Uitkrant oktober & november 2026 by amsterdam&partners

OKT/NOV 26

125 jaar GGD

Van gratis condooms tot de methadonbus

Zangeres Merol

‘Hoe meer ik me verdiep in feminisme, hoe bozer ik word’

Cowboylaarzen aan

Waarom is linedancen ineens zo’n hit?

jaargang 61 #5

De iconische musical s3 Slecht n de maan te zien

Exclusief in Amsterdam 7 okt t/m 3 jan

Beleef 10 oktober

24 UUR ZUID Met meer dan 50 gratis activiteiten

AMSTERDAM ZUID VERRUIMT JE BLIK

krant

opening

HEEL VEEL EXPO’S De herfst is mijn favoriete seizoen. Fijn fris temperatuurtje (oké, en heel veel regen), rode wijn smaakt weer lekker en: sokken! Alles is beter met goeie sokken in je schoenen. Het cultuurseizoen in Amsterdam is ook weer losgebarsten. Er zijn legio nieuwe expo’s (Matisse in H’art Museum, Disco in het Wereldmuseum, Meesterwerk Amsterdam in Stadsarchief, Whistler in het Van Gogh, graffiti-fotograaf Henry Chalfant in Straat Museum) en héél veel theater en festivals. Het is het seizoen van IDFA en ADE, van filmfestivals en kunstbeurzen. De Gashouder gaat open na een megaverbouwing (pag. 16). En dan is er nog een jubileum voor de GGD Amsterdam, dat 125 jaar bestaat en dit viert met twee expo’s. Mooi moment om in de mijlpalen van de GGD te duiken, van melk testen en baby’s vaccineren tot aidspreventie en teststraten (pag. 8). Over al deze culturele hoogstandjes lees je in dit nummer, met Merol in het grote interview (pag. 24). De zangeres die een paar jaar geleden ineens overal te horen was met Lekker met de meiden en Hou je bek en bef me, maar toch een beetje op de achtergrond bleef, is nu gróót. Ze stond afgelopen zomer op de grote festivals en komt in november naar Paradiso, met de muziek van haar plaat Leve de feeks. Over die feeks hebben we het met haar. Er is veel om boos over te zijn, volgens Merol. Veel om over te protesteren, en dat mag iedereen horen. Ze prijkt ook op de cover van deze Uitkrant, met een prachtige foto die na een oproep op @uitinams door jullie werd gekozen. Veel leesplezier!

inhoud

Inhoud

VOLG ONS: iamsterdam.nl facebook.com/iamsterdam.nl iamsterdam.nl/uitmail instagram.com/uitinams youtube.com/@uitinamsterdam Coverfoto: Bibian Bingen

ZORG VOOR DE STAD

COVERVERHAAL

De GGD is méér dan soa-testen en vakantievaccinaties: al 125 jaar pioniert de gezondheidsdienst in onze stad. Van de eerste melkcontrole tot gratis condooms tijdens de aidscrisis.

;

KUNST & VERMAAK MUZIEK, EXPO, THEATER, FILM, CULTUUR

Met een expo over zeventiende-eeuws Amsterdam, de grote opening van de Gashouder (met feestprogramma) en een interview met protestzangeres Merol, over schaamte, scheren en verzet.

ETEN & DRINKEN LIFESTYLE, UIT ETEN, WINKELEN EN WANDELEN

Ineens niet stoffig meer: mede dankzij TikTok is linedancen razend populair onder jonge vrouwen. Op deze plekken doe je mee in Amsterdam. Ook in dit katern: een rondje Zuid en fijne eettips.

AGENDA DE ONMISBARE CULTURELE MAANDAGENDA

Met deze herfst o.a. dansen theatervoorstelling Dope, Baby Reindeer in de Kleine Komedie en Margriet van der Linden over ‘the womanosphere’, maar ook kunstbeurzen en feestjes.

Karin Thybaut Hoofdredacteur redactie@iamsterdam.com

OKT/NOV ’26

Van theater en concert tot buurtwandeling en fijne eettent: dit wil je deze maand niet missen in de stad.

JAAP VAN DEN BEUKEL

TOT SLOT DE ECHTE AMSTERDAMMER

Dancepionier DJ Isis stond al op haar zeventiende achter de draaitafel in de RoXY. Ze deelt haar favoriete adresjes in de stad. In de Terugblik: mussen voeren in 1937.

nieuws

Up-to-date

‘Een plek waar je heen gaat met vrienden, die je daarna kwijtraakt omdat er veel te veel mogelijkheden zijn.’

Nieuws uit de stad, tips en belangrijke data om in de agenda te krabbelen.

Joost van Bellen, lid van het artistieke team van Sexyland, vertelt in Het Parool over het nieuwe Super Sexyland World, dat ‘een labyrint’ op de NDSM-werf wordt.

Het Dierenasiel van Amsterdam is jarig. De hoofdstad was in 1901 een echte beestenboel. Paarden trokken trams, varkens, geiten en kippen liepen los door de straten. En het wemelde van de zieke en gewonde zwerfhonden en -katten. Voor die dieren werd het ‘Asyl – Bewaarplaats voor Noodlydende Dieren’ opgericht. Zo werd DOA (Dierenopvangcentrum Amsterdam) geboren. Dit jaar vieren ze hun 125ste verjaardag, op dierendag 4 oktober. Toe aan een dierenvriend in huis? Vergeet dan niet dat er bij DOA héél veel dieren zijn die een nieuw thuis zoeken.

In oktober staat Amsterdam, en de rest van Nederland, in het teken van Black Achievement Month (BAM). De maand brengt prestaties, verhalen en bijdragen van mensen met Afrikaanse roots voor het voetlicht. Met culturele activiteiten en inspirerende verhalen zet BAM ‘Black Excellence’ centraal. blackachievementmonth.nl

STADSARCHIEF/DORIANN KRANSBERG

doa-dierenasiel.nl

BLACK ACHIEVEMENT MONTH

LES ADU

BEESTENBOEL

NIEUWE OUDE NAAM 24 UUR IN DE KAPEL In het Beatrixpark is-ie je misschien weleens opgevallen: de ronde kapel aan de Prinses Irenestraat werd in 1959 geopend als onderdeel van een klooster en het St. Nicolaaslyceum. De monumentale kapel is nu nieuw leven ingeblazen: Circus Odesa maakt er acrobatiek, muziek en theater. In september ging de keuken open en in oktober volgt de officiële opening. Tijdens 24 uur Zuid, op 10 oktober, is er van alles te doen in de kapel. iamsterdam.com/24uur

Voor veel mensen was het wennen toen de Stadsschouwburg in 2018 ineens werd omgedoopt tot Internationaal Theater Amsterdam – kortweg: ITA. Het gebouw bestond immers al 124 jaar als Stadsschouwburg Amsterdam. Omdat de naam acht jaar later nog altijd voor verwarring zorgde, besloot directeur Clayde Menso bezoekers en theatergezelschappen hun zin te geven. ‘Ik ben blij dat er sinds september weer ‘Stadsschouwburg Amsterdam’ op onze gevel staat.’

krant

THUIS IN DE STAD

opening

binnenkijken

N DE OO K I H U I S I N T IEK RU B R A D M E T J E D E S T E RE H UI S? ND E BIJZO EEN MAILTJ R @ U E I U T ST REDAC . NAAR DAM.COM R E T IAMS

tekst en foto Marjolein van Damme

Een kijkje achter de voordeur van een Amsterdammer.

Wie Esther Mouwe (58, adviseur en coach bij Hogeschool Leiden), haar dochter (21), die nog regelmatig thuis slaapt, en katten Muis en Flow. Wat Huurwoning van 90 m2 in de Landlustbuurt in Bos en Lommer. Hoe ‘Ik woonde al op de Bos en Lommerweg toen ik hoorde dat de huizen in deze straat werden samengetrokken. Ik kreeg de mogelijkheid erin te trekken. Daar heb ik veel geluk mee gehad.’ Sinds 25 jaar Fijnste plek ‘Mijn woonkamer, met een grote tafel waar ik aan werk en deze fijne bank. Met het dakterras ben ik ook heel blij.’

‘Vanuit ons huis kijk je aan ene kant op de straat, met heel oude platanen, en de andere kant op de binnentuin. Daar staat een enorme wilg die alles wat leeft aantrekt: insecten, vogels, andere dieren. Ik hou van de natuur, planten en dieren. Ik werk ook als vrijwilliger bij De Inheemse Plantenwinkel in MidWest (gifvrij tuincentrum, red.), raap af en toe afval in de wijk en verzorg een geveltuintje.’

‘Ik heb weleens gedacht dat ik wat anders moet ophangen, maar het Meisje met de parel blijft intrigeren. Aan de kast ernaast ben ik gehecht. Het is een eyecatcher. De koe die erbovenop staat, vond ik in Italië. Ik logeerde naast een melkveeboerderij waar de koeien dag en nacht binnen stonden, wat pijn deed aan m’n hart. Toen kwam ik dit beeld tegen, van een vrouw die de koe eert en omarmt.’

‘Ik ben gek op deze wijk. Ik heb fijne buren, we staan voor elkaar klaar. Vroeger was dit een problematische buurt, nu heel gewild. Maar niet verbakfietst! Er is wel gentrificatie. Zo’n nieuwe bakker, Farine, is leuk en heerlijk, maar waarschijnlijk niet voor iedereen betaalbaar. Er zijn ook echte Amsterdamse kroegen waar je voetbal kunt kijken. Voor ieder is hier wel wat, ik hoop dat het zo blijft.’

‘Er is ook volop cultuur. Ik heb me laatst nog ondergedompeld in Circusbende in het Erasmuspark en ik ga graag naar de bios, zoals het Ketelhuis of The Movies. Wat ik ook een ontdekking vind: aan de zijkant van het Westerpark, bij de nieuwe gebouwen, staan bakken vol mooie, inheemse planten. Daar loop je via een bruggetje zo de volkstuinen in. Een heel mooi rondje groen.’

krant

opening

125 jaar ggd

Zorg voor de stad

Van de eerste melkcontrole tot schone spuiten voor verslaafden: de jubileumexpo’s in het Stadhuis en OBA Oosterdok laten zien dat de GGD al 125 jaar pioniert. Hoe doen ze dat vandaag de dag? ‘We zijn beter geworden in luisteren.’ tekst Marijn Ruhaak foto’s GGD Amsterdam

oe blijf je gezond zonder schoon drinkwater, riolering of vaccinaties tegen ziektes als cholera, tyfus en tuberculose? Rond 1900 was Amsterdam een snelgroeiende maar ronduit ongezonde stad. Mensen leefden in overvolle krotten, schoon water was er nauwelijks en afval en uitwerpselen belandden op straat of in de gracht. De kindersterfte was extreem hoog: bijna een kwart stierf al vóór de eerste verjaardag. De gemiddelde levensverwachting was veertig jaar. Wie aanneemt dat de gemeente hard bezig was om de situatie te verbeteren, heeft het mis. Gezondheid was in die tijd een privézaak, geen taak van de overheid. Waanzin, vonden artsen als Samuel Sarphati: ‘Een stad die haar riolering en drinkwater verwaarloost, maakt haar eigen inwoners ziek.’ Hun ideeën vormden de basis voor

de GGD die in 1901 werd opgericht. Voor het eerst ging gezondheid niet alleen over het behandelen van zieke mensen, maar ook over voorkomen dat mensen ziek werden. DE MELKCHECK De eerste taak van de GGD? Melk proeven. Dat klinkt misschien vreemd, maar in een tijd zonder houdbaarheidsdata en voedingswetten was het een belangrijk wapen tegen kindersterfte. Melk was een belangrijke voedingsbron voor kinderen, maar kon gevaarlijke bacteriën bevatten. Daarom gingen inspecteurs de stad in om melkverkopers te controleren; door te kijken, ruiken en proeven. De zuigelingenzorg bestaat al bijna net zo lang als de GGD zelf. Dankzij betere begeleiding van jonge gezinnen, voorlichting en later vaccinaties daalde de kindersterfte

‘Ouders waren bang dat ze op hun kop kregen als hun kind niet genoeg groeide’

Melk werd letterlijk geproefd door inspecteurs als kwaliteitscontrole, 1893.

krant

opening

spectaculair. Nog steeds komt de GGD al een paar weken na de geboorte bij veel Amsterdamse gezinnen over de vloer. Wie in de Baarsjes woont, krijgt bezoek van jeugdverpleegkundige Katelijne Schmeink (60). ’s Ochtends fietst ze langs kersverse ouders voor een huisbezoek, ’s middags werkt ze op het consultatiebureau bij het Magalhaensplein – de plek waar haar oma zo’n negentig jaar geleden als wijkverpleegkundige werkte. Het eerste kraambezoek als de kraamzorg net weg is, is voor haar de kers op de taart. Katelijne: ‘Ik kom dan om te horen hoe de zwangerschap en de bevalling zijn gegaan en we bespreken met de ouders wat zij van de Jeugdgezondsheidzorg kunnen verwachten.’ HELPEND OF BETUTTELEND? Het consultatiebureau had niet altijd een goed imago. Katelijne begrijpt dat wel.

125 jaar ggd

‘Toen ik in de jaren tachtig werd opgeleid, was het idee: wij weten wat goed voor u is en wij gaan u dat vertellen. We werden niet voor niets het ‘consternatiebureau’ genoemd. Ouders waren bang dat ze op hun kop kregen als hun kind niet genoeg groeide, of wanneer iets anders niet volgens het boekje ging.’

‘We werden niet voor niets het ‘consternatiebureau’ genoemd’ Die discussie over waar de grens ligt tussen helpen en betuttelen, speelt eigenlijk al sinds het begin van de GGD. ‘Maar,’ zegt Katelijne, ‘ons doel is niet om ouders te vertellen hoe ze hun kind moeten opvoeden. We zijn beter geworden in luisteren naar de behoeften van jonge ouders. Zeker bij kwetsbare gezinnen is het belangrijk om gerichte ondersteuning te

‘Als eerste ter wereld deelden we schone spuiten en methadon uit via onze methadonbus’

geven. Of het nu gaat om een traphekje of een vechtscheiding: we kijken samen met ouders wat er nodig is om een kind veilig en liefdevol te laten opgroeien.’ Die aandacht voor kwetsbare Amsterdammers is niet iets van nu. In 1923 gingen de Geneeskundige Dienst en de Gezondheidsdienst samen verder als de GG&GD (vanaf 2005: GGD Amsterdam). Vanaf toen hoorde ook maatschappelijk werk erbij. Sindsdien bezoeken medewerkers gezinnen thuis en helpen bij problemen zoals armoede, ziekte en psychische klachten. Het doel is om te helpen als het misgaat en om problemen te voorkomen. Met die aanpak trok Amsterdam al snel de aandacht van andere steden; gezondheid werd voortaan ook behandeld buiten de spreekkamer, in de stad zelf én in het eigen laboratorium. GRATIS CONDOOMS Datzelfde gebeurde bij de bestrijding van de aidscrisis. In de jaren zeventig en tachtig stond de stad op zijn kop. Heroïne richtte een enorme ravage aan (zie kader ‘3x mijlpalen’) en niet veel later dook er een nieuwe, dodelijke ziekte op: aids. Terwijl andere steden zoals New York verlamd raakten door morele paniek, koos Amsterdam opnieuw voor een eigenwijze koers. ‘In plaats van te veroordelen, werkte Amsterdam samen met de gemeenschappen die werden getroffen’, vertelt Anna van der Hulst, directeur GGD Amsterdam. ‘Als eerste

LUCE & CIVIC ARCHITECTS HAN SINGELS

Om geld in te zamelen voor de strijd tegen aids, werd in 1991 een 10-kilometerloop door de stad georganiseerd door ACT UP! Amsterdam en de HIV Vereniging Nederland.

ter wereld deelden we schone spuiten en methadon uit via onze methadonbus. Ook kwamen er campagnes voor veilig vrijen en gratis condooms.’ Die no-nonsensaanpak in combinatie met uitgebreid onderzoek zorgde ervoor dat de GGD internationaal bekend kwam te staan als koploper in de aanpak van aids. ‘Als je me tien jaar geleden had gevraagd wanneer er een pil zou zijn die hiv kan voorkomen, had ik gezegd: als auto’s kunnen vliegen, zegt Bart-Jan Mulder (49), projectleider Hiv naar 0, lachend. Hij werkt sinds 2010 bij de GGD en doet er alles aan om nieuwe hiv-besmettingen te voorkomen. ‘Amsterdam is een internationale stad en is altijd in beweging, dus het bereiken van nul nieuwe hivinfecties is een grote uitdaging. Maar als je bedenkt dat begin jaren tachtig een hiv-infectie je doodvonnis betekende,

krant

125 jaar ggd

opening

3X MIJLPALEN PRIKACTIE

Dankzij een grootschalige vaccinatie werd in 1953 afgerekend met ziektes als difterie, kinkhoest, tetanus en later ook polio. Om ouders ervan te overtuigen dat de poliovaccinatie geen bijwerkingen had, besloot een art van de GGD zijn eigen kinderen te vaccineren. Een slimme zet: zo werd het vertrouwen gewonnen en de campagne een succes.

‘Er zijn nog steeds mensen die ervan overtuigd zijn dat ze hiv kunnen krijgen van een kopje of bestek’

MILIEULAB

Luchtvervuiling, geluidsoverlast, schimmel en bodemverontreiniging kunnen je behoorlijk ziek maken. Daarom opende de GGD al in 1952 een eigen milieulaboratorium om water-, lucht- en bodemmonsters te onderzoeken. Dat soort onderzoek doet de GGD nog steeds. Ook adviseert ze de gemeente over vervuiling (PFAS bijvoorbeeld) en de gevolgen daarvan voor de gezondheid.

zijn we ontzettend ver. We hebben nu jaarlijks zo’n 55 à 60 nieuwe hivdiagnoses, die dankzij nieuwe behandelingen allang niet meer dodelijk zijn.’ METHADONBUS Toch blijft het werk Begin jaren tachtig, midden in de aids- en herovan Bart-Jan een ïnecrisis, had Amsterdam een primeur: de methadonbus. Voor het eerst werden verslaafden belangrijk onderdeel gezien als chronische zieke patiënten in plaats van de GGD. ‘Er is van misdadigers. In de bus, die stopte op vaste nog altijd stigma tijden op vaste plekken, konden zij gratis of rondom hiv’, vertelt goedkoop hun spul halen. Dit hielp om de enorhij. ‘Ik kom op plekme overlast op de Zeedijk en rondom Centraal Station beheersbaar te maken. Ook ging het de ken waar mensen er verspreiding van hiv via vuile naalden tegen. écht van overtuigd zijn dat ze hiv kunnen krijgen van het delen van een kopje of bestek.’ Daarom steken Bart-Jan en zijn collega’s veel tijd in voorlichting en het vergroten van kennis over hiv, vooral bij Amsterdammers die niet zo snel naar de huisarts gaan. Zo kunnen bewoners van Zuidoost een gratis health check krijgen, een campagne die dit jaar ook in NieuwWest van start gaat. ‘Mensen kunnen zich anoniem laten testen op verschilBij de methadonbus konden verslaafden eind jaren zeventig gratis methadon afhalen.

lende ziektes waaronder hiv, dat werkt supergoed.’ VRAGEN EN SOA-TESTEN Het project Hiv naar 0 valt onder het Centrum voor Seksuele Gezondheid, een afdeling van de GGD die de meeste Amsterdammers kennen van de soa-testen. ‘Maar we houden ons ook bezig met preventie en voorlichting, en we zorgen dat de PrEP-pil terechtkomt bij de mensen die het nodig hebben, zoals jonge mannen die seks hebben met mannen, transpersonen en ongedocumenteerden’, zegt Elske Hoornenborg (51), hoofd Centrum voor Seksuele Gezondheid/ soa-polikliniek. Ook kunnen jongeren er tegenwoordig anoniem vragen stellen over seksualiteit. ‘Die gaan allang niet meer alleen over soa’s, maar ook over hoe ze meer kunnen genieten van seks, waarom klaarkomen niet lukt, waarom vrijen pijn doet of hoe ze omgaan met hun genderidentiteit. 125 jaar geleden waren dat onbespreekbare onderwerpen, nu horen ze bij ons dagelijks werk.’ Net als Katelijne merkt Elske dat het soms zoeken is naar de juiste toon. Hoe help je mensen zonder dat het voelt alsof je ze vertelt wat ze moeten doen? Het verschil zit ’m volgens Elske in de aanpak. Niet met een opgeheven vingertje, maar met goede informatie, vertrouwen en luisteren zonder oordeel. ‘Vroeger was de boodschap vooral: gebruik een condoom, anders krijg je aids. Nu ligt de nadruk veel meer op preventie en samen kijken wat iemand nodig heeft.’ UIT DE HITTE Tijdens de coronapandemie werd opnieuw duidelijk hoe lastig die balans is

TWEE EXPO’S

tussen mensen beschermen en voorkomen dat het voelt alsof de overheid alles bepaalt. De discussie over maatregelen was soms fel, maar één ding was duidelijk: de GGD wist in korte tijd een enorme operatie op poten te zetten. Teststraten schoten uit de grond, bron- en contactonderzoek werd in recordtempo opgetuigd en in de RAI en de Johan Cruijff Arena werden honderdduizenden Amsterdammers gevaccineerd. Achter de schermen draaiden honderden medewerkers en duizenden tijdelijke collega’s maandenlang op volle toeren om de stad zo goed mogelijk door de pandemie te loodsen. Inmiddels staan er weer nieuwe uitdagingen voor de deur. Vergrijzing, klimaatverandering, digitalisering en steeds grotere gezondheidsverschillen tussen Amsterdammers vragen opnieuw om slimme oplossingen. Bovendien maken je achtergrond en de wijk waarin je woont nog altijd veel verschil voor je gezondheid. Vooral in Noord, NieuwWest en Zuidoost hebben inwoners gemiddeld minder gezonde levensjaren. Daarom kijkt de GGD steeds vaker wie

In het Stadhuis (Amstel 1) opent in oktober een expositie in de centrale hal. Deze bestaat uit twee delen. Een historische tijdlijn laat de ontwikkeling van GGD Amsterdam door de jaren zien. Het tweede deel bestaat uit verhalen van huidige GGDmedewerkers, die vertellen over hun werk. De expositie is tot eind december te bekijken. De expo in de OBA Oosterdokskade (vanaf november) belicht hoe de GGD ongemerkt een rol speelt in het dagelijks leven van Amsterdammers.

als eerste een steuntje in de rug kan gebruiken. Een voorbeeld daarvan zijn de twaalf koelteplekken die de GGD in juni voor het eerst opende in NieuwWest. Juist in dit stadsdeel veranderen veel huizen in een broeikas en kan lang niet iedereen het zich veroorloven om de hele dag een ventilator te laten draaien, laat staan een airco. In drie dagen tijd meldden zich meer dan vijftig locaties waar mensen gratis met een glas water bij de airco konden afkoelen. Anna: ‘Dat is precies waar we naartoe willen: een stad waarin mensen naar elkaar omkijken.’

Grootschalige prikactie: in 2002 vaccineerde de GGD 73.333 kinderen tegen meningokokken C in de Johan Cruijff Arena.

GGD-koelteplek in Nieuw-West.

krant

aanbieding

WORD ABONNEE Bij een abonnement op de Uitkrant (€ 22,50) krijg je iedere twee maanden als eerste het toonaangevende culturele magazine van Amsterdam op de mat én ontvang je deze maand het boek Oerknal aan het IJ cadeau.

t.w.v.

€2050

CADEAU BIJ ABONNEMENT Onlangs verscheen de vijfde druk van Oerknal aan het IJ. In dit Amsterdamse boek beschrijft Bas Kok heden en verleden van het stadsdeel aan het IJ. Het werpt een nieuw licht op Amsterdam-Noord. Waarom was deze overkant zo lang het lelijke eendje van de stad? Hoe kan het dat het de laatste jaren plotseling booming werd? En waarom ligt er nog steeds geen brug over het IJ? In dit sprankelende boek krijg je op luchtige wijze een kijkje in de ziel van ons ‘zuidelijkste waddeneiland’. Ga naar iamsterdam.nl/uitkrant en sluit een eenjarig abonnement af. Op=op!

WINACTIES

Ga naar iamsterdam.nl/acties

Samar en de bange koning

Live At Our Place

In deze komische, muzikale familievoorstelling (8+) van Tobal en De Krakeling sluit een bange koning zich op achter muren en regels. Maar Samar weigert mee te doen. Een magisch-realistisch sprookje over angst, macht en de kracht van verbeelding. Datum en locatie naar keuze o.b.v. beschikbaarheid, bijvoorbeeld bij Bijlmer Parktheater op 19 december of De Krakeling op 2 of 3 januari.

Ontdek nieuwe lievelingsartiesten tijdens Live At Our Place: Experimental Improv op 6 november. In deze intieme concertreeks bij Treehouse NDSM komen muziek, eten en gesprekken samen. Deze editie brengen Lasaltas en Maruskes hun experimentele klankwerelden samen, met improvisatie, live elektronica en een mix van geluid, taal en verbeelding.

3x 2 kaarten voor Samar en de bange koning vanaf €12,50 p.p.

Je kunt t/m 25 oktober meedoen aan deze winacties

5x 2 tickets voor Live At Our Place: Experimental Improv t.w.v. € 14 p.p.

krant

kunst & vermaak

oktober/november

‘Op het podium durf ik letterlijk steeds naakter te zijn.’ Zangeres Merol over schaamte, protestmuziek en seks, en natuurlijk haar show in Paradiso (pag. 24).

Hij was geboren om de schilderkunst te vereenvoudigen, zei Henri Matisses leraar tegen hem. En dat klopte. Of je nou niks van schilderijen weet of een echte kenner bent, het is onmogelijk om niet van Matisse te houden. We zien zijn hele ontwikkeling, van een vroeg zelfportret tot de knipsels waar hij later zo beroemd mee geworden is. En dan zijn er ook nog tijdgenoten en artistieke vrienden als Bonnard, Rothko en Picasso uitgenodigd. Chez Matisse is een feest. 3 oktober t/m 14 februari H’ART Museum

Henri Matisse, L’Algérienne, printemps 1909, Collection Centre Pompidou

CHEZ MATISSE

krant

kunst & vermaak

muziek

Het dak eraf

Na een fikse verbouwing wordt de Gashouder in oktober ingeluid als cultuurpodium. Met plek voor flink wat bezoekers én experimentele initiatieven en een gloednieuw dak.

Angelina nikolayeva

tekst Tim van Erp

wat & wanneer 21 okt: Gashouder trapt een reeks shows af in het kader van ADE. 30 okt t/m 2 nov: Openingsweekend, met rapper Mula B, en hiphopduo The Opposites. 17 t/m 22 nov: De eerste Harmony, met in het weekend drie ceremonies per dag. Meer highlights: danceduo Overmono (11 nov), de Britse popster Freya Skye (14 nov) en de Ierse folkband Kingfishr (3 dec).

erwijl er op de benedenverdieping nog volop wordt geklust, gaan de deuren van Gashouder (zonder ‘de’ ervoor) in oktober alvast open voor een pre-openingsseizoen. Een seizoen dat met ADE-shows van populaire dj’s als Armin van Buuren en Mochakk meteen iets zegt over wat we erna kunnen verwachten. Grote namen, in de breedste zin van het woord: van dance tot bands, van pop tot klassiek. VOLLEDIG SOUNDPROOF Gashouder wordt een nieuw Amsterdams cultuurpodium, qua capaciteit tussen Afas Live en Paradiso in. En, zegt eigenaar Duncan Stutterheim meteen: evenementen als kunstbeurs Unfair, die hier sinds enkele jaren plaatsvindt, blijven óók. Daarnaast komen er expo’s en performances. Twee jaar lang is er verbouwd. Geen

zorgen: het uiterlijk en gevoel van het monumentale pand op het Westergasterrein zijn overeind gebleven, verzekert Stutterheim. Er zit wel een heel nieuw dak op, volledig soundproof. ‘Omdat het een rond gebouw is, is dat heel belangrijk. Anders kan het geluid gaan echoën.’ Het voornaamste verschil zit ’m in de nieuwe benedenverdieping – onder de grond. ‘De ruimte is vier meter hoog en loopt onder de hele Gashouder door. Drieduizend vierkante meter erbij. Daar zijn de kleedkamers en de backstage, maar ook een tweede zaaltje, de garderobes, wc’s en een grote bar.’ Want dat was het probleem: het pand moest al die faciliteiten telkens inhuren. ‘Dat betekent: geen eindeloos transport meer. Vroeger moest elk garderobehek gehaald en gebracht worden.’ In november vindt meteen de eerste editie van Harmony plaats, een meerdaagse

mis deze niet

BRITT FOR PRESIDENT Voorstelling van De Warme Winkel voor iedereen die genoeg heeft van het gemodder en eeuwige gedraai in Den Haag. Gelukkig gaat Britt zich bemoeien met de politiek. Britt is een selfmade woman en een absolute baas. De tekst is van Vincent Rietveld. Het belooft een ‘discursieve dijenkletser’ te worden.

LONNEKE VAN DER PALEN

‘Vroeger moest elk garderobehek gehaald en gebracht worden, nu hebben we alles zelf’

6 t/m 10 okt (en 8 t/m 10 dec), Frascati; 13 nov, Schouwburg Amstelveen

DE KOPENHAGEN TRILOGIE

EXTRA OPTREDENS Een drankje halen? Dat mag vooraf, na afloop of tijdens de pauze van het drie uur durende concert – al spreekt Harmony liever van een ‘ceremonie’. Elke hoofdartiest nodigt een gastartiest uit, waardoor elke ceremonie uit twee optredens bestaat. Stutterheim bedacht het concept met vriendin en oud-ID&T-collega Carina Kornfeind. ‘Door deze opzet kunnen we 1300 mensen kwijt, terwijl er normaal 3500 in de zaal passen. Daarom moeten we meerdere shows doen, anders werd het vanwege de investering te duur. Maar ik geloof erin dat het volgend jaar terugkeert. Dan hebben we dat matras mooi alvast.’

CHERRY TOWN Theatermaker Jakop Ahlbom tovert een onbekende operette van Sjostakovitsj om tot een spectaculaire familievoorstelling. Sjostakovitsj’ muziek is verrassend licht, vol walsen en polka’s. De thema’s – de woningnood, corruptie, liefde – zijn reuze actueel. De vastgoedondernemer van het nieuw te bouwen ‘Cherry Trees Estate’ blijkt niet te vertrouwen. Winnen eerlijkheid en liefde? Een bonte mix van zangers brengt het verhaal met de dansers van ISH Dance Collective.

18 t/m 29 okt (en 8 t/m 21 dec), ITA DE NATIONALE OPERA | PETROVSKY & RAMONE

muziekervaring die draait om intensief luisteren. Zonder telefoon, zonder schoenen, zittend of liggend op een matras dat de hele vloer bedekt.

De Deense schrijfster Tove Ditlevsen (1917-1976) heeft inmiddels een internationale cultstatus. Haar autobiografische romans zijn intens persoonlijk en rauw. Onweerstaanbaar schrijft ze over haar jeugd, haar mislukte huwelijken en haar verslaving. In De Kopenhagen trilogie brengt Eline Arbo haar werk tot leven. Een niet te missen voorstelling over het leven van een vrouw (hoofdrol van Maria Kraakman) over liefde, passie en zelfdestructie.

8 t/m 20 okt, Nationale Opera en Ballet

advertorials

Win jij je eigen filmzaal?

DIGIDAAN

Jonge filmfanaten kunnen vanaf 1 oktober sparen voor cadeaus bij Vue Cinemas. Een coole Donald Duck-kleurplaat bijvoorbeeld, maar ook: de hele filmzaal alleen voor jou en je vrienden! In samenwerking met Vue Cinemas

e nieuwste films kijken en tegelijkertijd sparen voor vette cadeaus, dat kan dit najaar bij Cinema Vue. De bioscoopketen start dan, samen met weekblad Donald Duck, met het Vue Film Spaarboekje. Bij elk bezoek aan een deelnemende familiefilm ontvang je een stempel. Wat dacht je bijvoorbeeld van sinterklaas-mustsees De Club van Sinterklaas: Paniek in het Pietendorp en De Grote Sinterklaasfilm en de Vliegende Pieten? Of toptitels als Shaun het Schaap: Het Beest van de Boerderij en Disney’s Hexed? JE EIGEN ZAAL Hoe meer stempels je verzamelt, hoe meer prijzen je kunt verdienen. Met je eerste stempel krijg je een exclusieve

Donald Duck-kleurplaat, bij vier stempels ontvang je een gratis filmkaartje. Bovendien maak je dan kans op de hoofdprijs: een exclusieve filmvoorstelling met al je vriendjes en vriendinnetjes! Inderdaad: je eigen bioscoopzaal, helemaal voor jullie alleen. ZIE ZE ALLEMAAL Met vijftien zalen is Vue Amsterdam aan de Koivistokade de grootste bioscoop van Nederland. Elektrisch verstelbare stoelen en de luxe EPIC-zaal met laserprojectie, Dolby Atmos en HDR zorgen voor een extra meeslepende filmervaring. Kortom: alle reden om deze herfst en winter extra vaak naar de bioscoop te gaan. vuecinemas.nl

Ontmoetingskunst Van internationale ontmoetingen en performances tot boeken ontwerpen met Irma Boom: tijdens de Prince Claus Fund Awards Week (23 t/m 28 november) draait het om verbinding en samenwerking. In samenwerking met Prince Claus Fund

at betekent het om onderdeel te zijn van een gemeenschap? En wat is er nodig om zo’n gemeenschap in stand te houden? Die vragen staan centraal tijdens de Prince Claus Fund Awards Week. Het motto is ‘Culture is community. Community is practice’, en dus draait het deze week vooral om de kracht van gemeenschappen. Verwacht gesprekken, performances, workshops en andere ontmoetingsvormen – verspreid door de stad. Zo organiseert de wereldberoemde Nederlandse boekontwerper Irma Boom een sessie rondom boeken maken. In Paradiso staat de betekenis van archieven centraal: wie bepaalt welke verhalen we doorgeven? Een van de hoogtepunten is het Impact Symposium in het Stedelijk Museum, waar kunstenaars en culturele

makers uit binnen- en buitenland samenkomen. Middelpunt van deze editie is de Ghanese kunstenaar, dichter en educator kárî’kachä seid’ou (zie foto), winnaar van de 2026 Impact Award. Hij wordt vergezeld door leden van de jury, de Ghanese beeldend kunstenaar Ibrahim Mahama, de Peruaanse kunstenaar Daniela Ortiz en de Senegalese curator Fatima Bintou Rassoul Sy. Het Prince Claus Fund ondersteunt al dertig jaar kunstenaars en culturele professionals op plekken waar cultuur onder druk staat. De Awards Week laat zien waar dat netwerk om draait: verbinding, uitwisseling en ruimte voor nieuwe ideeën. Alle evenementen zijn gratis en in het Engels. Bekijk het programma op princeclausfund.nl. 23 t/m 28 november princeclausfund.nl

column

AFLEVERING 41:

WAARIN CINDY EINDELIJK BIJ BOUILLON MAG ETEN

FOTO: JOUK OOSTERHOF. HAAR & MAKE-UP: YVONNE NUSDORFER. MET DANK AAN: ALEX VAN DER WAL

edereen was al geweest, maar niemand met mij. Nu was ik de enige Amsterdammer die nog niet bij Bouillon d’Amsterdam had gegeten. Ik hoopte een tafeltje te reserveren voor een datum rond mijn verjaardag in de nieuwere locatie in Zuid, want dat was misschien minder populair. Maar helaas. Toen bleek een van mijn vriendinnen net iets eerder hetzelfde idee te hebben gehad. Haar was het wel gelukt. We arriveerden precies op tijd en vroegen aan een van de medewerkers naar onze tafel. ‘Kan helaas niet doorgaan, we hebben een stroomstoring’, zei ze. ‘Maakt niet uit, dan drinken we eerst wel een drankje buiten.’ ‘Onmogelijk, het kassasysteem werkt niet. Alles is uit, en de wc is ook overstroomd. We gaan dicht.’ ‘Maar…’ zei mijn vriendin ontdaan. ‘Het is haar verjaardag!’ We keken allebei naar de medewerkster alsof ze zojuist een puppy had geschopt, hoewel we ergens ook wel wisten dat zij waarschijnlijk niet persoonlijk de stoppenkast had gesaboteerd. ‘Het is voor ons ook niet leuk’, zuchtte ze. We fietsten weg en aten ergens een smakelijke pasta, maar het zeurende gevoel bleef. Ik had er nog steeds niet gegeten. Dit was extra pijnlijk, omdat ik gemaakt ben voor deze vorm van dineren. Ten eerste ben ik francofiel, ten tweede ben ik arm en/of gierig. Goedkoop Frans eten in Amsterdam is dus mijn droom. Uiteindelijk kreeg ik een berichtje van een bevriend stel dat me uitnodigde met hen te dineren bij de Bouillon in het centrum. Ze hadden alleen zeer laat kunnen reserveren, namelijk om 21.15. Ik eet graag op tijd, maar was toch zeer verheugd. Duizelig van de honger arriveerde ik. Het was charmant Parijsachtig ingericht, en gezellig druk. We bestelden direct na binnenkomst, en het brood en de drankjes arriveerden letterlijk seconden nadat we onze bestelling hadden doorgegeven. Het leek wel een goocheltruc. De rest van het eten (wat goed en overtuigend Frans smaakte) kwam ook extreem snel. Er was nauwelijks tijd om Cindy Hoetmer (59) is adem te halen tussen de gangen. Na krap een schrijver. Ze is geboren uur stonden we weer op straat. en opgegroeid in Er is zeker iets te zeggen voor snel, betaalAmsterdam en gaat baar en lekker eten, als je bijvoorbeeld later hier nooit meer weg. nog naar de bioscoop of het theater wilt. Maar wie weken van tevoren heeft gereserveerd, verwacht toch een iets minder vluchtige ervaring. ‘Dat was lekker, jongens,’ zei ik, ‘alleen…’ Ze begrepen wat ik bedoelde. En om de avond toch iets gezelliger af te sluiten, zetten we het op het zuipen.

Cindy IN DE CIT Y

krant

kunst & vermaak

expo

Wereldstad in wording Wandelen door het Amsterdam van de zeventiende eeuw, dat kan deze winter in het Stadsarchief. Loop langs tientallen stadsgezichten en aanschouw de bouw van het Stadhuis, de kermis op de Heiligeweg of schaatsende Amsterdammers van heel dichtbij. tekst Joke van der Weij foto’s Stadsarchief Amsterdam

V.l.n.r: Johannes Lingelbach (1622-1674), De Dam met het stadhuis in aanbouw, 1656. Jan Abrahamsz Beerstraten (1622– 1666), Het paalhuis op de Nieuwe Brug, ca. 1663-1666. Michiel van Musscher (1645-1705), Een groentevrouw op de Haarlemmerdijk, 1668.

expo Meesterwerk Amsterdam 6 november t/m 7 maart, Stadsarchief

et nieuwe stadhuis op de Dam wordt gebouwd. De middeleeuwse stadswallen maken plaats voor nieuwe verdedigingswerken. De grachten worden aangelegd, de Jordaan, er komen extra havens. Naar alle kanten breidt de stad zich uit. Amsterdam wordt ook steeds voller, omdat mensen door de Tachtigjarige Oorlog vanuit Vlaanderen naar het noorden vluchten. De nieuwelingen maken de stad extra levendig, maar die barst door die toestroom ook uit zijn voegen. Het Amsterdam van de zeventiende eeuw is een bruisende, groeiende stad, dat is goed te zien tijdens de historische stadswandeling die je vanaf 6 november in het Stadsarchief kunt maken. Samen met het Amsterdam Museum is een tentoonstelling samengesteld van stadsgezichten: schilderijen en afbeeldingen van gebouwen, straten en andere delen van de stad. GRACHTENPATSERS Je zou denken dat dan vooral de nieuwe gebouwen en huizen door de kunstenaars

worden vastgelegd, maar dat is niet zo. Juist de oude poorten en kleine grachten vinden ze de moeite van het vastleggen waard, en gebouwen als de Waag en de Montelbaanstoren die er al eeuwenlang staan. De grachten komen pas later in beeld, met z’n stadspaleizen voor de nieuwe rijken, toch een beetje patsers. Echt deftige mensen wonen in de Warmoesstraat. Vanaf het midden van de eeuw komt daar verandering in. Op het prachtige nieuwe stadhuis zijn de Amsterdammers zo trots dat diverse kunstenaars dat wereldwonder wel willen tekenen en schilderen. Ook aan de Westerkerk en iets later de Noorderkerk wordt veel drukinkt en olieverf besteed. De sloop van oude poorten, de synagoges, de aanleg van de havens en het graven van de nieuwe grachten… Hier gebeurt wat! VOLOP REURING En met de stad zelf groeit het bewustzijn van de Amsterdammer. Stond Amsterdam in 1500 nog niet eens in de top 100 van belangrijke steden, aan het eind van de

Voor sommigen misschien even wennen, maar ook graffiti is eerbiedwaardige kunst geworden. Kijk maar naar het werk van de Amerikaanse fotograaf en documentairemaker Henry Chalfant. Hij bouwde door zijn bijzondere manier van fotograferen een monumentaal graffiti-archief dat ons als bezoeker met metrostellen van drie meter hoog midden in de actie zet.

DROMEN IN VENETIË

24 oktober t/m 7 februari, Huis Marseille

DISCO We schuiven de dansvloer op bij Disco, naar de dansstroming die vormgaf aan de jaren zeventig. Vanuit undergroundclubs in New York veroverde disco in rap tempo de wereld. Maar het ging niet alleen om dansen en muziek, disco betekende daarnaast artistieke vernieuwing, zelfexpressie en emancipatie. Ook in Nederland werd disco groot, kijk maar naar foto’s van Erwin Olaf. Maar vooral is het genieten van de beelden, foto’s, clips en honderden discotracks: let’s dance!

KWAME BRATHWAITE, UNTITLED, 1970

zeventiende eeuw staan we op de derde plek, meteen achter Londen en Parijs. Er worden boeken uitgegeven met Stadsbeschrijvingen, met veel prenten van bijzondere gebouwen en plekken in de stad. De levendigheid spat ervan af. Want denk niet dat die stadsgezichten saai zijn. Groentevrouwen bieden hun bloemkolen aan op de Nieuwmarkt. Viswijven prijzen verse vis aan. En als je een speklapje wilt; er hangt een vers geslacht varken tegen de muur. Overal zijn loslopende honden. En paarden, die zware biertonnen voortslepen op karren en sleden. In de winter wordt er druk geschaatst en op de Dam zie je kooplieden uit verre landen. Amsterdam is een metropool geworden, een handelsstad, de dichter Vondel heeft het zelfs over ’s Werelds Koopstad. Dat is vier eeuwen geleden, maar Amsterdam is nog steeds een meesterwerk. Dat werd het in de zeventiende eeuw, maar ons beeld van de stad is sindsdien niet veel veranderd. Ga maar eens een stukje wandelen na de tentoonstelling.

Venetië, begin twintigste eeuw. Adolphe de Meyer poseert op een eeuwenoud balkon aan een Venetiaanse gracht, zijn vrouw Olga leest de krant aan een tuintafel met smetteloos wit tafelkleed. Adolphe, vooral bekend als modefotograaf, legde het onconventionele leven van hem en zijn vrouw (hij viel op mannen, zij op vrouwen) vast toen ze een paar jaar in een zeventiendeeeuws palazzo woonden. Hij noemde zijn leven daar ‘de essentie van een droom’. En dat is het.

9 oktober t/m 13 maart, Straat Museum

ADOLPHE DE MEYER, PORTRET VAN OLGA DE MEYER, IN DE TUIN VAN HET PALAZZO BALBI-VALIER, CA. 1904-1908, COLLECTIE BIBLIOTHÈQUE MUNICIPALE DE TOURS

ART IS NOT A CRIME

HENRY CHALFANT, WRITERS SCENE

mis deze niet

9 oktober t/m 22 augustus, Wereldmuseum

krant

theater

kunst & vermaak

MAAK JE DAG IN AMSTERDAM NOG BETER. Burgers, frietjes en cocktails op het Rembrandtplein.

VEG AN VEGETA OF RI VOLOP K SCH? EUZE!

RESERVEER NU JE TAFEL. HANS IM GLÜCK The Burger · The Bar Amsterdam Rembrandtplein Rembrandtplein 27, 1017 CT Amsterdam

Wat is thuis?

In Kelapa Muda komen drie verhalen van theatermakers met Molukse roots samen. Ze kijken terug met trots en richten hun blik vooruit. tekst Margriet Prinssen foto Richard Sahetapy

B EEN STUKJE AMSTERDAMSE GESCHIEDENIS Al sinds 1743 staat Jacob Hooy voor kruiden, specerijen en natuurlijke producten. Stap binnen in onze historische winkel aan de Kloveniersburgwal en ontdek eeuwenoud vakmanschap in een unieke Amsterdamse sfeer. Kloveniersburgwal 10-12 020 - 6243041 jacobhooykloveniersburgwal@gmail.com

20% KORTING op het gehele assortiment* bij inlevering van deze bon in onze winkel

*Geldig t/m 31 december 2026 en zolang de voorraad strekt. Niet geldig in combinatie met andere acties. Met uitzondering van drop, losse kruiden en cadeaubonnen. Niet inwisselbaar voor contant geld

ij Joenoes thuis stonden altijd de koffers klaar, want het gezin zou ‘ooit’ teruggaan naar de Molukken. Tara groeide op met weinig verhalen over haar voorouders, maar ontdekte dat ze meer verbonden is met haar Molukse roots dan ze dacht. Jefta staat met één been in de Nederlandse en met één been in de Molukse gemeenschap. Maar waar hoort hij thuis? Drie uiteenlopende perspectieven van drie theatermakers met Molukse roots zijn in Kelapa Muda bij elkaar gebracht door schrijver Maarten van Hinte. Het wordt een persoonlijke montagevoorstelling, vertelt regisseur Olivier Diepenhorst: ‘Het initiatief komt van Joenoes Polnaija, bekend

van De Oost – net als Tara Hetharia een geslaagd acteur. Jefta Tanate is danser. Sommige dingen zijn moeilijk in taal uit te leggen. De ‘Molukken’ bestaat uit duizenden eilanden en dus ook uit veel talen en culturen.’ ‘Kelapa Muda’ betekent jonge kokosnoot; een symbool voor kracht van binnenuit. Diepenhorst: ‘De geschiedenis van het kolonialisme is zo complex. Dit jaar wordt herdacht dat 75 jaar geleden de eerste Molukse KNIL-militairen en hun gezinnen in Nederland aankwamen. Over de pijn die dat teweegbracht is al veel gezegd en geschreven. Nu is het tijd om met trots terug te kijken en de blik te richten op de toekomst.’ 7, 8, 24 oktober, Bijlmer Parktheater en Podium Mozaïek

film

Riemen vast

Voor de 39ste keer strijkt IDFA, het grootste documentairefestival ter wereld, neer in Amsterdam. In elf dagen zie je de hele wereld aan je voorbijtrekken. tekst Bregtje Schudel

DOWNTOWN Amsterdam, 1986. De wereld lijkt voor beste vrienden Ronnie, Lennart en Bas aan hun voeten te liggen. Dan doet de nieuwe, mysterieuze ziekte aids zijn intrede. In 2021 kruisen de paden opnieuw. Van Michiel van Erp. vanaf 1 oktober

KLARA AND THE SUN Kunstmatige Vriendin Klara (Jenna Ortega) wil niets liever dan haar nieuwe baasje Josie blij maken. Maar zit haar moeder (Amy Adams) daar ook op te wachten? vanaf 29 oktober

O Once upon a time in Harlem.

film IDFA 12 t/m 22 november, diverse locaties idfa.nl

p reis naar het Mexicaanse platteland, het New York van de jaren zeventig of de straten van Glasgow, maar dan gewoon vanuit je luie bioscoopstoel: dat is wat IDFA ons elk jaar weer brengt. Elf dagen lang voert het documentairefestival je mee langs bijzondere plekken, met documentaires vol opmerkelijke verhalen en nieuwe perspectieven. Deze 39ste editie is er speciale aandacht voor de Amerikaanse filmmaker William Greaves (1926-2014). Hij begon zijn carrière als acteur, maar raakte al snel teleurgesteld door de beperkte rollen die er waren voor zwarte acteurs in Amerika. Daarom nam hij zelf plaats achter de camera. Het hoogtepunt is de onlangs uitgebrachte docu Once upon a time in Harlem, over een groep belangrijke artiesten die in 1972 in een huis in Harlem samenkomen. Een unieke tijdscapsule, die pas nu, ruim vijftig jaar later, voor het eerst is te zien.

IMAGINE Dit filmfestival omarmt alles wat weird and wonderful is: vreemd en fabelachtig. Met dit jaar o.a. de wereldpremière van PH1SHed_ van Thijs Meuwese en een themaprogramma rondom media en technologie. 29 oktober t/m 8 november, imaginefilmfestival.nl

krant

kunst & vermaak

interview

Zangeres Merol:

‘ Die verpreutsing vind ik eng’

Wel of geen baby, uitstekende vulvalippen, okselhaar: zangeres Merol (35) rekent op haar laatste plaat Leve de feeks af met voor veel vrouwen herkenbare frustraties. Op 14 november staat ze in Paradiso. ‘Mezelf uitdagen werkt bevrijdend.’ tekst San van de Ven foto’s Bibian Bingen

‘F

eeks’ was ooit een scheldwoord voor een seksuele, uitgesproken vrouw. En die vrouw wil zangeres Merol (echte naam: Merel Baldé) niet temmen, maar vieren. Zie daar de geboorte van Leve de feeks, haar derde album dat ze in mei in eigen beheer uitbracht en dat door recensenten wordt bejubeld. Spraakmakend en gevat waren haar liedjes altijd al – denk aan haar eerste hits Lekker met de meiden (2018) en Hou je bek en bef me (2019) – maar op deze plaat klinkt Merol scherper, is haar boodschap duidelijker en knallen de elektropunkbeats harder. ‘Ik merk: hoe meer ik me verdiep in het feminisme, hoe bozer ik word’, vertelt Merol aan een tafeltje bij De VerbroederIJ in Noord. De VPRO-minidocu De rode seks feeks is los begint met jouw woorden: ‘Ik ga over alles schrijven waar ik me voor schaam.’ Op welk moment besloot je dit? ‘Het begon met mijn frustratie over het scheren. Ik stond onder de douche en dacht weer eens: jezus, wat onhandig allemaal, wat een gedoe. Daar ga ik een liedje over maken. Daar is Skinroutine bikinilijn uit gekomen. Mijn hele album is ontstaan uit persoonlijke frustraties. Ik had al best snel de drie onderwerpen: het moest gaan over mijn lichaam, mijn seks en mijn kinderwens – allemaal dingen die te maken hebben met vrouw-zijn. De teksten schreef ik eerst, daarna kwam pas de muziek.’

In Uitstekende kut zing je over je vulvalippen, in Baby over twijfels over je kinderwens. Is het niet eng om met je onzekerheden naar buiten te treden? ‘Jawel. Maar ik wil mezelf ook uitdagen daarin, door juist dat gevoel op te zoeken. Anders blijf je zo binnen de lijntjes en dat vind ik saai. Het werkt ook bevrijdend. Ik voel eigenlijk geen schaamte meer als ik zing over mijn lichaam of over seks. En ook op het podium durf ik letterlijk steeds naakter te zijn. Ik merk dat me blootgeven me krachtiger maakt. Volgens mij is dat de enige manier om écht iets moois te maken dat resoneert: door de kwetsbaarheid toe te laten in je muziek. Ik bedoel: ik ben de humor en de ironie niet kwijtgeraakt, maar ik merk dat er ook iets anders ingeslopen is. Dat is misschien toch het ouder worden, en zelfverzekerder worden.’ Op Leve de feeks klinkt je feministische boodschap luider dan ooit. Was dat de bedoeling? ‘Ja, daarom ben ik ook naar Atria (de bibliotheek voor vrouwengeschiedenis, red.) gegaan, om in oude feministische literatuur te zoeken wat er al is geschreven over mijn onderwerpen. Ook ben ik in de protestmuziek gedoken. Wat werd er bijvoorbeeld gezongen tijdens de pro-abortusprotesten in de jaren zeventig? De meeste liedjes zijn in de vergetelheid geraakt. Daarom heb ik Er is een land waar vrouwen willen wonen opnieuw uitgebracht, met een heel mooie tekst van

krant

kunst & vermaak

interview

KUNST

drie nieuwe ervaringen deze herfst

Olaf Eliasson

Vanaf 3 oktober

Deep seeing currents permanent in het ARTIS-Aquarium Deep seeing currents is een nieuwe kunstinstallatie van Olafur Eliasson, speciaal ontwikkeld voor het ARTIS-Aquarium. In de monumentale rotonde creëert Eliasson een zintuiglijke interpretatie van de diepzee met duisternis, geluid, trillingen en licht. Wereldberoemde kunst, midden in een levend museum.

Studio ARTIS

Vanaf 9 oktober

te zien in ARTIS-Groote Museum Voor Studio ARTIS zijn vier kunstenaars geselecteerd die allen werk maken in verbinding met de natuur: Anouk Griffioen, Anne Geene, Emmy van de Grift en Jacques Grégoire. Ieder zal twee maanden in het Groote Museum aan het werk zijn, in het volle zicht van het museumpubliek. Anouk Grifioen trapt Studio ARTIS af.

Vanaf 11 november

De Nachtwacht leeft tijdelijk in ARTIS-Micropia Wat leeft er op Rembrandts beroemde meesterwerk? Duik in de onzichtbare wereld van De Nachtwacht en ontdek welke microben onderzoekers vonden, in samenwerking met het Rijksmuseum. Het onderzoek groeit mee, er komen steeds nieuwe samples bij.

Meer informatie en tickets via artis.nl

kunst & vermaak

‘Ik voel eigenlijk geen schaamte meer als ik zing over mijn lichaam’ Joke Smit. Ik vind: er wordt al zo veel muziek gemaakt over niks. Dat is oké, en dat hebben we soms nodig om te vluchten uit de realiteit. Maar ik denk dat we juist in deze wereld die zo fucked-up is, óók muziek nodig hebben die politiek is en die dingen kan aankaarten. Berichtjes als: hé, door jouw liedje ben ik over mijn kinderwens gaan praten of over klaarkomen, vind ik het grootste compliment.’ Kom je uit een activistisch nest? ‘Ik kom eerder uit een muzikaal nest. Mijn vader speelde drums en bij ons thuis en in de auto stond áltijd muziek aan – vooral alternatieve rockmuziek. Activistisch waren we niet per se, mijn ouders zijn wel links en maatschappelijk betrokken. Mijn moeder is docent Nederlands als tweede taal, daardoor had ik veel gesprekken met haar over hoe het is als Nederland niet je thuisland is. Ik werd me daardoor bewuster van racisme en klasse.’ Op je albumhoes poseer je halfnaakt met een uitvergrote clitoris die je berijdt. Hoe waren de reacties daarop? ‘Daar heb ik wel over getwijfeld, hoor. Jonge mensen vinden het cool. Oudere mensen vinden het soms heftig. Mijn moeder had zoiets van: is dit niet porno? Maar toen ik uitlegde dat die clitoris staat voor de vrouw die zo lang onzichtbaar is geweest, begreep ze het wel. En dan mag het nog steeds niet haar smaak zijn, natuurlijk. Voor mij straalt het Leve de feeks uit. En platenzaken hebben het gewoon in de winkel gezet. We zijn aan het verpreutsen, maar dit is er toch doorheen geglipt. Dat vind ik hoopvol.’ Maak je je zorgen om die verpreutsing? ‘Ja, heel eng vind ik dat. Als je hoort dat jongeren minder tolerant zijn naar mensen die queer of trans zijn, of alle ophef rond de Week van de Lentekriebels. Ik vind juist dat er veel te weinig over seks gepraat wordt. Door jongeren, maar door iedereen. Seks gaat voor mij over intimiteit, je lichaam, verbinding maken met andere mensen, met jezelf en met schaamte. Met man-zijn, met vrouw-zijn. Seks zit ook overal in, dus waarom doen we alsof dat niet zo is? Op scholen moet

er meer aandacht aan besteed worden. Mijn seksuele voorlichting was één dag, en ik heb daar precies niks geleerd.’ In Skinroutine bikinilijn zing je: ‘Ik doe het niet meer’ – over je oksels scheren. Voelt dat bevrijdend? ‘Ja, enorm. Als ik nu met okselhaar in mijn sportklasje sta, denk ik: ja, jullie hebben allemaal je oksels geschoren, ik heb die tijd besteed aan iets anders. Het voelt toch als een klein beetje protest. Dat heb ik ook met optreden. Ik heb een vrouwelijke drummer, Desh. Als ik me omdraai op het podium en haar zie spelen, kan ik echt ontroerd raken. Omdat daar dan een vrouw zit die de meeste ruimte inneemt, zowel qua instrument als geluid. Dat vind ik ook een vorm van feminisme en protest.’

MEROL... • Heet eigenlijk Merel Baldé en werd geboren op 10 februari 1991 in Dordrecht. • Verhuisde op haar 18de naar Amsterdam voor de toneelschool. Speelde van 2015 t/m 2016 de vrouwelijke hoofdrol in Soldaat van Oranje - De musical. • Scoorde in 2018 haar eerste hit met Lekker met de meiden. Daarna volgden Kerst met de fam en Hou je bek en bef me. Leve de feeks is haar derde album. • Werd in 2021 tweede in tv-quiz De slimste mens van België en is daar nog populairder dan hier. • Speelde afgelopen zomer op grote

festivals als Pukkelpop en Best Kept Wat kunnen we Secret. verwachten van je show in Paradiso? • Woont tijdelijk in Noord. ‘Party and protest. Tijdens de festivalzomer hebben we al een show van een uur gemaakt, die ga ik uitbreiden voor de clubtour. Ik wil het niet als concert benaderen, maar als de Leve de feeksexperience. Met covers van liedjes die me geïnspireerd hebben, wat monologen en natuurlijk ook oude hits die in het thema passen. Ik vind het leuk om mensen te verrassen en niet precies te geven wat ze verwachten. Misschien laat ik het wel twee uur duren, ik bedoel: het is míjn avond. En ik heb er zin in.’

‘Er wordt juist veel te weinig over seks gepraat’

DE MOOISTE WANDELROUTES IN REGIO AMSTELLAND VIND JE OP

www.wandelnetwerknoordholland.nl of download de gratis app!

Welke route ga jij lopen? Kies een bestaande of bepaal je eigenroute met de routeplanner. Trek je wandelschoenen aan en ontdek Amsterdam regio Amstelland te voet!

Verwacht: vanaf 9 oktober! Een grootse overzichtstentoonstelling van Marisol, de Venezolaans-Amerikaanse kunstenaar die in de jaren zestig uitgroeide tot een icoon van de popart.

Bo e k n boijman u: s.n tickets l /

Marisol is een samenwerking met het Louisiana Museum of Modern Art in Humlebæk, Kunsthaus Zürich en Museum der Moderne Salzburg, en is mogelijk gemaakt door het Buffalo AKG Art Museum.

krant

eten & drinken enzo

oktober/november

‘Het voelt niet oubollig, we dansen op countryhits van nu’

en zo

Linedancing is hot in Amsterdam. Waarom slaat het ineens zo aan? (pag. 30)

SUPER SINT MAARTEN Enorme verlichte dieren, zelfgemaakte lampions en muzikanten: Super Sint Maarten is wel even wat anders dan het ‘gewone’ Sint Maarten dat we kennen van de liedjes aan de deuren. Op 11 november trekt een bonte stoet door de Indische Buurt. Honderden kinderen, ouders en buurtbewoners lopen mee of kijken toe. De stoet vertrekt vanaf het Ambonplein en keert daar terug voor een afsluiting met muziek.

PLEUNI VAN KOUWEN

11 november, Ambonplein

krant

eten & drinken enzo

cowboys & cowgirls

Wat je ook steeds vaker ziet

LINEDANCING

Jarenlang had het een stoffig imago, maar anno 2026 staan jonge mensen er (letterlijk) voor in de rij: linedancen. Ja, ook in Amsterdam. ‘Veel mensen zijn obsessed na die eerste keer.’ tekst San van de Ven foto’s David Stegenga

‘Sommige mensen nemen hun oma mee, anderen hun tienerdochter’

p de dansvloer staat een jonge vrouw met een cowboyhoed en -laarzen, om haar middel een rode western fringe belt. Het nummer Good time van de grote countryster Alan Jackson staat aan. Ze tikt met haar tenen de vloer aan, draait een paar keer rond, tilt haar knieën op. Haar armen bewegen nauwelijks mee. Terwijl ze beheerst de danspasjes voordoet, verschijnen boven haar in beeld aanwijzingen als ‘2x R Toe Tap’ en ‘Shuffle’. De video is sinds april 1,7 miljoen keer bekeken en is een van de TikTok-tutorials van Riley McGann (31) uit Amsterdam. Dertien jaar geleden verliet ze Houston in Texas om hier aan het AMFI te studeren. Ze werkte acht jaar als fitness- en pilatesinstructeur, maar kreeg ineens een briljant idee toen ze begin vorig jaar naar de VS ging. Tijdens de rodeo in Houston, de grootste ter wereld die miljoenen bezoekers trekt, zag ze hoe populair linedancing was. Vooral onder twintigers

en dertigers. ‘Elke avond waren de honky-tonks afgeladen; duizenden mensen kwamen er samen om met elkaar te feesten en te linedancen. Het voelde cool en fris, het leek wel een nachtclub. Ik dacht: zo’n plek mis ik in Amsterdam.’ METEEN UITVERKOCHT Die plek werd Boom Chicago op de Rozengracht, en het linedancefeest zette ze vorig jaar zelf op. Een hele avond dansen en meezingen met countryklassiekers in een zaal met tweehonderd man, met tussendoor een dansje om te leren van Riley. Met de eigenaren van Boom Chicago, die soms haar pilateslessen volgden, sprak ze af dat ze het drie maanden zouden aankijken: elke maand een editie onder de naam Gone Country. Tot hun verbazing waren alle edities meteen uitverkocht. Haar linedance-concept is zelfs zo’n hit dat AT5 er afgelopen zomer een item over maakte. ‘Het slaat enorm aan, vooral bij vrouwen van 25 tot 40 jaar – en niet alleen

‘Waar we eerst 12 mensen op de vloer hadden, zijn het er nu 80’

expats. Het is zelfs mijn fulltimebaan geworden. Veel mensen zijn obsessed na de eerste keer linedancen en willen méér. Daarom is er naast ‘The party’ nu ook elke maand ‘The class’, waarbij deelnemers twee tot vier dansjes leren, voor beginners en halfgevorderden.’ DANCE CHALLENGES Dat linedancing zo populair is, komt niet helemaal uit het niets. Nadat Beyoncé in 2024 haar succesvolle country-album Cowboy Carter lanceerde, schoten wereldwijd de verkoopcijfers voor (witte, zwarte en rode) cowboyhoeden en Levi’sspijkerbroeken omhoog. Ook ontketende de eerste single Texas Hold ’em een ware dance challenge-gekte op TikTok, omdat choreografen en fans massaal video’s deelden met zelfbedachte linedance-dansjes op het nummer. Sindsdien is de countrytrend wereldwijd geëxplodeerd. Jonge, invloedrijke artiesten, zoals Chappell Roan en Shaboozey, mixen country met pop en hiphop, en modehuizen van Jean Paul Gaultier tot Chloe presenteren cowboylaarzen in hun huidige herfstcollecties. In augustus werd de Amerikaanse hitlijst Billboard Hot 100 voor het eerst in de geschiedenis aangevoerd door vijf countryliedjes (met Choosin’ Texas van de 27-jarige Ella Langley op nummer 1; het meest gestreamde nummer van het jaar). HET BEYONCÉ-EFFECT Linedance-scholen in Amsterdam zien ook het Beyoncé-effect terug in hun ledenaantallen. ‘Zodra een mainstream-artiest een countrynummer maakt, zien we een piek in de aanmeldingen’, vertelt

Daphne Schrik-Bruno (44) van linedancing.nl. Ze geeft al 24 jaar lessen en workshops in de stad, van stijldansen tot linedancing. ‘Dat was ook zo toen Shania Twain en Madonna een countryhit scoorden. Na een halfjaar zakte het dan weer in. Maar in dit geval is de piek niet meer naar beneden gegaan en zelfs nog gestegen. Waar we eerst 12 mensen op de vloer hadden, zijn het er nu 80 of 100.’ Volgens Daphne heeft dat grotendeels te maken met social media. ‘Vroeger was het even hip en dan vervloog het weer. Nu wordt het gerepost en retweet, gaan mensen de dansjes nadoen. Daardoor blijft het in je algoritme.’ Zo is bij Anne Visser (25) ook de liefde voor linedancing ontstaan. Ze ging al jaren naar countryconcerten en kreeg via Instagram een advertentie van Gone Country te zien. ‘Ik ging naar de allereerste editie en was meteen verkocht! Het is echt mijn nieuwe hobby geworden. In een jaar tijd ben ik naar elf events

‘Ik heb een afspeellijst gemaakt, zodat ik thuis kan oefenen’ gegaan. Daardoor is mijn TikTokalgoritme nu ook gefocust op nieuwe linedances en dansjes die in bars in Amerika en Australië worden gedaan.’ LEKKER OFFLINE Waarom Anne blijft terugkomen? ‘Vooral de energieke sfeer en het enthousiasme van Riley. Maar ook vanwege de variatie en het niveau van de dansjes die worden aangeboden. Het voelt niet oubollig,

LAARZEN AAN EN GAAN! GONE COUNTRY

Elke maand een linedancefeest (The party) en een -les (The class) in Boom Chicago.

LINEDANCING.NL

Elke maand op zondagmiddag in het Bilderdijkpark in West.

STOMP

Twee keer per maand queer linedancing op woensdag. Locatie wisselt. Check @stompline op Instagram.

HUIS VAN DE WIJK WATERLANDPLEIN

Elke maandagavond linedancen met Wim in Noord

WILD WESTERN COUNTRY DANCERS

Linedancelessen op maandagavond en zondagmiddag bij Jacob Maris in De Baarsjes.

we dansen op countryhits van nu. In totaal heb ik dertig linedances geleerd, van ‘Half past tipsy’ tot ‘Country girl (Shake it for me)’. Ik heb een afspeellijst gemaakt met nummers die bij de dansjes horen, zodat ik thuis kan oefenen.’ Inmiddels zijn de linedancefeesten en -lessen van Riley McGann ook in Utrecht, Leiden, Rotterdam, Groningen en Eindhoven te bezoeken. ‘Ik hoop dat ik dit nog heel lang kan blijven doen. Er ontstaat écht iets speciaals in de zaal, doordat mensen niet op hun telefoon zitten en samen lachen en dansen met wildvreemden. Daarbij is het heel inclusief: iedereen kan het. Sommige mensen nemen hun oma mee, anderen hun tienerdochter. Ik doe het al anderhalf jaar non-stop, en het verveelt niet.’

krant

eten & drinken enzo

hotspots

SHOPPEN & ETEN

In de spotlight

A BEAUTIFUL MESS tekst Roos van der Rijst

ouden we van: een plek die én lekker eten biedt, én iets goeds doet. A beautiful mess is er zo een, want daar werken ze samen met mensen die ooit naar Nederland zijn gevlucht. Het horecaconcept is ontwikkeld door Refugee Company, die ‘het woord vluchteling al zeven jaar doorstreept’ en betaalde banen en vrijwilligerswerk aanbiedt in verschillende steden. Dat de medewerkers overal vandaan komen wordt duidelijk op de kaart, die bestaat uit gerechten uit de

thuislanden van de medewerkers. Veel is Midden-Oosters of Levantijns. Hun favoriete ingrediënt is granaatappel; het wordt veel gebruikt in de gerechten en staat symbool voor gastvrijheid, gulheid en goedheid. Achter het kleurrijke terras in de plint van het Booking-hoofdgebouw zit een al net zo kleurrijk restaurant waar je de hele dag terechtkunt. Tijdens de lunch bijvoorbeeld voor gevuld flatbread, een falafelwrap, Afghaanse bolani, Libanese, Palestijnse of Eritrese salades of een tafel vol deelgerechten.

’s Avonds zijn we fan van de oesterzwam-shawarma die komt met fijne yoghurt- en groene tahinsaus, platbrood, peterselie en augurken, en de pittige geroosterde bloemkool en Iraanse kruidenfrittata. Klinkt allemaal nogal vega(n)? Is veel ook! Maar er staan ook köfte, kip en heilbot op het menu, én alles is halal. Een perfecte plek om met wie dan ook naartoe te gaan, dus: lekker, voor ieder wat wils, en je steunt een mooi initiatief. Oosterdokskade 227 @abeautifulmess.nl

NET OPEN CAPRI ENOTECA E CUCINA Klassieker Toscanini, dat al meer dan veertig jaar een vaste waarde is op de Lindengracht, opent een nieuwe zaak op de volgende hoek. Hier geen tafellinnen en minder reserveringen, maar natuurlijk wel weer een delizioso kaart met onder andere goede pasta’s. Lindengracht 63 @capri_enoteca

SICHUAN

5X CHINA IN AMSTERDAM SICHUAN Hier – dat wil zeggen: op de verschillende locaties, met in Noord een ‘hippere’ versie van de zaken in het centrum – staan alleen maar chefs uit de Chinese Sichuan-regio in de keuken. Persoonlijke favoriet: de Mongolian Beef. Lange Niezel 24, Warmoesstraat 17, Zeedijk 103, Gedempt Hamerkanaal 40, @sichuanamsterdam

XI’AN DELICIOUS FOODS Hier eet je authentieke hand-pulled noodles uit de Xi’an. Ook op het menu: bijgerechten met veel groenten, dumplings en Chinese hamburgers. Lange Leidsedwarsstraat 21H, @xiandeliciousfoods

FULU MANDARIJN Sichuan eten in een luxere setting doe je hier, pal naast de Dam. Rokin 26, @fulumandarijnamsterdam

TOKO KAI HING

HOUSE OF NOMADS In de Centrale Markthal huist een nieuw initiatief dat kunst, cultuur, eten (drie gangen voor 39 euro, door de chef van Raïnaraï) én muziek samenbrengt in een programmering met het hele jaar door events. Centrale Martkhallen 170 houseofnomads-ams.com

Alias Toko Omoe. De eerste winkel die ooit in winkelcentrum Ganzenhoef opende, en je hebt bijna niks anders nodig, want hier worden Antilliaanse, Chinese, Javaanse en Surinaamse producten verkocht én kan je eten afhalen. Harriët Freezerstraat 108A, @tokoomoe

WAH NAM HONG SUPERSTORE Met recht een superstore, met ruime paden langs grote schappen vol frisdranken, noedels, sauzen, wokken, servies en zelfs verse groenten en fruit. De Flinesstraat 18, wahnamhong.nl

krant

eten & drinken enzo

de buurt

GROENER HART

Zien en gezien worden in De Pijp? Tuurlijk. Maar achter die drukke cafés, markten en terrassen schuilt een buurt waar bewoners elkaar helpen en steeds meer ruimte maken voor groen. tekst Marijn Ruhaak illustratie Barbara van den Berg

e Pijp is een van de populairste buurten van de stad. Maar daar waar nu volop havercappuccino’s worden gedronken en huizenprijzen de pan uit rijzen, was het vroeger een armoedige boel. Rond 1870 werd de wijk met zo’n haast gebouwd dat de eerste huizen een paar jaar later alweer instortten. Kunstenaars, sekswerkers en studenten zorgden voor leven in de brouwerij. In 1912 begon de Albert Cuypmarkt en in de Quellijnstraat zag het eerste Nederlandse cabaret het levenslicht. Tegenwoordig is De Pijp met hippe cafés en eettentjes een belangrijke hotspot voor jong en oud. De aanleg van de Noord/Zuidlijn heeft de bereikbaarheid, en daarmee de populariteit, alleen maar vergroot. San Montforts, medewerker van Kinderboerderij De Pijp, komt al sinds 1998 in de buurt en is blij dat het er steeds groener wordt. ‘Op steeds meer plekken maakt de bestrating plaats voor planten, grotere boomspiegels en andere

groene plekken.’ Een gezonde ontwikkeling, vindt San: ‘Groen kan zo veel meer zijn dan alleen iets moois om naar te kijken.’

kruispunt waar veel te zien is. Je kunt er gewoon gaan zitten en kijken.’

1 KINDERBOERDERIJ DE PIJP

3 HET GROEN GEMAAL

De kinderboerderij ontstond in 1983 als vrijwilligersinitiatief. Ingesloten tussen de huizen vind je hier een groene ontmoetingsplek. San: ‘De boerderij is méér dan een plek om dieren te zien. Er is ruimte voor natuureducatie, dierenwelzijn en allerlei activiteiten. We zien hier baby’s en bejaarden, en iedereen daartussenin.’ Lizzy Ansinghstraat 82 Maak tijdens 24 uur Zuid kennis met de cavia’s en leer hoe je ze rustig kunt aaien. Er is ook een creatieve activiteit.

Lutmastraat 49

In het Sarphatipark vind je tegenwoordig een speeltuin en een speelbos. ‘Het is een natuurlijke plek met veel houten speeltoestellen en niet van die lelijke rubberen tegels.’ Ook leuk: het Groen Gemaal, een initiatief dat bewoners helpt zelf bij te dragen aan een groenere buurt. ‘Het is een prachtige plek waar ik veel te weinig kom. Mijn voornemen is om er vaker langs te gaan.’ Sarphatipark Tijdens 24 uur Zuid kun je een kijkje nemen bij dit bijzondere vrijwilligersproject dat niet alleen de buurt, maar ook mensen gezonder maakt.

2 DOPEY’S ELIXER

Dit café werd begin jaren zeventig opgericht en is een van de laatste bruine kroegen van De Pijp. ‘Het is echt een no-nonsensekroeg met een mooi terras. Het zit op een druk

24 UUR ZUID Tijdens 24 uur Zuid op 10 oktober is er bij meer dan 50 locaties van alles te doen. Een kijkje achter deuren die normaal gesloten zijn, met workshops, rondleidingen, lekker eten en clubben. Er is voor ieder wat wils: van sportfanaat tot foodlover, of je nou alleen op pad gaat of je kinderen meeneemt. Meer weten over 24 uur Zuid? Scan de QR-code voor het hele programma.

4 HUIS VAN DE WIJK DE PIJP

Dit buurthuis verbindt buurtbewoners en ondersteunt hen met activiteiten, advies en initiatieven om samen een fijne buurt te creëren.

SAN MONTFORTS (58) is sinds 1998 verbonden aan Kinderboerderij De Pijp. Als educatief medewerker ontvangt ze basisschoolleerlingen, geeft ze onderwijs en verzorgt ze knutselactiviteiten op woensdagmiddag.

‘Enkele van onze oud-vrijwilligers voor wie het boerderijwerk te zwaar werd, draaien daar nu bardiensten of organiseren knutselactiviteiten.’ Tweede van der Helststraat 66

5 HEENENWEER

KOEN SMILDE

Deze dienst helpt Amsterdammers die niet zo makkelijk korte afstan-

den kunnen afleggen. Even naar de markt, het park of gezellig een terrasje pakken is dan niet altijd vanzelfsprekend. ‘Vrijwilligers rijden je voor een paar euro met een elektrisch voertuig naar je bestemming. Echt een uitkomst voor wie slecht ter been is.’

6 STADSDORP DE PIJP

heenenweeramsterdam.nl

Tweede van der Helststraat 57-2

Stadsdorp De Pijp brengt buurtgenoten samen. ‘Ze laten zien hoe je in een stad het dorpsgevoel vast kunt houden. Ze organiseren allerlei activiteiten, helpen elkaar en zorgen ervoor dat iedereen zich thuis en betrokken voelt in de buurt.’

15 - 25 OKT

28 OKT - 8 NOV

CATS – HET MEESTERWERK

HERMAN VAN VEEN – VANDAAG

16 NOV

25 - 29 NOV

BINNENKORT

LIEFDESBRIEVEN - ANNE WIL BLANKERS & HANS CROISET

MATTHEW BOURNE’S THE CAR MAN

Duur is uit. Bijzonder blijft in. 0 € 2r m,5 aand pe

ONTDEK DE MEESTERWERKEN

Ontdek nieuwe favorieten met 40% voordeel op geselecteerd aanbod.

krant

agenda

oktober/november

agenda

‘Tip voor ADE: je kunt bij Latei op de Zeedijk ontbijten tot sluitingstijd.’ De favoriete plekken van dancepionier DJ Isis, die op de vrijdag van ADE met DJ Dimitri bij Kaap draait (pag. 50).

DOPE Wat we lezen en zien over drugs, gaat vaak over kansarme jongeren en arme wijken. Maar drugs zit overal in onze samenleving; het heeft weinig te maken met wel of niet arm, wel of niet op straat. De onderwereld en bovenwereld zijn met elkaar verstrengeld. Theater- en dansvoorstelling Dope gaat over de wereld van drugs, en hoe die aan jouw leven raakt. In een decor van vier opgestapelde containers volg je in een etmaal vier mensenlevens: een jonge uithaler, zijn vader die thuis op hem wacht, een douanier en haar dochter die in de club danst met een pil op.

MARK ENGELEN

21 oktober in Bijlmer Parktheater 27 en 28 oktober in Zaantheater 6 en 7 november in Frascati

krant

POP

Mali, opgericht in 2012 door Oumar Touré, Aliou Touré en Garba Touré. Met hun energieke liveshows en albums als ‘Music in Exile’ uit 2015 en het rauwere, rockgeoriënteerde ‘Optimisme’ uit 2020 weet de band de geest van Noord-Mali te vangen en naar het podium te vertalen.

vr 02 oktober 20:30, Het Zonnehuis, € 26,20

CATO VAN DIJCK & ANTON GOUDSMIT Anton Goudsmit geldt als een van de origineelste gitaristen van Nederland en zangeres, bassist en pianist Cato van Dijck maakte naam met de band My Baby. Samen brengen ze een zinderende mix van zowel eigen nummers als bestaande songs. zo 04 oktober 20:30, Bimhuis, € 13,- t/m € 23,-

YURINA HAMANO EN HIROSATO ITO Dit Japanse folkduo met klassieke gitaar en zang brengt de sprookjesachtige eenvoud van Japanse volksmuziek. Met haar gevoelige stemgeluid weet Yurina Japanse folk te verbinden met de warmte van Franse chansons en de bezieling van Portugese fado. zo 04 oktober 16:00, Theater Munganga, € 17,50

LOE. De Nederlandstalige sprookjespop van Loe. is explosief, filosofisch en activistisch. Ze zingt over de harde en verwarrende wereld, over mannen met te veel macht, de ratrace, de chaos, moeders, en het besef dat we eigenlijk allemaal maar kinderen zijn die grote mensen spelen. Dit najaar verschijnt haar nieuwe EP. do 08 oktober 19:30, Tolhuistuin, € 17,50

MAARTEN HEIJMANS & XANDER VRIENTEN - WACHTEND OP DE DOOD Hoe zou Maarten van Roozendaal hebben geklonken als hij in New Orleans was geboren? Wat als Shaffy was aangespoeld in Memphis in plaats van Mokum? Of andersom: als de familie van Townes van Zandt de Zaanstreek nooit had verlaten? Levensliedjes tussen de Jordaan en de Mississippi. Met nieuwe nummers en tijdloze klassiekers. 08 t/m 09 oktober 20:15, De Kleine Komedie, € 14,- t/m € 31,-

DECLAN WELSH AND THE DECADENT WEST Declan Welsh and the Decadent West zijn terug met hun derde album ‘Explicit Agitation’. De band uit Glasgow werkte opnieuw samen met producer Chris Marshall en schrijft over actuele thema’s: van politieke spanningen tot persoonlijke thema’s als liefde en verlies. vr 09 oktober 19:30, Paradiso, € 21,20

SONGHOY BLUES Songhoy Blues is een vierkoppige desertbluesband uit

POP

NOAH OELDERIK & JIKKE SCHEPERS - MET JOU Noah & Jikke brengen een muzikale voorstelling over de liefde in al haar vormen. Met zelfgeschreven duetten verkennen ze thema’s als verbinding, verandering en het leven zelf. Een herkenbaar, warm concert waarin niemand zich alleen hoeft te voelen.

za 10 oktober 20:30, Tolhuistuin, € 28,70

DE KIFT Sinds de oprichting in 1988 heeft De Kift dertien studioalbums uitgebracht. Met teksten afkomstig uit de wereldliteratuur en de combinatie van punk, pop, theater en fanfare beheersen ze als geen ander de kunst te ontroeren en tegelijk een feest te ontketenen. zo 11 oktober 19:30, Melkweg, € 27,60

FIMIGUERRERO De Brits-Nigeriaanse rapper Fimi staat bekend om zijn energieke mix van UK-underground, rage en jerk, waarmee hij zijn eigen sound heeft ontwikkeld. In 2024 bracht hij zijn mixtape ‘New World Order’ uit, met virale tracks als ‘Mandy’ en ‘Vogue’.

29 oktober t/m 07 november, diverse data en tijden, Scala | foodbar en theater, € 12,50

CAT POWER De Amerikaanse singer-songwriter Cat Power viert het twintigjarig jubileum van haar baanbrekende album The Greatest met de release van de EP Redux. Opgenomen met haar tourband Dirty Delta Blues bevat de EP nieuwe versies van James Browns Try Me, Prince’ Nothing Compares 2 U en haar eigen Could We. De nummers tonen opnieuw Chan Marshalls warme, soulvolle stemgeluid. Ter ere van het jubileum speelt Cat Power The Greatest integraal. PARADISO, 29 OKTOBER

LOUIS CHARBONNEL

JANNE SCHRA Sinds haar tijd bij Room Eleven heeft Janne Schra zich ontwikkeld tot een veelzijdige artiest die zich beweegt in de pop en jazz. Haar teksten zijn persoonlijk en vaak met een subtiele dosis humor. De Utrechtse zangeres presenteert een selectie van haar nieuwste werk en bekende nummers.

agenda

do 15 oktober 19:30, Melkweg, € 23,-

DAVIDE DE LUCA Davide De Luca is een singersongwriter uit Italië met een achtergrond in jazz, en een hart dat klopt voor r&b, soul en nu-funk. Met een stem die zowel zoet als scherp is, creëert Davide een sound die eigentijds en persoonlijk is. Binnenkort verschijnt zijn tweede EP ‘Vado oltre’. do 15 oktober 20:30, Café De Roode Remise, gratis

HULVEY De Amerikaanse muzikant Hulvey groeide op in een klein dorpje. In nummers als ‘Set Me Free’ en ‘Over the Top’ combineert hij gospel met hiphop en rap, en weet daarmee een breed publiek te raken. De christelijke rapper, singer-songwriter en producer, presenteert zijn nieuwe album ‘Could Be Tonight’. vr 16 oktober 19:30, Melkweg, € 20,70

SANAM De Libanese band Sanam heeft al vele harten veroverd op festivals als Le Guess Who? en Rewire. Tussen alle gitaren, drums en elektronica door duiken Arabische zang en poëzie op, in een opzwepende mix van krautrock, elektronica en avant-jazz. zo 18 oktober 20:30, Bimhuis, € 19,-

ALIEN CHICKS Alien Chicks is een Brits experimenteel postpunk powertrio uit Brixton. Ondanks de naam zit er maar een vrouw in de band. Op twee oktober verschijnt de nieuwe EP ‘Toys Taken At Birth’ bij Alcopop! Records. ma 19 oktober 19:30, Paradiso, € 17,-

TAKUYA NAKAMURA Takuya Nakamura combineert diepe jazz met elektronische producties. De

BABS Babs is een veelzijdige, kleurrijke artiest en producer uit Leiden die maatschappelijk actuele rapteksten met een flinke dosis humor en zelfspot, combineert met aanstekelijke zelfgeproduceerde popbeats. Haar nummer Bennie Boos werd genomineerd voor Song van het Jaar. Met een strakke liveband presenteert ze haar tweede album De Club Is Stuk.

JASPER BLOM, FELIX SCHLARMANN & SEAN FASCIANI Saxofonist Jasper Blom, drummer Felix Schlarmann en contrabassist Sean Fasciani herontdekken het werk van een van de meest creatieve songwriters aller tijden, Stevie Wonder. Vijftig jaar na Songs in the Key of Life brengen de drie improvisatoren dit repertoire opnieuw tot leven op hun album Wonderyears.

BITTERZOET, 10 OKTOBER

BIMHUIS, 29 NOVEMBER

Japans-Amerikaanse muzikant werkte samen met grootheden als Quincy Jones en David Byrne en staat bekend om zijn vermogen om genres te overstijgen. wo 21 oktober 19:00, Melkweg, € 27,60

VINTANI NAFASSI – AFRO IN SOFT RHYTHM De Mozambikaanse artiest Vintani Nafassi verweeft traditionele Makonde-muziek met hedendaagse akoestische klanken. Zichzelf begeleidend op mbira, gitaar en andere Afrikaanse instrumenten neemt hij het publiek mee op een meditatieve muzikale reis, geworteld in herinnering, voorouderlijke tradities en verhalen. do 22 oktober 20:30, Café De Roode Remise, gratis

D3LTA Altrockartiest D3LTA is een Brits-Griekse muzikant die de energie van indie rock combineert met popinvloeden. Met emotioneel geladen songwriting en een kenmerkende

stem verkent zijn muziek thema’s als identiteit, passie en het moderne leven. ma 26 oktober 20:30, Cinetol, € 16,25 t/m € 18,25

YARO MILA De Amsterdamse Yaro Mila is een electropop-artiest met een nieuw geluid. Ze combineert punkgitaren met dreunende beats en digitale synths en maakt zo haar eigen hyperactieve, gevoelige, onvoorspelbare, sonische Frankenstein-baby. di 27 oktober 20:30, Tolhuistuin, € 19,70

BEL COBAIN Bel Cobain is een raadselachtige verschijning uit Oost-Londen die moeiteloos de grenzen tussen jazz, soul en psychedelische art-pop vervaagt. Haar inspiratie haalt ze uit iconen als Kate Bush en Pink Floyd, waarbij zij haar meest authentieke zelf onthult in een dromerig, muzikaal landschap. wo 28 oktober 19:30, Paradiso, € 21,20

FLOOR JANSEN De carrière van Floor Jansen begon in 1995 bij de symfonische metalband After Forever. Na het uiteenvallen van deze band sloot ze zich aan bij de Finse formatie Nightwish. Ze presenteerde in 2023 haar eigen album ‘Paragon’ en treedt nu op als soloartiest. zo 01 november 20:30, Paradiso, € 44,40

CELLOFEST - THE MURAKAMI SONGS Dwalend door de wereld van de Japanse schrijver Haruki Murakami brengen cellist Benjamin Glorieux, pianist/ componist Rembrandt Frerichs, slagwerker Vinsent Planjer en acteur/zanger Frans van Deursen, een caleidoscopisch concert vol sprekende katten, kwijnende liefdeskoppels, visregens, een jongen die Crow heet en een eenzame, hunkerende cello op zoek naar zijn andere helft. ma 02 november 22:00, Bimhuis, € 12,50 t/m € 25,-

STORMY Geboren in Marokko heeft Stormy zich ontwikkeld tot een van de meest onderscheidende stemmen binnen de Noord-Afrikaanse hiphop. De rapper schakelt moeiteloos tussen Marokkaans-Arabisch en Frans en beweegt zich muzikaal tussen hiphop, afrobeat, Braziliaanse funk, trap en drill. di 03 november 19:00, Melkweg, € 27,60

NOONZY De Antwerpse songwriter Arnaud Stockbroekx, alias Noonzy, begon zijn muziekcarrière in 2022 met zijn zelfgeproduceerde EP ‘Postit-tapes’. In 2025 verscheen ‘Puppies’ dat wordt opgevolgd door zijn eerste studioalbum met de onlangs uitgebrachte single ‘Yeah (I’m In)’. do 05 november 20:00, Doka, € 14,50

SUBTERRANEAN STREET SOCIETY De muziek van Subterranean Street Society combineert de Deense melancholie met Nederlandse directheid en mondt uit in een brug tussen werelden: poëtisch, intens, gitaar-heavy, spiritueel, krachtig en onvervalst. za 07 november 20:30, Bitterzoet, € 19,70

THE EX & BRASS UNBOUND The Ex bestaat al sinds 1979 en heeft altijd geëxperimenteerd met stijlen, muzikale vormen en gelijkgestemde geesten. De Nederlandse avant-gardeband ontmoet Europese improvisatoren in een

oktober/november

DAGMAR ZUNIGA De Nicaraguaans-Amerikaanse muzikant Dagmar Zuniga maakt intieme en meeslepende muziek. Haar debuutalbum ‘in filth your mystery is kingdom / far smile peasant in yellow music’ groeide uit tot een online cultfavoriet. ma 09 november 20:00, Cinetol, € 18,25 t/m € 20,25

JACK & JACK Het energieke duo Jack & Jack combineert moeiteloos pop, rap en dance tot een herkenbare en aanstekelijke sound. Met tracks als ‘Rise’ en ‘No One Compares To You’ behaalden ze wereldwijd succes en miljoenen streams. Het duo presenteert het aankomende album ‘Symbiosis’. di 10 november 19:30, Melkweg, € 34,50

AMINA De jonge singer-songwriter Amina schrijft Nederlandse popnummers die dicht op de huid zitten. Tijdens deze avond speelt ze haar reeds uitgebrachte repertoire en geeft ze alvast een voorproefje van nieuw werk van haar aankomende album dat in 2027 verschijnt. wo 11 november 19:30, Paradiso, € 16,-

JULIA SABATÉ De Spaans-Nederlandse artiest Julia Sabaté doordrenkt haar melodieuze pop met invloeden uit alternatieve elektronische muziek. In haar teksten verkent ze thema’s als identiteit, twijfel en groei. Haar EP en debuutalbum ‘Egoísta’ komen samen op het podium. za 14 november 19:30, Paradiso, € 15,50

FLOWER FACE Flower Face is het project van singer-songwriter en beeldend kunstenaar Ruby McKinnon. Haar muziek beweegt zich tussen gothic folk, dreampop en filmische indierock. ma 16 november 19:30, Melkweg, € 19,55

BLOC PARTY EN INTERPOL Tijdens deze tour brengen Bloc Party en Interpol nummers uit hun ruim twintig jaar omspannende carrières. Beide acts hebben een 20-jarig jubileum van een album te vieren: Bloc Party’s ‘Silent Alarm’ en Interpol’s ‘Antics’, inmiddels allebei uitgegroeid tot absolute klassiekers. di 17 november 20:00, AFAS Live, € 68,44

ARES Na twee jaar stilte keert rapper Ares terug naar het podium met de ‘Andere Man’ tour: een volledig vernieuwde liveshow waarin hij het album tot leven brengt met een liveband en nieuwe arrangementen. wo 18 november 20:30, Tolhuistuin, € 28,70

PAN AMSTERDAM Pan Amsterdam is het alter ego van Leron Thomas, een jazzmuzikant uit Houston. Hij

verwierf bekendheid door zijn samenwerking met de punkrockgod uit Detroit, Iggy Pop, en de Britse indie-grootheden Metronomy. Hij maakt nu veelzijdige, avontuurlijke hiphop vanuit New York en presenteert zijn nieuwe album. wo 18 november 22:00, Paradiso, € 15,-

BONGEZIWE MABANDLA Bongeziwe Mabandla is een Zuid-Afrikaanse singer-songwriter die bijna uitsluitend in het isiXhosa zingt. Met het album ‘Ndingubani’ brengt hij zijn meest introspectieve werk tot nu toe uit. vr 20 november 20:00, Melkweg, € 25,30

KD SOUNDSYSTEM Meerkoppig partymonster, KD Soundsystem, neemt je mee op een muzikale reis over de hele wereld met hun eigen producties, geworteld in dancehall, Braziliaanse funk en afrobeats.

KUNST

wo 11 november 20:30, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 35,-

LUMINOSITY PRES. FACTOR B / THEATRE OF THE MIND Luminosity en Theatre of the Mind presenteren ‘A Meeting of the Minds’: een nacht waarin trance in al haar vormen samenkomt op de dansvloer.

TESS VAN ZALINGE

zo 08 november 20:30, Bimhuis, € 14,- t/m € 21,-

za 14 november 23:30, Melkweg, € 31,05

PAN AMSTERDAM Met circa 125 kunsthandelaren, antiquairs en galeriehouders brengt PAN Amsterdam deze 39ste editie opnieuw een uitzonderlijke mix van kunst, antiek en design bijeen. Van oude meesters tot hedendaagse kunst, van fotografie en design tot juwelen, Aziatische kunst en bijzondere verzamelobjecten: de beurs laat zien hoe breed verzamelen vandaag de dag is.

za 21 november 19:00, Melkweg, € 14,40

ISABÈL USHER De in Engeland geboren en in Assen opgegroeide Isabèl Usher komt dit jaar met haar tweede album ‘Meisje Van Het Noorden’, waarvan de eerste twee singles al zijn verschenen. De energieke, elektronische producties krijgen met haar karakteristieke stemgeluid en kenmerkende persoonlijke verhalen een hoog UK-gehalte. zo 22 november 20:30, Tolhuistuin, € 22,20

SHAKING HAND Het Britse trio Shaking Hand uit Manchester speelt langzaam opbouwende post-rock in meerdere stemmingen en maatsoorten. Ze halen inspiratie uit modernistische architectuur, Amerikaanse alternatieve muziek uit de jaren 90 en midwestern emo. do 26 november 20:30, Cinetol, € 16,- t/m € 18,-

JAMES SMITH De jonge Engelse singersongwriter James Smith valt op door zijn soulvolle stem. Geïnspireerd door artiesten als Donny Hathaway en Stevie Wonder, begon hij zijn eigen nummers te schrijven. Zo ontstond uiteindelijk zijn virale hit ‘T-Shirts’. Nu volgt zijn tweede album ‘Golden Age’. vr 27 november 19:30, Tolhuistuin, € 21,70

RONIS GOLIATH De in Kameroen geboren en in Berlijn gevestigde artiest combineert afrobeats, dancehall, r&b en pop, en presenteert zijn tweede EP ‘The Game’. Zijn muziek klinkt warm en melodieus, met een ontspannen groove en soulvolle zang. za 28 november 22:00, Paradiso, € 19,20

HAUNT ME De driekoppige formatie van zanger en multi-instrumentalist Darius Davila, met Hilario Bautista en Nicholas Devora, combineert elementen van postpunk, darkwave en indierock met invloeden van arties-

AFFORDABLE ART FAIR Ter gelegenheid van de 20e editie viert de beurs de komst van een nieuwe generatie kunstenaars en galeries. Deelnemers zijn Nederlandse galeries als Galerie Jaski en Contempo en internationale galeries uit meer dan tien verschillende landen. Het aanbod omvat schilderijen, foto’s, sculpturen, zeefdrukken, textiel- en keramiekwerken en meer. KROMHOUTHAL, 25 T/M

26 T/M 29 NOVEMBER

29 NOVEMBER

ma 30 november 19:30, Paradiso, € 20,20

CLUBBING NOTION Als een van de bekendste namen uit de Britse dancescene scoorde Notion meerdere hits, waaronder zijn meest recente project ‘Forwards’ en de succesvolle remix van Chrystal’s ‘The Days’, die viraal ging. za 03 oktober 23:59, Melkweg, € 25,30

DJ KRUSH De Japanse dj en producer DJ Krush, die zijn solocarrière begon in de vroege jaren ’90, wordt alom geprezen voor zijn releases op het Britse label Mo’ Wax. De pionier van triphop en abstracte hiphop bracht dit jaar zijn nieuwe album ‘Tokyøhum’ uit. za 10 oktober 19:30, Melkweg, € 27,60

IN TRANCE WE TRUST In Trance We Trust is al

za 14 november 23:59, Melkweg, € 30,-

di 17 november 20:00, Cinetol, € 21,25

[re]DISCOVERIES [re]Discoveries is een beurs voor kunstenaars die vaak over het hoofd worden gezien. Niet omdat het hun aan kwaliteit ontbreekt, maar omdat zij niet de gebaande paden bewandelen. Ongeacht hun leeftijd of achtergrond wordt op de Zuidas aan vijftig kunstenaars een podium geboden om hun werk aan een breed publiek te presenteren. CLUB STROZZI,

ten als Interpol, The Smiths, The Cure en Joy Division.

KANINE Kanine is een van de opvallendste artiesten binnen de drum & bassscene. Hij staat bekend om zijn krachtige producties, met singles als ‘Feel the Vibration’, ‘Ascension’ en ‘Bloodstream’, en energieke optredens.

LYNNIC & ITSARIUS Lynnic & ItsArius brengen dit jaar voor het eerst hun eigen headlinetour naar het podium. Na het wereldwijde succes van hun debuutalbum ‘Melancholia’ (2024), dat meer dan 150 miljoen streams behaalde, keert het duo nu terug met hun tweede album ‘Somewhere’.

RAI, 1 T/M 8 NOVEMBER

ANNA VAN DORSTEN

bruisend tienkoppig collectief.

meer dan 25 jaar een van de belangrijkste platenlabels binnen de trancemuziek. Tijdens ADE brengt het label een nacht trance met zeven artiesten waaronder BT, Ciaran McAuley, Maria Healy en Virtual Vault.

wo 21 oktober 21:00, Thuishaven, € 34,99

OMAR+ Omar+ neemt Shelter over voor een all day session tijdens ADE. De Londense dj speelt een volledige dag in de underground club. Omar+ is een dj en producer die r&bzang combineert met house, 4x4-grooves en UK garage. zo 25 oktober 14:00, Shelter, € 45,-

VERNACULAR JLIN + THIRD COAST PERCUSSION Slagwerkviertal Third Coast Percussion en Jlin, een van de meest vooruitstrevende elektronische muzikanten van deze eeuw, scheppen samen een geluidslandschap waarin moderne dancegenres samengaan met virtuoze percussie.

MODESTEP Onder leiding van oprichter Josh Friend en twee nieuwe, mysterieuze gemaskerde leden is Modestep uitgegroeid tot een van de toonaangevende crossoveracts in de moderne drum & bass muziek. De Britse dj presenteert het nieuwe album ‘Give Up The Ghost’. vr 27 november 19:30, Melkweg, € 25,90

LUCKY DONE GONE - ALL NIGHT De afgelopen jaren heeft Lucky Done Gone gestaag zijn weg gebaand naar een vaste plek in de dj-scene. Zijn aanstekelijke sets zijn een mengeling van tijdloze geluiden: house, 90’s techno, 00’s trance en leftfield. vr 27 november 23:59, Paradiso, € 15,-

KLASSIEK ALEXANDER KASHPURIN In de serie Bijzondere pianisten speelt Alexander Kashpurin, winnaar van Liszt Utrecht 2026, zijn derde meta opus ‘The Temptation of Beauty’ en de vier ballades van Frédéric Chopin. vr 02 oktober 20:00, Geelvinck Pianola Museum, € 25,-

CONCERTGEBOUWORKEST EN IVÁN FISCHER - BEETHOVENS NEGENDE Het Koninklijk Concertgebouworkest, onder leiding van Iván Fischer, speelt hoogtepunten uit de klassieke muziek, gepresenteerd door Dominic Seldis. Het sluitstuk is Beethovens iconische ‘Negende symfonie’ met koor, solisten en unieke meezingfinale. za 03 oktober 20:00, Ziggo Dome, € 50,49

LENNEKE RUITEN - BRAHMS, FAURÉ EN DEBUSSY Van de experimentele klank-

40 kleuren in Debussy’s ‘Proses lyrique’ tot de bruisende ‘Zigeunerlieder’ van Brahms. Met haar virtuoze stem vol lyriek en dramatische zeggingskracht laat Lenneke Ruiten Brahms’ liederen stralen. Achter de vleugel Thom Janssen, met wie Ruiten kan lezen en schrijven.

krant

agenda

FEESTJES

zo 04 oktober 15:30, Dominicuskerk, € 5,- t/m € 20,-

PIERRE-LAURENT AIMARD EN GEORGE BENJAMIN FRANSE LIJNEN In dit bijzondere programma met twee Nederlandse premières verbinden pianist PierreLaurent Aimard en componist George Benjamin hun gedeelde geschiedenis met visionaire muziek: Benjamins ‘Divisions’ en ‘Shadowlines’, Lacôtes ‘Cahier de filigranes’, Obukhovs zelden gehoorde ‘Révélation’ en Ravels ‘Gaspard de la nuit’. do 08 oktober 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 49,-

JUAN PABLO DOBAL TRIO SIN ARREGLO Samen met de Argentijnse topmusici Gustavo Cabrera op viool en Santiago Arias op bandoneon, neemt de Argentijnse pianist Juan Pablo Dobal het publiek mee van zijn vaderland Argentinië en de haven van Buenos Aires naar zijn tweede vaderland Nederland. vr 09 oktober 20:00, Geelvinck Pianola Museum, € 22,50

STEPHAN VAN DE WIJGERT - VAN KORAAL TOT KLANKVISIOEN Organist Stephan van de Wijgert speelt een programma met werken van Bach en Welmers, én ‘Fantasie und Fuge’ (opus 135b) van Reger in zijn eerste versie. vr 09 oktober 13:13, Orgelpark, € 12,- t/m € 20,-

BEN VAN OOSTEN De Haagse orgelmeester Ben van Oosten brengt Bach, Mendelssohn en de ‘2e symphonie’ van Widor en transformeert de Westerkerk voor even naar Franse kathedrale sferen. De grootse akoestiek en de met kaarsen verlichte Westerkerk dragen daar op mystieke wijze aan bij. vr 09 oktober 20:00, Westerkerk Amsterdam, € 19,50 t/m € 20,-

ATHENS STATE ORCHESTRA GRIEKSE KLANKEN Het oudste symfonieorkest van Griekenland brengt als gastorkest van Sinfonia Rotterdam vier meesterwerken. Internationaal gelauwerde solisten Alexandra Conunova en Hannah Kim geven deze bijzondere avond extra glans met Beethovens geliefde ‘Vioolconcert’ en het virtu-

een verrassende avond vol muziek en verhalen over onverwachte verwantschappen.

LUCIE HORSCH - ALTSTAEDT EN DUNFORD Tijdens dit concert in de Spotlight-reeks speelt Lucie Horsch met gelijkgestemde zielen blokfluit. Ze stelde een puur barokprogramma samen, dat van Marais via Telemann en Hotteterre naar Bach gaat.

HARMONIUMDAG Deze dag staat in het teken van het Mustel-harmonium van het Orgelpark. Na een renovatie van ruim een half jaar zal het dit weekend eindelijk weer klinken in zijn vertrouwde omgeving. Naast muziek zijn er presentaties en discussies over het harmonium en zijn geschiedenis.

zo 25 oktober 15:15, De Engelse Kerk, € 7,- t/m € 26,-

zo 04 oktober 14:15, Het Concertgebouw Amsterdam, € 37,-

LES DAMES VOCALES - THE BLESSING OF SAINT FRANCIS Voor deze kamerkooropera, onder leiding van Jeroen Spitteler, krijgt de groep uitbreiding van een speciaal opgericht mannenkoor, een instrumentaal ensemble en de jonge, talentvolle countertenor, Erjan van der Velde.

een programma van hedendaagse Portugese en Nederlandse klassieke muziek.

ADE 30 jaar De jubileumeditie van 's werelds meest toonaangevende festival voor elektronische muziek wordt gevierd met eregast Jean-Michel Jarre en een sterke focus op opkomende scènes uit Brazilië, het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Afrika ten zuiden van de Sahara. Daarnaast een uitgebreid programma met optredens, lezingen en netwerkevenementen die de toekomst van elektronische muziek vormgeven. DIVERSE LOCATIES, 21 T/M 25 OKTOBER

di 27 oktober 20:15, Het Concertgebouw Amsterdam, € 29,-

GIOVANNI SOLLIMA, LAURA VAN DER HEIJDEN EN ANTWERP SYMPHONY ORCHESTRA - RESPIGHI’S WERELDPREMIÈRE In 1902 componeerde Ottorino Respighi zijn eerste celloconcert, maar orkestreerde alleen het tweede deel, het beroemde ‘Adagio con variazioni’. Via de nazaten van Respighi verkreeg Giovanni Sollima de schetsen van de overige delen en voltooide de orkestratie. Nu, 124 jaar nadat Respighi aan zijn celloconcert begon, volgt alsnog de wereldpremière. vr 30 oktober 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 53,-

WARM BAD Fijne tijd (vanaf 22:00) en een fijne community. Warm Bad is een dance party met geïmproviseerde livemuziek op de maandagavond en zoals medeorganisator Marnix Dorrestein het zelf noemt: ‘Het weekend van de artiest’. Een zeldzaam en kwetsbaar voorbeeld van betaalbaar nightlife in een tijd waarin de prijzen de pan uit rijzen. TOEKOMSTMUZIEK, 2 NOVEMBER

oze ‘Eerste celloconcert’ van Saint-Saëns.

za 10 oktober 20:15, Het Concertgebouw Amsterdam, € 25,-

MARIE FRANÇOIS TCHAIKOVSKY’S DE SEIZOENEN De Belgische pianist Marie François speelt de volledige cyclus voor solopiano, met hier en daar een vleugje poëzie. Twaalf maanden, twaalf muzikale werelden, en een jaar dat zich aan de piano ontvouwt. vr 16 oktober 20:00, Geelvinck Pianola Museum, € 25,-

STÉPHANE DENÈVE POULENC RÉVISITÉ Stéphane Denève dirigeert het Radio Filharmonisch Orkest en Groot Omroepkoor in muziek van Poulenc, een componist met twee gezichten: monnik en kwajongen. Met de jonge FransCatalaanse sopraan Lauranne Oliva en Pierre Bokma als verteller. za 17 oktober 14:15, Het Concertgebouw Amsterdam, € 29,-

99dB In plaats van een grote clubavond focust het jonge Amsterdamse technocollectief 99dB op zorgvuldig geselecteerde dj's, rauwe en energieke techno en publiek dat komt om te dansen. Met 'Techno with Attitude' als motto draait deze derde editie volledig om underground techno met diepe, dansbare energie, toegankelijk voor iedereen. OT301, 9 OKTOBER

CONCERTGEBOUWORKEST UIT DE OUDE WERELD Voor Europese componisten was Amerika ooit écht ‘the land of the free’. Musici van het Concertgebouworkest spelen in de kamermuziekserie Close-up opwindende stukken die in de Verenigde Staten geschreven werd door onder anderen Dvorák, Korngold en Eisler. di 20 oktober 20:15, Het Concertgebouw Amsterdam, € 38,-

BEN CROON EN ANTOINETTE VAN NIEVELT - LIEFDES SCHIJNBEWEGINGEN Ben Croon vertelt ‘juwelen uit de wereldliteratuur’, gecombineerd met muziek van pianiste Antoinette van Nievelt. Zij nemen het publiek mee, met humor, onverwacht schril, cynisch ernstig, behoedzaam en vrolijk. vr 23 oktober 20:00, Geelvinck Pianola Museum, € 17,50

Q.FESTIVAL - ANNE KAASA EN NATASA SIBALIC Pianist Anne Kaasa en sopraan Natasa Sibalic brengen

EYRA – EEN REIS VAN LICHT EN MUZIEK Live piano, viool, cello en zang worden gecombineerd met soundscapes en filmisch licht in een immersieve live muziek- en lichtervaring. De voorstelling beweegt van verstilling naar diepte en van donker naar licht, om uiteindelijk open te breken in nieuwe energie.

30 t/m 31 oktober en 13 t/m 14 november diverse tijden, Keizersgrachtkerk, € 22,- t/m € 49,50

EVAN BOGERD - AMSTERDAMSE ORGELTOCHT De zesde Amsterdamse Orgeltocht, geïnitieerd door de organist van de Westerkerk Evan Bogerd, voert langs drie monumentale orgels en kerken: de Noorderkerk, de Nicolaaskathedraal en de Mozes en Aäronkerk. za 31 oktober 11:00, Noorderkerk, € 39,50

JAVUS QUARTETT In de serie Rising Stars zet het Oostenrijkse Javus Quartett twee van de krachtigste persoonlijkheden uit het twintigste-eeuwse modernisme tegenover elkaar: Grazyna Bacewicz en Dmitri Sjostakovitsj. Daarnaast spelen ze een gloednieuw werk van Oscar Jockel. wo 04 november 20:15, Het Concertgebouw Amsterdam, € 21,-

PA’DAM - BACH & THE BEATLES PA’dam en het Nicolaas Consort brengen, onder leiding van Maria van Nieukerken, Bach en The Beatles samen. Van Bachs cantate ‘BWV 47’ tot ‘Blackbird’ en ‘Penny Lane’:

MÉÉR VOORSTELLINGEN, EN CONCERTEN? iamsterdam.nl/agenda

vr 06 november 20:15, De Waalse Kerk, € 29,75

za 07 november 20:15, Orgelpark, € 12,50 t/m € 20,-

PURCELL KAMERORKEST Het Purcell Kamerorkest, onder leiding van Mimi Mitchell, brengt werken van onder anderen Purcell, Boyce, Telemann en Haydn. zo 08 november 15:15, Maarten Lutherkerk, vanaf € 12,-

ANNA FEDOROVA - PROTECT UKRAINE Pianist Anna Fedorova vormt het artistieke middelpunt van een bijzondere benefietavond voor Protect Ukraine. Samen met internationale topmusici en speciale gasten brengt zij muziek die verbindt en inspireert. zo 08 november 20:15, Het Concertgebouw Amsterdam, € 35,-

DE NATIONALE OPERA JOHANNES-PASSION Dirigent Leonardo GarcíaAlarcón stond aan de wieg van deze indringende vertelling van het passieverhaal en werkt daarvoor samen met regisseur en choreograaf Sasha Waltz. Een totaalervaring, in samenwerking met de Nederlandse Bachvereniging, waarin zang, orkest, koor en dans samenkomen in een ontroerend verhaal over menselijkheid en geloof. 10 t/m 26 november diverse data en tijden, Nationale Opera & Ballet, € 20,- t/m € 190,-

MARC-ANDRÉ HAMELIN VAN CHOPIN TOT GERSHWIN De Canadese Marc-André Hamelin staat bekend om zijn fenomenale techniek én zijn stilistische veelzijdigheid. In dit recital verbindt hij Weinbergs dramatische ‘Vijfde pianosonate’ en Chopins iconische ‘Tweede sonate’ met mysterieuze muziek van Enescu en Debussy’s kleurrijke ‘Images’. za 14 november 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 53,-

KAMERMUZIEK DE AMSTEL Van het 18e-eeuwse Habsburgse rijk tot het Rusland aan het einde van de 19e eeuw: Kamermuziek De Amstel speelt vier pianotrio’s uit verschillende perioden, met historische toelichting die de ontstaansperiode van de muziek belicht. zo 15 november 15:00, Theater De Landing, € 23,50

MATANGI MOMENTS MOZARTIADE In dit programma staat de onweerstaanbare lichtheid en speelsheid van Mozart centraal en de verrassende manieren waarop zijn muziek door de eeuwen heen blijft in-

AMSTERDAM ART spireren en weerklinken.

zo 15 november 15:30, Amstelkerk, € 10,- t/m € 25,-

PHOTONEN - TIJDSPIEGEL Photonen vocaal ensemble o.l.v. Jeroen Spitteler, geeft een concert met muziek van oude en nieuwe componisten zoals Stravinsky, Verdi, Pärt, maar ook Spitteler en de jonge componist Tijmen van Tol. zo 15 november 15:15, Dominicuskerk, € 10,- t/m € 20,-

KLANGFORUM WIEN EN VIKTORIIA VITRENKO - LAMB EN KURTÁG Klangforum Wien brengt de wereldpremière van ‘The illuminated grid’ van de bekroonde Amerikaanse componist Catherine Lamb. Stemming en resonantie spelen in haar werk een grote rol.

do 19 november 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 53,-

GÜRZENICH-ORCHESTER KÖLN - RICHARD STRAUSS Met het symfonische gedicht ‘Also Sprach Zarathustra’, ging Richard Strauss vol optimisme het pessimisme van Friedrich Nietzsche te lijf. In de suite uit zijn succesopera ‘Der Rosenkavalier’ droomt hij van het achttiende-eeuwse Wenen. Beide werken worden uitgevoerd onder leiding van Andrés Orozco-Estrada. zo 22 november 11:00, Het Concertgebouw Amsterdam, € 21,-

HET PLANTAGEKOOR HÄNDEL EN DURANTE Het Amsterdamse Plantagekoor, o.l.v. Bert ’t Hart, geeft een barokconcert met op het programma Händels jeugdige en virtuoze ‘Dixit Dominus’ (1707), en de ‘Litanie della Beata Vergine’ van Francesco Durante. Uitbundige koorpassages, dramatische contrasten en verstilde momenten. zo 22 november 15:15, Dominicuskerk, € 25,- t/m € 30,-

THE DOMNIQ GROUP AGUAS DA AMAZONIA ‘Aguas da Amazonia’, van minimal-grootheid Philip Glass, is een onweerstaanbare viering van de rijkdom van het Amazonewoud. De muziektheatergroep rond de prijswinnende Nederlandse slagwerker Domniq (Dominique Vleeshouwers) breidt het werk uit tot een avondvullende viering van diversiteit, percussie én water. wo 25 november 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 39,-

BUGGE WESSELTOFT – IT’S STILL SNOWING ON MY PIANO Jazzpianist Bugge Wesseltoft komt met een nieuwe liveversie van zijn kerstalbum ‘It’s Snowing On My Piano’. Een avond waarop de composities van het origineel vertrouwd en nieuw klinken. ma 30 november 20:15, Het Concertgebouw Amsterdam, € 19,-

TONEEL & THEATER FARAH COPPOLA - I PIZZINI Toen Farah tien jaar was, verhuisde ze met haar moeder naar Nederland, terwijl haar vader in Sicilië bleef. Pas jaren

later ontdekt ze dat hij daar wordt beschouwd als held vanwege zijn anti-maffiastrijd. In ‘I pizzini’ verweeft Farah de schoonheid van het alledaagse met verhalen over familie, afkomst en veerkracht. 01 t/m 30 oktober, diverse data en tijden, Scala | foodbar en theater, € 12,50

CLUB GEWALT - NOISE In deze immersieve performance-opera stelt Club Gewalt zichzelf de vraag: hoe kun je je zintuigen opnieuw afstemmen onder de constante ruis van informatie die de apocalyps voorspelt?

02 t/m 03 oktober 20:30, Frascati, € 14,- t/m € 20,-

HET FILIAAL THEATERMAKERS - HET LAMMETJE DAT EEN VARKEN IS (4+) Deze vrolijke voorstelling doorspekt met live liedjes, gebaseerd op de prentenboeken van Pim Lammers, gaat over een lammetje dat heel graag in de modder rolt en een varkentje blijkt te zijn. Twee muzikale spelers begeleiden zichzelf met verschillende instrumenten, zoals een ukelele en een zingende zaag.

za 03 oktober en zo 01 november 14:30, Theater De Krakeling, € 1,t/m € 18,50

BO TARENSKEEN & ESTHER SCHELDWACHT - SOEKARNO Een indringende voorstelling over Indonesië’s eerste president en de erfenis van koloniaal geweld. Over revolutie, macht en de vraag hoe je een verdeeld land bijeenhoudt zonder jezelf te verliezen. za 03 oktober 20:00, zo 04 oktober 15:00, ITA, € 22,- t/m € 40,-

BURGER KOEKOEK - NU HET NOG KAN De een verkoopt zijn villa en verhuist naar een betere plek, de ander verliest de toegang tot schoon water en moet op de vlucht. Burger Koekoek werkt samen met de Iraanse multi-instrumentalist en dafvirtuoos Farid Sheek, en de Iraanse zanger en ud- en tarspeler Reza Mirjalali. Met hun achtergrond nemen Sheek en Mirjalali een volstrekt ander geluid en verhaal mee. zo 04 oktober 15:30, di 13 oktober 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

CHANTAL JANZEN E.A. CABARET – DE MUSICAL Chantal Janzen keert na tien jaar terug naar het theater in een nieuwe, spectaculaire versie van de iconische musical ‘Cabaret’. Met een topcast onder regie van de prijswinnende Daria Bukvic krijgt deze iconische musical een rauw randje én nieuwe zeggingskracht. Ontroerend, sexy, brutaal én geestig. 07 oktober t/m 29, november diverse data en tijden, DeLaMar, € 39,-

DE TONEELMAKERIJ / DOX / PAUL KNIERIEM - ALICE IN WONDERLAND (8+) Na een eindeloze val door een konijnenhol, komt Alice eindelijk weer op de grond terecht. En dan ineens is alles anders. Want Wonderland, de wereld die ze binnen tuimelt, lijkt in niets op wat ze gewend

is... Een duizelingwekkend avontuur vol dans, muziek en magie.

TABITHA BOEKWEIT

09 t/m 11 oktober diverse tijden, di 10 november 10:00 en 12:30, ITA, € 15,- t/m € 37,50

POLDERTHEATER - OUTCAST Wat als je de outcast bent? Als je de tricks van het leven niet kent? Een gloednieuwe musical over een groep leerlingen in hun examenjaar. Terwijl ze zich klaarmaken voor de première van het schooltoneel beseffen ze: Het leven is geen sprookje.

09 t/m 10 oktober 20:30, CC Amstel, € 10,- t/m € 15,-

MOHAMED ABD EL HAFEEZ / BILAL EL AOUMARI - YALA Stap binnen in een wereld waar ritme, poëzie en humor samenkomen: Yala. Een bruisende en energieke theaterervaring die de rijkdom van de Egyptische cultuur viert en tegelijk een nieuw, eigentijds verhaal vertelt.

za 10 oktober 20:30, Theater Bellevue, € 9,50 t/m € 21,-

BONTEHOND EN SCHWEIGMAN& - PRIKKELS (8+) In deze voorstelling duik je in een prikkelende wereld en ga je op zoek naar de prikkels die je laten wiebelen, friemelen, in je buik kriebelen of je laten bevriezen of verstoppen. Drie spelers nemen je op fysieke en muzikale wijze mee in de wereld van hun zintuigen.

zo 11 oktober 15:00, Plein Theater, € 1,50 t/m € 14,-

DE GROTE HAAY - BLOK & DOOS Een poëtische, ‘woordeloze’, grappige voorstelling van de makers en spelers van ‘Poppetje van Papier’. Over liever alleen, dat is van mij en misschien toch samen? Gemaakt voor de allerkleinsten, maar geschikt voor iedereen die ooit met blokken heeft gespeeld. ma 12 oktober 11:00, Meervaart, € 10,-

NASTARAN RAZAWI KHORASANI / THEATER ROTTERDAM - HEARTBEATS Met haar nieuwe voorstelling ‘Heartbeats’ brengt Nastaran Razawi Khorasani een intiem en indringend verhaal over leven en afscheid. Een performance die raakt en ontregelt, maar ook ruimte biedt voor troost, verbeelding en wat het leven waardevol maakt.

13 t/m 14 oktober 20:30, Frascati, € 13,- t/m € 18,-

THEATER ROTTERDAM / MATHIEU WIJDEVEN HELSTONE IN HET PAND DER GODEN Wat betekent het om een opera te maken op Surinaamse grond, gevormd door Europese klassieke tradities en geworteld in Surinaamse verhalen? Theatermaker Mathieu Wijdeven ontrafelt wat ‘Het Pand der Goden’, meer dan een eeuw later, ons vandaag nog te zeggen heeft.

4. 1. CAHAYA MALUKU – MOLUKSE MAKERS IN HET LICHT CBK Zuidoost Anton de Komplein 120 5 september – 22 november Acht hedendaagse kunstenaars met Molukse roots tonen werk over identiteit, migratie en cultureel erfgoed. De tentoonstelling, met werk van Yopi Abraham, Tabitha Boekweit (foto), Saya Deya, Dewy Elsinga, Hatutamelen, Kotayaman Refwutu, Dominique Latoel, Louz Leatemia en Amber Rahantoknam, markeert 75 jaar Molukse aanwezigheid in Nederland en laat zien hoe divers en veelzijdig die geschiedenis vandaag de dag is. 2. RIYAS KOMU - BARZAKH South Asian Contemporary Art Amsterdam 5 september – november

len met beelden die zowel ingetogen als krachtig zijn. 3. MELANIE BONAJO, ANNA HOETJES, MARIA PASK & PATRICIA KAERSENHOUT THE FUTURE IS NOW VU Art Science Gallery De Boelelaan 1111 oktober en november Vier kunstenaars onderzoeken hoe we kennis maken en kennis bewaren in een veranderende wereld. De tentoonstelling valt samen met het vijfjarig jubileum van de VU Art Science Gallery en kijkt vooruit naar wat komt. 4. AMSTERDAM ART WEEK 2026 Stad Amsterdam 18 – 22 november Vijf dagen hedendaagse kunst door de hele stad. Van de Open Studios van de Rijksakademie op woensdag tot Gallery Night op donderdag en een volledig weekend vol routes, performances en familieactiviteiten. Veel programma's zijn gratis. zie amsterdamart.com

di 13 oktober 20:30, Theater Bellevue, € 21,-

De Indiase kunstenaar Riyas Komu onderzoekt in Barzakh wat er bestaat tussen leven en dood, tussen werelden in. Zijn werk verbindt persoonlijke en politieke verha-

LAURA VAN DOLRON LIEFHEBBEN II In ‘Liefhebben II’ zoekt Laura van Dolron opnieuw naar de

Samenstelling door: Amsterdam Art – connecting art and the city Amsterdam Art bevordert samenwerking tussen kunstinstellingen en promoot de meest toonaangevende kunstenaars en tentoonstellingen in Amsterdam. Zie het actuele aanbod van de 66 deelnemende organisaties op amsterdamart.com.

42 liefde in haar hart, haar omgeving en de wereldgeschiedenis. Het is een avond vol hoop en troost. Om te vieren wat mooi is en voelen wat pijn doet.

krant

agenda

KLASSIEK

13 t/m 17 oktober 20:00, Frascati, € 13,-

wo 14 oktober 15:00, Bijlmer Parktheater, € 12,50

KATLEEN RAVOET / CIRC RODINI - THE AMAZING KATLEEN Geïnspireerd op het ‘old school circus’ laat Katleen de meest onmogelijke trucs zien op haar handen, en neemt ze het publiek mee in een humoristische reis. Een ode aan het oude circus met een eigentijdse twist.

WISHFUL SINGING, YONGA SUN, STEVEN KAMPERMAN EN JORRIT WESTERHOF - METROPOLIS (1927) Het honderd jaar oude, monumentale sciencefictionepos Metropolis spiegelt ons een dystopische wereld anno 2026 (!) voor, zoals regisseur Fritz Lang hem voor zich zag. Vocaal ensemble Wishful Singing zingt nieuwe muziek van Steven Kamperman in deze meeslepende, tijdloze klassieker die vragen stelt over macht, technologie en menselijkheid en vandaag net zo urgent voelt als toen. MUZIEKGEBOUW AAN 'T IJ, 11 OKTOBER

do 15 oktober 14:00, CC Amstel, € 6,- t/m € 12,50

AYȘEGÜL KARACA / THEATER RAST - IS DIT NU LIEFDE ‘Is dit nu liefde’ is een urgente muziektheatervoorstelling over de manosphere en hoe je elkaar, ondanks een generationeel trauma en vastgeroeste rolpatronen, weer kunt vinden. In haar derde voorstelling vertaalt Karaca haar persoonlijke ervaringen naar een stuk over een complexe moeder-zoon-relatie. 16 t/m 17 oktober 20:30, Theater Bellevue, € 21,-

FITHE FIGURENTHEATER - DE GLAZEN WONDERBOL (4+) Ontdek een magische voorstelling over Milu en de wonderbol die één wens vervult. Met betoverende zandtekeningen, schaduwspel en live muziek. Na afloop mogen kinderen zelf aan de slag met hun eigen zandschilderijen. za 17 oktober 14:30, Amstelveens Poppentheater, € 10,-

SARAH-JANE WIJDENBOSCH - VADERZIEL ALLEEN In ‘Vaderziel alleen’ vertelt Sarah-Jane hoe het opgroeien zonder vader haar gevormd heeft en deelt ze in deze solovoorstelling op confronterende, speelse, grappige en muzikale wijze haar persoonlijke ervaringen. di 20 oktober 20:30, Theater Bellevue, € 21,-

ZUIDPOOL - NO MORE WAR MUSIC ‘No More War Music’ is een ontmanteling van de verhalen waarmee we onze oorlogen voeden. Een speelse poging om ze te ontwapenen. Een blaasconcert over de strijd om ons gelijk. Want ook oorlog is niets minder dan een verhaal. 21 t/m 22 oktober 20:00, Brakke Grond, € 16,-

LICHTBENDE - NIEMANDSLAND Lichtbende staat bekend om

muren verrijzen en mensen worden teruggebracht tot hun afkomst of religie. Vanuit een groeiende behoefte aan hoop en verbinding laat Char Li Chung met zijn ‘Romeo en Julia’ zien dat Shakespeares wereldberoemde klassieker actueler is dan ooit.

SILBERSEE - VIA INFERNO Wat doe je als je voelt dat je vastloopt? Als het licht alleen niet genoeg is, en je de schaduw in moet om verder te komen? Zangeres en theatermaker Sterre Konijn neemt je mee op een persoonlijke en muzikale reis, geïnspireerd op ‘De Goddelijke Komedie’ van Dante.

MELISSA KNOLLENBURG PRETTY GIRLS Na de dood van haar grote liefde wordt Bobby door een onbekende Molukse jongen geconfronteerd met het verborgen leven van haar partner. Wat begint als rouw, groeit uit tot een indringende zoektocht en de vraag: kun je van iemand blijven houden die een vreemde voor je blijkt? Een meeslepende thriller over liefde, verlies en een verborgen geschiedenis.

zo 01 november 15:00, Bijlmer Parktheater, € 11,50

MARCO BORGGREVE

BONTEHOND / SALTY / SUBSUB - DE GEHEIME CLUB 3.0 (6+) Treed binnen in ‘De Geheime Club’, ga mee op avontuur en laat je verrassen en meevoeren door een groep van talentvolle acteurs, dansers, muzikanten en zangers. In ‘De Geheime Club’ is niets wat het lijkt, gebeurt van alles en blijft de inhoud geheim tot het laatste moment.

MAXTAK - PAN (8+) Pan is een muzikale voorstelling over eenzaamheid versus vriendschap, maximale vrijheid versus macht. Losjes gebaseerd op het beroemde verhaal van Peter Pan. Een avontuurlijke ontsnapping voor iedereen die vrij wil zijn.

HARMONY In de monumentale Gashouder komen klank, visuele elementen en architectuur samen. Artiesten uit de hedendaagse klassieke muziek, ambient en elektronische muziek, waaronder Jeroen van Veen, Lisa Morgenstern (foto) en Sven Väth, creëren elk een eigen wereld in tien meeslepende muziekceremonies met muziek, licht en beeld. GASHOUDER,

BACH COLLEGIUM JAPAN Het Bach Collegium Japan behoort tot de top van Bachvertolkers op authentieke instrumenten. De musici, onder de bezielende leiding van Masato Suzuki, brengen vier van de Brandenburgse concerten, een briljante staalkaart van de grootheid van Bach. Reken bij het Japanse gezelschap op frisse, speelse en temperamentvolle uitvoeringen. HET CONCERTGEBOUW,

17 T/M 22 NOVEMBER

20 OKTOBER

haar poëtische voorstellingen met theater, beeldende kunst en muziek, met een unieke combinatie van live gemaakte projecties en muzikale composities.

vrouw die gewoon is. Een absurdistische, beeldende en liefdevolle vertelling over de ouder wordende vrouw die weigert haar onzichtbaarheid te accepteren.

JAKOP AHLBOM COMPANY / ISH DANCE COLLECTIVE - A FINE MESS ‘A Fine Mess’ is een spectaculaire ode aan actiefilms uit de jaren 80, zoals ‘Lethal Weapon’ en ‘Die Hard’. Jakop Ahlbom Company en ISH Dance Collective blazen je omver met deze explosieve actiekomedie vol indrukwekkende stunts, sfeervolle muziek, hilarische slapstick en verbluffende special effects.

HERMAN VAN VEEN VANDAAG ‘Vandaag’ is een persoonlijke, ontroerende en muzikale reis vol verhalen, liedjes, reflecties, onvoorspelbare humor én scherpe lichtvoetigheid.

vr 23 oktober 20:15, Orgelpark, € 12,50 t/m € 20,-

23 t/m 25 oktober diverse tijden, DeLaMar, € 22,50

FEMKE ARNOUTS - HET WAKKER LIGGEN VAN WANDA Actrices Carly Wijs en Nanette Edens spelen in het regiedebuut van Femke Arnouts de rol die ze nooit eerder speelden: die van een

za 24 oktober 20:30, zo 25 oktober 16:00, Theater Bellevue, € 23,-

28 oktober t/m 08 november diverse data en tijden, Koninklijk Theater Carré, € 23,50

PEPIJN SCHONEVELD WELKOM DAT JE LUISTERT Pepijn Schoneveld knoopt zijn liefde voor het Nederlandstalige lied en zijn komisch talent moeiteloos aan elkaar. Zo zingt hij de mooiste kleinkunstliedjes en neemt hij je mee in zijn oergeestige verhalen en komische kronkels. do 29 oktober 20:30, DeLaMar, € 19,50

03 t/m 04 november 20:30, Theater Bellevue, € 23,-

STEEF DE JONG, ILSE WARRINGA, ROP VERHEIJEN E.A. - TULIP TOWN Steef de Jong gooit Offenbachs 19e-eeuwse operetteklassieker ‘L’ïle de Tulipatan’ in de blender en serveert, in een mix van operette, punk, humor en kartonnen magie, een vrolijk pleidooi voor het zijn wie je bent. 04 t/m 08 november diverse tijden, DeLaMar, € 19,50

SHOW 237 - A STANLEY KUBRICK NIGHT Een avond vol comedy, muziek en creativiteit, geïnspireerd door het werk van Stanley Kubrick met een aantal van Amsterdams beste comedians, muzikanten en kunstenaars. vr 06 november 20:00, Badhuistheater, € 10,50 t/m € 15,50

SPEELS COLLECTIEF - IK BEN KAMER 15 In deze voorstelling zien we een kleurrijke mini-samenleving in een psychiatrische kliniek. Een samenleving van knettergekke, heel gewone mensen. Over het leven in de kliniek en de verhalen die we onszelf vertellen.

za 07 november 20:30, CC Amstel, € 16,50 t/m € 18,50

NO MAD IS ME / GIOVANNI BRAND / DOX - CARMEN (MUST DIE) Brand breekt het romantische cliché open van de vurige, gevaarlijke en onvoorspelbare Roma-vijandige opera ‘Carmen’. We volgen Dimitri, de eerste Roma-acteur die Carmen speelt. Met zang, flamenco en spel voert Dimitri een gevecht dat de diversiteitsdiscussie tegelijk op de flamenco hak neemt, én messcherp stelt. 10 t/m 11 november 20:30, Theater Bellevue, € 21,-

THEATER OOSTPOOL ROMEO EN JULIA Overal ter wereld laaien conflicten op. Grenzen sluiten,

MÉÉR VOORSTELLINGEN, EN CONCERTEN EN EXPOSITIES? iamsterdam.nl/agenda

vr 13 november 21:15, Meervaart, € 27,50

di 27 oktober 20:30, Bellevue, € 23,- en za 14 november 20:00, Bijlmer Parktheater, vanaf € 16,50

HET LAAGLAND - STUNTELMAN ‘Stuntelman’ is een avontuurlijke muziektheatervoorstelling vol adrenaline voor alle kleine en grote stuntelaars over kwetsbaarheid, moed en de kracht om opnieuw te beginnen. zo 15 november 15:00, Meervaart, € 10,-

ANNE WIL BLANKERS EN HANS CROISET - LIEFDESBRIEVEN Een levenslange liefde, gevangen in papier en inkt. Net als hun personages delen Anne Wil Blankers en Hans Croiset een diepe liefde voor verhalen, voor taal, voor een leven dat zich ontvouwt via woorden op papier. ‘Liefdesbrieven’ laat zien hoe woorden kunnen branden van verlangen. ma 16 november 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 18,50

THEATERGROEP KRIJT - NEST (3+) Ontdek ‘Nest’, een ontroerende en grappige familievoorstelling over dieren, gezinnen en afscheid nemen. Samen met Ooi en Vaar beleven peuters en kleuters een warm avontuur vol humor, herkenbare situaties en interactie. zo 22 november 14:30, Amstelveens Poppentheater, € 10,-

TONEELGROEP MAASTRICHT / STICHTING NOX - BIJNA EEN LEVEN ‘Bijna een leven’ is een scherpe, geestige en ontroerende liefdesvertelling, met Sinem Kavus, Adham Kouta en Jack Wouterse, over een generatie die geacht wordt vooruit te komen, terwijl de grond onder haar voeten steeds duurder wordt. di 24 november 20:30, Theater Bellevue, € 23,-

DORINE WIERSMA GAANDEWEG In haar nieuwe muziektheatervoorstelling laat Dorine de actualiteiten even voor wat ze zijn. De liedjes gaan over meer universele thema’s zoals liefde, verlies, verandering en ouder worden. Een voorstelling over wat voorbijgaat en

oktober/november en wat je daarin verliest.

NITE / REBEKKA NILSSON OERSOEP ‘Oersoep’ is een muzikale theatervoorstelling over geboorte, rouw en ecologische crisis. Geïnspireerd door Bregje Hofstede en de ‘MatthäusPassion’ wordt het een ritueel waarin samen wordt stilgestaan bij wat het betekent om nieuw leven te brengen in een uitgeputte wereld.

CONNY JANSSEN DANST DANSLOKAAL 14 Wat brengt de toekomst van de Nederlandse dans? Dat ontdek je in ‘Danslokaal’: de jaarlijkse talenthub van Conny Janssen Danst. Dit jaar zijn dat Lea Ved (Korzo), Amparo González Sola (Dansateliers) en Maciej Kuzminski (Conny Janssen Danst).

za 28 november 20:00, zo 29 november 15:00, ITA, vanaf € 20,-

GESNEDEN KOEK - DE VOORSTELLING DIE NIET GEZIEN WIL WORDEN (6+) ‘De Voorstelling Die Niet Gezien Wil Worden’ is een voorstelling over jezelf durven laten zien, schaamte, en angst overwinnen. zo 29 november 15:00, Plein Theater, € 1,50 t/m € 14,-

DANS AFROVIBES FESTIVAL Afrovibes brengt zowel gevestigde namen als een nieuwe generatie kunstenaars die met een eigenzinnige blik reflecteren op de wereld van vandaag. Van dans en theater tot muziek, performance en spoken word van makers uit Afrika en de Afrikaanse diaspora in Nederland. 01 t/m 03 oktober diverse tijden, Vlaams Cultuurhuis de Brakke Grond, € 17,50 t/m € 22,50

VERNON CHATLEIN - TULA VERSE II: SŒURITÉ ‘Tula Verse’ is een Afrofuturistische vertelling van het verhaal over het Curaçaos verzet, vernoemd naar vrijheidsstrijder Tula, met dans, muziek, spoken word, theater en beeldende kunst.

zo 04 oktober 15:00, Bijlmer Parktheater, € 16,50 t/m € 19,-

SOIRÉE OF BUTOH Een avond gewijd aan de kunst van Butoh. Vijf Butohdansers uit Italië en Nederland presenteren hun werk in vijf verschillende voorstellingen. zo 04 oktober 20:00, De Lange Adem, € 10,-

MARAH HAJ HUSSEIN & NUR GARABLI / MONTY - IN RELATION TO WHOM? Deze voorstelling verkent hoe danstechniek en militarisering met elkaar verweven zijn als strategieën van controle. Vanuit hun gedeelde ervaring met danstrainingen in bezet Palestina stellen Marah Haj Hussein en Nur Garabli de vraag: wat hebben hun lichamen, naast beweging, eigenlijk geleerd?

06 t/m 07 oktober 20:00, Frascati, € 12,- t/m € 16,-

DUNJA JOCIC / SPELLBOUND CONTEMPORARY BALLET ROME - FOLK ‘Folk’ is een hypnotiserende dansvoorstelling waarin een clubnacht langzaam verandert in een ritueel. Een groep wordt één lichaam, en de grens tussen vrijheid en controle begint te vervagen. Over de verleiding van het collectief

07 t/m 08 oktober 20:00, ITA, € 17,50

wo 14 oktober 20:30, Theater Bellevue, € 21,-

NEDERLANDS DANS THEATER - OUT OF THE STILLNESS NDT 1 brengt twee choreografische werelden samen: de herneming van ‘The missing door’ van Gabriela Carrizo en een nieuwe wereldpremière van Hofesh Shechter. Wat begint als een avond vol herkenbare gebaren en lichamen, verschuift langzaam naar iets ongrijpbaars.

THEATER

vrouwen in Amsterdam verweeft ‘Opium Flower’ oosterse lichaamstaal met hedendaagse dans en livemuziek, en wordt zo een poëtische en krachtige expressie van identiteit, herinnering en seksualiteit op een uniek persoonlijke manier. za 28 november 20:30, Plein Theater, € 12,50

THEATER OOSTPOOL - THE DRAMA In The Drama fileert regisseur Florian Myjer onze klassenmaatschappij op theatrale wijze, met humor en pijnlijke eerlijkheid. Want dat Nederland zogenaamd geen klassen kent? Dat verhaal is allang achterhaald. Hoe hard je ook werkt, de plek waar je wieg stond bepaalt in hoge mate hoe het je in het leven vergaat. Het publiek wordt meegesleurd in een confronterende klassenreis vol dromen, afgunst en verlangen naar erkenning. FRASCATI, 22 OKTOBER T/M 28 NOVEMBER

THE100HANDS - WAAR JE UITKOMT ALS JE WEGGAAT (5 T/M 12 JAAR) ‘Waar je uitkomt als je weggaat’ is een humorvolle en speelse dansvoorstelling met visuele trucs, fysieke dans en slapstickachtige scènes over de poging om weg te gaan. zo 18 oktober 15:00, Theater De Landing, € 13,50

VAINERGILL THURNIM HALF OF HOME ‘Half of Home’ gaat over de betekenis van thuis en de rol die anderen daarin spelen. Met contemporary dance en Afrikaanse dansprincipes ontstaat een dynamische voorstelling vol kracht, kwetsbaarheid en menselijke verbinding, waarin iedere danser zijn eigen verhaal en energie meebrengt. za 31 oktober 20:30, zo 01 november 15:00, CC Amstel, € 1,t/m € 18,50

COLLECTIEF DOFT - POR Op een groot plateau draaien twee huiskamers om hun as. In de ene kamer probeert een jongen zijn plek te vinden tussen de verhuisdozen, in de andere wordt een oudere vrouw omringd door haar dierbare herinneringen. In het speelse en poëtische ‘Por’ komen verleden en toekomst samen in het nu. zo 01 november 15:00, Meervaart, € 10,-

MAAS THEATER EN DANS LET’S FLOW (10+) ‘Let’s Flow’ is een muzikale, fysieke en ontroerende voorstelling over wat er in je lijf gebeurt als je bloedt en vloeit, en wat er gebeurt als dat niet langer een geheim kan blijven. Vijf performers zingen, dansen en spelen zich los, elk met een ander lichaam en perspectief. di 03 november 20:00, Bijlmer Parktheater, € 9,50 t/m € 11,50

NEDERLANDS DANS THEATER - BLAST A UNIVERSE Het eerste NDT 2-programma van dit seizoen viert een verleden en heden vol radicale

CABARET STAND-UP COMEDY SHOW (NL) De top van de Nederlandse comedians. elke vr, za 20:30 Comedy Café € 18,50

IMPROV COMEDY SHOWS Boom Chicago zet grappige, slimme comedy shows (EN) neer in haar theater aan de Rozengracht.

elke wo t/m vr 20:30, za 20:00, zo 19:00 Boom Chicago, diverse prijzen

COMEDYTRAIN Comedytrain is een verrassingspakket: je weet nooit van tevoren wie er precies komen spelen, behalve dan dat het een exquise selectie uit het comedytrain collectief betreft.

15 t/m 18 oktober diverse tijden, ITA, € 25,-

elke wo, do, vrij & za 20:30 Comedytrain, € 13,50

SOFIE KNIJF

do 26 november 20:00, Theater De Landing, € 22,50

ELZA JO

over wat gaandeweg blijft.

THIJS VAN DE MEEBERG BABY REINDEER Op Netflix was Baby Reindeer een hit. Dit op waarheid gebaseerde verhaal geeft een intiem en schrijnend beeld van de vijf jaar waarin komiek Richard Gadd werd gestalkt. Thijs van de Meeberg kruipt in de rol van de Schotse comedian in een unieke solo. Rauw, levendig, en met een scherp gevoel voor humor. KLEINE KOMEDIE, 26 & 27 OKTOBER

keuzes en poëtische zeggingskracht. Twee iconische werken uit het NDT-repertoire worden hernomen, naast een wereldpremière van choreograaf Noé Soulier. 04 t/m 07 november 20:00, ITA, vanaf € 10,-

NICOLE BEUTLER PROJECT & REMATRIATION - ROOM IN OUR HOUSE Twee mannen ontmoeten elkaar. In hun lichamen schuilt hun kracht. Beide dansers leven in het hier en nu. Tegelijkertijd zijn ze verbonden door een complexe koloniale geschiedenis. De een is kind van overlevenden, de ander erfgenaam van overheersers. Twee werelden die op elkaar botsen. Is vrede mogelijk?

HNTJONG DAG POES (4+) Poes is weg! Zonder iets te zeggen. Waar zou ‘ie zijn? Dag Poes is een poëtische voorstelling vol muziek en liedjes over ontmoeten en afscheid nemen, over kleine verdrietjes en grootse avonturen. Van doei-zeggen tegen de stoeptegel waar je net op stond, tot een bromvlieg begraven in een luciferdoosje. BIJLMER PARKTHEATER, 15 OKTOBER

ristische setting waarin alles draait om contact. Elkaar dragen. Elkaar wegduwen. Elkaar nodig hebben. In een meeslepende en explosieve danservaring over de kracht én kwetsbaarheid van samenleven. 17 t/m 18 november 20:30, Theater Bellevue, € 21,-

12 t/m 14 november 20:30, Frascati, € 14,- t/m € 20,-

THE RUGGEDS - ODDLY SATISFYING Met hun kenmerkende mix van breaking, hiphop en fysiek theater creëert het drietal een wereld waarin alles precies op zijn plek valt. ‘Oddly Satisfying’ is een ode aan de (on)zinnige perfectie, aan de momenten die je aandacht pakken en niet meer loslaten, expres of per ongeluk, in een speelse, onverklaarbaar heerlijke trip.

SHIFFT - BIOTOPIA In ‘Biotopia’ volgen we vijf mensen die de aarde verlaten. Niet omdat ze dat willen, maar omdat het moet. Vijf jonge, ijzersterke performers bewegen zich door een futu-

THE GROUNDBREAKERS EN CHANG DANCE THEATRE OPIUM FLOWER Geïnspireerd door de verhalen van Aziatische migranten-

vr 20 november 21:15, Meervaart, € 23,50

BERIT COMPANJEN - ZEI IK DAT HARDOP? Berit Companjen is klein van stuk, heeft veel volume en bijt graag van zich af. In deze cabaretvoorstelling neemt ze je mee in het gevecht in haar hoofd, waar het altijd chaos is, met een orkaan aan gedachten en grappen. Scherp, luid en innemend. vr 02 oktober 20:00, Griffioen, € 7,50 t/m € 22,50

ANNE & BAS - DE NATTE DROMEN REVUE Ontmoet het kersverse cabaretduo Anne & Bas dat zichzelf schaamteloos de wereld inslingert met hun debuut. Via een reeks krankzinnige sketches, absurde typetjes, zwoele dansmoves en tenenkrommende rap zetten Anne van Gorp en Bas van der Rhee een punt achter al die eindeloze jaren aan seksueel ongemak en bevrijden zowel zichzelf als het publiek van verdomd achterhaalde opvattingen en idealen.

za 03 oktober 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

TEAM LAIKA - RUIMTEPUIN De aarde staat in brand, multimiljardairs zijn al onderweg naar de sterren en Team Laika weigert achter te blijven. In ‘Ruimtepuin’ lanceren Laurens van de Linde en Jelko Arts, met comedy en muziek, een absurdistische spoedcursus ruimtevaart voor iedereen. 07 t/m 31 oktober diverse data en tijden, Scala | foodbar en theater, € 12,50

JOEY & DAVE - HOUDEN HET LUCHTIG... Geen zware verhalen en persoonlijke familiedrama’s. Geen taboes die doorbroken moeten worden. Geen diepere lagen. Nee, deze keer houden Joey & Dave het luchtig. Maar lukt dat ook als je zo geforceerd probeert om het lekker

luchtig te houden?

do 08 oktober 20:15, Theater De Richel, € 20,-

RAMON CHATRER - VOLK Een cabaretvoorstelling waarin Ramon Chatrer een indrukwekkend en belangrijk verhaal vertelt over de geheimen in een gezellig Brabants dorp. Met een hoop grappen, verrassende verhalen en bejubelde liedjes die beïnvloed zijn door funk, soul en blues en onder anderen basgitaar. wo 14 oktober 20:00, Griffioen, € 12,- t/m € 20,-

TA JOELA - GRENZEN VERKENNEN In zijn nieuwe theatervoorstelling keert Ta Joela terug naar zijn jeugd, waarin hij opgroeide in een azc. Dit is de plek waar alles begon en waar hij misschien wel ontdekte hoe belangrijk humor is. Maar achter al die humor schuilt ook een serieuze kant en een verhaal dat velen nog niet kennen.

krant

agenda

DANS

zekere, de luie, de zelfdestructieve, de goede moeder en het woeste beest. Kunnen deze naast elkaar bestaan?

wo 11 november 20:00, Griffioen, € 7,50 t/m € 20,-

THOM GERRITS - ALLEEN VANAVOND Thom Gerrits is op missie om het publiek mee te nemen in een uniek en authentiek moment. Een oprechte ode aan showbizz met theatraal en swingend cabaret.

MAXIME DOS

GERMAINE ACOGNY & ALESANDRA SEUTIN / GREGORY MAQOMA - AS WE ARE Twee danswerken waarin het lichaam centraal staat als drager van geschiedenis, beeldvorming en verzet. Josephine brengt twee iconische vrouwen samen: Josephine Baker en Germaine Acogny. Bantu (foto) vertrekt vanuit de oorsprong van het woord: mens zijn, verbonden zijn. Beide voorstellingen onderzoeken hoe dans macht, identiteit en menselijkheid blootlegt en herschrijft. ITA, 1 & 2 OKTOBER

do 22 oktober 20:00, Theater De Richel, € 19,50

RONALD SNIJDERS - LEVEN MET HUMOR Al op zeer jonge leeftijd werd er humor bij Ronald ontdekt. Een vrij specifieke vorm van humor zelfs: absurd, talig, droog, bij vlagen op de rand van melig. Door zijn humor zoveel mogelijk te delen, hoopt hij dat er mensen zijn die erom kunnen lachen.

22 t/m 24 oktober 20:15, De Kleine Komedie, € 14,- t/m € 28,-

MARJA VAN KATENDRECHT HEEL HOLLAND HOOPT Wat betekent het om te hopen. Op liefde. Op erkenning. Op een nieuwe jas. Op iets wat beter is dan gisteren.†Zware thema’s als eenzaamheid, verlangen en verbinding krijgen lucht zonder hun scherpte te verliezen. 23 t/m 24 oktober 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

ELFIE TROMP - AAI POESJE Podiumbeest Tromp weigert zich te laten vangen of tegenhouden door hokjes, genres, taboes of tijdsgeest: ze breekt er altijd doorheen. Cabaret wordt gezien als makkelijk vermaak, maar Tromp bewijst dat humor alles behalve tandeloos is. 03 t/m 05 november 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

EMILY SALVIA - VOOR IK 30 BEN Een ontroerende en hilarische drag cabaretvoorstelling van Emily Salvia, het alter ego van theatermaker Luuk van de Ven. In een mix van theater, sketches en muziek neemt

LUUK WEGGEMANS - LACH MAAR OM MIJ In zijn eerste avondvullende pop-comedyshow komt Luuk Weggemans, winnaar van de publieks- en persoonlijkheidsprijs van Cameretten, gewapend met scherpe grappen en rake liedjes de ballen uit z’n broek spelen. 17 t/m 18 november 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

CHERONEY PELUPESSY / KETURUNAN DRAAGKRACHT Een meeslepende dansvoorstelling over de vrouwen uit Indonesië, de Molukken en voormalig Nederlands-Indië die de geschiedenis droegen zonder dat de geschiedenis hen bij naam noemde. Over de onvertelde verhalen, voelbaar gemaakt in stilte, verzet en draagkracht. BIJLMER PARKTHEATER 31 OKTOBER, MEERVAART 7 & DE LANDING 18 NOVEMBER

Emily het publiek mee in een intieme, meeslepende en soms absurd grappige zoektocht naar volwassenheid, identiteit en zelfacceptatie. vr 06 november 21:00, Theater De Richel, € 15,-

FEMILICOUS Nina de la Parra trommelt samen met co-host Phoebe Perry ook deze editie weer een hyperbont palet aan gasten op die de oerkracht op humoristische wijze vieren. In een wereld waar de vrouwelijke oerkracht steeds maar weer wordt ondermijnd, roept Femilicious: Not under our watch. vr 06 november 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

NABIL - DAAR IS HIJ WEER! Ja hoor, Daar is hij weer! Niet dat hij ooit echt is weggeweest, natuurlijk. Nabil Aoulad Ayad is bekend van Wie Is De Mol, van Het Perfecte Plaatje, De Tatta’s 3 en van Ook dat nog. Nabil op het podium betekent een avond ouderwets lachen.

SEDRIG VERWOERT

SJOERD DERINE

20 t/m 21 oktober 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

RACHID LAROUZ - WAKKER WORDEN ‘Wakker Worden’ is een voorstelling over vallen en weer opstaan. Over verlangen, soms naar de verkeerde dingen, soms eindelijk naar de juiste. Over hoe we verdwalen in onze eigen overtuigingen, en over dat bevrijdende moment waarop je jezelf betrapt en erom kunt lachen.

zo 15 november 15:30, zo 22 november 15:30, Theater Bellevue, € 20,-

SEDRIG VERWOERT STRANGE FRUIT 2.0 Choreograaf, performer en kunstenaar Sedrig Verwoert onderzocht dans in de diaspora en verwerkte zijn persoonlijke ervaringen tot de dansfilm Strange Fruit 2.0. In de tentoonstelling, in de serie Atlantisch Venster, is het reisverslag van zijn persoonlijke onderzoek naar dans in Suriname en Curaçao en de dansfilm te zien. SCHEEPVAARTMUSEUM, VANAF 9 OKTOBER

zo 08 november 20:15, De Kleine Komedie, € 14,- t/m € 28,-

CHRISTIAN VAN EIJKELENBURG - SMALL TALK ‘Small Talk’ is een absurdistische cabaretvoorstelling over de zin en vooral de onzin van alledaags gepraat. Een humoristische theatertrip die al je zintuigen op scherp zet en je vol verwondering en euforie weer de wereld in stuurt. 10 t/m 11 november 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

DE MEIDEN VAN TOEN NAAR DE GETVER De Meiden van toen presenteren de vrouw als ladekast. Ze trekken alle lades open: de sloddervos, de sadist, de slet, de intrigerende vrouw, de on-

MÉÉR VOORSTELLINGEN, EN CONCERTEN EN EXPOSITIES? iamsterdam.nl/agenda

GLODI LUGUNGU - IN DE HEMEL KEN IK JULLIE NIET Glodi Lugungu neemt het publiek mee in de stilte na de storm. Over hoe het leven soms keihard gaat, en dan ineens... niks. Geen applaus, geen antwoord, geen idee. Vanuit zijn blik als kind van twee werelden (CongoleesNederlands) verteld hij verhalen over identiteit, verwachtingen, ongemak en de kunst van absurdisme. 20 t/m 21 november 20:00, Theater Bellevue, € 20,-

REMKO VRIJDAG - MARKO MAANDAG ‘Marko Maandag’ belooft meesterlijk te worden. Met nieuwe verhalen, hilarische liedjes en onverwachte perspectieven. En jawohl: persiflages. Vooral die van een bepaalde, met Daddy bellende ex-premier die hem maar blijft achtervolgen. 22 t/m 23 november 20:15, De Kleine Komedie, € 14,- t/m € 29,-

KIKI SCHIPPERS - DE GROTE HOOP Na alle puinhopen van kabinet Schoof, temidden van alle nieuwe ontwrichtende geopolitieke ontwikkelingen en nóg meer nieuwe producten met matcha of Dubai in de naam, gaat Kiki Schippers in haar allereerste Oudejaarsconference op zoek naar hoop. vr 27 november 20:15, Theater De Richel, € 20,-

FESTIVALS BENJAMIN HERMAN’S EUROPEAN ALTO FESTIVAL Benjamin Herman’s European Alto Festival is een ode aan Piet Noordijk, de legendarische altsaxofonist wiens bruisende toon hem tot een van de smaakmakers van de Nederlandse jazz maakte. Met dit festival laat Herman het Nederlandse publiek kennismaken met internationale altsaxhelden. vr 02 oktober 20:30, Bimhuis, € 16,- t/m € 26,-

BIG BIKE FILM NIGHT Een filmavond vol fietsfilms

en documentaires waarin de fiets, indrukwekkende landschappen, verhalen en avonturen van over de wereld centraal staan. Met onder meer een mountainbiketocht door de adembenemende landschappen van Noorwegen.

vr 09 oktober 20:00, Vue Cinema, € 22,-

BRAINWASH FESTIVAL Een overvloed aan radicale ideeën, toffe performances en botstende visies tijdens hét grootste denkfestival van België en Nederland. Twee dagen lang scherpe vragen, ongemakkelijke inzichten en radicale vergezichten.

31 oktober t/m 01 november, diverse tijden, locaties en prijzen

AMSTERDAM LIGHT FESTIVAL Tijdens Amsterdam Light Festival vormen de grachten 53 dagen lang het canvas voor (inter)nationale kunstenaars. Ontdek een gloednieuwe route en vier 15 jaar lichtkunst in Amsterdam. iedere ma,di,wo,do,vr,za,zo om 17:00 vanaf 26 november, € 29,75

DRUK 2026 Ruim honderd uitgevers en makers uit Nederland en België verkopen hun kunstboeken, literaire parels, dichtbundels, self publishing uitgaven, literaire non-fictie, unieke (papieren) objecten en riso- of zeefdrukprints. zo 29 november 12:00, Paradiso, € 3,50

DIVERS EET MIJ NIET #4 Dierenliefde, gezondheid, klimaatcrisis en culinair enthousiasme. Aan de vooravond van Werelddierendag wordt stilgestaan bij onze relatie met dieren en een nieuw plantaardig menu voor de stad. vr 02 oktober 20:00, Pakhuis de Zwijger, € 11,-

BOEKENBORREL - ETCHICA VOORN Mooie anekdotes, bronnen van inspiratie, levensveranderende inzichten. Etchica Voorn leest voor uit haar lievelingsboeken van andere schrijvers. za 03 oktober 15:00, De Kleine Komedie, € 16,50

VAN DALLAS TOT SUCCESSION Met Dallas als startpunt wordt onderzocht hoe populaire cultuur en televisie zich afgelopen decennia hebben ontwikkeld. Een avond over soaps en streamers, hoge en lage cultuur en de vraag wat de positie van televisie is in onze huidige cultuur. wo 07 oktober 19:30, De Balie, € 16,90

DE STAD ONDER DE WATERSPIEGEL Onder de waterspiegel bevindt zich een wereld van planten, dieren, microleven, bodemprocessen en ecologische relaties die bepalend is voor de gezondheid van de stad. Hoe maken we van stedelijk water een levend systeem? do 15 oktober 19:30, Pakhuis de Zwijger, gratis

oktober/november

vr 23 oktober 17:30, De Balie, € 10,50

CHARLOTTE DEMATONS In het Kinderboekenweekproject toont Charlotte Dematons in de tentoonstelling ‘Kijk Maar Eens Goed!’, origineel werk en maakt zij enkele muurschilderingen. t/m 1 november, WG Kunst, gratis

WIE IS... ARETHA FRANKLIN, SOUL ÉN GOSPELKONINGIN Muziekarcheoloog Marc Stakenburg gebruikt in zijn muzieklezing, muziek, clips en afbeeldingen om ook het verhaal van Aretha Franklin achter de muziek te vertellen.

di 03 november 20:00, Theater De Richel, € 22,50

AMSTERDAM ART WEEK Tijdens Amsterdam Art Week opent de stad haar deuren voor wie de hedendaagse kunstwereld wil ontdekken: van gevestigde namen tot nieuw werk, van grote instellingen tot kleine project spaces. Amsterdam Art Week is een uitnodiging om de stad door de ogen van kunst te bekijken, en om daarbij je eigen weg te vinden. 18 t/m 22 november, diverse tijden en locaties

MUSEA ALLARD PIERSON

Museum over 10.000 jaar cultuurgeschiedenis. Van Glas, gemaakt in de oudheid In de tentoonstelling worden ruim 200 glazen voorwerpen uit de archeologiecollectie van het Allard Pierson getoond. t/m 1 november De kunst van het transformeren De tentoonstelling verbindt historische theaterpraktijken met hedendaags onderzoek naar zichtbaarheid en (zelf)expressie. t/m 29 november Oude Turfmarkt 127, tel. 525 25 56 www.allardpierson.nl

AMSTERDAM MUSEUM

De geschiedenis van Amsterdam vanaf de middeleeuwen. Samangat! Moluks in Amsterdam Ter gelegenheid van het herdenkingsjaar ‘75 jaar Molukkers in Amsterdam’ presenteren Amsterdam Museum en het Nationaal Slavernijmuseum de buitententoonstelling ‘Samangat! Moluks in Amsterdam’ op de Kop van Java. De tentoonstelling bestaat uit persoonlijke verhalen en zestien fotoportretten van Amsterdamse Molukkers. t/m 22 oktober Kop van Java, Amsterdam gratis

tel. 547 50 50 www.cobra-museum.nl

DIAMANTMUSEUM

ERNST COPPEJANS

PLEIN PUBLIEK - JOY WIELKENS Ze staat in Carré en op West End. In korte tijd is Joy Wielkens uitgegroeid tot een van Nederlands grootste musicalsterren. Programmamaker Sylvia Vegter gaat met haar in gesprek.

CABARET

AMSTERDAM PIPE MUSEUM

Overzicht van de rookcultuur. In het museum worden de Goudse pijpen die in de voormalige kolonie zijn opgegraven inclusief de unieke documentatie getoond. Met kleipijpen uit Frans Guyana, net even anders dan de Goudse èn zeldzaam. Prinsengracht 488, tel. 421 17 79 www.pipemuseum.nl

BEZOEKERSCENTRUM AMSTERDAMSE BOS

Bezoekerscentrum van het grootste stadsbos van Nederland. Bosbaanweg 5, tel. 545 61 00 www.amsterdamsebos.nl

MARGRIET VAN DER LINDEN - ANNIE, ARE YOU OK? In een achtbaan aan observaties en ervaringen neemt Margriet je mee in een vrouwenleven. Dat van haarzelf. Van een meisje geboren in een orthodox-christelijk gezin tot hoofdredacteur van Opzij en ‘de eerste lesbische talkshowhost’. Maar of ze daar uiteindelijk iets mee is opgeschoten? Annie gaat over de confrontatie die je niet kunt ontlopen: verleden tegen heden, idealen tegen werkelijkheid. Geestig, scherp en gevat. DE KLEINE KOMEDIE, 18 OKTOBER

De onderduikplaats waar Anne Frank haar dagboek schreef tijdens de Tweede Wereldoorlog. Prinsengracht 267, tel. 556 71 05 www.annefrank.org

DE APPEL ARTS CENTRE

Kunstencentrum De Appel gehost door Tempel, een cultureel centrum in de Amsterdamse Diamantbuurt. Lapdogs of the Bourgeoisie 2026: Class Hegemony in Contemporary Art Gedurende een periode van bijna vijf jaar onderzocht Lapdogs of the Bourgeoisie hoe klassenstructuren de productie, presentatie en ontvangst van hedendaagse kunst beïnvloeden. t/m 21 november Tolstraat 160, tel. 625 56 51, www.deappel.nl

ARCAM

Architectuurcentrum Amsterdam is hét centrum voor architectuur, stedenbouw en landschapsontwerp in Amsterdam. Luchtwortels – Feit en fictie in landschappen op hoogte Verticaal groen is relatief nieuw. De tentoonstelling laat zien hoe architecten, landschapsarchitecten en andere ontwerpers de afgelopen tien jaar hebben gezocht naar antwoorden op die uitdaging. vanaf 10 oktober Sporen van de bewegende stad Drie fotografische perspectieven op het veranderende Amsterdam t/m 7 november Expo Atelier2100 Een blik ver vooruit om ons voor te bereiden op de toekomst en te reflecteren op het nu t/m 31 december 2026 Modelstad Haven-Stad Een werkplaats voor de toekomst t/m 31 december 2028 Tijdlijn Amsterdam 2000-2030 t/m 1 januari 2030 Voelmaquette Arcamgebouw en Oosterdok t/m 30 april 2030 Prins Hendrikkade 600, tel. 620 48 78 www.arcam.nl

ARTIS

De oudste dierentuin van Nederland met olifanten, pinguïns, giraffen, zeeleeuwen, apen,

Een reisverhaal. Een reis die 200 km onder de aardkorst begint en eindigt in de ring aan uw vinger. Paulus Potterstraat 8, tel. 30 55 300 www.diamantmuseumamsterdam.nl

VAN EESTEREN MUSEUM

Museum over de stedenbouwkundige Van Eesteren en de Westelijke Tuinsteden. A Gradient Of Cars Kunstenaar Bart Eysink Smeets laat op een speelse en toegankelijke manier zien hoe vanzelfsprekend de auto onderdeel is geworden van ons dagelijks leven. t/m 18 oktober Afaina de Jong - Slide Architect Afaina de Jong ontwierp een kunstwerk annex glijbaan genaamd 'Slide'. t/m 31 oktober Noordzijde 31, tel: 447 1857 www.vaneesterenmuseum.nl

EYE FILMMUSEUM

ANNE FRANK HUIS

ROGER CREMERS

za 17 oktober 07:00, Olympisch Stadion Amsterdam, € 12,50

Amsterdam in Motion Stap binnen in Amsterdam in Motion. Op een gigantische maquette van 200 m2 komen verleden, heden en toekomst tot leven dankzij projecties, indrukwekkende animaties en een krachtig geluidssysteem. doorlopend, in Cultuurpark Westergas. Amstel 51, tel. 523 18 22 www.amsterdammuseum.nl

CARO LENSSEN

AMSTERDAM CITY WALK Zes routes: 10, 14, 17, 20, 26 of 33 km. Er is voor ieder wat wils; of je van cultuur houdt of van natuur, van het sfeervolle centrum of van de groene parken, iedere route heeft zijn eigen sfeer en afstand.

RICKY KOOLE - RARE LEEFTIJD Ricky gaat solo. Met een gitaar. Ze heeft geen idee waarom, maar ze is onrustig. Zelf had ze gehoopt dat ze op dit punt in haar leven eindelijk het gevoel zou hebben dat ze iets had bereikt. Juichend zou rondlopen, bevrijd van de meningen van anderen. Wat helpt is zingen. Dus zingt ze de mooiste liedjes als een jonge merel. KLEINE KOME-

ANDRÉ MANUEL - DE EENZAME ZIEL In De Eenzame Ziel probeert de allerlaatste komiek op aarde een zaal vol bloedchagrijnige Kunstmatige Intelligentie aan het lachen te maken. En dan begint die komiek zijn optreden met een volstrekt ongepaste, buitengewoon vijandige, onnodig kwetsende openingsgrap... Lukt het deze komiek om de machine te amuseren?

DIE, 30 NOVEMBER

BELLEVUE, 10 OKTOBER

duizenden vlinders in het vlinder paviljoen en nog veel meer. ARTIS-Groote Museum Het Groote Museum gaat over de verbinding van de mens met al het leven op aarde, over de samenhang tussen mens, dier, plant, microbe en de aarde zelf. Plantage Kerklaan 38, tel. 0900-278 47 96, www.artis.nl

APPIE BAANTJER MUSEUM

In de kelder van café Heffer, vlakbij de plek waar Baantjer jarenlang werkte als rechercheur. Oudebrugsteeg 7, tel. 428 44 88 www.heffer.nl

DE BAZEL

Vijzelstraat 32, tel. 723 0560 www.debazelamsterdam.com

BIJZONDERE COLLECTIES UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM

Cultureel erfgoed tentoonstellingen in historische panden. De afzonderlijke tentoonstellingsprogramma’s van de Bijzondere Collecties en het Allard Pierson

zijn samengevoegd tot een gezamenlijk programma. Oude Turfmarkt 129, tel. 525 73 00 www.bijzonderecollecties.uva.nl

MUSEUM COBRA

De CoBrA-beweging was een van de belangrijkste kunstbewegingen in de 20ste eeuw. Andy Warhol, The Textiles Nog vóór zijn wereldwijde faam als pionier van de Pop Art ontwierp Warhol in de jaren vijftig speelse en experimentele stoffen voor mode en interieur. t/m 8 november Wilde rokken. Cobra-kunst als textiel De tentoonstelling laat textiel zien dat is ontworpen door leden van de Cobra-beweging en geproduceerd door Nederlandse textieldrukkerijen. t/m 8 november Cobra: More than Human In deze presentatie wordt de Cobra-beweging niet alleen historisch belicht, maar nadrukkelijk geplaatst in relatie tot actuele vragen over mens-zijn, vrijheid en verbeelding. t/m 22 mei 2028 Sandbergplein 1, Amstelveen,

Dagelijks voorstellingen. Informatie- en documentatiecentrum. Ulrich Seidl – Über das Leben, die Liebe und den Tod Met veel vroeg, onbekend en nieuw (film)werk van de Oostenrijkse filmmaker, fotograaf en theatermaker wordt een tentoonstelling gecreëerd die de bezoeker confronteert met de levens van een aantal ogenschijnlijk alledaagse burgers. t/m 31 januari 2027 IJpromenade 1, tel. 589 14 00 www.eyefilm.nl

FABRIQUE DES LUMIERES

In Fabrique des Lumières wordt kunst tot leven gewekt: het werk van de grootste artiesten uit de geschiedenis, gegoten in een digitale ode van beeld en geluid. Prehistoric Planet: Dinosaurs Een visuele en emotionele reis die je meeneemt door prehistorische landschappen, oog in oog met wezens die je gevoel voor schaal, tijd en realiteit volledig veranderen. Hollandse Meesters - Van Vermeer tot van Gogh verlengd Monet - Meester van het Impressionisme Ontmoet Claude Monet en vier 150 jaar impressionisme. Pazzanistraat 37, tel. 247 9500 www.fabrique-lumieres.com

FOAM AMSTERDAM

Centrum voor fotografie, ontmoetingsplek voor fotografen en discussieplatform. Keerthana Kunnath - Not What You Saw In haar debuutserie 'Not What You Saw' documenteert Kunnath vrouwelijke bodybuilders in Kerala, Zuid-India. t/m 27 november in Foam 3h Myriam Boulos Een tentoonstelling van Myriam Boulos (1992, Libanon), de 19e winnaar van de Foam Paul Huf Award. Boulos weet haar persoonlijke zoektochten om te zetten naar bredere thema’s die universeel resoneren, binnen de context van oorlog en politiek conflict in haar thuisland Libanon. vanaf 16 oktober Nadav Kander - The Edge of Things Van bekroonde foto’s van China’s Yangtze-rivier en de indringende

46 TOPSPORT AMSTERDAM

krant

agenda

landschappen van Tsjernobyl tot portretten van wereldberoemde figuren zoals Barack Obama en David Lynch, evenals studies van het menselijk lichaam. t/m 20 januari 2027 Hailun Ma - Hometown In haar werk verweeft Hailun Ma traditionele verhaalkunsten met hedendaagse elementen zoals jongerencultuur, vrouwelijke identiteit en de veranderende esthetiek van Centraal-Azië. t/m 20 januari 2027 Keizersgracht 609, tel. 551 65 00 www.foam.org

VAN GOGH MUSEUM

NAAM: Jan-Willem Broos LEEFTIJD: 32 jaar SPORT: Schaatsen Jan-Willem begon op zijn elfde met schaatsen. In de winter heeft de marathonschaatser elke zaterdag een wedstrijd dus sport hij zes keer in zes dagen. JanWillem: 'Marathonschaatsen is een individuele teamsport, wat ik de mooiste vorm van sport vind. Als ik een gat dichtrijd voor mijn kopman, verklein ik mijn eigen kansen om te winnen. Dat onbaatzuchtige kenmerkt de beste teams.'

‘Mijn ambitie is om het zo leuk mogelijk te houden’

De grootste collectie werken van Vincent van Gogh ter wereld. Yoshitoshi. Meester van de maan Honderd prenten, honderd verhalen, en steeds opnieuw de maan. In deze kleinschalige tentoonstelling is voor het eerst de beroemde prentenserie 'Honderd aspecten van de maan' te zien van de Japanse kunstenaar Tsukioka Yoshitoshi (1839-1892). vanaf 1 oktober Whistler. Dandy en dwarsdenker vanaf 16 oktober Paulus Potterstraat 7, tel. 570 52 00 www.vangoghmuseum.nl

HET GRACHTENMUSEUM

17e-eeuws grachtenpand met de geschiedenis van de grachtengordel én de kunst van de Gouden Eeuw. Kaili Smith Kaili Smith (1995) onderzoekt in schilderijen en films hoe jeugdcultuur, familiestructuren en stedelijk leven met elkaar verweven zijn. Zijn eerste museale solotentoonstelling bestaat uit bestaand werk én nieuw werk dat speciaal voor deze tentoonstelling wordt gemaakt. vanaf 1 oktober Tycho - Druk In de mini expositie 'Druk' gaat de Amsterdamse kunstenaar Tycho (1994), aan de hand van foto’s en installaties van cortenstaal en hout, in op de stad als een plek die constant, letterlijk en figuurlijk onder druk staat. vanaf 1 oktober Herengracht 386, tel. 421 16 56 www.grachten.museum

H'ART MUSEUM

ATLETIEK 18 OKTOBER AMSTERDAM

Tijdelijk afwisselende tentoonstellingen in samenwerking met internationale partners. Chez Matisse – Masterpieces from Centre Pompidou vanaf 3 oktober Het Land van Hagelslag Hagelslag op brood. Wat voor veel Nederlanders een alledaags product is, heeft echter een schaduwzijde: cacao, suiker en palmolie worden vaak geproduceerd op plantages waar mensen en natuur een hoge prijs betalen. De kunstenaars van CATPC maken deze realiteit zichtbaar en onderzoeken hoe het anders kan. t/m 8 november Amstel 51, tel. 530 87 55, www.hartmuseum.nl

DE VIER VAN NOORD-HOLLAND

HOLLANDSCHE SCHOUWBURG

TOPSPORTEVENEMENTEN OKTOBER / NOVEMBER BEN BRIL MEMORIAL BOKSGALA 10 OKTOBER CARRÉ

TCS AMSTERDAM MARATHON

MARATHONSCHAATSEN 21 NOVEMBER JAAP EDENBAAN Topsport Amsterdam helpt bij het realiseren van sportieve ambities van talentvolle Amsterdamse sporters. www.topsport.amsterdam

Ooit een theater, nu een monument met een tentoonstelling, ter nagedachtenis aan de duizenden joden die in de WOII vanuit dit gebouw werden gedeporteerd naar de concentratiekampen. Plantage Middenlaan 24, tel. 531 03 40, hollandscheschouwburg.nl

DE HORTUS

Een van de oudste (1682) botanische tuinen. Academie Bibliotheek Plantage Middenlaan 2 A, tel. 625 90 21 www.dehortus.nl

HORTUS BOTANICUS

In 1967 opgezet ten behoeve van onderwijs en onderzoek. Van der Boechorststraat 8, tel. 598 93 90, www.vu.nl

HUIS MARSEILLE

Eigentijdse en historische fotografie in 17e-eeuws pand. Martine Gutierrez - Wunderkind t/m 18 oktober Adolphe de Meyer - De essentie van een Venetiaanse droom vanaf 24 oktober Keizersgracht 401, tel. 531 89 89 www.huismarseille.nl

INTERNATIONAAL INSTITUUT VOOR SOCIALE GESCHIEDENIS Een van de grootste documentatie- en onderzoekscentra ter wereld op het terrein van sociale geschiedenis en geschiedenis van de arbeiders- beweging. Cruquiusweg 31, tel. 668 58 66 www.iisg.nl

JOODS MUSEUM

Objecten en kunstvoorwerpen die een relatie hebben met religie, cultuur en geschiedenis van de joden in Amsterdam. Diana Blok - Time Tells t/m 18 oktober Snogeiros – Mensen van de Snoge Ter gelegenheid van het 350-jarig jubileum van de Portugese Synagoge komen de gezichten, de verhalen en de tradities van de mensen die deze gemeenschap vandaag vormen, in deze tentoonstelling, tot leven. Fotograaf Marte Visser kreeg uitzonderlijke toegang tot het dagelijks leven van de gemeenschap. tot 8 november in de Portugese Synagoge Abracadabra - Geheimen van Houdini tot Hans Klok Stap in een wereld vol verwondering, verbazing en verrassing en ontmoet iconische goochelaars als Harry Houdini, Horace Goldin en Alexander en Adelaide Herrmann. vanaf 25 september Nieuwe Amstelstraat 1, tel. 531 03 10, www.jhm.nl

KATTENKABINET

Expositie van kunstwerken met als onderwerp ‘de kat’. Herengracht 497, tel. 626 53 78 www.kattenkabinet.nl

LUTHER MUSEUM

Het pand uit 1772 is gebouwd als het Evangelisch-Luthers Diaconie Oude Mannen- en Vrouwenhuis. Het speelde een grote rol bij de opvang van armen, ouderen en wezen. Ons Geloof is Liefde Van ‘geheime inzegening’ naar trotse voorloper: Luther Museum viert queergeschiedenis in een tentoonstelling vol persoonlijke verhalen. t/m 11 oktober We Carry Forward. Queer Horizons of Imagination De tentoonstelling toont het werk van acht hedendaagse beeldend kunstenaars, die het thema ‘queer imagination’ onderzoeken. t/m 11 oktober

Vrij Denken vanaf 28 oktober Nieuwe Keizersgracht 570, tel. 2142112 www.luthermuseum.nl

MUSEUM WERF ‘T KROMHOUT Het museum toont historie van Nederlands Industrieel Erfgoed. Hoogte Kadijk 147, tel. 627 67 77 www.kromhoutmuseum.nl

MUSEUM VAN LOON

Grachtenhuis uit de 17e eeuw met familieportretten, stijlkamers en Franse tuin. Keizersgracht 672, tel. 624 52 55 www.museumvanloon.nl

MADAME TUSSAUDS

Museum met wassenbeelden. Dam 20, tel. 522 10 10 www.madametussauds.nl

MAX EUWE CENTRUM

Permanente tentoonstelling over de schaakgeschiedenis, mogelijkheid om te schaken (computer) en schaakbibliotheek. Max Euweplein 30 A-1, tel. 625 70 17 www.maxeuwe.nl

conceptuele dialoog aan met de mysterieuze reeks van 22 etsen van Francisco de Goya. vanaf 23 september Diederik Schneemann – 1 + 1 = 3 Schneemann speelt in zijn kunst met het begrip waarde en maakt daarbij gebruik van bestaande voorwerpen of afval. t/m 1 november Dorpsstraat 50, Amstelveen, tel. 641 57 54 www.museumjan.nl

MUSEUMHAVEN

Restauratie, behoud, onderhoud van historische binnenvaartschepen. Oosterdok 12 www.museumhavenamsterdam.nl

MUSEUMTRAMLIJN

Tramdienst met historisch materieel. Rit van ong. 7 km en ong. 30 min. van Haarlemmermeerstation naar Bovenkerk (zie dienstregeling). Amstelveenseweg 264 www.museumtramlijn.org

MUSEUM REMBRANDTHUIS

MOCO

Museum voor moderne kunst. Moderne Meesters Van popartpioniers als Andy Warhol tot de rauwe energie van Jean-Michel Basquiat, het sociale activisme van Keith Haring en de meeslepende omgeving en abstracte schilderijen van Yayoi Kusama, deze tentoonstelling toont het werk van beroemde moderne kunstenaars die een blijvende invloed hebben gehad op generaties creatieven. doorlopend Honthorststraat 20, tel. 370 19 97 www.mocomuseum.com

Ervaar in de enige plek ter wereld hoe Rembrandt ooit leefde en raak in de huiselijke setting van het museum geïnspireerd door zijn werk en de verhalen van zijn leven. The Poor Man’s Rembrandt Project Gedurende twee weken kun je een originele Rembrandt-tattoo laten zetten door Henk Schiffmacher en zijn tatoeëerders. 26 oktober t/m 7 november Rembrandt Open Studio Twee hedendaagse kunstenaars zetten hun atelier op in Museum Rembrandthuis. Hiermee keert het museum terug naar zijn kern als kunstenaarshuis. vanaf 13 november Experimenteerdrift Alle kunstenaars die je in de tentoonstelling tegenkomt, van de 17de eeuw tot nu, hebben één ding gemeen: ze experimenteren erop los. Door verschillende technieken en materialen uit te proberen, ontdekken ze steeds iets nieuws. t/m 3 januari 2027 Jodenbreestraat 4, tel. 520 04 00 www.rembrandthuis.nl

MOLEN VAN SLOTEN

MUSEUM HET SCHIP

MICROPIA

Ontdek het onzichtbare leven Uitvergroot Hoe werkt een microscoop? En hoe heeft microscopie ons begrip van de onzichtbare wereld veranderd? Stap in de wereld van lenzen en licht en zie hoe vergroting en resolutie bepalen wat zichtbaar wordt. Artisplein, Plantage Kerklaan 38-40, tel. 0900-278 47 96, www.micropia.nl

Herbouwde werkende poldermolen uit 1847. Waterbeheer - Hoe wij Nederlanders onze voeten droog houden Van oudsher wordt in Nederland de strijd tegen het water gevoerd. Hadden we eerder een te veel aan water, door klimaatverandering ontstaat nu meer en meer het gevaar van uitdroging. Verdiep je in deze materie in de Molen van Sloten. Akersluis 10, 020-6690412 www.molenvansloten.nl Boeken van en over Multatuli. Zijn bureau, bibliotheek en sterfbed. Korsjespoortsteeg 20, tel. 638 19 38 www.multatuli-museum.nl

Amsterdamse School Museum Het Schip toont de schoonheid van de Amsterdamse School in volle glorie. Max Schulze - Antikamer In 'Antikamer' reflecteert beeldend kunstenaar Max Schulze op zijn turbulente zoektocht naar een nieuwe woning. Geen eigen huis - Wonen in crisis t/m 11 oktober Bright New World. De kracht van verbeelding Met een grote verscheidenheid aan tekeningen, films, schilderijen en sculpturen besteedt het museum aandacht aan de utopische denkbeelden van het interbellum én nu. vanaf 5 november Oostzaanstraat 45, tel. 686 85 95 www.hetschip.nl

MUSEUM JAN

LOCATIE DE DAGERAAD

MULTATULI MUSEUM

Lita Cabellut x Goya – De dwaasheden In de tentoonstelling gaan 22 monumentale, multidisciplinaire werken van de SpaansNederlandse kunstenares Lita Cabellut een visuele en

In het volkswoningbouw-complex De Dageraad is het tweede museum van Museum Het Schip gevestigd. Margaret Kropholler - Pionier, vakvrouw en inspiratiebron t/m herfst 2026

oktober/november Burgemeester Tellegenstraat 128, tel. 686 85 95, www.hetschip.nl

EXPO

koninklijke ontvangsten zoals de jaarlijkse nieuwjaarsreceptie, diners en prijsuitreikingen. Daarnaast is het zoveel mogelijk opengesteld voor bezoekers. Dam, tel. 522 61 61 www.paleisamsterdam.nl

Plek waar menselijke moed en onbaatzuchtigheid tot uiting kwamen. In het Nationaal Holocaustmuseum staat de Jodenvervolging in Nederland centraal. Vertel verder... De verhalen van twaalf overlevenden van de Holocaust uit verschillende landen in Europa, laten zien hoe de Nederlandse Holocaustgeschiedenis anders is dan die van de rest van Europa. tot 8 november Plantage Middenlaan 27, tel. 531 03 10, www.jhm.nl

NEMO SCIENCE MUSEUM

Centrum vol wetenschap en technologie Technium - Ontrafel de techniek om je heen De nieuwste game, onze kleding, de fiets, trein of tram die ons van A naar B brengt… Alles om ons heen dat door mensen is gemaakt, is techniek. Het is zo vanzelfsprekend, dat we het bijna niet meer zien. Maar hoe komt een fiets eigenlijk in beweging? Ontdek het in deze familietentoonstelling. t/m 30 december Oosterdok 2, tel. 531 32 33 www.nemosciencemuseum.nl

DETROIT INSTITUTE OF ARTS / BRIDGEMAN IMAGES

NATIONAAL HOLOCAUST MUSEUM

PIANOLA MUSEUM

Collectie automatisch spelende piano’s en andere muziekautomaten en meer dan 40.000 muziekrollen. Elke week een of meer museumconcerten. Westerstraat 106, tel. 6279624 www.pianola.nl

WHISTLER. DANDY EN DWARSDENKER James McNeill Whistler (1834-1903): schilder en prentmaker, influencer avant la lettre, kunstestheet en enfant terrible. Vincent van Gogh bewonderde Whistler. De eigenzinnige, vernieuwende en vooruitstrevende kunstenaar geldt als een van de belangrijkste kunstenaars van de 19de eeuw. Met zijn opvatting dat kunst, net als muziek, vooral een stemming moest oproepen, stond hij aan de wieg van de moderne kunst. VAN GOGH MUSEUM, VANAF 16 OKTOBER

DE NIEUWE KERK

De op een na oudste kerk van Amsterdam (1414) met 16e- en 17e-eeuws orgel. Queer Amsterdam, de roze stad Een tentoonstelling over de veelbewogen en bijzondere geschiedenis van de Amsterdamse LHBTQIA+-gemeenschap. Een cultuurhistorisch verhaal over liefde, uitsluiting, moed, strijd en vrijheid, verteld op een plek die ooit het toneel was van kerkelijke leer en uitsluiting. t/m 4 april 2027 Dam 1, tel. 638 69 09 www.nieuwekerk.nl

MUSEUM AMSTERDAM NOORD

Bij Museum Amsterdam Noord komt het verleden van Noord tot leven. In het historische badhuis van Vogeldorp ontdek je de geschiedenis van Noord en de bijzondere verhalen van bewoners toen én nu. Zorgen doen we samen – Bijzondere verhalen van de zorg in Amsterdam-Noord Aan de hand van archiefmateriaal, interviews met zorgprofessionals en hedendaagse verhalen in tekst en beeld wordt zichtbaar hoe zorgpraktijken in Amsterdam-Noord zich door de jaren heen hebben gevormd. t/m 11 oktober Zamenhofstraat 28 A www.museumamsterdamnoord.nl

MUSEUM ONS’ LIEVE HEER OP SOLDER

Amsterdams koopmanshuis met 17e-eeuwse schuilkerk. Bezoekers gaan er op ontdekkingstocht in een zeldzaam goed bewaard grachtenhuis uit de 17e eeuw. De gerestaureerde kruisafneming (Ca. 1530) Het drieluik 'De kruisafneming' van de Zuid-Nederlandse schilder Pieter Coecke van Aelst, geschilderd rond 1530, is te zien tot eind 2026 O.Z. Voorburgwal 38-40, tel. 624 66 04, www.opsolder.nl

STEPHAN VANFLETEREN De fotografietentoonstelling Transcripts of a Sea is een zoektocht naar de diepte van een oppervlakte en een klein stilleven van een grote levende zee. In de Belgische fotograaf schuilt een melancholische ziel; met gevaarlijke obsessie en voelbaar verlangen analyseert Stephan Vanfleteren de zee in al haar gestalten en lichtcondities. SCHEEPVAARTMUSEUM,

VRIJ DENKEN Meningen lijken in Nederland steeds harder en extremer te worden en de verdeeldheid tussen groepen lijkt steeds groter. Hoe kan je stelling nemen zonder je idealen te verliezen? Hoe verander(d)en de ideeën van Luther en Erasmus de wereld? Ontdek hoe 500 jaar geleden een publieke discussie werd gevoerd over grote thema’s. LUTHER MUSEUM,

VANAF 10 OKTOBER

VANAF 28 OKTOBER

NXT MUSEUM

Museum voor nieuwe mediakunst Still Pioneers of Media Art De vroege jaren van MonteVideo Hoe verandert kunst wanneer een nieuw medium ontstaat? En wat gebeurt er als kunstenaars de mogelijkheden van dat medium tot het uiterste verkennen? Deze tentoonstelling neemt je mee langs 10 ruimtes waar kunstenaars de grenzen van audiovisuele storytelling steeds opnieuw verleggen. Met werken van Livinus en Jeep van de Bundt, Nam June Paik, Nan Hoover, Servaas, Tom Klinkowstein en Trevor Batten. t/m 10 januari 2027 Asterweg 22 www.nxtmuseum.com

OSCAM

Het Open Space Contemporary Art Museum, is een museaal platform in de Amsterdamse Poort dat ruimte biedt aan nieuwe stadsmakers. Materialising Memories Het Nederlandse debuut van Bevan Agyemang, visueel kunstenaar, designer en oprichter van TSAU Studio, met een modetentoonstelling en live performance

waarin identiteit, herinnering en erfgoed centraal staan. t/m 27 februari 2027 Bijlmerplein 97 www.linktr.ee/oscam

OUDE KERK

Hedendaagse kunst en cultuur in het oudste gebouw van de stad. Onder de grafzerken bevindt zich het graf van Saskia van Uylenburgh, de eerste echtgenote van Rembrandt. Mire Lee Mire Lee (1988, Zuid-Korea) is een beeldend kunstenaar die bekendstaat om haar rauwe, organische sculpturen en installaties. Haar werk verkent thema's als verlangen, kwetsbaarheid, vergankelijkheid en transformatie. Met een nieuwe serie werken brengt ze de statische ruimte van de eeuwenoude Oude Kerk in beweging. vanaf 13 november Oudekerksplein 23, tel. 625 82 84 www.oudekerk.nl

KONINKLIJK PALEIS / OPEN

Het Koninklijk Paleis Amsterdam speelt een grote rol tijdens staatsbezoeken en andere

RIJKSMUSEUM

Overzicht van de Nederlandse kunst en geschiedenis met dagelijks rondleidingen, workshops of cursussen. Aziatisch paviljoen t/m 20 oktober Carel Visser in de Rijksmuseumtuinen Deze zomer ontdek je in de Rijksmuseumtuinen het werk van Carel Visser, de belangrijkste Nederlandse beeldhouwer van de twintigste eeuw. t/m 25 oktober 20ste eeuw t/m 9 november In de prentenkabinetten van het Rijksmuseum t/m 29 november Worn - kleding om te koesteren In deze presentatie ontdek je gedragen, herstelde en vermaakte stukken uit de collectie, daterend van 1640 tot 1930. Wie goed kijkt, ziet sporen van gebruik: stopwerk, zachte slijtage en zelfs zweet. Elk detail vertelt hoe kleding generaties lang werd gekoesterd en opnieuw gedragen. t/m 21 maart 2027 Museumstraat 1, tel. 0900-07 45 www.rijksmuseum.nl

HET SCHEEPVAARTMUSEUM

eeuws theater tot clubcultuur, activisme en Pride. t/m 1 november Vijzelstraat 32, tel. 251 15 11 www.amsterdam.nl/stadsarchief

STEDELIJK MUSEUM

Moderne en hedendaagse kunst en vormgeving. Adam Pendleton Some Wild Kind of Language De tentoonstelling laat met elf schilderijen en acht grote tekeningen zien hoe Pendleton abstracte vormen onderzoekt. vanaf 10 oktober Kho Liang Ie - Mid-Century Modernist t/m 18 oktober Yayoi Kusama De tentoonstelling presenteert meer dan zeventig jaar van haar baanbrekende oeuvre. Uiteenlopende disciplines komen aan bod: schilderkunst, sculpturen, installaties, tekeningen, mode, collages en happenings. t/m 17 januari 2027 Kexin Hao — Anatomy of Obstruction Wat als een instituut een lichaam had? Voor de zevende editie van Post/No/Bills verandert kunstenaar Kexin Hao de gang rond de monumentale trap van het Stedelijk in een denkbeeldig lichaam. t/m 30 april 2027 Museumplein 10, tel. 573 29 11 www.stedelijk.nl

STRAAT MUSEUM

Museum voor graffiti en street art The Essence Een tentoonstelling die de intenties, codes en het fundament van graffiti belicht en inzicht biedt in de abstracte en conceptuele dimensies ervan. t/m 30 december NDSM-Plein 1, tel. 020 370 9630 www.straatmuseum.com

Het museum laat zien hoe de zee de Nederlandse cultuur heeft bepaald. Ontdek 500 jaar maritieme geschiedenis. Van Gouden Eeuw, het leven aan boord tot virtuele zeereis en de replica van het VOC-schip ‘Amsterdam’. Atlantisch Venster IV: Sedrig Verwoert – Strange Fruit 2.0 vanaf 9 oktober Stephan Vanfleteren - Transcripts of a Sea vanaf 10 oktober Vincent Ruijters - Crimson Gilt Beeldend kunstenaar Vincent Ruijters maakte een kunstinstallatie gebaseerd op het VOC-schip Amsterdam. t/m 21 maart 2027 Schaduwen op de Atlantische Oceaan doorlopend Kattenburgerplein 1, tel. 523 22 22 www.hetscheepvaartmuseum.nl

THEO THIJSSEN MUSEUM

STADSARCHIEF AMSTERDAM

SURINAME MUSEUM

MÉÉR VOORSTELLINGEN, EN CONCERTEN EN EXPOSITIES?

MUSEUM TOT ZOVER

‘s Werelds grootste stadsarchief. Meesterwerk Amsterdam. Hoe is de stad verbeeld in de 17de eeuw? vanaf 6 november Drag in Amsterdam Ontdek de geschiedenis van drag in Amsterdam: van zeventiende-

iamsterdam.nl/agenda

De Amsterdamse schrijver, onderwijzer, vakbondsman en sociaal-democratisch politicus Thijssen (1879-1943) is vooral bekend als schrijver van de roman Jongensdagen. Vaste tentoonstelling Theo Thijssen De vaste tentoonstelling geeft een beeld van de tijd waarin Theo Thijssen leefde, schreef en werkte. 100 jaar De gelukkige klas De tentoonstelling laat zien welke ideeën over onderwijs Thijssen in de romans verwerkte. Onderwijsexperts van nu vertellen wat er honderd jaar later van zijn idealen terecht is gekomen. augustus 2027 1e Leliedwarsstraat 16, tel. 420 71 19 www.theothijssenmuseum.nl Ervaar de geschiedenis van Suriname & Nederland Openingstentoonstelling Meet Su Meet Us Meet Su! (Su in de volksmond als afkorting voor Suriname) presenteert de geschiedenis, flora en fauna van het land Suriname. Zeeburgerdijk 19 -21, www.surinamemuseum.nl Verleden, heden en toekomst van de omgang met de dood. Anne Cappendijk - Mourning Traffic De installatie 'Mourning Traffic'

krant

bestaat uit een grote hoeveelheid verkeersborden. Als bezoeker loop je eromheen alsof je een rotonde neemt. Het beeldverhaal begint bij het overlijden van Anne's vader. t/m 7 maart 2027 Rob Looman - Verlies door alzheimer Looman toont heel persoonlijk werk, gemaakt naar aanleiding van zijn vaders Alzheimer. t/m 7 maart 2027 Kruislaan 124, tel. 694 04 82 www.totzover.nl

Ontdek de Tweede Wereldoorlog De Tweede Wereldoorlog in meer dan 130 persoonlijke verhalen: verhalen van gewone mensen die voor moeilijke keuzes stonden in extreme omstandigheden. Nederland in de Tweede Wereldoorlog Dagelijks leven, collaboratie, Jodenvervolging en verzet van 1940-45 doorlopend De voormalige Nederlandse koloniën - van Tweede Wereldoorlog naar onafhankelijkheid Oorlog en uitbuiting - activisme en onafhankelijkheidsstrijd. doorlopend Verzetsmuseum Junior Reis met de tijdmachine naar Nederland in de oorlog en leef mee met vier kinderen. doorlopend Plantage Kerklaan 61, tel. 620 25 35 www.verzetsmuseum.org

WERELDERFGOED PODIUM

Joke van der Weij, Joanna van der Werf/Amsterdam Art Aanleveren agendagegevens december/januarinummer: 26 oktober februari-maartnummer: 28 december amsterdam&partners: informatie@iamsterdam.com

Distributie Flyerman, distributie@iamsterdam.com Abonnementen Abonnementenland, Postbus 20, 1910 AA Uitgeest, T 0251-257 924 Adreswijzigingen en opzeggingen: www.aboland.nl Jaarabonnement € 22,50. Het abonnement wordt jaarlijks stilzwijgend verlengd. Abonnementen kunnen schriftelijk en per e-mail worden opgezegd onder vermelding van het klantnummer, met een opzeg termijn van 3 maanden. Een abonnement is pas opgezegd

VERZETSMUSEUM

Nederland voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Hella de Jonge – Dichter bij hun ziel In deze tentoonstelling met schilderijen van Hella de Jonge komen persoonlijke geschiedenis en collectieve herinnering samen. vanaf 18 september

Hoofdredacteur Karin Thybaut Vormgeving Arjen van den Houten Ontwerp Loes Koomen Eindredactie Renate Dahlmans en San van de Ven (Scherp), Annemarie Bleeker (agenda) Aan dit nummer werkten mee Barbara van den Berg, Marjolein van Damme, Tim van Erp, Cindy Hoetmer, Margriet Prinssen, Nienke van Rijn/Topsport Amsterdam, Roos van der Rijst, Marijn Ruhaak, Bregtje Schudel,

agenda

Adverteren T 020-702 61 80 partner@iamsterdam.com Uitgever amsterdam&partners Mt. Lincolnweg 38-40, 1033 SN Amsterdam, T 020-702 61 00 Drukwerk Rodi Rotatiedruk

Bezoekerscentrum Amsterdam Werelderfgoed. Dé startplek om kennis te maken de Amsterdamse grachtengordel, werelderfgoed sinds 2010. Vijzelstraat 32 www.amsterdam.nl/werelderfgoed

WERELDMUSEUM AMSTERDAM

Museum over wereldculturen Made in China Wat betekent het label ‘Made in China’? In deze tentoonstelling duik je in de rijke en veelzijdige maakcultuur van China: van duizenden jaren oud vakmanschap, tot hedendaagse kunst en design. t/m 30 augustus Disco: meer dan beats en glitter vanaf 10 oktober Onvoltooid verleden: teruggeven, houden, of…? In deze tentoonstelling stap je in het midden van dit actuele debat

over restitutie. t/m 3 januari 2027 Linnaeusstraat 2, tel. 088-0042 800 amsterdam.wereldmuseum.nl

WERELDMUSEUM AMSTERDAM JUNIOR

Raad van de Raaf Doe-tentoonstelling voor klimaathelden! In de nieuwe kindertentoonstelling zijn heel veel activiteiten voor kinderen. Test je balans in de kajak van jager Lars, stap op de hondenslee van de Groenlandse Malik of luister naar het geluid van de smeltende ijskappen. Voor iedereen vanaf 6 jaar. t/m 30 december 2028 Linnaeusstraat 2, tel. 088-0042 840 amsterdam.wereldmuseum.nl

HUIS WILLET-HOLTHUYSEN

Volledig ingericht grachtenpand. Grachtenhuis vol stijlkamers

wanneer de abonnee daarvan een schriftelijke bevestiging heeft ontvangen via post of e-mail. Een adreswijziging kan alleen worden verwerkt als het oude adres en het nieuwe adres schriftelijk of per e-mail worden doorgegeven. Prijswijzigingen voorbehouden. Uitkrant is een geregistreerd merk van amsterdam&partners. Verschijnt 6 maal per jaar. Oplage 60.000 exemplaren. Redactie noch uitgever kunnen aansprakelijk worden gesteld

ADVERTORIAL

Met korting de grachten op

en verhalen Plantage aan de gracht Verhalen van mensen en macht. In de tentoonstelling worden mensen belicht die profiteerden van het gewelddadige plantagesysteem, en de levens van de tot slaaf gemaakte mensen die daarin gevangen zaten. vanaf 16 oktober Stap in het verleden in het indrukwekkende Huis WilletHolthuysen in het centrum van Amsterdam. doorlopend Herengracht 605, tel. 523 18 22 www.willetholthuysen.nl

WOONBOOTMUSEUM

Gevestigd op de Hendrika Maria, een voormalig zeilend bedrijfsvaartuig (1914). Aan boord krijgt men een beeld van deze woonvorm. Prinsengracht 296 K, tel. 427 07 50 www.houseboatmuseum.nl

voor eventuele foutieve vermeldingen. © 2026 Niets uit deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden overgenomen zonder voorafgaande toestemming van de auteursrechthebbenden. Het december/januarinummer van de Uitkrant verschijnt op maandag 23 november.

€10

i.p.v. €2 3

Aan de Amsterdamse grachten

Hoe werkt het?

AMSTERDAM DE BRAKKE GROND | FRAMER FRAMED BIJLMER PARKTHEATER

1-4 OKTOBER

BESTEL NU JE KAARTEN

Rondvaart hoort bij Amsterdam zoals de grachten bij Amsterdam horen. En al sinds 1948 laat Blue Boat Company, een van de rederijen in onze stad, de pracht van de grachtengordel zien. Blue Boat geeft een fijne korting op de City Canal Cruise aan alle Amsterdammers. Zo bekijk je ons prachtige centrum eens op een hele nieuwe manier.

In oktober en november krijgen bewoners van stadsdeel Zuid, Nieuw-West en Weesp €13 korting met een kortingscode. Op de website van Blue Boat Company kun je de rondvaart met korting boeken. Dat kan voor iedere City Canal Cruise op zondag tot en met woensdag. blueboat.nl/rondvaartamsterdam/city-canalcruise-bewoners/

krant

terugblik

tot slot

Terugblik

HERFST, 1937 tekst Erik Schmitz foto Polygoon/Stadsarchief Amsterdam

Herfst in Amsterdam, 20 september 1937.

et is een ijzersterk grafisch beeld. Een geheel in het zwart geklede man schuilt voor de natte sneeuw onder een net zo zwarte paraplu, vermoedelijk ergens in het Vondelpark. Hij staat licht voorovergebogen, alsof hij wat aan het uitpakken is. De over het natte asfalt uitgestrooide musjes wachten af wat er tevoorschijn komt. Links hebben er al een paar iets te eten gevonden. Het is een foto van een alledaags voorval,

een klein verhaal, zoals dat vroeger zo vaak in de krant en de tijdschriften stond. Die foto’s volgden de seizoenen: sneeuw in de winter, bloemen in het voorjaar, waterpret in de zomer, en vallende blaadjes en guur weer in de herfst. Meestal met een licht moraliserende ondertoon. Deze foto werd door Polygoon van het bijschrift voorzien: ‘Het begin van de herfst … en … het voedselprobleem’. In het voorjaar en de zomer was er

eten genoeg te vinden voor vogels, maar de winter betekende voor hen overleven, en bijvoeren was, meer dan nu, ook een regelmatig terugkerend onderwerp in de krant. Het is die kwetsbaarheid en afhankelijkheid die de foto laat zien. Het lot van de musjes zei ook iets over dat van de mensen. De winter was een harde tijd. In de meeste Amsterdamse huizen was alleen de huiskamer verwarmd. Daar stond een kachel waarvan het vuur ’s ochtends werd opgerakeld, en dat zorgvuldig brandend werd gehouden: niet te veel kolen uit de kolenkit erbij, maar ook niet te weinig. Slaapkamers waren onverwarmd en bij een strenge winters stonden de ijsbloemen op het raam. Een gloeiend hete metalen kruik bood dan nog enig soelaas – zolang het zelfgebreide omhulsel maar niet loskwam. Die strenge Elfstedentochtwinters zijn verdwenen, en ook de mus – ooit de meest gewone vogel van Amsterdam – is er bijna niet meer. Er zijn te weinig rommelige, ongeordende plekken waar ze kunnen nestelen en eten kunnen vinden. Het is niet meer leuk voor de mus. Het kwetteren van de mussenzwermen en het wonderlijke geluid dat zo’n opvliegende troep kleine vleugeltjes maakt, is vervangen door het schrille gekrijs van de halsbandparkieten en het ruwe gekras van de eksters en de roeken. Dat maakt deze foto onverwacht actueel: die paar mussen die er nog over zijn, hebben onze hulp hard nodig. Meer dan ooit.

krant

de echte Amsterdammer

tot slot

De echte Amsterdammer

‘ IK BEN VERKNOCHT AAN HET CENTRUM’

Meer ADE?

Elke maand deelt een Amsterdammer zijn of haar favoriete plekken in de stad. Deze keer: Isis van der Wel, beter bekend als DJ Isis.

Op vrijdagmiddag 23 oktober openen DJ Isis en Dimitri Four decades of Detroit Techno in de Q-Factory. Isis: ‘Met liveoptredens van grootheden als Octave One, Terence Dixon en Scan7 en sets van onder meer Juan Atkins, Kenny Larkin & Dj Pierre.’ Meer ADE-tips? Scan de QR-code voor onze selectie.

tekst Marijn Ruhaak portretfoto Romy Mursito

Het Groene Veld

DJ en producer Isis van der Wel (51) stond al op haar zeventiende voor het eerst achter de draaitafel in RoXY. Traditiegetrouw is deze dancepionier tijdens ADE op vrijdagavond met DJ Dimitri te vinden bij Kaap. Op vrijdagmiddag zit ze daarnaast in een panel rond de documentaire Her sound in de BumaStemra Hub in Hotel Pulitzer.

TROTSE AMSTERDAMMER? ‘Zeker! Ik reis veel en merk nog steeds hoe goed onze reputatie in het buitenland is. Ik heb in verschillende buurten en stadsdelen gewoond, maar ik ben verknocht aan het centrum, waar ik al 35 jaar een appartement huur. Ik ben echt een romanticus en de architectuur daar inspireert me.’ FAVORIETE VRIJPLAATS ‘Ruigoord. Ik ben op meerdere manieren verbonden met dit groene kunstenaarsdorp. Het staat bekend om de alternatieve kunst, festivals en creatieve gemeenschap. Er zijn niet veel plekken in Amsterdam waar je nog kunt ‘spelen’ en waar ruimte is voor experiment.’ LEUKSTE LUNCHPLEK ‘Latei op de Zeedijk. Hier eet je lekker en gezond en met allerlei gekke spulletjes heeft de plek ook iets creatiefs. Het is niet gericht op toeristen, waardoor er ook veel lokale

Latei

artiesten en makers komen. Tip voor ADE: je kunt hier ontbijten tot sluitingstijd.’ VERBORGEN PAREL ‘Kaap Amsterdam, een leuke, grappige plek op de Oostpunt op het Zeeburgereiland waar we ooit het Magneet Festival organiseerden. Er komt hier vast een woonwijk, maar in de tussentijd is er een strandtentje geland. Je kunt er eten, maar ook dansen zoals ecstatic dance. Ik draai hier altijd tijdens ADE met DJ Dimitri.’ RAFELIGSTE RAFELRAND ‘Het Groene Veld in Noord, een gemeenschap die in de jaren tachtig ontstond vanuit woon- en werkgemeenschap ADM. Je proeft hier de activistische energie en het maatschappelijke en sociale is belangrijk. Je kunt er bijvoorbeeld verantwoord en betaalbaar eten, er is veel creativiteit en iedereen is welkom.’

Allemaal in Het Concertgebouw Vr 16 okt 13.30 en 15.30 uur

Familieconcert Cello Cello (6+)

Familieconcert Cello Cello is een speels en verrassend familieconcert waarin oude spullen en nieuwe muziek samen tot leven komen. De musici bewegen moeiteloos op hun cello’s van Bach en Moesorgski naar de hedendaagse klanken van Matthias Bartolomey en funky sound van Snarky Puppy. Ma 26 okt 20.15 uur

Wo 25 nov (ochtend- of middagsessie)

Zing-Cirkel

Tijdens een inspirerende sessie gaat Maartje de Lint samen met ongeveer 20 senioren en hun mantelzorgers zingen. In deze workshop creëren we samen bijzondere momenten en vergroten we onze vitaliteit. Iedereen kan op zijn of haar eigen niveau meedoen.

Zo 29 nov 11.00 uur

Popup Choir: Taylor Swift

Spaanse zondagochtend

Het dak van de Grote Zaal gaat er weer af met Popup Choir! Dirigent Maarten Bos en gitarist Tijmen de Koning zijn de drijvende kracht achter het meest toegankelijke zang-event van Nederland. Zij leiden en jij zingt. Met deze avond: de muziek van Taylor Swift!

Op deze Spaanse ochtend speelt Thomas Beijer Falla’s Nachten in de tuinen van Spanje. Een stuk dat het midden houdt tussen pianoconcert en symfonisch gedicht. Ook in de balletmuziek uit El sombrero de tres picos komen Spaanse volksmuziek en vurige ﬂamenco samen.

Di 3 nov 20.15 uur

Di 15 dec 20.15 uur

Halloween Classics at the Movies De ultieme Halloween-concertbeleving met volledig orkest: de Philharmonie Südwestfalen onder leiding van Sander Teepen brengt muziek uit thriller- en griezelklassiekers, aangevuld met duistere parels uit het klassieke repertoire. Kom luisteren als je durft!

Kurt Elling & Jazz Orchestra of the Concertgebouw Een feestelijk eindejaarsconcert met de met Grammy’s bekroonde vocalist Kurt Elling. De bigband en hij brengen swingende kerstklassiekers en hoogtepunten uit Ellings repertoire. Een hartverwarmende avond.

Do 19 nov 20.15 uur

Za 19 dec 14.45 uur

In Piano Nights staat de piano in de spotlight en hoor je de mooiste pianomuziek van alle tijden. In een sfeervol verlichte zaal brengen twee pianisten elk een heel ander repertoire.

Na het succes van vorig jaar is Loes Luca terug met haar Christmas Sing-Along, geïnspireerd door de legendarische concerten in de Londense Royal Albert Hall. Wees welkom bij dit ontroerende en uitbundige meezingconcert, en trek uw meest kerstige outﬁt aan!

Piano Nights met Helena Basilova en Hannes Minnaar

Bestel nu kaarten op concertgebouw.nl

Kerstmatinee: Sing-Along met Loes Luca

curated by

Gratis met Museumkaart

Beleef het verhaal van Amsterdam in Motion Reserveer je tijdslot