ገለዓዳዊው ዮፍታሔ መሳፍንት 11 1፤ ገለዓዳዊውም ዮፍታሔ ጽኑዕ ኃያል ሰው ነበረ፥ የጋለሞታም ልጅ ነበረ፤ ገለዓድም ዮፍታሔን ወለደ። 2፤ የገለዓድም ሚስት ወንዶች ልጆችን ወለደችለት፤ የሚስቱም ልጆች አደጉ፤ ዮፍታሔንም አባረሩት፥ እንዲህም አሉት። አንተ የባዕድ ሴት ልጅ ነህና በአባታችን ቤት አትወርስም አሉት። 3፤ ዮፍታሔም ከወንድሞቹ ሸሽቶ በቶብ ምድር ተቀመጠ፤ ከንቱ ሰዎችም ወደ ዮፍታሔ ተሰበሰቡ፥ ከእርሱም ጋር ወጡ። 4፤ ከጊዜ በኋላም የአሞን ልጆች ከእስራኤል ጋር ተዋጉ። 5፤ የአሞንም ልጆች ከእስራኤል ጋር በተዋጉ ጊዜ የገለዓድ ሽማግሌዎች ዮፍታሔን ከቶብ ምድር ለማምጣት ሄዱ። 6፤ ዮፍታሔንም። ና፥ ከአሞን ልጆች ጋር እንድንዋጋ አለቃችን ሁን አሉት። 7፤ ዮፍታሔም የገለዓድን ሽማግሌዎች። የጠላችሁኝ ከአባቴም ቤት አላባረራችሁኝምን? አሁንስ በተጨነቃችሁ ጊዜ ለምን ወደ እኔ መጣችሁ? አላቸው። 8፤ የገለዓድም ሽማግሌዎች ዮፍታሔን። ከእኛ ጋር እንድትሄድ፥ ከአሞንም ልጆች ጋር እንድትዋጋ፥ በገለዓድም ሰዎች ሁሉ ላይ አለቃችን እንድትሆን፥ እንግዲህ አሁን ወደ አንተ ተመልሰናል አሉት። 9፤ ዮፍታሔም የገለዓድን ሽማግሌዎች። ከአሞን ልጆች ጋር ለመዋጋት ወደ አገሬ ብትመልሱኝ፥ እግዚአብሔርም በእጄ አሳልፎ ቢሰጣቸው፥ እኔ አለቃችሁ እሆናለሁን? አላቸው። 10፤ የገለዓድም ሽማግሌዎች ዮፍታሔን። እንደ ቃልህ ባናደርግ፥ እግዚአብሔር በመካከላችን ምስክር ይሁን አሉት። 11፤ ዮፍታሔም ከገለዓድ ሽማግሌዎች ጋር ሄደ፥ ሕዝቡም በላያቸው ራስና አለቃ አደረጉት፤ ዮፍታሔም ቃሉን ሁሉ በእግዚአብሔር ፊት በምጽጳ ተናገረ። 12፤ ዮፍታሔም ወደ አሞን ልጆች ንጉሥ። አገሬን ልትወጋ የመጣህ ከእኔ ጋር ምን አለኝ? ብሎ መልእክተኞችን ላከ። 13 የአሞንም ልጆች ንጉሥ ለዮፍታሔ መልእክተኞች እንዲህ ሲል መለሰላቸው፦ እስራኤል ከግብፅ በወጣ ጊዜ ከአርኖን እስከ ያቦቅና እስከ ዮርዳኖስ ድረስ ምድሬን ወሰደብኝ፤ እንግዲህ እነዚያን አገሮች በሰላም መልሱልኝ። 14፤ ዮፍታሔም ወደ አሞን ልጆች ንጉሥ መልክተኞችን እንደ ገና ላከ። 15፤ እንዲህም አለው። ዮፍታሔ እንዲህ ይላል። እስራኤል የሞዓብን ምድር የአሞንንም ልጆች ምድር አልወሰደም፤
1
ገለዓዳዊው ዮፍታሔ
16፤ እስራኤልም ከግብፅ በወጣ ጊዜ፥ በምድረ በዳም በኩል ወደ ቀይ ባሕር በተጓዘ ጊዜ፥ ወደ ቃዴስም በደረሰ ጊዜ፥ 17፤ እስራኤልም ወደ ኤዶምያስ ንጉሥ። በምድርህ እንዳልፍ እባክህ ፍቀድልኝ ብለው መልእክተኞችን ላከ፤ የኤዶምያስም ንጉሥ አልሰማትም። እንዲሁም ወደ ሞዓብ ንጉሥ ላከ፥ እርሱም አልፈቀደም፤ እስራኤልም በቃዴስ ተቀመጠ። 18፤ በምድረ በዳም አለፉ፥ የኤዶምን ምድርና የሞዓብንም ምድር ዞሩ፥ ከሞዓብም ምድር በምሥራቅ በኩል መጡ፥ በአርኖንም ማዶ ሰፈሩ፤ ነገር ግን አርኖን የሞዓብ ድንበር ነበርና ወደ ሞዓብ ድንበር አልገቡም። 19 እስራኤልም ወደ አሞራውያን ንጉሥ ወደ ሐሴቦን ንጉሥ ወደ ሲዎን መልእክተኞችን ላከ፤ እስራኤልም፦ በምድርህ በኩል ወደ ስፍራዬ እንድንሄድ እባክህ ፍቀድልን አለው። 20፤ ሲዎን ግን እስራኤል በድንበሩ እንዲያልፍ አላመነም፤ ነገር ግን ሲዎን ሕዝቡን ሁሉ ሰበሰበ፥ በያሃዝም ሰፈረ፥ ከእስራኤልም ጋር ተዋጋ። 21፤ የእስራኤልም አምላክ እግዚአብሔር ሲዎንንና ሕዝቡን ሁሉ በእስራኤል እጅ አሳልፎ ሰጣቸው፥ መቱአቸውም፤ እስራኤልም በዚያች ምድር የሚኖሩትን የአሞራውያንን ምድር ሁሉ ወረሰ። 22፤ ከአርኖንም እስከ ያቦቅ ድረስ፥ ከምድረ በዳም እስከ ዮርዳኖስ ድረስ የአሞራውያንን ዳርቻ ሁሉ ወረሱ። 23፤ የእስራኤል አምላክ እግዚአብሔር አሞራውያንን ከሕዝቡ ከእስራኤል ፊት አስወገደ፤ አንተም ትወርሳት ዘንድ ይገባሃልን? 24፤ አምላክህ ኬሞሽ የሚሰጥህን አትወርስምን? እንግዲህ እግዚአብሔር አምላካችን ከፊታችን የሚያባርረውን ሁሉ እኛ እንወርሳለን። 25፤ አሁንስ ከሞዓብ ንጉሥ ከሴፎር ልጅ ከባላቅ አንተ ትበልጣለህን? ከእስራኤል ጋር ተጣልቶ ነበርን? ወይስ ተዋግቶ ነበርን? 26፤ እስራኤል በሐሴቦንና በመንደሮችዋ፥ በአሮኤርና በመንደሮችዋ፥ በአርኖንም ዳርቻ ባሉት ከተሞች ሁሉ ለሦስት መቶ ዓመት ተቀምጦ ሳለ፥ በዚያን ጊዜ ለምን አላገኟቸውም? 27፤ ስለዚህ አንተን አልበደልሁም፥ አንተ ግን ከእኔ ጋር በመዋጋትህ በድለኸኛል፤ ዳኛው እግዚአብሔር ዛሬ በእስራኤል ልጆችና በአሞን ልጆች መካከል ይፍረድ። 28 የአሞን ልጆች ንጉሥ ግን የዮፍታሔን ቃል አልሰማም። 29 የእግዚአብሔርም መንፈስ በዮፍታሔ ላይ መጣ፥ እርሱም ገለዓድንና ምናሴን አለፈ፥ የገለዓድንም ምጽጳን አለፈ፥ ከምጽጳም ወደ አሞን ልጆች አለፈ። 30፤ ዮፍታሔም። የአሞንን ልጆች በእጄ አሳልፈህ ብትሰጠኝ፥ 31፤ ከአሞን ልጆች ዘንድ በሰላም ስመለስ፥ ሊገናኘኝ ከቤቴ ደጅ የሚወጣው ሁሉ ለእግዚአብሔር ይሆናል፤ ለሚቃጠልም መሥዋዕት አቀርበዋለሁ። 32፤ ዮፍታሔም ሊዋጋቸው ወደ አሞን ልጆች አለፈ፥ እግዚአብሔርም በእጁ አሳልፎ ሰጣቸው። 33 ከአሮዔርም እስከ ሚኒት ድረስ፥ እስከ ሃያ ከተሞች፥ እስከ ወይኑ ሜዳ ድረስ፥ በታላቅ ግድያ መታቸው። የአሞንም ልጆች በእስራኤል ልጆች ፊት ተዋረዱ። 34፤ ዮፍታሔም ወደ ቤቱ ወደ ምጽጳ መጣ፥ እነሆም ልጁ ከበሮና ጭፈራ ይዛ ልትገናኘው ወጣች፤ እርስዋም አንድ ልጁ ነበረች፤ ከእርስዋም በቀር ወንድ ልጅም ሴትም አልነበረውም። 35 ባያትም ጊዜ ልብሱን ቀደደና፡- ወዮልሽ ልጄ! እጅግ አዋረድሽኝ፥ ከሚያስጨንቁኝም አንዱ ነህ፤ ለእግዚአብሔር አፌን ከፍቻለሁና፥ ወደ ኋላም መመለስ አልችልምና አለ። 36 እርስዋም። አባቴ ሆይ፥ አፍህን ለእግዚአብሔር ከከፈትህ፥ እግዚአብሔር ከአሞን ልጆች ጠላቶችህን ተበቅሎልሃልና ከአፍህ እንደ ወጣ አድርግብኝ አለችው። 37 አባቷንም። ይህ ነገር ይደረግልኝ፤ እኔና ባልንጀሮቼ በተራሮች ላይ ወጥቼ እንድወርድ፥ ስለ ድንግልናዬም እንዳዝን ሁለት ወር ተዉኝ።
2
ገለዓዳዊው ዮፍታሔ
38 እርሱም። ሂጂ አላት። ለሁለት ወርም አሰናበታት፤ እርስዋም ከባልንጀሮቿ ጋር ሄደች፥ በተራሮችም ላይ ድንግልናዋን አለቀሰች። 39 ከሁለት ወር በኋላም ወደ አባቷ ተመለሰች፤ እርሱም እንደ ተሳለው ስእለት አደረገላት፤ ማንንም አታውቅም ነበር፤ ይህ በእስራኤል ዘንድ ልማድ ነበር። 40፤ የእስራኤልም ሴቶች ልጆች በዓመት አራት ቀን የገለዓዳዊውን የዮፍታሔን ልጅ ሊያለቅሱ በየአመቱ ይሄዱ ነበር።
መሳፍንት 12 1፤ የኤፍሬምም ሰዎች ተሰብስበው ወደ ሰሜን ሄዱ፥ ዮፍታሔንም። ከአሞን ልጆች ጋር ለመዋጋት ለምን አልፈህ ከአንተ ጋር እንድንሄድ አልጠራኸንም? ቤትህን በእሳት እናቃጥላለን አሉት። 2፤ ዮፍታሔም። እኔና ሕዝቤ ከአሞን ልጆች ጋር ታላቅ ጠብ ነበረን፤ በጠራኋችሁም ጊዜ ከእጃቸው አላዳናችሁኝም። 3፤ እንዳላዳናችሁኝም ባየሁ ጊዜ ነፍሴን በእጄ አደረግሁ፥ በአሞንም ልጆች ላይ አለፍሁ፥ እግዚአብሔርም በእጄ አሳልፎ ሰጣቸው፤ እንግዲህ ዛሬ ከእኔ ጋር ልትዋጉ ለምን ወደ እኔ መጣችሁ? 4፤ ዮፍታሔም የገለዓድን ሰዎች ሁሉ ሰበሰበ፥ ከኤፍሬምም ጋር ተዋጋ፤ የገለዓድም ሰዎች። ገለዓዳውያን በኤፍሬምና በምናሴ መካከል ከኤፍሬም ሸሽተዋል ስላሉ ኤፍሬምን መቱ። 5፤ የገለዓድም ሰዎች የኤፍሬምን መሻገሪያዎች በኤፍሬም ፊት ተሻገሩ፤ የሸሹትም የኤፍሬም ሰዎች። ልሻገር ሲሉ፥ የገለዓድም ሰዎች። አንተ ኤፍሬማዊ ነህን? አሉት። 6 ከዚያም “ሺቦሌት በል” አሉት። እሱም “ሲቦሌት” አለው፤ ምክንያቱም በትክክል መናገር አልቻለም።” ይዘውትም በዮርዳኖስ መሻገሪያ ላይ ገደሉት፤ በዚያም ጊዜ ከኤፍሬም አርባ ሁለት ሺህ ሰዎች ሞቱ። 7፤ ዮፍታሔም በእስራኤል ላይ ስድስት ዓመት ፈራጅ ሆነ፤ ከዚያም ገለዓዳዊው ዮፍታሔ ሞተ፥ ከገለዓድም ከተሞች በአንዲቱ ተቀበረ።
አስተያየት የዮፍታሔ ታሪክ ፣ በኪንግ ጀምስ መጽሐፍ ቅዱስ መሳፍንት ምዕራፍ 11 እና 12 ላይ የሚገኘው ፣ በብሉይ ኪዳን ውስጥ ካሉት እጅግ ኃይለኛ፣ ውስብስብ እና አሳዛኝ ትረካዎች አንዱ ነው። እስራኤልን ለማዳን በቤተሰቡ የተተወ አንድ ኃያል ተዋጊ፣ በአሳዛኝ ቃል ኪዳን ተይዞ በኋላም በከባድ የእርስ በርስ ጦርነት ውስጥ የተጠመደ መሆኑን ያሳያል።
ክፍል 1፡ የመሳፍንት ምዕራፍ 11–12 ቁጥር በቁጥር መከፋፈል መሳፍንት ምዕራፍ 11፡ የዮፍታሔ መነሳት እና የአሞናውያን ግጭት 11:1–3 — የዮፍታሔ ዳራ እና ስደት ዮፍታሔ “ኃያል ኃያል ሰው” ተብሎ ቢተዋወቅም የጋለሞታ ልጅ ነው። አባቱ ጊልያድ ዮፍታሔን እንዳያባርሩት የሚያባርሯቸው ሕጋዊ ልጆች አሉት። ዮፍታሔ ወደ ቶብ ምድር ሸሸ፤ እዚያም “ከንቱ ሰዎች” (የተገለሉ ወይም ሥራ ፈት ሰዎች) በዙሪያው ተሰብስበው እንደ መሪያቸው ተከተሉት። 11:4–11 — የጊልያድ ሽማግሌዎች እርዳታ ፈለጉ አሞናውያን ከእስራኤል ጋር ሲዋጉ፣ የገለዓድ ሽማግሌዎች የጦር አዛዥ እንደሚያስፈልጋቸው ይገነዘባሉ። ዮፍታሔን እንዲመራቸው ለመለመን ወደ ቶብ ምድር ይጓዛሉ። ዮፍታሔ መጀመሪያ ላይ ስለቀድሞ ውድቅነታቸው ይገናኛቸዋል፣
3
ገለዓዳዊው ዮፍታሔ
ነገር ግን ድል እንዲቀዳጁ ቢመራቸው በገለዓድ ነዋሪዎች ሁሉ ላይ አለቃ እንደሚሆን ይስማማሉ። ይህንን መሐላ በምጽጳ በእግዚአብሔር ፊት አጽድቀዋል። 11:12–28 — የዮፍታሔ የዲፕሎማሲያዊ እና ሥነ-መለኮታዊ ድርድሮች ዮፍታሔ ከመዋጋቱ በፊት፣ የአሞናውያን ንጉሥ መልእክተኞችን ላከ፣ የእስራኤልን ምድር ለምን እንደወጉ ጠየቀ። የአሞናውያን ንጉሥ እስራኤል ከግብፅ ሲወጡ ምድራቸውን እንደወሰደ ተናግሯል። ዮፍታሔ በዝርዝር ታሪካዊና ሥነመለኮታዊ መከላከያ መለሰ፡ እስራኤል ከአሞን ወይም ከሞዓብ መሬት አልወሰደችም፣ ነገር ግን እግዚአብሔር በእጃቸው አሳልፎ ከሰጣቸው ከአሞራውያን ንጉሥ ከሲዎን ነው። አሞን ለሦስት መቶ ዓመታት ሰላማዊ ስምምነት ካደረገ በኋላ የማጉረምረም መብቱን ተገዳደረ እና ፍርዱን ለእግዚአብሔር ትቶታል። የአሞን ንጉሥ መልእክቱን ችላ አለ። 11:29 - የመንፈስ ኃይል "የእግዚአብሔርም መንፈስ በዮፍታሔ ላይ ወረደ።" ዮፍታሔ በእግዚአብሔር ኃይል ተላከ፣ ጦሩን አሰባስቦ በገለዓድና በምናሴ መካከል ተጓዘ፣ ወደ አሞናውያንም ዘመ። 11:30–31 — የዮፍታሔ የችኮላ ስእለት ዮፍታሔ ከጦርነቱ በፊት ለእግዚአብሔር ስእለት ተሳለ፤ እግዚአብሔር አሞናውያንን በእጁ አሳልፎ ቢሰጠው፣ በሰላም ሲመለስ ሊቀበለው ከቤቱ ደጅ የሚወጣው ሁሉ ለእግዚአብሔር ይሆናል፤ የሚቃጠልም መሥዋዕት አድርጎ ያቀርበዋል። 11:32–33 — በአሞን ላይ ድል ዮፍታሔም አሞናውያንን ዘመተና ተዋጋ። በእግዚአብሔርም እርዳታ በእስራኤል ልጆች ፊት አሞናውያንን በሃያ ከተሞች ሁሉ ከባድ ሽንፈት አደረሰባቸው። 11:34–40 — አሳዛኝ ወደ ትውልድ መመለሻ እና የተስፋው መፈጸም ዮፍታሔ ወደ ምጽጳ ወደ ቤቱ ተመለሰ። አንድ ልጁ - ሴት ልጁ - ከበሮ እየጨፈረ ልትቀበለው ወጣች። ዮፍታሔ በሐዘን ተመትቶ ልብሱን ቀደደና ስእለቱን መልሶ ሊወስደው እንደማይችል በመገንዘብ አዝኖ ነበር። ሴት ልጁ በድፍረት ተገዛች፣ ከባልንጀሮቿ ጋር ወደ ተራሮች ለመሄድ ለሁለት ወራት ብቻ ጠየቀች፣ ድንግልናዋን ለማዘን። ከሁለት ወራት በኋላ ተመልሳ ዮፍታሔ ስእለቱን ፈጸመላት። ይህ ክስተት የእስራኤል ሴቶች ልጆች በየዓመቱ ለአራት ቀናት የሚያለቅሱባት ዓመታዊ ባህል ይሆናል። መሳፍንት ምዕራፍ 12፡ ከኤፍሬም እና ከተከታዮቹ መሳፍንት ጋር የተደረገ የእርስ በርስ ጦርነት 12:1–3 — የኤፍሬም ሐዘን የኤፍሬም ትዕቢተኞች ተሰብስበው ወደ ጻፎን ተሻገሩ፣ ዮፍታሔንም በቁጣ ተቃወሙት። እሱ ከአሞን ጋር ጦርነት እንደወጣ ቅሬታቸውን አሰምተዋል፣ እናም ቤቱን ከእሱ ጋር እንደሚያቃጥሉት አስፈራርተዋል። ዮፍታሔም እሱና ሕዝቡ በከባድ ጭንቀት ውስጥ እያሉ እርዳታ እንደጠየቁ፣ ኤፍሬም ግን አላዳናቸውም ሲል መለሰ። 12:4–6 — የእርስ በርስ ጦርነቱ እና የ"ሺቦሌት" ፈተና ዮፍታሔ የገለዓድን ሰዎች ሰብስቦ ኤፍሬምን ተዋግቶ ድል አደረጋቸው። ገለዓዳውያን የዮርዳኖስን ወንዝ መተላለፊያዎች ተቆጣጠሩ። ከኤፍሬም ሸሽተው ወደ ኋላ ለመሻገር ሲሞክሩ፣ ጠባቂዎቹ "ሺቦሌት" የሚለውን ቃል እንዲናገሩ በመጠየቅ ይፈትኗቸዋል። የኤፍሬም ቀበሌኛ "ሺቦሌት" የሚለውን ድምፅ መጥራት ስለማይችል
4
ገለዓዳዊው ዮፍታሔ
"ሲቦሌት" ብለው ይጠሩታል ። ይህ የቋንቋ ስጦታ ያጋልጣል፣ ይህም 42,000 የኤፍሬም ሰዎች እንዲገደሉ ምክንያት ሆኗል። 12:7 — የዮፍታሔ ሞት ዮፍታሔ ከመሞቱ በፊት ለስድስት ዓመታት በእስራኤል ላይ ፈራጅ ሆኖ ተቀበረ። በገለዓድ ከተሞች በአንዱ ተቀበረ።
ክፍል 2፡ ቁልፍ ትምህርቶች እና የህይወት አፕሊኬሽኖች 1. እግዚአብሔር የተገለሉትን እና የተጣሉትን ሊጠቀም ይችላል ትምህርቱ፡- ዮፍታሔ በቤተሰቡ ምክንያት ተባረረ፤ እግዚአብሔር ግን አንድን ሕዝብ በሙሉ ለማዳን መረጠው። አተገባበር ፡ ያለፈ ታሪክህ፣ የቤተሰብህ ዳራ ወይም የሰው ልጅ አለመቀበልህ አቅምህን እንዲወስን አትፍቀድ። እግዚአብሔር ብዙ ጊዜ ማህበረሰቡ ችላ የሚላቸው ወይም የሚጥላቸው ግለሰቦችን በመጠቀም ያልተለመዱ ዓላማዎችን ለማሳካት ይጠቀማል። 2. ቃላትህን የመጠበቅ ወሳኝ ጠቀሜታ (የችኮላ ስእለት አደጋ) ትምህርቱ፡- ዮፍታሔ በስሜታዊነትና በጭንቀት ምክንያት በችኮላና አላስፈላጊ ቃል ኪዳን ገባ፣ ይህም አስከፊ የግል አሳዛኝ ሁኔታ አስከትሏል። አተገባበር ፡ ቃላት ከፍተኛ ክብደት አላቸው። በችኮላ በተሰጡ ተስፋዎች፣ በስሜታዊ መግለጫዎች ወይም በጭንቀቶች ውስጥ በተገቡ ቃል ኪዳኖች ጥንቃቄ ማድረግ አለብን። እውነተኛ እምነት የእግዚአብሔርን ሉዓላዊነት "ጉቦ ለመስጠት" ወይም በችኮላ ቃል ኪዳኖች ከእርሱ ጋር ለመደራደር ሳይሞክር ይተማመናል (መክብብ 5፡2፣5)። 3. ታሪክህን ማወቅ እና በእውነት ላይ መቆም ትምህርቱ ፡ ዮፍታሔ ጨካኝ ተዋጊ ብቻ አልነበረም፤ የእስራኤልን ታሪክ እና እግዚአብሔር ከአካባቢው ብሔራት ጋር ስላለው ቃል ኪዳን ጥልቅ እውቀት ነበረው። ዓመፅን ከመጠቀሙ በፊት ዲፕሎማሲያዊ እና ታሪካዊ እውነትን ተጠቅሟል። አተገባበር ፡ በእግዚአብሔር ቃል እውነት እና በታሪካዊ እውነታ ላይ እራስዎን ያተኩሩ። የእምነትዎን መሠረት ማወቅ ለተቺዎች መልስ ለመስጠት፣ ግጭቶችን በጥበብ ለመፍታት እና በሐሰት ክሶች ላይ ጸንተው ለመቆም ያስችልዎታል። 4. የኩራትና የጎሳ አጥፊ ተፈጥሮ ትምህርቱ፡- ኤፍሬማውያን በቆሰለ ኩራት፣ በቅናት እና በጎሳ ኢጎ ተገፋፍተው ነበር፣ ይህም በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ እስራኤላውያንን ሕይወት የቀጠፈ ትርጉም የለሽ የእርስ በርስ ጦርነት አስከትሏል። አተገባበር፡- በአማኞች (ወይም በማህበረሰቦች እና በቤተሰቦች ውስጥ) መካከል ያለው ኩራት እና ጥቃቅን ፉክክር ከውስጥ አንድነትን ያበላሻል። ማን ክብር ወይም ክብር እንደሚያገኝ ከመታገል ይልቅ፣ የእግዚአብሔርን መንግሥት እና የጋራ ድጋፍ ቅድሚያ መስጠት አለብን።
5
ገለዓዳዊው ዮፍታሔ
5. ጉድለት ያለባቸው የሰው ልጅ መሳሪያዎች እና መለኮታዊ ጸጋ ትምህርቱ ፡ ዮፍታሔ በአዲስ ኪዳን የእምነት አዳራሽ ውስጥ ተዘርዝሯል (ዕብራውያን 11፡32)፣ ነገር ግን ሕይወቱ በከባድ ጉድለቶች፣ በችኮላ ውሳኔዎች እና በጭካኔ የተሞላ የጎሳ ጦርነት የተሞላ ነበር። አተገባበር ፡ እግዚአብሔር በተሰበሩና ፍጹማን ባልሆኑ ሰዎች በኩል ይሰራል። መጥፎ ምርጫዎቻችን አሁንም የሚያሰቃዩ ምድራዊ ውጤቶችን ቢይዙም፣ የእግዚአብሔር ጸጋ ፈቃደኛ ልብን ሊዋጅ ይችላል፣ ያ ልብ በጭካኔ የተሞላ ቢሆንም።
ዮፍታሔ በአዲስ ኪዳን በዕብራውያን 11 - ብዙውን ጊዜ "የእምነት አዳራሽ" ተብሎ በሚጠራው - ዮፍታህ በመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ ውስጥ በታላላቅ ጀግኖች እና ጀግኖች መካከል ያልተጠበቀ እና የተከበረ ስም ተሰጥቶታል። በታሪኩ ውስጥ በጻፈው መሳፍንት ውስጥ የተመዘገቡትን አሳዛኝ ውጤቶችን እና የሞራል አሻሚነቶችን ከግምት ውስጥ በማስገባት፣ በዚህ ምዕራፍ ውስጥ መካተቱ አዲስ ኪዳን እምነትን፣ ጸጋን እና የሰው ልጅ አለፍጽምናን እንዴት እንደሚመለከት ጥልቅ ግንዛቤ ይሰጣል። 1. ዮፍታሔ በዕብራውያን 11 ላይ የተገለጸበት ቦታ በዕብራውያን 11:32-34 ላይ ተጠቅሷል ፡"ከዚህ በላይ ምን እላለሁ? ስለ ጌዴዎንና ስለ ባርቅ ስለ ሶምሶንም ስለ ዮፍታሔም ስለ ዳዊትም ስለ ሳሙኤልም ስለ ነቢያትም እንዳልተርክ ጊዜ ያጥርብኛልና ፤ በእምነት መንግሥታትን ድል ነሡ፥ ጽድቅንም አደረጉ፥ የተስፋ ቃልን አገኙ፥ የአንበሶችን አፍ ዘጉ፥ የእሳትን ኃይል አጠፉ፥ ከሰይፍ ስለት አመለጡ፥ ከድካም በረቱ፥ በጦርነት ኃያላን ሆኑ፥ የባዕድ ጭፍሮችን አባረሩ።" 2. ከአዲስ ኪዳን እይታ የተገኙ ቁልፍ ግንዛቤዎች ሀ. እምነት በተበላሸ የሰው ልጅ መካከል እውቅና አግኝቷል የመሳፍንት መጽሐፍ በእስራኤል ውስጥ የነበረውን የመንፈሳዊ ውድቀት ዘመን ይገልፃል፣ የዮፍታሔም ሕይወት ከንጹህ ወይም ከምርጥ ሁኔታ የራቀ ነበር። እሱ ሕገወጥ ልጅ፣ ስደት፣ “ከንቱ ሰዎች” መሪ እና በአሳዛኝ ሁኔታ የሚያበቃ ድንገተኛ ስእለት የፈጸመ ተዋጊ ነበር። ሆኖም፣ ዕብራውያን 11 ቅዱሳንን በሥነ ምግባር ፍጹምነት ላይ ተመስርተው አይዘረዝራቸውም፤ በእምነት ላይ ተመስርተው ይዘረዝሯቸዋል ። የአዲስ ኪዳን ጸሐፊ የዮፍታሔን ማህበራዊ መገለል፣ አስቸጋሪ ዳራ እና የግል ስህተቶች ችላ በማለት ለእስራኤል ለመዋጋት በእግዚአብሔር ላይ እምነት የጣለበትን ጊዜ ያጎላል። በአዲስ ኪዳን ውስጥ የእግዚአብሔር ምስጋና የተመሠረተው በእርሱ ላይ ባለን እምነት እንጂ በሰው ልጅ እንከን የለሽነት አይደለም። ለ. "ከድካም ጠንካሮች ሆኑ" ዕብራውያን 11:34 የብዙ ዳኞችን ተሞክሮ “ከድካም በረታን” በሚለው ሐረግ ጠቅለል አድርጎ ያቀርባል። የዮፍታሔ ድክመት፡- በገዛ ወንድሞቹ የተባረረ ሰው ሆኖ ጀመረ (መሳፍንት 11፡2)፤ ባህላዊና ክቡር የዘር ሐረግም አልነበረውም።
6
ገለዓዳዊው ዮፍታሔ
የእግዚአብሔር ኃይል ፡ የእግዚአብሔር መንፈስ በወረደበት ጊዜ (መሳፍንት 11፡29)፣ የተፈጥሮ ጉዳቱና ማኅበራዊ ስደትው ወደ መንፈሳዊ ሥልጣንና ወታደራዊ ነፃነት ተለወጠ። የአዲስ ኪዳን ትስስር፡- ይህ በቀጥታ ከጳውሎስ ሥነ-መለኮት ጋር የሚስማማው በ2ኛ ቆሮንቶስ 12፡9 ላይ ካለው ( “ጸጋዬ ለአንተ ይበቃሃል፥ ኃይሌ በድካም ፍጹም ይሆናልና” )። ሐ. በቃልና በሥነ-መለኮት እምነት የሚገለጽ እምነት ዮፍታሔ ከአሞናውያን ጋር ከመዋጋቱ በፊት፣ በእስራኤል ታሪክ ውስጥ የተመሠረተ ረጅም የዲፕሎማሲ ልውውጥ አድርጓል (መሳፍንት 11:12-27)። የእስራኤል አምላክ እግዚአብሔር ምድሪቱን ለሕዝቡ እንደሰጠ በድፍረት አውጇል እና “ፈራጁ እግዚአብሔር ዛሬ በእስራኤል ልጆችና በአሞን ልጆች መካከል ይፈርዳል” ሲል አረጋገጠ። እግዚአብሔር ብቻውን በሰብዓዊ መንግሥታት ላይ የበላይ ፈራጅና ሉዓላዊ ገዥ መሆኑን በማመኑ ነው ።
መንግሥታትን በመግዛት እና በጦርነት ኃያል በመሆን ተገልጿል ። መ. የኪዳን ጸጋ ኃይል እንደ ዮፍታሔ፣ ሳምሶን እና ጊዲዮን ያሉ ሰዎች በዕብራውያን 11 ውስጥ መካተት አንድ ዋና የአዲስ ኪዳን ጭብጥን ያጎላል ፡ የመቤዠት ጸጋ ። መዳንና የእግዚአብሔር ይሁንታ በንፁህ አፈፃፀም ላይ የተመካ ቢሆን ኖሮ ዮፍታሔ በዝርዝሩ ውስጥ ባልገባ ነበር። የእርሱ መካተት የወንጌል መልእክትን ያመለክታል - እግዚአብሔር የሚሠራው በተሰበሩ፣ በተዝረከረከ እና ፍጹም ባልሆኑ ሰዎች አማካኝነት ነው፣ እናም በመተማመን ወደ እርሱ የሚመለሱ። 3. የብሉይ ኪዳንን ትረካ ከአዲስ ኪዳን ማጠቃለያ ጋር ማወዳደር የብሉይ ኪዳን ትኩረት (መሳፍንት 11–12)
የአዲስ ኪዳን ትኩረት (ዕብራውያን 11)
ታሪካዊ እና ሰብዓዊ እውነታ ፡ የተገለለ ሁኔታ፣ ጨካኝ ዲፕሎማሲ፣ የችኮላ ቃል ኪዳን፣ አሳዛኝ ኪሳራ፣ የእርስ በርስ ግጭት።
መንፈሳዊ እውነት፡- በመተማመን የሚገኝ ድል፣ ድክመትን ማሸነፍ፣ በእግዚአብሔር ኃይል ላይ መታመን።
አጽንዖት፡- የሰው ልጅ ውስብስብነት እና የእስራኤል የጎሳ ዘመን ምስቅልቅል።
አጽንዖት፡- በአስቸጋሪ ሁኔታዎች ውስጥ በእውነተኛ እምነት የሚሰራ የእግዚአብሔር ኃይል።
ትምህርት ፡ የሞኝነት ቃላትና የተሰበሩ የሰው ልጅ ሥርዓቶች ያልተጠበቁ ውጤቶች።
ትምህርት፡- በእግዚአብሔር ለሚታመኑ ሰዎች ጦራቸውን ለመዋጋት የሚሰጣቸው ዘላለማዊ ክብር።
7
ገለዓዳዊው ዮፍታሔ
የሕይወት አተገባበር ከአዲስ ኪዳን እይታ እግዚአብሔር በከፋ ስህተቶችህ አይገልጽህም፡- ዮፍታሔ በአዲስ ኪዳን የሚታወሰው በእግዚአብሔር የማዳን ኃይል ላይ ባለው እምነት እንጂ በደረሰበት አሳዛኝ የችኮላ ቃል ኪዳን አይደለም። በክርስቶስ፣ ውርስህ የሚቀረጸው በእምነትና በእግዚአብሔር ጸጋ ነው፣ ያለፉ ስህተቶችህ አይደለም። እምነት ፍጹም ባልሆነ ዘመን ይሰራል ፡ ዮፍታሔ በሥነ ምግባር ትርምስ በነበረበት ዘመን ይኖር ነበር፣ ሆኖም ግን አሁንም በእግዚአብሔር ይታመን ነበር። እውነተኛ እምነትን ለማሳየት ፍጹም የሆነ አካባቢ አያስፈልግዎትም። በአዳኝ ላይ አተኩር፤ መሳሪያውን ብቻ ሳይሆን፡- ዮፍታሔ በዕብራውያን 11 ውስጥ መካተቱ እግዚአብሔር - ደካማ የሆኑ ሰዎችን ቃል ኪዳኑን እንዲፈጽሙ ኃይል የሚሰጥ እውነተኛ የመጽሐፍ ቅዱስ ጀግና መሆኑን ያሳያል።
8