩ። 17 የእስራኤልን አምላክ እግዚአብሔርን ለመሳደብና በእርሱ ላይ ለመንቀፍ ደብዳቤዎችን ጻፈ፤ እንዲህም አለ። የሌሎች አገሮች አሕዛብ አማልክት ሕዝባቸውን ከእጄ እንዳላዳኑ፥ እንዲሁ የሕዝቅያስ አምላክ ሕዝቡን ከእጄ አያድንም። 18፤ ከተማይቱንም እንዲይዙ በቅጥር ላይ ለነበሩት የኢየሩሳሌም ሕዝብ በታላቅ ድምፅ በአይሁድ ቋንቋ ጮኹ። 19፤ የሰው እጅ ሥራ በሆኑት በምድር አሕዛብ አማልክት ላይ እንደሚናገሩ ሁሉ፥ በኢየሩሳሌምም አምላክ ላይ ተናገሩ። 20 ስለዚህም ንጉሥ ሕዝቅያስና የአሞጽ ልጅ ነቢዩ ኢሳይያስ ጸለዩና ወደ ሰማይ ጮኹ። 21፤ እግዚአብሔርም መልአክን ላከ፥ እርሱም ጽኑዓን ኃያላንን ሁሉ፥ አለቆቹንና አለቆቹንም ሁሉ በአሦር ንጉሥ ሰፈር ገደለ፤ እርሱም አፍሮ ወደ አገሩ ተመለሰ። ወደ አምላኩም ቤት በገባ ጊዜ፥ ከሆዱ የወጡት በዚያ በሰይፍ ገደሉት። 22፤ እግዚአብሔርም ሕዝቅያስንና የኢየሩሳሌምን ነዋሪዎች ከአሦር ንጉሥ ከሰናክሬም እጅና ከሌሎች ሁሉ እጅ አዳናቸው፥ በዙሪያቸውም ሁሉ መራቸው። 23፤ ብዙዎችም ለእግዚአብሔር መባ ወደ ኢየሩሳሌም፥ ለይሁዳም ንጉሥ ለሕዝቅያስ እጅ መንሻ አመጡ፤ ስለዚህም ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በአሕዛብ ሁሉ ፊት ከፍ አለ።
ኢሳይያስ 36-37 ኢሳይያስ 36 1፤ በንጉሡም በሕዝቅያስ በአሥራ አራተኛው ዓመት የአሦር ንጉሥ ሰናክሬም ወደ ይሁዳ የተመሸጉትን ከተሞች ሁሉ ወጣ፥ ወሰዳቸውም። 5
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
2፤ የአሦርም ንጉሥ ራፋስቂስን ከብዙ ሠራዊት ጋር ከለኪሶ ወደ ንጉሡ ወደ ሕዝቅያስ ወደ ኢየሩሳሌም ላከ፤ እርሱም በአጣቢው እርሻ መንገድ ላይ ባለው በላይኛው ኩሬ መስኖ አጠገብ ቆመ። 3፤ የቤቱም አዛዥ የኬልቅያስ ልጅ ኤልያቄም ጸሐፊውም ሳምናስ ታሪክ ጸሐፊውም የአሳፍ ልጅ ዮአህ ወደ እርሱ ወጡ። 4፤ ራፋቂስም እንዲህ አላቸው። ለሕዝቅያስ እንዲህ በሉት። ታላቁ ንጉሥ የአሦር ንጉሥ እንዲህ ይላል። ይህ የምትታመንበት መታመን ምንድር ነው? 5 እኔ እላለሁ፥ አንተ ግን፥ ለጦርነት ምክርና ኃይል አለኝ እላለሁ፤ አሁንስ በእኔ ላይ የምታምፁት በማን ትታመናላችሁ? 6፤ እነሆ፥ በዚህ በተቀጠቀጠ ሸምበቆ በትር በግብፅ ትታመናለህ፤ ሰው ቢደገፍበት ወደ እጁ ይገባል ይወጋዋልም፤ የግብፅ ንጉሥ ፈርዖንም ለሚታመኑበት ሁሉ እንዲሁ ነው። 7፤ ነገር ግን። በአምላካችን በእግዚአብሔር እንታመናለን ብትለኝ፥ ሕዝቅያስ የኮረብታ መስገጃዎቹንና መሠዊያዎቹን ያስወገደው፥ ይሁዳንና ኢየሩሳሌምንም። በዚህ መሠዊያ ፊት ትሰግዳላችሁ ያለው እርሱ አይደለምን? 8፤ እንግዲህ አሁን ለጌታዬ ለአሦር ንጉሥ ቃል ኪዳን አድርግ፥ የሚጋልቡባቸውንም ሰዎች ልታስቀምጥባቸው የምትችል ከሆነ ሁለት ሺህ ፈረሶችን እሰጥሃለሁ። 9 እንግዲህ ከጌታዬ ባሪያዎች የሚያንሰውን የአንዱን አለቃ ፊት እንዴት ትመልሳለህ? በግብፅስ ስለ ሰረገሎችና ስለ ፈረሰኞች ትታመናለህ? 10፤ አሁንስ ያለ እግዚአብሔር ይህንች ምድር ላጠፋት ወጥቻለሁን? እግዚአብሔርም። በዚህች ምድር ላይ ውጣና አጥፋው አለኝ። 11 ኤልያቄም፣ ሳምናስና ዮአህም ራፋስቂስን “እኛ ስለምንረዳው እባክህ ለባሪያዎችህ በሶርያ ቋንቋ ተናገር፤ በቅጥርም ላይ ባለው ሕዝብ ጆሮ በአይሁድ ቋንቋ አትናገረን” አሉት። 12፤ ራፋስቂስም፦ ጌታዬ ይህን ቃል እናገር ዘንድ ወደ ጌታችሁና ወደ እናንተ ልኮኛልን? ከእናንተ ጋር ኵሳቸውን ይበሉ ዘንድ ሽንታቸውንም ይጠጡ ዘንድ በቅጥሩ ላይ ወደሚቀመጡት ሰዎች አልላከኝምን? 13፤ ራፋስቂስም ቆሞ በታላቅ ድምፅ በአይሁድ ቋንቋ ጮኸ። የታላቁን ንጉሥ የአሦርን ንጉሥ ቃል ስሙ። 14 ንጉሡ እንዲህ ይላል። ሕዝቅያስ አያታልላችሁ፤ ሊያድናችሁ አይችልምና። 15 ሕዝቅያስም። እግዚአብሔር በእርግጥ ያድነናል፤ ይህችም ከተማ በአሦር ንጉሥ እጅ አትሰጥም ብሎ በእግዚአብሔር እንድትታመኑ አያድርጋችሁ። 16 ሕዝቅያስን አትስሙ፤ የአሦር ንጉሥ እንዲህ ይላል። ከእኔ ጋር ቃል ኪዳን አድርጉ ወደ እኔም ውጡ፤ እያንዳንዳችሁም ከወይናችሁና ከበለስ ብሉ፥ ከጉድጓዳችሁም ውሃ ጠጡ፤ 17፤ እስክመጣና እንደ ምድራችሁ ወደምትመስል ምድር፥ እህልና የወይን ጠጅ፥ የእንጀራና የወይን እርሻ ምድር እስክወስዳችሁ ድረስ። 18 ሕዝቅያስም። እግዚአብሔር ያድነናል ብሎ እንዳያታልላችሁ ተጠንቀቁ። ከአሕዛብ አማልክት አገሩን ከአሦር ንጉሥ እጅ አድኖታልን? 19 የሐማትና የአርፋድ አማልክት ወዴት አሉ? የሴፈርዋይም አማልክትስ የት አሉ? ሰማርያን ከእጄ አድነውታልን? 20፤ እግዚአብሔር ኢየሩሳሌምን ከእጄ ያድን ዘንድ ከእነዚህ አገሮች አማልክት ሁሉ አገራቸውን ከእጄ ያዳኑ እነማን ናቸው? 21፤ እነርሱ ግን ዝም አሉ፥ አንድም ቃል አልመለሱለትም፤ የንጉሡ ትእዛዝ። አትመልሱለት የሚል ነበርና። 22፤ የቤቱ አዛዥ የኬልቅያስ ልጅ ኤልያቄም ጸሐፊውም ሳምናስ ታሪክ ጸሐፊውም የአሳፍ ልጅ ዮአህ ልብሳቸውን ቀድደው ወደ ሕዝቅያስ መጡ፥ የራፋስቂስንም ቃል ነገሩት። ኢሳይያስ 37 1፤ ንጉሡም ሕዝቅያስ ይህን በሰማ ጊዜ ልብሱን ቀደደ፥ ማቅም ለበሰ፥ ወደ እግዚአብሔርም ቤት ገባ። 2፤ የቤቱንም አዛዥ ኤልያቄምን ጸሐፊውንም ሳምናስን የካህናቱንም ሽማግሌዎች ማቅ ለብሰው ወደ ነቢዩ ወደ አሞጽ ልጅ ወደ ኢሳይያስ ላካቸው።
6
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
3 እነርሱም። ሕዝቅያስ እንዲህ ይላል። ይህ ቀን የመከራና የተግሣጽ የስድብም ቀን ነው፤ ልጆች የሚወለዱበት ጊዜ ደርሶአልና ለመውለድም ኃይል የለም። 4፤ ምናልባት እግዚአብሔር አምላክህ ሕያው እግዚአብሔርን ይገዳደር ዘንድ ጌታው የአሦር ንጉሥ የላከውን የራፋስቂስን ቃል ይሰማ ይሆናል፥ እግዚአብሔርም አምላክህ የሰማውን ቃል ይገሥጽ ይሆናል፤ ስለዚህ ስለ ቀረው ቅሬታ ጸልይ። 5፤ የንጉሡም የሕዝቅያስ ባሪያዎች ወደ ኢሳይያስ መጡ። 6 ኢሳይያስም አላቸው። ለጌታችሁ እንዲህ በሉት። እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። የአሦር ንጉሥ ባሪያዎች የሰደቡኝን የሰማኸውን ቃል አትፍራ። 7፤ እነሆ፥ በላዩ መንፈስን እሰድዳለሁ፥ ወሬንም ይሰማል፥ ወደ ምድሩም ይመለሳል፤ በምድሩም በሰይፍ እንዲወድቅ አደርገዋለሁ። 8፤ ራፋስቂስም ተመልሶ የአሦር ንጉሥ ከለኪሶ እንደ ሄደ ሰምቶ ነበርና ሊብናን ሲዋጋ አገኘው። 9፤ እርሱም። የኢትዮጵያ ንጉሥ ቲርሐቅ ሊዋጋህ መጥቶአል የሚል ወሬ ሰማ። በሰማም ጊዜ ወደ ሕዝቅያስ መልእክተኞችን ላከ፥ እንዲህም አለ። 10 ለይሁዳ ንጉሥ ለሕዝቅያስ እንዲህ በሉት። የምትታመንበት አምላክህ። ኢየሩሳሌም በአሦር ንጉሥ እጅ አትሰጥም ብሎ አያታልልህ። 11፤ እነሆ፥ የአሦር ነገሥታት በምድር ሁሉ ላይ ያደረጉትን፥ ፈጽመውም ያጠፉአቸውን ሰምተሃል፤ አንተስ ትድናለህን? 12 አባቶቼ ያጠፉአቸውን እንደ ጎዛን፣ ካራንን፣ ራፌስን፣ በቴላሳር የነበሩትንም የኤደንን ልጆችን የአሕዛብ አማልክት አዳኑአቸውን? 13 የሐማት ንጉሥ፣ የአርፋድ ንጉሥ፣ የሴፈርዋይም፣ የሄናና የኢዋም ከተማ ንጉሥ የት አሉ? 14፤ ሕዝቅያስም ደብዳቤውን ከመልእክተኞቹ እጅ ተቀብሎ አነበበው፤ ሕዝቅያስም ወደ እግዚአብሔር ቤት ወጥቶ በእግዚአብሔር ፊት ዘረጋው። 15፤ ሕዝቅያስም ወደ እግዚአብሔር እንዲህ ሲል ጸለየ። 16፤ በኪሩቤል መካከል የምትቀመጥ የእስራኤል አምላክ የሠራዊት ጌታ ሆይ፥ አንተ ብቻህን የምድር መንግሥታት ሁሉ አምላክ ነህ፤ ሰማይንና ምድርን ፈጥረሃል። 17፤ አቤቱ፥ ጆሮህን አዘንብለህ ስማ፤ አቤቱ፥ ዓይኖችህን ክፈትና እይ፤ ሕያውን አምላክ ለመሳደብ የላከውን የሰናክሬምን ቃል ሁሉ ስማ። 18፤ አቤቱ፥ በእውነት የአሦር ነገሥታት አሕዛብን ሁሉ አገሮቻቸውንም አፍርሰዋል፥ 19፤ አማልክቶቻቸውንም በእሳት ውስጥ ጥለዋል፤ የእንጨትና የድንጋይ የሰው እጅ ሥራ እንጂ አማልክት አልነበሩምና፤ ስለዚህ አጥፍተዋቸዋል። 20 እንግዲህ፥ አቤቱ አምላካችን ሆይ፥ የምድር መንግሥታት ሁሉ አንተ ብቻ እግዚአብሔር እንደ ሆንህ ያውቁ ዘንድ ከእጁ አድነን። 21 የአሞጽም ልጅ ኢሳይያስ ወደ ሕዝቅያስ እንዲህ ብሎ ላከ። የእስራኤል አምላክ እግዚአብሔር እንዲህ ይላል። ስለ አሦር ንጉሥ ስለ ሰናክሬም ወደ እኔ ስለ ጸለይህ፥ 22 እግዚአብሔር ስለ እርሱ የተናገረው ቃል ይህ ነው፤ ድንግል የጽዮን ልጅ ንቃሻል፥ በንቀትም ሳቅብሻል፤ የኢየሩሳሌም ልጅ ራስዋን ነቀነቀችብሻል። 23፤ ማንን ተሳደብክና ሰደብክ? ድምፅህንስ በማን ላይ ከፍ አድርገሃል? ዓይንህንም ወደ ላይ አንሥተሃል? በእስራኤል ቅዱስ ላይ። 24፤ በባሪያዎችህ እግዚአብሔርን ተሳደብህ፥ እንዲህም አልህ። በሰረገላዬ ብዛት ወደ ተራሮች ከፍታ፥ ወደ ሊባኖስ ዳርቻ ወጥቻለሁ፤ ረጃጅሞቹንም ዝግባዎችና የተመረጡትን የጥድ ዛፎች እቆርጣለሁ፤ ወደ ድንበሩም ከፍታ፥ ወደ ቀርሜሎስም ዱር እገባለሁ። 25፤ ቆፍሬ ውሃ ጠጥቻለሁ፤ የተከበቡትንም ወንዞች ሁሉ በእግሬ ጫማ አደርቃለሁ።
7
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
26፤ ከጥንት ጀምሮ እንዴት እንዳደረግሁት፥ ከጥንትም ጀምሮ እንደ ሠራሁት አልሰማህምን? የተመሸጉትን ከተሞች የፍርስራሽ ክምር እስኪሆኑ ድረስ እንድታፈርስ አሁን አደረግሁት። 27 ስለዚህ የሚኖሩባቸው ሰዎች ኃይላቸው ታናሽ ነበር፥ ደንግጠውም ተዋረዱ፤ እንደ ሜዳ ሣር፥ እንደ ለምለም ቡቃያ፥ በሰገነትም ላይ እንዳለ ሣር፥ ሳይበቅል እንደ ዋጠ እህል ሆኑ። 28፤ እኔ ግን መኖሪያህንና መውጫህን፥ መግቢያህንም፥ በእኔም ላይ የተቈጣኸውን ቍጣ አውቃለሁ። 29፤ ቍጣህና ግርግርህ ወደ ጆሮዬ ስለ ደረሰ፥ ስለዚህ መንጠቆዬን በአፍንጫህ፥ ልጓሜንም በከንፈርህ አገባለሁ፥ በመጣህበትም መንገድ እመልስሃለሁ። 30፤ ይህ ምልክት ይሆንልሃል፤ በዚህ ዓመት በራሱ የሚበቅለውን ትበላለህ፥ በሁለተኛውም ዓመት ከዚያ የሚበቅለውን ትበላለህ፤ በሦስተኛውም ዓመት ትዘራለህ፥ ታጭዳለህም፥ ወይንንም ትተክላለህ፥ ፍሬውንም ትበላለህ። 31፤ የይሁዳም ቤት የተረፈው ቅሬታ ሥሩን ወደ ታች ይሰድዳል፥ ወደ ላይም ያፈራል። 32 ከኢየሩሳሌም ቅሬታዎች ከጽዮንም ተራራ የሚወጡት ይወጣሉና፤ የሠራዊት ጌታ የእግዚአብሔር ቅንዓት ይህን ያደርጋል። 33 ስለዚህ እግዚአብሔር ስለ አሦር ንጉሥ እንዲህ ይላል። ወደዚህች ከተማ አይመጣም፥ ፍላጻንም አይወረውርባትም፥ ጋሻም ይዞ ወደ እርስዋ አይመጣም፥ ድልድይም አይጥልባትም። 34 በመጣበት መንገድ በዚያው ይመለሳል፥ ወደዚችም ከተማ አይመጣም፥ ይላል እግዚአብሔር። 35፤ ስለ እኔና ስለ ባሪያዬ ስለ ዳዊት ስል ይህችን ከተማ አድናት ዘንድ እጋርዳታለሁ። 36 የእግዚአብሔርም መልአክ ወጥቶ ከአሦራውያን ሰፈር መቶ ሰማንያ አምስት ሺህ ገደለ፤ በማለዳም በተነሡ ጊዜ፥ እነሆ፥ ሁሉም በድኖች ነበሩ። 37፤ የአሦርም ንጉሥ ሰናክሬም ሄደ፥ ሄዶም ተመለሰ፥ በነነዌም ተቀመጠ። 38፤ በአምላኩም በናስሮክ ቤት ሲሰግድ ልጆቹ አድራሜሌክና ሳራዘር በሰይፍ ገደሉት፤ ወደ አርሜንያም አገር ሸሹ፤ ልጁም አስራዶን በእርሱ ፋንታ ነገሠ።
የቁጥር-በ-ቁጥር ዝርዝር የሕዝቅያስ፣ የኢሳይያስ፣ የሰናክሬም እና የራብሻቅ ታሪካዊ ትረካ በብሉይ ኪዳን ውስጥ በሦስት ዋና ዋና ቦታዎች ተመዝግቧል፤ 2ኛ ነገሥት 18-19 ፣ ኢሳይያስ 36-37 እና 2ኛ ዜና መዋዕል 32 ። ከኪንግ ጄምስ ትርጉም ጋር የሚዛመዱ በቁጥር የተከፋፈለ ሲሆን ከዚያም ቁልፍ ትምህርቶችን ይከተላል። 1. የሕዝቅያስ ታማኝነት እና የመጀመሪያ ተሃድሶዎች 2ኛ ነገሥት 18:1–3 - ሕዝቅያስ በይሁዳ ንግሥናውን የጀመረው በ25 ዓመቱ ሲሆን "በእግዚአብሔር ፊት መልካም የሆነውን" አደረገ። 2ኛ ነገሥት 18:4 ፡— እስራኤል ዕጣን ማጠን ስለጀመረ የኮረብታ መስገጃዎችን ያስወግዳል፥ ሐውልቶችንም ይሰብራል፥ የማምለኪያ ዐፀዶቹንም ይቆርጣል፥ ሙሴም የሠራውን የናስ እባብ (ነሁሽታን) ሰባበረ። 2ኛ ነገሥት 18:5–7ሀ - "በእስራኤል አምላክ በእግዚአብሔር ታመነ፤ ከእርሱም በኋላ ከይሁዳ ነገሥታት ሁሉ እንደ እርሱ ያለ አልነበረም..." እግዚአብሔር ከእርሱ ጋር ነው፥ በሄደበትም ሁሉ ይሳካለታል። 2ኛ ነገሥት 18:7ለ–8 - በአሦር ንጉሥ ላይ ዓመፀ (ለማገልገል ፈቃደኛ አልሆነም) እና ፍልስጥኤማውያንን እስከ ጋዛ ድረስ ደበደባቸው። 2ኛ ዜና መዋዕል 32:1–8 - ሕዝቅያስ የሰናክሬምን አቀራረብ ሲመለከት፣ ከኢየሩሳሌም ውጭ ያሉትን የውሃ ምንጮች ለማስቆም ከመኳንንቱ ጋር ተማከረ፣ ቅጥሮችንና ግንቦችን ሠራ፣ የጦር መሣሪያ ሠርቶ ሕዝቡን አበረታታ፡- “በርቱና 8
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
በርቱ… ከእርሱ ጋር የሥጋ ክንድ ነው፤ ከእኛ ጋር ግን የሚረዳንና ጦርነቱን የሚዋጋልን እግዚአብሔር አምላካችን ነው” (2ኛ ዜና 32:7–8)። 2. የሰማርያ ውድቀት እና የአሦር ወረራ 2ኛ ነገሥት 18:9–12 - በሕዝቅያስ አራተኛ ዓመት የአሦር ንጉሥ ስልምናሶር ሰማርያን (የእስራኤልን ሰሜናዊ መንግሥት) ከበበ፤ በሕዝቅያስ 6ኛ ዓመትም ያዘችው፤ ምክንያቱም እስራኤል “የአምላካቸውን የእግዚአብሔርን ቃል ስላልሰማች”። 2ኛ ነገሥት 18:13 / ኢሳይያስ 36:1 - በሕዝቅያስ 14ኛ ዓመት የአሦር ንጉሥ ሰናክሬም ወደ ይሁዳ የተመሸጉትን ከተሞች ሁሉ ወጣና ወሰዳቸው። 2ኛ ነገሥት 18:14–16 - ሕዝቅያስ በፍርሃት ጊዜ በለኪሶ ለሰናክሬም ግብር ላከ፤ “በድያለሁ፤ ከእኔ ተመለስ፤ የምትሰጠኝን ሁሉ እሸከማለሁ” አለ። 300 መክሊት ብርና 30 መክሊት ወርቅ ከፍሏል፤ ወርቁንም ከእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ደጆችና ምሰሶዎች ነቀፈ። 3. የራብሻቅ ፌዝ እና የስነ-ልቦና ጦርነት 2ኛ ነገሥት 18:17–18 / ኢሳይያስ 36:2–3 - ሰናክሬም ተርታንን፣ ራብሳሪስንና ራብሳቄን ከብዙ ሠራዊት ጋር ከለኪሶ ወደ ኢየሩሳሌም ላከ። በላይኛው ኩሬ በሚወስደው መንገድ አጠገብ ቆመዋል። ኤልያቄም፣ ሳምናስና ዮአህ ሊገናኙአቸው ወጡ። 2ኛ ነገሥት 18:19–21 / ኢሳይያስ 36:4–6 - የሰናክሬም መልእክት እንዲህ ሲል አደረሰ፡- “ይህ የምትታመንበት ምን መታመን ነው?” ይሁዳ በግብፅ በመታመኗ ምክንያት ግብፅን “የተሰበረ ሸምበቆ” ብላ ስትጠራው ፌዝ ፈጥራለች። 2ኛ ነገሥት 18:22 / ኢሳይያስ 36:7 - ራፋስቂስ የሕዝቅያስን ሃይማኖታዊ ተሃድሶ ለማዛባት ሞክሯል፣ ሕዝቅያስ የኮረብታ መስገጃዎችንና መሠዊያዎችን በማውጣቱ እግዚአብሔርን እንዳስቆጣ ተናግሯል። 2ኛ ነገሥት 18:23–25 / ኢሳይያስ 36:8–10 - ራፋስቂስ ይሁዳ ጋላቢዎችን እንኳን ማቅረብ ከቻለ 2,000 ፈረሶችን በፌዝ አቀረበ። ከዚያም እግዚአብሔር ራሱ ይሁዳን እንዲያጠፋ እንደላከው ተናግሯል፡- “እግዚአብሔር፡በዚህች ምድር ላይ ውጣና አጥፋው ብሎኛል።” 2ኛ ነገሥት 18:26 / ኢሳይያስ 36:11 - ኤልያቄም፣ ሳብና እና ዮአህ በግድግዳው ላይ የተቀመጠው ተራ ሕዝብ እንዳይደነግጥ የአይሁድን ቋንቋ (ዕብራይስጥ) ከመናገር ይልቅ በሶሪያ (በአረማይክ) እንዲናገር ራፋስቂስን ጠየቁት። 2ኛ ነገሥት 18:27–35 / ኢሳይያስ 36:12–20 - ራፋስቂስ በዕብራይስጥ ቅጥር ላይ ለነበሩት ሰዎች ጮኸ። ሕዝቅያስ እግዚአብሔር እንደሚያድናቸው ቃል በመግባት እንዳያታልላቸው አጥብቆ አሳሰባቸው። የሐማት፣ የአርፋድ፣ የሴፈርዋይም ወይም የሰማርያ አማልክት አገራቸውን ከአሦር አላዳኑም ብሎ ይመካ ነበር - ስለዚህ "እግዚአብሔር ኢየሩሳሌምን ከእጄ ያዳናቸው ከአገሮች አማልክት ሁሉ መካከል አገራቸውን ከእጄ ያዳኑ እነማን ናቸው?" (2ኛ ነገሥት 18:35)። 2ኛ ነገሥት 18:36–37 / ኢሳይያስ 36:21–22 - ሕዝቡም ዝም አሉ፤ ሕዝቅያስ እንዳዘዘውም (“አትመልሱለት”) አንድም ቃል አልመለሱለትም። መኳንንቱም ልብሳቸውን ቀድደው ወደ ሕዝቅያስ ተመለሱ።
9
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
4. ሕዝቅያስ ኢሳይያስንና የእግዚአብሔርን የመጀመሪያ ተስፋ ፈለገ 2ኛ ነገሥት 19:1–5 / ኢሳይያስ 37:1–5 - ንጉሥ ሕዝቅያስ ልብሱን ቀደደ፣ ማቅ ለበሰ፣ ወደ እግዚአብሔርም ቤት ገባ፣ ኤልያቄምን፣ ሳምናስንና የካህናቱን ሽማግሌዎች ወደ ነቢዩ ኢሳይያስ ላካቸው ። “ይህ ቀን የመከራና የተግሣጽ የስድብም ቀን ነው… ስለዚህ ስለ ቀሩት ቅሬታዎች ጸልዩ” አሉ። 2ኛ ነገሥት 19:6–7 / ኢሳይያስ 37:6–7 - ኢሳይያስ በእግዚአብሔር ቃል እንዲህ ሲል መለሰ፡- “የአሦር ንጉሥ ባሪያዎች የሰደቡብኝን የሰማኸውን ቃል አትፍራ። እነሆ፥ መንፈስን እሰድዳለሁ፥ ወሬንም ይሰማል፥ ወደ ምድሩም ይመለሳል፤ በምድሩም በሰይፍ እንዲወድቅ አደርገዋለሁ።” 5. የራፋስቂስ የስድብ ደብዳቤ እና የሕዝቅያስ ጸሎት 2ኛ ነገሥት 19:8–13 / ኢሳይያስ 37:8–13 - ራፋስቂስ ሰናክሬም ከሊብና ጋር ሲዋጋ አገኘው። የኢትዮጵያ ንጉሥ ቲርሃካ ሊዋጋው መውጣቱን ሲሰማ፣ ሰናክሬም እግዚአብሔር ኢየሩሳሌምን ሊያድን እንደማይችል የሚያስጠነቅቅ ደብዳቤ ለሕዝቅያስ ላከ፤ የጠፉትንም ብሔራት (ጎዛን፣ ካራን፣ ሬዜፍ፣ ቴላሳር)። 2ኛ ነገሥት 19:14 / ኢሳይያስ 37:14 - ሕዝቅያስ ደብዳቤውን ከመልእክተኛው ተቀብሎ አነበበው፣ ወደ እግዚአብሔርም ቤት ወጥቶ በእግዚአብሔር ፊት ዘረጋው ። 2ኛ ነገሥት 19:15–19 / ኢሳይያስ 37:15–20 - ሕዝቅያስ እንዲህ ሲል ጸለየ፡- “አቤቱ የእስራኤል አምላክ ሆይ፥ በኪሩቤል መካከል የምትቀመጥ፥ አንተ ብቻህን የምድር መንግሥታት ሁሉ አምላክ ነህ... አቤቱ፥ ጆሮህን አዘንብለህ ስማ፤ አቤቱ፥ ዓይኖችህን ክፈትና እይ፤ ሕያው እግዚአብሔርን ይሳደብ ዘንድ የላከውንም የሰናክሬምን ቃል ስማ።” አሦር ሌሎች አሕዛብን እንዳጠፋ አምላኮቻቸው እንጨትና ድንጋይ ብቻ ስለነበሩ አምላኩን አምኖ “አሁንም፥ አቤቱ አምላካችን፥ የምድር መንግሥታት ሁሉ አንተ ብቻ እግዚአብሔር አምላክ እንደ ሆንህ ያውቁ ዘንድ ከእጁ አድነን” ሲል ጸለየ። 6. የእግዚአብሔር መልስ በኢሳይያስ በኩል 2ኛ ነገሥት 19:20 / ኢሳይያስ 37:21–22 - ኢሳይያስ ወደ ሕዝቅያስ እንዲህ ሲል መልእክቱን ላከ፦ "ስለ አሦር ንጉሥ ስለ ሰናክሬም ወደ እኔ የጸለይከውን ሰምቻለሁ።" 2ኛ ነገሥት 19:21–28 / ኢሳይያስ 37:22–29 - እግዚአብሔር የሰናክሬምን ትዕቢት ገሥጾታል፡- “ማንን ተሳደብክና ሰደብክ?... በእስራኤል ቅዱስ ላይ እንኳን።” እግዚአብሔር የአሦር ድሎች የተፈቀደላቸው በመለኮታዊ አገልግሎቱ ብቻ እንደሆነ ልብ ይሏል (“ከጥንት ጀምሮ እንዴት እንዳደረግሁ አልሰማህምን?”)። በሰናክሬም ቁጣ ምክንያት እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፡- “መጠጊያዬን በአፍንጫህ፣ ልጓሜንም በከንፈርህ አኖራለሁ፣ በመጣህበትም መንገድ እመልስሃለሁ።” 2ኛ ነገሥት 19:29–31 / ኢሳይያስ 37:30–32 - እግዚአብሔር ለይሁዳ የመዳንና የእድገት ምልክት ይሰጣል፤ የይሁዳ ቤት ቅሬታ እንደገና ወደ ታች ሥር ይሰዳል፤ ወደ ላይም ፍሬ ያፈራል። 2ኛ ነገሥት 19:32–34 / ኢሳይያስ 37:33–35 - እግዚአብሔር ስለ አሦር ንጉሥ እንዲህ ሲል ቃል ገብቷል፡“ወደዚች ከተማ አይመጣም፥ ፍላጻንም አይወረውርባትም፥ ጋሻም ይዞ አይመጣባትም፥ በላዩም ድልድይ አይጥልባትም፤… ስለ እኔና ስለ ባሪያዬ ስለ ዳዊት ይህችን ከተማ አድናታለሁና።” 7. መለኮታዊ ጣልቃ ገብነት እና የሰናክሬም ውድቀት 2ኛ ነገሥት 19:35 / ኢሳይያስ 37:36 / 2ኛ ዜና 32:21 - በዚያች ሌሊት የእግዚአብሔር መልአክ ወጥቶ በአሦራውያን ሰፈር ውስጥ 185,000 ሰዎችን መታ ። ሰዎች በማለዳ ሲነሡ "እነሆ፥ ሁሉም በድኖች ነበሩ።" 10
የእግዚአብሔር ኃያል መልአክ ኢየሩሳሌምን ይጠብቃታል
2ኛ ነገሥት 19:36 / ኢሳይያስ 37:37 - ሰናክሬም ሄደ፣ ወደ ነነዌም ተመልሶ በዚያ ተቀመጠ። 2ኛ ነገሥት 19:37 / ኢሳይያስ 37:38 / 2ኛ ዜና 32:21 - ሰናክሬም በአምላኩ በናስሮክ ቤት ሲያመልክ ልጆቹ አድራሜሌክና ሳሬዘር በሰይፍ መቱት፤ ወደ አርሜኒያም ምድር ሸሹ። ልጁ አስራዶን በእርሱ ፋንታ ነገሠ።
ከትረካው ውስጥ ቁልፍ ትምህርቶች በሰው ልጅ ስምምነት እና በመለኮታዊ መዳን መካከል ያለው ልዩነት ሕዝቅያስ መጀመሪያ ላይ ከቤተ መቅደሱ ወርቅ በመግፈፍ ሰናክሬምን ለመግዛት ሞክሮ ነበር (2ኛ ነገሥት 18:1416)፣ ነገር ግን አሦር ሙሉ ድል ለማድረግ ተመለሰ። የእግዚአብሔርን ጠላት ማስደሰት እምብዛም አይሰራም፤ ዘላቂ ሰላም የመጣው ሕዝቅያስ በብር ላይ መታመንን አቁሞ ሙሉ በሙሉ ወደ ጸሎት ሲመለስ ብቻ ነው። ተግባራዊ ዝግጅት ከመንፈሳዊ እምነት ጋር ተጣምሮ ከበባው ከመጀመሩ በፊት፣ ሕዝቅያስ የውሃ አቅርቦቱን አቆመ፣ ግንቦቹን አጠናከረ እና መከላከያዎችን አደራጅቷል (2ኛ ዜና 32፡2–5)። በእግዚአብሔር ማመን ማለት ተግባራዊ ኃላፊነትን ችላ ማለት አይደለም፣ ነገር ግን ሕዝቅያስ በምሽጎቹ ሳይሆን ሁሉን ቻይ በሆነው አምላክ ላይ ያለውን ከፍተኛ እምነት መሠረት አድርጎ ነበር። ከፌዝና ከማታለል ጋር በተያያዘ መንፈሳዊ ማስተዋል ራፋቄ የስነ-ልቦና ዘዴዎችን ተጠቅሟል - ቅዱሳት መጻሕፍትን ማዛባት፣ ፍርሃትን ማሰራጨት፣ የእግዚአብሔርን ኃይል መጠራጠር እና አመራሩን ከሕዝቡ ለመለየት መሞከር (2 ነገሥት 18:22፣ 28-35)። የሕዝቅያስ "መልስ አትስጡት" የሚለው ትዕዛዝ በስድብ ፌዝ ከመጨቃጨቅ እምቢ ማለትን ጥበብ ያስተምራል፣ በምትኩ ጉዳዩን በቀጥታ ወደ እግዚአብሔር መውሰድን መርጧል። ችግሮቻችንን በጌታ ፊት ማሰራጨት ሕዝቅያስ የሰናክሬምን አስፈሪ ደብዳቤ ሲቀበል፣ በቀጥታ ወደ ቤተ መቅደሱ ወስዶ “በእግዚአብሔር ፊት ዘረጋው” (2ኛ ነገሥት 19:14)። ይህ ለጸሎት ምሳሌ ይሰጣል፤ ተጨባጭ ዛቻዎችን፣ ፍርሃቶችን እና ጭንቀቶችን በቀጥታ ወደ እግዚአብሔር ፊት መውሰድ እና በፊቱ ክፍት ማድረግ። የእግዚአብሔር ክብር በጸሎት ውስጥ ከፍተኛው ቅድሚያ የሚሰጠው ጉዳይ ሕዝቅያስ ለግል ሕይወቱ ብቻ ጸልዮአል፤ እግዚአብሔር “የምድር መንግሥታት ሁሉ አንተ ብቻ እግዚአብሔር አምላክ እንደ ሆንህ ያውቁ ዘንድ” እንዲሠራ ጸልዮአል (2ኛ ነገሥት 19:19)። በእግዚአብሔር ክብር ላይ ያተኮሩ ጸሎቶች ከፈቃዱ ጋር በቅርበት የተጣጣሙ ነበሩ። የሰው ልጅ ኩራት እና የእግዚአብሔር ሉዓላዊነት ሰናክሬም የጦር ኃይሉ ድል እንዳደረገ ያምን ነበር (2ኛ ነገሥት 19:23–24)። እግዚአብሔር በእግዚአብሔር ዋና ዕቅድ ውስጥ መሳሪያ ብቻ እንደሆነ አስታወሰው (2ኛ ነገሥት 19:25–28)። እግዚአብሔር ትዕቢተኞችን ይቃወማል፣ እናም የትኛውም ዓለማዊ ኃይል ሉዓላዊ ዓላማውን ሊቋቋም አይችልም።
11