Uitkrant Mei 2019

MEI 2019

Gemaakt door amsterdam & partners

DUURZAAM DOEN 24 UUR KLIMAATNEUTRAAL OVERLEVEN IN AMSTERDAM jaargang 53 #8

00 UK COVER MEI 2_MB.indd 1

11-04-19 16:31

Rembrandt & de Gouden Eeuw

In 2019 vieren we het leven van Rembrandt van Rijn met bijzondere tentoonstellingen in verschillende musea in Nederland.

iamsterdam.nl/rembrandtjaar

advertentie heel staand.indd 1 00 UK COVER MEI 2_MB.indd 2

09-04-19 11:00 11-04-19 16:27

UIT adv

Amstel 56-58 | 020 624 05 34 | www.dekleinekomedie.nl

MARTIJN KONING wo 1 t/m za 11 mei

‘Koning toont zijn verteltalent in verhalen vol grappen, die in hoog tempo over elkaar heen buitelen (de Volkskrant)’

KLAP OP DE MAAND

É CARRQUE CIR

vr 3 mei • 17.30 uur

Vrijmibo met inhoud. Ronald Ockhuysen in gesprek met actuele gasten. Muzikaal intermezzo van Flip Noorman (Het Nieuwe Lied).

IRCA THS, C ER MY JUL 2019 H T O 11 Y& 2 T/M RAVIT IZE, G ABRIQUE O L É F E CIRQU & FLIP

E’S D N E W OOP IDOSC

KALE

11 & 12

019

SEP 2

za 4 mei • 21.00 uur

Voor Theater Na de Dam interviewt Mélinde Kassens Ad van Liempt over Albert Konrad Gemmeker, commandant van Kamp Westerbork.

DIEDERIK VAN VLEUTEN & FUSE zo 5 mei • wachtlijst

Een speciale samenwerking om de vrijheid te vieren. Met muziek en verhalen die er toe doen. Geestig, uitbundig, ontroerend.

VICTOR LUIS VAN ES ma 6 mei

‘Het mooiste en meest gedurfde verhaal van de avond‘, schreef de Volkskrant over zijn optreden in de finale van Cameretten.

THEO NIJLAND

zo 12 mei • 15.00 & 20.15 uur

Theo is scherp en grappig. Over zijn vorige voorstelling schreef de pers: ‘Een hoogtepunt in de Nederlandse kleinkunst‘ (de Volkskrant)

RE E I B R IL BAVIGLIA DI SI

WOODSTOCK – ONE NIGHT OF PEACE AND MUSIC ma 13 mei • laatste kaarten

Precies vijftig jaar later neemt Frank Lammers ons mee. Een liefdevol eerbetoon. Met Paul de Munnik, Stephanie Struijk, Strange Brew e.v.a.

DANIËL ARENDS

31 OKT

ERA

EISOP

SE R LAND

9

V 201

& 2 NO

In Meer van hetzelfde (deel 1) weer die eeuwig briljante vondsten en een zooitje ijzersterke grappen.

KOMMIL FOO

YOUPK E N‘TH

VA AN NU NNIS V

di 14 t/m za 18 mei • wachtlijst

zo 19 en ma 20 mei

NEDER

T/M 2 JAN

2

22 FEB

Al dertig jaar zorgen ze voor meer dan memorabele avonden. Met een piano, een gitaar, een viool en elkaar. Meer hebben ze niet nodig.

JANNE SCHRA di 21 mei

Laat je meevoeren door haar betoverende stem. LALALA LOVE is Jannes’ ode aan de muziek uit vervlogen tijden.

2020

LENETTE VAN DONGEN ma 1 apr • laatste kaarten

Keer op keer wordt ze een nóg hogere hemel in geprezen. Ook in Paradijskleier gaat ze weer als een speer.

M

OO B S E J OK

E KE

MET D

GEMMEKER, COMMANDANT VAN KAMP WESTERBORK

ORKATER

vr 24 en za 25 mei

SPRO

Geert Lageveen en Leopold Witte maken de balans op. Lang leve de dood! ‘Alles aan deze voorstelling klopt.’ (Theaterkrant)

STEF BOS

zo 26 en ma 27 mei

L

USICA

DE

ING-M EFTEL

23

HARRY SACKSIONI

di 28 mei

THEO N E S S A MA D

WIJZIG

TIE GE SITUA

T/M 15 27 FEB

MRT

NL ARRE.

U: C

N BOEK

In Ruimte aandacht voor oud werk. Nieuw werk. Dat werk.

20 FEB 20

Niemand bespeelt de gitaar zo virtuoos als Harry zelf. Al acht keer op rij de Beste Akoestische Gitarist van de Benelux!

EMILIO GUZMAN wo 29 mei • reprise

‘In Kom Dan! weet Guzman maatschappijkritiek en persoonlijke twijfels op slimme wijze aan elkaar te verbinden.’ (NRC)

PETER HEERSCHOP

do 30 mei t/m za 1 juni • laatste kaarten

In De Minister van Enthousiasme maakt Peter zware zaken van het leven een flink stuk lichter.

LUNCHPAUZEVERHALEN ma 1 apr • 12.30 uur

Lunchpauzeverhalen. Niña Weijers komt voorlezen uit haar lievelingsverhalen van anderen.

ZATERDAG 3 AUGUSTUS 2019

ZONDAG 4 AUGUSTUS 2019

DINSDAG 6 AUGUSTUS 2019

EXCLUSIVE OPEN AIR SHOWS NDSM-WERF AMSTERDAM

Beleef

Een rauwe mix van avontuur, cultuur en historie. Welkom in IJmuiden. Slenter langs landgoederen. Wandel over het strand en door de havens waar vissers hun vangst aan land brengen. Ontdek de geschiedenis van de Atlantikwall of Oud IJmuiden. Met op de achtergrond geluiden van de staalindustrie en de bouw van de grootste zeesluis ter wereld. Kortom beleef IJmuiden Rauw aan Zee!

Tips voor een bezoek • • • • •

Publieksdag Forteiland - 5 mei Bunkerdag 2019 - 25 mei Motorendraaidag - 25 mei Kinderrondleiding Ruïne van Brederode - 26 mei Villa’s Culinair Wijntheater - 30 mei t/m 2 juni

Bezoek SHIP en het Hoogovenmuseum of ontdek de schatten van het Zee- en Havenmuseum. Nog meer beleven? Kijk op ijmuidenaanzee.nl

mei 2019

5

DOE FF DUURZAAM In de huidige klimaatdiscussie lijkt het wel alsof we nog maar één boosdoener hebben: CO2 is het nieuwe gif geworden. Dat ontneemt het zicht op allerlei doodgewone, dagelijkse milieuproblemen die óók onze aandacht nodig hebben. Neem plastic. We gooien er jaarlijks per persoon gemiddeld dertig kilo van weg (gemiddelde in Europa) en het wordt nog nauwelijks gerecycled. Het meeste wordt gewoon verbrand, met allerlei schadelijke stoffen als gevolg – als het al niet buiten de afvalstromen is beland en via het riool en de rivieren aan de plasticsoep wordt toegevoegd. Geen flesjes water meer kopen dus, zelfs niet als erop staat dat ze recyclebaar en dus duurzaam zijn. Demonstreren voor het klimaat klinkt nobel, maar het lijkt ook een beetje op afkopen: als je laat merken dat je om het milieu geeft, sta je aan de goede kant en hoef je verder niks te doen. Beter is het om zelf in je dagelijks leven te proberen zo weinig mogelijkmilieuschade te veroorzaken. En dat is vaak makkelijker dan je denkt. Daarover gaat ons coververhaal van deze maand. Journalist Floor van Dijck dacht 24 uur bij alles wat ze deed na over de milieu-impact. Het resultaat is een praktische gids. De beste manier om minder afval te produceren, is natuurlijk door het nooit in omloop te brengen. Het verbod op gratis plastic tasjes was een goed begin – je ziet steeds meer Amsterdammers hun eigen tasje meenemen bij het boodschappen doen (vooral die van Marqt zijn superhandig). Nog zo’n simpele tip: een waterbesparende douchekop. Scheelt al gauw eenvijfde hoeveelheid water en energie. Koop alleen boodschappen die je nodig hebt en gooi zo min mogelijk weg. Het lijkt misschien futiel, maar het levert meer op dan boos gaan zitten wachten tot de rest van de wereld het eens is geworden. Bart van Oosterhout Hoofdredacteur b.vanoosterhout@iamsterdam.com

VOLG ONS:

iamsterdam.com facebook.com/iamsterdamnl iamsterdam.com/uitmail youtube.com/videoiamsterdam instagram.com/uitinams coverillustratie: edith-made-it

INHOUD P.06 WAT IS ER NIEUW?

Nieuws uit de stad met o.a. Moederdag bij restaurant Moeders, een pinda op wielen, de net geopende Snuifduif, International Beyoncé Day en Bret Easton Ellis in Delamar.

P.10 24 UUR ZERO WASTE

Leef jij al zero waste? Níet? Wij ook niet. En dat kan dus best wat beter. We deden een poging om een hele dag duurzaam te leven in Amsterdam. Van ploggen en douchen met een wekker tot bamboe-ondergoed: zo zag dat eruit.

P.19 KUNST & VERMAAK

Met het beste van Holland Festival én beeldententoonstelling ArtZuid, het nieuwe album van de Nederlands-Turkse discorockband Altin Gün en de filmladder. Plus: een interview met Aafke Romeijn, die vertelt over kutmillenials, haar nieuwe album M en hoe ze dealt met de doodsbedreigingen die ze krijgt.

P.37 ETEN & DRINKEN EN ZO

De expatgemeenschap groeit en groeit. Is dat erg? Of juist goed voor de stad? Verder: een buurttoer door de Watergraafsmeer, vogelen als trend en de nieuwste shopadressen en restaurants.

P.63 TOT SLOT

Archiefbeeld van een fietsenzaak uit de jaren twintig, tips voor buiten de stad en songwriter en producer Benny Sings over zijn Amsterdamse favorieten.

P.49 AGENDA

De onmisbare culturele maandagenda en het colofon (op p. 60)

6

krant KRANT

mei 2019

OPENING

Wat is er nieuw? (in de stad)

Nieuws uit de wereld van kunst en cultuur, nieuwe uitgaanslocaties, de top 5 evenementen, het talent van de maand en tips van de straat.

Het is volop voorjaar, de zon is definitief terug van weggeweest en je weet welke tijd van het jaar dat is. Rokjes! Terrassen! Festivals! Borrelen! Beer o’clock! Qua festivals zijn er rond deze tijd een hoop hoogstaande foodfestivals ophanden, maar soms is een gezellig festival als Oost Tapt een betere keus. Niet hoogdrempelig – je rolt gewoon met dorst en al naar binnen voor je er erg in hebt. Met beerpong, een silent disco en een enorme bier-line-up met het beste gerstenat van Amsterdam en omstreken, van onder andere: Brewdog, Weihenstephan, Jopen, De Molen, Rock City, De School en Gebrouwen door Vrouwen. Jaap Edenbaan 18 mei taptfestival.nl

‘EEN OEFENING IN VERBINDING’

Zo omschrijft Nick Cave zelf zijn serie Conversations-avonden, waarmee de Australiër op 26 mei in Amsterdam staat. Het publiek mag vragen stellen, hij speelt ondertussen zijn beste nummers. Conversations with Nick Cave Het Concertgebouw, 26 mei

TOP 5 uitgaan

ANOUK VAN KALMTHOUT

OOST BEST

FRANK BLOEM

HANS WITHOOS

samenstelling Janna Reinsma

mei 2019 LEVE LARBI

Introdans presenteert drie werken van Sidi Larbi Cherkaoui: Loin, Orbo Novo en de Nederlandse première van Pure. De Vlaams-Marokkaanse choreograaf bouwt bruggen tussen oost en west en verbindt dans met andere kunstvormen. Cherkaoui’s organische danstaal en de voor hem zo kenmerkende duizelingwekkend snelle armbewegingen, voert de dansers naar de toppen van hun kunnen. ITA, 2 en 3 mei

RIJSEN&ROOXMAN, DEDIKKEMUIZ&SJORS Lineke Rijxman, Adelheid Roosen, George Groot en Titus Muizelaar, vier spelers met verweven levens, ontmoeten elkaar daar waar nog iets uit te minnen valt. In een speels ritueel onderzoeken zij de staat van de liefde en of het oog inderdaad de spiegel van de ziel is

als je er genadeloos inkijkt. Bellevue, 8 t/m 12 mei

ANNE NEUTEBOOM KIJK HAAR GAAN ‘Kan een cabaretvoorstelling tegelijk persoonlijk en geëngageerd zijn, tegelijk energiek en kwetsbaar en tegelijk chaotisch en met een sterke rode draad? Ja, dat kan, zo bewijst Anne Neuteboom met haar tweede avondvullende show’, aldus De Theaterkrant. De winnares van de jury- én publieksprijs Cameretten 2015 beschikt over een verbazingwekkende hoeveelheid energie en intense emoties. Subtiel en scherp. Bellevue, 16 t/m 18 mei

GET THE BLESSING Dit viertal uit Bristol vernieuwt de Britse jazz met eigentijdse invloeden uit de rock, dance en hiphop. De fascinerende beats komen van bassist Jim Barr en drummer Clive Deamer,

ritmesectie van de legendarische triphop-act Portishead. Pete Judge (trompet, elektronica) en Jake McMurnie (sax, elektronica) zorgen voor de jazztonen en de spacey klankkleur. Hun laatste album Bristopia is een voorlopig hoogtepunt in hun oeuvre. Bimhuis, 19 mei

DE JONGEN DIE TE SNEL GROEIDE (6+) Wat als je anders bent dan de rest? Doe je dan je best om niet op te vallen? Of laat het je koud? Poponel past niet in zijn klas; hij is te hard gegroeid. Zijn klasgenoten plagen hem met zijn veel te lange lijf. Maar er is een oplossing. De jongen die te snel groeide is een familieopera van Gian Carlo Menotti over erbij horen en anders zijn, over de moed om anders te zijn. Gespeeld en gezongen door volwassen zangers én een kinderkoor. De Nationale Opera, 3 en 4 mei

7

‘HET MAAKT IN FEITE NIET UIT HOE WE DE STAD HETEN, WE KUNNEN LICHT TEMMEN, VAN DE DAKEN SCHREEUWEN. ER IS EEN STAD NAAR ONS VERNOEMD.’ ZO DICHTTE GERSHWIN BONEVACIA (26) OVER AMSTERDAM IN ZIJN EERSTE BIJDRAGE ALS NIEUWE, ACHTSTE STADSDICHTER.

NOOTGANG Een klein, driewielig bestelautootje met een nogal groot uitgevallen pinda: voor veel Amsterdammers is het een bekend beeld. Wat niet iedereen weet, is dat in deze pinda het onbetwiste notengoud van de stad wordt vervoerd. De zaak erachter heet De Nootzaak Gotjé, sinds jaar en dag te vinden op onder meer de zaterdagmarkt op de Lindengracht. En in menig café en toprestaurant, want Gotjé levert dus ook heel wat af. Een van de jongste Gotjé-telgen heeft nu Deli Gotjé geopend in De Pijp. Een strakke zaak in plaats van een kraam, maar net als op de markt vind je hier de beste noten van de stad – en nu dus de hele week door. Eten is weten! Ferdinand Bolstraat 141H

LIJSTJE EROM Moederdagtip: restaurant Moeders serveert sinds 1990 Hollandse pot, van erwtensoep, hachee en stamppot tot speculaasparfait. Op Moederdag (dit jaar op zondag 12 mei) is het er altijd groot feest. En de rest van het jaar krijgen moeders hier op hun verjaardag een verrassing. Een van de leukste dingen aan deze vriendelijke zaak is dat waar je ook maar kijkt, overal foto’s van moeders te zien zijn. Nieuwe kiekjes zijn altijd welkom, al moet er wellicht even gezocht worden naar een mooi ereplekje. Rozengracht 251 moeders.com

SNUIVEN EN FUIVEN Amsterdammers onderscheiden qua vogels de drijfsijs en de vliegsijs. Aan deze karaktervolle vogelfamilie is sinds kort een nieuwe telg toegevoegd: de Snuifduif. Een chique, maar ook lichtelijk ruige parfumerie van de heren achter barbierzaak de Haarbarbaar. ‘De Snuifduif is een beetje een rock-‘n-roll parfumwinkel. En dat past wel, want Amsterdam is een stoere stad’, vertrouwde eigenaar Don Eimers Het Parool toe. Om de geuren aan de m/v te brengen worden er wekelijkse Snuif-fuiven gegeven. Onze neuzen gaan nog wat meemaken. Wolvenstraat 35 desnuifduif.nl

8

krant KRANT

mei 2019

OPENING

‘IK KAN JE VERTELLEN DAT DIT HEEL DIK GAAT WORDEN.’

OUDE REBELLEN AANSCHUIVEN MAAR Als het aan René Bakker ligt, hoeft niemand meer alleen te eten. Daarvoor richtte hij Meals Unite op: een platform waarop mensen die het leuk vinden om thuis lekker te koken, nieuwe mensen kunnen ontmoeten die graag aanschuiven. In de woorden van Bakker: ‘We zijn een soort LinkedIn-live, waarbij mensen elkaar persoonlijk en op een meer informele manier leren kennen – aan tafel. Je komt in aanraking met nieuwe mensen en culturen die je nog niet kende en wie weet ontmoet je zo de liefde van je leven.’ Van dat laatste gaan we vooralsnog niet uit, maar bijzondere ontmoetingen zal het zeker opleveren.

Het Stadsarchief komt deze maand met bijzonder muziektheater. In Brand in Mokum gaan oudere Amsterdammers van theaterwerkplaats Grey Vibes de planken op om het rebelse Amsterdam van de roerige jaren zestig en zeventig weer tot leven te wekken, tegen een achtergrond van prachtige archieffoto’s. Het was de tijd van hippie en Provo, van kraken en happenings, de Maagdenhuisbezetting en de Telegraafrellen. Hoe kijken de rebellen en passanten van toen erop terug? Met livemuziek! Stadsarchief Amsterdam 25 en 26 mei In vier Amsterdamse zorgcentra greyvibes.nl

mealsunite.com

CONCERTGEBOUWORKEST X NACHTWACHT In dit Rembrandtjaar pakt het Rijks niet alleen uit met meerdere grote Rembrandtexposities, maar ook met een heel bijzonder concert: pal vóór de Nachtwacht! Door niemand minder dan het Koninklijk Concertgebouworkest. Zo’n twintig musici spelen Haydn en Mozart, en daarbij worden ook twee instrumenten uit het museum bespeeld, voor het eerst sinds deze in de collectie zijn opgenomen: een natuurhoorn uit ca. 1850 en een viool uit ca. 1810. Koninklijk om daarbij te mogen zijn. Rijksmuseum 24 mei

OEPS! In de laatste Uitkrant zijn wij vergeten te vermelden dat de fotograaf van de reportage met de

klassieke auto’s, Roel Siebrand, ook hoofdredacteur is van het Zeer Originele Auto Blad: ZOAB. Van dit prachtige blad zijn sinds 2012 drie nummers verschenen en nummer vier is in de maak. zoabmagazine.nl

BERT NIENHUIS

RAPPER LIL’ KLEINE WERKT IN DE STUDIO HARD AAN NIEUWE MUZIEK, DIE HIJ VOOR HET EERST LAAT HOREN OP 11 MEI IN EEN STIJF UITVERKOCHT ZIGGO DOME.

9

‘HET LEVEN STAAT MISSCHIEN NIET GELIJK AAN PIJN, MAAR WEL ALS HET OM ROMANS GAAT. SCHRIJVEN GEEFT MIJN BESTAAN ZIN. NET ZOALS NEUKEN DAT DOET.’ AMERICAN PSYCHO-SCHRIJVER BRET EASTON ELLIS GAAT OP 6 MEI IN GESPREK MET HET PUBLIEK TIJDENS DE BRAINWASH SPECIAL IN DELAMAR.

TALENT BOY BASTIAAN SCHUT Geboren 17 oktober 1994 Talent ontwerper en fashion brander Wat Boy kwam eind maart in het nieuws toen de lijn veilige seksspeeltjes die hij ontwierp als afstudeerproject, door de internationale modeketen Weekday leek te zijn gekopieerd en op de markt te zijn gebracht.

@uitinams HAPPY BEYONCÉ DAY! Als je zo beroemd bent als Queen Bey en mensen op dansvloeren over de hele wereld aan het bouncen krijgt, verdien je een feestdag. Op 3 mei viert Club NYX daarom alweer de vijfde Nederlandse editie van International Beyoncé Day, met optredens, Beyoncé-karaoke en heel veel muziek, van solo-hits tot Destiny’s Child-deuntjes, soundtracks en nog meer lekkers. Volgens Facebook was 2015 ‘nice’, 2016 ‘amazing’, 2017 ‘a night we’ll never forget’ en 2018 ‘history in the making’. Wat zal het dit jaar worden? Wel snel zijn, want het verkoopt altijd uit!

Elke maand belonen we een gouden tipgever met een plek in de Uitkrant. Deze keer is dat @tvzff, die met zijn camera in de wolken liep achter Amsterdam Centraal. Volg @uitinams op Instagram voor je dagelijkse dosis culturele tips en hotspotinspiratie in Amsterdam. Ook iets moois te delen? Deel je foto met #uitinams.

Club NYX 3 mei

*Weekday laat in een reactie weten het voorval ongelukkig te vinden en opnieuw contact te hebben gezocht met Boy. ‘Seksuele gezondheid en rechten horen bij onze kernwaarden en we bieden al sinds 2014 intieme producten aan onze klanten. De productlijn in kwestie is geproduceerd door een extern label; Weekday is één van de vele resellers en heeft geen invloed gehad op het ontwerpproces.’ BAS UTERWIJK

UITMARKT 2019 Het kan ook niet anders: in de tijd van grootse jubilea als 350 jaar Rembrandt, 125 jaar Stedelijk en Mahler 2020 keert de Uitmarkt, het grootste gratis festival van ons land, deze zomer terug op het thuishonk: het Museumplein en Leidseplein. En met Eric Corton als presentator! 23 t/m 25 augustus, uitmarkt.nl

‘Toen ik begon met afstuderen, bracht de GGD nieuwe cijfers naar buiten: het aantal jongeren met een soa was voor het eerst in jaren weer iets gestegen. Ik heb meer dan vijftig millennials gesproken over hun seksleven en ontdekte dat deze groep graag experimenteert, maar dat voorbehoedsmiddelen en seksspeeltjes toch een negatieve connotatie hebben. Daarom wilde ik een lijn seksspeeltjes maken die er aantrekkelijk uitziet, inclusief is en meegaat met de tijd. Strak en minimalistisch vormgegeven in zachte kleuren. Bij Weekday was mijn afstudeerproject opgevallen en we kwamen in contact, maar daarna hoorde ik niets meer. Totdat ik mijn idee een jaar later in de winkel zag liggen. Toen heb ik de media opgezocht.* Afstuderen met een lijn seksspeeltjes, dat was nog nooit gedaan op het Amfi. Ik wil laten zien dat mode niet alleen een winkeltje of een kledingstuk is; het is zo veel meer. In hoeverre kun je trends vertalen naar producten die weinig met mode te maken hebben? Het was natuurlijk wel een momentje toen ik mijn oma over mijn afstuderen moest vertellen. Maar ik wil me niet laten afschrikken door het taboe. Ik ben nu aan het praten met een grote producent van seksartikelen, om te kijken of mijn ontwerpen daar passen.’

10

krant KRANT

OPENING

24 uur duurzaam

MIJN DUURZAME DAG

We wíllen met z’n allen wel duurzaam doen, maar hoe moet dat eigenlijk? En hoe scoort onze eigen stad op de milieumeter?

DE 5 R’S VAN ZERO WASTE REFUSE Weiger nutteloze verpakkingen en wegwerpartikelen. REDUCE Verminder je hoeveelheid spullen en aankopen. REUSE (+ repair) Geef oude spullen een nieuwe bestemming, zorg voor herbruikbare producten, leen, wissel uit en repareer kapotte items in plaats van ze te vervangen (mits het geen stokoude energieslurpers zijn). RECYCLE Zorg dat alles wat je tóch weggooit op de juiste plek belandt. ROT Breng je GFT-afval naar een wormenhotel of composthoop.

11

Een Uber of de tram, vegan of vlees, recyclen of niet: een beetje milieu-sympathisant krijgt de hele dag door dit soort keuzes voor z’n kiezen. Journalist Floor van Dijck probeert het uit: één dag duurzaam leven. tekst Floor van Dijck illustraties edith-made-it

ZO WORD JE EEN GROENE AMSTERDAMMER 07:30

FUCK FAST FASHION Slecht nieuws over je leuke laatste aankoop: grote kans dat die totaal niet duurzaam is. De kledingindustrie is na de olieindustrie de vervuilendste branche ter wereld, met 10% van de broeikasuitstoot én het op één na meeste waterverbruik ter wereld. Om een T-shirt te maken, wordt 2720 liter water verbruikt en vervuild, ongeveer wat een gemiddelde Amsterdammer in drie jaar drinkt. In de katoenteelt gaan ook belachelijk veel pesticiden om: voor het katoen van één shirt wordt 20cl chemicaliën gebruikt. Een glas vol. Helaas zijn polyesters en andere synthetica ook geen alternatief; die pompen bij elke wasbeurt microplastics in het water. En dan wordt er ook nog enorm veel verbrand of weggegooid: werelwijd 14 miljard kilo kleding per jaar. Ongedragen. Kortom: wil je je gedrag verduurzamen, laat dan de fast fashion-ketens links liggen en organiseer een kledingruil, scoor je kleren tweedehands of van gerecycled of duurzaam materiaal. En doe vooral wat langer met wat er al in je kast hangt.

SCHOON EN FRIS De wekker gaat. Nog éven snoozen en dan begint deze dag vol duurzame keuzes. Hop, onder de douche. Waar we normaal de tijd nog weleens vergeten, zetten we nu een alarm op vijf minuten. Lara Peters van Milieucentraal: ‘Door vijf in plaats van negen minuten te douchen, bespaar je negentig kilo CO2uitstoot per jaar.’ Ter illustratie: een gemiddeld huishouden in Nederland stoot jaarlijks ruim achtduizend kilo CO2 uit met energieverbruik en vervoer. Om al die CO2 om te zetten in zuurstof, zijn vierhonderd bomen nodig. Nu we toch onder de douche staan: wat doe je met die shampoo in plastic flessen? Een natuurlijke soap bar, o.a. van de Amsterdamsche Zeepfabriek in Noord of van het Utrechtse Werfzeep, is een betere optie. We schrobben onze tanden met een bamboeborstel en poedertandpasta – van Lush bijvoorbeeld. Daar doe je langer mee dan uit een tube én je spuugt geen microplastics (minuscule stukjes plastic die dienen als schuurmiddel) in de wastafel.

>

12

krant KRANT

OPENING

24 uur duurzaam

Soms blijkt een ananas uit Costa Rica een betere keuze dan een oer-Hollandse aardbei

08:02

08.14

DUURZAAM PAKKIE-AN Hergebruikt is hip, blijkt uit de nog altijd voortdenderende vintage-hype in de stad. Vandaag laten we ons fast fashion-spul dus voor wat het is en gaan we voor een tweedehands Levi’s met kringloopshirt en schoenen die we scoorden op een kledingruil. Zelfs je katoenen onderbroek moet eraan geloven, want anno 2019 is bamboe de hipste grondstof. Dat groeit veel sneller met veel minder water dan katoen en is afbreekbaar, in tegenstelling tot synthetische grondstoffen. Overigens is de productiewijze van bamboe vaak weer niet zo duurzaam door het gebruik van chemische oplosmiddelen. De allerbeste tip dus? Koopminder. Peters: ‘Als je dit jaar zes kledingstukken minder koopt, bespaar je 120 kilo CO2.’

TIJD VOOR ONTBIJT Yoghurt met bosbessen, een boterham met achterham, beschuitje met kaas: een gemiddeld ontbijt in Nederland bestaat uit zuivel, brood, soms vlees en wat fruit. Vandaag niet, want dierlijke producten hebben nogal een grote ecologische voetafdruk. Ook die bessen zijn niet in het seizoen (vanaf juni wel), zitten in plastic en moeten van ver komen. We gaan dus voor havermout (uit een kartonnen doos) met plantaardige melk en Hollandse peer of banaan (want ja, ook die kan milieubewust zijn). Ook een optie: een broodje biologische pindakaas – zonder palmolie, want daarvoor worden oerwouden gekapt – uit een glazen pot. Brood komt uit de vriezer, we ontdooien alleen wat we nu opeten. Zo blijft de rest lekker lang vers.

GROEN UIT ’T SEIZOEN Als je duurzaam wilt doen, kies je voor groente en fruit dat in het seizoen is en duurzaam wordt geteeld. Milieucentraal heeft daar een handige tool voor: op groentefruit.milieucentraal.nl zie je precies of je appeltje een goede keuze is. De indeling in scores (A t/m E) is gebaseerd op de meest voorkomende teeltmethode, transportwijze en verpakkingsmateriaal. Dat betekent soms ook dat een ananas die vanuit Costa Rica met de boot naar ons land komt, duurzamer is dan een Nederlandse aardbei die in een kas opgroeit.

VAN ALLE DRANK DIE WE WEGGOOIEN, IS MEER DAN DE HELFT KOFFIE EN THEE

13

08:38 FIETSEND NAAR JE WERK De thermostaat – als die al aanstaat – gaat naar vijftien graden en de deur knalt dicht. Op naar het werk. Fietsen of lopen is en blijft het allerduurzaamste vervoersmiddel en nog gezond ook. Op nummer twee komt het OV, en daar scoren de tram en de metro beter dan de bus. Vooral een halflege bus is niet de duurzaamste optie – maar altijd nog beter dan een auto of scooter. Ja, ook een elektrische. Want helaas is nog lang niet alle stroom groen.

11:01 BAKKIE TROOST Elf uur al? Er gaat nu niets boven een geurig shot caffeïne. Nou is het Zwarte Goud stiekem behoorlijk niet duurzaam: onderbetaalde plukkers, chemicaliën en lange transportafstanden zijn aan de orde van de dag. Wie niet zonder kan, kiest voor een keurmerk (kijk op keurmerken.milieu-centraal.nl voor

de hele rambam) en zet de koffie in een ouderwets koffiezetaparaat of percolator, want de eenkopscupjes zorgen voor onnodig afval. Máár: zet nooit meer dan je opdrinkt. Van alle drank die we weggooien, is maar liefst 60% koffie en thee. Wat koffie op het werk betreft scoren koffiebranders Peeze en Hesselink goed op duurzaamheid. Bring your own mok,, die je erna omspoelt met koud water. O, en vergeet niet het koffiedik in te zamelen, om oesterzwammen op te kweken.

>

14

krant KRANT

OPENING

24 uur duurzaam

KLEINE WASJES…

12:29

15:49

HARINGHAPPEN Tijd voor een broodje. Vanmorgen hebben we in alle haast niets meegenomen, dus dat wordt iets halen. Probleem: alles zit in plastic. Van de sapjes tot salades. Dan dus maar een vers belegd broodje hummus bij de bakker – nee, dank je, geen zakje. En omdat we het niet kunnen laten: een broodje haring bij de viskraam. Die is trouwens een behoorlijk duurzame keuze, blijkt uit de Viswijzer: de haring is niet bedreigd, komt van dichtbij en er is weinig bijvangst. En zero waste, want zo uit ’t vuistje.

LEKKERE TREK Trek in een snack? Bedenk dat veel frisdrank, snoep en repen bewerkte voedingsmiddelen zijn die in weinig duurzame fabrieken gemaakt worden. Vandaag grijpen we dus naar een appel. Voordeel: het voelt heel gezond. Nadeel: we snakken naar een Snickers. Hup, dan maar terug naar die bakker voor huisgemaakte koekjes of cake.

DE SPORTSCHOOL ZOU EEN DUURZAME PLEK KUNNEN ZIJN: EENTJE DIE DRAAIT OP MENSELIJKE ENERGIE

Die stinkende sportspullen moeten thuis zo snel mogelijk in de was, want dan worden ze op een lagere temperatuur ook nog schoon. Peters: ‘Door een volle trommel te wassen op een eco-programma van 40 graden, bespaar je energie terwijl je was net zo schoon wordt. En wie z’n was aan de waslijn droogt, bespaart nog eens 60 kilo CO2.’ En als je toch bezig bent: we gebruiken doorgaans veel meer wasmiddel dan nodig is, dus doseer goed. Grote kans dat je was net zo fris uit de trommel komt met een scheutje minder.

17:11 PLOG DE DAG Na het werk is het tijd om even wat calorieën te verbranden. Op naar de gym! Dat zou een heel duurzame plek kunnen zijn: eentje die draait op menselijke energie. Desondanks is de gemiddelde sportschool met z’n airco, sauna en elektrische apparaten vooral een energievreter. Naar buiten dus vandaag, voor

een rondje hardlopen of een klasje in het park. En dan verzamelen we tegelijk het afval dat we tegenkomen, want ploggen – joggen terwijl je zwerfafval opruimt – is de nieuwste fitnesstrend uit scandinavië.

15 PLASTICVRIJ BOODSCHAPPEN DOEN GAAT HET BEST BIJ DE BIOWINKEL OF OP DE MARKT

18:05 EEN BOODSCHAP DOEN ‘Wilt u daar een tasje bij?’ Eh, ja. Ook al heb je er thuis al 78 liggen. Beter stop je dus voortaan een eigen boodschappentas en wat netjes voor groente en fruit in je fietstas of rugzak, dan loop je altijd voorbereid de supermarkt in. Voor een duurzame boodschap let je op drie dingen: verpakking, ecologische voetafdruk en natuurlijk of het lekker is. Maar trap niet in elke aanbieding. Peters: ‘Bedenk je bij aanbiedingen goed: ga ik het ook echt opeten? Per persoon gooien we namelijk elk jaar 40 kilo eetbaar voedsel weg, ter waarde van 140 euro.

Vandaag eten we plantaardig: een curry met pompoen, groente en rijst. De pompoen kan los mee, net als de prei en andere groente. Laat alles in plastic liggen en koop zo veel mogelijk los. Dat gaat het gemakkelijkst bij de biowinkel of op de markt.

18:29 HA, THUIS! Terwijl we de deur opendoen, draait de kat klagerig miauwend langs onze benen. Die heeft ook trek – en niet in iets plantaardigs.

DE ZUINIGE KAT

>

Blikjes, zakjes en al dat grind in de kattenbak: een kat in de stad levert flink wat afval op. De in Amsterdam wonende Amerikaanse Kay is de kracht achter Paws and Pines, een blog helemaal over duurzaamheid. Zij onderzocht ook hoe je het leven van je kat zo afvalvrij mogelijk kunt maken. Haar tips: bestel biologisch kattenvoer (sowieso vaak gemaakt van restvlees, dus zero waste) en ecologische kattenbakvulling in bulkverpakkingen (blik of karton). En laat je kat soms met je mee-eten. Kook je een keer vlees of vis, hou dan wat apart voor Minoes of Tommie.

16

krant KRANT

24 uur duurzaam

OPENING

18:35

HET AFVALVERHAAL Goed, er is gekookt. Nu ligt er een berg aan groenteschillen en preikontjes. Een beetje waste warrior maakt daar bouillon van, maar wij willen ervan af. En in Amsterdam wordt geen GFT-afval opgehaald. Terwijl de gemeente in 2020 65% van het afval wil recyclen, ligt dat aantal nu pas op 28%. Gemeentelijke GFT-proeven mislukken jammerlijk: de Amsterdammer wil er niet aan, is de conclusie. Tot nu: een recente pilot rondom afvalscheiden op Java-Eiland was wél een succes, IJburg is de volgende. Ook zijn er steeds meer buurtinitiatieven waar ze blij zijn met je groenafval. Zoals wormenhotels: een beheerde bak waar een pierenkolonie je GFT omzet in compost. Precies: die je als omwonende weer over je plantjes kunt strooien. Check wormenhotel.nl/amsterdam voor locaties. De rijst zat in KARTON en mag bij het oud papier. Máár: ‘Papier is moeilijk te recyclen als er veel plastic tussen zit, of als het vet is. Haal plastic wikkels er dus af en stop dozen van afhaalpizza’s niet bij het oud papier’, tipt Peters. Het BLIKJE van de kokosmelk mag bij het restafval, die vissen ze er met magneten uit. Of maak er een plantenpot van voor je minikruidentuin – mét een schepje wormenpoep natuurlijk. PLASTIC kan in een aparte container, maar de recyclingcapaciteit in Amsterdam is nog niet optimaal. Veel plasticafval wordt buiten Nederland verwerkt (gevolg: nóg meer CO2-uitstoot). Bovendien zijn niet alle plastics goed te recyclen. Over het algemeen is 75% bruikbaar, de rest wordt alsnog verbrand. Maar er gloort hoop: een nieuwe, geavanceerde recyclingfabriek in het Havengebied kan straks per jaar 17.000 ton plastic klaarmaken voor hergebruik.

KOKEN We halen de boodschappen tevoorschijn: aan de slag. Pecies genoeg koken is natuurlijk ideaal, maar wat we te veel maken, gaat in de vriezer of in een bakje mee naar het werk. Toch weer voor een weeshuis aan rijst gekookt? Dat wordt morgenavond nasi goreng of een lekkere osawacake – voor als je weer zoete trek krijgt.

22:27 DUURZAAM DANSEN Tijd om de voetjes van de vloer te gooien! Doe je dat bij de Westergasfabriek of drink je een biertje bij Oedipus, dan is de elektriciteit aldaar afkomstig van zonnepanelen van het dak. Voor echt duurzaam festivallen moet je wachten tot de volgende editie van DGTL Festival, die erop mikken om in 2020 het eerste circulaire en klimaatneutrale festival ter wereld te worden.

17 MEER INSPIRATIE Pawsandpines.com/zero-waste-amsterdam Een Engelstalige city guide over een zero waste stadsleven. Hetzerowasteproject.nl Twee Amersfoorte zussen bloggen over een afvalvrij bestaan. Degezondestad.org is een organisatie die duurzame projecten in de stad ondersteunt. Op de site staan veel leuke initiatieven. Milieucentraal.nl staat boordevol goede tips en wegwijzers voor een duurzamer leven.

OP GOED GEVOEL Als je een keer uit eten wilt, kies dan voor vega of vegan en verklein zo je klimaatafdruk. Of ga voor helemaal afvalvrij, bij de volkskeukens van Taste Before You Waste of – iets fancier – bij Instock en De Ceuvel. Daar koken ze met producten die anders in de vuilnisbak waren beland. Soms een beetje afzien, wel heel duurzaam. Liever afhalen? Laat je verrassen door een Magic Box van Too Good To Go, de app waarop restaurants, hotels en lunchrooms voor een klein prijsje hun overgebleven eten aanbieden. Soms scoor je een complete maaltijd, een andere keer neem je een paar heerlijke taartpunten mee naar huis of mag je het ontbijtbuffet van een hotel plunderen.

02:09 EVEN SNACKEN Midden in de nacht… Trek! Een handje noten zou een verstandige keuze zijn, maar het is na twaalven, dus dan doe je niet aan verstandig. Je trekt dus een kroket uit de muur – maar wel een vegetarische. Of voor de carnivoor toch gewoon een frikandel speciaal, want wat blijkt: dat separatorvleesworstje is juist een behoorlijk zero waste-proof keuze. Was best te doen zo, toch, die duurzame dag?

DE KATER KOMT LATER Ook alcohol heeft best een ecologische voetafdruk door watergebruik, CO2-uitstoot en transport. Het best drink je lokaal pils van een grote brouwer uit een statiegeldflesje of fust en beter geen wijn uit een fles. Die is zwaar en inefficiënt bij transport. Sterker: wijn uit Kaapstad in een zak heeft een lagere milieubelasting dan een fles uit Italië. Proost!

>

Volg onze routes en ontdek de leukste plekken iamsterdam.nl/themaroutes

krant KRANT

mei 2019 20 24

26 28 30 32

19

HOLLAND FESTIVAL ALTIN GÜN: NEDER-TURKSE DISCOROCK EXPO: ARTZUID DE FILMLADDER THEATER NA DE DAM INTERVIEW: AAFKE ROMEIJN

WORLD PRESS PHOTO 2019 SEX & GENDER Heb je altijd al je eigen medische illustratie van een preparaat op sterk water willen maken? Wil je op de Wallen een geschiedenisles krijgen over prostitutie, soa’s en herenclubs? Of leren hoe planten de koffer induiken? Je ontdekt alles over seks en gender tijdens het Weekend van de anatomie in Museum Vrolik in het Amsterdam UMC en op meer plekken in de stad. Check de Facebookpagina van Museum Vrolik voor kaarten. Museum Vrolik, 10 t/m 12 mei

JACCO GARDNER De ambitie om hits te scoren heeft Jacco Gardner (31) niet – en die heeft hij ook niet nodig. Hij tourde door de VS, trad op in Spanje, stond op oneindig veel Nederlandse festivals en podia en nu schrijft hij muziek vanuit zijn nieuw woonplaats Lissabon. ‘Die stad heeft iets mystieks’, zei hij bij de release van zijn nieuwste album Somnium. Resultaat: een plaat met psychedelische sixtiesmuziek die zoals altijd steengoed in elkaar zit, voor het eerst zonder zang. In Paradiso speelt de multi-instrumentalist met hippieachtige looks alle nummers van de plaat.

FINBARR O‘REILLY

Paradiso, 10 mei

Sinds 1955 zien we via World Press Photo het langzame verschuiven van politieke brandhaarden, natuurbeleving en sociale omwentelingen. Wie de winnende foto’s van alle World Press-edities achter elkaar legt, heeft meteen de grote lijn te pakken van de ontwikkeling van de wereld. Ook dit jaar zijn alle 150 bekroonde beelden en video’s te zien. Nieuw zijn de World Press Photo Originals, waarbij een selectie iconische foto’s uit het verleden getoond wordt. De expositie loopt tot de zomer. Op de foto: een scène in Dakar tijdens Fashion Week (Finbarr O’Reilly). De Nieuwe Kerk, t/m 7 juli

20

krant KRANT

KUNST & VERMAAK

podium

De stad als decor Bewegende podia, synthesizers, ja, zelfs helikopters worden ingezet om de 72ste editie van Holland Festival onvergetelijk te maken. Vanaf eind mei is door de hele stad weer het beste van de internationale podiumkunsten te zien. Vijf tips. tekst Joke van der Weij

festival Holland Festival 29 mei t/m 23 juni hollandfestival.nl

STELLA OLIVER

Electro Symphonic Orchestra met Colin Benders

JANIEK DAM

Aus LICHT

The head & the load

AUS LICHT Karlheinz Stockhausen: mythische, soms duistere denker, cultfiguur en vooral zeer innovatieve componist die menigeen van de gebaande paden heeft geleid. The Beatles, Björk, Brian Eno en Miles Davis beschouwden hem als inspiratiebron. Je kunt rustig stellen dat elke hedendaagse componist door hem beïnvloed is, al is het maar door zich tegen hem af te zetten. Het Holland Festival biedt dit jaar de ultieme Stockhausen-ervaring met de driedaagse marathonvoorstelling aus LICHT. De drie delen zijn afzonderlijk van elkaar te zien, maar dat in het laatste deel vier strijkers muziek ten gehore brengen vanuit helikopters boven Amsterdam, belooft toch wel het hoogtepunt te worden. Overigens is voor de repetitie op 7 mei nog dertigduizend euro nodig.

Dat hoopt de organisatie bij elkaar te kunnen crowdfunden; bijdragen kan op voordekunst.nl. 31 mei t/m 2 juni, 4 t/m 6 juni en 8 t/m 10 juni, Westergas/Gashouder

ELECTRO SYMPHONIC ORCHESTRA MET COLIN BENDERS Componist en multi-instrumentalist Colin Benders in het Concertgebouw? Jazeker: vorig jaar in de Kleine Zaal, nu met een volwaardige compositie doorgestoten naar de Grote Zaal. Daar wordt het podium eens niet bezet door musici, maar door modulaire synthesizers en een heleboel luidsprekers die ruimtelijk zijn opgesteld, zodat het geluid niet stereo klinkt maar overal vandaan komt. Benders gaat voor niets minder dan een herdefinitie van de klassieke concertzaal en de bijbehorende conventies: ‘En daarnaast is het

natuurlijk megavet om zo’n stuk op die legendarische plek te spelen.’ 22 juni, Concertgebouw

THE HEAD & THE LOAD De nieuwste voorstelling van associate artist William Kentridge gaat over de bijna twee miljoen Afrikanen die tijdens de Eerste Wereldoorlog als dragers zijn gebruikt door Britten, Fransen en Duitsers. Veel van hen overleefden de oorlog niet en kwamen naamloos terecht in de drassige aarde ver van hun geboorteland. Kentridge brengt animatie, beeldende kunst en schaduwspel samen met dansers, zangers en muzikanten om dit onbekende deel van de geschiedenis alsnog te vertellen. Een ambitieuze opening van het festival, met een zwaar verhaal dat wordt voortgestuwd door de muziek van Philip

21

mis deze niet ‘Roughhousing’ verwijst naar de gecontroleerde agressie van stoeiende kinderen. Choreograaf Richard Siegal laat de negen dansers en acteurs van zijn Ballet of Difference over elkaar heen tuimelen en elkaar aftroeven met snelle frasen en halsbrekende toeren. Iedere acteur en iedere danser staat op dezelfde onstabiele ondergrond en wordt daardoor gedwongen om zich buiten de eigen comfortzone te bewegen. En dat kan heel ver gaan. Een voorstelling als een hypernerveus, dada-achtig stripverhaal, dat een kritische blik geeft op de mediawereld waar geweld de norm is en de waarheid onder al het nepnieuws niet meer is op te diepen.

Roughhouse

THOMAS SCHERMER

11 en 22 juni, ITA

OORLOG EN VREDE Zijn vorige voorstelling Oliver was een solo, waarover NRC schreef: ‘Myjer is een begenadigd performer, die moeiteloos schakelt tussen kwetsbaarheid en hilarisch absurdisme.’ Florian Myjer is 27, net afgestudeerd (2017) en timmert stevig aan de weg. Nu waagt hij zich samen met Kim Karssen aan Oorlog en vrede. Nogal een kluif, Tolstojs magnum opus over twee adellijke families van wie de leden stuk voor stuk groots en meeslepend willen leven. In ijskoude Russische winters wordt familiekapitaal vergokt, veel te jong en gruwelijk gestorven en worden harten keer op keer gebroken. Eén ding is duidelijk: ze leven vol en hard. Heel wat anders dan dat getob en gepieker bij ons.

LONNEKE VAN DER PALEN

ROUGHHOUSE

FRASCATI 21 T/M 29 MEI

Miller en Thuthuka Sibisi en het visuele meesterschap van Kentridge. 29 t/m 31 mei, Theater Amsterdam

CHRONICLE OF CURRENT EVENTS Violist Gidon Kremer, gespecialiseerd in twintigste-eeuwse muziek, brengt met zijn Kremerata Baltica (hij komt uit Letland) een hommage aan de honderd jaar geleden geboren Pools-Russische componist Mieczyslaw Weinberg, vriend van Sjostakovitsj. Met performance, videobeelden en uiteraard muziek worden parallellen getrokken tussen de vorige eeuw en onze tijd. Kremer: ‘Het idioom van Weinberg is hoogst emotioneel en eerlijk. Eerst leerde ik zijn muziek kennen, later ontdekte ik ook een persoonlijke overeenkomst: Weinbergs lot was op vele manieren gelijk aan dat van mijn vader, die ook heeft geleden onder de Holocaust.’ 7 juni, Muziekgebouw

JAN HOEK

Chronicle of current events

ANGIE KREMER

PAVEMENTS OF GOLD Angel, het dapperste meisje van de Bijlmerdreef, vindt het hoog tijd antwoorden te krijgen op de vragen die haar vader ontwijkt. Ze gaat op pad en ontmoet opmerkelijke figuren in een stad vol leven, kleuren, geuren en geluiden. Pavements of gold wordt vormgegeven door Brian Elstak, bekroond illustrator. Zijn werk was te zien in het Stedelijk, hij schrijft boeken, maakt albumcovers en animeert videoclips van internationaal bekende artiesten. In zijn uitbundige tekenstijl schetst hij een herkenbare en magische stad. De voorstelling (8+) wordt een bonte roadtrip door de stad, een hartverwarmende mix van tekst, beeld en veel muziek.

BIJMERPARKTHEATER V.A. 16 MEI

LOOSE ENDS FESTIVAL Rauw, gruizig en niet te moeilijk: zo moet de sfeer van het nieuwe Loose Ends Festival op de NDSM-werf worden. Gaat vast lukken, want het festival voor en door gitaarliefhebbers brengt garagerock, punk, post-punk en new wave samen. Op de line-up staan bekende namen als het Deense punkviertal Iceage en het duo Sleaford Mods, dat elektronische punk, beats en ietwat opgefokte hiphop in plat Engels maakt. Maar ook talent uit eigen stad ontbreekt niet. Personal Trainer bijvoorbeeld, een ‘rockorkest’ dat eigenzinnige indierock maakt, en Indian Askin (foto), die met hun scherpe, donkere psych-pop net een clubtour door Nederland achter de rug hebben. Koop je kaartje op tijd.

23 JUNI NDSM-WERF

22

krant KRANT

podium

KUNST & VERMAAK

Alle rappers verzamelen Ze zouden de Ziggo Dome makkelijk in hun eentje kunnen vullen, maar op 16 mei staan drie legendarische rapgroepen samen op het podium onder de noemer Gods of Rap.

Z

WARNER MUSIC

e hebben dan ook allemaal iets te vieren. Voor Wu Tang Clan (foto) is het 25 jaar geleden dat hun debuutplaat Enter the Wu-Tang (35 chambers) uitkwam – eerder dit jaar al reden voor een vierdelige documentaire op het Sundance Film Festival. De negen rappers uit Staten Island en Brooklyn begonnen muziek te maken om aan de armoede en het geweld in hun buurt te ontsnappen en bereikten met hun eigen straattaal, samples uit kungfufilms en rauwe sfeer vanuit het niets een heldenstatus. Ook Public Enemy viert feest: dertig jaar geleden verscheen het invloedrijke album It takes a nation of millions to hold us back, dat nog altijd als hiphopmeesterwerk te boek staat. En niet alleen vanwege de funkbeats, samples en sirenes die erop te horen waren; vooral hun politiek geëngageerde teksten (‘Fight the

power’, ‘Fuck the racists’) deden stof opwaaien. ‘Wij wilden echt wat situaties aan de kaak stellen’, aldus rapper/producer Chuck D. Het New Yorkse hiphoptrio De La Soul jubileert ook: hun doorbraakplaat 3 Feet high and rising (met daarop onder andere de hit Me, myself and I) bestaat dertig jaar. Met hun album sloegen ze een nieuwe weg in: ze maakten geen keiharde gangsterrap, maar rapten met humor over hun leven, liefde en gelijkheid en verwerkten samples van soul, rock-’n-roll, disco en spoken word in hun muziek. Maak je klaar voor een historische hiphopavond. En dat al vanaf iets meer dan drie tientjes.

ANTON CORBIJN

tekst Kim van der Meulen

Lessen uit de muziekindustrie Oud-directeur van Mojo Leon Ramakers mocht zelf een muziektalent aandragen voor ‘zijn’ Dutch Masters-sessie. Het werd Colin ‘Kyteman’ Benders. tekst Sara Luijters

Gods of Rap 16 mei Ziggo Dome

De lijst van beroemde artiesten die voormalig Mojo-directeur Leon Ramakers (66) heeft geboekt voor concerten en festivals is eindeloos, maar zelf staat hij niet graag in de spotlights. Toch laat hij zich voor deze editie van Dutch Masters, waar eerder onder anderen striptekenaar Joost Swarte, danser Conny Janssen en reclameman Erik Kessels te gast waren, in Pakhuis de Zwijger ondervragen over zijn werk in de muziekindustrie. Met bijna vijftig jaar ervaring als promoter, boeker en ondernemer heeft Ramakers grote ontwikkelingen in de scene op de voet gevolgd en aangejaagd. Hij is de vaste contactpersoon van grote artiesten als Bruce Springsteen, U2, The Rolling Stones en Paul McCartney, richtte grote concertzalen als Heineken Music Hall en Ziggo Dome op en stond aan de wieg van bekende festivals

als Lowlands. Recent ontving hij de Gouden Harp voor zijn cruciale rol in de vaderlandse muziekindustrie. Tijdens Dutch Masters vertelt Ramakers hoe hij een subcultuur zag veranderen in een miljoenenindustrie, hoe je nieuwe grootheden signaleert, de eeuwige strijd tussen entertainment en idealisme en de groeiende noodzaak van duurzaamheid in de festivalwereld. Daarbij gaat hij in gesprek met de Nederlandse producent en componist Colin Benders (32), die een affiniteit heeft voor ‘onmogelijke projecten’. Zo stort hij zich nu op een live elektronisch dansproject dat volledig is uitgevoerd met modulaire synthesizers – te volgen via YouTube. Dutch Masters is gratis (welreserveren via dezwijger.nl). Dutch Masters Pakhuis De Zwijger 13 mei

COLUMN

Emma Curvers

23

Emma

IN DE STAD

Aflevering 37: Waarin Emma gezellig met de buren om het vuur kruipt

Emma Curvers is schrijver en journalist.

‘We kunnen dit vaker doen’, zegt nummer 210, die Sjoerd et is zaterdagavond en dit is het plan: ik ga opgekruld blijkt te heten, terwijl hij een sjekkie rolt. Een ander stelt in de hoek van de bank zitten om een Netflix-serie te een buurtbarbecue voor. Even krijg ik de aandrang mijn kijken die ik niet per se hoef te zien en af en toe zal ik, één tuinmeubilair te offeren aan het vuur. Wat grofvuil erop, slapend been achter me aan slepend, naar de keuken gaan zo’n kinderfietsje of een conifeer, iemand pakt een sixpack – voor proviand. Ik heb mijn ogen al strak op een of andere maar dan maakt een brandweerman met een sissende straal true crime-toestand gericht, als ineens een doffe knal een eind aan het spontane buurtfeest. klinkt: pal voor mijn raam schiet binnen één tel een Een politieman kijkt toe met zijn armen over elkaar. ‘Ik zag manshoog vuur op. Zie ik een schim wegschieten? Ik nog iemand weglopen’, zeg ik tegen hem, druk op de pauzeknop. True crime. Voor terwijl ik me afvraag of de vermoedelijke míjn raam. Een scooter staat in de fik, en EVEN KIJK IK DE schim ook een kat had kunnen zijn – ‘Die dan een tweede. Call 911! Nee, sorry: 112. KRING ROND: DE kant op’. Ik kijk de agent verwachtingsvol Als ik ophang, klinkt er een kanonslag – PYROMAAN KAN IN aan, met een blik die zegt: apport, agent! dat zal de tank zijn – en is het vuur een ONS MIDDEN ZIJN Alsof ik de hoop koester dat hij het op verdieping hoog. Mijn huiskamer baadt een hollen zal zetten, om versterking zal in rood licht, de hitte broeit al door het vragen via zijn portofoon en er dadelijk een formatie van glas. Gehypnotiseerd staar ik in de knetterende vlammen. helikopters met groot licht boven mijn huis zal cirkelen. Je Opvallend hoe makkelijk het is om iets boeienders te maken probeert er toch alles uit te halen, zo’n zaterdagavond. Hij dan er op Netflix is. verroert geen vin. ‘Het is vreselijk lastig, vrijwel onmogelijk, Ook de buren hebben hun tv’s gepauzeerd en komen in mevrouw, om brandstichters te pakken’, zegt de agent. Even banktenue hun huizen uit. Ik loop op sokken naar buiten. kijk ik de kring rond: de pyromaan kan in ons midden zijn, Daar is Rob, hij noemt zich de buurtnazi, en tsja, kom, hoe die is een blokje om gegaan om dan te komen kijken – zo heet ze ook alweer, die aardige, oudere buurvrouw met wie gaat dat, heb ik op Netflix gezien. ik te vaak een kletspraatje heb gemaakt om haar naam nog ’Heeft u een signalement?’ vraagt de agent, om toch iets te te kunnen vragen. Ik bedenk dat ik van vrijwel geen van hen vragen. Even overweeg ik een nauwkeurige omschrijving de naam weet, alleen hun huisnummer: ik spreek ze van te geven van mijn ploertige overbuurman, maar ik ben door dankjewel-doei als we pakketjes uitwisselen die we voor de brand in een immens buurlievende bui en schud braaf elkaar hebben aangenomen. Je kunt veel zeggen van die mijn hoofd. brandstichters, maar ze brengen de mensen wel bijeen.

ELLIS REGINA PHOTOGRAPHY

H

24

krant KRANT

KUNST & VERMAAK

muziek

De Gün-factor Ken je dat verhaal van die Nederlands-Turkse discorockband die op dit moment de wereld verovert? De in Amsterdam opgerichte band Altin Gün presenteert op 3 mei hun tweede album Gece in Paradiso en tourt daarna door Europa, Canada en Amerika. tekst Sara Luijters

eigen interpretatie van deze Turkse muziekstijl. Hoewel ze nummers spelen van bekende componisten, zoals Neset Ertas en Asık Veysel, zijn ze alles-behalve een coverband, benadrukt Verhulst. ‘De thema’s en teksten blijven hetzelfde, maar we kleuren de muziek helemaal zelf in.’ Verhulst begon de discorockband met collega-muzikanten Ben Rider, Nic Mauskovic en Gino Groeneveld, die elkaar kennen van Jacco Gardner, The Mauskovic Dance Band en Jungle by Night. De vocalen moesten in het Turks. Verhulst begon zijn zoektocht naar geschikte zangers bij de Turkse supermarkten en groentezaken in zijn eigen buurt; de Transvaalbuurt, in Oost. ‘Uiteindelijk vonden we zangeres Merve Dasdemir en zanger Erdinc Ecevit Yildiz via een Facebook-oproep. Ze waren de eersten die reageerden en het klikte meteen.’

V.l.n.r: Merve Dasdemir (zang), Daniel Smienk (drums), Gino Groenveld (percussie), Ben Rider (gitaar), Erdinc Yildiz Ecevit (toetsen, zang), Jasper Verhulst (basgitaar).

muziek Altin Gün Gece (albumreleaseshow) 3 mei Paradiso

H

et zaadje voor de Nederlands-Turkse band Altin Gün werd geplant in Istanboel. Na een optreden met de band van Jacco Gardner bleef bassist Jasper Verhulst nog een paar dagen in de stad met zijn vriendin. Als vinylverzamelaar stuitte hij op

platen met Anatolische muziek uit de sixties en seventies: traditionele Turkse folkmuziek in de mix met westerse rock, zoals Led Zeppelin en The Doors. Het resultaat: een exotisch, psychedelisch geluid. Decennia later maakt Altin Gün (vertaling: ‘gouden dag’) een

FILMPJE VIRAL Een livesessie voor het Amerikaanse radiostation KEXP ging viral op YouTube en leverde de band fans over de hele wereld op. En dat was nog vóórdat het debuutalbum On (2018) verscheen. Je zou de muziek van Altin Gün wereldmuziek kunnen noemen, maar dan wel in een modern jasje. Daarmee staat de band niet

25

mis deze niet We Are Public selecteert elke maand drie dingen die je echt niet mag missen. Met een We Are Publicabonnement voor €17 per maand krijg je gratis toegang tot deze en vele andere voorstellingen en events. wearepublic.nl

‘DE THEMA’S EN TEKSTEN BLIJVEN HETZELFDE, MAAR WE KLEUREN DE MUZIEK HELEMAAL ZELF IN’

alleen: het Amerikaanse trio Khruangbin laat zich inspireren door Thaise funk, maar ook door Anatolische muziek. En afgelopen winter werd Altin Gün nog uitgenodigd om in Australië in het voorprogramma te spelen van de Aussies King Gizzard and the Lizard Wizard, een band die zich ook laat beïnvloeden door niet-westerse muziek. ‘Muziek is meer eclectisch geworden, stijlen lopen in elkaar over’, zegt Verhulst. ‘Daar hebben Spotify en YouTube aan bijgedragen, net als bij de terugkeer van vinyl. Oude platen worden opnieuw of voor het eerst uitgebracht. Allerlei muziek, zoals Turkse en Afrikaanse, wordt via internet door een nieuwe groep mensen herontdekt.’ HARTVERSCHEURENDE LIEFDE De band trekt een heel gemengd publiek, van zestien tot zestig jaar. Op elk concert komt een grote Turkse fanbase af die de muziek kent via hun ouders en de teksten kan meezingen. Verhulst geeft toe dat hij zelf soms pas na een jaar ontdekt waar een nummer over gaat. ‘Het gaat mij vooral om het geluid, maar de teksten zijn vaak heel poëtisch en diepzinnig, over

hartverscheurende liefde, het leven en de dood.’ Het eerste album werd in de repetitieruimte opgenomen, voor Gece doken ze de studio in. ‘Maar wel in een liveachtige setting. We hebben alles direct opgenomen, op een ouderwetse 8-sporentaperecorder. Dat beperkt je ook, want je kunt niet eindeloos doorgaan tot iets perfect is, maar het benadert daardoor wel de livesound.’ FEESTBAND Dit festivalseizoen spelen ze over de hele wereld en op de meest uiteenlopende festivals; ze staan tussen de jazzmuzikanten en indiebands, popsterren en dance-grootheden. ‘Dat er overal plek is voor onze muziek, hadden we vooraf niet kunnen bedenken, maar het is een leuke bijkomstigheid. Wij vinden het vooral leuk om zo veel mogelijk mensen in contact te brengen met de rijke Turkse muziekcultuur.’ De optredens gaan opvallend vaak gepaard met een publiek dat uit z’n dak gaat. ‘Het is niet de insteek om een feestband te zijn, maar het draait bij onze optredens wel om een positieve vibe.’

GROOTSTEDELIJKE SATIRE Well Made Productions, winnaar van de Amsterdamprijs voor de Kunst 2017, stelt in hun drieluik Raisin Cycle urgente, grootstedelijke thema’s als racisme en gentrificatie aan de kaak. De satirische vorm van slotstuk Clybourne Park – een bewerking van de Broadway-hit van Bruce Norris – biedt precies de juiste dosis humor en drama om te dealen met deze maatschappelijke ontwikkelingen. Het is niet noodzakelijk om deel één en twee eerst te zien. 7 mei, Internationaal Theater Amsterdam (vrij entree voor leden van We Are Public)

2X ANDRIESSEN Odysseus’ Women + Anaïs Nin is een door We Are Public-muziekredacteur Micha Windgassen geselecteerde muziektheaterproductie. Regisseur Jorinde Keesmaat onderzoekt in een theatrale setting de archetypische maatschappelijke patronen en de wil van het individu, aan de hand van de twee karaktervolle werken van Louis Andriessen. Zijn fascinatie voor markante vrouwen uit de geschiedenis vormt voor beide composities de basis. Matineevoorstelling: 26 mei, Muziekgebouw aan ’t IJ (vrij entree voor leden van We Are Public)

LITERATUUR EN VOETBAL Met de vierdelige reeks Het Personage heeft tijdschrift De Revisor al een aantal literaire dwaaltochten door bijzondere gebouwen in Amsterdam gemaakt. Bij voetbalclub ASV Wartburgia in de Watergraafsmeer wordt deze keer door verschillende schrijvers en een kunstenaar een nieuw personage tot leven gebracht: De Materiaalman. 17 mei, voetbalclub ASV Wartburgia (vrij entree voor leden van We Are Public)

krant KRANT

26

KUNST & VERMAAK

expo

Op een voetstuk Van een dikke duim tot Kate Moss in yogahouding: Zuid staat vanaf 17 mei weer vol reusachtige beelden van internationale kunstenaars. Deze ArtZuid-sculpturen wil je niet missen. tekst Joke van der Weij

1.

P

expo ArtZuid 17 mei t/m 15 september artzuid.nl

lan Zuid van Berlage is niet alleen een bouwkundig project, maar ook een uitgestrekte openbare tuin waarin van alles plaatsvindt. Dat grote stuk stadsgroen transformeert dit jaar voor de zesde keer in een openluchtmuseum waar de sculptuurbiënnale zijn sokkels opricht. Op die sokkels komen meer dan tachtig grotendeels figuratieve beelden te staan. Kunsthistoricus Jhim Lamoree, samen met acteur en beeldend kunstenaar Michiel Romeyn curator van de tentoonstelling, omschrijft deze editie van ArtZuid als een overzicht van de traditie van de figuratie in de beeldhouwkunst, waarbij de grenzen danig worden opgerekt. Bij de sculpturen van Anish Kapoor, Dan Graham en Irene Fortuyn moet dat begrip figuratie vooral niet al te letterlijk worden genomen. Er zijn dan ook veel beelden – en niet de minst interessante – die op de rand van het abstracte balanceren.

MYTH (SPHINX) Een grote sprong naar het begin van de jaren negentig, toen supermodel Kate Moss poseerde voor dit drie meter hoge beeld van Marc Quinn. Poseren wil zeggen dat ze

naar zijn studio is gekomen en dat het beeld is gebaseerd op haar lichaam. Lamoree denkt niet dat ze daadwerkelijk haar ledematen in deze positie heeft gewrongen. ‘Je ziet een heel inspannende yoga-achtige houding die schijnbaar moeiteloos wordt aangenomen, maar het resultaat is toch verstilling; een sereen beeld. Het doet denken aan een Egyptische sfinx. Quinn maakt deel uit van een groep Britse kunstenaars als Tracey Emin en Damien Hirst, die de kijker willen overrompelen.’ Missie geslaagd. THE THUMB Thumbs up voor beeldhouwer César. Een van zijn meer dan menshoge ijzeren duimen wordt straks opgestoken in het gras van Plan Zuid. Al vanaf 1965, dus ver voor de digitale revolutie met bijbehorende Facebook-likes, ontwierp deze Franse kunstenaar een reeks duimen van verschillende grootte die verwijzen naar het gebaar dat de Romeinse keizers in de arena maakten om aan te geven dat een gladiator in leven mocht blijven. Of niet, maar Césars duimen zijn altijd positieve duimen. Zijn hyperfiguratieve werk komt voort uit de ‘nouveaux realistes’, het Franse antwoord op de popart die objecten

Walid Raad

NATIONAAL ARCHIEF

PETER BELLAMY

ELINA GIOUNANLI

27

Louise Bourgeois

mis deze niet

Fietsstad Amsterdam

LET’S BE HONEST, THE WEATHER HELPED Walid Raad maakt kunst over oorlog, en dan met name de Libanese burgeroorlog (1975-1991) waaraan hij zelf als kind van een Palestijnse moeder en Libanese vader ontvlucht is. Sinds 1983 woont hij in de VS, maar zijn afkomst en het roerige verleden van zijn Libanon hebben hem nooit losgelaten. In zeven zalen deelt Raad zijn scherpe, geëngageerde en vaak geestige visie hierop door middel van video, fotografie en multimedia-installaties. Soms is hij er ook zelf, als hij zijn recente performance Walkthrough les louvres and/ or kicking the dead uitvoert. Stedelijk Museum, 8 mei t/m 13 oktober

LOUISE BOURGEOIS

uit het dagelijks leven tot kunst verhief. Dit beeld is vast goed voor veel superpositieve foto’s op social media. SCHÖNE AUSSICHT Figuratie in het eigen hoofd, dat roept de stalen constructie van Irene Fortuyn bij de bezoeker op. Door een skelet van staal met geslepen glas, een soort serre, heb je uitzicht op de Zuidas en het laatste stuk van de Minervalaan. Of op de eeuwigheid – het is maar hoe je ervoor staat op die dag. ‘Dit is het uiterste van wat figuratie kan zijn’, aldus Lamoree. LA RIVIÈRE Hardcore figuratief is dit beeld van een vallende vrouw van de neoclassicist Aristide Maillol uit 1937/1938. Het refereert duidelijk aan de allegorische figuren waarmee renaissancefonteinen zo rijkelijk zijn uitgerust. De vrouwfiguur is bezig van haar sokkel te vallen, haar ene been steekt in de lucht, haar handen zijn al uitgestrekt om de val op te vangen. Wat we zien

is één en al beweging. Lamoree: ‘Het grappige is dat Maillol in datzelfde jaar zei: naar mijn smaak zou een beeld uit zo weinig mogelijk beweging moeten bestaan.’ De creatieve geest van een kunstenaar blijft onnavolgbaar. SATYR & THRONE I & THRONE II Aan een aantal kunstenaars is gevraagd om de hagen en de rozentuin te betrekken bij hun sculptuur. Het samenspel van tuinomgeving met figuratie komt heel mooi tot uitdrukking in de bijdrage van Matthew Monahan, die een liggende figuur naast een haag geplaatst heeft. Lamoree: ‘Je kijkt als het ware naar een archeologische opgraving uit de toekomst. De maskers doen aan antieke tombes denken. En je kunt erbij gaan zitten, want ernaast zijn blokken geplaatst.’ Ook doet het denken aan een middeleeuwse ridder die op zijn doodsbed vereeuwigd is. In alle gevallen nodigt het uit tot contemplatie.

Tot op hoge leeftijd (ze werd bijna honderd) bleef Louise Bourgeois sculpturen maken waarbij ze teruggreep op oerbeelden uit haar jeugd. De metershoge spinnen waarmee ze bekendheid kreeg, verwijzen niet naar kinderlijke angsten; ze zijn juist een hommage aan Bourgeois’ moeder die vaak aan het weven was. En de aluminium beelden die in de Rijksmuseumtuinen aan de grote vleugelnoot komen te hangen, zijn een herinnering aan de gewoonte van haar vader, antiekrestaurateur, om stoelen bij wijze van opslag op te hangen aan het plafond. Onder de twaalf geëxposeerde beelden kunnen we verscheidene van haar iconische spinnen bewonderen, waaronder een van haar laatste: Crouching spider uit 2003. Rijksmuseumtuinen, 24 mei t/m 3 november

FIETSSTAD AMSTERDAM Fietsers zijn hier met velen, en dat is nog een understatement. Door de overweldigende hoeveelheid Amsterdamse peddelaars lijkt het ook of deze vervoersgroep het altijd voor het zeggen heeft gehad. Maar niets is minder waar. In de jaren zestig en zeventig kwamen ze door het toenemend autoverkeer akelig in de verdrukking, maar protesterende Amsterdammers wisten in samenwerking met de Fietsersbond de zaak ten goede te keren. In deze (gratis) tentoonstelling zie je de uitdagingen, mijlpalen en toekomstplannen die Amsterdam tot fietsstad maken. En natuurlijk veel rijwielfoto’s. Het is in de hal; je fietst er zó even langs. Stadsarchief, 5 april t/m 30 juni

28

krant KRANT

KUNST & VERMAAK

film

‘Bosnië wordt te gronde gericht’ In Take me somewhere nice onderzoekt de Nederlandse tiener Alma haar afkomst tijdens een roadtrip door Bosnië. Hoe autobiografisch is het regiedebuut van Ena Sendijarevic? tekst Bregtje Schudel foto Emo Weemhoff

De zestienjarige Alma gaat naar Bosnië, jij bent zelf op vijfjarige leeftijd uit dat land vertrokken. Is dit jouw verhaal? ‘Nee. Althans, niet wanneer je kijkt naar de simpele plotlijn: Nederlands meisje bezoekt doodzieke vader in Bosnië en maakt een roadtrip met haar neef en zijn beste vriend. Wat overigens niet betekent dat de film niet persoonlijk is. Ik wilde thema’s behandelen die in de huidige wereld een grote rol spelen – en dan niet op een angstige, maar juist speelse manier. Thema’s als migratie en identiteit, die ook mijn leven beïnvloeden.’

film Take me somewhere nice Regie Ena Sendijarevic Release 23 mei

Ben je zelf vaak teruggegaan naar Bosnië? ‘Toen de oorlog voorbij was, gingen we elke zomer terug. Ik heb er mijn eerste verliefdheid meegemaakt, mijn eerste zoen. In eerste instantie voelde het ook een beetje alsof daar mijn echte leven was. Mijn ouders wisten lange tijd niet zeker of we

voorgoed zouden terugkeren. Mijn verblijf in Nederland voelde tijdelijk. Totdat ik op een gegeven moment voor mezelf besloot: nee, Nederland is mijn land. Hier is mijn leven.’ Zie je jezelf nu als BosnischNederlands? ‘Het zijn voor mij niet twee afgesloten identiteiten waaruit ik moet kiezen. Identiteit is veel complexer dan dat. Schrijfster Taiye Selasi verwoordde het mooi: ‘Vraag me niet waar ik vandaan kom, vraag waar ik een local ben.’ Ik voel een innige connectie met meerdere plaatsen. Met Bosnië, waar ik ben geboren, maar ook met Berlijn, waar ik van mijn vijfde tot mijn zevende heb gewoond. En met Amsterdam, dat ik sinds mijn zeventiende thuis noem.’ Hoe was het om voor deze film in Bosnië te filmen? ‘Heel zwaar. Het gaat er niet goed. Daar is aan de hand waar we hier zo

bang voor zijn: nationalistische en populistische bewegingen overheersen, het land is supercorrupt. Natuurlijk, er lopen ontzettend veel intelligente, cultuurminnende en liefdevolle mensen rond. Een meerderheid zelfs. Maar dat zijn niet de mensen die nu aan de macht zijn. Zij richten het land te gronde.’ Dit is de eerste filmrol voor actrice Sara Luna Zoric. Hoe heb je haar gevonden? ‘Via een oproep op Facebook. Haar ouders zijn vanuit Bosnië naar Nederland verhuisd, maar Sara is een geboren en getogen Amsterdamse. Wat ik zo mooi vind aan haar, is haar intensiteit. Dat ongepolijste. De film zelf is redelijk gestileerd, het acteren best afstandelijk. Dan is het extra belangrijk dat je in haar ogen ziet dat er meer speelt. Want Alma doet wat ze voelt, instinctief. Zonder uitleg, zonder excuses. Dat vind ik heel bevrijdend.’

29

film

Three identical strangers Soms is het leven echt vreemder dan fictie. Dat ondervond Bobby Shafran op zijn allereerste dag op de universiteit. In plaats van dat hij als anonieme eerstejaars kon opgaan in de menigte, werd Bobby door wildvreemden begroet en gezoend alsof hij een oude bekende was. Dan benadert een student hem met de vraag: ben je geadopteerd? En zo komt de twintigjarige Bobby door stom toeval in contact met zijn evenbeeld Eddy, de tweelingbroer van wie hij niet wist dat hij die had. Een bizar toeval, toch? Maar wacht, het verhaal wordt nog vreemder. Op een dag belt, naar aanleiding van een krantenartikel over het wonder, een jongen genaamd Michael op. Hij denkt broer nummer drie te zijn... Het eerste deel van deze fascinerende documentaire benadrukt vooral de opgetogenheid rond deze miraculeuze ontdekking. De drie identieke broers zijn meteen onafscheidelijk, meer kloons dan gewone broers, met dezelfde voorliefde voor Marlboro-sigaretten en oudere vrouwen. Dan neemt het verhaal een duistere wending. Want welk adoptiebureau haalt het in zijn hoofd om in het geheim een drieling van zes maanden oud van elkaar te scheiden? De echte reden is niet alleen vreemder dan fictie, het is bijna sciencefictie. De grimmige variant dan. Regie Tim Wardle Release 16 mei

in première

Sterren gegeven door onze filmrecensent Bregtje Schudel. Geen sterren betekent niet gezien.

MIRAI

LES INVISIBLES

Het leven van een kleuter is niet makkelijk. Zeker wanneer alle aandacht opeens naar je pasgeboren zusje gaat. Deze Japanse animatiefilm is een hartverwarmend en soms pijnlijk eerlijk portret van een jonge familie, gezien vanuit de ogen – en met de grenzeloze verbeeldingskracht – van het 4-jarige jochie Kun. Regie Mamoru Hosoda Release 2 mei

Een Franse vrouwenopvang wordt opgeheven en de sociaal werkers hebben drie maanden om de daklozen te laten integreren in de maatschappij. Ter voorbereiding op dit warmhartige komediedrama werkte regisseur Louis-Julien Petit een jaar lang als vrijwilliger in opvanghuizen. Een deel van de cast bestaat uit vrouwen die zelf dakloos zijn (geweest). Regie Louis-Julien Petit Release 9 mei

NOCTURNE Filmmaker Alex (Vincent van der Valk) heeft last van writer’s block. Want wat is de essentie? Zit hij vast in zijn eigen film? Of is dat zijn alter ego (Reinout Scholten van Aschat)? Het speelfilmdebuut van Viktor van der Valk (broertje van Vincent), geschreven met Jeroen Scholten van Aschat (broertje van Reinout). Regie Viktor van der Valk Release 9 mei

MADEMOISELLE DE JONCQUIÈRES

WILD ROSE Al vanaf dat ze een jong meisje was, droomt RoseLynn (Jessie Buckley, Beast) maar van één ding: naar Nashville verhuizen en countryster worden. Maar als single mom – met strafblad en elektronische enkelband – in Glasgow heeft die droom niet eerder zo ver weg geleken. Regie Tom Harper Release 16 mei

NUREYEV

Natuurlijk wist de welgestelde weduwe Madame de La Pommeraye (Cécile de France) af van de vele avontuurtjes van de markies des Arcis (Edouard Baer). Maar wanneer hij het waagt ook van háár een vluchtige verovering te maken, zint Madame maar op één ding: wraak. Het instrument lijkt ze gevonden te hebben in de beeldschone, maar aan lager wal geraakte juffrouw de Joncquières (Alice Isaaz). Regie Emmanuel Mouret Release 23 mei

Het leven van Roedolf Noerejev leest in de dansdocumentaire Nureyev als een Russische roman: van zijn geboorte in een transSiberische treinwagon en zijn transformatie tot Russische balletgod tot het moment dat Noerejev tijdens de Koude Oorlog overliep naar het westen en daar – samen met Margot Fonteyn – in een popicoon veranderde. Regie David Morris & Jacqui Morris Release 30 mei

THE WILD PEAR TREE

AMSTERDAM SPANISH FILM FESTIVAL

Na zijn studie keert twintiger Sinan (Dogu Demirkol) terug naar zijn Turkse geboortedorp, met bul maar zonder baan. Nu is de vraag: vindt hij voldoende sponsors om zijn eerste boek uit te geven, of is hij gedoemd te eindigen als zijn vader (Murat Cemcir): een leraar met geldproblemen? Prachtig voortkabbelend drama van de man van Winter sleep en Once upon a time in Anatolia. Regie Nuri Bilge Ceylan Release 30 mei

Niet dat ze er anders geen feestje van maken, maar een vijfde editie van dit Spaanstalige filmfestival moet natuurlijk extra gevierd worden. Met o.a. de nieuwste film (Elisa y Marcela) en een foto-expo van regisseur Isabel Coixet, de Spaanse Oscarinzending Campiones/Champions, de tv-serie Arde Madrid (foto) en uiteraard livemuziek, tapas en wijn. 28 mei t/m 2 juni, diverse locaties

30

krant KRANT

KUNST & VERMAAK

theater en dans

De ballerina en haar beul Voor Theater Na de Dam op 4 mei bestijgen Pierre Bokma en Igone de Jongh eenmalig samen het podium van Carré. Hij als de beruchte kamparts, zij als ‘de ballerina van Auschwitz’. tekst Margriet Prinssen foto Altin Kaftira

tekst Eva Hoeke foto Frank Ruiter

T

dans/theater Theater Na de Dam De dans ontsprongen 4 mei Carré

heatermaker Jolanda van den Berg las het levensverhaal van Edith Eger, ook bekend als de ‘ballerina van Auschwitz’, en dagdroomde meteen: dit moet op de planken gebracht worden, het allerliefst in het kader van Theater Na de Dam. Soms komen dromen zomaar uit; iedereen was meteen enthousiast over haar idee. En zo staan op 4 mei Igone de Jongh, prima ballerina van het Nationale Ballet, en gelauwerd acteur Pierre Bokma eenmalig samen in Carré. Regisseur Gerardjan Rijnders schreef een toneeltekst, gebaseerd op het levensverhaal van Eger, en maakte samen met choreograaf Peter Leung een voorstelling die zich

afspeelt tussen dans en taal, maar ook tussen toen en nu, en tussen dader en slachtoffer. ENGEL DES DOODS Op haar negentigste schreef Edith Eger een boek over haar leven. Als zestienjarige, gevangen in het concentratiekamp Auschwitz, redde ze haar leven door te dansen voor kamparts Josef Mengele, die later bekend zou worden als de ‘engel des doods’. Choreograaf Leung, young creative associate bij het Nationale Ballet, hoefde niet lang te aarzelen toen hij de vraag kreeg mee te werken: ‘Het is zo’n fascinerend verhaal, ongelooflijk, wát een bijzondere vrouw. Gerardjan heeft bij het schrijven van de tekst

gekozen voor het perspectief van de dader – dat maakt het ook heel boeiend. Mengele is een van de grootste misdadigers van het naziregime, ontsnapt na de Tweede Wereldoorlog en pas veel later gestorven. Edith Eger overleefde Auschwitz als enige van haar familie. Ze werd psycholoog en heeft haar hele leven geleden onder posttraumatische stress, maar het is zo’n wijze en sterke vrouw.’ OP HAAR SLOFJES Bokma speelt de rol van Mengele, in een dialoog verwikkeld met De Jongh, die geen woord spreekt. De tekst is confronterend. Niet letterlijk biografisch, maar wel gestoeld op details die bekend zijn over Mengele:

31

In het wild Nadja Hüpscher luistert af

3X THEATER NA DE DAM De voorstelling De dans ontsprongen is inmiddels uitverkocht, maar er zijn op 4 mei nog 27 voorstellingen te zien in Amsterdam. Deze bijvoorbeeld: • VERLOREN VADER, IN MEERDERE THEATERS Een oud-strijder wordt door zijn dementie steeds minder zeker van zijn herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog. Schrijver Tom Lanoye schreef deze nieuwe toneeltekst, die de landelijke stadsgezelschappen op 4 mei tegelijkertijd presenteren. Onder andere ITA, Noord Nederlands Toneel en Toneelgroep Oostpool doen mee. Meerdere locaties

• DE MACHT VAN ROUW Een pleidooi voor rouw in het politieke en publieke leven, geïnspireerd op filosofische teksten en met muzikale fragmenten van onder anderen Monteverdi, Purcell, Vivaldi, Händel, Strauss en Berg. Nationale Opera & Ballet

• EÉN TUSSEN DE NAAMLOOS VELEN Jongeren uit Amsterdam-Noord verdiepten zich in de geschiedenis van de stad ten tijde van de oorlog. Zij spraken met ouderen over hoe het was om jong te zijn in oorlogstijd. Tolhuistuin

hij was een (quasi)wetenschapper en voerde huiveringwekkende experimenten uit, met name op tweelingen. Igone danst, onder andere op An der schönen, blauen Donau, de dans die ze voor Mengele in het kamp moest dansen. Alleen door te focussen op haar geliefden kon ze dat, zonder zichzelf te verloochenen. Tijdens een repetitie oefent De Jongh de scène waarin ze, al dansend voor haar beul, in gedachten terug is bij haar moeder. Het is mooi om te zien hoe zij, nog helemaal zonder entourage – geen kostuum, geen decor, geen livemuziek, alleen op haar slofjes en in een jack – erin slaagt om met haar bewegingen een verhaal te vertellen. Je ziet haar angst, je voelt haar weerzin, maar in haar dans staat ze boven alles en iedereen. Zij is de sterkste van de twee.

Zaterdag. De wedstrijd is afgelopen. Er staan twee vrouwen – de een blond, de ander brunette – langs het voetbalveld. Bruin Wat spelen ze goed, hè, mijn zoon heeft talent. Ik sta zo hard te juichen dat het langs m’n benen loopt, verschrikkelijk! Blond Ja, gênant. Bruin O, je wil niet weten: dan loop ik zo’n klein stukje en voel ik het weer druipen. Ik zeg tegen m’n dochter – die heb ik ook – dat ze alvast oefeningen moet gaan doen. Je kan niet vroeg genoeg beginnen, haha. Blond Hé, wij hebben nog een verjaardag, ik zie je volgende… Bruin Ja, wij ook, nog twee zelfs. Eén van m’n broer; leuk, want we gaan op een bootje en dan schijnt er een ijsmachine te zijn bij het Amsterdamse bos. Alleen m’n dochter wil liever studeren. En daarna heeft mijn zoon een feestje en dan wij een borrel. Druk! Blond Veel plezier, ik moet… Bruin Jullie ook! Ze vraagt zich van alles af, m’n dochter. Dingen waar ik niet eens over nádenk. Ik zeg wel eens tegen m’n man: waar komen die hersens toch vandaan? Hahaha! Blond Ha… Bruin Ik speel dan weer heel leuk trompet, mag er ook wezen. Ik zit nu ook op les, leuke leraar! Aanrader, echt waar. Jij hebt toch ook nog een dochter? Blond Nee, wij hebben twee zo… Bruin Ik wilde altijd al een dochter. Alleen zoons, dan is m’n gezin niet compleet. Heel erg dat ik ’t zeg, maar ik zeg het gewoon. Ik móést een dochter, één was genoeg. Kregen we eerst een zoon, hartstikke leuk, ik verliefd natuurlijk, maar bij die tweede werd het toch wel erg spannend. En ja, hoor, een dochter! En wat voor: ze zat al meteen in het Pythagoras-klasje, allemaal vanzelf. De juf zegt dat ze een speciale intelligentie heeft, nou ja! Blond Ik ga, we moeten een eind fietsen. Bruin Tuurlijk, gaan, hoor! Ik moet ook. Wij zijn met de auto, een nieuwe, ik neem een voorschot op het succes van de kinderen: een voetbalprof en een wiskundige, hahaha. Heel leuk je even gesproken te hebben, maar ik moet door, de hele dag zit vol. M’n man zegt altijd: waar háál je de tijd vandaan? Altijd on the run, haha, overal te laat, druk. Maar je leeft wel. En hoe! Tot volgende week, leuk je te hebben leren kennen.

32

krant KRANT

interview

KUNST & VERMAAK

Aafke Romeijn:

‘Als ik val, stuiter ik omhoog’

Zangeres, schrijfster en twitteraar Aafke Romeijn (32) is niet bang om haar mening te geven, ook al krijgt ze doodsbedreigingen. Ze geeft op 5 mei een Vrijheidscollege in Het Ketelhuis. ‘Millennials doen de hele dag van: o, daar heb je weer zo’n kutmillennial.’ tekst Kim van der Meulen tekst Bibian Bingen

W

ie dacht dat Aafke Romeijn alleen actief is op Twitter, heeft het mis. Haar vierde album M verschijnt deze maand, ze geeft door het hele land Vrijheidscolleges in aanloop naar Bevrijdingsdag (op 5 mei sluit ze af in Het Ketelhuis) en ze heeft een drukke festivalzomer voor de boeg – als artiest dan. Ze is snel verveeld, zegt Romeijn, en het moet er ook ‘gewoon allemaal uit’. Tussendoor schrijft ze nog aan haar nieuwe roman: het vervolg op haar debuut Concept M, een maatschappijkritisch boek waarin een epidemie Nederland in zijn greep heeft en gevreesd wordt voor het einde van de westerse samenleving.

Werk je altijd zo planmatig? ‘Ja, ik maak een schema zodat ik weet wat ik per dag, week, maand en jaar moet schrijven. Ik ben jaloers op schrijvers die zeggen: het personage ging met me aan de haal. Als ik niet precies weet wat er moet gebeuren, word ik heel zenuwachtig en superonrustig. Dan kan ik niet stoppen met werken en denk ik de hele avond: ben ik wel ver genoeg? Ik heb overzicht nodig om mijn hoofd uit te kunnen zetten.’

‘Ik heb veel vrienden ‘verloren’ aan Thailand, die zichzelf daar gingen zoeken’

Ook als je muziek maakt? ‘Dan moet ik ook een planning hebben, ja. Ik doe in principe alles zelf, van schrijven tot produceren en mixen. Ik ben van oorsprong pianist en speel synthesizer. Uit dat instrument kun je zo veel geluiden en beats halen, dat ik met midi-apparatuur en software erbij een heel eind kom. Ik stuur een plaat altijd nog wel even naar iemand die ’m helemaal afmixt. Als ik instrumenten wil gebruiken die ik niet zelf speel, huur ik sessiemuzikanten in. En sommige nummers heb ik met mijn man gemaakt – hij is ook mijn gitarist.’

Je werkt veel samen met andere muzikanten. Is dat je eigen initiatief? ‘Ik word vaak gevraagd, en als iemand leuke dingen maakt en ik er tijd voor heb, zeg ik ja. Maar wel altijd eenmalig, want ik zie het als een inspiratietraject. Tijdens een eerste afspraak vraag ik altijd: waar heb je je de afgelopen dagen mee beziggehouden? Uit zo’n gesprek kunnen grappige nummers ontstaan. Toen rapper Sef me opzocht in mijn studio (in een voormalig aannemerskantoor vol flexplekken, red.), zei hij: ‘Wow, dit is echt een fucking hipsterplek.’ De gemeente wilde er een dure wijk van maken, zei ik, maar wij mochten als wegbereiders van gentrificatie in het pand blijven zitten. Dat gesprek leidde tot het nummer Alles went.’ Sojamelk, veganisme en vintage racefietsen komen daarin voorbij. Is dat nummer bedoeld om millennials te bashen? ‘Niet bewust, maar ik vind het wel interessant dat mensen van mijn generatie een gemengde verstandhouding hebben met hun eigen generatie. We voelen ons erg thuis bij onze soortgenoten, maar tegelijkertijd kijken we er met dedain naar. In veel voorgaande jeugdculturen identificeerde je je juist met die cultuur. Als je gabber was, was je daar trots op. En hippies gingen geen andere hippies bashen. Millennials doen dat de hele dag: o, daar heb je weer zo’n kutmillennial. Dat zegt iets over de afstand waarmee we naar de wereld kijken. Het nummer Goeroe met Fokko kwam ook zo tot stand: we hadden het erover dat ik veel vrienden ben ‘verloren’ aan Thailand. Vrienden die zichzelf gingen zoeken en ‘reborn’ terugkwamen. Ze hadden polyamoureuze relaties en praatten alleen nog maar over yoga.

>

33

‘Zonder medicatie voelt het alsof ik op een koord boven een afgrond balanceer’

34

krant KRANT

KUNST & VERMAAK

interview

AAFKE ROMEIJN • Werd geboren op 1 december 1986 in Overasselt. • Studeerde Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit Utrecht en compositie aan het Koninklijk Conservatorium. • Bracht in 2012 haar debuutalbum Stella Must Die! uit, haar enige Engelstalige plaat. • Werkte als docent Nederlands op een gymnasium, maar stopte daarmee toen de media-optredens rond haar tweede album er niet meer mee te combineren waren. • Spreekt zich in haar muziek niet direct uit over politiek: ‘Dan wordt het zo pamflettistisch.’ • Schrijft onder andere opiniestukken voor de Volkskrant en Vrij Nederland. • Sluit niet uit dat ze ooit, ‘misschien over een jaar of tien’, het Europees Parlement in zou willen. ‘Pas als ik afscheid kan nemen van het idee dat ik elk jaar een boek of plaat uitbreng.’ • Woont samen met haar man, dochter (2) en kat in Utrecht.

‘TOEN WE IRAK BINNENVIELEN, DACHT IK: FUCK IT, IK GA DE BARRICADEN OP’

>

Sommigen zie je nooit meer normaal terug. Daar een nummer over schrijven, met humor, gaat bijna vanzelf.’ Gaat je nieuwe album ook over dat soort onderwerpen? ‘Niet op die manier, want luchtige teksten komen bijna altijd uit samenwerkingen voort. Als ik alleen teksten maak, wil ik zwaardere thema’s aanboren. Depressie en de dood, bijvoorbeeld. Thema’s die aanvankelijk in mijn leven speelden, maar waar ik inmiddels gelukkig niet meer dagelijks mee te maken heb. Ik heb nu een leuk, stabiel en rustig leven. Nou ja, emotioneel gezien rustig dan. Op mijn nieuwe album hoor je wel Aafke Romeijnnummers, maar ze gaan niet over mij. Het is de soundtrack bij mijn boek geworden, over thema’s die daarin voorkomen.’ Je hebt lang last gehad van depressies. Ben je nu van de medicatie af? ‘Nee, het gaat juist zo goed doordat ik medicijnen gebruik. Best veel, ook. Helemaal niet erg, want ik heb weinig last van bijwerkingen. Ik heb met mijn psychiater afgesproken dat ik het niet ga afbouwen. Toen ik dat eens probeerde, ging het helemaal mis. Als ik geen medicijnen slik, is het net alsof ik op een

koord boven een afgrond balanceer en de hele dag naar beneden kijk: als ik maar niet val. Door de medicijnen is het alsof er een net onder hangt. Als ik val, stuiter ik omhoog. Dat duurt een dag, terwijl ik vroeger soms maanden bezig was weer omhoog te klimmen. Ik voel me veel sterker.’ Weet je wat die depressies veroorzaakte? ‘Het zit in mijn familie en bij mij wordt het getriggerd als ik griep krijg of misselijk word. Als ik met een kater wakker word, ben ik ervan overtuigd dat dat gevoel nooit meer weggaat. Dan kan ik me niet voorstellen dat het ooit anders was of zal worden. Iemand moet dan echt naast me zitten en zeggen: over een paar uur is het over. Zwanger zijn was ook echt de hel, want die hormonen waren killing. En als iets in mijn carrière niet goed gaat of tegenvalt, kan dat ook een enorme trigger zijn. Als ik me niet goed voel, is mijn zelfvertrouwen zo kwetsbaar dat ik na één slechte recensie al denk: oké, ik moet iets anders gaan doen. Elk klein dingetje wordt meteen mega; dat vreet energie. Door die medicijnen kan ik beter relativeren. Dan baal ik ook wel van een slechte recensie, maar is dat gevoel na een uur wel weer voorbij.’

35 ‘ALS IK IETS OVER FORUM VOOR DEMOCRATIE ZEG, WEET IK DAT IK DAARNA HONDERD MENSEN MOET BLOCKEN’

pressie; ze tweette dat ik sneu ben en dat ik potten vol pillen nodig heb om de straat nog op te durven. Dat deed pijn, omdat ik toch nog het vertrouwen heb dat mensen met zo’n beroep een ethische standaard hebben. En op fora als 4chan komen weleens doodsbedreigingen binnen. Niet alleen aan mijn adres, maar aan iedereen die iets over linkse politiek zegt. Af en toe doe ik aangifte. Of er iets mee wordt gedaan? Er wordt altijd een dossier opgebouwd en IP-adressen worden opgeslagen, maar het is een druppel op een gloeiende plaat.’

Op Twitter schrijf je veel over politiek en emancipatie. Hoe ga je om met de hatelijke reacties die je daar soms op krijgt? ‘Hoe meer volgers op Twitter, hoe meer haat ermee gepaard gaat. Het is mijn geluk geweest dat mijn carrière, en daarmee mijn aantal volgers, heel geleidelijk is gegroeid. Ik maak al popmuziek sinds mijn achttiende en heb dat stap voor stap uitgebouwd tot waar ik nu ben. Daardoor heb ik steeds kunnen wennen aan een volgende stap. Een tweet levert me gemiddeld honderd of meer likes en vijftig retweets op. Dat betekent ook dat ik altijd minstens twee kutreacties krijg. Dat probeer ik een beetje in kaart te brengen, zodat ik ongeveer weet wat ik kan verwachten en negatieve reacties minder hard binnenkomen. Als ik iets over Forum voor Democratie zeg, weet ik gewoon dat ik daarna minstens honderd mensen moet blocken. Zoiets zie ik niet langer als iets persoonlijks. Het heeft niet met mij te maken, maar met waar ik mensen op aanspreek.’ Laat je alles zo makkelijk van je afglijden? ‘A ls mensen die ik persoonlijk ken of hoog heb zitten ineens lelijk gaan doen, komt dat wel echt binnen. Een bekende columnist van De Telegraaf zei eens iets heel naars over mijn de-

Ben je weleens bang geweest dat iemand de daad bij het woord voegt? ‘Gek genoeg ben ik daar eigenlijk nooit bang voor. De enige keer dat ik het eng vond, was toen mijn man een opiniestuk over Baudet had geschreven. Hij werkt als universitair docent en houdt zich vooral bezig met extreemlinkse en extreemrechtse politieke literatuur, en kreeg opeens doodsbedreigingen na dat artikel. Als het om mij gaat, denk ik altijd: ach, het komt wel goed. Maar toen dacht ik: je blijft verdomme van hem af.’ Waar komt je drang om de barricaden op te gaan vandaan? ‘Het is voor mij altijd normaal geweest om muziek te maken – mijn ouders zijn allebei muzikant – en om over politiek te praten. Dat was bij ons thuis een belangrijk gespreksonderwerp. Mijn vader komt uit een heel links gezin, mijn moeder uit een traditionele CDA-familie en mijn opa is raadslid geweest. Het werd als vanzelfsprekend gezien om een rol in te nemen binnen de gemeenschap en te zorgen voor je omgeving. Tijdens mijn puberteit was ik er even niet mee bezig, maar toen we Irak binnenvielen, dacht ik: fuck it, ik ga de barricaden op. Sindsdien ben ik altijd aan het protesteren geweest.’ Heeft dat zin gehad? ‘Nou ja, er is volgens mij weer een protesttraditie aan het ontstaan: er wordt tegenwoordig veel meer geprotesteerd dan in de jaren negentig. Denk aan het protest tegen racisme en de Klimaatmars. Een paar weken geleden

heb ik nog geprotesteerd tegen de bezuinigingen in het onderwijs. Ik heb zes jaar op een gymnasium lesgegeven. Dat was het enige moment in mijn leven dat ik echt het idee had: ik doe iets nuttigs op dagelijkse basis. Als ik stop met schrijven en muziek maken houdt de wereld niet op, maar zonder onderwijs kunnen we niet. De maatschappij en politiek moeten ervoor zorgen dat dat vitaal blijft.’ Wat ga je doen tijdens je Vrijheidscolleges? ‘Ik probeer een voorspelling te maken van wat er met Europa gebeurt als we niets doen. En dan bedoel ik niet het continent, maar het Europese project, ontstaan na de Tweede Wereldoorlog vanuit de drang om onze vrijheid te behouden. Ik denk dat dat uit elkaar gaat vallen als we er niet samen onze schouders onder zetten. We denken: dat gebeurt niet, maar de geschiedenis is heel beweeglijk. We zijn heel snel de EU geworden, maar de Europese geschiedenis is een wirwar van grenzen, koninkrijkjes en samenwerkingsverbanden die zomaar weer verdwenen. Het is belangrijk om daarbij bij te staan, juist om een positieve verandering teweeg te brengen.’ Je laatste Vrijheidscollege is in Amsterdam. Wat heb je met die stad? ‘De familie van mijn opa komt ervandaan. Mijn overgrootvader was politieofficier aan de Warmoesstraat en verhuisde met zijn gezin naar de Admiraal de Ruyterweg in de jaren dertig – toen nog een nieuwbouwwijk. Ik heb een foto waarop ze vanaf hun balkon uitkijken op een weiland, waar nu de Ring ligt. Mijn ouders hebben in die straat een appartement gekocht voor ons, maar uiteindelijk heeft alleen mijn zusje er gewoond. Ik zat wel goed in Utrecht, en nog steeds. Die stad is als een oude leren bank: je zakt erin weg, ligt lekker en hebt geen reden om overeind te komen.’

Tijdens Bevrijdingsfestival Amsterdam op 5 mei geeft Aafke Romeijn een Vrijheidscollege in Het Ketelhuis. Zie vrijheidscolleges.nl voor tickets. Haar nieuwe album M verschijnt op 31 mei: op aafkeromeijn.nl staan tourdata.

>

36

krant KRANT

KUNST & VERMAAK

aanbieding

CADEAU BIJ ABONNEMENT

FOOOTY FAMILY PACK

t.w.v.

€25,9 5

FOOOTY is een nieuw soort speelgoed – ontworpen in de Jordaan – dat het mogelijk maakt om overal en altijd te kunnen spelen. De plastic onderdelen zijn te koop als pakketje en klik je zo in elkaar tot rugbybal, frisbee of voetbal. Geen zin om te ballen? Dan kun je er nog oneindig veel andere vormen mee fröbelen. En eenmaal uitgespeeld, dan past de FOOOTY gewoon weer in je broekzak. Ideaal voor een dagje park dus. Meer info: foooty.com Ga naar iamsterdam.com/uitkrant, neem een eenjarig abonnement (ter waarde van €31,99) en ontvang een Foooty family-pack, waarmee je twee ballen kunt maken en nog heel veel meer. Deze actie loopt t/m 23 mei 2019

mail & win!

GA NAAR IAMSTERDAM.COM/ACTIES

INSPIRED BY REMBRANDT

#NIKSTEVERBERGEN

5 x 2 toegangskaarten t.w.v €14 Het Rembrandthuis is niet alleen het voormalig woonhuis en atelier van Rembrandt; sinds ruim honderd jaar is het een museum met een eigen collectie. De verzameling omvat met name veel grafi sch werk. De tentoonstelling Inspired by Rembrandt (te zien van 7 juni t/m 1 september) toont de opmerkelijkste voorbeelden uit de museumverzameling. Hier zie je werk van onder andere Rembrandt, Hercules Segers, Edgar Degas en Pablo Picasso, maar ook van bijvoorbeeld Horst Janssen, Willem den Ouden, Charles Donker en Glenn Brown. Deze actie is geldig t/m 23 mei.

4 x 2e rang toegangskaarten t.w.v €42,50 DE VERLEIDERS brengen vlijmscherpe theaterstukken over de moraal aan de top van het bedrijfsleven en onze financiële hygiëne. Deze keer richten ze hun pijlen op de handelaren in big data. De Facebooks, Apples, Googles en Übers van deze wereld. Privacy bestaat niet meer, zonder dat we er erg in hebben. Vooral ook zonder dat we het erg vinden. Want we hebben #niksteverbergen, toch? De voorstelling is te zien van 19 t/m 23 juni in het DeLaMar Theater. Meer info: de-verleiders.nl Deze actie is geldig t/m 23 mei.

krant KRANT

mei 2019 38 41 42 44 44 46

37

WJOSVZ: EXPATS, EH, INTERNATIONALS ONDER DE MOTORKAP UIT ETEN TREND: VOGELEN EN ZO: WINKELS DE BUURT: DE WATERGRAAFSMEER

THE FOOD DEPARTMENT

‘DIVERSITY STANDS FOR ALL SHADES, SHAPES AND ALL KINDS OF BEAUTY’ Onder dat motto vindt 24 t/m 26 mei de eerste Diversity Fashion Week plaats in en om Amsterdam. Dat is dus eens níet honderd keer dezelfde snoet op de catwalk, maar juist een ode aan alle andere vormen van schoonheid die er zijn. Tickets zijn te koop via eventbrite.nl.

PIZZA FESTIVAL Een lap deeg, tomatensaus, wat kaas erop en de oven in. Hoe ingewikkeld kan een pizza zijn? Nou, best ingewikkeld dus. Want de ene is de andere niet en dat laten de pizzabakkers van het Pizza Festival (25 en 26 mei) met liefde zien en proeven. Er is zelfs een stempelkaart voor de echte liefhebber, maar reken ook op muziek, wijn en Peroni’s, workshops, cinema en silent disco. Tickets kosten een tientje. hetpizzafestival.nl

Amsterdammers: op naar Magna Plaza! Ja, dat schrijven we echt. Het langverwachte The Food Department op de tweede verdieping is eindelijk open en omvat veertien eetstands, waaronder die van populaire namen als The Butcher, Van ’t Spit, Petit Gâteau en Brut de Mer. Shanghai Bistro, eerder aan de Van Woustraat te vinden, verhuisde zelfs naar het voormalige Hoofdpostkantoor onder de nieuwe naam Dimsum District (foto). Alle reden voor een proefbezoek dus. Maar daarna niet met vette tengels de winkels in, hè.

38

krant KRANT

ETEN & DRINKEN EN ZO

Wat je ook steeds vaker ziet...

expats

INTERNATIONALS

39

De opmars van expats zet door: Amsterdam was in 2018 nóg internationaler. Ze zouden de huizenmarkt verzieken en banen inpikken. Maar klopt dat wel? ‘Expats zijn hartstikke betrokken; ze dragen juist bij aan wat Amsterdam zo Amsterdams maakt.’ tekst Nick Klaessens

HOLLANDSE NIEUWEN

A

msterdam telde begin dit jaar 863.955 bewoners, blijkt uit het CBS-rapport Bevolkingsontwikkeling 2018. Dat getal alleen zegt natuurlijk nog niks over de ontwikkeling. Vorig jaar vestigden zich zeventigduizend nieuwe Amsterdammers in dit aardse grachtenparadijs. Meer dan de helft (53 procent, maar toch) van die nieuwkomers is immigrant; veelal expats en internationale studenten. Deze internationalisering kreeg een impuls dankzij de al dan niet aanstaande Brexit. Grote bedrijven verhuizen hun kantoor van het Verenigd Koninkrijk naar Amsterdam en nemen in hun kielzog werknemers mee. Premier Mark Rutte wrijft lachend in zijn handen, maar die is dan ook niet op zoek naar woonruimte in Amsterdam. Want dat is een andere trend: jonge gezinnen verlaten massaal de stad. Volgens het CBS is het in deze tijd lastig om een huis te vinden, laat staan een betaalbaar huis. Die mensen zijn op jonge leeftijd voor studie en/of werk naar de stad gekomen en verliezen het – zo hoor je vaak, ook in de politiek – op de huizenmarkt van

kapitaalkrachtige expats die gewend zijn om hogere prijzen te betalen en bovendien profiteren van belastingvoordelen. NEERLANDS TROTS Een volstrekt onvolledig en oneerlijk beeld van de situatie, als je het Colleen Geske van IN Amsterdam vraagt. ‘IN’ staat voor International Newcomers en is een samenwerking tussen de gemeente Amsterdam en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). De Canadese is tevens auteur van Stuff Dutch people like (bijna een half miljoen volgers op Facebook) en weet dus precies wat er speelt in de Nederlandse expat community. Geske: ‘In Amsterdam zie je een hoop mensen die zich niet kunnen identificeren met de term expat. Expats komen in principe voor twee tot drie jaar en dan vertrekken ze. Er zijn veel ‘internationals’ hier, die vijf, tien of zelfs vijftien jaar of langer blijven. Ze zijn hartstikke betrokken bij de gemeenschap, dragen bij aan wat Amsterdam zo Amsterdams maakt. Die mensen kun je moeilijk expats noemen, want het wórden

>

‘HET IS EEN GROTE MYTHE DAT ALLE INTERNATIONALS GEBRUIK MAKEN VAN DIE DERTIGPROCENTREGELING’

40

krant KRANT

ETEN & DRINKEN EN ZO

expats

GETTY IMAGES

PREMIER MARK RUTTE WRIJFT LACHEND IN ZIJN HANDEN, MAAR DIE IS DAN OOK NIET OP ZOEK NAAR WOONRUIMTE IN AMSTERDAM

VERLIEFD OP DE STAD Hayley Rose (41) verhuisde met haar partner in 2007 van Engeland naar Amsterdam. ‘Destijds dachten we maar even te blijven. We zijn zelfs voor tweeënhalf jaar terug naar Engeland geweest, maar dat beviel niet meer. We misten de levensstijl hier. De balans tussen werk en leven klopt veel beter. We hebben twee kinderen, die in Amsterdam vrijer opgroeien dan in de UK en langer kind kunnen zijn. We voelen ons thuis in de Westerparkbuurt. Daar zie ik ons wel oud worden: als tachtigjarige op de fiets naar Albert Heijn. Wat beter kan? Dat gebeurt al: scooters verbannen van het fietspad!’ Isaack Okello Brian (32) verliet eind 2015 voor het eerst in zijn leven Kenia om hier voor Booking.com te gaan werken. ‘Ik hou van Amsterdam omdat het in niets lijkt op wat ik ooit heb gezien. Nu heb ik niet zo veel van de wereld gezien, maar ik voel me hier thuis, welkom, veilig, gelukkig en niet gediscrimineerd. Ik woon in Noord, dat heeft een andere vibe dan de rest van de stad: meer hippie en chill. Ik voel me hier meer thuis dan in Nairobi, waar veel geweld en criminaliteit was. Het enige dat beter zou kunnen, is het weer. Maar daar klagen de Amsterdammers zelf ook over, haha.’ Pedro Dans (35) uit het Spaanse A Coruña woont en werkt sinds september 2013 in Amsterdam. ‘Ik werkte als IT’er in Hongarije en solliciteerde binnen hetzelfde bedrijf op een functie in Amsterdam. Die kreeg ik. Het duurde even voordat ik me hier thuis voelde, maar dat draaide snel bij. Ik hou van de internationale vibe en het feit dat je nergens een auto voor nodig hebt. Mijn leven is nu hier: stabiele relatie, leuke vriendengroep en ik voetbal bij Devo ’58. Ik denk liever op korte termijn, maar oud worden in Amsterdam lijkt me wel wat. Ik ben zelfs voor de tweede keer Nederlands aan het leren.’

Amsterdammers. Er is geen goed woord voor. Bij IN Amsterdam spreken we over internationals.’ Het klopt, de enthousiaste deelname van expats aan evenementen als Koningsdag, Sint-Maarten en Sinterklaas valt op. ‘Het is de makkelijkste weg om je verbonden te voelen’, zegt Geske. ‘Ik spreek Nederlands, maar dat geldt niet voor alle internationals. Dan is Koningsdag ideaal om contact te maken. Nederlanders zijn niet zo nationalistisch, maar die ene dag per jaar is iedereen trots op het land en de cultuur. Het is makkelijk om daarin mee te gaan als niet-Nederlander.’ SCHEVE OGEN Volgens Geske geniet ook lang niet elke expat de dertigprocentregeling voor buitenlandse werknemers. Dit belastingvoordeel – waarbij over dertig procent van het inkomen geen belasting betaald hoeft te worden – is in 1964 in het leven geroepen omdat expats meebetalen aan zaken als pensioensregeling, maar er geen gebruik van maken (omdat ze vaak terugkeren). Zo’n veertigduizend expats zouden er vorig jaar recht op hebben. ‘Het is een grote mythe dat alle internationals er gebruik van maken. Er moet nog meer onderzoek naar worden gedaan, maar we zijn er inmiddels achter dat het om minder dan een derde gaat. Toch krijgen ze allemaal dat stempel.’ De krapte op de huizenmarkt leidt tot spanningen en scheve ogen, maar volgens Geske is dat onterecht naar de arbeidsmigranten toe. ‘Iedereen heeft last van het huizentekort. De meeste expats hebben een starterssalaris. Uit onderzoek van de gemeente blijkt dat tachtig procent van de internationals vijftigduizend euro of minder verdient per jaar. Dat houdt dus in dat ze op hetzelfde niveau zitten als Nederlandse starters. Daarbij zijn ze vaak doelwit van woningzwendel, doordat ze wanhopiger zijn in hun zoektocht. Als je naar een ander land

41

ONDER DE MOTORKAP De ha ndhaver, de parkwachter, de stra tenveger: in elke Uitkra n t kijken we mee met een stad sgenoot die de stad draaiende houd t. tekst en foto Alice Boothby

verhuist, moet je een woning zien te vinden zonder sociaal netwerk. Plus: je kent de regels niet. Dus betaal je een hogere huur. In de laatste twee jaar zijn internationals ook onterecht weggezet als de boosdoener van de hoge huurprijzen. Amsterdam is een hoofdstad, net als Parijs en Londen. Wonen is overal een issue, dus op zich is dat normaal. Expats veroorzaken dat probleem niet, het is oneerlijk om dat tegen ze te gebruiken. De economie van de stad is grotendeels gebaseerd op de internationale economie. Buitenlandse bedrijven, maar ook lokale bedrijven en universiteiten hebben buitenlands talent nodig, want daar is een tekort aan. Globalisering, multiculturalisme en diversiteit zijn een feit. Amsterdam omarmt het feit dat ze toegang hebben tot mensen over de hele wereld. En die diversiteit brengt innovatie naar de stad. De laatste jaren zie je dat er een sentiment tegen buitenlanders en expats ontstaat, een ‘we willen je hier niet hebben’-gevoel. Dat baart me zorgen.’

>

WAT EXPATS HIER LEUK VINDEN • Het aantal vrije dagen per jaar • Koningsdag • De pragmatische inslag van de Amsterdammer • Tolerantie en diversiteit • Iedereen spreekt goed Engels

…EN MINDER LEUK • De directheid van de Amsterdammer • …al duurt het lang om close te worden • (het gebrek aan) klantenservice • Scooters op het fietspad • Drukte in het centrum

Dennis Hillegers (30) werkt sinds 2010 als stratenmaker in stadsdeel Centrum. “Ik zie de gekste dingen gebeuren.” ZO ZIET MIJN DAG ERUIT ‘Ik ga met mijn brommertje naar werk en meld me op de Jacob Bontiusplaats. Daar haal ik de iPad op waar alle klussen van die dag in staan. Je moet het zien als een soort Google Maps, waarop bepaalde plekken staan gemarkeerd met een korte beschrijving of een foto. Op basis van die informatie bepalen we de route. De uitdaging? Al die gemarkeerde plekken op de kaart in één dag oplossen natuurlijk.’ HET LEUKSTE AAN MIJN WERK ‘We leggen de laatste tijd veel geveltuintjes aan. Dat is leuk en ook dankbaar werk. Mensen zijn zo blij als ze eindelijk een tuintje hebben. Die reacties krijgen we niet als we even een gat in de weg dichten. Daarnaast ben ik blij dat ik in het centrum werk. Ik zie de gekste dingen gebeuren. Een nest met jonge ratjes, een lichaam in de gracht, dronken mensen. Laatst was ik getuige van een speciaal

arrestatieteam in burger dat nogal hardhandig iemand van de straat plukte en weer wegscheurde. Daar kijk je wel van op.’ HIER ERGER IK ME AAN ‘Als iets is afgezet, dan is dat met een reden. Het is echt superirritant als je aan het werk bent en mensen letterlijk je afzettingen verplaatsen, om er zo langs te kunnen lopen of rijden.’ TIP VOOR DE BURGEMEESTER ‘De grachten zijn niet gebouwd voor vrachtverkeer. De kades verschuiven, waardoor grote kuilen in de weg en het voetpad ontstaan. Ook rijden ze om de haverklap de amsterdammertjes omver. We moeten daar echt wat op verzinnen, want je kunt wel blijven dichten en rechtzetten, maar dat is geen structurele oplossing.’ Dennis in actie zien? Check zijn verhaal op iamsterdam.nl/ onderdemotorkap

42

krant KRANT

ETEN & DRINKEN EN ZO

restaurants

UIT ETEN

Onze favoriete nieuwe restaurants, cafés en eetwinkels tekst Famke en Floor van Praag @ shortlist-amsterdam.nl

NNEA eten service sfeer Gemiddelde menuprijs: € 21

NNEA

W

e moeten eerlijk bekennen dat we sinds onze tienerjaren niet meer uit eten zijn gegaan bij een pizzeria. Niet dat we helemaal nooit meer pizza hebben gegeten (hij kwam nog weleens op een kaart voor), maar een hele avond alleen maar pizza eten, geeft ons net te weinig vreugde en voldoening. Maar toen was daar ineens die hype: in de Bilderdijkstraat streek pizzeria nNea neer en uit het niets zit het daar elke dag tot de nok toe vol. nNea staat voor New Neapolis, nieuw-Napels, oftewel: moderne pizza’s. Het blijkt zo ongeveer de enige pizzeria in de stad die de authentieke Napolitaanse pizza maakt.

70 SECONDEN Toen onze pizza’s op tafel kwamen – één met kabeljauw, tomaatjes, kappers en olijven en eentje met cavolo nero, room, caseificio quattro

RIJEN TOT BUITEN

slagerstegels, witte kunststoftafels, tl-lichtjes aan de muur en een knalgele pizzaoven. En de pizza zelf: van tot in perfectie uitgedokterd deeg en verrassende toppings zoals kabeljauw, cactusjam, topinamboer-chips… Wij proefden vooral dat de ingrediënten van uitzonderlijke kwaliteit zijn: de friszoete San Marzano-tomaatjes, de smaakvolle kappertjes uit het zout, de aromatische citroenzest, de aardappels met knoflook en rozemarijn. Bijna genoeg voor een heus diner, alleen missen we wat frissigheid voor ernaast: een beetje rucola met citroen of wat aangemaakte venkel, maar daar lijkt verder niemand last van te hebben. Op de doordeweekse avond dat wij er zijn, is de lange zaak al om half zeven volledig gevuld, de tafels dicht op elkaar, rijen tot aan buiten. Het lijkt Napels wel.

nNea is in meerdere opzichten modern. In uiterlijk: de diepe, smalle ruimte is bijna steriel met

Bilderdijkstraat 92 nneapizza.nl

portoni (blauwe kaas) en aardappel – verbaasden we ons over de hoge, dikke rand en het ogenschijnlijk ongare deeg, dat overigens mooi luchtig was en heerlijk smaakte. Wisten wij veel dat dat juist typisch Napolitaans is. De krokant gebakken dunne pizza’s die we hier kennen uit de boetiekpizzeria’s, hebben weinig met de oorspronkelijke armeluismaaltijd uit Zuid-Italië van doen. Deze Amsterdamse pizza’s zijn ook vaak wel drie minuten in de oven geweest - Vincenzo Onnembo, pizzabakker en mede-eigenaar van nNea, doet ze er niet langer dan zeventig seconden in. Anders wordt het deeg droog en het is ook niet goed voor de ingrediënten op de pizza (ansjovis bijvoorbeeld, lost helemaal op na drie minuten).

43

KIM CHI WOW De Koreaanse keuken is nog steeds niet zo ingeburgerd als bijvoorbeeld de Thaise en Vietnamese, maar daar kan zomaar eens verandering in komen. Het nieuwe Kim Chi Wow op de Van Woustraat zorgt er namelijk voor dat we makkelijk en snel goede Koreaanse bibimbap kunnen eten. Dit rijstgerecht in een bowl komt bijvoorbeeld met bulgogi (bbq-beef), tijgergarnalen of tempeh, allerlei groenten, een spiegelei en spicy gochujang-saus. En natuurlijk met kimchi, de – verslavend lekkere – gefermenteerde kool met knoflook en pepers.

STUDIO CALLING MOUNTAINS

IVO GESKUS/SPECIAL PIXELS

Van Woustraat 113 kim-chi-wow-amsterdam.nl

THE GAIA Op het niet altijd even chique Rembrandtplein opende The Gaia, een restaurant en (late night) cocktailbar in het Schiller Hotel. In een indrukwekkend authentiek Amsterdamse School-decor met veel glas-in-lood en houten lambriseringen eet je voor 45 euro een driegangenmenu. De chef-kok laat zich inspireren door de keukens van rond de Middellandse Zee, de Levant en soms nog verder weg. Maar dan wel modern en met luxe ingrediënten. Denk: in zout gegaarde zalm met zee-egelcrème en flakes van bonito (een soort tonijn) of heilbot met truffel, eendenlever en Parmezaansaus. Ook is er een speciaal theatermenu, voor als je wat minder lang kunt tafelen.

JURRE ROMPA

Rembrandtplein 26 thegaia.nl

WATERGANG

AS

ENTREPOT

GEBR. HARTERING

ZERO WASTE In de keukens van deze favoriete restaurants wordt (waar mogelijk) zero waste gekookt: AS Prinses Irenestraat 19 restaurantas.nl ENTREPOT Entrepotdok 7-8, staurantentrepot.nl GEBR. HARTERING Peperstraat 10 gebr-hartering.nl

In het pandje in de Weteringstraat waar sinds mensenheugenis restaurant La Cacerola zat, kun je nu terecht bij Watergang. De schattige, kleine zaak is van de mensen achter Pompet en (het inmiddels gesloten) Xampanyeria Centra, dus dat belooft wat. Verschil met die zaken is wel dat je bij Watergang echt een avondje gaat tafelen. Schuif aan voor een maandelijks table d’hôte vijfgangenmenu (er valt hier niets te kiezen!) van 46 euro, met interessante gerechten als gepekelde makreel met rode biet en mandarijn, kalfswang met bloemkoolcrème en beurre noisette en gekarameliseerde witlof met kippenleversaus. Weteringstraat 41 restaurantwatergang.nl

44

krant KRANT

winkels

ETEN & DRINKEN EN ZO

TREND

EN ZO... De nieuwste & leukste winkels in de stad

VOGELEN VOOR BEGINNERS tekst Anne Dirks

Het begon met een event op Facebook: een cursus ‘beginnend vogelen door een beginnend vogelaar’. Bijschrift: ‘Waar hopen we op? Veel geziene gasten in het Twiske zijn de groenling, het puttertje en de koekoek. Maar als we geluk hebben, komen we een blauwborst, ijsvogel of zelfs kraanvogel tegen!’ Er was plek voor vijftien mensen. Tientallen mensen meldden zich aan. Eén middag werd drie middagen. Allemaal volgeboekt. Elias den Otter (31) organiseert de cursus in samenwerking met zorgboerderij De Marsen in Landsmeer en begrijpt de groeiende populariteit van vogelkijken wel. ‘Nederland is een supergoed vogelland. En met zo’n vogelgidsje wordt het een beetje sparen op een gegeven moment, je wilt alle soorten gezien hebben.’ Zijn cursus sluit aan op de huidige trend van het onthaasten. Mensen zijn in al hun drukte op zoek naar rust, stilte en buitenzijn – maar liefst ook weer niet te ver van huis. ‘Vogelen verandert een op het eerste gezicht ietwat aangeharkt natuurgebied in een safaripark’, legt Den Otter uit. ‘Je pakt je verrekijker en dan ben je er eigenlijk wel, dan kun je gaan. Beetje door de polder banjeren. Het is relaxed.’ Voor zo’n safarimomentje hoef je trouwens niet eens naar een natuurgebied: dit voorjaar bleek dat het inmiddels beroemde ooievaarskoppel van het Westerpark weer is herenigd. En tijdens de Nationale Vogelweek, van 11 t/m 19 mei, zijn er overal in en rond de stad vogelactiviteiten te doen – check vogelweek.nl voor een overzicht. In mei komen ook weer nieuwe cursussen Vogelen voor Beginners online: hou de Facebookpagina van zorgboerderij De Marsen in de gaten.

LULULEMON Een legging die aanvoelt als een tweede huid of een naadloze sportbeha die je het liefst nooit meer uittrekt: dit Canadese label maakt sporten nét effe iets leuker. Het merk begon ooit met alleen yogakleding, maar je scoort er nu ook kwalitatieve zwemkleding, hardloopitems en zelfs comfort wear – ook geschikt voor buiten de sportschool dus. En voor vrouwen én mannen. De eerste winkel in Nederland is geopend in de Negen Straatjes, compleet met een heuse yogastudio en binnentuin waar je even aan de drukte kunt ontsnappen. Hartenstraat 13 lululemon.com

MARCIA TEEKEN

45

ZOMERBLOEMEN PLUKTUIN

MOKUMS MODEFESTIJN

Toegegeven: het ligt voor de meesten niet om de hoek. Maar wie de uitstap naar het heerlijk rustige Nes aan de Amstel maakt, moet beslist een bezoek brengen aan de fleurige Zomerbloemen Pluktuin. Met meer dan zeventig bloemsoorten – van voorjaarstulpen (in vijftig kleuren) tot alliums en pioenrozen – pluk je hier je eigen bossie. En laat je niet misleiden door de naam, want ook in het najaar kun je er als doe-het-zelf-bloemist aan de slag met sierpompoenen en tik je er zelfs een kerstboom op de kop. Nog last minute Moederdaginspiratie nodig? Op zondag 14 mei is er een speciale bloemenlunch, midden in de pluktuin.

Op dit minifestival zit je front row tijdens een modeshow waar de modellen in louter tweehandskleding over de catwalk paraderen – die je na afloop ook meteen kunt shoppen. Organisatoren Chiara en Marije (foto) vragen aandacht voor de beroerde gevolgen van de massakledingindustrie. Hun motto: in een vintage outfit kun je er ook fantastisch uitzien, spaar je geld én help je het milieu een handje. En dan hebben we het nog niet eens gehad over het vegan food, de kinderactiviteiten en het dansfeestje achteraf. Zet in je agenda: zondag 12 mei, 16 uur, op de NDSM-werf. Ms. van Riemsdijkweg 39 Sociëteit Sexyland

Amsteldijk Zuid 183 b zomerbloemenpluktuin.nl

ABOUT: LIFESTYLE FOR MEN Koffie bestellen terwijl je rondkijkt voor een nieuwe outfit, dat is het idee achter deze kledingen lifestylewinkel voor mannen. De net geopende tweede winkel in Oud-West heeft namelijk een eigen koffiecorner: About Coffee Club. En heb je nog een horloge nodig? Parfummetje? Fles drank? Kan allemaal bij About, want het onestopshopping-concept zorgt ervoor dat je hier in één keer slaagt. In de rekken: hippe merken als Samsoe&Samsoe, Won Hundred en Filippa K. Knappe jongen die met lege handen weggaat. Haarlemmerdijk 124 aboutlifestyle.nl

MARCHA HÜSKES Nee, in deze hagelwitte boetiek hangt niet elke maand een compleet nieuwe collectie. Wat wel? Tijdloze basisstukken die je elk seizoen, jaar na jaar, opnieuw kunt dragen. Met de opening van de eerste Marcha-winkel, te vinden in Oost, laat ontwerper Marcha Hüskes zien dat je kunt investeren in duurzame stukken én daar superstijlvol mee voor de dag kunt komen. In plaats van meerdere collecties per jaar ontwerpt ze één slow fashion-lijn en voegt daar gedurende het seizoen wat nieuwe items en limited edition-stukken aan toe. Ook leuk voor je portemonnee: de prijzen starten al vanaf 29 euro. Czaar Peterstraat 68 marcha.studio

46

krant KRANT

ETEN & DRINKEN EN ZO

buurt

TROPENMUSEUM Wandelend door het Tropenmuseum ben je even in een andere wereld. Of dat nou Mekka is (de tentoonstelling Verlangen naar Mekka loopt t/m januari 2020) of West-Afrika, waar je tijdens BITTER Chocolate Stories leert over het leven van kinderen op cacaoplantages (te zien t/m 1 september). Linnaeusstraat 2 tropenmuseum.nl

47

De Watergraafsmeer

HET GROENE OOSTEN Ooit een geliefde buitenplaats voor rijke Amsterdammers, inmiddels een culinair knooppunt van de stad. Maar de Watergraafsmeer is groen gebleven. Met dakschommels, een bijenloktuin en een zelfaangelegde mini-oase. tekst Inger van der Ree illustratie Barbara van den Berg/SaltyStock

I

n de zeventiende en achttiende eeuw bouwden veel welgestelde Amsterdammers in de Watergraafsmeer (toen nog een zelfstandige gemeente) buitenplaatsen, om de stad te ontvluchten en zich met groen te omringen. Ook op het gebied van recreatie week menig Jordanees uit naar het ruime en groene oosten, waar veel sport-verenigingen – zoals de sportvereniging van de Bijenkorf en de Amsterdamsche Football Club Ajax – zich vestigden. Na verloop van tijd verdwenen de buitenhuizen, op één na: Huize Frankendael. Toch is de Watergraafsmeer nog altijd een verrassend groen stukje stad waar je je – ook zonder achttiendeeeuwse hoepelrok – uitstekend kunt vermaken.

Ook in het Muiderpoortstation is de buurt volop vertegenwoordigd. Kunstenaar Serge Verheugen portretteerde hier, bij de kiosk tussen spoor 2 en 3, in kleurrijke schilderingen 25 ongewone gewone buurtbewoners die zich al jaren inzetten voor de leefbaarheid van buurt. Loop door naar Rum Baba Coffee Roasters & Bakery , dat in de Pretoriusstraat twee panden heeft. In het café kom je dankzij de knalblauwe vloer meteen in zomerse sferen. In de verderop gelegen bakkerij en branderij schuif je aan voor een goed stuk taart. Geïnteresseerd in de kunst van het koffiezetten? Dan kun je je hier meteen aanmelden voor een van de wekelijkse koffieworkshops. Navigeer daarna naar het CBK . ‘In mei is hier de tentoonstelling CBK XL te zien, met kunstwerken die zo groot zijn dat ze normaal vrijwel altijd in onze depots staan’, vertelt medewerker Jasmijn de Nood. ‘Nu verkeren ze in goed gezelschap en geeft het niet dat ze de ruimte domineren.’

KUNST EN KOFFIE Begin bij het Tropenmuseum (zie kader). Zet daarna koers naar PS projectspace , de galerie van kunstenaar Jan van der Ploeg. ‘Hier exposeer ik werk van bevriende kunstenaars die ik vaak op reis ontmoet.’ Op 11 mei opent er de tentoonstelling van de Australische kunstenares Helen Smith. ‘Ze laat gevonden objecten zien die ze op een prachtige manier beschildert.’ Kijk daarna goed om je heen in de Minahassastraat , waar je op een voormalige versteende voetgangerszone een groene mini-oase vindt, eigenhandig aangelegd door de buurt. Vermoedelijk niet de laatste groene plek die up-popt; in de hele stad worden door buurtbewoners stenen pleinen genomineerd als potentieel park. Op parkomdehoek.nl kun je een ongebruikte asfaltpartij uit je buurt aanmelden.

FRANS TERRASJE Ga ook even langs bij La Vallade . Met een beetje geluk kun je plaatsnemen op het terras en waan je je – tussen de gekleurde bougainvilles en onder de parasols – in Zuid-Frankrijk. Het kan dan ook geen toeval zijn dat hier een op en top Frans menu routier (de chique vertaling van ‘eten wat de pot schaft’) op tafel verschijnt. En nu je toch op culinaire toer bent: neem een kijkje bij De Kas – inmiddels uitgegroeid tot een van de iconen van de Watergraafsmeer. Ook hier vind je één menu, waarbij de ingrediënten afkomstig zijn uit eigen oogst.

Over iconen gesproken: restaurant Merkelbach mag je als fijnproever eigenlijk niet overslaan. Reden één: het is gevestigd in Huize Frankendael, het enige buitenhuis van Amsterdam. Reden twee: de chef, Marc Wunderink, maakt deel uit van de Slow Food Chefs Alliantie, een netwerk van koks die zich sterk maken voor goed, schoon en eerlijk eten. POËZIEONTBIJT Loop ook binnen bij Anna’s Tuin en Ruigte , een stukje natuur bij Amsterdam Science Park, waar 19 mei het Lentefestival plaatsvindt. Tussen 13.00 en 17.00 uur kun je helpen bij (en leren over) de aanplanting van vegetatie die bijen moet lokken. Daarnaast kun je elke donderdagavond een studiegroep volgen. ‘Zo gaan we het hebben over het nut van wormenhotels, fermentatie en paddenstoelen’, legt tuincoördinator João Lotufo uit. Nog op zoek naar een locatie voor een vrijheidsmaaltijd op 5 mei? Bij Stichting Al Maarif vier je de vrijheid met een ontbijt dat in het teken staat van poëzie en liedjes uit verschillende culturen. Maak daarna een tussenstop bij De Vergulden Eenhoorn , een restaurant en B&B in een omgebouwde boerderij uit 1702. Zittend in de grote tuin is het moeilijk te geloven dat je eigenlijk gewoon midden in Oost zit. Een plek waar je dat des beter kunt overzien, is dakterras Hopp (zie kader), vanwaar je een spectaculair uitzicht hebt. Ter afsluiting mag Rijsel (zie kader), dat al jaren geldt als een van dé culinaire hotspots van de stad, niet ontbreken op je lijst.

RIJSEL

Op het dak van Casa400 huist rooftopbar Hopp. ‘Met meer dan veertig speciaalbieren zoals Van Moll, Birds Brewery en Frankendael’, vertelt eventmarketeer Maarten Bos. Op 29 mei staat hier bierproeverij Proeftijd op het programma. Met een beetje geluk kijk je daarna vanaf een van de nieuwe dakschommels uit over Oost.

Hou je van kreeft? Dan ben je bij Rijsel aan het juiste adres. Dit restaurant, vernoemd naar de Franse stad Lille, heeft een reputatie hoog te houden en doet dat met verve. Er worden Franse gerechten geserveerd, maar wel met een dikke knipoog naar Vlaanderen. Misschien wel het beste van alles: het interieur straalt een en al ongedwongenheid uit.

Eerste Ringdijkstraat 4 hotelcasa.nl

JANUS VAN DEN EIJNDEN

HOPP

Marcusstraat 52 rijsel.com

TOP 5 ➋

I amsterdam Store

Amsterdam CS, IJ-zijde

➊

➌

➍ ➊ O MY BAG Dit Amsterdamse tassenmerk biedt een duurzaam alternatief voor de leren tas: O My Bag looit zijn tassen in schone, veilige werkplaatsen, waarbij gebruik wordt gemaakt van verantwoorde materialen. Tas €169 | Portemonnee €89

➍ WASTEBOARD SKATEBOARD Milieuvervuiling door plastic is een groeiend probleem. WasteBoards keert het tij en maakt skateboards van gerecyclede plastic doppen, ingezameld op festivals en uit de Amsterdamse grachten gevist. €149,95

➋ CRE8-RING

➎ SHAWLS VAN POM Het jonge designduo POM staat bekend om intrigerende patronen en stoffen van hoge kwaliteit. In de huidige collectie vind je exemplaren met een print van zwart-witte stadsfietsen en chaotische rijen grachtenpanden. €59 - €119

Bij Cre8 worden sieraden gemaakt met een lasersnijder en 3D-printer, door Amsterdamse jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt. €3,50

➎

➌ RIVERSTONE STUDS Riverstone Studs ontwerpt elegante, minimalistische sieraden van goud of zilver, geinspireerd op de stad Amsterdam. €15

#iamsterdamstore

mei 2019

KRANT

49

t/m

59 60 63 64 66

49

AGENDA: MUZIEK, THEATER, DANS, CABARET, FESTIVALS, MUSEA & EXPOSITIES COLOFON AMSTERDAM TOEN DE STAD UIT GROETEN UIT: BENNY SINGS

OEDIPUS Ook al is het verhaal 2500 jaar oud en weten we hoe het afloopt: Oedipus blijft een bloed­stollende thriller. Robert Icke (30) maakte bij Toneelgroep Amsterdam een eigentijdse bewerking van het drama, waarin we Oedipus (schitterend spel van Hans Kesting) volgen in de uren voor zijn verwachte verkiezingsoverwinning. Langzaam komt hij tot de ontdekking dat zijn verleden heel anders is dan hij altijd heeft gedacht. Alle puzzelstukken vallen op hun plek. In zijn zoektocht naar de waarheid komt hij tot de ontdekking dat hij al die tijd ziende blind is geweest: hij is zelf degene die zijn vader heeft gedood en zijn moeder gehuwd. De gevolgen zijn catastrofaal.

JAN VERSWEYVELD

1 t/m 10 mei ITA

50

KRANT

POP & JAZZ NITAI HERSHKOVITS TRIO De muziek van de eenendertigjarige pianist is zeer divers: van bijna klassieke composities voor solo-piano tot de elektronische, op beats georiënteerde muziek. wo 1 21:30, Bimhuis, € 16,THE PICTUREBOOKS De Duitse bloedbroeders Fynn Claus Grabke en Philip Mirtschink spelen loodzware, met blues doorregen rockmuziek. Uniek, muzikaal onvergetelijk en met een dikke knipoog naar rock n’ roll in z’n oervorm. wo 1 20:00, Melkweg, € 12,65 JOE BONAMASSA Eén van de grootste gitaarvirtuozen ter wereld brengt met zijn toegankelijke geluid de blues naar het grote publiek. wo 1 t/m vr 3 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 99,- t/m € 199,BRUTUS Van bedrieglijk melodisch naar dwingend energiek. Zingende drummer Stefanie Mannaerts, gitarist Stijn Vanhoegaerden en bassist Peter Mulders vormen sinds 2013 een rockband en spelen een mix van hardcore en progrock, aangevuld met pure pop melodieën do 2 22:00, Paradiso, € 10,JAMES HERSEY De singer-songwriter uit Wenen werkte samen met EDM-sterren als Kygo en Dillon Francis. Door de frisse mix van indiepop en electronica, voelen zijn liedjes even romantisch als melancholisch. do 2 20:00, Paradiso, € 9,WOLKEN ‘Wolken’ is een project van electro-songwriter Rita Zipora en dichter en muzikant Robin Block. De twee muzikanten delen een liefde voor Nederlandstalige teksten en combineren een akoestische gitaar en een synthesizer met vocals. do 2 19:00, Melkweg, € 9,20 MUYAYO RIF Dit achtkoppige fiesta-monster uit Barcelona mengt latin, ska en punk maar houdt de mestizotraditie in ere. do 2 19:30, Melkweg, € 17,05 REMBRANDT FRERICHS TRIO & PAOLO FRESU De typisch Nederlandse, eigenwijze nieuwsgierigheid van het Rembrandt Frerichs Trio in combinatie met het diepe Italiaanse gevoel voor drama en esthetiek van trompettist Paolo Fresu is een recept voor prachadvertentie

Piazzolla Bandoneón concert arr. voor accordeon

do 2 mei Muziekgebouw aan ’t IJ orkest.nl

mei 2019

AGENDA

tige muziek. do 2 21:00, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 22,-

TOP 3 POP

elektronica en soul, met rauwe teksten. Soms zacht en fluisterend, soms met hevige uithalen, maar altijd met veel energie en soul in zijn stem. wo 8 22:00, Paradiso, € 10,-

PREP De band uit Londen bestaat uit een hiphopproducer, een klassieke componist, een house dj én een singer-songwriter. Al deze stijlen samen vormen een smeltkroes van funky pop met elementen van r&b en jazz. vr 3 22:00, Paradiso, € 15,NAI BARGHOUTI & AMSTERDAM ANDALUSISCH ORKEST Internationaal geroemd zangtalent en fluitiste Nai Barghouti tilt de klassieke Arabisch-Andalusische muziek naar nieuwe hoogtes. vr 3 21:30, Bimhuis, € 13,WOUTER HAMEL De Nederlandse troubadour en jazzvocalist haalt zijn inspiratie uit de jazzy pop van de jaren ‘30 tot ‘50 en vermengt dat met muziek uit de jaren ’70. Gelouterd door zijn recente meer popgeoriënteerde avonturen klinkt zijn geluid als vanouds, maar dan aangescherpt. vr 3 20:30, Tolhuistuin, € 15,NEDERPOP ALL STARS Een band vol topmuzikanten van o.a. VOF de kunst, Toontje lager, Alderliefste en Het goede doel spelen Nederpopklassiekers als ‘België’, ‘Vriendschap’, ‘Stiekem met je gedanst’, ‘Suzanne’, ‘Laat me’ en ‘De bom’. vr 3 20:30, DeLaMar Theater, € 20,50 GUTS De Franse DJ & producer presenteert zijn album ‘Philantropiques’: een muzikale jungle vol tropische afro-trance, Braziliaanse jazz en kenmerkende funk. za 4 20:30, Q-Factory, € 21.50 GRETCHEN PETERS De Amerikaanse singer-songwriter Gretchen Peters schreef prachtige countrypopnummers als ‘On A Bus To St. Cloud’, gezongen door Trisha Yearwood, maar de laatste jaren schrijft ze vooral voor zichzelf. Vorig jaar verscheen ‘Dancing With The Beast’, waar ze vrouwelijke personages op de voorgrond zet. za 4 20:30, Zonnehuis, € 19,MARQUIS HILL BLACKTET Trompettist Marquis Hill, grote belofte van de Amerikaanse jazz en voormalig bandlid van Marcus Miller, verbindt jazz met eigentijdse beats. za 4 21:30, Bimhuis, € 18,ALI SHAHEED MUHAMMAD & ADRIAN YOUNGE Producers Ali Shaheed Muhammad (A Tribe Called Quest) en Adrian Younge brengen een fusie van rap en soul. zo 5 19:00, Melkweg, € 28,75 JON SPENCER Jon Spencer heeft inmiddels honderden levens geleid en zit al bijna 35 jaar in het vak. ‘Spencer Sings The Hits!’ is het eerste solo-album van Jon Spencer en laat zien dat de undergroundrock legende nog lang niet uitgespeeld is. zo 5 19:00, Paradiso, € 15,GEKO Geko is een hiphop artiest uit Manchester die grime, dancehall en pop combineert. Het nummer ‘Goodnight’ wat de Britse rapper schreef voor zijn overleden

BUILT TO SPILL De band rond frontman Doug Martsch is één van de populairste indierockbands van de jaren ’90 en zit qua sound ergens tussen het lo-fi geluid van Pavement en het vrije gitaar jammen van Neil Young in. wo 8 19:00, Tolhuistuin, € 20,GET THE BLESSING Dit viertal uit Bristol vernieuwt de Britse jazz met eigentijdse invloeden uit de rock, dance en hiphop. De fascinerende beats komen van bassist Jim Barr en drummer Clive Deamer, ritmesectie van de legendarische triphop-act Portishead. Pete Judge (trompet, elektronica) en Jake McMurnie (sax, elektronica) zorgen voor de jazztonen en de spacey klankkleur. Hun meest recente album ‘Bristopia’ is een voorlopig hoogtepunt in hun oeuvre. Bimhuis, 19 mei

SCHAERER, BIONDINI, KALIMA, EN NIGGLI Een miraculeuze klankrijkdom: een zanger-annexstempercussionist met een Italiaanse ex-wereldkampioen klassieke accordeon, een Finse supergitarist en een Zwitserse avant-jazzdrummer. do 9 21:30, Bimhuis, € 16,THE DELINES Deze Amerikaanse band met zangeres Amy Boone speelt warme country met soul-invloeden. do 9 20:00, Tolhuistuin, € 17,50 RAT BOY Rat Boy, het alter-ego van de Britse Jordan Cardy, presenteerde vorig jaar zijn debuut met de toepasselijke titel ‘SCUM’: een eigenwijze mix van hiphop, ska, punk, rock en pop. do 9 20:30, Bitterzoet, € 14,50

ELLEN TEN DAMME Ze is zangeres, actrice, acrobaat, danseres, muzikant, schrijver en componist. Een artiest pur sang. In een reis naar de muziek en nostalgie van het Parijs van de jaren ‘20 en ‘30 tot en met songs uit de smeltkroes van culturen die Parijs nu is, brengt ze een ode aan Charles Aznavour, Josephine Baker, Edith Piaf, Michel Fugain, Natascha Atlas, Fairuz en Indila. Van klein en ingetogen tot groots en extravagant. Het Concertgebouw, 9 mei broer betekende zijn doorbraak als artiest. zo 5 22:00, Paradiso, € 12,50 LONNIE HOLLEY De 68-jarige kunstenaar begon pas op zijn zestigste aan een muzikale carrière: een mix van psychedelische jazz, rauwe soul, funk, ambient en spoken word. ma 6 20:00, Zonnehuis, € 16,DISTURBED Deze heavy-metal band heeft veel klassiekers op zijn naam waaronder ‘Down With The Sickness’ en ‘The Sound Of Silence’. Het debuutalbum ‘The Sickness’ van zanger David Draiman, bassist John Moyer, gitarist Dan Donegan en drummer Mike Wengren gaf ze internationale bekendheid. di 7 20:00, AFAS Live, € 52,KATE TEMPEST De Britse urban poet combineert hiphop en pop en schuwt de moeilijke onderwerpen niet. Armoede, het klassenstelsel en sociaal-economische misstanden komen allemaal voorbij in haar fijnzinnige en maatschappijkritische teksten. di 7 20:30, Bitterzoet, € 16,-

BENNY GOLSON QUARTET Benny Golson is niet alleen een fantastische tenorsaxofonist, hij is een legendarische componist die harmonie koppelde aan de energie van de bebop. Meer dan 300 composities heeft hij op zijn naam, waaronder de nog altijd populaire standards Whisper Not en I Remember Clifford. Begin dit jaar vierde hij zijn 90ste verjaardag en leidt nog altijd zijn eigen kwartet. Bimhuis, 27 mei RYAN BINGHAM In de muziek van de Amerikaanse rootsrocker hoor je invloeden van blues en country. Het nummer ‘The Weary Kind’, soundtrack van de film ‘Crazy Heart’ leverde hem een Oscar én een Grammy op. Dit voorjaar verschijnt het langverwachte zesde studioalbum ‘American Love Song’. di 7 20:30, De Duif, € 25,WALKING ON CARS De Ierse jeugdvrienden van Walking on Cars maken aanstekelijke indie nummers vol tedere zang, dromerige piano met af en toe stevige gitaren. Dankzij een tournee met The Script en het succes van debuutalbum ‘Everything This Way’ braken ze internationaal door. wo 8 20:30, Paradiso, € 17,50 LUCY ROSE De jonge Britse singer-songwriter maakt charmante folkpop met een goed gevoel voor humor. wo 8 20:00, Zonnehuis, € 14,RIZ LA VIE Deze opkomende artiest uit New York maakt snel naam met zijn gepassioneerde liedjes, een energieke combinatie van hiphop,

GOSTO Multi-instrumentalist, zanger, songwriter en producer Roel Vermeer legt zijn hart op tafel met zijn persoonlijke en indringende teksten, soulvolle en diepe stem en sfeervolle muziek, die soms lichtvoetig en warm en dan weer donker klinkt. vr 10 22:00, Paradiso, € 10,TOKO TELO Zinderend muzikaal vuurwerk uit Madagaskar, met de soepele stem van nationale diva Monica Njava en de virtuoze gitaren van D’Gary en Joël Rabesolo. vr 10 21:30, Bimhuis, € 16,SASS JORDAN De Canadese zangeres is een ware rockdiva en werd wereldwijd bekend toen ze in 1992 het album ‘Racine’ uitbracht met hits als ‘Make You a Believer’ en ‘You Don’t Have To Remind Me’. vr 10 20:00, Q-Factory, € 21,BOYCE AVENUE De drie broers Alejandro, Daniel en Fabian zijn onderdeel van de millenialgolf die dankzij Youtube groot zijn geworden. Naast covers, waaronder de themesong van ‘Game Of Thrones’ in een Spaanse gitaarversie, spelen ze ook hun eigen muziek. vr 10 19:15, Melkweg, € 28,75 FACES ON TV Deze Belgische alleskunner speelt alle instrumenten zelf waaronder gitaar, piano en balafoon om zijn beats te smeden. Emotioneel, warm en intiem. za 11 20:30, Tolhuistuin, € 14,MALCOLM HOLCOMBE De Americana artiest uit de Blue Ridge Mountains staat bekend om zijn grommende en rauwe manier van zingen. Rolling Stone omschrijft zijn muziek als ‘blues die in beweging is en ieder hoekje van je hart raakt’. zo 12 16:00, Tolhuistuin, € 15,-

51

mei 2019

GREG HOLDEN De Schotse singer-songwriter, bekend van het nummer ‘The Lost Boy’, woonde enkele jaren in Londen voordat hij zijn thuis vond in New York. Daar schrijft hij, met Bob Dylan als inspiratiebron, nummers met diepzinnige teksten op meeslepende muziek. zo 12 19:30, Paradiso, € 12,MANDOLIN ORANGE Een viool, een mandoline en wat akoestische en elektrische gitaren. Meer heeft dit Americanaduo niet nodig om hun muziek te maken. Singer-songwriter Andrew Marlin en multi-instrumentalist Emily Frantz manoeuvreren zich moeiteloos tussen de genres folk, country en bluegrass. zo 12 20:30, Paradiso, € 17,LAUREN DAIGLE De stem van de 28-jarige zangeres wordt vergeleken met die van grootheden als Adele en Amy Winehouse. Haar soulvolle popnummers zijn geïnspireerd op haar geloof. zo 12 19:00, Melkweg, € 28,75 GREYHOUNDS Dit Amerikaanse trio uit Texas, opgericht eind jaren 90 speelt een unieke sound: een mix van R&B, soul, funk en country. ma 13 22:00, Paradiso, € 10,RUSTON KELLY De uit Nashville afkomstige singer-songwriter maakt trefzekere folkpop met country-invloeden, waarbij hij gebruik maakt van mondharmonica, banjo en pedal steel gitaar. di 14 21:30, Paradiso, € 15,MILD ORANGE Relaxte, zomerse dreampop van twee Nieuw-Zeelandse jeugdvrienden. di 14 22:00, Paradiso, € 12,FRED EAGLESMITH Eaglesmith is een veteraan in de muziekindustrie en schrijft oprechte liedjes over klein menselijk leed, al dan niet met een knipoog, een lach en een traan. wo 15 20:00, Q-Factory, € 17,50 TOKIO HOTEL Dit pop-rockkwartet werd in 2005 in één klap immens populair met de hit ‘Monsoon’ en kan met gemak een van de meest succesvolle Duitse acts van hun generatie worden genoemd. wo 15 19:30, Melkweg, € 44,30 ITAMAR BOROCHOV QUARTET Deze rijzende ster uit Brooklyn zingt met zijn trompet en brengt zo allerlei spirituele tradities samen, van Arabische tot Sefardische muziek uit zijn geboorteland Israël do 16 21:30, Bimhuis, € 16,GODS OF RAP Drie legendarische rapgroepen vieren een mijlpaal in hun carrière: Wu-Tang Clan viert het 25-jarig jublieum van ‘Enter The Wu-Tang (36 Chambers)’, Public

TOP 3 CLUBS

louter hoogtepunten uit zijn rijke repertoire. Van ‘Nu Of Nooit’ tot ‘We Vieren’. Een mooie mix van oud en nieuw. zo 19 20:30, Zonnehuis, € 20,DESTRUCTIVE PENGUINS & THE KOALAZ Een dubbelconcert met Destructive Penguins, een explosieve cocktail van pop, hiphop, en reggae én The Koalaz met een mix van new wave, reggae en psych rock. zo 19 19:00, Melkweg, € 8,60

KLINGANDE De Franse kampioen van de ‘melodic en tropical house’, Cedric Steinmyller, werd (samen met Edgar Catry) bekend met de feel good hits Jubel en RIVA. In september dit jaar komt de zevenentwintigjarige dj en producer met zijn langverwachte debuut The Album. Een flinke dubbelplaat vol zomerse happy grooves met fijne folk en pop invloeden. Onlangs verscheen zijn nieuwe single By The River die hij opnam met de Britse zanger Jamie N Commons. Melkweg, 17 mei

KAP BAMBINO Het Franse indie dance duo Kap Bambino, dat bestaat uit de energieke frontvrouw Caroline Martial en toetsenist Orion Bouvier, maakt 8-bit noise-dance nummers. De muziek heeft een zwaar dreunende beat met snoeiende digitale hardcore en catchy lo-fi melodieën, en is extreem dansbaar. Binnenkort verschijnt het derde album Dust, Fierce, Forever met de onlangs uitgebrachte single Erase. Bitterzoet, 3 mei Enemy het 30-jarig jubileum van ‘It Takes A Nation Of Millions To Hold Us Back’ en De La Soul het 30-jarig jubileum van ‘3 Feet High And Rising’. do 16 20:00, Ziggo Dome, € 35,FRENNA & 777 BAND Appelsap presents: Frenna. Als frontman van SFB had hij de Nederlandse urban scene al veroverd, maar ook solo heeft hij de ene hit na de andere. Waaronder ‘Walk Away’ in samenwerking met Ghanese ster Mugeez en de mega hit ‘Verleden Tijd’ in samenwerking met Lil Kleine. vr 17 19:00, Melkweg, € 17,25

TEN FÉ Songwriters Ben Moorhouse en Leo Duncan produceren samen indiepop met hoekige gitaarlijnen en catchy synthloops. Op het podium maken Rob Shipley, John Drain en Alex Hammond de band compleet. zo 19 20:30, Bitterzoet, € 12,50 DANIEL NORGREN De Zweedse singer-songwriter combineert zijn sfeervolle folk moeiteloos met blues, country en rock. ma 20 20:30, Paradiso, € 24,CATFISH & THE BOTTLEMEN De Indierockers uit Noord-Wales spelen catchy rock and roll songs met gruizige gitaren gecombineerd met de krachtige stem van zanger Van McCann. ma 20 19:30, Melkweg, € 23,-

FRANÇOIS QUILLACQ

ROD STEWART De Britse rocker met zijn kenmerkende stem overstijgt alle genres en is een van de weinige artiesten die elk decennium van zijn carrière albums in de top van de hitlijsten heeft gehad met hits als ‘Da ya think I’m sexy?’ en ‘Sailing’. zo 12 19:30, Ziggo Dome, € 62,-

ENTRÉE PRESENTS Technoproducer Henrik Schwarz (foto) en het Alma Quartet lanceren hun nieuwe album CCMYK waarin de grenzen tussen elektronische en akoestische muziek worden opgezocht. De stoelen gaan de zaal uit dus er kan gedanst worden. Daarnaast een live modular set van Sjamsoedin met nieuw materiaal vol elektronica, house en techno én instrumentale live-house van KAUW. Het Koninklijk Concertgebouw, 24 mei vr 17 20:30, Casa Munganga, € 12,50 t/m € 15,KIM CHURCHILL De Australische singer-songwriter staat bekend om zijn mix van folk, rock en bluesmuziek. vr 17 20:30, Bitterzoet, € 14,MAARTEN HOGENHUIS TRIO / JORIS ROELOFS SOLO Saxofonist Maarten Hogenhuis (o.a. BRUUT!) presenteert een nieuw album met zijn trio. Vooraf een soloset van basklarinettist Joris Roelofs. za 18 21:30, Bimhuis, € 16,-

SAINT AGNES De naam klinkt misschien een beetje braaf, maar niets is minder waar! De kolkende, psychedelische rock ‘n roll van deze Londense band is alles behalve heilig. vr 17 22:00, Paradiso, € 8,-

CAAMP Onlangs verscheen het ambitieuze tweede album ‘BOYS’ van dit uit Ohio afkomstige duo. De Amerikaanse roots-formatie bestaande uit Taylor Meier (zang/ gitaar) en Evan Westfall (zang/ banjo) wordt live uitgebreid met een derde bandlid. za 18 20:30, Tolhuistuin, € 15,-

ROMAN ORO & SHU’AL In Kleztifal! slaan Balkanzigeunerband Roman Oro en Klezmerband Shu’al de handen ineen. Samen benadrukken ze de verschillen en de overeenkomsten tussen deze muziekgenres.

RICK DE LEEUW EN BAND Liedjes als ‘Met Hart En Ziel’, ‘Een Dag Zo Mooi’ en ‘De Jacht Is Mooier Dan De Vangst’ van Rick de Leeuw en zijn Tröckener Kecks zijn de soundtrack van een generatie. Een optreden met

FINN ANDREWS De frontman van The Veils staat bekend om zijn louterende liveperformances en unieke stemgeluid en presenteert zijn eerste soloalbum ‘One Piece At A Time’. MA 20 20:30, TOLHUISTUIN, € 17,SOAK Bridie Monds-Watson is een Noord-Ierse singer-songwriter. Ze begeleidt haar fragiele stem met akoestische gitaar. Klein, intiem en indrukwekkend. ma 20 19:45, Bitterzoet, € 12,50 YONAKA Een stevige gitaarband met een krachtige frontvrouw die zware riffs combineert met melodische hooks. di 21 22:00, Paradiso, € 11,MAREN MORRIS De Amerikaanse countryzangeres brak in één klap door met haar debuutalbum ‘HERO’. Bijzonder aan haar muziek is dat het de kloof overbrugt tussen country, classic rock en door hiphop beïnvloede pop. wo 22 19:30, Paradiso, € 22,50

GEIKE Geike werd bekend met de megahit ‘Zoutelande’ samen met BLØF en presenteert nu haar Engelstalige soloproject, een samenwerking met Joost Zweegers, alias Novastar. do 23 20:30, Bitterzoet, € 12,50 CARSON MCHONE Het werk van de Amerikaanse singer-songwriter is donker, autoritair en spreekt tot de verbeelding. Met zowel McHone’s honky-tonk invloeden, als haar hedendaagse manier van verhalen vertellen in een alt-country stijl. do 23 20:00, Tolhuistuin, € 10,BACKSTREET BOYS Dit jaar bestaan de Backstreet Boys 25 jaar. Vanaf het moment dat ze op 20 april 1993 begonnen, hebben ze meer dan 130 miljoen platen over de hele wereld verkocht, waarmee ze één van de grootste boybands uit de geschiedenis zijn. do 23 20:00, Ziggo Dome, € 45,CHARLOTTE OC De Britse popartiest verraste in 2013 iedereen met haar donkere en dramatische EP die was geinspireerd door hedendaagse r&b en downtempo electronica. Haar onlangs verschenen single ‘Satellite’ is een catchy popnummer. do 23 19:00, Melkweg, € 16,10 THOMAS AZIER - STRAY Beide albums van de Nederlandse muzikant werden beloond met een Edison. Nu is het tijd voor album nummer drie ‘Stray’ dat op 23 november uitkomt. do 23 20:30, Paradiso, € 20,WINTHER- STORM Thomas Winther Andersen (contrabas) en Håkon Storm (elektrische gitaar) laten de ontwikkeling van jazz in de afgelopen decennia horen en presenteren met hun band het nieuwe album ‘Flotsam’. vr 24 21;30, Bimhuis, € 16,DADDY LONG LEGS Een van de meest spannende roots- en bluesbands van de afgelopen jaren, vernoemd naar de frontman van de band, die met zijn maniakale bewegingen op het podium en rauwe harmonicageluid een echte blikvanger is. vr 24 19:00, Melkweg, € 15,50 BRYAN FERRY Als soloartiest is de Britse muzieklegende minstens zo succesvol als in zijn beste dagen bij Roxy Music. Hij bracht in totaal vijftien soloplaten uit waaronder ‘Boys and Girls’ (1985) met daarop het monumentale ‘Slave

advertentie

2 - 27 juni

PELLÉAS ET MÉLISANDE — Claude Debussy

52

KRANT

HYDROGEN SEA ‘Automata’ is een nieuw project van het Brusselse fluisterpopduo, waarbij Birsen Uçar en PJ Seaux de krachten bundelen met de bands STUFF. en Balthazar. za 25 19:00, Melkweg, € 14,40 UNDER THE SURFACE Under the Surface is een nieuwe Nederlandse band gevormd door drummer Joost Lijbaart (bekend om zijn werk met Yuri Honing), gitarist Bram Stadhouders (bekend van zijn werk met het Nederlands Kamerkoor, Jim Black en Sidsel Endersen) en de jonge vocaliste Sanne Rambags (winnaar conservatorium talent award 2017). za 25 21:00, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 21,TOM SPEIGHT Deze Londense singer-songwriter die hedendaagse pop mixt met elementen van folk kan BBC Radio rekenen tot een van zijn grote fans. zo 26 19:00, Melkweg, € 13,80 MESHELL NDEGEOCELLO De singer-songwriter, bassiste en multi-instrumentaliste wordt gezien als een van de voorlopers van de neo-soul en verbindt uiteenlopende stijlen, zoals funk, soul, hiphop, reggae, r&b, rock en jazz. ma 27 20:30, Tolhuistuin, € 25,METHYL ETHEL De Aussies van Methyl Ethel maken een mix van luchtige dream pop en razende psychedelische rock. Het resultaat van deze mix ligt ergens tussen Tame Impala, Syd Barret’s periode in Pink Floyd, en MGMT in. wo 29 20:00, Paradiso, € 11,HOOVERPHONIC De groep staat al jaren aan de top van de Belgische muziekscene en is niet alleen een gekoesterd muzikaal instituut, maar ook een ware hitmachine. De triphop- en ambient-popnummers van de band slaan wereldwijd aan, niet in de laatste plaats dankzij hun

TOP 3 THEATER

HABITANTS De Nijmeegse shoegazeband, opgericht door The Gathering-gitarist René Rutten, bracht begin 2016 het eerste nummer ‘Meraki’ internationaal uit. Zangeres Anne van den Hoogen laat horen dat haar dromerige, heldere vocalen verrassend goed passen bij de donkere en melancholische sfeer van de band. vr 31 22:00, Paradiso, € 12,50 NICK MULVEY De muziek van deze Britse singer-songwriter is beïnvloed door Nick Drake en Steve Reich. Mede door zijn verleden als steeldrummer focust de gitaarvirtuoos zich vooral op meeslepende ritmes met Afrikaanse, Spaanse en Cubaanse invloeden. do 30 16:00, Tolhuistuin, € 25,OPEN MIKE EAGLE Deze Amerikaanse MC verlegt met zijn artistieke vorm van hiphop de grenzen van het genre. Hij begon zijn carrière als lid van Thirsty Fish en als onderdeel van hiphopcollectief Project Blowed. Zijn teksten gaan vaak over gevoelige onderwerpen als racisme, geweld en democratie. do 30 20:30, Bitterzoet, € 14,BUTCHER BROWN Nieuwe Amerikaanse jazzfunk met hiphop-beats die knipoogt naar Weather Report, vroege Earth, Wind & Fire en Zappa vr 31 21:30, Bimhuis, € 16,RUSSIAN VILLAGE BOYS Een hyperenergieke mix van rave, gabber en hardbass door een Russisch collectief. vr 31 23:00, Paradiso, € 10,-

CLUBS

ENCORE X CHOCOLADE Op deze hiphop- en r&bclubavond hoor je het gehele spectrum van hiphop en r&b met al zijn subgenres. Harde beats, klassieke hits en nieuwe tracks! Met Deejay Prime, Devarsity en Chamos. za 4 00:00, Melkweg, € 15,55 WASSERETTE Een dancehallfeest met de gezelligste live acts, dj’s en veel meer. vr 10 23:30, Paradiso, € 13,50 DAM & BASS 2019 Breakin Science & Low Down

advertentie

t/m 2 juni

HET ZWANENMEER

GORDON MEULEMAN

FRANKIE & THE WITCH FINGERS Mysterieuze acid rock met overstuurde gitaren en een bak psychedelica maar met een dansbaar geluid. do 30 20:00, Paradiso, € 8,-

kwintet Calefax en trompettist Eric Vloeimans blazen Purcells barokopera nieuw, fris leven in. wo 1 20:00, Schouwburg Amstelveen, € 25,-

HET NATIONALE THEATER - DE WERELD VOLGENS JOHN De wereld volgens John is een oergeestige aanklacht van de ‘normale Nederlander’ die zich in toenemende mate stoort aan de mensen die zijn ‘gave land’ te grabbel gooien: graaiende bazen, klagende nieuwkomers en vrouwen die hun natuurlijke plek niet kennen. Maar ook een verhaal over verbondenheid met de medemens en mannenvriendschap. Net als bij The Nation gaat Eric de Vroedt weer op onderzoek in Den Haag. Dit keer verruilt hij de Schilderswijk voor Duindorp. Internationaal Theater Amsterdam, 13 t/m 15 mei

FRANK BLOEM

DANIËL LOHUES De Nederlandse componist, zanger, multi-instrumentalist, producer en columnist gaat op pad met een keuze uit de bandnummers die te vinden zijn in zijn omvangrijke oeuvre van de afgelopen vijfentwintig jaar. Zijn teksten zijn van bedrieglijke eenvoud en bevatten altijd een nuchtere lading Drentse poëzie. za 25 20:30, Tolhuistuin, € 23,50

kenmerkende eclectische geluid. do 30 20:30, Paradiso, € 21,-

A SEAT AT THE TABLE Voor Oerol 2017 maakte Saman Amini samen met Nima Mohaghegh en de acteurs Werner Kolf, Yannick Jozefzoon, Ward Kerremans en Arie de Mol de voorstelling A Seat at the Table, een pijnlijk, actueel, confronterend en ontroerend verhaal gebaseerd op hun eigen ervaringen met alledaags racisme en uitsluiting. Ervaringen soms zo absurd dat het lachwekkend is. Nu in het theater in een opgefriste gedaante met actuele nieuwe voorbeelden en 2 nieuwe acteurs. ITA, 25 mei Deep presenteren vrijdag en zaterdag een Drum & Bass avond met o.a. de dj’s Turno, Logan D, Majistrate, Voltage, Eksman, Trigga, MC Bassman. vr 10, za 11 23:00, Q-Factory, € 50,- t/m € 70,SUPERBALL 2019 Op het grootste drag ball van Europa strijden de ‘drag houses’ weer tegen elkaar om de titel ‘House of 2019’. Het thema van dit jaar is Revolution! Met o.a. #AbsolutelyDrag (NL), Casa Fire (NL), Chalet of Yokai (CH), Haus of Jones (DE) en Haus of Mockie (IE). za 11 20:00, Paradiso, € 17,50 SINGLEFEESTJE Al zeven jaar lang trekt Singlefeestje door ‘t hele land met bakken vol singles. Van The Spice Girls tot Celine Dion. Van Robbie Williams tot Hanson. En van de nieuwste dance tot de classics uit de jaren 80. vr 17 23:30, Melkweg, € 11,50 LONDON’S BURNING BLANK BANSHEE E.A. Als het avondprogramma van London Calling Festival is afgelopen vlamt het in Paradiso de hele nacht door met London’s

RIJSEN&ROOXMAN, DEDIKKEMUIZ&SJORS Lineke Rijxman, Adelheid Roosen, George Groot en Titus Muizelaar, vier spelers met verweven levens ontmoeten elkaar daar waar nog iets uit te minnen valt. In een speels ritueel onderzoeken zij de staat van de liefde en of het oog inderdaad de spiegel van de ziel is als je er genadeloos inkijkt. ‘Een intrigerend rollenspel met soms pijnlijk herkenbare momenten’, aldus de Volkskrant. Vier sterren! Bellevue, 8 t/m 12 mei

COLIN LANE

To Love’. vr 24 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 59,-

mei 2019

AGENDA

Burning! De eerste naam van het nachtprogramma is de Canadese producer Blank Banshee, die als de pionier van het trippy genre vaporwave wordt gezien. vr 24 23:30, Paradiso, € 10,FREEDOM PARTY DIRTY WEST Betreed het spectaculaire Wilde Westen met Diego Summers, Lydia Sanz en Enrico Meloni. za 25 23:00, Melkweg, € 23,55

KLASSIEK & OPERA

DE NATIONALE OPERA TANNHÄUSER ‘Tannhäuser’ van Wagner is een echte ‘zangersopera’ met prachtige koorpartijen. Het verhaal draait om een ridderlijke kunstenaar die niet kan kiezen tussen zinnelijke (Venus) en geestelijke liefde (Elisabeth). De Duitse regisseur Christof Loy en de Duitse dirigent Marc Albrecht tekenen samen voor een nieuwe enscenering. wo 1 18:30, De Nationale Opera, € 24,- t/m € 175,CALEFAX & ERIC VLOEIMANS DIDO & AENEAZZ Het Nederlands rietblazers-

RUBENS CONSORT KAMERMUZIEK LAB Het Rubens Consort is een flexibel en eigentijds collectief van bevriende topmusici, met een gedeelde passie en specialisatie voor kamermuziek. do 2 12:30, Muziekgebouw aan ‘t IJ, ARC ENSEMBLE MUSIC IN EXILE Het ARC Ensemble speelt werken van vier componisten die vanwege het nazisme hun moederland ontvluchtten: Weinberg, Ben-Haim, Kaufmann en Castelnuovo-Tedesco. vr 3 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 35,99 COLLEGIUM VOCALE GENT MADRIGALEN VAN MONTEVERDI Collegium Vocale Gent en dirigent/oprichter Philippe Herreweghe hebben naam gemaakt met muziek van Bach en tijdgenoten. Dit concert is geheel gewijd aan de kleurrijke madrigaalkunst van Claudio Monteverdi. vr 3 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 31,RENÉ JACOBS DIRIGEERT BEETHOVENS MISSA SOLEMNIS Beethovens magnum opus? Zijn ‘Missa solemnis’. Hoe Beethoven zijn publiek tot in de ziel wilde bereiken bewijzen oude-muziekspecialist René Jacobs, het Freiburger Barockorchester en het RIAS Kammerchor. za 4 14:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 41,MAXIM SHALYGIN – LACRIMOSA OR 13 MAGIC SONGS Shalygins ‘Lacrimosa or 13 Magic Songs’ is een bijzonder, instrumentaal werk voor zeven violen. Zijn één uur durende werk bestaat uit verschillende delen die gewijd zijn aan een specifieke techniek, textuur en emotionele staat. za 4 21:00, Oosterkerk, gratis HET KONINKLIJK CONCERTGEBOUWORKEST - BERLIOZ’ GROTE REQUIEM ’De Grande messe des morts’ is in goede handen bij dirigent Antonio Pappano. Raffinement, energie en drama zijn sleutelwoorden voor deze man van het operatheater, precies wat nodig is voor de uitvoering van dit Franse meesterwerk. za 4 21:00, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 35,SOPHIE BEVAN & JULIUS DRAKE Sopraan Sophie Bevan vormt een bejubeld duo met pianist Julius Drake. Ze brengen Romantische liederen van Chopin tot Mendelssohn, vaak met een duister randje. ma 6 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 27,76 LIZA FERSCHTMAN, MARC DESMONS, ANTOINE LEDERLIN EN JONATHAN BISS Violiste Liza Ferschtman in duet, trio en kwartet met pianist Jonathan Biss, altist Marc Desmons en cellist Antoine Lederlin. Op de lessenaars staan werken van Mozart, Bartók en Brahms. di 7 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 35,99

53

mei 2019

NIEUW ENSEMBLE GEORGES APERGHIS De Griekse Georges Aperghis is een van de interessantste componisten van dit moment met een buitengewoon veelzijdig oeuvre dat uiteenloopt van puur instrumentale muziek tot speels, absurdistisch en innovatief muziektheater. Met ‘Lost Connections’ prikkelt hij de spelers van het Nieuw Ensemble om op de toppen van hun kunnen te musiceren. do 9 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 HAUSCHKA - A DIFFERENT FOREST Pianist/componist Hauschka ruilt zijn ‘prepared piano’ in voor een regulier instrument om werk te spelen van zijn nieuwe album ‘A Different Forest’, waarop de natuur en het bos de inspiratie vormen voor een zoektocht naar het begrijpen van leven en muziek. vr 10 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 24,AMSTERDAM SINFONIETTA + ANTHONY MARWOOD + ALEXANDER MELNIKOV WONDERKINDEREN Violist Anthony Marwood en meesterpianist Alexander Melnikov breken graag een lans voor ‘Concert voor viool en piano’ van Felix Mendelssohn. Daarnaast voert Marwood het ensemble aan in ‘opus 7’ van de Roemeense componist George Enescu. vr 10 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 HET RIETVELD ENSEMBLE EN VRIENDEN Elaine Hou (piano), Elisabeth Perry (viool), Richard Wolfe (altviool) en Matthias Naegele (cello) e.a. brengen een programma met werken van Ravel en Clarke. za 11 13:00, De Engelse Kerk, gratis KLEZMER & CO Klezmer is diep geworteld in de Oost-Europese volksmuziek. De scheurende zang van de klarinet, het opzwepende ritme van de bassen, de droevige klanken van de accordeon en de violen: weemoed en ironie direct naast elkaar. Speciale gast is een bijzondere Finse componiste, Lotta Wennäkosk. za 11 14:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 30,SCHUMANN QUARTETT CHIAROSCURO Met het programma Chiaroscuro

ANOUK VAN KALMTHOUT

THOMAS BEIJER SPEELT ALBÉNIZ’ IBERIA Pianist, schrijver en componist: Thomas Beijer is het allemaal, en met overgave. De Meesterpianist speelt een Spaans programma met Albéniz’ complete ‘Iberia’: een virtuoze reis door Zuid-Spanje. do 9 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 29,82

TOP 3 KLASSIEK

DE JONGEN DIE TE SNEL GROEIDE (6+) Wat als je anders bent dan de rest? Doe je dan je best om niet op te vallen? Of laat het je koud? De jongen die te snel groeide is een familie-opera over erbij horen en anders zijn, over de moed om anders te zijn: Poponel past niet in zijn klas. Hij is te hard gegroeid. De andere kinderen plagen hem met zijn veel te lange lijf. Maar er is een oplossing. De opera van Gian Carlo Menotti wordt gespeeld en gezongen door volwassen zangers én een kinderkoor. De Nationale Opera, 3 en 4 mei

HANNEKE KUIJPERS

CAMERATA SALZBURG + ALEXANDER LONQUICH Dmitri Sjostakovitsjs beroemde ‘Kammersinfonie op. 110a’ en Arvo Pärts ingetogen ‘Trisagion’ tegenover klassieke meesterwerken. Camerata Salzburg brengt klassieke werken van Haydn en Mozart samen met de muziek van vandaag. De Duitser Alexander Lonquich is dirigent en solist tegelijk. wo 8 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50

HET KONINKLIJK CONCERTGEBOUWORKEST Twee Nederlandse premières: het Dubbelconcert van Michel van der Aa (foto) en Peter Eötvös’ Alle vittime senza nome onder leiding van Eötvös zelf. De gevierde Nederlander Van der Aa schreef een nieuwe compositie die wordt uitgevoerd door twee wereldberoemde solisten, violiste Patricia Kopatchinskaja en celliste Sol Gabetta. Daarnaast wordt Lutoslawski’s geliefde Concert voor orkest gespeeld. Het Koninklijk Concert­ gebouw, 10 mei reizen de strijkers met werken van Bach, Mendelssohn, Glass, Sjostakovitsj en Janácek dwars door de geschiedenis. za 11 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 LUCAS & ARTHUR JUSSEN EN JOSHUA WEILERSTEIN Dirigent Joshua Weilerstein is nog maar dertig jaar oud. Toch is dit alweer zijn vijfde programma met het Nederlands Philharmonisch Orkest. De nóg jongere broers Arthur en Lucas Jussen spelen de orkestversie van Bartóks Concert voor 2 piano’s, slagwerk en orkest. Het concert, vol energie en levenslust, is volstrekt origineel en absoluut modern, maar ook zeer toegankelijk en meeslepend. za 11, ma 13 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 24,68 IN DE BAN VAN... BEETHOVEN Het hoogtepunt van het traject voor talentontwikkeling: de uitvoering van het ‘Septet’ van Beethoven. De jonge talenten musiceren met coach Maria Milstein, laureate van de Nederlandse Muziekprijs en violiste van het Van Baerle Trio.

GROSCHENBLUES Groschenblues speelt zich af in een bizarre wereld vol tragische en soms komische personages. Hierin zijn sopraan Claron McFadden en rasentertainer Sven Ratzke de helden van de nacht, ondersteund door topmusici als Fay Lovsky. Geïnspireerd door Brecht en Weill zetten zij het podium in vuur en vlam met behulp van licht en schaduw, illusie en werkelijkheid. Performance en cabaret versmelten met show en opera, jazz en blues tot een opwindend spektakel. Bimhuis, 15 mei za 11 14:00, Noorderkerk, € 16,50 KLEZMER & CO Klezmer is diep geworteld in de Oost-Europese volksmuziek. De scheurende zang van de klarinet, het opzwepende ritme van de bassen, de droevige klanken van de accordeon en de violen: weemoed en ironie naast elkaar. Met medewerking van soloklarinettist Olivier Patey en musici van het Koninklijk Concertgebouworkest. za 11 14:15 uur, Muziekgebouw aan ’t IJ, € 12,50 t/m € 30,PLAYING THE CATHEDRAL ‘Playing The Cathedral’ is een nieuwe muziekserie waarbij een jonge generatie musici en geluidskunstenaars de opdracht krijgt om nieuw werk te maken dat resoneert in het oudste gebouw van Amsterdam. De eerste editie is met concerten en performances van Nicolás Jaar, Philip Glass en andere topmusici. zo 12 diverse aanvangstijden, Oude Kerk, € 0,- t/m € 53,53 JUBILEUMCONCERT SYMFONIEORKEST BELLITONI Symfonieorkest Bellitoni viert

zijn 40-jarig jubileum met een feestelijk concert vol Russische romantiek. Vaste dirigent Jurjen Hempel leidt het orkest, Paolo Giacometti soleert in Rachmaninoffs ‘Derde pianoconcert’. zo 12 14:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 34,NEDERLANDSE BACHVERENIGING - CAFÉ ZIMMERMANN Café Zimmermann was de plek waar Bach werken als de ‘KaffeeKantate’ uitvoerde, maar ook zijn ‘Vioolconcerten’ en stukken van collega-componisten Händel en goede vriend Telemann. zo 12 15:00, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 CAROLINA EYCK, ERE LIEVONEN EN WOUTER SNOEI Carolina Eyck is wereldwijd een van de beste vertolkers op het elektronisch muziekinstrument de theremin. Ze laat horen hoe de theremin in de afgelopen honderd jaar klonk. Begeleiders zijn Fokker-organist Ere Lievonen en de bekende Nederlandse componist/uitvoerder Wouter Snoei. zo 12 11:00, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 11,TRIO GERHARDT, ORLOWSKY & BEN-ARI Drie geestverwanten in één trio: Alban Gerhardt, David Orlowsky en Ohad Ben-Ari. Zij vinden elkaar in intense werken voor klarinet, piano en cello van onder anderen Brahms en Beethoven. wo 15 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw, € 35,99 NEDERLANDS BLAZERS ENSEMBLE - BACH & SOEFI Samen met de Iraanse zangeres Haleh Seyfizadeh, de Iraanse tärspeler Ali Ghamsari, de Nederlandse theorbe-virtuoos David Mackor en de Canadese sopraan Elisabeth Hetherington, brengt het Nederlands Blazers Ensemble een oriëntaalse Bach in innige omhelzing met oude Perzische muziek ten gehore. do 16 20:00, Paradiso, € 25,AMSTERDAM SINFONIETTA + ANTHONY MARWOOD + ALEXANDER MELNIKOV ILLUMINE ME Al op zeer jonge leeftijd trad wonderkind Georges Enescu op als violist en pianist. Op zijn negentiende ontpopte hij zich met een meesterlijke ‘Strijkoctet op. 7’ ook nog eens als componist. Ook klinkt de wereldpremière van een nieuw dubbelconcert van de Russische componiste Katia Tchemberdji. do 16 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 CAPPELLA AMSTERDAM Rachmaninovs monumentale ‘Vespers’ is een van de mooiste en indrukwekkendste a-capellakoorwerken ooit gecomponeerd, gebaseerd op oude Russischorthodoxe melodieën. vr 17 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 34,ASKO|SCHÖNBERG GRENZELOOS Het Asko|Schönberg ensemble gaat over grenzen met werken van Louis Andriessen, Tansy Davies en Pete Harden. vr 17 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 23,65 THOMAS OLIEMANS EN MALCOLM MARTINEAU De stem van de Nederlandse bariton Thomas Oliemans kan

advertentie

Sjostakovitsj Symfonie

1

za 18, ma 20 mei Het Concertgebouw orkest.nl zowel lyrische als dramatische partituren aan. Al jaren rekent men hem tot de groten. Samen met Malcolm Martineau brengt hij de lichtvoetige (wan)hoop van Beethoven, de zware dramatiek van Strauss en Wagners ‘Wesendonck-Lieder’. Én de relatief onbekende, maar prachtige ‘Songs of Travel’ van de Britse componist Ralph VaughanWilliams. za 18 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 39,ENSEMBLE MUSIKFABRIK GRENZEN VOORBIJ Ensemble Musikfabrik brengt twee wereldpremières: nieuw werk van Hirs en ‘Im Vortex’ van Germanus, de Nederlandse première ‘Schlammflocke’ van Bauckholt plus het enerverende ‘Gougalon’ van Unsuk Chin. za 18 14:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 35,REMBRANDT FRERICHS DE JONGE REMBRANDT De Nederlandse pianist sluit zijn drieluik af met een unieke, internationale samenwerking. Samen met oudemuziekspecialisten Antoinette Lohmann en Benjamin Glorieux kijkt Frerichs met een frisse blik naar de grote meesters uit de Gouden Eeuw, met behoud van alle originele noten maar met improvisaties ter plekke. za 18 4:00, Noorderkerk, € 16,50 MARC ALBRECHT DIRIGEERT SJOSTAKOVITSJ’ EERSTE SYMFONIE Chef-dirigent Marc Albrecht dirigeert Sjostakovitsj’ ‘Eerste symfonie’. Daarnaast onder meer de wereldpremière van de nieuwste compositie van Robin de Raaff, momenteel een van de meest gespeelde Nederlandse componisten. za 18, ma 20 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 24,68 THE ALCHEMY OF HAPPINESS Vincent van Amsterdam bewandelt nieuwe paden als promotor van het klassieke accordeon. Als winnaar van de Dutch Classical Talent Award 2016 werd hij omschreven als ‘een echte en uiterst boeiende verhalenverteller’. za 18 20:00, Zuiderkerk, € 18,50 PATRIZIA DI MALTA ENSEMBLE - ACCORDEONICA ’Accordeonica’ is een reis naar nostalgie op een muzikale weg door Europa, Afrika en ZuidAmerika. za 18 20:30, Casa Munganga, € 12,50

AMSTERDAM ART 54

mei 2019

galerieselectie

GALERIE FONS WELTERS Bloemstraat 140 26 APRIL T/M 15 JUNI Groepstentoonstelling met werk van o.a. EI ARAKAWA, JULIETTE BLIGHTMAN, JAMES LEE BYARS, MAURICE VAN ES, ON KAWARA, WIN MCCARTHY, MARINA PINSKY, EVELYN TAOCHENG WANG In deze groepstentoonstelling komt werk van hedendaagse kunstenaars samen met dat van een aantal historische figuren uit de kunstgeschiedenis. De werken zijn vaak combinaties van persoonlijke notities en herinneringen en brengen je dichter bij de makers.

ELLEN DE BRUIJNE PROJECTS Singel 372 25 MEI T/M 29 JUNI HOW DO WE LEARN? FALKE PISANO Falke Pisano laat drie collagevideo installaties zien, die voortgekomen zijn uit haar overkoepelende cyclus Vondervotteimittiss. Deze is als aanzet te zien geweest in het Stedelijk Museum Amsterdam

PA/////KT Zeeburgpad 53 31 MAART T/M 12 MEI MY BODY, THIS PAPER, THIS FIRE - PEDRO BARATEIRO Dit is de eerste solotentoonstelling van de Portugese kunstenaar Pedro Barateiro in Nederland. Zijn werk gaat in op methodes van verhaal- en beeldvorming binnen de sociale en politieke systemen van de Westerse, neoliberale logica.

PHOTONEN EN SAMUEL AGUIRRE Kamerkoor Photonen, bekend van de tv-serie ‘Klem’, zingt een programma rondom Maria met werken van o.a. Hildegard von Bingen, Victoria, Poulenc, Gjeilo, Tavener, Vic Nees en Rachmaninov. Met speciale medewerking van de jonge veelbelovende hoboïst Samuel Aguirre. zo 19 15;15, Dominicuskerk, € 10,- t/m € 16,-

GALERIE CAROLINE O’BREEN Hazenstraat 15 18 APRIL T/M 30 JUNI COLOUR ANALYSIS - ANNE GEENE Anne Geene probeert de verborgen schoonheid van planten en dieren te vangen. Met behulp van fotografie onderzoekt, verzamelt en arrangeert ze de wereld om haar heen. De camera registreert objectief de materialen waarin Geene visuele overeenkomsten, patronen en verschijnselen zoekt.

REFLEX AMSTERDAM Weteringschans 79 13 APRIL T/M 25 MEI BRIAN FAHLSTROM RETURNING PRESENCE Fahlstroms werk is gebaseerd op het idee van landschapschilderij. Toch is zijn oeuvre eigenzinnig in kleur en schildertaal, zijn doeken stralen tegelijk traditie en innovatie uit. Onlangs ontving hij de prestigieuze Pollock Krasner Foundation Grant.

BORZOGALLERY Locatie: Keizersgracht 516 5 APRIL – 1 JUNI 2019 LANG NIET GEZIEN - NOG NIET GEZIEN BorzoGallery toont uit hun eigen collectie vijftig kernkunstwerken van de laatste ruim vijftig jaar: van Leon Adriaans tot Koen Vermeule, van Jan Schoonhoven tot Rakuko Naito, van Ger van Elk tot Ronald de Bloeme en veel meer.

Samenstelling Amsterdam Art. Voor een compleet overzicht van tentoonstellingen, evenementen en wekelijkse tips zie amsterdamart.com

LEONARD FU EN GABRIELE STRATA De jonge Duitse violist Leonard Fu en de Italiaanse pianist Gabriele Strata durven hun nek uit te steken. Naast geliefd kamermuziekrepertoire spelen ze prachtwerken van Janáček en Bartók. zo 19 14:30, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 16,- t/m € 37,GUSTAVO GIMENO BRUCKNER Bruckner als plattelandsman en vernieuwer. Gustavo Gimeno leidt de romantische ‘Vierde symfonie’, vol natuurschoon en jachttaferelen. zo 19 11:00, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 21,- t/m € 27,MIRGA GRAŽINYTE, CBSO EN TYLA EN YUJA WANG De LA Times riep Gražinytė-Tyla uit tot meest veelbelovende jonge dirigent ter wereld. Met haar eigen City of Birmingham Symphony Orchestra brengt ze Stravinsky’s ‘De vuurvogel’. En volgens de New York Times lijkt pianiste Yuja Wang álles te hebben: snelheid, flexibiliteit, overdonderende kracht en interpretatieve nuance. Twee geweldige muzieksterren op één podium! di 21 20;15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 37,02 CUARTETO CASALS Het Spaanse Cuarteto Casals viert zijn twintigjarig jubileum met Beethoven en spelen Beethovens ambitieuze ‘Strijkkwartet in F, opus 59’, en werken van Mozart en Bartók. do 23, za 25 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 37,02 RALPH VAN RAAT ANDRIESSEN EN STRAVINSKY Als er één componist is voor wie Louis Andriessen zijn hoed altijd afnam, dan is het Igor Stravinsky. Meesterpianist Ralph van Raat combineert een pianoversie van Stravinsky’s schandaalballet ‘Le sacre du printemps’ (1913) met een nieuw werk voor piano solo dat Andriessen speciaal voor Van Raat schreef. vr 24 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 32,MILENA MARTÍNEZ De Spaanse pianiste Milena Martínez speelt een aantal van de meest kenmerkende sonates uit het pianorepertoire: Schubert’s ‘D. 959’ en Beethoven’s ‘Op. 111’. vr 24 14:30, Oosterkerk, gratis I SOLISTI - DE STAAT Met ‘De Staat’ (1976) schreef Louis Andriessen muziek voor de eeuwigheid. Deze hoogstpersoonlijke mix van Stravinsky, Amerikaanse minimal, Europese avant-garde en jazz veroorzaakte een schokgolf in de internationale muziekwereld.

za 25 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 37,KOCHANOVSKY SHEHERAZADE De Russische dirigent Stanislav Kochanovsky is een rijzende ster. Voor zijn debuut bij het Nederlands Philharmonisch Orkest neemt hij een Russisch programma mee, met als hoogtepunt de ‘Sheherazade’ van Rimski-Korsakov. za 25 20:15, zo 26 14:15, Het Koninklijk Concertgebouw, € 24,68 ERE LIEVONEN De Finse Ere Lievonen speelt een bijzonder programma op orgel en klavecimbel met werken van zowel vader Hendrik als zoon Louis Andriessen, aangevuld met muziek van Andriessens oud-leerlingen Martijn Padding en Calliope Tsoupaki. zo 26 11:00, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 37,BAROKENSEMBLE EIK EN LINDE - VIVALDI Op het programma staan de drie laatste vioolconcerten uit ‘L’Estro Armonico’. Tussen deze concerten zingt Saskia van der Wel twee cantates: ‘Vengo a voi luci adorate’ en ‘Nulla in mundo pax sincera’. zo 26 15:30, Buiksloterkerk, € 10,- t/m € 12,50 THE BEDFORDSHIRE WOODWIND ACADEMY Vijfentwintig fluitisten presenteren een gevarieerd programma. ma 27 13:00, De Engelse Kerk, gratis PIOTR ANDERSZEWSKI Als íemand de ‘Diabelli-variaties’ van Beethoven zou kunnen claimen dan is het de Poolse pianist Piotr Anderszewski. Sinds Anderszewski ze speelde als 21-jarige tijdens de Leeds Piano Competition, horen ze bij hem zoals de ‘Goldbergvariaties’ bij Glenn Gould. vr 29 20:15, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 12,50 t/m € 39,JANINE JANSEN & ANTONIO PAPPANO - SZYMANOWSKI EN DVORÁK De Nederlandse violist Janine Jansen soleert bij het Chamber Orchestra of Europe in Szymanowski’s ‘Eerste vioolconcert’. De Brit Antonio Pappano dirigeert. di 28 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 34,96 ALMA QUARTET Met de muziek van Pavel Haas en Antonín Dvořák presenteert dit strijkkwartet een programma vol Boheemse melancholie en folklore met daarnaast de tumultueuze en lyrische excentriciteit van Ludwig van Beethoven. vr 31 20:15, Het Koninklijk Concertgebouw Amsterdam, € 30,-

TONEEL & THEATER

ANNET MALHERBE, PAUL R. KOOIJ EN WENDELL JASPERS E.A. - IN VREDE Een voorstelling over het leven in tijden van vrede. Over omgaan met de schuld, het verlies en het verdriet dat voor die vrede is ontstaan. Over de vraag wanneer een oorlog echt voorbij is en je met recht voor iedereen de vrede mag uitroepen. wo 1 t/m zo 5 20:30, Theater Bellevue, € 11,-

DE AMSTERDAMSE JEUGDTHEATERSCHOOL AMSTERDAM Een beeldende voorstelling over onze stad, haar toekomst en de vraag van wie deze nou eigenlijk is. In Amsterdam zien we tien jongeren de strijd aan gaan met hun stad. Want dit is hun stad toch? Of niet dan? Zij houden ervan, ergeren zich eraan en vechten ervoor. do 2 19;30, vr 3 14:30 en 19:30, CC Amstel, € 8,50 t/m € 17,COMPAGNIE KARINA HOLLA OORLOGSVROUWEN Karina Holla vertelt oorlogsverhalen van jonge Russische vrouwen die in 1941 de oorlog ingingen om tegen Hitler te vechten. Gebaseerd op ‘De Oorlog heeft geen Vrouwengezicht’ van Svetlana Alexijevitsj. za 4 21:00, CC Amstel, € 14,50 DE THEATERTROEP OPGEDIEPT Na de beroemde trilogie ‘Leedvermaak’ (1982), ‘Rijgdraad’ (1995), ‘Simon’ (2002), over de stille impact van de Tweede Wereldoorlog op een familie schrijft Judith Herzberg nu ‘Opgediept’. Hoewel de voorstelling in eerste instantie geschreven werd als nulstuk voor de trilogie, is ‘Opgediept’ daarvan los te zien. za 4, Frascati, € 11,50 t/m € 15,OORLOG IN OOST: R.O.O.T.S. NILAY CEBER & JELLE ZIJLSTRA Met het hele land staan we op 4 mei stil bij ‘onze oorlog’: onze slachtoffers, onze verhalen, onze helden. Maar is er wel sprake van ‘ons’ herdenken? Dit jaar onderzoeken theatermakers Nilay Ceber en Jelle Zijlstra samen met een groep jonge toneelspelers het thema ‘wortelen’. za 4 21:00, zo 5 13:00, Plein Theater, € 11,- t/m € 14,IN MIJN HOOFD IS HET AL LENTE Iedereen verandert in vijf jaar. Een puber al helemaal. Een voorstelling over puber zijn in de oorlog. Ter herdenking van de Tweede Wereldoorlog en in het kader van Theater na de Dam. za 4, zo 5 diverse aanvangstijden, Theater De Krakeling, € 7,50 NICK TEUNISSEN ENKELTJE HOLANDIJA Theatermaker Nick Teunissen speelt een waargebeurd vluchtverhaal. Sarajevo 1994. Een stad in oorlog. Via de ‘tunnel van hoop’ kruipt een jongeman een onbekende toekomst tegemoet. ‘Schaamteloos eerlijk’, schreef Theaterkrant (4 sterren), ‘een eerbetoon aan het optimisme en de levenslust van de burgers van Sarajevo.’ za 4 21:00, Theater De Meervaart, € 10,JUBILEE LANOYE In het eerste deel van de voorstelling brengt Tom Lanoye, live op aanvraag, teksten uit zijn inmiddels stevig uit de kluiten gewassen oeuvre. In het tweede deel maakt hij, bijgestaan door contrabassist Nicolas Rombouts en drummer Teun Verbruggen, woordkabaal en taalmuziek. zo 5 20:30, ITA, € 21,PAULIEN CORNELISSE - OM MIJ MOVERENDE REDENEN Wat zegt het over je als een spiegel in de wc hebt hangen? Wat is er aan de hand met mensen

55

mei 2019

WELL MADE PRODUCTIONS - CLYBOURNE PARK Na het succesvolle ‘A Raisin in the Sun’ en ‘Beneatha’s Place’ brengt Well Made Productions het derde deel van de ‘Raisin Cycle’. Bruce Norris schreef het stuk als spin-off van ‘A Raisin in the Sun’, de Broadway-klassieker van Lorraine Hansberry uit 1959. Ook ‘Clybourne Park’ (2010), een voorstelling over raciale spanningen en gentrificatie werd een Broadway hit en won de prestigieuze Pulitzerprijs. di 7 t/m do 9 20:30, ITA, € 10,ONE MILLION PEOPLE AND ME Een multidisciplinair tweeluik van Veerle van Overloop, ShELFISH productions, NNT en Club Guy & Roni over een onderwerp waar misschien wel het grootste taboe ter wereld op heerst: suïcide. Jaarlijks overlijden meer mensen aan zelfdoding dan aan de gevolgen van moord en oorlog samen. do 8, do 9 14:00, 18:00, 20:00, op locatie, Theater Bellevue, € 11,- t/m € 18,50 THEATERGROEP SUBURBIA BEDROG In een reis terug door de tijd ontrafelt Harold Pinter, één van de grootste Britse toneelschrijvers, op ingenieuze én genadeloze wijze een web van leugens en intriges. do 9 20:30, Theater De Meervaart, € 15,DOROTHY BLOKLAND & YAHMANI BLACKMAN WIJ GAAN HET HEBBEN OVER HAAR Yahmani Blackman en Dorothy Blokland zijn twee theatermakers die graag de grens van de absurditeit op zoeken. Ze staan stil bij wat het is om een vrouw te zijn met een kleurrijke geschiedenis. Een geschiedenis die vloekt, die viert, die soms even verdwijnt, maar altijd terugkomt met een verhaal. Sterke persoonlijke verhalen gemengd met een goede dosis pijnlijke humor om de leed te verzachten. do 9 20:30, Podium Mozaïek, € 12,50 ONZE STRAAT - HET NATIONALE THEATER / DARIA BUKVIC Een voorstelling over een straat, ergens in een stad in Nederland. Een straat zoals er duizenden zijn, met een avondwinkel, een wasserette en bewoners die wel een voordeur, maar niet hun leven delen. Regisseuse Daria Bukvic zet het theater in als locatie voor een ‘straatfeest op het

HANS WITHOOS

AHILAN RATNAMOHAN In ‘Mercenary’ kruipt een groep voetballers van Aziatische afkomst in de huid van de migrantenarbeiders die op dit moment de stadia aan het bouwen zijn. Op deze manier onderzoeken ze de eeuwenoude traditie van schuldarbeid in het Golfgebied en worstelen ze met het verleden van hun eigen voorouders di 7, do 8 20;30, De Brakke Grond, € 8,- t/m € 15,-

TOP 3 DANS

INTRODANS - LEVE LARBI Introdans presenteert drie werken van choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui: Loin, Orbo Novo en de Nederlandse première van Pure. De Vlaams-Marokkaanse choreograaf bouwt bruggen tussen oost en west, tussen verschillende culturen en verbindt dans met andere kunstvormen. Cherkaoui’s vloeiende, organische danstaal en de voor hem zo kenmerkende duizelingwekkend snelle armbewegingen, voert de dansers naar de toppen van hun kunnen. ITA, 2 en 3 mei

MENNO VAN DER MEULEN

die te hard ‘eh’ zeggen? En hoe verhoudt de wens tot het hebben van groene vingers zich tot het daadwerkelijk hebben van groene vingers? In haar vierde voorstelling zal Paulien in detail naar de onbegrijpelijkheden van het leven gaan kijken. ma 6 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 17,50

IGOR VREBAC - HEROES Bosnisch-Nederlands theatermaker Igor Vrebac onderzoekt met drie vrouwelijke performers de onvermoeibaarheid van het vrouwenlichaam. Ze laten zich opzwepen door de stuwende beats van componist Tonny Nobel en testen het uithoudingsvermogen van zowel zichzelf als het publiek. Hoe sterk kan een vrouw zijn zonder haar kracht te verliezen? In deze fysieke voorstelling wordt korte metten gemaakt met verwachtingspatronen rondom vrouwelijkheid. Bellevue, 7 mei grote toneel’. vr 10, za 11 20:30, Theater De Meervaart, € 19,50 POETRY CIRCLE NOWHERE RAUW (V/V) Vrouwelijke performers in een bloedeerlijk en kritisch onderzoek naar de vrouw. Clichébeelden worden neergezet, weerlegd en toegegeven. Met monologen, raak spel en humoristische scènes met een rauw randje. za 11 19:30 Plein Theater, € 7,- t/m € 9,50 ABDELKADER BENALI E.A. KALIEF VAN NEDERLAND De voorstelling is een reis van Bagdad tot het MarokkaanseRifgebergte, van de slag bij Monte Cassino naar het Wenen van Metternich: door tijden en verhalen op zoek naar het geheim van Sjahrazade en de grootmoeder van Abdelkader Benali. za 11 20:00, Podium Mozaïek, € 17,50 DE STILTE - HIHAHUTTENBOUWERS (2+) In dit fantasierijke beeldverhaal wordt door beeldend uitvinder Bert Vogelseen een klein universum met dauw, zon, wind, regen en sneeuw tot leven gewekt.

DAMIEN JALET - VESSEL Vessel is een visueel spektakel, een samensmelting tussen dans en beeldende kunst van de Frans-Belgische choreograaf en danser Damien Jalet en de Japanse beeldend kunstenaar Kohei Nawa. Uitgangspunt zijn de tegenstellingen in het menselijk wezen. Vaste en vloeibare vormen, geboorte en dood, groei en aftakeling, het fysieke en mystieke. Een hypnotiserende ervaring waarin het menselijk lichaam getoond wordt als nooit tevoren. ITA, 14 en 15 mei zo 12 15:00, Plein Theater, € 7,- t/m € 9,50 TRUDY LABIJ EN FRANS MULDER - ‘T IS NOGAL FRIS VOOR DE TIJD VAN HET JAAR Een onthutsend eerlijke en meedogenloos geestige cabaret- en toneelvoorstelling. Trudy en Frans vertellen en zingen over hun levens, liefdes, ouders en carrière. Ze filosoferen en maken zich met veel plezier kwaad over zaken waar ze toch niets aan kunnen veranderen. Een serieus hilarische show! zo 12 14:30, DeLaMar Theater, € 17,50 OPERA HIGH TEA - DE IMPRESARIO Een bijzondere uitvoering van Mozarts komedie ‘De Impresario’. Met veel humor schetst Mozart een raak beeld van alle gedoe achter de schermen van het operatheater. zo 12 15:00, Amsterdams Marionetten Theater, € 25,t/m € 30,LAMMERS, STRANGE BREW & GASTEN De zomer van 1969. Precies vijftig jaar na dato neemt Frank Lammers ons mee terug naar

de heilige grond in Bethel, New York. Voor een liefdevol eerbetoon. ‘One Night of Peace and Music.’ Bij elkaar gemusiceerd door all-starband Strange Brew, met o.a. Anne Soldaat en Dandelion en gastzangers. Ze spelen Jimi Hendrix en Joe Cocker, The Who en Santana, Crosby, Stills, Nash & Young & al die anderen. ma 13 20:15, De Kleine Komedie, € 11,50 t/m € 26,50 THEATERGROEP SUBURBIA - BEDROG Harold Pinter is een van de grootste Britse toneelschrijvers en schreef ‘Bedrog’ als een autobiografische reis terug door de tijd. Iedereen bedriegt iedereen in deze geraffineerde driehoeksverhouding. Maar het grootste bedrog plegen Emma, Robert en Jerry uiteindelijk aan niemand anders dan aan zichzelf. di 14, wo 15 20:30, Theater Bellevue, € 11,ABATTOIR FERMÉ GREY GARDENS Met Gene Bervoets en Chiel van Berkel in de rollen van de geworden cultfiguren ‘Big Edie’ en ‘Little Edie’ creëert Abattoir Fermé een tragikomische, zeer gesmaakte productie over verpauperde adel, schone schijn en vergankelijkheid. di 14, wo 15 20:30, De Brakke Grond, € 10,- t/m € 17,NASRDIN DCHAR - JA Na zijn solo’s ‘Oumi’ en ‘DAD’ komt Gouden Kalf-winnaar Nasrdin Dchar met de nieuwe solovoorstelling ‘JA.’ In de top tien van meest stressvolle gebeurtenissen staat op nummer zeven: trouwen. Nasrdin neemt het publiek mee in de voorbereidingen van zijn huwelijk: het samenstellen van de gastenlijst, het menu en alle vragen die daarbij komen kijken. di 14, wo 15 20:15, Theater De Meervaart, € 12,50 DARK NUMBERS In ‘Dark Numbers’ presenteert de in Bosnië geboren theatermaker Tea Tupajić intense en ongecensureerde verhalen van de Dutchbat-veteranen. Wie waren deze jonge mannen en vrouwen? Wat motiveerde hen naar een oorlog te gaan die niet van hun was? Welke beelden houden hen nu nog wakker? Voor deze performance nodigt ze veteranen van het Nederlandse bataljon Dutchbat III uit als mede-makers en performers. di 14 t/m wo 15 20:30, Frascati, € 10,FAHD LARHZAOUI SHIRT UIT FAHD! Theatermaker en acteur Fahd Larhzaoui brak in 2014 door met zijn solo ‘Schijn’ over een man die een dubbelleven leidt. In ‘Shirt uit Fahd!’ speelt Fahd opnieuw een opzienbarende solo met zijn kenmerkende fysieke en gepassioneerde speelstijl. do 16, vr 17 20:30, Theater Bellevue, € 11,SLAGWERK DEN HAAG ROTS! (6+) Een muzikale ontdekkingstocht waarin steen blijkt te kunnen swingen en een tuin een instrument wordt. Dit interactieve meespeelconcert is geïnspireerd op de prachtige zen-tuin van de boedhistische tempel van Ryōan-ji in Japan. De muziek is een mix van onverwachte, spannende en speelse stukken van

o.a. John Cage en John Luther Adams. zo 19 13:30, Muziekgebouw aan ‘t IJ, € 11,- t/m € 16,TON MEIJER - AADJE PIRAATJE IN GEVAAR (4+) Theaterduizendpoot Ton Meijer laat je aan boord kennismaken met Aadje Piraatje, zijn vader en nog een heleboel andere piraten en maak je van alles mee. zo 19 11:00, Buiksloterkerk, € 5,- t/m € 13,50 VIOLETA GAGO LA MARIPOSA De kindervoorstelling ‘La Mariposa’ is een mix van dans en theater en vertelt het verhaal van een kleine rups die in een prachtige vlinder veranderde en toen vergat hoe ze moest vliegen. zo 19 11:00, Casa Munganga, € 7,50 KOMMIL FOO - OOGST Een piano. Een gitaar. Een viool. En elkaar. Meer hebben de gebroeders Walschaerts niet nodig. Samen zorgen ze al dertig jaar voor meer dan memorabele avonden. zo 19, ma 20 20:15, De Kleine Komedie, € 11,50 t/m € 24,ERIC BORRIAS - DE 100 JARIGE MAN DIE UIT HET RAAM KLOM EN VERDWEEM Zijn unieke kijk op het leven en de wonderlijke lieden die zijn pad kruisen, maken van ‘De 100-jarige’ een feest. Het begint met een koffer, een koffer vol crimineel geld. Criminelen, politie, het bejaardenhuis, de pers. Iedereen is op zoek naar Allan en de wonderlijke club mensen om hem heen zo 19 14:00, OBA, gratis JANNE SCHRA - LALALA LOVE ’LALALA LOVE’ is Jannes ode aan de muziek. Aan haar liefde voor muziek uit vervlogen tijden. Je wordt meegevoerd door haar betoverende stem. Door de rare, ontroerende en grappige verhalen. De splinternieuwe arrangementen. En door haar prachtige repertoire. di 21 20:15, De Kleine Komedie, € 11,50 t/m € 24,EEN KERSENTUIN Deze muziektheaterbewerking van de toneelklassieker van Tsjechov, is een bombastische muziektheaterproductie van Kameroperahuis in samenwerking met het Nationaal Jeugd Orkest. Een melancholische, tragikomische voorstelling over tijd, vergankelijkheid en herinneringen. Over angst voor de toekomst en het idealiseren van je verleden. di 21, wo 22 20:30, Theater Bellevue, € 11,advertentie

OEDIPUS —

1 — 10 MEI INTERNL THEATER AMSTRDM

TIP 5610 LEZING & DEBAT

mei 2019

KRANT

HOUD JE VAN DISCUSSIE EN DEBAT? DAN ZIJN DIT DE TIEN LEZINGEN DIE JE DE KOMENDE MAAND NIET MAG MISSEN.

1) DE BOEKHOUDERS VAN DE HOLOCAUST

1.

In zijn boek De boekhouders van de Holocaust kijkt historicus Rob Bakker naar de medewerking die de Nederlandse ambtenaren verleenden aan de uitvoering van de Nazi-plannen. Een lezing over een deel van de geschiedenis waar weinig aandacht voor is. Scheltema, 3 mei, 16:30u

2) TIMOTHY GARTON ASH OVER BREXIT

Timothy Garton Ash is o.a. hoogleraar Europese Studies aan de Universiteit van Oxford en columnist van The Guardian. Hij bespreekt de laatste ontwikkelingen en prognoses rond de Brexit. Moderator is Marcia Luyten. (In het Engels) De Balie 7 mei, 20:00u

2.

3) EXPEDITIE POETRY #2: SURINAME – NEDERLAND Michiel van Kempen, samensteller van de Spiegel van de Surinaamse poëzie gaat deze middag in gesprek over Surinaamse poëzie. Schrijver Karin Amatmoekrin leest poëzie van Michael Slory en er zijn jonge, Surinaamse slammers en woordkunstenaars uit het Amsterdam van nu. De Nieuwe Liefde, 12 mei, 16:00u

Vijftig jaar na de eerste maanlanding organiseert ARTIS een avond over de maan. Susanne Mecklenburg is satellietmissieleider bij European Space Agency (ESA) én operazangeres. Onder de sterrenhemel in 6. het Planetarium vertelt ze over de maan en brengt ze haar een muzikale ode onder begeleiding van pianist William Hancox. Artis, 18 mei, 20:00u

7) DE STAAT VAN DE STAD

De stad is populair en groeit. Maar de nieuwkomers zijn steeds rijker en steeds hoger opgeleid. Een paar jaartjes wonen en dan wegwezen is steeds vaker de norm. Wat verbindt ons dan nog en hoe verandert dit de identiteit 7. van de stad? Een avond met wethouder Touria Meliani, Geert Mak, Nazmiye Oral, James Kennedy, Halleh Ghorashi, Bas Heijne en Malique Mohamud. ITA 21 mei, 19:30u

3.

4) BERICHTEN UIT DE BOVENKAMER

We hebben ieder zo’n 85 miljard zenuwcellen en 100.000 kilometer aan bedrading in ons hoofd. Een 4. complexer orgaan hebben we nog nergens aangetroffen. In de laatste paar decennia is ons inzicht in die bedrading aanzienlijk toegenomen. In KNAW minisymposium komen nieuwe inzichten aan bod in de relatie tussen hersenen en gedrag. Met o.a. neurowetenschappers Roshan Cools en Peter Hagoort. OBA, 13 mei, 19:00u

5) KRIMPEN MAAR!

Als we, volgens voorspellingen, over dertig jaar met 10 miljard mensen op aarde zijn, zal dat problemen opleveren. Daarom houdt kunstenaar Arne Hendriks een artistiek pleidooi voor minder mensen. Wat is teveel? Is het leven leuker met minder? Welke kansen biedt krimp? Laatste deel van het drieluik De Grote Krimp. Compagnietheater, 16 mei, 20:00u

6) OVER THE MOON

5.

TXTradio, het online platform voor lezingen, interviews en debat, selecteert elke maand tien interessante bijeenkomsten. WWW.TXTRADIO.NL

8) NIAS-LEZING DOOR IAN BURUMA

Lezing door historicus Ian Buruma. Hij vertelt waarom Japan en Nederland allebei vonden dat ze recht hadden op het bezetten van de Indonesische archipel. Zijn le8. zing wordt gevolgd door reacties van Pierre Asselin (San Diego State University) en Esther Captain (Koninklijk Instituut van Taal- Landen Volkenkunde). (In het Engels) Waalse Kerk, 22 mei , 16:00u

9) PARADISOLEZING KWEEKVLEES

9.

Mark Post (Universiteit Maastricht) buigt zich over de vraag of kweekvlees de oplossing is voor het voedselvraagstuk. Want als je met ‘tissue engineering’ levende weefsels voor medische toepassingen kan maken, moet je die ook kunnen maken voor consumptie. Post bewees het in 2013 al met de eerste kweekvleesburger. Paradiso, 26 mei, 11:00u

10) BARTS BOEKENCLUB

Een gevarieerde avond die in het teken staat van de Spannende Boeken Weken en het onbegrijpelijke van 10. taal. Bart Gielen gaat in gesprek met Thomas Olde Heuvelt, Jeroen Windmeijer & Paulien Cornelisse. De muziek wordt verzorgd door Rikkert van Huisstede. Betty Asfalt Complex, 29 mei, 20:30u

DE VERLEIDERS #NIKSTEVERBERGEN De Verleiders brengen vlijmscherpe theaterstukken over de moraal aan de top van het bedrijfsleven. Dit keer richten zij hun pijlen op de handelaren in big data: de Facebooks, Apples, Googles en Übers van deze wereld. Ze hebben een ongekende macht, voelen zich boven elke wet verheven en weten alles van ons. Maar wat houden zij voor ons verborgen? di 21 20:15, Theater De Meervaart, € 25,URLAUB Wat is het verschil tussen reële angst en irrationele angst? En wat maakt het uit als je hyperventileert? Een Italo-Discorecreatiehorror in de sneeuw uitgevoerd door performancecollectief Urland. di 21 t/m do 23 20:30, Frascati, € 13,50 t/m € 17,BRAM VAN DER VLUGT VOGEL / KAT OP HET SPEK Met deze voorstelling, speciaal voor hem geschreven ter gelegenheid van zijn 85e verjaardag, brengt Bram van der Vlugt een ode aan de kracht van het verhaal. De spannende verhalen van de oude man doen je het verlangen naar de waarheid vergeten. wo 22 20:15, Theater De Meervaart, € 15,GEERT LAGEVEEN EN LEOPOLD WITTE - 237 REDENEN OM DOOR TE GAAN Acteurs Geert Lageveen en Leopold Witte hebben dringend behoefte de balans op te maken. Hoe lang hebben ze nog? Welke rol willen ze in dit leven nog spelen? En welke plaatjes moeten er gedraaid worden op hun allerlaatste feestje? vr 24, za 25 20:15, De Kleine Komedie, € 11,50 t/m € 24,BRAND IN MOKUM ’Brand in Mokum’ is een locatievoorstelling van Grey Vibes Amsterdam over Amsterdamse sores in de jaren ’60 en ‘70. Swingend muziektheater, waarin Amsterdammers vertellen over het rebelse Amsterdam. Van Provo tot kraker en alles daartussen. za 25, zo 26 13:00 en 15:00, Stadsarchief Amsterdam - De Bazel, € 10,- t/m € 12,STEF BOS - RUIMTE Oud werk. Nieuw werk. Dat werk. Een zanger vertrekt van toen en reist naar nu en verder. Een koffer vol songs die gespeeld willen worden zoals ze ooit zijn geboren met een piano en een stem, afgewisseld met nieuwe ideeën die onderweg zijn ontstaan. zo 26, ma 27 20:15, De Kleine Komedie, € 11,50 t/m € 24,THEATER TERRA - ALADDIN (6+) ’Aladdin’ is een compleet nieuwe familiemusical naar het wereldberoemde sprookje van 1001-nacht gespeeld door Theater Terra, bekend van ‘De Kleine Zeemeermin’. zo 26 14:00, ITA, € 15,MASHA EN DE BEER (2+) Een hartverwarmende familiemusical naar de populaire animatieserie ‘Masha en de beer’. Samen met Beer en al haar andere bekende vriendjes komt Masha weer terecht in een doldwaas avontuur. zo 26 13:15 en 15:30, DeLaMar Theater, € 17,50

MR. GERARD SPONG IN VERTROUWEN In een uniek theatercollege biedt advocaat mr. Gerard Spong een intrigerende kijk op het functioneren van een advocaat in strafzaken. Zo komen de taakopvatting, dilemma’s en bewijsperikelen van de beroepsgroep op toegankelijke wijze aan bod. Spong bespreekt deze punten aan de hand van interessante en geruchtmakende moord-, fraude- en zedenzaken, waar nog lang over valt na te praten. ma 27 20:00, DeLaMar Theater, € 32,50 LISA VERBELEN / BOG. COLLECTIE - ALL. Na ‘ONE. solo by Lisa Verbelen’ (2015) maakt Lisa een tweede solo binnen BOG. Door klank, beeld en woorden te combineren zoekt ze in haar werk naar manieren om de muzikaliteit van taal te tonen, om muziek als beeld en taal als muziek te horen. ma 27, di 28 20:30, De Brakke Grond, € 8,- t/m € 15,BUREAU SPORT XXL Ook in deze tweede voorstelling zal het format van het televisieprogramma de basis van de avond vormen. Veel vertrouwde elementen komen terug: diepgravende interviews met topsporters in ‘de verhoorwagen’ en natuurlijk ‘meedoen met’. wo 29 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 17,50

DANS

KOM DANSEN IN DE KONINKLIJKE FOYER (6+) Kinderen leren tijdens de dansworkshop een korte choreografie, een mix van streetdance, moderne dans en hiphop. vr 3 13:30, ITA, € 6,50 BREIN Een spannende dansvoorstelling over dit bijzondere orgaan dat alles aanstuurt, door 38 dansers van Dansvooropleiding Haarlem. Hoe werkt je brein? Linker en de rechter hersenhelft. Hoe ziet het er uit, wat gebeurt er in je hoofd? Hoe uit zich dat? En wat gebeurt er als er iets mis gaat in je hersens? zo 12 16:00 en 19:30, Podium Mozaïek, € 18,KEREN ROSENBERG EN CHARLIE PRINCE NOT ON THIS EARTH De samenwerking tussen Keren en Charlie is niet vanzelfsprekend: één van hen komt uit Libanon, de ander uit Israël. Ze groeiden op slechts 150 kilometer van elkaar op maar de strikt gesloten grens tussen de twee landen maakte dat ze elkaar toen nooit hadden kunnen ontmoeten. In deze voorstelling gaan hun lichamen de confrontatie aan met de grenzen die hen zijn opgelegd. wo 22 20:30, Dansmakers, € 9,- t/m € 17,HET NATIONALE BALLET HET ZWANENMEER Dit ontroerende romantische sprookje veroorzaakte ruim 100 jaar geleden al rillingen. ‘Het Zwanenmeer’ van Van Dantzig weet net als Tsjaikovski’s beroemde gelijknamige balletmuziek nog steeds een gevoelige snaar bij nieuwe generaties toeschouwers te raken. De eerste en tot nu toe enige Nederlandse productie van het ‘ballet der balletten’ werd door vrijwel alle kranten als een mijlpaal in de

57

mei 2019

ALIDA DORS - REBOUND Rebound is een hedendaagse urban dansvoorstelling van choreograaf en socioloog Alida Dors. Zes dansers en een live muzikant onderzoeken de thema’s ‘veerkracht’ en ‘identiteit’. Een voorstelling voor en over de doorzetters onder ons. za 18 21:00, Podium Mozaïek, € 17,50 SOL & PAUL XXX ’Sol & Paul XXX’ viert de dertigjarige samenwerking tussen NDT’s huischoreografen Sol León en Paul Lightfoot met vijf monumentale werken uit hun oeuvre: ‘Start to Finish’ (1996), ‘Subject to Change’ (2003), ‘Shutters Shut’ (2003), ‘Shoot the Moon’ (2006), en ‘Same Difference’ (2007). Elk van de vijf werken vormt op een symbolische, persoonlijke of creatieve manier koersbepalende momenten in het leven en oeuvre van de choreografen. za 25, zo 26 20:00, ITA, € 31,JIŘÍ POKORNÝ, KORZO EN NDT - THE LITTLE GREAT PEOPLE Pokorný’s voorstellingen kenmerken zich door inventiviteit en virtuoze bewegingstaal. ‘The Little Great People’ bestaat uit drie afzonderlijke duetten, geïnspireerd door de tegenstellingen die in de menselijke natuur bestaan. Ieder duet is gewijd aan een ander gebied van tegenstrijdigheden di 28 20:30, Theater Bellevue, € 11,ISABELLE BEERNAERT – LE TEMPS PERDU De kracht van de Vlaamse choreografe en theatermaakster is om alledaagse ervaringen te vertolken tot uitzonderlijke choreografieën waardoor het publiek zichzelf in de dans herkent. In ‘Le Temps perdu’ laat Isabelle met vier koppels, die de vier seizoenen vertegenwoordigen, de rijkdom van het kleine, het vanzelfsprekende, zien. De ijzersterke dansers worden live begeleid door het 45-koppige Belgisch orkest La Passione. di 28 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 19,DORIT WEINTAL EN DEEKMAN&KÖSTER In ‘Human Encounters’ zie je avontuurlijke dansperformances van talentvolle jonge makers, ervaren makers en onafhankelijk artiesten en gezelschappen. In door curator Vincent Verburg samengestelde solo of double bill avonden presenteren zij hun werk. vr 31 20:30, Plein Theater, € 11,- t/m € 14,-

CABARET

STAND-UP COMEDY SHOW (NL) De top van de Nederlandse comedians. elke vr, za 20:30, Comedy Café, € 15,IMPROV COMEDY SHOWS Boom Chicago zet grappige, slimme comedy shows (EN) neer in haar theater aan de Rozengracht. elke wo t/m vr 20:30, za 20:00, zo 19:00, Boom Chigaco, € 10,-

TOP 3 CABARET

ARJEN LUBACH - LIVE Hij speelde in het theater met het improvisatiecollectief Op Sterk Water en vormde met Tim Kamps het Monica Da Silva Trio. Zijn televisie-avontuur bezorgde hem met Zondag met Lubach een miljoenenpubliek, een Nipkowschijf en de Televizierring. Omdat bloed kruipt waar het niet gaan kan is Arjen terug in het theater. Alleen. Met een comedyshow vol persoonlijke verhalen, muziek en observaties. Amstelveen, 9 mei

PAUL VAN RAAK

Nederlandse dansgeschiedenis bestempeld. diverse data vanaf 9 mei, Nationale Opera & Ballet, € 24,- t/m € 97,-

ANNE NEUTEBOOM KIJK HAAR GAAN ‘Kan een cabaretvoorstelling tegelijk persoonlijk en geëngageerd zijn, tegelijk energiek en kwetsbaar en tegelijk chaotisch en met een sterke rode draad? Ja, dat kan, zo bewijst Anne Neuteboom met haar tweede avondvullende show’, aldus De Theaterkrant. De winnares van de jury- én publieksprijs Cameretten 2015 beschikt over een verbazingwekkende hoeveelheid energie en intense emoties. Subtiel en scherp. Bellevue, 16 t/m 18 mei COMEDYTRAIN Comedytrain is een verrassingspakket: Je weet nooit van tevoren wie er precies komen spelen, behalve dan dat het een exquise selectie uit het Comedytrain collectief betreft. elke wo, do, vrij & za 20:30, Toomler, € 11,50 MARTIJN KONING KONING VAN DE DIEREN Koning van de lach was hij al. Koning te rijk ook. En nu heeft Martijn het zelfs geschopt tot Koning van de dieren. En niet zonder reden. Martijn is namelijk een ontzettende dierenvriend. Parkieten, naakte molratten, mensen, alle dieren komen langs in een voorstelling met veel snelheid. Veel grappen. Veel absurdisme. En vooral veel dieren. wo 1 t/m za 11 20:15, De Kleine Komedie, € 11,50 t/m € 22,50 HET HUIS VAN ASPORAAT JUDESKA IN DE TBS-KLINIEK Na meerdere aanvaringen met de wet, persoonlijke beledigingen en fysieke aanvallen heeft de rechtbank Judeska achter slot en grendel geplaatst. In deze knotsgekke klucht moet Judeska noodgedwongen op zoek gaan

retprogramma vol kraakheldere samenzang, sterke liedjes en bizarre verhalen. Wanneer maak je nou echt eens iets bijzonders mee? Yentl en de Boer willen nou eindelijk wel weer iets meemaken, iets dat hen even optilt boven het alledaagse. Noem het…magie. do 9 t/m za 11 20:30, DeLaMar Theater, € 15,50 LENETTE VAN DONGEN PARADIJSKLEIER Zit je tussen droom en werkelijkheid gevangen uitgeput op de bank en weet je het ook allemaal effe niet meer? In ‘Paradijskleier’ fileert Lenette van Dongen op hilarische wijze je dromen en laat je weer verliefd worden op je eigen werkelijkheid. do 9 20:15, Theater De Meervaart, € 13,VAN DER LAAN & WOE PESETAS Een jaar lang waren ze alleen te zien in het succesvolle tvprogramma ‘De Kwis’, maar nu zijn ze terug in het theater. Scènes, muzikale acts en een absurd hoge grapdichtheid van een virtuoos cabaretduo. vr 10, za 11 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 18,50 NAJIB AMHALI WAAR WAS IK? De nieuwe theatershow van Najib Amhali geeft het antwoord op de vraag waarom hij vorig jaar genoodzaakt was zijn show te annuleren. Met veel persoonlijke verhalen, waar veel om gelachen kan worden, waarin oude bekenden langskomen, en waarbij u zich na afloop wellicht afvraagt: ‘Waar was ik?’ vr 10 t/m zo 12 20:15, Theater De Meervaart, € 24,-

DARA O BRIAIN VOICE OF REASON De Ierse stand-up comedian Dara O Briain wordt de koning van de interactie genoemd om zijn ultrasnelle grappen en gedurfde anekdotes. De zevenenveertigjarige comedian is een herkenbaar gezicht op de Britse tv als gastheer van o.a. het succesvolle Mock The Week en Star Gazing Live, en een van de meest charismatische, intelligente, snel pratende en ronduit grappige hedendaagse liveartiesten. Carré, 25 en 26 mei

LEBBIS - HET AMSTERDAM VERHAAL In deze one-man-show gaat Lebbis zijn roots onderzoeken. Wat maakt Amsterdammers nou zo uniek? Zijn Amsterdammers te herkennen? En is er iets wat een Amsterdammer een Amsterdammer maakt? vr 10, za 11 20:30, Theater Bellevue, € 11,- t/m € 17,50

naar zichzelf via creatieve therapieën, groepsgesprekken en agressietraining. Maar als er één ding is waar Judeska niet tegen kan, is het wel verteld worden wat ze moet doen. do 2, vr 3 20:15, Theater De Meervaart, € 17,50

RICHARD GROENENDIJK OM ALLES! Richard is scherp, grappig en persoonlijk in een aaneenschakeling van hilarische verhalen, opzienbarende ontboezemingen en niet te versmaden typeringen. zo 12 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 17,50

MAX VAN DEN BURG PAASBEST In zijn jubileumshow huppelt Max goed gekleed en met een ruikertje op door tien jaar cabaretgeschiedenis en komen in sneltreinvaart zijn herkenbare types, kleurrijke verhalen en leuke liedjes langs, in een hip nieuw jasje en gemixt met nieuw materiaal. vr 3 20:30, Theater De Meervaart, € 12,VICTOR LUIS - STILLE STRIJD Van klein naar groot analyseert Victor het leven, maar vooral ook zichzelf. ‘Stille Strijd’ gaat over zijn achtergrond. Zijn ambities. Zijn angsten en zijn dromen. Een boeiende verteller met eerlijke humor. En met lef ma 6 20:15, De Kleine Komedie, € 10,25 t/m € 19,YENTL EN DE BOER - MAGIE Een muzikaal en absurd caba-

THEO NIJLAND - EN DE REST IS ONZIN Theo Nijland scheidt de zin van de onzin. Zingend, zingzeggend, veelzeggend. Alles vanuit een ongenuanceerd eigen gelijk. En altijd scherp en grappig, melodieus en swingend. zo 12 15:00 en 20:15, De Kleine Komedie, € 11,50 t/m € 24,DOLF JANSEN - BIJNA Geen keihard cabaret, geen stampende stand up, maar verhalen. Met, natuurlijk, genoeg ruimte voor humor, improvisatie en poëzie, maar vooral verhalen. di 14, wo 15 20:30, Theater Bellevue, € 11,DANIËL ARENDS - MEER VAN HETZELFDE (DEEL 1) Zijn nieuwe programma, kondigt hij aan, is niet te onderscheiden van het vorige. Het is Meer van hetzelfde (deel 1). Het bevat

exact de ingrediënten die we van hem gewend zijn met weer die eeuwige briljante vondsten en weer een zooitje ijzersterke grappen. di 14 t/m za 18 20:15, De Kleine Komedie, € 11,50 t/m € 24,VRIJDAG & SANDIFORT VOORLOPIG VOOR ALTIJD Rauw, razendsnel, scherp, over de top, supermuzikaal en ongenadig grappig cabaret waarin een karavaan aan typetjes voorbijtrekt. do 16 20:15, Theater De Meervaart, € 13,STEFANO KEIZERS SORRY BABY (XXX-TREME) In de try-out van zijn nieuwe voorstelling zegt Stefano Keizers sorry: ‘Sorry dat ik besta, dat je zoveel hebt moeten huilen, dat ik er nog ben, dat je zo weinig aan me hebt. Sorry baby dat ik niet opnam, dat ik geen tijd wilde maken, dat ik het allemaal vergeten ben.’ wo 22 t/m za 25 20:30, Theater Bellevue, € 11,KATINKA POLDERMAN POLDERMAN DRAAGT EEN STEENTJE BIJ Polderman trekt onverdroten ten strijde tegen de vertrutting. Tegen de kuddegeest, eigenwijs en met die voor haar kenmerkende nuchterheid. Ongepolijst, gortdroog, origineel en onverstoorbaar. vr 24, za 25 20:30, Theater De Meervaart, € 12,ROUÉ VERVEER HEPPIE DE PEPPIE Hij wordt geprezen om zijn driftige en enthousiaste speelstijl, charisma en talent om te improviseren en geeft op originele en grappige wijze een eigen kijk op de wereld. vr 24, za 25 20:15, Theater De Meervaart, € 17,50 MARTIJN KARDOL - WELKOM Martijn Kardol won alle prijzen op het Leids en Groninger Studenten Cabaret Festival en zijn debuutprogramma ‘Bang’ werd met uitsluitend lovende kritieken ontvangen. In ‘Welkom’ staat de voordeur op een kier. Maakt Martijn hem verder open of gooit hij de deur dicht? di 28, wo 29 20:30, Theater Bellevue, € 11,NO SUCH THING AS A FISH IN NO PARTICULAR ORDER Het team achter de prijswinnende podcast ‘No Such Thing As A Fish’ komt met een spiksplinternieuwe show die bestaat uit een geïmproviseerde podcast en verhalen over alle bizarre en hilarische dingen advertentie

Sjostakovitsj Celloconcert

2

za 25, zo 26 mei Het Concertgebouw orkest.nl

58

KRANT

die op hun pad zijn gekomen. Feiten, grapjes, sterke verhalen over octopus genitaliën, de fagot van Charles Darwin, en nog veel meer. di 28 20:15, Theater De Meervaart, € 28,HADEWYCH MINIS MINIS PLUS In deze muzikale voorstelling komen alle kanten van Hadewych Minis aan bod: Van cabaret tot flamenco, van moederschap tot midlifecrisis. Ze deelt haar originele zoektocht en creativiteit in alle oprechtheid en gekheid. Het is de eerste keer dat ze het zingen, dansen en acteren combineert in deze ode aan de vrouw. do 30 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 21,MARJOLIJN VAN KOOTEN IK ZIE DE BUI AL HANGEN Psychiatrisch cabaret dat ook geschikt is voor normale mensen. Marjolijn van Kooten vertelt op hilarische wijze over gezellige onderwerpen als depressies, suïcidegedachten en de angst voor een terugval. Met een groot gevoel voor humor en troost probeert ze het taboe op deze zaken te doorbreken. vr 31 20:30, DeLaMar Theater, € 15,50

FESTIVALS

BEVRIJDINGSDAG Op Nationale Bevrijdingsdag kan je op verschillende plekken in Amsterdam tijdens diverse evenementen de vrijheid vieren waaronder: Het Vrije Westen in het Westerpark, Het Amsterdams Verbond bij Tuinen van West, het KinderBevrijdingsfestival in het Vondelpark Openluchttheater en het Concert op de Amstel. zo 5 diverse tijden en locaties HET VRIJE WESTEN Naast bands en dj’s is er een informatiemarkt, zijn er diverse kinderactiviteiten en kan je speeddaten met Veteranen. zo 5 11:00 - 23:00, Westerpark HET AMSTERDAMS VERBOND Een nieuwe editie van Het Amsterdams Verbond festival bij de Tuinen van West met Vunzige Deuntjes Soundsystem, Broederliefde, Jarreau Vandal, Idaly, Johnny 500, MC Taylor, Jasha Rudge en heel veel meer! zo 5 12:00, Tuinen van West, € 46,10 MUSIC ON FESTIVAL Een heel weekend lang een iconische muzikale ervaring gehost door Marco Carola met o.a. Jamie Jones, The Martinez Brothers, Loco Dice, Paco Osuna, Nic Fanciulli, Danny Tenaglia en advertentie

de toneelmakerIJ BIJlmer Parktheater & Theater De Krakeling

16 mei t/m 10 juni > toneelmakerIJ.nl

foto > Jan Hoek

pavemen!t8s of gold

vele anderen. za 11 13:00, zo 12 14:00, Havenpark, € 71,50

AGENDA

mei 2019

­

TOP 3 EXPO

door Hella Niemeijer

BEST OF BROADWAY Pia Douwes, Willemijn Verkaik, Stanley Burleson, Tessa Sunniva van Tol en Freek Bartels brengen beroemde klassiekers uit shows als ‘Phantom of the Opera’, ‘Les Miserables’, ‘Chicago’,’ Cabaret’ en ‘Wicked’, maar ook nieuwe hitmusicals en off-broadway producties. zo 19, ma 20 20:00, Koninklijk Theater Carré, € 19,50

OUTSPOKEN Op dit platform worden verschillende culturen en hun artistieke expressies samengebracht via diverse media. Van spoken word tot rap, hiphop, urban beat, visuele kunsten, dj’s, theater, en meer. vr 10 20:00, Doka, € 5,KWAKU SUMMER FESTIVAL DOWNTOWN 2019 Het Kwaku Summer Festival is terug in het Vondelpark met de Downtown editie met live muziekoptredens en heerlijke lekkernijen uit de Javaanse, Caribische, Antilliaanse en Surinaamse keuken. zo 19 14:00, Vondelpark Openluchttheater, gratis EXPEDITIE OOSTERDOK OPEN DAG Tal van culturele instellingen en bedrijven rond het Oosterdok organiseren gratis activiteiten en workshops. Ontdek de vernieuwende programma’s van de musea, muziekhuizen, een bibliotheek en de bedrijven van de toekomst aan het Oosterdok. zo 19 10:00, gratis LONDON CALLING FESTIVAL Wat in 1992 begon als springplank naar het Europese vasteland voor Britse bands (Blur, Slowdive, Placebo) is in meer dan 25 jaar uitgegroeid tot een showcasefestival voor bands van over de hele wereld. Met optredens van o.a. Tropical Fuck Storm, The Howl & The Hum, Gently Tender, Penelope Isles, Weakened Friends, Tomberlin en Muncie Girls. vr 24, za 25 17:30, Paradiso, € 25,THE AMSTERDAM TRAIL & THE MAY ART AND ANTIQUES WEEKEND Twee speciale kunstroutes van het Spiegelkwartier tot aan het Amstelveld! The Amsterdam Trail combineert werk van hedendaagse kunstenaars in galeries die gespecialeerd zijn in tribale objecten uit Afrika, Azië en Oceanië. Met bijzondere exposities, lezingen en openingen. vr 24 t/m zo 26 11:00, gratis HET MOOIE KINDER­ BOEKENFESTIVAL Ieder jaar verschijnen er veel nieuwe kinderboeken die zich afspelen in spannende, grappige, interessante of geheimzinnige werelden. Achttien van deze mooie kinderboeken komen tot leven tijdens de derde editie van Het Mooie Kinderboekenfestival. Voor iedereen tussen de 4 en 10 jaar. zo 26 11:00, Tolhuistuin, € 7,50 HEMELTJELIEF FESTIVAL De NDSM-werf wordt omgetoverd tot een prachtig heelal met de mooiste sterren. Dwaal over de scheepswerf met heel veel fijne bands, dj’s en vertier voor grote en kleine kinderen. do 30 11:00, NDSM-werf

DIVERSEN

DE GROTE REBELSE VOORLEESESTAFETTE (6+) OBA is 100 jaar en viert feest. De hele middag wordt er voorgelezen uit ‘Bedtijdverhalen voor rebelse meisjes 1 & 2’, voorleesboeken voor meisjes én jongens. In OBA Osdorp en OBA Slotermeer wo 1 mei 15:00, gratis

za 18 20:15, Theater De Meervaart, € 25,-

HYBRIDE SCULPTUUR De tentoonstelling Hybride sculptuur toont hoezeer de beeldhouwkunst is veranderd sinds 1990 en laat dat zien aan de hand van ruim twintig, veelal monumentale werken uit de collectie. De titel verwijst naar het feit dat bijna geen van de werken eruit ziet als een beeldhouwwerk in de klassieke zin: de kunstenaars werken op het snijvlak van sculptuur en schilderkunst, performance, videokunst en design. Met werk van o.a. Marc Bijl, Rob Birza, Rosella Biscotti, Thomas Hirschhorn (foto) en Isa Genzken. Stedelijk Museum, t/m 12 januari 2020

WORLD PRESS PHOTO De wereldpremière van World Press Photo 2019, de bekende internationale persfotowedstrijd. Zoals gewoonlijk zijn alle ruim 150 bekroonde beelden en video’s te zien, de winnende foto van het jaar en, voor het eerst, het verhaal van het jaar. Ook zal er werk van de Nederlandse fotografen Jasper Doest (foto) met Flamingo Socks en Pieter ten Hoopen met De migrantenkaravaan te zien zijn. De Nieuwe Kerk, t/m 7 juli OPUSONE - THE BRIDGES OF MADISON COUNTY De musical vertelt over de korte maar hevige romance tussen de huismoeder Francesca (Lone van Roosendaal) en de rondreizende fotograaf Robert (René van Kooten). Het zet hun beider wereld volledig op z’n kop. vr 3 20:00, Schouwburg Amstelveen, € 37,50 t/m € 38,50 HERDENKINGSCONCERT MOZART REQUIEM Na de dodenherdenking op de Dam voert het Nederlands concertkoor in samenwerking met het Barokorkest Florilegium Musicum het ‘Requiem van Mozart’ uit. za 4 21:00, Beurs van Berlage, € 25,HERDENKINGSDAG Tijdens de Nationale Herdenking herdenken we de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien. De herdenkingsplechtigheid bij het Nationaal Monument op de Dam is voor iedereen toegankelijk. vr 4, de Dam, gratis KINDERBEVRIJDINGSFESTIVAL Op 5 mei vieren alle kinderen uit Amsterdam en omstreken

STAD IN ZICHT Al meer dan honderd jaar verzamelt het Stadsarchief eigentijdse fotografie en tekeningen. Een unieke beeldverzameling waarin wordt gedocumenteerd wat er in de stad gebeurt en verandert. De tentoonstelling Stad in zicht laat zien hoe fotografen en tekenaars kijken naar Amsterdam, hoe ze de stad ervaren, hoe ze zich de stad herinneren en wat ze vinden en voelen als Amsterdam het onderwerp van hun werk is. Stadsarchief, vanaf 10 mei het KinderBevrijdingsfestival in het Vondelpark Openluchttheater met spelletjes, workshops, voorstellingen en concerten voor kinderen van alle leeftijden! zo 5 13:00, Vondelpark Openluchttheater, gratis CONCERT OP DE AMSTEL Ieder jaar wordt Bevrijdingsdag feestelijk afgesloten met het 5 mei-concert op de Amstel. za 5 21:00, gratis CRUYFF LEGACY 14K RUN De Cruyff Legacy 14K Run start bij het Olympisch Stadion, waarna je 14 kilometer rent langs memorabele plekken uit het leven van Johan Cruijff en uiteindelijk finisht in de Johan Cruijff Arena. Er is ook een 14K Walk, 5K Run en een Kids Run. za 11 10:00, Olympisch Stadion, € 5,- t/m € 27,7 FINGERS & LES 7 DOIGTS DE LA MAIN - RÉVERSIBLE In ‘Réversible’ zijn acht performers verwikkeld in een strijd tussen hun zorgvuldig geconstrueerde publieke zelf en hun kwetsbare, geheime innerlijk. Met een mix van theater, circus, dans, muziek en acrobatiek onthullen ze langzaam hun ware gezicht.

WOUT VAN ANDEL In het ‘Zondagmiddag orgelconcert’ bespelen maandelijks verschillende nationale en internationale organisten het bijzondere Smitsorgel in De Duif. zo 19 16:00, De Duif, gratis OP HOOP VAN ZEGEN Een oer-Hollandse musical gebaseerd op het onverwoestbare toneelstuk van Herman Heijermans. ‘Op hoop van zegen’ vertelt het verhaal van vissersweduwe Kniertje, die na het verliezen van verschillende gezinsleden voor het gruwelijke dilemma komt te staan of ze haar jongste zoon ook naar zee zal sturen. Met Bill van Dijk, Mariska van Kolck, Joke de Kruijf, Rolf Koster e.a. di 28, wo 29 20:00, do 30 14:30, DeLaMar Theater, € 25,NIÑA WEIJERS LUNCHPAUZEVERHALEN Lezen rond lunchtijd. Of eigenlijk: voorgelezen worden. Deze maand komt Niña Weijers voorlezen uit haar lievelingsverhalen van anderen. vr 31 12:30, De Kleine Komedie, € 9,-

MUSEA

ALLARD PIERSON MUSEUM Archeologisch museum van de Universiteit van Amsterdam. Oude Turfmarkt 127, tel. 525 25 56 www.allardpiersonmuseum.nl

AMSTERDAM MUSEUM

De geschiedenis van Amsterdam vanaf de middeleeuwen. Fashion Statements - Mode en identiteit, vroeger én nu. t/m 8 september Kalverstraat 92, tel. 523 18 22 www.amsterdammuseum.nl

AMSTERDAM PIPE MUSEUM Overzicht van de rookcultuur. Prinsengracht 488, tel. 421 17 79 www.pipemuseum.nl

MUSEUM HET SCHIP DE AMSTERDAMSE SCHOOL

Museum Het Schip toont de schoonheid van de Amsterdamse School in volle glorie. Zonnestraal, Schip op de heide De tentoonstelling toont de geschiedenis van dit wereldberoemde Hilversumse sanatorium van de architecten Jan Duiker en Bernard Bijvoet. vanaf 9 mei Oostzaanstraat 45, tel. 686 85 95 www.hetschip.nl

BEZOEKERSCENTRUM AMSTERDAMSE BOS

Bezoekerscentrum van het grootste stadsbos van Nederland. Bosbaanweg 5, tel. 545 61 00 www.amsterdamsebos.nl

ANNE FRANK HUIS

De onderduikplaats waar Anne Frank haar dagboek schreef tijdens de Tweede Wereldoorlog. Prinsengracht 267, tel. 556 71 05 www.annefrank.org

mei 2019 DE APPEL ARTS CENTRE

Kunstencentrum exposities op locatie, tel. 625 56 51 www.deappel.nl

nachtelijke videokunst. t/m 5 mei Noordzijde 31, tel: 447 1857 www.vaneesterenmuseum.nl

ARCAM

EYE FILMMUSEUM

Architectuurcentrum Amsterdam Prins Hendrikkade 600, tel. 620 48 78 www.arcam.nl

ARTIS

De oudste dierentuin van Nederland met olifanten, pinguïns, giraffen, zeeleeuwen, apen, kamelen, duizenden vlinders in het vlinder­paviljoen, een aquarium en nog veel meer. De staat van natuur Foto’s van de Duitse fotograaf Claudius Schulze die hij maakte tijdens zijn reis door Europa op zoek naar het Europese landschap. Plantage Kerklaan 38, tel. 0900278 47 96, www.artis.nl

APPIE BAANTJER MUSEUM

In de kelder van café Heffer, vlakbij de plek waar Baantjer jarenlang werkte als rechercheur. Oudebrugsteeg 7, tel. 428 44 88 www.heffer.nl

DE BAZEL

Vijzelstraat 32, tel. 723 0560 www.debazelamsterdam.com

BIJBELS MUSEUM

Ontmoetingsplaats voor bijbel, kunst en cultuur in een monument. In het Cromhouthuis. Dit is mijn verhaal - Over geloof, hoop en inspiratie. t/m 27 oktober Herengracht 366, tel. 624 24 36 www.bijbelsmuseum.nl

BIJZONDERE COLLECTIES UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM

Cultureel erfgoed tentoonstellingen in historische panden. Oude Turfmarkt 129, tel. 525 73 00 www.bijzonderecollecties.uva.nl

COBRA MUSEUM

De CoBrA-beweging was een van de belangrijkste kunstbewegingen in de 20ste eeuw. Het Cobra Museum toont steeds in wisselende tentoonstellingen haar CoBrA-collectie. Cobra 70: een meerkoppige slang t/m 2 juni Kati Horna - Compassie en engagement t/m 30 juni Eva Besnyö – Dolle Mina t/m 30 juni Ata Kandó – Hongaarse Vluchtelingen en Slaaf of Dood t/m 30 juni Anette Brolenius - Unsung t/m 30 juni Sandbergplein 1, Amstelveen, tel. 547 50 50 www.cobra-museum.nl

CROMHOUTHUIS

Stadspaleis uit de Gouden Eeuw. Herengracht 366, tel. 624 24 36 www.cromhouthuis.nl

DIAMANTMUSEUM

Een reisverhaal. Een reis die 200 km onder de aardkorst begint en eindigt in de ring aan uw vinger. Paulus Potterstraat 8, tel. 30 55 300 www.diamantmuseumamsterdam.nl

VAN EESTEREN MUSEUM

Museum over de stedenbouw­ kundige Van Eesteren en de Westelijke Tuinsteden. Rijke eenvoud. Interieurs & objecten uit de wederopbouw. De expositie toont gerestaureerde meubelensembles van bekende Nederlandse ontwerpers, objecten van verzamelaars en werk van hedendaagse makers. Daarnaast is er een randprogramma met lezingen, creatieve workshops en

Dagelijks voorstellingen. Informatieen documentatiecentrum. A Tale of Hidden Histories Tentoonstelling die met het werk van beeldend kunstenaars Broomberg & Chanarin, Omer Fast, Chia-Wei Hsu en Meiro Koizumi laat zien hoe kunstenaars film en video, maar ook bijvoorbeeld diaprojectie, documenten, foto’s en geluid inzetten om verhalen over de geschiedenis te onderzoeken, deconstrueren en ‘ontmaskeren’. t/m 19 mei IJpromenade 1, tel. 589 14 00 www.eyefilm.nl

FOAM AMSTERDAM

Centrum voor fotografie, ontmoet-ingsplek voor fotografen en discussieplatform. Scheltens en Abbenes - ZEEN t/m 5 juni Tyler Mitchell - I Can Make You Feel Good t/m 5 juni Changing Views – 20 Years of Art Collection Deutsche Börse vanaf 3 mei Keizersgracht 609, tel. 551 65 00 www.foam.org

VAN GOGH MUSEUM

Futures Past & Present De tentoonstelling toont het werk van vier vrouwelijke fotografen: Céline van Balen, Julie Greve, Esther Kroon en Helga Paris. t/m 2 juni Keizersgracht 401, tel. 531 89 89 www.huismarseille.nl

www.molenvansloten.nl

INTERNATIONAAL INSTITUUT VOOR SOCIALE GESCHIEDENIS

Restauratie, behoud, onderhoud van historische binnenvaartschepen. Oosterdok 12 www.museumhavenamsterdam.nl

Een van de grootste documentatieen onderzoekscentra ter wereld op het terrein van sociale geschiedenis en geschiedenis van de arbeiders­beweging. Cruquiusweg 31, tel. 668 58 66 www.iisg.nl

JAN VAN DER TOGT MUSEUM Willem van Veldhuizen Een overzichtstentoonstelling van de schilder. t/m 2 juni Dorpsstraat 50, Amstelveen, tel. 641 57 54 www.jvdtogt.nl

JOODS HISTORISCH MUSEUM

Objecten en kunstvoorwerpen die een relatie hebben met religie, cultuur en geschiedenis van de joden in Amsterdam. Kabbala - De kunst van de Joodse mystiek t/m 25 augustus Nieuwe Amstelstraat 1, tel. 531 03 10 www.jhm.nl

De grootste collectie werken van Vincent van Gogh ter wereld. Hockney - Van Gogh: The Joy of Nature Als je naar Hockneys kleurrijke schilderijen kijkt, laat het zich niet moeilijk raden dat Van Gogh een grote bron van inspiratie is. t/m 26 mei Paulus Potterstraat 7, tel. 570 52 00 www.vangoghmuseum.nl

KATTENKABINET

HET GRACHTENHUIS

MUSEUM WERF ‘T KROMHOUT

17e-eeuws grachtenpand met de geschiedenis van de grachtengordel én de kunst van de Gouden Eeuw. Herengracht 386, tel. 421 16 56 www.hetgrachtenhuis.nl

HERMITAGE AMSTERDAM

Wisseltentoonstellingen afkomstig uit de collectie van het beroemde museum in Sint-Petersburg. Portrait Gallery of the Golden Age Dertig reusachtige groepsportretten uit de zeventiende eeuw uit de collecties van het Amsterdam Museum en het Rijksmuseum. De schatkamer! Meesterwerken uit de Hermitage t/m 25 augustus Amstel 51, tel. 530 87 55, www.hermitage.nl

HOLLANDSCHE SCHOUWBURG

Ooit een theater, nu een monument met een tentoonstelling, ter nagedachtenis aan de duizenden joden die in de WOII vanuit dit gebouw werden gedeporteerd naar de concentratiekampen. Plantage Middenlaan 24, tel. 531 03 40, hollandscheschouwburg.nl

DE HORTUS

Een van de oudste (1682) botanische tuinen. In het jaar 2019 zal de Hortus Botanicus Amsterdam in het teken staan van planten en gezondheid. Plantage Middenlaan 2 A, tel. 625 90 21, www.dehortus.nl

HORTUS BOTANICUS

In 1967 opgezet ten behoeve van onderwijs en onderzoek. Van der Boechorststraat 8, tel. 598 93 90, www.vu.nl

HUIS MARSEILLE

Eigentijdse en historische fotografie in 17e-eeuws pand.

Expositie van kunstwerken met als onderwerp ‘de kat’. Herengracht 497, tel. 626 53 78 www.kattenkabinet.nl

KLEDERDRACHTMUSEUM

Streekkostuums. Voor iedereen met interesse in folklore. Herengracht 427, tel. 845 23 99 www.hetklederdrachtmuseum.nl

Het museum toont historie van Nederlands Industrieel Erfgoed. Hoogte Kadijk 147, tel. 627 67 77 www.kromhoutmuseum.nl

MUSEUM VAN LOON

Grachtenhuis uit de 17e eeuw met familieportretten, stijlkamers en Franse tuin. Pieter van Loon Allestekenaar in het hart van de 19e eeuw. t/m 13 mei Keizersgracht 672, tel. 624 52 55 www.museumvanloon.nl

MADAME TUSSAUDS

Museum met wassenbeelden. Dam 20, tel. 522 10 10 www.madametussauds.nl

MAX EUWE CENTRUM

Permanente tentoonstelling over de schaakgeschiedenis; mogelijkheid om te schaken (computer); schaakbibliotheek. Max Euweplein 30 A-1, tel. 625 70 17www.maxeuwe.nl

MICROPIA

Ontdek het onzichtbare leven. Artisplein, Plantage Kerklaan 38-40, tel. 0900-278 47 96, www.micropia.nl

MOCO

Museum voor moderne kunst. Daniel Arsham – Connecting Time t/m 30 september Honthorststraat 20, tel. 370 19 97 www.mocomuseum.com

MOLEN VAN SLOTEN

Poldermolen met Kuiperijmuseum, Rembrandt op Zolder: een audiovisuele presentatie, maquette Amsterdam en het water: activiteiten voor kinderen. Akersluis 10, tel. 669 04 12

MULTATULI MUSEUM

Boeken van en over Multatuli. Zijn bureau, bibliotheek en sterfbed. Korsjespoortsteeg 20, tel. 638 19 38 www.multatuli-museum.nl

MUSEUMHAVEN

MUSEUMTRAMLIJN

Tramdienst met historisch materieel. Rit van ong. 7 km en ong. 30 min. van Haarlemmermeerstation naar Bovenkerk. Elke zo t/m oktober. Amstelveenseweg 264 www.museumtramlijn.org

NATIONAAL HOLOCAUST MUSEUM

Plek waar menselijke moed en onbaatzuchtigheid tot uiting kwamen. De Jodenvervolging in foto’s. Nederland 1940-1945. t/m 6 oktober Plantage Middenlaan 27, tel. 531 03 10, www.jhm.nl

NEMO SCIENCE MUSEUM

Centrum vol wetenschap en technologie. Leven in het heelal In de nieuwe tentoonstelling Leven in het heelal ga je mee op ontdekkingsreis naar de verste uithoeken van het heelal. Oosterdok 2, tel. 531 32 33 www.nemosciencemuseum.nl

DE NIEUWE KERK

De op een na oudste kerk van Amsterdam (1414) met 16e- en 17e-eeuws orgel. World Press Photo 2019 De wereldpremière van de bekende internationale persfotowedstrijd. t/m 7 juli Dam 1, tel. 638 69 09 www.nieuwekerk.nl

MUSEUM AMSTERDAM NOORD

Over de geschiedenis van Noord. Zamenhofstraat 28 A www.museumamsterdamnoord.nl

MUSEUM ONS’ LIEVE HEER OP SOLDER

Amsterdams koopmanshuis met 17e-eeuwse schuilkerk. Tentoonstelling 130 jaar Museum Ons’ Lieve Heer op Solder O.Z. Voorburgwal 38-40, tel. 624 66 04, www.opsolder.nl

OUDE KERK

Hedendaagse kunst en cultuur in het oudste gebouw van de stad. Onder de grafzerken bevindt zich het graf van Saskia van Uylenburgh, de eerste echtgenote van Rembrandt. Meer Oude Kerk - Tentoonstelling in de zeven historische zijruimtes: Eigen collectiestukken en topbruiklenen vormen een samenspel tussen erfgoed en hedendaagse kunst. Oudekerksplein 23, tel. 625 82 84 www.oudekerk.nl

KONINKLIJK PALEIS

Van stadhuis in de gouden eeuw tot stadspaleis van Lodewijk Napoleon en het Koninklijk Paleis op de Dam. Dam, tel. 522 61 61 www.paleisamsterdam.nl

PIANOLA MUSEUM

Collectie pianola’s, elektrisch aangedreven reproductievleugels en 20.000 muziekrollen. Westerstraat 106, tel. 627 96 24 www.pianola.nl

MUSEUM HET REMBRANDTHUIS

Het huis van Rembrandt met een

59

collectie prenten en schilderijen. Rembrandt’s Social Network. t/m 19 mei Jodenbreestraat 4, tel. 520 04 00 www.rembrandthuis.nl

RIJKSMUSEUM

Overzicht van de Nederlandse kunst en geschiedenis met dagelijks rond­leidingen, workshops of cursussen. Alle Rembrandts Ter gelegenheid van zijn 350ste sterfjaar in 2019 presenteert het Rijksmuseum voor het eerst in de geschiedenis een overzichtstentoonstelling van alle schilderijen, prenten en tekeningen van Rembrandt uit eigen collectie. t/m 10 juni Leermeester & leerling t/m 10 juni Chintz: Global Textile t/m 21 juli Louise Bourgeois in de Rijksmuseumtuinen t/m 3 november Schatten uit het Depot. t/m 18 november Museumstraat 1, tel. 0900-07 45 www.rijksmuseum.nl

HET SCHEEPVAARTMUSEUM

Het museum laat zien hoe de zee de Nederlandse cultuur heeft bepaald. Ontdek 500 jaar maritieme geschiedenis. Van Gouden Eeuw, het leven aan boord tot virtuele zeereis en de replica van het VOC-schip ‘Amsterdam’. Hans Op de Beeck - Sea of Tranquillity Een tentoonstelling over een imaginair mysterieus en decadent cruiseschip van de Belgische kunstenaar Hans Op de Beeck t/m 9 juni 2019 ms Oranje - Koers gewijzigd Tachtig jaar na de tewaterlating op 8 september 1938 spreekt dit schip door zijn iconische status en zijn veelbewogen geschiedenis nog steeds tot de verbeelding. t/m 18 juli 2019 Het verhaal van de walvis doorlopende tentoonstelling Kattenburgerplein 1, tel. 523 22 22 www.hetscheepvaartmuseum.nl

STADSARCHIEF AMSTERDAM ‘s Werelds grootste stadsarchief. Bewaard voor de Stad t/m 26 mei Fietsstad Amsterdam t/m 30 juni Stad in Zicht vanaf 10 mei Vijzelstraat 32, tel. 251 15 11 www.amsterdam.nl/stadsarchief

STEDELIJK MUSEUM

Moderne en hedendaagse kunst en vormgeving. Maria Lassnig - Ways of Being t/m 11 augustus Pinball Wizard: The Work and Life of Jacqueline de Jong t/m 18 augustus Hybride sculptuur t/m 12 januari 2020 De Collectie - Stedelijk Base doorlopend Museumplein 10, tel. 573 29 11 www.stedelijk.nl

TASSENMUSEUM HENDRIKJE Grootste tassenmuseum ter wereld. Duurzame tassen Permanente tentoonstelling Herengracht 573, tel. 524 64 52 www.tassenmuseum.nl

THEO THIJSSEN MUSEUM

De Amsterdamse schrijver, onderwijzer, vakbondsman en sociaal-democratisch politicus Thijssen (1879-1943) is vooral bekend als schrijver van de roman Kees de jongen. De gelukkig klas - Theo Thijssen en het onderwijs. Over de werkelijkheid achter het verhaal van deze roman uit 1926. t/m 8 juni

60 1e Leliedwarsstraat 16, tel. 420 71 19 www.theothijssenmuseum.nl

TROPENMUSEUM

Museum over wereldculturen. Things That Matter doorlopende tentoonstelling BITTER Chocolate Stories Kinderverhalen over cacaoplantages in West-Afrika. t/m 6 augustus Cool Japan t/m 1 september Verlangen naar Mekka t/m 12 februari 2020 Linnaeusstraat 2, tel. 088-0042 800 www.tropenmuseum.nl

TROPENMUSEUM JUNIOR

ZieZo Marokko: elk weekend en tijdens vakanties 14.30 uur Juniorreis (6-13 jaar); 11.00, 11.30, 12.00, 12.30 en 13.00 uur Familiereis (alle leeftijden). ZieZo Marokko In het museum staat een vliegtuig klaar. Stap in, riemen vast, op naar Marokko! Linnaeusstraat 2, tel. 088-0042 840 www.tropenmuseumjunior.nl

NEDERLANDS UITVAART MUSEUM TOT ZOVER

Verleden, heden en toekomst van de omgang met de dood. Kruislaan 124, tel. 694 04 82 www.totzover.nl

VERZETSMUSEUM

Nederland voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Nach Holland - De meidagen van 1940 door Duitse ogen. t/m 19 mei Plantage Kerklaan 61, tel. 620 25 35 www.verzetsmuseum.org

WERELDERFGOED PODIUM STADSARCHIEF AMSTERDAM Dé startplek om kennis te maken met UNESCO Wereld­erfgoed in Nederland. Vijzelstraat 32, tel. 251 49 95 www.werelderfgoed.nl

MUSEUM WILLET-HOLTHUYSEN

Volledig ingericht grachtenpand. Kunst & Passie Een groep ‘objets d’art’ uit de verzameling van Abraham Willet. Herengracht 605, tel. 523 18 22 www.willetholthuysen.nl

WOONBOOTMUSEUM

Gevestigd op de Hendrika Maria, een voormalig zeilend bedrijfsvaartuig (1914). Aan boord krijgt men een beeld van deze woonvorm Prinsengracht 296 K, tel. 427 07 50

Hoofdredactie Bart van Oosterhout Vormgeving Het Zomerpaleis: Saskia Franken, Martijn Blokland Ontwerp Loes Koomen Eindredactie Renate Dahlmans en San van de Ven (SCHERP) Annemarie Bleeker (agenda) Medewerkers aan dit nummer Barbara van den Berg/SaltyStock, Alice Boothby, Emma Curvers, edith-made-it, Floor van Dijck, Anne Dirks, Bart Geeraedts/TXT, Nadja Hüpscher, Daniël Kieft/We Are Republic, Nick Klaessens, Sara Luijters, Kim van der Meulen, Famke en Floor van Praag (ZIN), Margriet Prinssen, Inger van der Ree, Janna Reinsma, Erik Schmitz/

KRANT

mei 2019

AGENDA

ADRESSEN

ArenA Boulevard 590, tel. 0900-687 42 42 www.afaslive.nl AIR Amstelstraat 16, tel. 820 06 70 www.air.nl Amstelkerk Amstelveld 10, tel. 520 00 60 www.stadsherstel.nl Amsterdamse Bostheater De Duizendmeterweg 7, tel. 670 02 50 www.bostheater.nl Apollofirst Apollolaan 123-127, tel. 577 38 00 www.apollofirst.nl Arti et Amicitiae Rokin 112, tel. 624 5134 www.arti.nl Artis Plantage Kerklaan 38-40, tel. 278 47 96 www.artis.nl Badhuistheater Boerhaaveplein 28, tel. 668 51 02 www.badhuistheater.nl De Balie Kleine-Gartmanplantsoen 10, tel. 553 51 51 www.debalie.nl Café Belcampo Hannie Dankbaarpassage 10, tel. 303 28 86 www.cafebelcampo.nl Theater Bellevue Leidsekade 90, tel. 530 53 01 www.theaterbellevue.nl Betty Asfalt Complex Nieuwezijds Voorburgwal 280, tel. 626 46 95 www.bettyasfalt.nl Bimhuis Piet Heinkade 3, tel. 788 21 50 www.bimhuis.nl Bitterzoet Spuistraat 2, tel. 421 23 18 www.bitterzoet.com Blijburg Pampuslaan 501, tel. 416 03 30 www.blijburg.nl Boom Chicago Rozengracht 117, tel. 217 04 00 www.boomchicago.nl The Box Mekongweg 5, tel. 614 54 92 www.the-box.events De Brakke Grond Nes 43, tel. 422 26 66 www.brakkegrond.nl Bijlmerparktheater Anton de Komplein 240, tel. 311 39 33 www.bijlmerparktheater.nl Koninklijk Theater Carré Amstel 115-125, tel. 0900-25 25 255 www.carre.nl CBK Oost Oranje-Vrijstaatkade 71, tel. 253 5456 www.cbkamsterdam.nl CC Amstel Cullinanplein 1, tel. 523 09 74 www.ccamstel.nl Cinetol Tolstraat 182

www.cinetol.nl Het Claverhuis Elandsgracht 70, tel. 624 83 53 Comedy Café IJdok 89, tel. 638 39 71 www.comedycafe.nl Compagnietheater Kloveniersburgwal 50, tel. 520 53 10 www.compagnietheater.nl Koninklijk Concertgebouw Concertgebouwplein 10, tel. 0900-671 83 45 www.concertgebouw.nl Conservatorium van Amsterdam Oosterdokskade 151, tel. 527 75 50 conservatoriumvanamsterdam.nl Het Cromhouthuis Herengracht 366, tel. 624 24 36 www.cromhouthuis.nl Dansmakers Amsterdam Gedempt Hamerkanaal 203, tel. 689 17 89 www.dansmakers.nl DeLaMar Theater Marnixstraat 402, tel. 0900-335 26 27 www.delamar.nl Doka Wibautstraat 150, tel. 261 21 00 www.volkshotel.nl/nl/doka Dominicuskerk Spuistraat 12, tel. 624 21 83 www.dominicusamsterdam.nl De Duif Prinsengracht 756, tel. 520 00 90 www.stadsherstel.nl Engelse kerk Begijnhof 48, tel. 624 96 65 www.ercadam.nl EYE Filmmuseum IJpromenade 1, tel. 589 14 00 www.eyefilm.nl Frascati Nes 63, tel. 626 68 66 www.frascatitheater.nl Grand Café Genieten Oranje-Vrijstaatplein 2, tel. 253 55 54 Griffioen Uilenstede 106, tel. 598 51 00 www.griffioen.vu.nl De Hallen Hannie Dankbaarpassage 47, tel. 705 81 64 www.dehallen-amsterdam.nl Johan Cruijff Arena ArenA Boulevard 1 www.johancruijffarena.nl De Kleine Komedie Amstel 56 -58, tel. 624 05 34 www.dekleinekomedie.nl Jeugdtheater De Krakeling Nieuwe Passeerdersstraat 1, tel. 624 51 23 www.krakeling.nl LAB111 Arie Biemondstraat 111, tel. 616 9994 www.lab111.nl Theater de Meervaart Meer en Vaart 300, tel. 0900-4107777 www.meervaart.nl Melkweg Lijnbaansgracht 234 a, tel. 531 81 81 www.melkweg.nl Mezrab Cultureel Centrum Veemkade 576 www.mezrab.nl

Muziekgebouw aan ‘t IJ Piet Heinkade 1, tel. 788 20 00 www.muziekgebouw.nl Nationale Opera & Ballet Amstel 3, tel. 625 54 55 www.operaballet.nl NDSM werf Tt. Neveritaweg / Mt. Ondinaweg www.ndsm.nl NEMO Oosterdok 2, tel. 531 3233 www.nemosciencemuseum.nl De Nieuwe KHL Oostelijke Handelskade 44, tel. 77 91 575 www.denieuwekhl.nl De Nieuwe Liefde Da Costakade 102, tel. 589 16 80 www.denieuweliefde.com Noorderkerk Noordermarkt 44, tel. 620 44 15 www.noorderkerkconcerten.nl Theater De Omval Ouddiemerlaan 104, tel. 600 18 97 www.theaterdeomval.nl Oosterkerk Kleine Wittenburgerstraat 1, tel. 627 22 80 www.oosterkerk-amsterdam.nl Orgelpark Gerard Brandtstraat 26 tel. 515 81 11 www.orgelpark.nl OT301 Overtoom 301, tel. 412 29 54 www.ot301.nl Oude Kerk Oudekerksplein 23, tel. 625 82 84 www.oudekerk.nl Pakhuis De Zwijger Piet Heinkade 179, tel. 624 63 80 www.dezwijger.nl Club Panama Oostelijke Handelskade 4, tel. 311 8686 www.panama.nl Paradiso Weteringschans 6-8, tel. 626 45 21 www.paradiso.nl Paradiso Noord Buiksloterweg 5C, tel 760 48 20 www.paradiso.nl Pianola Museum Westerstraat 106, tel. 627 96 24 www.pianola.nl Plein Theater (voorheen Oostblok) Sajetplein 39, tel. 665 45 68 www.plein-theater.nl Podium Mozaiek Bos en Lommerweg 191, tel. 580 03 80 www.podiummozaiek.nl Polanentheater Polanenstraat 174, tel. 682 13 11 www.polanentheater.nl Poppodium P60 Stadsplein 100 A, Amstelveen, tel. 345 34 45 www.p60.nl Posthoornkerk Haarlemmerstraat 124-126, tel. 520 00 90 www.stadsherstel.nl Prince Claus Fund Gallery Herengracht 603, tel. 344 91 60 www.princeclausfund.org Q-Factory Atlantisplein 1, tel. 760 67 80

www.q-factory-amsterdam.nl RAI Europaplein 2-22, tel. 549 12 12 www.rai.nl Roode bioscoop Haarlemmerplein 7, tel. 625 75 00 www.roodebioscoop.nl Schouwburg Amstelveen Stadsplein 100, Amstelveen, tel. 547 51 75 www.schouwburgamstelveen.nl Schuilkerk De Hoop Hartveldseweg 23 Diemen, tel. 520 00 90 www.schuilkerkdehoop.nl Singelkerk Singel 452, tel. 623 45 88 www.doopsgezindamsterdam.nl Splendor Nieuwe Uilenburgerstraat 116, tel. 845 33 45 www.splendoramsterdam.com Stadsschouwburg Leidseplein 26, tel. 624 23 11 www.ssba.nl Sugarfactory Lijnbaansgracht 238, tel. 627 00 08 www.sugarfactory.nl Teatro Munganga Schinkelhavenstraat 27-HS, tel. 675 98 37 www.munganga.nl Theater Amsterdam Danzigerkade 5, tel. 705 50 59 www.theateramsterdam.nl Tolhuistuin IJpromenade 2, tel. 763 06 50 www.tolhuistuin.nl Toomler Breitnerstraat 2, tel. 670 74 00 www.toomler.nl Toon Jan Evertsenstraat 4-6-8, tel. 06 288 68 070 www.toon.amsterdam Vondelkerk Vondelstraat 120 www.vondelkerk.nl Vondelpark Openluchttheater Vondelpark, tel. 673 14 99 www.openluchttheater.nl VU De Boelelaan 1105, tel. 598 98 98 www.vu.nl Waalse Kerk Walenpleintje 159, tel. 623 20 74 www.dewaalsekerk.nl Werkgebouw Het Veem Van Diemenstraat 412, tel. 627 87 14 www.veem.nl Cultuurpark Westergasfabriek Pazzanistraat 4, tel. 586 07 10 www.westergasfabriek.nl Ziggo Dome De Passage 100, tel. 0900-2353663 www.ziggodome.nl Zonnehuis Zonneplein 30, tel. 520 00 90 www.zonnehuis-amsterdam.nl Zuiderkerk Zuiderkerkhof 72, tel. 308 03 99 www.zuiderkerkamsterdam.nl

Stadsarchief, Bregtje Schudel, Joke van der Weij, Jolien Klitsie/ Amsterdam Art Aanleveren (agenda)gegevens juninummer - 29 april zomernummer - 27 mei septembernummer - 29 juli Stichting Amsterdam Marketing De Ruyterkade 5, 1013 AA Amsterdam, T 020-702 61 00 informatie@iamsterdam.com Adverteren Afdeling Relaties, T 020-702 61 80 partner@iamsterdam.com Uitgever amsterdam & partners Drukker Corelio Printing Distributie Flyerman distributie@iamsterdam.com

Abonnementen Abonnementenland Postbus 20, 1910 AA Uitgeest T 0251-257 924 of WhatsApp T 06-4655 8054 www.bladenbox.nl Adreswijzigingen en opzeggingen: www.aboland.nl klantenservice@aboland.nl Jaarabonnement €31,99 (Is €2 duurder geworden i.v.m. de verhoging van het BTW tarief) Het abonnement wordt jaarlijks stilzwijgend verlengd. Abonnementen kunnen zowel schriftelijk als per e-mail worden opgezegd onder vermelding van het klantnummer, met een

opzegtermijn van 3 maanden. Een abonnement is pas opgezegd, wanneer de abonnee daarvan een schriftelijke bevestiging heeft ontvangen via post of e-mail. Een adreswijziging kan alleen worden verwerkt als het oude adres en het nieuwe adres schriftelijk of per e-mail worden doorgegeven. Prijswijzigingen voorbehouden. Uitkrant is een geregistreerd merk van amsterdam & partners. Verschijnt 10 maal per jaar. Oplage 60.000 exemplaren. Redactie noch uitgever kunnen aansprakelijk worden gesteld voor eventuele foutieve vermeldingen.

© 2019 Niets uit deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden overgenomen zonder voorafgaande toestemming van de auteursrechthebbenden.

AFAS Live

Het volgende nummer van de Uitkrant verschijnt op donderdag 23 mei, de abonnees ontvangen de krant de zaterdag ervoor.

e n e md

8X TERRASSENWEER en (!) e en (25+ en) ee mei g r. et ee s s mr t p e e.

r s? k p   m.l

Op het Amstelveld, vlak bij de Utrechtsestraat, zit NeL, waar een paar flinke vleugelnoten verkoeling bieden op een warme dag. De ongedwongen sfeer, goeie muziek – iedere maandagavond is er jazz – en sfeervolle setting (bollampjes: check) maken dit terras een van de gezelligste van de stad. En dan kun je er óók nog goed eten. Amstelveld 12

NEL

NEL

Met een van de mooiste binnentuinen van de stad is Lion Noir perfect voor een tussenstop: weg van alle drukte en toch dicht bij alles. Op de kaart staan klassiekers als een pasteitje met kip, steak tartaar en de tuna melt, maar dan wel perfect uitgevoerd. Nog een pluspunt van dit publieke stadsgeheim: het uitzicht op de achtergevels van de grachtenpanden. Reguliersdwarsstraat 28

LION NOIR

LION NOIR

Met misschien wel het beste uitzicht van Amsterdam mag SkyLounge, boven op het luxe DoubleTree by Hiltonhotel, niet ontbreken. Je komt hier niet voor een simpel pilsje en bittergarnituur – dat vind je elders een stuk goedkoper – maar wel voor een lunch, diner of aperitief van (en op) hoog niveau. De cocktails zijn subliem. Oosterdoksstraat 4

SKYLOUNGE

SKYLOUNGE

Deze willen we liever voor onszelf houden, maar hé: alles voor de lezer. Verstopt tussen de Nieuwe Herengracht en de Nieuwe Keizersgracht zit Dignita Hoftuin: een bubbel van rust en groen, maar dan midden in het centrum. Je eet er all day brunch: van mini-croissants en mollige pancakes tot eggs benedict. Ook erg vega(n)vriendelijk. Nieuwe Herengracht 18

DIGNITA HOFTUIN

DIGNITA HOFTUIN

Voor een drankje met vakantiegevoel scoor je een plek bij Café de Jaren. Aan de achterkant van het café bevindt zich een prachtig terras aan het water, waar boten kunnen aanmeren. Of ga naar de eerste etage, waar je vanaf het mooie balkon een fraai uitzicht over de Amstel hebt. Nieuwe Doelenstraat 20

CAFÉ DE JAREN

CAFÉ DE JAREN

Chillen aan het water met een biri en een boterige maiskolf, daarvoor hoef je niet naar Suriname. Onder de Q-Park in de Marnixstraat zit Waterkant, waar de oprichters zich duidelijk hebben laten inspireren door Paramaribo. Verwacht een relaxte sfeer, geroezemoes, meer dan prima eten en tropische beats. Marnixstraat 246

WATERKANT

WATERKANT

HANNEKES BOOM

PIM EVERS

HANNEKES BOOM

Dit terras (op het zuiden!) is favoriet onder Amsterdammers vanwege de goeie sfeer, maar ook de uitgebreide menukaart: je komt hier van acht uur ’s ochtends tot tien uur ’s avonds zeker weten niets tekort. Op vrijdag blijf je zelfs gerust tot diep in de nacht hangen, wanneer de huis-dj zijn draaikunsten vertoont. Marnixstraat 341

BAR BRANDSTOF

BAR BRANDSTOF

Zodra de zon schijnt, weet je één ding zeker: het is druk bij Hannekes Boom. Gelukkig staan er zo veel picknicktafels – en is er anders op de kade nog zitplek – dat het altijd loont om tóch een poging te wagen om een plekje te vinden. Hannekes Boom voelt als een strandtent, festival en vakantie in één en dat maakt deze plek tot een absolute stadsfavoriet. Dijksgracht 4

61

62

KRANT

AGENDA

o

service & info

m o r  p  m .l

LAST MINUTE TICKET SHOP In de Last Minute Ticket Shop koop je op de dag van de voorstelling online kaarten met korting tot 75 procent. Elke dag is er een nieuwe selectie van voorstellingen en concerten van de Amsterdamse theaters en concertzalen. lastminuteticketshop.nl

I AMSTERDAM STORE

Valid until 31-12-201 8 Check in each carr and out required ier on ever with y trip

Als Amsterdam een winkel zou zijn, hoe zou die er dan uitzien? Het antwoord op die vraag vind je aan de IJ-zijde van het Centraal Station. Ontdek het beste van Amsterdam in de I amsterdam Store. IJ-hal (noordzijde Centraal Station) Voor openingstijden zie: iamsterdam.com/store

ADRESSEN - Stationsplein 10 (tegenover Centraal Station) - Aankomsthal 2, Schiphol Plaza Voor openingstijden zie: iamsterdam com/visitorcentres

CLASS 2

HET AMSTERDAM & REGION TRAVEL TICKET

I AMSTERDAM VISITOR CENTRES Bezoek een van onze Visitor Centres voor informatie over Amsterdam en de regio, voor excursies & rondvaarten, plattegronden en gidsen, tickets voor het openbaar vervoer, souvenirs, hotel-reserveringen en de I amsterdam City Card. iamsterdam.com/visitorcentres twitter.com/Iamsterdam

1DAY

AMSTER AM & REGDIO N TRAVEL TICKET

Een ideaal cadeau voor bezoek van buiten de stad: aanschaf van de City Card geeft toegang tot meer dan 40 musea, openbaar vervoer, een rondvaart, 25 procent korting op attracties, eten en drinken en meer! Verkrijgbaar bij de I amsterdam Visitor Centres, I amsterdam Store, hotels, rederijen, musea en GVB Tickets & Info punten.

Met de nieuwe versie van het ARTT-ticket kun je onbeperkt gebruikmaken van het openbaar vervoer in Amsterdam en de omliggende regio – dag en nacht, met bus en trein – gedurende 1, 2 of 3 dagen. Ontdek Haarlem, rijk aan cultuur, winkels en bezienswaardigheden zoals het Teylers of het Frans Hals Museum. De ARTT-tickets zijn verkrijgbaar bij de I amsterdam Visitor Centres, de I amsterdam Store, GVB Tickets & Informatie op het Stationsplein en het OV Servicecenter in de IJhal van het Centraal Station.

Meer info: iamsterdam.com/citycard

Meer info: iamsterdam.com/area

I AMSTERDAM CITY CARD

krant KRANT

TOT SLOT

amsterdam toen

63

Amsterdam toen

WETERINGSCHANS, JUNI 1928 tekst Erik Schmitz foto Dienst Bouw- en Woningtoezicht, afdeling Reclametoezicht/Stadsarchief Amsterdam

In de jaren twintig was een fiets een dure aanschaf. Slechts een op de vier Amsterdammers had er een, de rest liep naar het werk. Staalros wilde het rijwiel voor een groter publiek bereikbaar maken, tegen een acceptabele prijs. De hoofdvestiging op Weteringschans 134, die op 18 februari 1928 werd geopend, verhuisde datzelfde jaar nog naar Overtoom 429. Een jaar later was het assortiment al aanmerkelijk uitgebreid, met haarden, kachels, lantaarns en stofzuigers. Vermoedelijk in een poging het hoofd boven water te houden, want in 1931 werd de Amsterdamse vestiging opgeheven en het hoofdmagazijn naar Den Haag verplaatst. Staalros, of het meer gebruikte stalen ros, is een letterlijke vertaling van het Engelse steel horse. Maar aan het stalen ros ging een ouder familielid vooraf: het ijzeren paard. Eeuwenlang was de spierkracht van paarden onmisbaar. Dat veranderde door de komst van de stoommachine. De eerste moderne stoomlocomotief, die in 1829 in Engeland werd gebouwd, werd al snel iron horse genoemd. Een bijnaam die ook gold voor de beweegbare stoommachines die landbouwbedrijven gebruikten om te ploegen, te dorsen en te hakselen. Maar was het ijzeren paard vooral een werkpaard, het stalen ros was een luxepaard, een rijpaard. Toen de fiets in de negentiende eeuw wijder verspreid raakte, was dat vooral in welgestelde kringen, die over geld en vrije tijd beschikten. De oprichters van de ANWB in 1883, de Algemene Nederlandsche WielrijdersBond, waren zonen van bankiers en een predikant. Staalros Rijwielen heeft het niet gered. Na 1931 komt het niet meer voor. Waarschijnlijk is het bedrijf tijdens de crisis van de jaren dertig onderuitgegaan. Het ijzeren paard leeft slechts voort in ouderwetse cowboyverhalen. En het stalen ros? Die bijnaam verloor aan populariteit na de jaren 1940, toen de fiets voor iedereen bereikbaar werd, maar hij is nooit helemaal weggeweest. Sterker nog: het stalen ros past uitstekend bij het vrijbuitersgevoel en het zelfbewustzijn dat de Amsterdamse fietser eigen is.

E

en zonnige dag in 1928, niet ver van het Paleis voor Volksvlijt. ‘Berijdt Staalros Rijwielen’, adverteert een grote muurtekst. De hand waarop ‘f. 52,50’ staat, wijst naar het beeldmerk met daarin weer het woord ‘Staalros’.

Voor de voorbijganger die het allemaal nog niet was opgevallen, hangt om de hoek boven de winkelruit een opvallend wit bord. Dat noemt alle verkoopargumenten: een rijwiel kost f. 52,50, er is vijf jaar garantie en betaling in termijnen is mogelijk.

Laat dit prachtige beeld, of een van de andere beelden die het archief rijk is, mooi afdrukken bij de Stadsboekwinkel, gevestigd in het Stadsarchief. amsterdam.nl/stadsarchief

64

krant KRANT

TOT SLOT

DE STAD UIT

de stad uit

Kom uit je comfortzone, pak de fiets of de trein en bezoek deze evenementen buiten de stad.

ANNELIEN NIJLAND

tekst Inger van der Ree

24H AMSTELVEEN VROEG PIEKEN Dit jaar vindt de vijfde editie van het Happinez Festival plaats en daarom vond de organisatie het tijd voor een feestje. Maar niet zomaar een natuurlijk. The Ceremony, zoals het spirituele feest heet, belooft een bijzonder event vol magische rituelen en ceremonies te worden. Goed nieuws voor iedereen die weer graag op tijd zijn bed induikt: het vindt plaats van zes tot elf uur ’s avonds. Of, zoals de organisatie het zelf verwoordt: ‘Nog vóór middernacht ben je opgeladen en betoverd weer thuis.’ Met muziek van onder anderen Lex Empress, Pernille Kannapin & Saffron Sun, Mimi Love en Isis & Mozes. Zaandam 11 mei happinezfestival.nl

Oké, het Cobra Museum en het Amsterdamse Bos kende je waarschijnlijk al. Maar verder hebben de meeste Amsterdammers weinig benul van wat zich afspeelt in dit stukje Nederland vlak bij de Zuidas. Wist je bijvoorbeeld dat in een Amstelveense wijngaard al jaren wijn wordt gemaakt? Reis 25 mei, op de verjaardag van de stad, af naar het zuiden en ontdek wat Amstelveen nog meer voor je verborgen heeft gehouden. Tijdens 24H Amstelveen doen – naar Amsterdams voorbeeld – zo’n veertig culturele instellingen mee, waaronder Museumhuis Jan Verschoor, Kunstuitleen Amstelveen, Cultuurcentrum Griffioen en het Electrische Museumtramlijn Amsterdam. 25 mei Amstelveen iamsterdam.com

HALLO EDELHERT Te midden van 64 hectare groen, ooit onderdeel van het Waddengebied, ligt het ruim opgezette Landgoed Hoenderdaell. Dit stukje natuurpracht is onlangs door kiezers van de ANWB nog uitgeroepen tot ‘het leukste uitje van Nederland’. Op het grote terrein in de buurt van Anna Paulowna vind je restaurant Veer, een dierenpark en Stichting Leeuw, waar voormalige circusleeuwen (of andere grote katachtigen in nood) van

hun pensioen genieten. De natuur eromheen is goed voor een urenlange wandeling door een stiltegebied waar edelherten, nandoes, emoes en Schotse Hooglanders je pad kruisen. Anna Paulowna hele jaar landgoedhoenderdaell.nl

65

‘HET NIEUWE ALBUM GAAT OVER MIJN MINDER LIEVE KANT. HET IS SEXYER, SENSUELER EN UITDAGENDER.’

COLLECTIE KASTEEL DE HAAR

ANNE MARIE KOK

SOULZANGER JEANGU MACROOY OVER HORIZON, DAT HIJ SAMEN MET PRODUCER PERQUISITE IN ELKAAR DRAAIDE. OP VRIJDAG 3 MEI STAAT HIJ IN TIVOLI-VREDENBURG.

GOEIE REIS! Van Europese citytrip tot backpackreis naar de andere kant van de wereld: we reizen wat af. Maar sinds wanneer is dat eigenlijk normaal geworden? Kasteel de Haar neemt je in de tentoonstelling Bon voyage! The golden age of travel mee terug naar de twintigste eeuw, toen reizen voor de rijken steeds gangbaarder werd. Baron Etienne van Zuylen en barones Hélène de Rothschild kamden samen de halve aardbol uit. Via ansichtkaarten, foto’s en verzamelde objecten (zoals een achttiende-eeuwse Japanse draagkoets) krijg je een inkijkje in het reizigersbestaan van de twintigste eeuw.

MARCO DE SWART

Haarzuilens t/m 30 september kasteeldehaar.nl

OUT OF SPACE Reis tijdens de tentoonstelling Science fiction. A journey into the unknown in de Kunsthal door honderd jaar sciencefiction. Het originele manuscript van De reis om de wereld in tachtig dagen van Jules Verne, het beroemde dinosaurusei uit Jurassic Park, de gevechtshelm van Darth Vader en een nog nooit vertoonde aflevering van de Netflix-hitserie Black mirror – ze komen allemaal voorbij dit voorjaar in Rotterdam. Daarna nog geen zin terug te keren naar de echte wereld? In bioscoop LantarenVenster wordt tot en met 16 juni een speciaal programma vertoond met sciencefictionklassiekers als Metropolis, Alien, Blade runner en een restauratie van On the silver globe. Rotterdam t/m 30 juni kunsthal.nl

Dit jaar vindt de elfde editie van het Leiden International Short Film Experience plaats. Het thema is, net als bij de tien vorige edities: hoe korter, hoe beter. Want hoe minder tijd je hebt, hoe creatiever en origineler je als regisseur moet zijn om op te vallen. Een bioscoopzaal is wat afgezaagd, dus zijn door heel Leiden historische en industriële locaties uitgekozen waar met video-installaties en live-optredens van internationale filmmakers de kunst van de korte film onderzocht én gevierd wordt. Leiden 9 t/m 12 mei lisfe.nl

ELISA DANIELS

GOED VERHAAL, LEKKER KORT

TOT SLOT

WONEN IN AMSTERDAM ‘Een echte Amsterdammer ben ik niet, maar dit is wel de enige plek waar ik hoor. Ik ben opgegroeid in Dordrecht. Mijn ouders hebben in Amsterdam gestudeerd, dus er werd altijd vol liefde over gesproken. Het was voor mij dus al snel duidelijk dat ik later naar Amsterdam zou gaan. Op mijn achttiende ben ik verhuisd. Op de Weteringschans, op dat stukje naast Paradiso, heb je een paar van die megagrote kastelen, daar zat ik met vrienden op een paar verdiepingen antikraak.’ CENTRUM ‘Ondanks de toeristen en de verschrikkingen van de Wallen, vind ik wonen in het centrum geweldig. Er zijn van die gekke hoekjes waar toeristen niet komen, die zijn prachtig. Zoals de Kromboomsloot en de Oude Schans. De buurt is heel erg een community: juist omdat het soms voelt als een warzone – tussen alle schreeuwende feestgangers en plassen kots – heb je de buurt en elkaar heel erg nodig.’

groeten uit

KROMME WAAL

WETERINGSCHANS

DE WALLEN

krant KRANT

OUDE SCHANS

66

Benny Sings De wereldberoemde songwriter Benny Sings (42, geboren als Tim van Berkestijn) bracht in februari zijn plaat City Pop uit. In mei komt het album van rapper Faberyayo uit, waar hij als producer aan mee werkte. tekst Anne Dirks foto Takuroh Toyama

anonimiteit. Alles kan naast elkaar bestaan. Alles wordt op waarde geschat.’ DE SLECHTSTE EIGENSCHAP VAN AMSTERDAMMERS ‘Het schreeuwerige, de zonnebrillen op het terras; het tegenovergestelde van bescheiden. Dat voelt ook echt als een ander Amsterdam.’

MOOISTE PLEK ‘Mijn studio zit op de Prins Hendrikkade, onder de brug. Ik kijk zo op de Kromme Waal. Vooral als de zon schijnt, is dit het mooiste plekje van Amsterdam. Maar goed, het blijft gewoon een werkplek. Hier schrijf ik liedjes. Ik ben daar altijd duidelijk over; ik ben geen troubadour, ik werk gewoon van negen tot vijf.’

KLUIZENAAR ‘In de meeste steden voel je je als introvert die zijn eigen ding doet snel een buitenstaander. In deze stad voel ik dat er dan mensen met mij zijn. Dus als kluizenaar voel ik me hier gek genoeg lid van een community. Dat vind ik mooi aan Amsterdam, dat ik mensen tegenkom die zelf sociaal ook niet erg makkelijk zijn, maar wel hun plek vinden hier.’

DE BESTE EIGENSCHAP VAN AMSTERDAMMERS ‘Ik voel gewoon heel erg dat ik hier mag zijn en dat ik hier hoor. Het fijne van Amsterdam is de

MARMITE ‘Normaal is iemand heel erg bekend in zijn eigen land en een beetje in het buitenland. Ik ben overal een beetje bekend. Dat komt denk

ik doordat ik een heel specifieke smaak maak, die maar voor een klein groepje is. Maar in die smaak ben ik wel van een soort wereldniveau. Een fan zei dat ze mijn muziek vergeleek met Marmite – de Marmite van muziek. Er is maar een klein groepje dat dat heel lekker vindt, de rest snapt het niet echt. Maar de mensen die ervan houden, horen dan wel dat dit heel goeie Marmite is.’ FABERYAYO ‘Faberyayo (Pepijn Lanen, red.) en ik kennen elkaar goed, we hebben samen getourd na Coco – de eerste plaat die we in 2012 maakten. Daarna zagen we elkaar een lange tijd niet, ook omdat we allebei vader zijn geworden. Een tijdje terug belde hij weer: of ik zin had om iets samen te doen? Toen zijn we heel vrij iets gaan maken, zonder duidelijk doel. Dat is zijn album ‘❤’ geworden: de opvolger van Coco, een lofzang op het dadlife.’ CITY POP ‘Pepijn kwam met die naam voor mijn album. City pop is een genre in de Japanse muziek, een beetje jarentachtigdisco, maar dan Japans. Mijn muziek past niet helemaal in dat genre, maar heeft er wel veel raakvlakken mee. Ik ben blij met het album. Dat gevoel gaat altijd heel erg op en neer; soms vind ik het een kutplaat en soms vind ik het weer leuk. Maar het kriebelt ook alweer. Meteen nadat een plaat af is, denk ik: ja, maar nu wil ik eens een écht goeie maken.’ Benny Sings staat op 23 oktober in de Melkweg, de kaartverkoop is al gestart.

19 11:00

Ik probeer alles /uit Uit in Amsterdam, ontdek het allemaal.

iamsterdam.nl/uit UIT advertenties UK 210x276.indd 3 00 UK COVER MEI 2_MB.indd 67

05-09-17 14:42 11-04-19 16:28

00 UK COVER MEI 2_MB.indd 68

11-04-19 16:28