ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ መሳፍንት 13 1፤ የእስራኤልም ልጆች በእግዚአብሔር ፊት እንደ ገና ክፉ ሥራ ሠሩ፤ እግዚአብሔርም በፍልስጥኤማውያን እጅ አርባ ዓመት አሳልፎ ሰጣቸው። 2፤ ከዳን ወገን የሆነ ማኑሄ የሚባል አንድ የጾራ ሰው ነበረ፤ ሚስቱም መካን ነበረች፥ ልጅም አልወለደችም። 3 የእግዚአብሔርም መልአክ ለሴቲቱ ተገልጦ። እነሆ፥ አንቺ መካን ነሽ፥ ልጅም አትወልጂም፤ ነገር ግን ትፀንሻለሽ፥ ወንድ ልጅም ትወልጃለሽ አላት። 4 እንግዲህ ተጠንቀቁ፤ የወይን ጠጅና የሚያሰክር መጠጥ አትጠጡ፥ ርኩስም ነገር አትብሉ። 5፤ እነሆ፥ ትፀንሻለሽ፥ ወንድ ልጅም ትወልጃለሽ፤ ምላጭም በራሱ ላይ አይድረስበት፤ ልጁ ከማኅፀን ጀምሮ ለእግዚአብሔር ናዝራዊ ይሆናልና፤ እርሱም እስራኤልን ከፍልስጥኤማውያን እጅ ማዳን ይጀምራል። 6፤ ሴቲቱም መጥታ ለባሏ። የእግዚአብሔር ሰው ወደ እኔ መጣ፥ መልኩም እንደ እግዚአብሔር መልአክ ፊት እጅግ የሚያስፈራ ነበር፤ ከወዴት እንደ መጣ አልጠየቅሁትም፥ ስሙንም አልነገረኝም። 7፤ እርሱም። እነሆ፥ ትፀንሻለሽ፥ ወንድ ልጅም ትወልጃለሽ፤ አሁን የወይን ጠጅም ሆነ ሌላ የሚያሰክር መጠጥ አትጠጪ፥ ርኩስንም ነገር አትብዪ፤ ልጁ ከማኅፀን ጀምሮ እስከ ሞተበት ቀን ድረስ ለእግዚአብሔር ናዝራዊ ይሆናልና አለኝ። 8 ማኑሄም። ጌታዬ ሆይ፥ የላክኸው የእግዚአብሔር ሰው እንደገና ወደ እኛ ይምጣ፥ ለሚወለደውም ልጅ ምን ማድረግ እንዳለብን ያስተምረን ብሎ እግዚአብሔርን ለመነ። 9፤ እግዚአብሔርም የማኑሄን ድምፅ ሰማ፤ የእግዚአብሔርም መልአክ ሴቲቱ በሜዳ ላይ ተቀምጣ ሳለች ወደ ሴቲቱ ተመለሰ፤ ባልዋ ማኑሄ ግን ከእርስዋ ጋር አልነበረም። 10፤ ሴቲቱም ፈጥና ሮጠች፥ ለባሏም ነገረችውና። እነሆ፥ ባለፈው ቀን ወደ እኔ የመጣው ሰው ተገለጠልኝ አለችው። 11 ማኑሄም ተነሥቶ ሚስቱን ተከተለ፥ ወደ ሰውየውም መጥቶ። ከሴቲቱ ጋር የተነጋገርህ ሰው አንተ ነህን? አለው። እርሱም። እኔ ነኝ አለ። 12 ማኑሄም። አሁን ቃልህ ይፈጸም፤ ሕፃኑን እንዴት እናዝዘው፥ እንዴትስ እናደርገው ዘንድ? አለ። 13 የእግዚአብሔርም መልአክ ማኑሄን። ለሴቲቱ ከነገርኋት ሁሉ ትጠንቀቅ አለው።
1
ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ
14፤ ከወይንም ከሚወጣው ሁሉ አትብላ፥ የወይን ጠጅም ሆነ ሌላ የሚያሰክር መጠጥ አትጠጣ፥ ርኩስንም ነገር አትብላ፤ ያዘዝኋትን ሁሉ ትጠብቅ። 15፤ ማኑሄም የእግዚአብሔርን መልአክ። የፍየል ጠቦት እስክናዘጋጅልህ ድረስ እባክህ ቆይ አለው። 16 የእግዚአብሔርም መልአክ ማኑሄን። ብትጠብቀኝ እንኳ ከእንጀራህ አልበላም፤ የሚቃጠልንም መሥዋዕት ብታቀርብ ለእግዚአብሔር አቅርበው አለው። ማኑሄ የእግዚአብሔር መልአክ መሆኑን አላወቀም ነበርና። 17፤ ማኑሄም የእግዚአብሔርን መልአክ። ቃልህ በተፈጸመ ጊዜ እንድናከብርህ ስምህ ማን ነው? አለው። 18 የእግዚአብሔርም መልአክ። ስሜ ምስጢር ነውና ለምን እንዲህ ትጠይቃለህ? አለው። 19 ማኑሄም የፍየል ጠቦትን ከእህል ቍርባን ጋር ወስዶ በድንጋይ ላይ ለእግዚአብሔር አቀረበው፤ መልአኩም ድንቅ አደረገ፤ ማኑሄና ሚስቱም ተመለከቱ። 20፤ ነበልባሉም ከመሠዊያው ወደ ሰማይ በወጣ ጊዜ የእግዚአብሔር መልአክ በመሠዊያው ነበልባል ውስጥ ወጣ፤ ማኑሄና ሚስቱም ተመለከቱት፥ በምድርም በግምባራቸው ወደቁ። 21 የእግዚአብሔርም መልአክ ዳግመኛ ለማኑሄና ለሚስቱ አልተገለጠም፤ በዚያን ጊዜ ማኑሄ የእግዚአብሔር መልአክ መሆኑን አወቀ። 22 ማኑሄም ለሚስቱ። እግዚአብሔርን አይተናልና በእርግጥ እንሞታለን አላት። 23 ሚስቱ ግን። እግዚአብሔር ሊገድለን ቢወድስ ኖሮ የሚቃጠል መሥዋዕትና የእህል ቁርባን ከእጃችን ባልተቀበለን ነበር፥ ይህንም ሁሉ ባላሳየን ነበር፥ አሁንም እንደዚህ ያለ ነገር ባልነገረን ነበር አለችው። 24፤ ሴቲቱም ወንድ ልጅ ወለደች፥ ስሙንም ሳምሶን ብላ ጠራችው፤ ልጁም አደገ፥ እግዚአብሔርም ባረከው። 25 የእግዚአብሔርም መንፈስ በጾራና በኤሽታኦል መካከል ባለው በዳን ሰፈር ውስጥ አንዳንድ ጊዜ ያንቀሳቅሰው ጀመር።
መሳፍንት 14 1፤ ሶምሶንም ወደ ተምና ወረደ፥ በቲምናም ከፍልስጥኤማውያን ሴቶች ልጆች አንዲት ሴት አየ። 2 ወጥቶም ለአባቱና ለእናቱ እንዲህ ብሎ ነገራቸው። ከፍልስጥኤማውያን ሴቶች ልጆች አንዲት ሴት በተምና አይቻለሁ፤ አሁንም አግብተሽልኝ። 3፤ አባቱና እናቱም። ከወንድሞችህ ሴቶች ልጆች ወይም ከሕዝቤ ሁሉ መካከል ከተገረዙት ፍልስጥኤማውያን ሚስት ለማግባት የምትሄድ ሴት የለችምን? አሉት። ሳምሶንም አባቱን። ደስ ይላታልና እርስዋን አምጣልኝ አለው። 4፤ አባቱና እናቱ ግን በፍልስጥኤማውያን ላይ ምክንያት ይፈልግ ነበር፤ በዚያን ጊዜ ፍልስጥኤማውያን በእስራኤል ላይ ይገዙ ነበርና። 5፤ ሳምሶንም አባቱና እናቱ ወደ ተምና ወረዱ፥ ወደ ተምናም የወይን እርሻ ደረሱ፤ እነሆም፥ የአንበሳ ደቦል እያገሣ ወደ እርሱ መጣ። 6 የእግዚአብሔርም መንፈስ በኃይል ወረደበት፥ ጠቦትንም እንደሚቆርጥ ሁሉ ቀደደው፤ በእጁም ምንም አልነበረውም፤ ያደረገውን ግን ለአባቱና ለእናቱ አልነገራቸውም። 7፤ ወርዶም ከሴቲቱ ጋር ተነጋገረ፤ እርስዋም ሳምሶንን ደስ አሰኘችው። 8፤ ከጥቂት ጊዜ በኋላም ሊያገባት ተመለሰ፥ የአንበሳውንም ሬሳ ለማየት ወደ ኋላ ዞረ፤ እነሆም፥ በአንበሳው ሬሳ ውስጥ የንብ መንጋና ማር ነበረ። 9፤ በእጁም ወስዶ በላ፤ ወደ አባቱና ወደ እናቱም መጣ፥ ሰጣቸውም፥ እነርሱም በሉ። ነገር ግን ማሩን ከአንበሳው ሬሳ እንደወሰደ አልነገራቸውም። 10 አባቱም ወደ ሴቲቱ ወረደ፤ ሳምሶንም በዚያ ግብዣ አደረገ፤ ጎበዞችም እንዲህ ያደርጉ ነበርና። 11፤ ባዩትም ጊዜ ከእርሱ ጋር እንዲሆኑ ሠላሳ ጓደኞችን ወሰዱ። 12፤ ሶምሶንም። እንቆቅልሽ ልነግራችሁ ነው፤ በሰባቱ የድግሱ ቀናት ውስጥ ብትነግሩኝና ብትረዱኝ፥ ሠላሳ የጨርቅ ልብሶችና ሠላሳ የመለወጫ ልብሶችን እሰጣችኋለሁ።
2
ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ
13 ነገር ግን ልትነግሩኝ ካልቻላችሁ፥ ሠላሳ አንሶላዎችና ሠላሳ የመለወጫ ልብሶችን ትሰጡኛላችሁ። እነርሱም። እንቆቅልሹን ንገረን አሉት። 14፤ እርሱም። ከሚበላው ሥጋ ወጣ፥ ከጠንካሩም ጣፋጭ ነገር ወጣ አላቸው። እንቆቅልሹንም በሦስት ቀን ውስጥ መፍታት አልቻሉም። 15፤ በሰባተኛውም ቀን የሳምሶንን ሚስት። አንቺንና የአባትሽን ቤት በእሳት እንዳናቃጥል ባልሽን አታለሽ፥ እንቆቅልሹንም ይነግረን ዘንድ ባልሽን አታለሽ፤ ያለንን ልትወስዱን ጠራሽን? 16 የሳምሶንም ሚስት በፊቱ እያለቀሰች፣ “አንተ ትጠላኛለህ እንጂ አትወደኝም፤ ለሕዝቤ ልጆች እንቆቅልሽ ነግረኸኛል እንጂ አልነገርከኝም” አለች። እርሱም “እነሆ፣ ለአባቴም ሆነ ለእናቴ አልነገርኳቸውም፤ ልነግርሽ ይገባልን?” አላት። 17፤ በበዓላቸውም ጊዜ ሰባት ቀን በፊቱ አለቀሰች፤ በሰባተኛውም ቀን እጅግ ስለ ታመመችበት ነገራት፤ እንቆቅልሹንም ለሕዝቧ ልጆች ነገረች። 18፤ የከተማይቱም ሰዎች በሰባተኛው ቀን ፀሐይ ከመጥለቋ በፊት። ከማር የሚጣፍጥ ምን አለ? ከአንበሳም የሚበረታ ምን አለ? አሉት። እርሱም። በጊደሬ ባታርሱ ኖሮ፥ እንቆቅልሼን ባልፈታችሁም ነበር አላቸው። 19 የእግዚአብሔርም መንፈስ በላዩ ወረደ፤ ወደ አስቀሎናም ወረደ፥ ከእነርሱም ሠላሳ ሰዎችን ገደለ፥ ምርኮአቸውንም ወሰደ፥ እንቆቅልሹንም ለሚተርኩት ሰዎች ልብስ ሰጣቸው። ቍጣውም ነደደ፥ ወደ አባቱም ቤት ወጣ። 20 የሳምሶን ሚስት ግን ለጓደኛው ተሰጠች፤ እርሱም ለጓደኛው ተሰጠው።
መሳፍንት 15 1፤ ከጥቂት ጊዜ በኋላም በስንዴ መከር ጊዜ ሳምሶን ጠቦት ይዞ ሚስቱን ሊጠይቅ ሄደና፡- ወደ ሚስቴ ወደ እልፍኙ እገባለሁ አላት። አባቷ ግን እንዲገባ አልፈቀደለትም። 2፤ አባቷም። ፈጽሞ እንደ ጠላሃት አስቤ ነበር፤ ስለዚህ ለባልንጀራህ ሰጠኋት፤ ታናሽ እህቷ ከእርስዋ ይልቅ ውብ አይደለችምን? እባክሽ በእርስዋ ፋንታ ውሰጂያት አለ። 3፤ ሳምሶንም ስለ እነርሱ። ከእንግዲህ ከፍልስጥኤማውያን ይልቅ ንጹሐን እሆናለሁ፥ ምንም እንኳ ብበድላቸውም፥ እኔ ንጹሐን እሆናለሁ። 4፤ ሳምሶንም ሄዶ ሦስት መቶ ቀበሮዎችን ያዘ፥ የእሳት ችቦም ወስዶ ጅራቱን በጅራቱ አስተካከለ፥ በሁለቱም ጅራቶች መካከል የእሳት ችቦ አደረገ። 5፤ ችቦውንም በእሳት ካቃጠለ በኋላ በፍልስጥኤማውያን እህል ውስጥ ለቀቃቸው፤ ሾላውንም የቆመውንም እህል ከወይን እርሻውና ከወይራ ፍሬው ጋር አቃጠለ። 6፤ ፍልስጥኤማውያንም። ይህን ያደረገ ማን ነው? አሉ። እነርሱም። የቲምናዊው አማች ሳምሶን፥ ሚስቱን ወስዶ ለባልንጀራው ስለ ሰጠ፥ ፍልስጥኤማውያንም ወጥተው እርስዋንና አባቷን በእሳት አቃጠሉ። 7፤ ሶምሶንም። እናንተ ይህን ብታደርጉ እኔ ከእናንተ እበቀላለሁ፥ ከዚያም በኋላ አቆማለሁ። 8፤ ጭናቸውንና ጭናቸውንም በታላቅ ግድያ መታቸው፤ ወርዶም በኤታም ዓለት ራስ ላይ ተቀመጠ። 9፤ ፍልስጥኤማውያንም ወጥተው በይሁዳ ሰፈሩ፥ በሌሂም ተበታተኑ። 10 የይሁዳም ሰዎች። ለምን ወደ እኛ ወጣችሁ? አሉ። እነርሱም። ሳምሶንን ልናስር፥ እንዳደረገልንም እንዲሁ ልናደርግበት መጥተናል አሉት። 11፤ የይሁዳም ሰዎች ሦስት ሺህ ሰዎች ወደ ኤታም ዓለት ራስ ወጡ፥ ሶምሶንንም። ፍልስጥኤማውያን በእኛ ላይ ገዢዎች እንደ ሆኑ አታውቅምን? ይህ ያደረግህብን ምንድር ነው? አሉት። እርሱም። እንዳደረጉብኝ እንዲሁ አደረግሁባቸው አላቸው። 12 እነሱም “እስር ልንይዝህና በፍልስጥኤማውያን እጅ አሳልፈን ልንሰጥህ መጥተናል” አሉት። ሳምሶንም። እናንተ ራሳችሁ እንዳትመቱኝ ማሉልኝ አላቸው።
3
ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ
13፤ እነርሱም፡— አይሆንም፤ አስረንህ በእጃቸው አሳልፈን እንሰጥሃለን፤ ነገር ግን በፍጹም አንገድልህም፡ አሉት። በሁለት አዳዲስ ገመዶችም አስረው ከድንጋዩ አወጡት። 14 ወደ ሌሂ በደረሰ ጊዜ ፍልስጥኤማውያን ጮኹበት፤ የእግዚአብሔርም መንፈስ በኃይል ወረደበት፥ በክንዱም ላይ የነበሩት ገመዶች በእሳት እንደ ተቃጠለ የተልባ እግር ሆኑ፥ ማሰሪያዎቹም ከእጁ ተለቀቁ። 15፤ አዲስ የአህያ መንጋጋ አገኘ፥ እጁንም ዘርግቶ ወሰደው፥ በእርሱም ሺህ ሰዎች ገደለ። 16፤ ሶምሶንም። በአህያ መንጋጋ ክምር በክምር ላይ ነው፤ በአህያ መንጋጋ አንድ ሺህ ሰው ገድያለሁ አለ። 17፤ ንግግሩንም በጨረሰ ጊዜ የመንጋጋውን አጥንት ከእጁ ጣለው፥ የዚያንም ቦታ ራማትሌሂ ብሎ ጠራው። 18፤ እጅግም ተጠምቶ ነበርና እግዚአብሔርን ጠራና። ይህን ታላቅ ማዳን በባሪያህ እጅ ሰጥተኸኛል፤ አሁን ግን በጥም እሞታለሁ፥ ባልተገረዙትም እጅ እወድቃለሁን? 19 እግዚአብሔርም በመንጋጋው የነበረውን ባዶ ቦታ ሰነጠቀ፥ ውሃም ወጣ፤ ከጠጣም በኋላ መንፈሱ ተመለሰ፥ ሕያውም ሆነ፤ ስለዚህም ስሙን ኤንሃኮሬ ብሎ ጠራው፤ ይህም እስከ ዛሬ ድረስ በሌሂ አለ። 20፤ በፍልስጥኤማውያንም ዘመን ለሃያ ዓመት በእስራኤል ላይ ፈረደ።
መሳፍንት 16 1፤ ሳምሶንም ወደ ጋዛ ሄደ፥ በዚያም ጋለሞታ አይቶ ወደ እርስዋ ገባ። 2፤ ጋዛውያንም። ሳምሶን ወደዚህ መጥቶአል ብለው ነገሩት። ከበቡትም፥ ሌሊቱንም ሁሉ በከተማይቱ በር አሸመቁበት፥ ሌሊቱንም ሁሉ ጸጥ ብለው። ማለዳ ሲነጋ እንገድለዋለን ብለው ነበር። 3፤ ሶምሶንም እስከ እኩለ ሌሊት ድረስ ተኛ፥ እኩለ ሌሊትም በሆነ ጊዜ ተነሣ፥ የከተማይቱንም በር በሮች ሁለቱንም መቃኖች ያዘ፥ መወርወሪያውንና ሁሉንም ይዞ በትከሻው ላይ አደረገ፥ በኬብሮንም ፊት ለፊት ወዳለው ኮረብታ ራስ ላይ ተሸከማቸው። 4፤ ከዚያም በኋላ በሶሬክ ሸለቆ የምትኖር ደሊላ የምትባል አንዲት ሴት ወደደ። 5፤ የፍልስጥኤማውያንም አለቆች ወደ እርስዋ ቀርበው። አታልለውና ታላቁ ኃይሉ ወዴት እንደ ሆነ፥ እኛም በእርሱ ላይ እንዴት ማሸነፍ እንደምንችል፥ እናስረውም ዘንድ እንዴት እንደምችል እይ፤ እኛም እያንዳንዳችን 1100 የብር ሳንቲሞችን እንሰጥሻለን አሉት። 6 ደሊላም ሳምሶንን። ታላቅ ኃይልህ ወዴት እንደ ሆነ፥ እንዴትስ ልታስጨንቅህ እንደምትችል እባክህ ንገረኝ አለችው። 7፤ ሳምሶንም። በሰባት ያልደረቁ አረንጓዴ ክር ቢያስሩኝ፥ እደክማለሁ፥ እንደ ሌላም ሰው እሆናለሁ አላት። 8፤ የፍልስጥኤማውያንም አለቆች ሰባት ያልደረቁ አረንጓዴ ፈትል አመጡላት፥ እርስዋም አሰረችው። 9፤ በጓዳዋም ውስጥ ሰዎች አድፍጠው ይጠባበቁ ነበር። እርስዋም። ሳምሶን ሆይ፥ ፍልስጥኤማውያን መጡብህ አለችው። የመጎተቻ ክር እሳት ሲነካ እንደሚሰበር እንዲሁ ገመዱን ሰበረ። ስለዚህም ጥንካሬው አልታወቀም። 10 ደሊላም ሳምሶንን። እነሆ፥ አፌዝብኸኛል፥ ሐሰትም ነግረኸኛል፤ አሁን በምን ታስር ዘንድ እባክህ ንገረኝ አለችው። 11 እርሱም። ባልተሠራ አዲስ ገመድ ቢያስሩኝ፥ እደክማለሁ፥ እንደ ሌላም ሰው እሆናለሁ አላት። 12 ደሊላም አዲስ ገመዶችን ወስዳ አሰረችውና “ሳምሶን ሆይ፥ ፍልስጥኤማውያን መጡብህ” አለችው። በጓዳውም ውስጥ አድፍጠው የነበሩ ሰዎች ነበሩ፤ እርሱም እንደ ክር ከእጁ ሰበረ። 13 ደሊላም ሳምሶንን። እስከ አሁን ድረስ አፌዝብኸኛል፥ ሐሰትም ነግረኸኛል፤ በምን እንደምትታሰር ንገረኝ አለችው። እርሱም። የራሴን ሰባት ጉንጉኖች በድሩ ብትሸምቱብኝ አላት። 14፤ በችንካርም አሰረችውና፡- ሳምሶን ሆይ፥ ፍልስጥኤማውያን መጡብህ አለችው። ከእንቅልፉም ነቃ፥ የችቦውንም ካስማና የድሩንም ያዘ። 15 እርስዋም። ልብህ ከእኔ ጋር ሳይሆን እንዴት እወድሃለሁ ትላለህ? ይህን ሦስት ጊዜ አፌዝኸኛል፥ ታላቅ ኃይልህም ወዴት እንዳለ አልነገርኸኝም አለችው። 16፤ ዕለት ዕለትም በቃልዋ ስትገፋፋው፥ ስትገፋፋውም ነፍሱ እስከ ሞት ድረስ ተጨነቀች።
4
ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ
17፤ የልቡንም ሁሉ ነገራት፥ እንዲህም አላት። ከእናቴ ማኅፀን ጀምሮ ለእግዚአብሔር ናዝራዊ ነኝና በራሴ ላይ ምላጭ አልደረሰም፤ ብላጭ ግን ኃይሌ ከእኔ ይርቃል፥ እደክማለሁ፥ እንደ ሌላም ሰው እሆናለሁ። 18፤ ደሊላም የልቡን ሁሉ እንደነገራት ባየች ጊዜ የፍልስጥኤማውያንን መኳንንት ልካ ጠራቻቸው። የልቡን ሁሉ ገልጦልኛልና ይህን አንድ ጊዜ ኑ ብላ ጠራች። የፍልስጥኤማውያንም መኳንንት ወደ እርስዋ መጡ፥ በእጃቸውም ገንዘብ አመጡ። 19፤ በጉልበቷም ላይ አስተኛችው፤ አንድ ወንድ ጠራችና ሰባቱን የራሱን ጒንጒን እንዲላጭ አደረገችው፤ እርስዋም ታዋርደው ጀመር፤ ኃይሉም ከእርሱ ጠፋ። 20፤ እርስዋም። ሳምሶን ሆይ፥ ፍልስጥኤማውያን መጡብህ አለች። ከእንቅልፉም ነቃና፡- እንደ ቀድሞው ጊዜ እወጣለሁ፥ እነቃለሁም፡ አለ። እግዚአብሔርም ከእርሱ እንደራቀ አላወቀም ነበር። 21፤ ፍልስጥኤማውያንም ይዘውት ዓይኖቹን አወጡት፥ ወደ ጋዛም ወሰዱት፥ በናስም ሰንሰለት አሰሩት፤ በግዞት ቤትም እህል ይፈጭ ነበር። 22፤ ነገር ግን ከተላጨ በኋላ የፀጉሩ ራስ እንደገና ማደግ ጀመረ። 23፤ የፍልስጥኤማውያንም አለቆች። አምላካችን ጠላታችንን ሳምሶንን በእጃችን አሳልፎ ሰጥቶናል ብለው ለአምላካቸው ለዳጎን ታላቅ መሥዋዕት ይሠዉ ዘንድ ደስም ይላቸው ዘንድ ሰበሰቡአቸው። 24፤ ሕዝቡም ባዩት ጊዜ፡- አምላካችን ጠላታችንን፥ አገራችንን የሚያጠፋውን፥ ብዙዎቻችንንም የገደለውን፥ ጠላታችንን በእጃችን አሳልፎ ሰጠን፡ ብለው አምላካቸውን አመሰገኑ። 25 ልባቸውም ደስ ባለው ጊዜ። ሳምሶንን ጥሩት፥ እኛንም ያዝናናን ዘንድ አሉ። ሳምሶንምን ከእስር ቤት ጠሩት፥ እርሱም አሾፈባቸው፥ በአምዶችም መካከል አቆሙት። 26፤ ሳምሶንም እጁን የያዘውን ልጅ። ቤቱ የቆመባቸውን ምሰሶዎች እዳስስባቸውና እደግፋቸው ዘንድ ፍቀድልኝ አለው። 27 ቤቱም በወንዶችና በሴቶች ተሞልቶ ነበር፤ የፍልስጥኤማውያንም መኳንንት ሁሉ በዚያ ነበሩ፤ ሳምሶንም ሲጫወት የሚያዩት በጣሪያው ላይ ሦስት ሺህ የሚያህሉ ወንዶችና ሴቶች ነበሩ። 28፤ ሶምሶንም ወደ እግዚአብሔር ጮኸ። ጌታ እግዚአብሔር ሆይ፥ እባክህ፥ አስበኝ፥ እግዚአብሔር ሆይ፥ ይህን አንድ ጊዜ ብቻ፥ ስለ ሁለቱ ዓይኖቼ ፍልስጥኤማውያንን በአንድ ጊዜ እበቀል ዘንድ እባክህ፥ አበርታኝ አለ። 29፤ ሶምሶንም ቤቱ የቆመባቸውንና በላዩ ላይ የተደገፉባቸውን ሁለቱን መካከለኛ ምሰሶዎች ያዘ፤ አንዱን በቀኝ እጁ ሁለተኛውንም በግራ እጁ ያዘ። 30፤ ሶምሶንም፡- ከፍልስጥኤማውያን ጋር ልሙት፡ አለ። እርሱም በሙሉ ኃይሉ ሰገደ፤ ቤቱም በመኳንንቱና በሕዝቡ ሁሉ ላይ ወደቀ፤ ስለዚህ በሞቱ የገደላቸው ሙታን በሕይወቱ ከገደላቸው በለጡ። 31፤ ወንድሞቹና የአባቱ ቤተ ሰዎች ሁሉ ወረዱ፥ ወሰዱትም፥ አመጡትም፥ በጾርዓና በኤሽታኦል መካከልም በአባቱ በማኑሄ መቃብር ቀበሩት። እርሱም በእስራኤል ላይ ሀያ ዓመት ፈረደ።
5
ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ
አስተያየት የሳምሶን ታሪክ፣ በኪንግ ጀምስ መጽሐፍ ቅዱስ (KJV) መሳፍንት ምዕራፍ 13 እስከ 16 ውስጥ የሚገኘው ፣ በቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ ካሉት እጅግ አስደናቂ ትረካዎች አንዱ ነው። በእግዚአብሔር መንፈስ ልዩ በሆነ መልኩ ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ኃይል የተሰጠውን ሰው ሕይወት ይዘግባል፣ ነገር ግን በግል ድክመቶች፣ በመንፈሳዊ ስምምነት እና በአሳዛኝ ውድቀት እና በመጨረሻው ቤዛነት የተጠቃ ሰው።
ክፍል 1፡ የቁጥር-በቁጥር ትረካ ዝርዝር ምዕራፍ 13፡ የሳምሶን መገለጥ እና መወለድ ከቁጥር 1–5 ፡ እስራኤል እንደገና በእግዚአብሔር ፊት ክፉ ነገር አደረገች፣ በዚህም ምክንያት በፍልስጥኤማውያን አርባ ዓመታት ጭቆና ደረሰባት። የእግዚአብሔር መልአክ ለማኑሄ (ከዳን ነገድ የሆነችው) መካን ሚስት ተገለጠ፣ እንደምትፀንስና ወንድ ልጅ እንደምትወልድ ነገረው። ከማኅፀን ጀምሮ ለእግዚአብሔር ናዝራዊ ይሆናል ፣ እስራኤልንም ከፍልስጥኤማውያን እጅ ማዳን ይጀምራል። ከቁጥር 6–14 ፡ የማኑሄ ሚስት ለባሏ የተደረገላትን ጉብኝት ነገረች። ማኑሄ መልአኩ ተመልሶ ልጁን እንዴት ማሳደግ እንዳለባቸው እንዲያስተምራቸው ጸለየ። መልአኩ እንደገና ተገለጠና የናዝራውያንን ገደቦች ደገመ፤ እናትየው ከወይን ጠጅ፣ ከጠጣ መጠጥና ከርኩስ ምግብ መራቅ አለባት፤ ምላጭ የልጁን ራስ በፍፁም አይንካ። ከቁጥር 15–23 ፡ ማኑሄ የፍየል ጠቦትን የሚቃጠል መሥዋዕት አድርጎ አቀረበ። መልአኩ በመሠዊያው ነበልባል ውስጥ ሆኖ ወደ ሰማይ ወጣ፣ መለኮታዊ ማንነቱንም ገለጠ። ማኑሄ እግዚአብሔርን ስላዩ እንደሚሞቱ ፈራ፣ ነገር ግን ሚስቱ እግዚአብሔር ሊገድላቸው ቢፈልግ ኖሮ መባታቸውን እንደማይቀበል ወይም እነዚህን ነገሮች እንደማያሳያቸው አረጋገጠችው። ከቁጥር 24–25 ፡ ሴቲቱም ወንድ ልጅ ወለደች ስሙንም ሳምሶን ብላ ጠራችው። ልጁም አደገ፣ እግዚአብሔርም ባረከው። የእግዚአብሔር መንፈስ አንዳንድ ጊዜ በጾራ እና በኤሽታኦል መካከል ባለው ማሃኔ-ዳን ውስጥ ሊያንቀሳቅሰው ጀመረ ። ምዕራፍ 14፡ ጋብቻውና እንቆቅልሽው ከቁጥር 1–4 ፡ ሳምሶን ወደ ቲምና ወረደ፣ አንዲት ፍልስጥኤማዊት ሴት አየና ወላጆቹ ሚስት እንድትሆናት ጠየቀ። ወላጆቹ ካልተገረዙት ፍልስጥኤማውያን ሴት ማግባትን ተቃውመዋል፣ ነገር ግን ጽሑፉ ይህ የሆነው እግዚአብሔር በወቅቱ እስራኤልን በገዙት ፍልስጥኤማውያን ላይ አጋጣሚ ለማግኘት እንደፈለገ ይገልጻል። ከቁጥር 5–9 ፡ ወደ ቲምና ሲሄድ፣ አንድ የአንበሳ ደቦል በሳምሶን ላይ አገሳ። የእግዚአብሔር መንፈስ በኃይል ወረደበት፣ አንበሳውንም እንደ ጠቦት ባዶ እጁን ቀደደው። በኋላም፣ ተመልሶ በአንበሳው ሬሳ ውስጥ የንብ መንጋና ማር አገኘ። ማሩንም በልቶ ለወላጆቹ ሰጣቸው፤ ምንጩንም ሳይነግራቸው። ከቁጥር 10–20 ፡ ሳምሶን ከሠላሳ ፍልስጥኤማውያን ጓደኞቹ ጋር የሠርግ ድግስ አዘጋጀ። በመወራረድ የተደገፈ እንቆቅልሽ አቀረበ፡- “ከበላተኛው ሥጋ ወጣ፣ ከጠንካሩም ጣፋጭነት ወጣ።” ፍልስጥኤማውያን በሦስት ቀናት
6
ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ
ውስጥ መፍታት ባለመቻላቸው የሳምሶንን ሙሽራ አስፈራሩ፣ መልሱን ከእሱ እንድታታልል አስገደዷት። እስኪነግራት ድረስ አለቀሰች፣ እሷም ለሰዎቹ ገለጸች። ሳምሶን በክህደታቸው ተቆጥቶ 30 የፍልስጥኤማውያንን የአስቀሎና ሰዎች ገደለ፣ ውርርዱን ለመክፈል ሚስቱን በቁጣ ትቶ ወደ አባቱ ቤት ተመለሰ፣ ሚስቱም ለቅርብ አጋሩ ተሰጠች። ምዕራፍ 15፡ በቀል፣ መንጋጋ እና መዳን ከቁጥር 1–8 ፡ በስንዴ መከር ወቅት ሳምሶን ሚስቱን ጠቦት ይዞ ሲጎበኝ አባቷ ለባልንጀራው ሰጣትና በምትኩ ታናሽ እህቷን አቀረበላት። ሳምሶን በንዴት ሦስት መቶ ቀበሮዎችን ያዘ ፣ በመካከላቸውም በእሳት ቃጠሎ ከጅራት ጋር አስሮ በፍልስጥኤማውያን እህል፣ የወይን እርሻ እና የወይራ እርሻ ውስጥ ለቀቃቸው፣ ሙሉ በሙሉም አቃጠላቸው። ፍልስጤማውያን በበቀል እርምጃ የሳምሶንን ሚስት እና አማቱን አቃጥለው ገደሏቸው። ሳምሶን በቀል በመናገር ብዙ ፍልስጥኤማውያንን (“ጭንና ጭንን በታላቅ ገድሎ”) ገደለና ወደ ኤታም ዓለት አፈገፈገ። ከቁጥር 9–13 ፡ ፍልስጥኤማውያን ሳምሶንን ለማግኘት በይሁዳ ሰፈሩ። ፍልስጥኤማውያን በራሳቸው ላይ የበቀል እርምጃ እንዳይወስዱ በመፍራት ሦስት ሺህ የይሁዳ ሰዎች ወደ ኤታም ዓለት ሄዱ። ሳምሶንን በሁለት አዳዲስ ገመዶች አስረው ለጠላት አሳልፈው ሰጡት። ከቁጥር 14–20 ፡ ሳምሶን በሌሂ ወደሚገኘው ፍልስጥኤማውያን ሲቀርብ፣ የእግዚአብሔር መንፈስ በኃይል ወረደበት። በክንዶቹ ላይ ያሉት ገመዶች በእሳት እንደተቃጠለ የተልባ እግር ይሆናሉ፣ ማሰሪያዎቹም ቀለጡ። የአህያ መንጋጋ አዲስ ሆኖ ሲያገኘው ፣ ሺህ ፍልስጤማውያንን መታ። ከዚያም በጥም ተዋጠ፣ ወደ እግዚአብሔር ጮኸ፤ እግዚአብሔር በሌሂ ውስጥ አንድ ባዶ ቦታ ሰነጠቀ፣ ውሃም ፈሰሰለት (ስሙን ኤንሃኮሬ ብሎ ሰየመው )። ሳምሶን በፍልስጥኤማውያን ዘመን ለሃያ ዓመታት በእስራኤል ላይ ፈረደ ። ምዕራፍ 16፡ ደሊላ፣ ምርኮ እና የመጨረሻ ድል ከቁጥር 1–3 ፡ ሳምሶን ወደ ጋዛ ሄዶ አንዲት ጋለሞታ ሄዶ ጎህ ሲቀድ ሊገድሉት ባሰቡት ጋዛውያን ተያዘ። እኩለ ሌሊት ላይ ሳምሶን ተነሳ፣ የከተማዋን በሮች ከምሰሶቻቸው ጋር ከሁለቱ ምሰሶዎችና ከመወርወሪያዎቹ ጋር ቀደደ፣ በትከሻውም ላይ አነሳቸውና በኬብሮን ፊት ለፊት ወዳለው ኮረብታ አናት ተሸከማቸው። ከቁጥር 4–14 ፡ ሳምሶን በሶሬክ ሸለቆ ውስጥ ደሊላን ወደደ ። የፍልስጥኤማውያን ገዢዎች የታላቁን የብርታቱን ምስጢር ለማወቅ እጅግ ብዙ ገንዘብ ጉቦ ሰጡአት። ደሊላም ደጋግማ ትጠይቀዋለች
የመጀመሪያው ውሸት፡- ፈጽሞ ያልደረቁ ሰባት አረንጓዴ ዊዝ (እርጥብ ቀስት ማሰሪያዎች) አስሩኝ ፤ እኔም እደክማለሁ። (ይከሽፋል፤ እንደ ክር ይቆራርጣቸዋል)። ሁለተኛ ውሸት፡- በጭራሽ ያልተያዙ አዳዲስ ገመዶችን በፍጥነት አስሩኝ ። (ይከሽፋል፤ እንደ ክር ከእጆቹ ላይ ይነጥቃቸዋል።) ሦስተኛው ውሸት፡- የራሴን ሰባት መቆለፊያዎች በሽመናው ድር ሸምኑ። (አይሳካም፤ ፒኑንና ምሰሶውን ይጎትታል)። ከቁጥር 15–22 ፡ ሳምሶን በየቀኑ ማልቀስና መነጫነጭ ስላደረጋት በመጨረሻ ፍጹም እውነት ነገራት፡- ምላጭ ራሱን አልነካውም ምክንያቱም ከተወለደበት ጊዜ ጀምሮ ለእግዚአብሔር ናዝራዊ ነው፤ ራሱን ከተላጨ ኃይሉ ይርቃል። ደሊላ በጉልበቷ ላይ እንዲተኛ አደረገችው፣ አንድ ሰው ሰባቱንም ቆብ እንዲላጭ ጠራችውና አሸበሩት።
7
ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ
ፍልስጥኤማውያንም ዓይኖቹን አውጥተው በናስ ሰንሰለት አስረው በጋዛ እስር ቤት እህል እንዲፈጭ አስገደዱት ። ይህ በእንዲህ እንዳለ ፀጉሩ እንደገና ማደግ ጀመረ። ከቁጥር 23–31 ፡ የፍልስጥኤማውያን ገዢዎች ለአምላካቸው ዳጎን ታላቅ መሥዋዕት ለማቅረብ ተሰበሰቡ ፤ አምላካቸው ጠላታቸውን በእጃቸው አሳልፎ እንደሰጣቸው እያከበሩ። ዕውር ሳምሶንን ወደ መድረኩ አምጥተው ሊያሾፉበት መጡ። ሳምሶን ቤተ መቅደሱን የሚደግፉትን ምሰሶዎች እንዲሰማው የሚመራውን ልጅ ጠየቀው። ሁለቱን የተታወሩ አይኖቹን ለመበቀል አንድ የመጨረሻ ጥንካሬ እንዲሰጠው ለእግዚአብሔር አጥብቆ ጸለየ። ሳምሶን በሁለቱ ማዕከላዊ ምሰሶዎች ላይ በኃይል ተነሳ። "ከፍልስጥኤማውያን ጋር ልሙት!" ብሎ በታላቅ ግፊት ቤቱ ፈረሰ፤ በሞቱ ወቅት ከህይወቱ ዘመን ይልቅ ብዙ ፍልስጤማውያንን ገደለ። ቤተሰቡ አስከሬኑን አውጥተው በጾራህና በኤሽታኦል መካከል ቀበሩት።
ክፍል 2፡ ቁልፍ ትምህርቶች እና የህይወት አፕሊኬሽኖች 1. የሞራል እና የመንፈሳዊ ስምምነት አደጋ ትምህርቱ ፡ ሳምሶን በተደጋጋሚ በእሳት ይጫወት ነበር። የናዝራውያንን ስእለት (የሞቱ ሬሳዎችን መንካት፣ ርኩስ ከሆኑ የውጭ ሴቶች ጋር መገናኘት እና የሥጋ ፍላጎቱን ማሟላት) አዘውትሮ ይጥስ ነበር። መለኮታዊ ስጦታው ለግል ኃጢአት መከላከያ እንደሚሰጠው አስቦ ነበር። የሕይወት አተገባበር፡- መንፈሳዊ ስጦታዎች፣ ተሰጥኦዎች ወይም የአመራር ቦታዎች ማንንም ከሥነ ምግባር ተጠያቂነት ነፃ አያወጡም። ያልተቆጣጠሩ ትናንሽ ስምምነቶች፣ ሚስጥራዊ ኃጢአቶች እና ምክንያታዊነት ቀስ በቀስ የግል ታማኝነትን ያበላሻሉ፣ ይህም አደጋ እስኪከሰት ድረስ ተጋላጭነት ሳይስተዋል የሚቀርበት መንፈሳዊ ዕውር ቦታ ያስከትላል። 2. እግዚአብሔር ዓላማዎቹን ለማሳካት ጉድለት ያለባቸውን ዕቃዎች ይጠቀማል ትምህርቱ፡- የሳምሶን ግዙፍ ጉድለቶች፣ ግዴለሽነት እና ራስን የመግዛት ዝንባሌ ቢኖርም፣ እግዚአብሔር የፍልስጥኤማውያንን ጭቆና ለመቆጣጠር እንደ መሣሪያ ተጠቅሞበታል። ከመጀመሪያውም እግዚአብሔር ለእስራኤል የነበረውን የመቤዠት እቅድ ለማሳካት የሳምሶንን ዓመፀኛ ምርጫዎች ተጠቅሟል። የሕይወት አተገባበር፡- እግዚአብሔር ሉዓላዊ ቢሆንም እና በሰው ልጅ ድክመትና ውድቀት ውስጥ ሊሠራ ቢችልም፣ አለመታዘዝ ከባድ ውጤቶችን ያስከትላል። ጸጋ ይቤዠናል፣ ነገር ግን የመጥፎ ምርጫዎችን ህመምና ጠባሳ አያስወግድም። እግዚአብሔርን ከቸልተኝነት ኑሮ ለማዳን በእርሱ ጸጋ ከመታመን ይልቅ በሙሉ ልብ ታዛዥነት ለማገልገል መጣር አለብን። 3. የመቀደስ ኃይል እና የእውነተኛ ጥንካሬ ምንጭ ትምህርቱ ፡ የሳምሶን ጥንካሬ በእውነቱ አካላዊ ጡንቻ አልነበረም፤ ከእግዚአብሔር ጋር ካለው የቃል ኪዳን ግንኙነት ጋር በቀጥታ የተያያዘ ከተፈጥሮ በላይ የሆነ ኃይል ነበር፣ ይህም በናዝራውያን ቁርጠኝነት የተመሰለው ነው። ፀጉሩ ሲቆረጥ - ፀጉሩ አስማታዊ ባህሪያት ስላለው ሳይሆን የቃል ኪዳን ታማኝነቱን የመጨረሻ አሳልፎ ስለሰጠ የእግዚአብሔር መንፈስ ከእርሱ ጠፋ። የሕይወት አተገባበር፡- እውነተኛ መንፈሳዊ ጥንካሬ፣ የመቋቋም ችሎታ እና ተጽዕኖ የሚመጣው ሙሉ በሙሉ ከእግዚአብሔር ጋር ከመገናኘት ነው። ለእርሱ ያለንን ቁርጠኝነት ስናፈርስ እና በራሳችን ሀብቶች ስንታመን፣ በመንፈሳዊ ኃይል የለሽ፣ ተጋላጭ እና በዓለማዊ ኃይሎች ባሪያዎች ሆነን እንገኛለን።
8
ሳምሶን፡ በብርቱ ኑሩ፣ በብርቱ ሞቱ
4. ንስሐ፣ ተሃድሶ እና የእግዚአብሔር የመጨረሻ ምሕረት ትምህርቱ፡- ሳምሶን በእስር ቤት ውስጥ እህል ከመፍጨት በኋላም እንኳ የድንጋይ ግርጌ ላይ ቢወድቅም እንኳ ለውጥ አጋጥሞታል። በጣም አስፈላጊው ነገር ፀጉሩ እንደገና ማደግ ጀመረ ። በመጨረሻዎቹ ጊዜያት ሳምሶን ተስፋ በመቁረጥ ወደ እግዚአብሔር ተመለሰ፣ እግዚአብሔርም መልስ ሰጥቶት የመጨረሻውን ጥሪውን ለመፈጸም የሚያስችል ጥንካሬ ሰጠው። የሕይወት አተገባበር ፡ ወደ እግዚአብሔር ለመመለስ ፈጽሞ አይዘገይም። ምንም ያህል ወደቅክ፣ ምን ያህል ከባድ ጉዳት ቢያደርስብህ ወይም ሕይወትህ ምን ያህል የተሰበረ ቢመስልም፣ እግዚአብሔር የተሃድሶ አምላክ ነው። ንስሐ የገባ ልብ እና የመጨረሻ የመሸነፍ ጸሎት አሁንም በእጁ ምሕረትንና ዓላማን ሊያገኝ ይችላል።
9